Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 5.50Nummerierte Lehrreden 5.50
  • 5. Muṇḍarājavagga5. Das Kapitel mit König Muṇḍa

Nāradasutta
Nāradasutta → sokasallabharaṇasuttaṁ (bj)
Mit Nārada

Ekaṁ samayaṁ āyasmā nārado pāṭaliputte viharati kukkuṭārāme.
pāṭaliputte → pāṭalīputte (bj); pātaliputte (sya-all) | Kukkuṭārāme → T. Kukūṭ- (pts note)
Einmal hielt sich der Ehrwürdige Nārada bei Pāṭaliputta im Hühnerkloster auf.

Tena kho pana samayena muṇḍassa rañño bhaddā devī kālaṅkatā hoti piyā manāpā.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts)
Nun war da gerade Bhaddā, die geliebte und teure Königin des Königs Muṇḍa, gestorben.
So bhaddāya deviyā kālaṅkatāya piyāya manāpāya neva nhāyati na vilimpati na bhattaṁ bhuñjati na kammantaṁ payojeti—
nhāyati → nahāyati (bj) | kālaṅkatāya → kālakatāya (bj, sya-all) | kālaṅkatāya piyāya manāpāya → piyāpāyena (pts) | nahāyati → nhāyati (bj: machasaṁ) | nhāyati → nahāyati (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | deviyā → M. Ph. devīyā throughout; T. Bhaddādevīyā. (pts note) | piyāpāyena → M. Ph. S. kālakatāya (M. Ph. kālaṅk-) piyāya manāpāya. (pts note)
Und seitdem badete und salbte der König sich nicht mehr, aß nicht mehr und widmete sich nicht mehr seiner Arbeit.
rattindivaṁ bhaddāya deviyā sarīre ajjhomucchito.
rattindivaṁ → rattidivaṁ (mr) | ajjhomucchito atha kho → ajjhomuñcito athakho (sya-all) | rattindivaṁ → rattidivaṁ (cck: ka.) | rattindivaṁ → M7 -divā. (pts note) | ajjhomucchito → S. -muñcito throughout. (pts note)
Tag und Nacht brütete er über dem Leichnam der Königin Bhaddā.

Atha kho muṇḍo rājā piyakaṁ kosārakkhaṁ āmantesi:
kosārakkhaṁ → sokārakkhaṁ (sya-all) | kosārakkha → sokārakkhaṁ (bj: syā) | kosārakkhaṁ → sokārakkhaṁ (cck: syā.) | sokārakkhaṁ → ba. kosārakkha (sya-all: yu.) | kosārakkhaṁ → S. sokāro throughout. (pts note) | atha kho → athakho (th)
Da wandte sich König Muṇḍa an seinen Vermögensverwalter Piyaka:

“tena hi, samma piyaka, bhaddāya deviyā sarīraṁ āyasāya teladoṇiyā pakkhipitvā aññissā āyasāya doṇiyā paṭikujjatha, yathā mayaṁ bhaddāya deviyā sarīraṁ cirataraṁ passeyyāmā”ti.
paṭikujjatha → paṭikujjetha (bj) | āyasāya → ayasāya (sya-all) | paṭikujjetha → paṭikujjatha (bj: syā, machasaṁ) | deviyā → Ph. M7 Bhaddādevīyā. (pts note) | paṭikujjatha → T. -kūjjetha; Ph. -kuñjatha. (pts note) | tena hi → tenahi (th) | passeyyāmāti → passeyyāmā ti (pts)
„Nun, mein guter Piyaka, lege bitte den Leichnam der Königin Bhaddā in eine eiserne Kiste, die du mit Öl füllst. Dann verschließe sie mit einer zweiten Kiste, sodass wir den Körper der Königin Bhaddā noch länger sehen können.“

“Evaṁ, devā”ti kho piyako kosārakkho muṇḍassa rañño paṭissutvā bhaddāya deviyā sarīraṁ āyasāya teladoṇiyā pakkhipitvā aññissā āyasāya doṇiyā paṭikujji.
kosārakkho → sokārakkho (sya-all) | āyasāya → ayasāya (sya-all) | sokārakkho → ba. kosārakkha (sya-all: yu.) | ayasāya → āyasāya (sya-all: yu.) | ayasāya → āyasāya (sya-all: yu.) | paṭissutvā → M. patisunitvā; Ph. -sunetvā. (pts note) | āyasāya → M. T. M6. M7. S. ayasāya. (pts note) | devāti → devā ti (pts)
„Ja, Majestät“, antwortete Piyaka, der Vermögensverwalter, und tat wie geheißen.

Atha kho piyakassa kosārakkhassa etadahosi:
sokārakkhassa → ba. kosārakkha (sya-all: yu.) | atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Da dachte Piyaka:
“imassa kho muṇḍassa rañño bhaddā devī kālaṅkatā piyā manāpā.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts)
„Bhaddā, die geliebte und teure Königin des Königs Muṇḍa, ist gestorben.
So bhaddāya deviyā kālaṅkatāya piyāya manāpāya neva nhāyati na vilimpati na bhattaṁ bhuñjati na kammantaṁ payojeti—
kālaṅkatāya → kālakatāya (bj, sya-all) | nhāyati → nahāyāti (bj) | kālaṅkatāya piyāya manāpāya → piyāpāyena (pts) | piyāpāyena → M. Ph. S. kālakatāya (M. Ph. kālakaṅk-) piyāya manāpāya throughout. (pts note)
Seitdem badet und salbt der König sich nicht mehr, isst nicht mehr und widmet sich nicht mehr seiner Arbeit.
rattindivaṁ bhaddāya deviyā sarīre ajjhomucchito.
ajjhomucchito → ajjhomuñcito (sya-all) | sarīre → M. Ph. sarīraṁ. (pts note)
Tag und Nacht brütet er über dem Leichnam der Königin Bhaddā.
Kaṁ nu kho muṇḍo rājā samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā payirupāseyya, yassa dhammaṁ sutvā sokasallaṁ pajaheyyā”ti.
Kaṁ nu → kinnu (pts1ed); kiṁ nu (mr) | kaṁ → kin (pts) | Kaṁ → kiṁ (cck: ka.) | kaṁ → ba. kiṁ (sya-all: yu.) | Kin → M7. S. kaṁ. (pts note) | pajaheyyāti → pajaheyyā ti (pts)
Welchem Asketen oder Brahmanen könnte nun der König seine Aufwartung machen, wessen Lehre könnte dem König helfen, den Pfeil des Kummers aufzugeben?“

Atha kho piyakassa kosārakkhassa etadahosi:
sokārakkhassa → ba. kosārakakha (sya-all: yu.) | atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Da kam ihm in den Sinn:
“ayaṁ kho āyasmā nārado pāṭaliputte viharati kukkuṭārāme.
pāṭaliputte → pāṭalīputte (bj); pātaliputte (sya-all)
„Dieser Ehrwürdige Nārada hält sich im Hühnerkloster in Pāṭaliputta auf.
Taṁ kho panāyasmantaṁ nāradaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
panāyasmantaṁ → pana āyasmantaṁ (bj) | panāyasmantaṁ → pan āyasmantaṁ (pts)
Er hat diesen guten Ruf:
‘paṇḍito viyatto medhāvī bahussuto cittakathī kalyāṇapaṭibhāno vuddho ceva arahā ca’.
vuddho ceva → vuḍḍho ceva (sya-all); buddho ceva (mr) | arahā ca → arahā cā’ti (?) | viyatto → vyatto (bj, sya-all, pts) | kalyāṇapaṭibhāno vuddho → kalyāṇapaṭibhāṇo vuḍḍho (sya-all) | viyatto → vyatto (cck: sī. pī.); byatto (cck: syā. kaṁ., dī. ni. 2.407) | ceva → buddho ceva (cck: ka.) | ca → arahā cā’ti (cck: ?)
‚Er ist klug, fähig, verständig, gelehrt, ein geistvoller Redner, wortgewandt, zur Reife gelangt, ein Vollendeter.‘
Yannūna muṇḍo rājā āyasmantaṁ nāradaṁ payirupāseyya, appeva nāma muṇḍo rājā āyasmato nāradassa dhammaṁ sutvā sokasallaṁ pajaheyyā”ti.
yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yaṁ nūna (bjt) | appeva nāma → appevanāma (bjt) | yannūna → yan nūna (pts) | pajaheyyāti → pajaheyyā ti (pts)
Wie, wenn der König Muṇḍa dem Ehrwürdigen Nārada seine Aufwartung machen würde? Wenn er Nāradas Lehre hört, wird der König hoffentlich den Pfeil des Kummers aufgeben können.“

Atha kho piyako kosārakkho yena muṇḍo rājā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā muṇḍaṁ rājānaṁ etadavoca:
sokārakkho → ba. kosārakakha (sya-all: yu.) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Da ging Piyaka zum König und sagte zu ihm:
“ayaṁ kho, deva, āyasmā nārado pāṭaliputte viharati kukkuṭārāme.
pāṭaliputte → pāṭalīputte (bj); pātaliputte (sya-all)
„Majestät, dieser Ehrwürdige Nārada hält sich im Hühnerkloster in Pāṭaliputta auf.
Taṁ kho panāyasmantaṁ nāradaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
panāyasmantaṁ → pan āyasmantaṁ (pts)
Er hat diesen guten Ruf:
‘paṇḍito viyatto medhāvī bahussuto cittakathī kalyāṇapaṭibhāno vuddho ceva arahā ca’.
arahā ca → arahā cā’ti (?) | viyatto → vyatto (bj, sya-all, pts) | bahussuto cittakathī → (bj) | kalyāṇapaṭibhāno vuddho → kalyāṇapaṭibhāṇo vuḍḍho (sya-all) | ca → arahā cā’ti (cck: ?) | vyatto → M. Ph. viyatto. (pts note) | kalyāṇapaṭibhāno → Ph. S. -bhāṇo. (pts note) | vuddho → M. Ph. buddho; S. vuḍḍho. (pts note) | viyatto → byatto (th)
‚Er ist klug, fähig, verständig, gelehrt, ein geistvoller Redner, wortgewandt, zur Reife gelangt, ein Vollendeter.‘
Yadi pana devo āyasmantaṁ nāradaṁ payirupāseyya, appeva nāma devo āyasmato nāradassa dhammaṁ sutvā sokasallaṁ pajaheyyā”ti.
Yadi → T. M6. M7 yaṁ āyasmantaṁ. (pts note) | appeva nāma → appevanāma (bjt) | pajaheyyāti → pajaheyyā ti (pts)
Wie, wenn Majestät dem Ehrwürdigen Nārada seine Aufwartung machen würde? Wenn du Nāradas Lehre hörst, wirst du hoffentlich den Pfeil des Kummers aufgeben können.“

“Tena hi, samma piyaka, āyasmantaṁ nāradaṁ paṭivedehi.
paṭivedehi → Ph. paṭinivedehi. (pts note) | tena hi → tenahi (th)
„Nun denn, mein guter Piyaka, melde es Nārada.
Kathañhi nāma mādiso samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā vijite vasantaṁ pubbe appaṭisaṁvidito upasaṅkamitabbaṁ maññeyyā”ti.
appaṭisaṁvidito → appaṭisaṁviditaṁ (sya-all) | appaṭisaṁviditaṁ → ba. appaṭisaṁvidito (sya-all: yu.) | appaṭisaṁvidito → S. -taṁ. (pts note) | kathañhi → kathaṁ hi (bjt, pts) | maññeyyāti → maññeyyā ti (pts)
Denn wie könnte jemand wie ich sich erlauben, einen Asketen oder Brahmanen in meinem Reich zu besuchen, ohne es ihm vorher zu melden?“

“Evaṁ, devā”ti kho piyako kosārakkho muṇḍassa rañño paṭissutvā yenāyasmā nārado tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ nāradaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho piyako kosārakkho āyasmantaṁ nāradaṁ etadavoca:
sokārakkho → ba. kosārakkho (sya-all: yu.) | sokārakkho → ba. kosārakkho (sya-all: yu.) | paṭissutvā → M. Ph. paṭisutvā. (pts note) | devāti → devā ti (pts) | yenāyasmā → yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
„Ja, Majestät“, antwortete Piyaka, der Vermögensverwalter. Er ging zu Nārada, verbeugte sich, setzte sich zur Seite hin und sagte zu ihm:
“Imassa, bhante, muṇḍassa rañño bhaddā devī kālaṅkatā piyā manāpā.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts)
„Herr, Bhaddā, die geliebte und teure Königin des Königs Muṇḍa, ist gestorben.
So bhaddāya deviyā kālaṅkatāya piyāya manāpāya neva nhāyati na vilimpati na bhattaṁ bhuñjati na kammantaṁ payojeti—
kālaṅkatāya → kālakatāya (bj, sya-all) | nhāyati → nahāyati (bj) | kālaṅkatāya piyāya manāpāya → piyāpāyena (pts)
Und seit ihrem Tod hat der König sich nicht mehr gebadet und geölt, nicht mehr gegessen und sich nicht mehr seiner Arbeit gewidmet.
rattindivaṁ bhaddāya deviyā sarīre ajjhomucchito.
ajjhomucchito → ajjhomuñcito (sya-all) | ajjhomucchito → here also T. -muñcito. (pts note)
Tag und Nacht brütet er über dem Leichnam der Königin Bhaddā.
Sādhu, bhante, āyasmā nārado muṇḍassa rañño tathā dhammaṁ desetu yathā muṇḍo rājā āyasmato nāradassa dhammaṁ sutvā sokasallaṁ pajaheyyā”ti.
pajaheyyāti → pajaheyyā ti (pts)
Herr, bitte unterweise den König, sodass er, wenn er deine Lehre hört, den Pfeil des Kummers aufgeben kann.“

“Yassadāni, piyaka, muṇḍo rājā kālaṁ maññatī”ti.
yassadāni → yassa dāni (pts) | maññatīti → maññatī ti (pts)
„Bitte, Piyaka, lass den König kommen nach seinem Belieben.“

Atha kho piyako kosārakkho uṭṭhāyāsanā āyasmantaṁ nāradaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā yena muṇḍo rājā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā muṇḍaṁ rājānaṁ etadavoca:
sokārakkho → ba. kosārakkho (sya-all: yu.) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Da erhob sich Piyaka von seinem Sitz, verbeugte sich, umrundete den Ehrwürdigen Nārada respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt, und ging zum König. Er sagte zu ihm:
“katāvakāso kho, deva, āyasmatā nāradena.„Majestät, der Bitte um eine Audienz beim Ehrwürdigen Nārada wurde stattgegeben. Yassadāni devo kālaṁ maññatī”ti.
yassadāni → yassa dāni (pts) | maññatīti → maññatī ti (pts)
Bitte, Majestät, geh nach deinem Belieben.“

“Tena hi, samma piyaka, bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpehī”ti.
bhadrāni bhadrāni → bhaddāni bhaddāni (pts) | bhadrāni → bhaddāni (sya-all: yu.) | bhadrāni → bhaddāni (sya-all: yu.) | tena hi → tenahi (th) | yojāpehīti → yojāpehī ti (pts)
„Nun denn, mein guter Piyaka, spanne die erlesensten Kutschen an.“

“Evaṁ, devā”ti kho piyako kosārakkho muṇḍassa rañño paṭissutvā bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā muṇḍaṁ rājānaṁ etadavoca:
bhadrāni bhadrāni → bhaddāni bhaddāni (pts) | bhadrāni → bhaddāni (sya-all: yu.) | bhadrāni → bhaddāni (sya-all: yu.) | kosārakkho → sokārakkho (th) | devāti → devā ti (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
„Ja, Majestät“, antwortete Piyaka, der Vermögensverwalter. Er tat wie geheißen und meldete dann dem König:

“yuttāni kho te, deva, bhadrāni bhadrāni yānāni.
bhadrāni bhadrāni → bhaddāni bhaddāni (pts) | bhadrāni → bhaddāni (sya-all: yu.) | bhadrāni → bhaddāni (sya-all: yu.) | bhaddāni → T. bhaddāni only once. (pts note)
„Majestät, die erlesensten Kutschen sind angespannt.
Yassadāni devo kālaṁ maññatī”ti.
yassadāni → yassa dāni (pts) | maññatīti → maññatī ti (pts)
Bitte, Majestät, geh nach deinem Belieben.“

Atha kho muṇḍo rājā bhadraṁ yānaṁ abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi yānehi yena kukkuṭārāmo tena pāyāsi mahaccā rājānubhāvena āyasmantaṁ nāradaṁ dassanāya.
bhadraṁ yānaṁ → bhadrāni bhadrāni yānāni (sya-all, km); bhaddaṁ yānaṁ (pts1ed); bhadraṁ bhadraṁ yānaṁ (mr) | mahaccā → mahacca (bahūsu) | abhiruhitvā bhadrehi → abhirūhitvā (bj) | bhadraṁ yānaṁ abhiruhitvā → bhadrāni bhadrāni yānāni abhirūhitvā (sya-all) | mahaccā rājānubhāvena → mahaccarājānubhāvena (sya-all, pts) | bhadraṁ → bhaddaṁ (pts) | abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi → abhirūhitvā bhaddehi bhaddehi (pts) | yānaṁ → bhadraṁ bhadraṁ yānaṁ (bj: machasaṁ); bhadrāni bhadrāni yānāni (bj: syā) | yānehi → bhadrehi bhadrehi yānehi (bj: syā, machasaṁ) | yānaṁ → bhadraṁ bhadraṁ yānaṁ (cck: syā. kaṁ. ka.); bhaddaṁ yānaṁ (cck: pī.) | mahaccā → mahacca (cck: bahūsu) | bhadrāni → bhadraṁ ba. bhadraṁ bhadraṁ (sya-all: yu.) | bhadrāni → bhadraṁ ba. bhadraṁ bhadraṁ (sya-all: yu.) | yānāni → ba. yānaṁ (sya-all: yu.) | bhadrehi → bhaddehi (sya-all: yu.) | bhadrehi → bhaddehi (sya-all: yu.) | bhaddaṁ → S. bhadrāni bhadrāni yānāni; M6. M7 bhadrayānaṁ. (pts note) | bhaddehi → M. Ph. M6. M7. S. bhadrehi bhadrehi. (pts note) | atha kho → athakho (th)
Da bestieg der König Muṇḍa eine erlesene Kutsche und machte sich zusammen mit anderen erlesenen Kutschen in vollem königlichem Prunk auf, um den Ehrwürdigen Nārada im Hühnerkloster zu besuchen.
Yāvatikā yānassa bhūmi yānena gantvā, yānā paccorohitvā pattikova ārāmaṁ pāvisi.
bhūmi → bhūmi tāvatikaṁ (bj) | pattikova → pattiko va (pts)
Er fuhr mit der Kutsche, soweit es das Gelände erlaubte, stieg dann ab und betrat zu Fuß das Kloster.
Atha kho muṇḍo rājā yena āyasmā nārado tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ nāradaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho muṇḍaṁ rājānaṁ āyasmā nārado etadavoca:
yena āyasmā → yenāyasmā (bj) | āyasmantaṁ → āyasmanaṁ (bj) | āyasmā → M. Ph. S. yena āy- (pts note) | kho → omitted by T. (pts note) | atha kho → athakho (th) | yena → yen (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Da ging der König zu Nārada, verbeugte sich und setzte sich zur Seite hin. Da sagte Nārada zu ihm:

“Pañcimāni, mahārāja, alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṁ.
brahmunā → brāhmunā (pts) | brāhmaṇena vā → brāhmaṇenavā (bjt) | pañcimāni → pañc imāni (pts)
„Großer König, es gibt fünf Dinge, die kein Asket oder Brahmane oder Gott oder Māra oder Brahmā oder irgendjemand in der Welt bekommen kann.
Katamāni pañca?Welche fünf? ‘Jarādhammaṁ mā jīrī’ti alabbhanīyaṁ ṭhānaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṁ.
mā jīrīti → mājirīti (sya-all) | brāhmaṇena vā → brāhmaṇenavā (bjt) | jīrīti → jīrī ti (pts)
Dass jemand, der alt werden muss, nicht alt würde.
‘Byādhidhammaṁ mā byādhīyī’ti …pe… ‘maraṇadhammaṁ mā mīyī’ti … ‘khayadhammaṁ mā khīyī’ti … ‘nassanadhammaṁ mā nassī’ti alabbhanīyaṁ ṭhānaṁ samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṁ.
lokasmiṁ → lokasminti (bj) | mīyīti → miyyīti (sya-all) | khīyīti → khiyīti (sya-all) | byādhidhammaṁ → vyādhidhammaṁ (bjt, pts) | byādhīyīti → vyādhīyīti (bjt) | mīyīti khayadhammaṁ → mīyītī khaya dhammaṁ (bjt) | byādhīyīti → byādhiyīti (th) | byādhīyīti → vyādhīyī ti (pts) | mīyīti → mīyī ti (pts) | khīyīti → khīyī ti (pts) | nassīti → nassī ti (pts)
Dass jemand, der krank werden muss, nicht krank würde. … Dass jemand, der sterben muss, nicht sterben würde. … Dass jemand, der sich auflösen muss, sich nicht auflösen würde. … Dass jemand, der zugrunde gehen muss, nicht zugrunde ginge. …

Assutavato, mahārāja, puthujjanassa jarādhammaṁ jīrati.
+ → kho (bjt)
Ein ungebildeter gewöhnlicher Mensch hat jemanden, der alt werden muss und der alt wird.
So jarādhamme jiṇṇe na iti paṭisañcikkhati:Und er denkt nicht über die Natur des Altwerdens nach: ‘na kho mayhevekassa jarādhammaṁ jīrati, atha kho yāvatā sattānaṁ āgati gati cuti upapatti sabbesaṁ sattānaṁ jarādhammaṁ jīrati.
mayhevekassa → mayhamevekassa (bj) | mayhamevekassa → mayhevekassa (bj: machasaṁ) | atha kho → athakho (th) | mayhevekassa → mayh ev ekassa (pts)
‚Ich bin nicht der Einzige, der jemanden hat, der alt werden muss und der alt wird. Denn alle Lebewesen haben jemanden, der alt werden muss und der alt wird, solange sie kommen und gehen, sterben und wiedergeboren werden.
Ahañceva kho pana jarādhamme jiṇṇe soceyyaṁ kilameyyaṁ parideveyyaṁ, urattāḷiṁ kandeyyaṁ, sammohaṁ āpajjeyyaṁ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṁ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṁ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts) | nappavatteyyuṁ → nappavatteyya (bj: machasaṁ) | ahañceva → ahaṁ ceva (bjt) | ahañceva → ahañ ceva (pts) | bhattampi → bhattam pi (pts) | nacchādeyya kāyepi → na cchādeyya kāye pi (pts) | kammantāpi nappavatteyyuṁ amittāpi → kammantā pi na ppavatteyyuṁ amittā pi (pts) | mittāpi → mittā pi (pts) | assūti → assū ti (pts)
Wenn ich bekümmert wäre und jammern und klagen würde, mir an die Brust schlagen und in Verwirrung stürzen würde, nur weil jemand, der alt werden muss, alt wird, würde ich den Appetit verlieren und mein Äußeres würde verkommen. Meine Arbeit würde nicht erledigt, meine Feinde würden sich freuen und meine Freunde wären niedergeschlagen.‘
So jarādhamme jiṇṇe socati kilamati paridevati, urattāḷiṁ kandati, sammohaṁ āpajjati.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts)
Da ist er bekümmert und jammert und klagt, schlägt sich an die Brust und stürzt in Verwirrung, wenn jemand, der alt werden muss, alt wird.
Ayaṁ vuccati, mahārāja:Das nennt man ‘assutavā puthujjano viddho savisena sokasallena attānaṁyeva paritāpeti’.
attānaṁyeva → attānaṁ yeva (bjt, pts) | attānaṁyeva → attānaññeva (th)
einen ungebildeten gewöhnlichen Menschen, der vom giftigen Pfeil des Kummers getroffen ist und sich nur selbst quält.

Puna caparaṁ, mahārāja, assutavato puthujjanassa byādhidhammaṁ byādhīyati …pe… maraṇadhammaṁ mīyati … khayadhammaṁ khīyati … nassanadhammaṁ nassati.
mīyati → miyyati (sya-all) | khīyati → khiyati (sya-all) | byādhidhammaṁ byādhīyati → vyādhidhammaṁ vyādhīyati (bjt, pts) | byādhīyati → byādhiyati (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Weiterhin hat ein ungebildeter gewöhnlicher Mensch jemanden, der krank werden muss und der krank wird … der sterben muss und der stirbt … der sich auflösen muss und der sich auflöst … der zugrunde gehen muss und der zugrunde geht.
So nassanadhamme naṭṭhe na iti paṭisañcikkhati:Und er denkt nicht über die Natur des Zugrundegehens nach: ‘na kho mayhevekassa nassanadhammaṁ nassati, atha kho yāvatā sattānaṁ āgati gati cuti upapatti sabbesaṁ sattānaṁ nassanadhammaṁ nassati.
mayhevekassa → mayhamevekassa (bj) | atha kho → athakho (th) | mayhevekassa → mayh ev ekassa (pts)
‚Ich bin nicht der Einzige, der jemanden hat, der zugrunde gehen muss und der zugrunde geht. Denn alle Lebewesen haben jemanden, der zugrunde gehen muss und der zugrunde geht, solange sie kommen und gehen, sterben und wiedergeboren werden.
Ahañceva kho pana nassanadhamme naṭṭhe soceyyaṁ kilameyyaṁ parideveyyaṁ, urattāḷiṁ kandeyyaṁ, sammohaṁ āpajjeyyaṁ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṁ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṁ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts) | ahañceva → ahañ ceva (pts) | bhattampi → bhattam pi (pts) | nacchādeyya kāyepi → na cchādeyya kāye pi (pts) | kammantāpi nappavatteyyuṁ amittāpi → kammantā pi na ppavatteyyuṁ amittā pi (pts) | mittāpi → mittā pi (pts) | assūti → assū ti (pts)
Wenn ich bekümmert wäre und jammern und klagen würde, mir an die Brust schlagen und in Verwirrung stürzen würde, nur weil jemand, der zugrunde gehen muss, zugrunde geht, würde ich den Appetit verlieren und mein Äußeres würde verkommen. Meine Arbeit würde nicht erledigt, meine Feinde würden sich freuen und meine Freunde wären niedergeschlagen.‘
So nassanadhamme naṭṭhe socati kilamati paridevati, urattāḷiṁ kandati, sammohaṁ āpajjati.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts)
Da ist er bekümmert und jammert und klagt, schlägt sich an die Brust und stürzt in Verwirrung, wenn jemand, der zugrunde gehen muss, zugrunde geht.
Ayaṁ vuccati, mahārāja:Das nennt man ‘assutavā puthujjano viddho savisena sokasallena attānaṁyeva paritāpeti’.
attānaṁyeva paritāpeti → attānaṁ yeva paritāpetīti (bj) | attānaṁyeva → attānaññeva (th)
einen ungebildeten gewöhnlichen Menschen, der vom giftigen Pfeil des Kummers getroffen ist und sich nur selbst quält.

Sutavato ca kho, mahārāja, ariyasāvakassa jarādhammaṁ jīrati.Ein gebildeter edler Schüler hat jemanden, der alt werden muss und der alt wird. So jarādhamme jiṇṇe iti paṭisañcikkhati:Und er denkt über die Natur des Altwerdens nach: ‘na kho mayhevekassa jarādhammaṁ jīrati, atha kho yāvatā sattānaṁ āgati gati cuti upapatti sabbesaṁ sattānaṁ jarādhammaṁ jīrati.
mayhevekassa → mayhamevekassa (bj) | atha kho → athakho (th) | mayhevekassa → mayh ev ekassa (pts)
‚Ich bin nicht der Einzige, der jemanden hat, der alt werden muss und der alt wird. Denn alle Lebewesen haben jemanden, der alt werden muss und der alt wird, solange sie kommen und gehen, sterben und wiedergeboren werden.
Ahañceva kho pana jarādhamme jiṇṇe soceyyaṁ kilameyyaṁ parideveyyaṁ, urattāḷiṁ kandeyyaṁ, sammohaṁ āpajjeyyaṁ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṁ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṁ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts) | ahañceva → ahañ ceva (pts) | bhattampi → bhattam pi (pts) | nacchādeyya kāyepi → na cchādeyya kāye pi (pts) | kammantāpi nappavatteyyuṁ amittāpi → kammantā pi na ppavatteyyuṁ amittā pi (pts) | mittāpi → mittā pi (pts) | assūti → assū ti (pts)
Wenn ich bekümmert wäre und jammern und klagen würde, mir an die Brust schlagen und in Verwirrung stürzen würde, nur weil jemand, der alt werden muss, alt wird, würde ich den Appetit verlieren und mein Äußeres würde verkommen. Meine Arbeit würde nicht erledigt, meine Feinde würden sich freuen und meine Freunde wären niedergeschlagen.‘
So jarādhamme jiṇṇe na socati na kilamati na paridevati, na urattāḷiṁ kandati, na sammohaṁ āpajjati.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts)
Da ist er nicht bekümmert und jammert und klagt nicht, schlägt sich nicht an die Brust und stürzt nicht in Verwirrung, wenn jemand, der alt werden muss, alt wird.
Ayaṁ vuccati, mahārāja:Das nennt man ‘sutavā ariyasāvako abbuhi savisaṁ sokasallaṁ, yena viddho assutavā puthujjano attānaṁyeva paritāpeti.
abbuhi → abbahi (bj) | abbahi → abbūhi (bj: machasaṁ) | attānaṁyeva → attānaṁ yeva (bjt, pts) | attānaṁyeva → attānaññeva (th)
einen gebildeten edlen Schüler, der den giftigen Pfeil des Kummers herausgezogen hat, dessentwegen ungebildete gewöhnliche Menschen, wenn sie von ihm getroffen sind, sich nur selbst quälen.
Asoko visallo ariyasāvako attānaṁyeva parinibbāpeti’.
attānaṁyeva → attānaṁ yeva (bjt, pts) | attānaṁyeva → attānaññeva (th)
Ohne Kummer, von Dornen frei, erlischt dieser edle Schüler einfach.

Puna caparaṁ, mahārāja, sutavato ariyasāvakassa byādhidhammaṁ byādhīyati …pe… maraṇadhammaṁ mīyati … khayadhammaṁ khīyati … nassanadhammaṁ nassati.
mīyati → miyyati (sya-all) | khīyati → khiyati (sya-all) | byādhidhammaṁ byādhīyati → vyādhidhammaṁ vyādhīyati (bjt, pts) | byādhīyati → byādhiyati (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Weiterhin hat ein gebildeter edler Schüler jemanden, der krank werden muss und der krank wird … der sterben muss und der stirbt … der sich auflösen muss und der sich auflöst … der zugrunde gehen muss und der zugrunde geht.
So nassanadhamme naṭṭhe iti paṭisañcikkhati:Und er denkt über die Natur des Zugrundegehens nach: ‘na kho mayhevekassa nassanadhammaṁ nassati, atha kho yāvatā sattānaṁ āgati gati cuti upapatti sabbesaṁ sattānaṁ nassanadhammaṁ nassati.
mayhevekassa → mayhamevekassa (bj) | atha kho → athakho (th) | mayhevekassa → mayh ev ekassa (pts)
‚Ich bin nicht der Einzige, der jemanden hat, der zugrunde gehen muss und der zugrunde geht. Denn alle Lebewesen haben jemanden, der zugrunde gehen muss und der zugrunde geht, solange sie kommen und gehen, sterben und wiedergeboren werden.
Ahañceva kho pana nassanadhamme naṭṭhe soceyyaṁ kilameyyaṁ parideveyyaṁ, urattāḷiṁ kandeyyaṁ, sammohaṁ āpajjeyyaṁ, bhattampi me nacchādeyya, kāyepi dubbaṇṇiyaṁ okkameyya, kammantāpi nappavatteyyuṁ, amittāpi attamanā assu, mittāpi dummanā assū’ti.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts) | ahañceva → ahañ ceva (pts) | bhattampi → bhattam pi (pts) | nacchādeyya kāyepi → na cchādeyya kāye pi (pts) | kammantāpi nappavatteyyuṁ amittāpi → kammantā pi na ppavatteyyuṁ amittā pi (pts) | mittāpi → mittā pi (pts) | assūti → assū ti (pts)
Wenn ich bekümmert wäre und jammern und klagen würde, mir an die Brust schlagen und in Verwirrung stürzen würde, nur weil jemand, der zugrunde gehen muss, zugrunde geht, würde ich den Appetit verlieren und mein Äußeres würde verkommen. Meine Arbeit würde nicht erledigt, meine Feinde würden sich freuen und meine Freunde wären niedergeschlagen.‘
So nassanadhamme naṭṭhe na socati na kilamati na paridevati, na urattāḷiṁ kandati, na sammohaṁ āpajjati.
urattāḷiṁ → urattāḷī (sya-all, pts)
Da ist er nicht bekümmert und jammert und klagt nicht, schlägt sich nicht an die Brust und stürzt nicht in Verwirrung, wenn jemand, der zugrunde gehen muss, zugrunde geht.
Ayaṁ vuccati, mahārāja:Das nennt man ‘sutavā ariyasāvako abbuhi savisaṁ sokasallaṁ, yena viddho assutavā puthujjano attānaṁyeva paritāpeti.
abbuhi → abbahi (bj) | attānaṁyeva → attānaṁ yeva (bjt, pts) | attānaṁyeva → attānaññeva (th)
einen gebildeten edlen Schüler, der den giftigen Pfeil des Kummers herausgezogen hat, dessentwegen ungebildete gewöhnliche Menschen, wenn sie von ihm getroffen sind, sich nur selbst quälen.
Asoko visallo ariyasāvako attānaṁyeva parinibbāpeti’.
attānaṁyeva → attānaṁ yeva (bjt, pts) | attānaṁyeva → attānaññeva (th)
Ohne Kummer, von Dornen frei, erlischt dieser edle Schüler einfach.

Imāni kho, mahārāja, pañca alabbhanīyāni ṭhānāni samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasminti.
lokasminti → lokasmin ti (pts)
Das sind die fünf Dinge, die kein Asket oder Brahmane oder Gott oder Māra oder Brahmā oder irgendjemand in der Welt bekommen kann.

Na socanāya paridevanāya, atthodha labbhā api appakopi;
socanāya → socanāya na (sya-all, pts) atthodha labbhā → attho alabbho (bj); attho idha labbhati (sya-all) | atthodha → attho idha (pts) | alabbho → -attho’dhalabbhā (bj: machasaṁ) | idha → T. atthe 'va; M6. M7 attho 'va; S. atha kho idha labbhati. (pts note) | api → omitted by M6. (pts note) | appakopi → appako pi (pts)
Bekümmert sein und klagen tut auch nicht ein kleines bisschen gut.
Socantamenaṁ dukhitaṁ viditvā, paccatthikā attamanā bhavanti.
dukhitaṁ → dukkhitaṁ (th) | socantamenaṁ dukhitaṁ → socantam enaṁ dukkhitaṁ (pts)
Wenn sie wissen, dass du traurig bist, freuen sich deine Feinde.

Yato ca kho paṇḍito āpadāsu, na vedhatī atthavinicchayaññū;
vedhatī → vedhati (bj, sya-all, pts)
Wenn ein kluger Mensch bei Widrigkeiten nicht wankt, da er in der Lage ist, zu bewerten, was segensreich ist,
Paccatthikāssa dukhitā bhavanti, disvā mukhaṁ avikāraṁ purāṇaṁ.
ssa → omitted by T. (pts note) | dukhitā → dukkhitā (th) | paccatthikāssa dukhitā → paccatthikā ssa dukkhitā (pts)
leiden seine Feinde, wenn sie sehen, dass sein Ausdruck sich nicht verändert.

Jappena mantena subhāsitena, anuppadānena paveṇiyā vā;
Japena → M. Ph. S. jappena. (pts note) paveṇiyā → paveniyā (sya-all)
Singen, Aufsagen, erlesene Sprüche, wohltätigkeit oder Bräuche:
Yathā yathā yattha labhetha atthaṁ, tathā tathā tattha parakkameyya.
labhetha → labhatha (pts)
Wenn etwas davon dir Segen bringt, so fahre damit auf jeden Fall fort.

Sace pajāneyya alabbhaneyyo, mayāva aññena vā esa attho;
sace pajāneyya → saceva jāneyya (pts) | jāneyya → M. S. pajān- (pts note) | alabbhaneyyo → T. nīyyo. (pts note) mayāva → mayā ca (bj); mayā vā (sya-all, pts) | vā → T. M6 ca. (pts note) | esa attho → esaattho (bjt)
Doch wenn du verstehst: ‚Dieses gute Ding kann weder ich noch irgendjemand sonst bekommen‘,
Asocamāno adhivāsayeyya, kammaṁ daḷhaṁ kinti karomi dānī”ti.
dānī’’ti → jā. 1 jātakepi (cck note) | karomi dānīti → karomidānīti (bjt, th) | dānīti → dānī ti (pts)
solltest du es annehmen, ohne dich zu betrüben, und denken: ‚Die Tat ist machtvoll. Was kann ich jetzt tun?‘“

Evaṁ vutte, muṇḍo rājā āyasmantaṁ nāradaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Daraufhin sagte der König Muṇḍa zum Ehrwürdigen Nārada:
“ko nāmo ayaṁ, bhante, dhammapariyāyo”ti?
nāmo → ko nukho (si, pts1ed) | nāmo → nu kho (pts) | nāmo → ko nukho (bj: sīmu) | nāmo → ko nu kho (cck: sī. pī.) | konāmo → konukho (sya-all: yu.) | kho → M. Ph. S. nāma. (pts note) | dhammapariyāyoti → dhammapariyāyo ti (pts)
„Herr, wie ist der Name dieser Lehrdarlegung?“

“Sokasallaharaṇo nāma ayaṁ, mahārāja, dhammapariyāyo”ti.
dhammapariyāyoti → dhammapariyāyo ti (pts)
„Großer König, diese Lehrdarlegung wird ‚Den Pfeil des Kummers herausziehen‘ genannt.“

“Taggha, bhante, sokasallaharaṇo.
Taggha, bhante, sokasallaharaṇo → taggha bhante sokasallaharaṇo (bj, sya-all, km, pts1ed) | sokasallaharaṇo → taggha bhante sokasallaharaṇo, taggha bhante sokasallaharaṇo (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | sokasallaharaṇo → T. -haraṇaṁ. (pts note)
„Jawohl, Herr, damit wird der Pfeil des Kummers herausgezogen!
Imañhi me, bhante, dhammapariyāyaṁ sutvā sokasallaṁ pahīnan”ti.
pahīnanti → pahīṇanti (bj) | taggha → ba. idaṁ padattayaṁ na dissati (sya-all note) | bhante → ba. idaṁ padattayaṁ na dissati (sya-all note) | sokasallaharaṇo → ba. idaṁ padattayaṁ na dissati (sya-all note) | sokasallaharaṇo → M. Ph. M6 omit the repetition of this phrase; T. has taggha bhante dhammapariyāyaṁ sutvā and so on. (pts note) | imaṁ → M6 idaṁ. (pts note) | imañhi → taggha bhante sokasallaharaṇo imaṁ hi (bjt, th, pts) | pahīnanti → pahīnan ti (pts)
Da ich diese Lehrdarlegung gehört habe, habe ich den Pfeil des Kummers aufgegeben.“

Atha kho muṇḍo rājā piyakaṁ kosārakkhaṁ āmantesi:
sokārakkhaṁ → ba. kosārakkhaṁ (sya-all: yu.) | atha kho → athakho (th)
Da wandte sich der König Muṇḍa an seinen Vermögensverwalter Piyaka:
“tena hi, samma piyaka, bhaddāya deviyā sarīraṁ jhāpetha; thūpañcassā karotha.
thūpañcassā → thūpaṁ cassā (bjt) | tena hi → tenahi (th) | thūpañcassā → thūpañ assā (pts)
„Nun, mein guter Piyaka, verbrenne bitte den Leichnam der Königin Bhaddā und errichte ein Denkmal.
Ajjatagge dāni mayaṁ nhāyissāma ceva vilimpissāma bhattañca bhuñjissāma kammante ca payojessāmā”ti.
nhāyissāma → nahāyissāma (bj) | bhattañca → bhattaṁ (sya-all, pts) | bhattañca → bhattaṁ ca (bjt) | ajjatagge dāni → ajjataggedāni (th) | ajjatagge → ajja-t-agge (pts) | payojessāmāti → payojessāmā ti (pts)
Von diesem Tag an will ich mich baden und salben, will essen und mich meiner Arbeit widmen.“

Dasamaṁ.

Muṇḍarājavaggo pañcamo.
muṇḍarājavaggo → muñḍarājavaggo (th)

Tassuddānaṁ

Ādiyo sappuriso iṭṭhā, manāpadāyībhisandaṁ;
sappuriso → sappuriso ca (bj, sya-all, pts) | sappuriso → T. M7 -sa; M6 -sā. (pts note) | iṭṭhā → T. M6. M7 idha. (pts note) manāpadāyībhisandaṁ → manāpadāyibhisandaṁ (sya-all) | manāpadāyibhisandaṁ → ba. manāpadāyībhisandaṁ (sya-all: yu.) | manāpadāyī → T. M7 manāpaṁ abhisaddapañcamaṁ; M6 is corrupt. (pts note) | manāpadāyībhisandaṁ → manāpadāyī bhisandaṁ (pts)
Sampadā ca dhanaṁ ṭhānaṁ, kosalo nāradena cāti.
Sampadā → T. M6. M7 -daṁ. (pts note) | ṭhānaṁ → omitted by T. M6. M7. (pts note) | sampadā ca → sampadāca (bjt) nāradena → T. Kosalaganaratanena; M7 bhikkhave Kosalagananena; M6 bhikkhave Kosalanagaraṁ te. (pts note) | ti → S. adds Pathamo paṇṇāsako niṭṭhito; M. Ph. T. M6. M7 put these words (T. M6. M7 omit niṭṭhito) before Uddānaṁ. (pts note) | cāti → cā ti (pts)

Paṭhamo paṇṇāsako samatto.
paṭhamo paṇṇāsako samatto → paṭhamapaṇṇāsakaṁ samattaṁ (my) | samatto → niṭṭhito (th)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch