Dhammarājāsutta
Dhammarājāsutta → dhammarājasuttaṁ (bj)Ein prinzipientreuer König
“Yopi so, bhikkhave, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā, sopi na arājakaṁ cakkaṁ vattetī”ti.
Yopi so → yopi kho (bj, sya-all, pts1ed) | yopi so → sāvatthinidānaṁ yo pi kho (bj); (pts) | cakkavattī → cakkavatti (bj) | vattetīti → pavattetīti (sya-all, pts) | so → yopi kho (cck: sī. syā. pī.) | sopi → so pi (bjt, pts) | vattetīti → pavattetī ti (pts)„Mönche und Nonnen, selbst ein Rad-drehender Herrscher, ein gerechter und prinzipientreuer König, übt seine Macht nicht aus, ohne einen König über sich zu haben.“
Evaṁ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
bhikkhu → bhikkhū (bj) | etadavoca → etad avoca (pts)Als der Buddha das sagte, fragte ihn einer der Mönche:
“ko pana, bhante, rañño cakkavattissa dhammikassa dhammarañño rājā”ti?
rājāti → rājā ti (bjt, pts)„Aber wer ist der König über dem Rad-drehenden Herrscher, dem gerechten und prinzipientreuen König?“
“Dhammo, bhikkhū”ti bhagavā avoca.
bhikkhūti → bhikkhū ti (pts)„Es ist das Prinzip, Mönch“, sagte der Buddha.
“Idha, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṁ sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahati antojanasmiṁ.
garuṁ karonto → garukaronto (bj, sya-all, pts) | garukaronto → garuṁ (bj: machasaṁ) | antojanasmiṁ → M7 continues: dhammikaṁ rakkhāvaranaguttiṁ saṁvidahati khattiyesu anuyutto guttiṁ saṁvidahati antojanasmiṁ, then Puna. (pts note) | dhammaññeva → dhammaṁ yeva (pts)„Mönch, ein Rad-drehender Herrscher stellt seinem Hof gerechten Schutz und Sicherheit bereit, indem er sich nur auf das Prinzip stützt; er erkennt das Prinzip an, ehrt und achtet es und hält es hoch, das Prinzip ist seine Fahne, sein Banner und seine Autorität.
Puna caparaṁ, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṁ sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahati khattiyesu anuyantesu …pe… balakāyasmiṁ brāhmaṇagahapatikesu negamajānapadesu samaṇabrāhmaṇesu migapakkhīsu.
anuyantesu → anuyuttesu (bj) | garuṁ karonto → garukaronto (bj, pts) | anuyuttesu → anuyantesu (bj: machasaṁ) | anuyantesu → anuyuttesu (sī.) a. ni. 3.14 (cck note) | dhammarājā → S. pe || dhammādhipateyyo. (pts note) | rakkhāvaraṇaguttiṁ → T. M7 continue: saṁvidahitvā antojanasmiṁ dhammikaṁ rakkhāvaranaguttiṁ saṁvidahati khattiyesu and so on. (pts note) | anuyantesu → T. M7 -yuttesu. (pts note) | negamajānapadesu → T. nigamajanap-; M. Ph. negamajana- (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | dhammaññeva → dhammaṁ yeva (pts)Er stellt seinen Adligen gerechten Schutz und Sicherheit bereit, ebenso seinen Lehnsleuten, Truppen, Brahmanen und Hausbesitzern, Menschen aus Stadt und Land, Asketen und Brahmanen, Tieren und Vögeln.
Sa kho so, bhikkhu, rājā cakkavattī dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṁ sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahitvā antojanasmiṁ dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahitvā khattiyesu anuyantesu balakāyasmiṁ brāhmaṇagahapatikesu negamajānapadesu samaṇabrāhmaṇesu migapakkhīsu dhammeneva cakkaṁ pavatteti;
cakkavattī → cakkavatti (bj) | sakkaronto → sakkarontā (bj) | garuṁ karonto → garukaronto (bj, pts) | anuyantesu → anuyuttesu (bj) | anuyuttesu → anuyantesu (bj: machasaṁ) | saṁvidahitvā → M. Ph. -hetvā. (pts note) | anuyantesu → T. M7 -yuttesu. (pts note) | negamajānapadesu → T. nigamajanap-; M. Ph. negamajana- (pts note) | dhammaññeva → dhammaṁ yeva (bjt, pts)Und wenn er das getan hat, übt er seine Macht nur auf prinzipientreue Art aus.
taṁ hoti cakkaṁ appaṭivattiyaṁ kenaci manussabhūtena paccatthikena pāṇinā.
appaṭivattiyaṁ → appativattiyaṁ (bj) | appativattiyaṁ → appaṭivattiyaṁ (bj: machasaṁ)Und diese Macht kann von keinem menschlichen Feind untergraben werden.
Evamevaṁ kho, bhikkhu, tathāgato arahaṁ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṁ sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahati bhikkhūsu:
garuṁ karonto → garukaronto (bj, sya-all, pts) | sakkaronto → omitted by Ph. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | dhammaññeva → dhammaṁ yeva (bjt, pts) | evamevaṁ → evam eva (pts)Ebenso, Mönch, stellt ein Klargewordener, ein Vollendeter, ein vollkommen erwachter Buddha, ein gerechter und prinzipientreuer König, den Mönchen gerechten Schutz und Sicherheit bereit, indem er sich nur auf das Prinzip stützt; er erkennt das Prinzip an, ehrt und achtet es und hält es hoch, das Prinzip ist seine Fahne, sein Banner und seine Autorität:
‘evarūpaṁ kāyakammaṁ sevitabbaṁ, evarūpaṁ kāyakammaṁ na sevitabbaṁ;‚Diese Art von körperlicher Handlung soll gepflegt werden; diese Art von körperlicher Handlung soll nicht gepflegt werden.
evarūpaṁ vacīkammaṁ sevitabbaṁ, evarūpaṁ vacīkammaṁ na sevitabbaṁ;Diese Art von sprachlicher Handlung soll gepflegt werden; diese Art von sprachlicher Handlung soll nicht gepflegt werden.
evarūpaṁ manokammaṁ sevitabbaṁ, evarūpaṁ manokammaṁ na sevitabbaṁ;Diese Art von geistiger Handlung soll gepflegt werden; diese Art von geistiger Handlung soll nicht gepflegt werden.
evarūpo ājīvo sevitabbo, evarūpo ājīvo na sevitabbo;Diese Art von Lebenserwerb soll gepflegt werden; diese Art von Lebenserwerb soll nicht gepflegt werden.
evarūpo gāmanigamo sevitabbo, evarūpo gāmanigamo na sevitabbo’ti.
sevitabboti → sevitabbo ti (pts)Diese Art von Dorf oder Marktflecken soll gepflegt werden; diese Art von Dorf oder Marktflecken soll nicht gepflegt werden.‘
Puna caparaṁ, bhikkhu, tathāgato arahaṁ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṁ sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahati bhikkhunīsu …pe… upāsakesu …pe… upāsikāsu:
garuṁ karonto → garukaronto (bj, pts) | saṁvidahati → saṁvidahati bhikkhūsu (pts) | bhikkhunīsu → bhikkhūsu bhikkhunīsu (cck: sī. pī.) | dhammaṁ → S. pe || dhammādhi- (pts note) | bhikkhūsu → omitted by M. Ph. S. (pts note) | dhammaññeva → dhammaṁ yeva (bjt, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)Er stellt den Nonnen … den Laienanhängern … und Laienanhängerinnen gerechten Schutz und Sicherheit bereit, indem er sich nur auf das Prinzip stützt; er erkennt das Prinzip an, ehrt und achtet es und hält es hoch, das Prinzip ist seine Fahne, sein Banner und seine Autorität:
‘evarūpaṁ kāyakammaṁ sevitabbaṁ, evarūpaṁ kāyakammaṁ na sevitabbaṁ;
sevitabbaṁ → sevitatabbaṁ (bj)‚Diese Art von körperlicher Handlung soll gepflegt werden; diese Art von körperlicher Handlung soll nicht gepflegt werden.
evarūpaṁ vacīkammaṁ sevitabbaṁ, evarūpaṁ vacīkammaṁ na sevitabbaṁ;
evarūpaṁ → S. pe || evarūpo gāmanigamo sevi- (pts note)Diese Art von sprachlicher Handlung soll gepflegt werden; diese Art von sprachlicher Handlung soll nicht gepflegt werden.
evarūpaṁ manokammaṁ sevitabbaṁ, evarūpaṁ manokammaṁ na sevitabbaṁ;Diese Art von geistiger Handlung soll gepflegt werden; diese Art von geistiger Handlung soll nicht gepflegt werden.
evarūpo ājīvo sevitabbo, evarūpo ājīvo na sevitabbo;Diese Art von Lebenserwerb soll gepflegt werden; diese Art von Lebenserwerb soll nicht gepflegt werden.
evarūpo gāmanigamo sevitabbo, evarūpo gāmanigamo na sevitabbo’ti.
sevitabboti → sevitabbo ti (pts)Diese Art von Dorf oder Marktflecken soll gepflegt werden; diese Art von Dorf oder Marktflecken soll nicht gepflegt werden.‘
Sa kho so, bhikkhu, tathāgato arahaṁ sammāsambuddho dhammiko dhammarājā dhammaññeva nissāya dhammaṁ sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ apacāyamāno dhammaddhajo dhammaketu dhammādhipateyyo dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahitvā bhikkhūsu, dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahitvā bhikkhunīsu, dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahitvā upāsakesu, dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahitvā upāsikāsu dhammeneva anuttaraṁ dhammacakkaṁ pavatteti;
so → (bj) | garuṁ karonto → garukaronto (bj, pts) | bhikkhūsu → bhikkhusu (bj) | dhammikaṁ rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidahitvā → (sya-all) | dhammaṁ → S. pe || dhammādhi-. (pts note) | saṁvidahitvā → M. Ph. -hetvā. (pts note) | dhammikaṁ → S. has here dots. (pts note) | pavatteti → Ph. pavattitaṁ hoti. (pts note) | dhammaññeva → dhammaṁ yeva (bjt, pts)Und wenn ein Klargewordener, ein Vollendeter, ein vollkommen erwachter Buddha den Mönchen, Nonnen, Laienanhängern und Laienanhängerinnen gerechten Schutz und Sicherheit bereitgestellt hat, rollt er das unübertreffliche Rad des Dhamma auf prinzipientreue Art vorwärts.
taṁ hoti cakkaṁ appaṭivattiyaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmin”ti.
appaṭivattiyaṁ → appativattiyaṁ (bj) | lokasminti tatiyaṁ → lokasmin ti (pts) | hoti → omitted by Ph. (pts note)Und dieses Rad kann von keinem Asketen oder Brahmanen oder Gott oder Māra oder Brahmā oder von irgendjemandem in der Welt zurückgerollt werden.“