MigasālāsuttaWith Migasālā
Atha kho āyasmā ānando pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena migasālāya upāsikāya nivesanaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | Migasālāya → M. Migasāṇ- throughout; M7 -sālikāya. (pts note) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt) | pattacīvaramādāya → pattacīvaram ādāya (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)Then Venerable Ānanda robed up in the morning and, taking his bowl and robe, went to the home of the laywoman Migasālā, where he sat down on the seat spread out.
Atha kho migasālā upāsikā yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnā kho migasālā upāsikā āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
migasālā → migasāṇā (mr) | migasālā → migasāṇā (ka.) a. ni. 10.75 (cck note) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Then the laywoman Migasālā went up to Ānanda, bowed, sat down to one side, and said to him,
“Kathaṁ kathaṁ nāmāyaṁ, bhante ānanda, bhagavatā dhammo desito aññeyyo, yatra hi nāma brahmacārī ca abrahmacārī ca ubho samasamagatikā bhavissanti abhisamparāyaṁ?
ca → brahmacārī (bj: sīmu) | aññeyyo → T. ñeyyo. (pts note) | samasamagatikā → Ph. samāsamagatiyā throughout. (pts note) | abhisamparāyaṁ → M. Ph. -yan ti; T. -rāya. (pts note) | kathaṁ kathaṁ → kathaṁkathaṁ (th)“Honorable Ānanda, how on earth are we supposed to understand the teaching taught by the Buddha, when the chaste and the unchaste are both reborn in exactly the same place in the next life?
Pitā me, bhante, purāṇo brahmacārī ahosi ārācārī virato methunā gāmadhammā.
ārācārī → M. Ph. ānācārī; T. ārācāra-; omitted by M6. (pts note)My father Purāṇa was chaste, set apart, refraining from the vulgar act of sex.
So kālaṅkato bhagavatā byākato sakadāgāmī satto tusitaṁ kāyaṁ upapannoti.
sakadāgāmī satto → sakadāgāmipatto (mr) | kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts) | sakadāgāmī satto → sakadāgāmisatto (cck) | upapannoti petteyyopi → upapanno ti petteyyo piyo (pts) | kālakato → kālaṁkato (bj: machasaṁ) | satto → sakadāgāmi patto (bj: machasaṁ) | sakadāgāmisatto → sakadāgāmipatto (cck: ka. syā. pī.) | satto → M. Ph. patto throughout. (pts note) | upapanno → T. M6. M7 upp- throughout. (pts note) | byākato → vyākato (bjt, pts)When he passed away the Buddha declared that, since he was a once-returner, he was reborn in the host of joyful gods.
Petteyyopi me, bhante, isidatto abrahmacārī ahosi sadārasantuṭṭho.
petteyyopi → pitu piyo (sya-all) | petteyyopi → pettyeyopiyo (bj: sīmu, PTS); pitupiyo (bj: syā, kām) | Petteyyopi → pettayyo piyo (cck: sī. pī. ka.); pitu piyo (cck: syā. kaṁ.) | piyo → M. Ph. pi; T. M6 pi so. (pts note) | me → omitted by T. (pts note)But my uncle Isidatta was not chaste; he lived content with his wife.
Sopi kālaṅkato bhagavatā byākato sakadāgāmipatto tusitaṁ kāyaṁ upapannoti.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all) | byākato sakadāgāmipatto → vyākato sakadāgāmi satto (bj); vyākato sakadāgāmī satto (pts) | sakadāgāmipatto → sakadāgāmī satto (sya-all) | sopi kālaṅkato → so pi kālakato (pts) | kālakato → kālaṁkato (bj: machasaṁ) | satto → sakadāgāmi patto (bj: machasaṁ) | upapannoti → upapanno ti (pts)When he passed away the Buddha declared that, since he too was a once-returner, he was reborn in the host of joyful gods.
Kathaṁ kathaṁ nāmāyaṁ, bhante ānanda, bhagavatā dhammo desito aññeyyo, yatra hi nāma brahmacārī ca abrahmacārī ca ubho samasamagatikā bhavissanti abhisamparāyan”ti?
kathaṁ kathaṁ → kathaṁkathaṁ (th) | abhisamparāyanti → abhisamparāyan ti (pts)How on earth are we supposed to understand the teaching taught by the Buddha, when the chaste and the unchaste are both reborn in exactly the same place in the next life?”
“Evaṁ kho panetaṁ, bhagini, bhagavatā byākatan”ti.
byākatanti → vyākatanti (bjt) | byākatanti → vyākatan ti (pts)“You’re right, sister, but that’s how the Buddha declared it.”
Atha kho āyasmā ānando migasālāya upāsikāya nivesane piṇḍapātaṁ gahetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.Then Ānanda, after receiving almsfood at Migasālā’s home, rose from his seat and left.
Atha kho āyasmā ānando pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
pacchābhattaṁ → paccābhattaṁ (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Then after the meal, on his return from almsround, Ānanda went to the Buddha, bowed, sat down to one side, and told him what had happened.
“Idhāhaṁ, bhante, pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena migasālāya upāsikāya nivesanaṁ tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdiṁ.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | tenupasaṅkamiṁ → ten upasaṅkami (pts) | upasaṅkami → S. -miṁ. (pts note) | nisīdi → S. -diṁ. (pts note) | pattacīvaramādāya → pattacīvaram ādāya (pts)
Atha kho, bhante, migasālā upāsikā yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnā kho, bhante, migasālā upāsikā maṁ etadavoca:
Migasālā → Ph. Migasān- (pts note) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
‘kathaṁ kathaṁ nāmāyaṁ, bhante ānanda, bhagavatā dhammo desito aññeyyo, yatra hi nāma brahmacārī ca abrahmacārī ca ubho samasamagatikā bhavissanti abhisamparāyaṁ.
samasamagatikā → M7 -yā. (pts note) | nāmāyaṁ → nāmāya (bjt) | kathaṁ kathaṁ → kathaṁkathaṁ (th)
Pitā me, bhante, purāṇo brahmacārī ahosi ārācārī virato methunā gāmadhammā.
ārācārī → M. Ph. ānā-; T. arācārī; M6 ācāri. (pts note)
So kālaṅkato bhagavatā byākato sakadāgāmipatto tusitaṁ kāyaṁ upapannoti.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts) | byākato sakadāgāmipatto → vyākato sakadāgāmī satto (bj, pts) | sakadāgāmipatto → sakadāgāmī satto (sya-all) | upapannoti petteyyopi → upapanno ti petteyyo piyo (pts) | kālakato → kālaṁkato (bj: machasaṁ) | satto → patto (bj: machasaṁ) | petteyyo → T. M6. M7 petto; S. pitu. (pts note)
Petteyyopi me, bhante, isidatto abrahmacārī ahosi sadārasantuṭṭho.
petteyyopi → pitu piyo (sya-all) | petteyyopi → petteyyayopiyo (bj: sīmu) | pitu → ba. petteyyo (sya-all: yu.) | piyo → M. Ph. pi. (pts note)
Sopi kālaṅkato bhagavatā byākato sakadāgāmipatto tusitaṁ kāyaṁ upapannoti.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all) | byākato sakadāgāmipatto → vyākato sakadāgāmī satto (bj, pts) | sakadāgāmipatto → sakadāgāmī satto (sya-all) | sopi kālaṅkato → so pi kālakato (pts) | satto → patto (bj: machasaṁ) | upapannoti → upapanno ti (pts)
Kathaṁ kathaṁ nāmāyaṁ, bhante ānanda, bhagavatā dhammo desito aññeyyo, yatra hi nāma brahmacārī ca abrahmacārī ca ubho samasamagatikā bhavissanti abhisamparāyan’ti?
samasamagatikā → T. M7 -yā. (pts note) | brahmacārī ca → brahmacārīca (bjt) | kathaṁ kathaṁ → kathaṁkathaṁ (th) | abhisamparāyanti → abhisamparāyan ti (pts)
Evaṁ vutte, ahaṁ, bhante, migasālaṁ upāsikaṁ etadavocaṁ:
Migasālaṁ → T. M6. M7 -sāliṁ. (pts note) | etadavocaṁ → etad avocaṁ (pts)
‘evaṁ kho panetaṁ, bhagini, bhagavatā byākatan’”ti.
byākatanti → vyākatan ti (pts)
“Kā cānanda, migasālā upāsikā bālā abyattā ammakā ammakapaññā, ke ca purisapuggalaparopariyañāṇe?
ammakā ammakapaññā → ambakā ambakapaññā (bj); ambakā ambakasaññā (sya-all, km, pts1ed) | ammakapaññā → ammakasaññā (cck) | abyattā ammakā ammakapaññā → avyattā ambakā ambakasaññā (pts) | ambakapaññā → ammakā, ammakasaññā (bj: machasaṁ); ambakā ambakasaññā (bj: syā) | ammakasaññā → ambakā ambakapaññā (sī. pī.), ambakā ambakasaññā (syā. kaṁ.) a. ni. 10.75 passitabbaṁ (cck note) | Ānanda → T. has Kānanda. (pts note) | ambakasaññā → M. Ph. amma-; M. Ph. S. -saññā. (pts note) | purisapuggalaparopariyañāṇe → M7 -puggalāparopariye ñāṇe; T. -puggalāvāropariye ñāṇe; M. puggalapariye ñāne. (pts note) | kā cānanda → kācānanda (th)“Ānanda, who is this laywoman Migasālā, a foolish incompetent aunty, with an aunty’s wit? And who is it that knows how to assess individual persons?
Chayime, ānanda, puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.
chayime → cha yime (pts)These six individuals are found in the world.
Katame cha?What six?
Idhānanda, ekacco puggalo sorato hoti sukhasaṁvāso, abhinandanti sabrahmacārī ekattavāsena.
sukhasaṁvāso → sakhasaṁvāso (sya-all) | idhānanda → idh ānanda (pts)Take a certain individual who is gentle and pleasant to be with. And spiritual companions enjoy living together with them.
Tassa savanenapi akataṁ hoti, bāhusaccenapi akataṁ hoti, diṭṭhiyāpi appaṭividdhaṁ hoti, sāmāyikampi vimuttiṁ na labhati.
savanenapi → savaṇenapi (bj) | sāmāyikampi → sāmayikampi (bj) | sāmayikampi → sāmāyikampi (bj: machasaṁ, aṭṭhakathā) | savanenapi → savanena pi (pts) | bāhusaccenapi → bāhusaccena pi (pts) | diṭṭhiyāpi → diṭṭhiyā pi (pts) | sāmāyikampi → sāmāyikam pi (pts)And they’ve not listened or learned or penetrated theoretically or found even temporary freedom.
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā hānāya pareti no visesāya, hānagāmīyeva hoti no visesagāmī.
hānagāmīyeva → hānagāmireva (bj: aṭṭhakathā) | So → T. neso. (pts note) | no → omitted by T. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (th, pts) | hānagāmīyeva → hānagāmī yeva (th, pts)When their body breaks up, after death, they depart for a lower place, not a higher. They’re going to a lower place, not a higher.
Idha panānanda, ekacco puggalo sorato hoti sukhasaṁvāso, abhinandanti sabrahmacārī ekattavāsena.
idha panānanda → idhānanda (bj) | panānanda → pan ānanda (pts)Take another individual who is gentle and pleasant to be with. And spiritual companions enjoy living together with them.
Tassa savanenapi kataṁ hoti, bāhusaccenapi kataṁ hoti, diṭṭhiyāpi paṭividdhaṁ hoti, sāmāyikampi vimuttiṁ labhati.
savanenapi → savaṇenapi (bj) | paṭividdhaṁ → suppaṭividdhaṁ (bj) | sāmāyikampi → sāmayikampi (bj) | suppaṭividdhaṁ → paṭividdhaṁ (bj: machasaṁ) | sāmāyikam → T. M7 samāyikam. (pts note) | savanenapi → savanena pi (pts) | bāhusaccenapi → bāhusaccena pi (pts) | diṭṭhiyāpi → diṭṭhiyā pi (pts) | sāmāyikampi → sāmāyikam pi (pts)And they’ve listened and learned and penetrated theoretically and found temporary freedom.
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā visesāya pareti no hānāya, visesagāmīyeva hoti no hānagāmī.
visesagāmīyeva → visesagāmireva (bj: sīmu) | visesagāmī → vihesāya- (pts note) | yeva → M. deva; Ph. neva; T. M6. M7 reva; T. is extremely spoiled here. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (th, pts) | visesagāmīyeva → visesagāmī yeva (pts)When their body breaks up, after death, they depart for a higher place, not a lower. They’re going to a higher place, not a lower.
Tatrānanda, pamāṇikā pamiṇanti:
pamāṇikā → pamāṇakā (bj) | pamāṇakā → pamāṇikā (bj: machasaṁ, sīmu) | pamiṇanti → Ph. minanti. (pts note) | tatrānanda → tatr ānanda (pts)Judgmental people compare them, saying:
‘imassapi teva dhammā aparassapi teva dhammā, kasmā tesaṁ eko hīno eko paṇīto’ti.
va → M. Ph. ca. (pts note) | imassapi teva → imassa pi te va (pts) | aparassapi teva → aparassa pi te va (pts) | paṇītoti → paṇīto ti taṁ (pts)‘This one has just the same qualities as the other, so why is one worse and one better?’
Tañhi tesaṁ, ānanda, hoti dīgharattaṁ ahitāya dukkhāya.
tañhi → taṁ hi (bjt) | tañhi → hi (pts)This will be for their lasting harm and suffering.
Tatrānanda, yvāyaṁ puggalo sorato hoti sukhasaṁvāso, abhinandanti sabrahmacārī ekattavāsena, tassa savanenapi kataṁ hoti, bāhusaccenapi kataṁ hoti, diṭṭhiyāpi paṭividdhaṁ hoti, sāmāyikampi vimuttiṁ labhati.
savanenapi → savaṇenapi (bj) | paṭividdhaṁ → suppaṭividdhaṁ (bj) | sāmāyikampi → sāmayikampi (bj) | sorato → surato (bj: sīmu) | suppaṭividdhaṁ → paṭividdhaṁ (bj: machasaṁ) | sorato → T. M6. M7 sur- (pts note) | paṭividdhaṁ → T. M6. M7 suppaṭi- in lieu of pi pati- (pts note) | tatrānanda → tatr ānanda (pts) | savanenapi → savanena pi (pts) | bāhusaccenapi → bāhusaccena pi (pts) | diṭṭhiyāpi → diṭṭhiyā pi (pts) | sāmāyikampi → sāmāyikam pi (pts)In this case, the individual who is gentle … and has listened, learned, penetrated theoretically, and found temporary freedom
Ayaṁ, ānanda, puggalo amunā purimena puggalena abhikkantataro ca paṇītataro ca.
ayaṁ → ayampi (bj)is better and finer than the other individual.
Taṁ kissa hetu?Why is that?
Imaṁ hānanda, puggalaṁ dhammasoto nibbahati,
hānanda → ānanda (pts) | Imaṁ → M. Ph. imañ c'; S. imañ h'. (pts note) | imaṁ hānanda → imañhānanda (th)Because the stream of the teaching carries them along.
tadantaraṁ ko jāneyya aññatra tathāgatena.
tadantaraṁ → tadanantaraṁ (sya-all, pts) | Tadanantaraṁ → M. Ph. T. tadant-; M7 dadant- (pts note) | tathāgatena → tāthāgatena (pts)But who knows the difference between them except a Realized One?
Tasmātihānanda, mā puggalesu pamāṇikā ahuvattha;
tasmātihānanda → tasmātiha ānanda (bj) | pamāṇikā → pamāṇakā (bj) | pamāṇakā → pamāṇikā (bj: machasaṁ, sīmu) | tasmātihānanda → tasmā tihānanda (th) | tasmātihānanda → tasmā ti h ānanda (pts)So, Ānanda, don’t be judgmental about individuals.
mā puggalesu pamāṇaṁ gaṇhittha.
puggalesu → puggalesu ca (sya-all) | puggalesu → S. inserts ca. (pts note)Don’t pass judgment on individuals.
Khaññati hānanda, puggalesu pamāṇaṁ gaṇhanto.
Khaññati → M9 (Com. ) = guṇakhaṇanaṁ pāpuṇāti; T. M6 maṁñati. (pts note) | hānanda → h ānanda (pts)Those who pass judgment on individuals harm themselves.
Ahaṁ vā, ānanda, puggalesu pamāṇaṁ gaṇheyyaṁ, yo vā panassa mādiso.
vā panassa → vāpanassa (th)I, or someone like me, may pass judgment on individuals.
Idha panānanda, ekaccassa puggalassa kodhamāno adhigato hoti, samayena samayañcassa lobhadhammā uppajjanti.
adhigato → avigato (mr) | adhigato → avigato (cck: ka.) | adhigato → M. Ph. avigato throughout. (pts note) | panānanda → pan ānanda (pts) | samayañcassa → samayañ cassa (pts)Take another individual who is angry and conceited, and from time to time has greedy thoughts.
Tassa savanenapi akataṁ hoti, bāhusaccenapi akataṁ hoti, diṭṭhiyāpi appaṭividdhaṁ hoti, sāmāyikampi vimuttiṁ na labhati.
savanenapi → savaṇenapi (bj) | sāmāyikampi → sāmayikampi (bj) | tassa → T. M6. M7 pe|| samayena samayañ c'; assa vacī-, as in 8. (pts note) | savanenapi → savanena pi (pts) | bāhusaccenapi → bāhusaccena pi (pts) | diṭṭhiyāpi → diṭṭhiyā pi (pts) | sāmāyikampi → sāmāyikam pi (pts)And they’ve not listened or learned or penetrated theoretically or found even temporary freedom.
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā hānāya pareti no visesāya, hānagāmīyeva hoti no visesagāmī.
yeva → M. deva; Ph. neva. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th, pts) | hānagāmīyeva → hānagāmī yeva (pts)When their body breaks up, after death, they depart for a lower place, not a higher. They’re going to a lower place, not a higher.
Idha panānanda, ekaccassa puggalassa kodhamāno adhigato hoti, samayena samayañcassa lobhadhammā uppajjanti.
Idha → in Ph. 7. and 8. are missing. (pts note) | panānanda → pan ānanda (pts) | samayañcassa → samayañ cassa (pts)Take another individual who is angry and conceited, and from time to time has greedy thoughts. …
Tassa savanenapi kataṁ hoti …pe…
savanenapi → savaṇenapi (bj) | pe → M. la. (pts note) | pe → spelled out in full (th) | savanenapi → savanena pi (pts)Because the stream of the teaching carries them along. …
no hānagāmī.
+ → visesāya (th)When their body breaks up, after death, they depart for a higher place, not a lower. They’re going to a higher place, not a lower.
Tatrānanda, pamāṇikā pamiṇanti …pe…
pamāṇikā → pamāṇakā (bj)Judgmental people compare them …
yo vā panassa mādiso.I, or someone like me, may pass judgment on people.
Idha panānanda, ekaccassa puggalassa kodhamāno adhigato hoti, samayena samayañcassa vacīsaṅkhārā uppajjanti.
vacīsaṅkhārā → vacīsaṁsārā (bj) | vacīsaṁsārā → vacisaṅkhārā (bj: machasaṁ) | panānanda → pan ānanda (pts) | samayañcassa → samayañ cassa (pts)Take another individual who is angry and conceited, and from time to time has the impulse to speak inappropriately.
Tassa savanenapi akataṁ hoti …pe… sāmāyikampi vimuttiṁ na labhati.
savanenapi → savaṇenapi (bj) | sāmāyikam → T. M7 sam- (pts note) | savanenapi → savaṇenapi akataṁ hoti bāhusaccenapi (bjt) | sāmāyikampi → diṭṭhiyāpi appaṭividdhaṁ hoti sāmayikampi (bjt) | savanenapi → savanena pi akataṁ hoti bāhusaccena pi (pts) | sāmāyikampi → diṭṭhiyā pi appaṭividdhaṁ hoti sāmāyikam pi (pts)And they’ve not listened or learned or penetrated theoretically or found even temporary freedom.
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā hānāya pareti no visesāya, hānagāmīyeva hoti no visesagāmī.
hānagāmīyeva → hānāgāmī yeva (pts) | yeva → M. deva; T. M6. M7 neva. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, pts)When their body breaks up, after death, they depart for a lower place, not a higher. They’re going to a lower place, not a higher.
Idha panānanda, ekaccassa puggalassa kodhamāno adhigato hoti, samayena samayañcassa vacīsaṅkhārā uppajjanti.
vacīsaṅkhārā → vacīsaṁsārā (bj) | vacīsaṁsārā → vacīsaṅkhārā (bj: machasaṁ) | vacīsaṅkhārā → vacīsaṁkhārā (th) | panānanda → pan ānanda (pts) | samayañcassa → samayañ cassa (pts)Take another individual who is angry and conceited, and from time to time has the impulse to speak inappropriately.
Tassa savanenapi kataṁ hoti, bāhusaccenapi kataṁ hoti, diṭṭhiyāpi paṭividdhaṁ hoti, sāmāyikampi vimuttiṁ labhati.
savanenapi → savaṇenapi (bj) | sāmāyikampi → sāmayikampi (bj) | sāmāyikam → M7 sam- (pts note) | savanenapi → savane napi (th) | savanenapi → savanena pi (pts) | bāhusaccenapi → bāhusaccena pi (pts) | diṭṭhiyāpi → diṭṭhiyā pi (pts) | sāmāyikampi → sāmāyikam pi (pts)But they’ve listened and learned and penetrated theoretically and found temporary freedom.
So kāyassa bhedā paraṁ maraṇā visesāya pareti no hānāya, visesagāmīyeva hoti no hānagāmī.
yeva → M. deva; Ph. neva; T. M6. M7 reva. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th, pts) | visesagāmīyeva → visesagāmī yeva (th, pts)When their body breaks up, after death, they depart for a higher place, not a lower. They’re going to a higher place, not a lower.
Tatrānanda, pamāṇikā pamiṇanti:
pamāṇikā pamiṇanti → pamāṇakā pamiṇananti (bj) | tatrānanda → tatr ānanda (pts)Judgmental people compare them, saying:
‘imassapi teva dhammā, aparassapi teva dhammā. Kasmā tesaṁ eko hīno, eko paṇīto’ti?
aparassa → Ph. parassa. (pts note) | va → M. Ph. ca. (pts note) | imassapi teva → imassa pi te va (pts) | aparassapi teva → aparassa pi te va (pts) | paṇītoti → paṇīto ti taṁ (pts)‘This one has just the same qualities as the other, so why is one worse and one better?’
Tañhi tesaṁ, ānanda, hoti dīgharattaṁ ahitāya dukkhāya.
hi → omitted by T. M6. (pts note) | tañhi → taṁ hi (bjt)This will be for their lasting harm and suffering.
Tatrānanda, yassa puggalassa kodhamāno adhigato hoti, samayena samayañcassa vacīsaṅkhārā uppajjanti, tassa savanenapi kataṁ hoti, bāhusaccenapi kataṁ hoti, diṭṭhiyāpi paṭividdhaṁ hoti, sāmāyikampi vimuttiṁ labhati.
vacīsaṅkhārā uppajjanti → vacīsaṁsārā uppajjantī (bj) | savanenapi → savaṇenapi (bj) | paṭividdhaṁ → suppaṭividdhaṁ (bj) | sāmāyikampi → sāmayikampi (bj) | sāmāyikam → T. M7 sam- (pts note) | vacīsaṅkhārā → vacīsaṁkhārā (th) | tatrānanda → tatr ānanda (pts) | samayañcassa → samayañ cassa (pts) | savanenapi → savanena pi (pts) | bāhusaccenapi → bāhusaccena pi (pts) | diṭṭhiyāpi → diṭṭhiyā pi (pts) | sāmāyikampi → sāmāyikam pi (pts)In this case, the individual who is angry and conceited, but has listened, learned, penetrated theoretically, and found temporary freedom
Ayaṁ, ānanda, puggalo amunā purimena puggalena abhikkantataro ca paṇītataro ca.
abhikkantataro → abhikantataro (pts)is better and finer than the other individual.
Taṁ kissa hetu?Why is that?
Imaṁ hānanda, puggalaṁ dhammasoto nibbahati.
Ānanda → M. Ph. c'; Ān- (pts note) | imaṁ hānanda → imañhānanda (th) | hānanda → h ānanda (pts)Because the stream of the teaching carries them along.
Tadantaraṁ ko jāneyya aññatra tathāgatena.
tadantaraṁ → tadanantaraṁ (sya-all, pts) | Tadanantaraṁ → M. Ph. T. M6. M7 tadant- (pts note)But who knows the difference between them except a Realized One?
Tasmātihānanda, mā puggalesu pamāṇikā ahuvattha;
tasmātihānanda → tasmātiha ānanda (bj) | pamāṇikā → pamāṇakā (bj) | ahuvattha → T. ahu. (pts note) | tasmātihānanda → tasmā tihānanda (th) | tasmātihānanda → tasmā ti h ānanda (pts)So, Ānanda, don’t be judgmental about individuals.
mā puggalesu pamāṇaṁ gaṇhittha.
puggalesu → puggalesu ca (sya-all)Don’t pass judgment on individuals.
Khaññati hānanda, puggalesu pamāṇaṁ gaṇhanto.
Khaññati → M6 maṁñati. (pts note) | Ānanda → T. M6 insert puggalo. (pts note) | hānanda → h ānanda (pts)Those who pass judgment on individuals harm themselves.
Ahaṁ vā, ānanda, puggalesu pamāṇaṁ gaṇheyyaṁ, yo vā panassa mādiso.I, or someone like me, may pass judgment on individuals.
Kā cānanda, migasālā upāsikā bālā abyattā ammakā ammakapaññā, ke ca purisapuggalaparopariyañāṇe.
abyattā ammakā ammakapaññā → avyattā ambakā ambakapaññā (bj, pts) | ammakapaññā → ammakasaññā (cck) | ammakā ammakapaññā → ambakā ambakasaññā (sya-all) | ambakapaññā → M. Ph. amma-; M. Ph. S. -saññā. (pts note) | purisapuggalaparopariyañāṇe → M. purisapuggalā-; T. M7 -puggalapare pariye ñāṇe; M6 -paropariye ñāṇe. (pts note) | kā cānanda → kācānanda (th) | cānanda → ānanda (pts)Who is this laywoman Migasālā, a foolish incompetent aunty, with an aunty’s wit? And who is it that knows how to assess individual persons?
Ime kho, ānanda, cha puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.
saṁvijjamānā → saṁvijjamāno (bj)These six individuals are found in the world.
Yathārūpena, ānanda, sīlena purāṇo samannāgato ahosi, tathārūpena sīlena isidatto samannāgato abhavissa. Nayidha purāṇo isidattassa gatimpi aññassa.
nayidha → nāyidha (pts) | ahosi → T. M6. M7 hoti. (pts note) | aññassa → T. aññatarassa. (pts note) | nayidha → nāy-idha (pts) | gatimpi → gatim pi (pts)If Isidatta had achieved Purāṇa’s level of ethical conduct, Purāṇa could not have even known Isidatta’s destination.
Yathārūpāya ca, ānanda, paññāya isidatto samannāgato ahosi, tathārūpāya paññāya purāṇo samannāgato abhavissa. Nayidha isidatto purāṇassa gatimpi aññassa.
gatim → M. Ph. gati. (pts note) | nayidha → nay-idha (pts) | gatimpi → gatim pi (pts)And if Purāṇa had achieved Isidatta’s level of wisdom, Isidatta could not have even known Purāṇa’s destination.
Iti kho, ānanda, ime puggalā ubho ekaṅgahīnā”ti.
ekaṅgahīnāti dutiyaṁ → ekaṅgahīnā ti (pts)So both individuals were lacking in one respect.”