Saṁsappanīyasutta
Saṁsappanīyasutta → saṁsappaniyapariyāyasuttaṁ (bj)๒๑๖ สังสัปปติปริยายสูตร
“Saṁsappanīyapariyāyaṁ vo, bhikkhave, dhammapariyāyaṁ desessāmi.
dhammapariyāyaṁ desessāmi → desissāmi (bj) | saṁsappanīyapariyāyaṁ → saṁsappatipariyāyaṁ (sya-all) | desessāmi → desissāmi (sya-all, pts) | Saṁsappaniyapariyāyaṁ → Ph. saṁsappanika-; S. saṁsappati- throughout. (pts note) | desissāmi → M. T. M6. M7 dese- (pts note)ภิกษุทั้งหลาย เราจักแสดงธรรมบรรยาย ที่แสดงเหตุแห่งความ กระเสือกกระสนแก่เธอทั้งหลาย
Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
manasi karotha → manasikarotha (bjt, th) | manasi karotha bhāsissāmīti → manasikarotha bhāsissāmī ti (pts)เธอทั้งหลายจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าว
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhanteti → bhante ti (pts)ภิกษุ เหล่านั้นทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัสเรื่องนี้ว่า
“Katamo ca, bhikkhave, saṁsappanīyapariyāyo dhammapariyāyo?
ca → ca so (bj, pts) | saṁsappanīyapariyāyo → saṁsappatipariyāyo (sya-all) | so → omitted by M. Ph. S. (pts note) | saṁsappanīyapariyāyo → saṁsappaniyapariyāyo (pts)ธรรมบรรยายที่แสดงเหตุแห่งความกระเสือกกระสน เป็นอย่างไร
Kammassakā, bhikkhave, sattā kammadāyādā kammayonī kammabandhū kammapaṭisaraṇā, yaṁ kammaṁ karonti—
kammayonī kammabandhū → kammayoni kammabandhu (bj)คือ สัตว์ทั้งหลายเป็นผู้มีกรรมเป็นของตน เป็นผู้รับผลของกรรม มีกรรมเป็น กำเนิด มีกรรมเป็นเผ่าพันธุ์ มีกรรมเป็นที่พึ่งอาศัย ทำกรรมใดไว้
kalyāṇaṁ vā pāpakaṁ vā—tassa dāyādā bhavanti.
bhavanti → T. bhavissanti. (pts note)จะเป็นกรรมดี หรือกรรมชั่วก็ตาม ย่อมเป็นผู้รับผลของกรรมนั้น
Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātī hoti luddo lohitapāṇi hatapahate niviṭṭho, adayāpanno sabbapāṇabhūtesu.
lohitapāṇi → lohitapāṇī (bj) | luddo lohitapāṇi → luddho lohitapāṇī (sya-all) | luddo → Ph. S. luddho. (pts note) | hatapahate → M. pahata- (pts note)๑. บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้ฆ่าสัตว์ หยาบช้า มีมือเปื้อนเลือด ปักใจอยู่ ในการฆ่าและการทุบตี ไม่มีความเอ็นดูในสัตว์ทั้งปวง
So saṁsappati kāyena, saṁsappati vācāya, saṁsappati manasā.บุคคลนั้นย่อม กระเสือกกระสนด้วยกาย วาจา และใจ
Tassa jimhaṁ kāyakammaṁ hoti, jimhaṁ vacīkammaṁ, jimhaṁ manokammaṁ, jimhā gati, jimhupapatti.
jimhupapatti → jimhā upapatti (sya-all) | upapatti → S. jimhā upa-; T. M6. M7 -h'uppatti. (pts note) | jimhupapatti → jimh upapatti (pts)กายกรรม วจีกรรม และมโนกรรมของเขาคดเคี้ยว คติของเขาก็คดเคี้ยว การอุบัติของเขาก็คดเคี้ยว
Jimhagatikassa kho panāhaṁ, bhikkhave, jimhupapattikassa dvinnaṁ gatīnaṁ aññataraṁ gatiṁ vadāmi—
Jimhagatikassa → T. -tassa. (pts note) | jimhupapattikassa → T. M6 -huppattikassa. (pts note)สำหรับผู้มีคติคดเคี้ยว มีอุบัติคดเคี้ยว เรากล่าวว่ามีคติอย่าง ๑ ใน ๒ อย่าง คือ
ye vā ekantadukkhā nirayā yā vā saṁsappajātikā tiracchānayoni.
ekantadukkhā → ekanta dukkhā (bjt)นรกมีทุกข์โดยส่วนเดียว หรือกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานที่มีปกติกระเสือกกระสน
Katamā ca sā, bhikkhave, saṁsappajātikā tiracchānayoni?
sā → omitted by T. M6. M7. (pts note) | saṁsappajātikā → T. M6. M7 -jāti. (pts note)กำเนิดสัตว์ดิรัจฉานที่มีปกติกระเสือกกระสน เป็นอย่างไร
Ahi vicchikā satapadī nakulā biḷārā mūsikā ulūkā, ye vā panaññepi keci tiracchānayonikā sattā manusse disvā saṁsappanti.
nakulā → M. naṅgula-; Ph. also -la. (pts note) | biḷārā → M. Ph. T. M6. M7 -ra- throughout. (pts note) | ahi vicchikā → ahivicchikā (bjt) | panaññepi → panaññe pi (bjt) | tiracchānayonikā → tiracchāna yonikā (bjt) | panaññepi → pan aññe pi (pts)คือ งู แมงป่อง ตะขาบ พังพอน แมว หนู นกเค้าแมว หรือสัตว์ผู้เข้าถึง กำเนิดสัตว์ดิรัจฉานเหล่าใดเหล่าหนึ่งแม้อื่น ๆ เห็นมนุษย์แล้ว ย่อมกระเสือกกระสน
Iti kho, bhikkhave, bhūtā bhūtassa upapatti hoti.
bhūtā → T. -ta-; M6 bhūtā twice. (pts note) | upapatti → T. M6. M7 uppatti and so in every similar case. (pts note)การอุบัติของสัตว์ทั้งหลายย่อมมีได้เพราะกรรมที่มีแล้วอย่างนี้ คือ
Yaṁ karoti tena upapajjati.สัตว์นั้นย่อมอุบัติ ด้วยกรรมที่ตนทำไว้
Upapannamenaṁ phassā phusanti.
upapannamenaṁ → upapannametaṁ (bj) | enaṁ → T. M7 etaṁ. (pts note) | phusanti → M. M7 phussanti. (pts note) | upapannamenaṁ → upapannam enaṁ (pts)ผัสสะอันเป็นวิบากทั้งหลายย่อมถูกต้องสัตว์นี้ผู้อุบัติแล้ว
Evamahaṁ, bhikkhave, ‘kammadāyādā sattā’ti vadāmi.
evamahaṁ → evaṁpahaṁ (bj) | ahaṁ → T. M6. M7 p'ahaṁ. (pts note) | sattāti → sattā ti (bjt, pts) | evamahaṁ → evam ahaṁ (pts)ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวว่า สัตว์ทั้งหลายเป็นผู้รับผลของกรรมอย่างนี้
Idha pana, bhikkhave, ekacco adinnādāyī hoti …pe…
pe → M. la; Ph. pa; omitted by S. (pts note)๒. บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้ลักทรัพย์ ...
kāmesumicchācārī hoti …
kāmesumicchācārī → kāmesu micchācārī (bjt, th, pts)๓. เป็นผู้ประพฤติผิดในกาม ...
musāvādī hoti …๔. เป็นผู้พูดเท็จ ...
pisuṇavāco hoti …
pisuṇavāco → pisunāvāco (pts) | pisuṇavāco → pisunavāco (bjt)๕. เป็นผู้พูดส่อเสียด ...
pharusavāco hoti …
pharusavāco → pharusāvāco (pts)๖. เป็นผู้พูดคำหยาบ ...
samphappalāpī hoti …๗. เป็นผู้พูดเพ้อเจ้อ ...
abhijjhālu hoti …
abhijjhālu → abhijjhālū (bjt)๘. เป็นผู้เพ่งเล็งอยากได้ของเขา ...
byāpannacitto hoti …
byāpannacitto → vyāpannacitto (pts)๙. เป็นผู้มีจิตพยาบาท ...
micchādiṭṭhiko hoti viparītadassano:
viparītadassano → viparittadassano (sya-all) | viparītadassano → S. viparitta- (pts note)๑๐. เป็นมิจฉาทิฏฐิ มีความเห็นวิปริตว่า
‘natthi dinnaṁ …pe…
natthi → M. pa || sayaṁ. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)‘ทานที่ให้แล้วไม่มีผล ยัญที่บูชา แล้วไม่มีผล การเซ่นสรวงไม่มีผล ผลวิบากแห่งกรรมที่ทำดีและชั่วก็ไม่มี โลกนี้ไม่มี โลกหน้าไม่มี มารดาไม่มีคุณ บิดาไม่มีคุณ โอปปาติกสัตว์ ไม่มี สมณพราหมณ์ผู้ประพฤติดีปฏิบัติชอบทำให้แจ้งโลกนี้และโลกหน้า
sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti.
pavedentīti → pavedentī ti (pts)ด้วยปัญญาอันยิ่งเองแล้วสอนผู้อื่นให้รู้แจ้งก็ไม่มีในโลก’
So saṁsappati kāyena, saṁsappati vācāya, saṁsappati manasā.บุคคลนั้น ย่อม กระเสือกกระสนด้วยกาย วาจา และใจ
Tassa jimhaṁ kāyakammaṁ hoti, jimhaṁ vacīkammaṁ, jimhaṁ manokammaṁ, jimhā gati, jimhupapatti.
jimhupapatti → jimh upapatti (pts)กายกรรม วจีกรรม และมโนกรรมของเขาคดเคี้ยว คติของเขาก็คดเคี้ยว การอุบัติของเขาก็คดเคี้ยว
Jimhagatikassa kho panāhaṁ, bhikkhave, jimhupapattikassa dvinnaṁ gatīnaṁ aññataraṁ gatiṁ vadāmi—สำหรับบุคคลผู้มีคติคดเคี้ยว มีอุบัติคดเคี้ยว เรากล่าวว่ามีคติอย่าง ๑ ใน ๒ อย่าง คือ
ye vā ekantadukkhā nirayā yā vā saṁsappajātikā tiracchānayoni.
tiracchānayoni → saṁ sappati pariyāyaṁ (bj: a.aṅgu)นรกมีทุกข์โดยส่วนเดียว หรือกำเนิดสัตว์ดิรัจฉานที่มีปกติกระเสือก กระสน
Katamā ca sā, bhikkhave, saṁsappajātikā tiracchānayoni?
saṁsappajātikā → T. M6. M7 -jā. (pts note)กำเนิดสัตว์ดิรัจฉานที่มีปกติกระเสือกกระสน เป็นอย่างไร
Ahi vicchikā satapadī nakulā biḷārā mūsikā ulūkā, ye vā panaññepi keci tiracchānayonikā sattā manusse disvā saṁsappanti.
disvā → T. M6. M7 twice. (pts note) | ahi vicchikā → ahivicchikā (bjt) | panaññepi → panaññe pi (bjt) | panaññepi → pan aññe pi (pts)คือ งู แมงป่อง ตะขาบ พังพอน แมว หนู นกเค้าแมว หรือสัตว์ผู้เข้าถึง กำเนิดสัตว์ดิรัจฉานเหล่าใดเหล่าหนึ่งแม้อื่น ๆ เห็นมนุษย์แล้ว ย่อมกระเสือกกระสน
Iti kho, bhikkhave, bhūtā bhūtassa upapatti hoti,การอุบัติของสัตว์ทั้งหลายย่อมมีได้เพราะกรรมที่มีแล้วอย่างนี้ คือ
yaṁ karoti tena upapajjati.สัตว์นั้นย่อมอุบัติ ด้วยกรรมที่ตนทำไว้
Upapannamenaṁ phassā phusanti.
upapannamenaṁ → upapannametaṁ (bj) | phusanti → M. phussanti always. (pts note) | upapannamenaṁ → upapannam enaṁ (pts)ผัสสะอันเป็นวิบากทั้งหลายย่อมถูกต้องสัตว์นี้ผู้อุบัติแล้ว
Evamahaṁ, bhikkhave, ‘kammadāyādā sattā’ti vadāmi.
evamahaṁ → evaṁpahaṁ (bj) | vadāmi → T. M6. M7 repeat the whole 4. (pts note) | sattāti → sattā ti (bjt, pts) | evamahaṁ → evam ahaṁ (pts)ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวว่า สัตว์ทั้งหลายเป็นผู้รับผลของกรรมอย่างนี้
Kammassakā, bhikkhave, sattā kammadāyādā kammayonī kammabandhū kammapaṭisaraṇā, yaṁ kammaṁ karonti—
kammayonī kammabandhū → kammayoni kammabandhu (bj)ภิกษุทั้งหลาย สัตว์ทั้งหลายเป็นผู้มีกรรมเป็นของตน เป็นผู้รับผลของกรรม มี กรรมเป็นกำเนิด มีกรรมเป็นเผ่าพันธุ์ มีกรรมเป็นที่พึ่งอาศัย ทำกรรมใดไว้
kalyāṇaṁ vā pāpakaṁ vā—tassa dāyādā bhavanti.จะเป็น กรรมดีหรือกรรมชั่วก็ตาม ย่อมเป็นผู้รับผลของกรรมนั้น
Idha, bhikkhave, ekacco pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho, lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati.
nihitadaṇḍo → nihita daṇḍo (bjt)๑. บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้ละเว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ วางทัณฑาวุธและ ศัสตราวุธ มีความละอาย มีความเอ็นดู มุ่งหวังประโยชน์เกื้อกูลต่อ สรรพสัตว์อยู่
So na saṁsappati kāyena, na saṁsappati vācāya, na saṁsappati manasā.บุคคลนั้นย่อมไม่กระเสือกกระสนด้วยกาย วาจา และใจ
Tassa uju kāyakammaṁ hoti, uju vacīkammaṁ, uju manokammaṁ, uju gati, ujupapatti.
uju kāyakammaṁ → ujuṁ kāya kammaṁ (bj) | uju → ujuṁ (bj, pts) | upapatti → T. M6. M7 uju uppatti; omitted by Ph. (pts note) | ujupapatti → uj upapatti (pts)กายกรรม วจีกรรม และมโนกรรมของเขาตรง คติของเขาก็ตรง การ อุบัติของเขาก็ตรง
Ujugatikassa kho panāhaṁ, bhikkhave, ujupapattikassa dvinnaṁ gatīnaṁ aññataraṁ gatiṁ vadāmi—
ujupapattikassa → ujūpapattikassa (bjt)สำหรับบุคคลผู้มีคติตรง มีอุบัติตรง เรากล่าวว่ามีคติอย่าง ๑ ใน ๒ อย่าง คือ
ye vā ekantasukhā saggā yāni vā pana tāni uccākulāni khattiyamahāsālakulāni vā brāhmaṇamahāsālakulāni vā gahapatimahāsālakulāni vā aḍḍhāni mahaddhanāni mahābhogāni pahūtajātarūparajatāni pahūtavittūpakaraṇāni pahūtadhanadhaññāni.
khattiyamahāsālakulāni → khattiyamahāsāḷa kulāni (bj) | brāhmaṇamahāsālakulāni → brāhmaṇa mahāsāḷakulāni (bj) | gahapatimahāsālakulāni → gahapati mahāsāḷa kulāni (bj) | vā → ca (sya-all) | saggā → sattā (sya-all) | pahūtajātarūparajatāni pahūtavittūpakaraṇāni pahūtadhanadhaññāni → bahutajātarūparajatāni bahutavittupakaraṇāni bahutadhanadhaññāni (sya-all) | saggā → M7. S. sattā. (pts note) | vā → in T. after gaha- (pts note) | pahūtadhanadhaññāni → M. Ph. S. bahuta- (pts note) | khattiyamahāsālakulāni → khattiya mahāsāḷakulāni (bjt) | gahapatimahāsālakulāni → gahapati mahāsāḷakulāni (bjt) | pahūtavittūpakaraṇāni → pahūta cittūpakaraṇāni (bjt)เป็นคนมีสุขโดยส่วนเดียว หรือเป็นคนมีตระกูลสูง เช่น ตระกูลกษัตริย์มหาศาล ตระกูลพราหมณ์มหาศาล หรือตระกูลคหบดีมหาศาลที่มั่งคั่ง มีทรัพย์มาก มีโภคะ มาก มีเงินทองมาก มีทรัพย์อันเป็นอุปกรณ์เครื่องปลื้มใจมาก มีทรัพย์และ ข้าวเปลือกมาก
Iti kho, bhikkhave, bhūtā bhūtassa upapatti hoti.การอุบัติของสัตว์ทั้งหลายย่อมมีได้เพราะกรรมที่มีแล้วอย่างนี้ คือ
Yaṁ karoti tena upapajjati.สัตว์นั้นย่อมอุบัติด้วยกรรมที่ตนทำไว้
Upapannamenaṁ phassā phusanti.
enaṁ → T. M6. M7 etaṁ. (pts note) | upapannamenaṁ → upapannametaṁ (bjt) | phusanti → phussanti (bjt) | upapannamenaṁ → upapannam enaṁ (pts)ผัสสะอันเป็นวิบากย่อมถูกต้องสัตว์นี้ผู้อุบัติแล้ว
Evamahaṁ, bhikkhave, ‘kammadāyādā sattā’ti vadāmi.
ahaṁ → T. M6. M7 p'ahaṁ. (pts note) | evamahaṁ → evaṁpahaṁ (bjt) | evamahaṁ → evam ahaṁ (pts) | sattāti → sattā ti (pts)ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวว่า สัตว์ทั้งหลายเป็นผู้รับผลของกรรมอย่างนี้
Idha pana, bhikkhave, ekacco adinnādānaṁ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti …pe…
pe → M. la; Ph. pa; omitted by S. (pts note) | + → kāmesu micchācāraṁ pahāya (th)๒. บุคคลบางคนในโลกนี้เป็นผู้ละเว้นขาดจากการลักทรัพย์ ...
kāmesumicchācārā paṭivirato hoti …
kāmesumicchācārā → kāmesu micchācāraṁ pahāya kāmesu micchācārā (bjt) | kāmesumicchācārā → kāmesu micchācārā (th)๓. เป็นผู้ละเว้นขาดจากการประพฤติผิดในกาม ...
musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato hoti …๔. เป็นผู้ละเว้นขาดจากการพูดเท็จ ...
pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti …
pisuṇaṁ vācaṁ → pisuṇavācaṁ (sya-all); pisunavācaṁ (pts) | pisuṇāya → pisunāya (pts) | pisuṇaṁ → pisunaṁ (bjt)๕. เป็นผู้ละเว้นขาดจากการพูดส่อเสียด ...
pharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti …
pharusaṁ vācaṁ → pharusavācaṁ (sya-all, pts)๖. เป็นผู้ละเว้นขาดจากการพูดคำหยาบ ...
samphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti …๗. เป็นผู้ละเว้นขาดจากการพูดเพ้อเจ้อ ...
anabhijjhālu hoti …
anabhijjhālu → anabhijjhālū (bjt)๘. เป็นผู้ไม่เพ่งเล็งอยากได้ของเขา ...
abyāpannacitto hoti …
abyāpannacitto → avyāpannacitto (pts)๙. เป็นผู้มีจิตไม่พยาบาท ...
sammādiṭṭhiko hoti aviparītadassano:
aviparītadassano → aviparittadassano (sya-all) | aviparītadassano → ujuṁ (bj: machasaṁ) | aviparītadassano → S. aviparitta- (pts note)๑๐. เป็นสัมมาทิฏฐิ มีความเห็นไม่วิปริตว่า
‘atthi dinnaṁ …pe…
atthi → M. pa || ye imañ ca. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)‘ทานที่ให้แล้วมีผล ยัญที่บูชา แล้วมีผล การเซ่นสรวงมีผล ผลวิบากแห่งกรรมที่ทำดีและชั่วมี โลกนี้มี โลกหน้ามี มารดามีคุณ บิดามีคุณ โอปปาติกสัตว์มี สมณพราหมณ์ผู้
ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedentī’ti.
pavedentīti → pavedentī ti (bjt, pts) | imañca → imañ ca (pts) | parañca → parañ ca (pts)ประพฤติดีปฏิบัติชอบทำให้แจ้งโลกนี้และโลกหน้าด้วยปัญญาอันยิ่งเอง แล้วสอนผู้อื่นให้รู้แจ้งมีอยู่ในโลก’
So na saṁsappati kāyena, na saṁsappati vācāya, na saṁsappati manasā.บุคคลนั้นย่อมไม่กระเสือกกระสน ด้วยกาย วาจา และใจ
Tassa uju kāyakammaṁ hoti, uju vacīkammaṁ, uju manokammaṁ, uju gati, ujupapatti.
uju → ujuṁ (pts) | ujupapatti → uj upapatti (pts)กายกรรม วจีกรรม และมโนกรรมของเขาตรง คติของเขาก็ตรง การอุบัติของเขาก็ตรง
Ujugatikassa kho pana ahaṁ, bhikkhave, ujupapattikassa dvinnaṁ gatīnaṁ aññataraṁ gatiṁ vadāmi—
pana ahaṁ → panāhaṁ (sya-all, pts) | panāhaṁ → T. ahaṁ; M6 'haṁ; M7 'mhi. (pts note)สำหรับบุคคลผู้มีคติตรง มีอุบัติตรง เรากล่าวว่ามีคติอย่าง ๑ ใน ๒ อย่าง คือ
ye vā ekantasukhā saggā yāni vā pana tāni uccākulāni khattiyamahāsālakulāni vā brāhmaṇamahāsālakulāni vā gahapatimahāsālakulāni vā aḍḍhāni mahaddhanāni mahābhogāni pahūtajātarūparajatāni pahūtavittūpakaraṇāni pahūtadhanadhaññāni.
saggā → sattā (sya-all) | pahūtajātarūparajatāni pahūtavittūpakaraṇāni pahūtadhanadhaññāni → bahutajātarūparajatāni bahutavittupakaraṇāni bahutadhanadhaññāni (sya-all) | pahūtadhanadhaññāni → pahītadhanadhaññāni (pts) | saggā → S. sattā. (pts note) | pahītadhanadhaññāni → M. Ph. S. bahuta- (pts note) | khattiyamahāsālakulāni → khattiyamahāsāḷa kulāni (bjt) | brāhmaṇamahāsālakulāni → brāhmaṇa mahāsāḷakulāni (bjt) | gahapatimahāsālakulāni → gahapati mahāsāḷa kulāni (bjt) | mahābhogāni pahūtajātarūparajatāni pahūtavittūpakaraṇāni → mahā bhogāni pahuta jātarūparajatāni pahutacittūpakaraṇāni (bjt)เป็นคนมีสุขโดยส่วนเดียว หรือเป็นคนมีตระกูลสูง เช่น ตระกูลกษัตริย์มหาศาล ตระกูลพราหมณ์มหาศาล หรือตระกูลคหบดีมหาศาลที่มั่งคั่ง มีทรัพย์มาก มีโภคะ มาก มีเงินทองมาก มีทรัพย์อันเป็นอุปกรณ์เครื่องปลื้มใจมาก มีทรัพย์และข้าวเปลือก มาก
Iti kho, bhikkhave, bhūtā bhūtassa upapatti hoti.การอุบัติของสัตว์ทั้งหลายย่อมมีได้เพราะกรรมที่มีแล้วอย่างนี้ คือ
Yaṁ karoti tena upapajjati.สัตว์นั้น ย่อมอุบัติด้วยกรรมที่ตนทำไว้
Upapannamenaṁ phassā phusanti.
enaṁ → M6. M7 etaṁ. (pts note) | upapannamenaṁ → upapannam enaṁ (pts)ผัสสะอันเป็นวิบากย่อมถูกต้องสัตว์นี้ผู้อุบัติแล้ว
Evamahaṁ, bhikkhave, ‘kammadāyādā sattā’ti vadāmi.
ahaṁ → T. M6. M7 p'ahaṁ. (pts note) | evamahaṁ → evaṁpahaṁ (bjt) | evamahaṁ → evam ahaṁ (pts) | sattāti → sattā ti (pts)ภิกษุทั้งหลาย เรากล่าวว่า สัตว์ทั้งหลายเป็นผู้รับผลของกรรมอย่างนี้
Kammassakā, bhikkhave, sattā kammadāyādā kammayonī kammabandhū kammapaṭisaraṇā, yaṁ kammaṁ karonti—
kammayonī kammabandhū → kammayoni kammabandhu (bj)สัตว์ทั้งหลายเป็นผู้มีกรรมเป็นของตน เป็นผู้รับผลของกรรม มีกรรมเป็นกำเนิด มีกรรมเป็นเผ่าพันธุ์ มีกรรมเป็นที่พึ่งอาศัย ทำกรรมใดไว้
kalyāṇaṁ vā pāpakaṁ vā—tassa dāyādā bhavanti.จะเป็นกรรมดีหรือกรรมชั่ว ก็ตาม ย่อมเป็นผู้รับผลของกรรมนั้น
Ayaṁ kho so, bhikkhave, saṁsappanīyapariyāyo dhammapariyāyo”ti.
saṁsappanīyapariyāyo dhammapariyāyoti chaṭṭhaṁ → saṁsappaniyapariyāyo dhamma pariyāyoti (bj, pts) | so → (sya-all) | saṁsappanīyapariyāyo → saṁsappatipariyāyo (sya-all) | so → omitted by S. (pts note) | saṁsappaniyapariyāyo → T. saṁsappatikā-; M7 -tika- (pts note) | saṁsappanīyapariyāyo dhammapariyāyoti → saṁsappaniyapariyāyo dhammapariyāyo (pts)ภิกษุทั้งหลาย นี้แล เป็นธรรมบรรยายที่แสดงเหตุแห่งความกระเสือกกระสน
Chaṭṭhaṁ.
chaṭṭhaṁ → pariyāyoti (bjt) | chaṭṭhaṁ → ti (pts)สังสัปปติปริยายสูตรที่ ๖ จบ