HatthisāriputtasuttaMit Hatthisāriputta
Evaṁ me sutaṁ—
Evam → omitted by S. (pts note)So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā bārāṇasiyaṁ viharati isipatane migadāye.Einmal hielt sich der Buddha bei Varanasi auf, im Wildpark bei Isipatana.
Tena kho pana samayena sambahulā therā bhikkhū pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkantā maṇḍalamāḷe sannisinnā sannipatitā abhidhammakathaṁ kathenti.
maṇḍalamāḷe → maṇḍalamāle (bj)Da saßen nach dem Essen, als sie vom Almosengang zurückkamen, mehrere altehrwürdige Mönche und Nonnen im Pavillon beisammen und sprachen über die Lehre.
Tatra sudaṁ āyasmā citto hatthisāriputto therānaṁ bhikkhūnaṁ abhidhammakathaṁ kathentānaṁ antarantarā kathaṁ opāteti.
tatra sudaṁ → tatrasudaṁ (bjt)Der Ehrwürdige Citta Hatthisāriputta unterbrach dann und wann ihr Gespräch.
Atha kho āyasmā mahākoṭṭhiko āyasmantaṁ cittaṁ hatthisāriputtaṁ etadavoca:
kho → khe (bj) | mahākoṭṭhiko → mahākoṭṭhito (bj, pts) | hatthisāriputtaṁ → hatthisāriputataṁ (sya-all) | etadavoca māyasmā → etad avoca mā āyasmā (pts) | Mahākoṭṭhito → M. Ph. S. -ko throughout; T. continues: apasādesi. Paṇḍito āy-, as further on. (pts note) | mā → omitted by M. Ph. S.; M7 khāy- (pts note)Da sagte der Ehrwürdige Mahākoṭṭhita zum Ehrwürdigen Citta Hatthisāriputta:
“māyasmā citto hatthisāriputto therānaṁ bhikkhūnaṁ abhidhammakathaṁ kathentānaṁ antarantarā kathaṁ opātesi, yāva kathāpariyosānaṁ āyasmā citto āgametū”ti.
māyasmā → mā āyasmā (bj); āyasmā (sya-all) | yāva → (bj, pts) | opātesi → opāteti (sya-all) | citto → citto hatthisāriputto (sya-all) | kathāpariyosānaṁ → yāva kathāpariyosānaṁ (bj: machasaṁ) | opātesi → M. Ph. S. -ti. (pts note) | kathāpariyosānaṁ → M. Ph. S. yāva kathā- (pts note) | Citto → S. adds Hatthi- (pts note) | āgametūti → āgametū ti (pts)„Ehrwürdiger, bitte unterbrich die altehrwürdigen Mönche und Nonnen nicht, wenn sie über die Lehre sprechen. Warte das Ende des Gesprächs ab.“
Evaṁ vutte, āyasmato cittassa hatthisāriputtassa sahāyakā bhikkhū āyasmantaṁ mahākoṭṭhikaṁ etadavocuṁ:
mahākoṭṭhikaṁ → mahākoṭṭhitaṁ (bj) | mā → omitted by M. Ph. M7. S. (pts note) | mahākoṭṭhikaṁ etadavocuṁ → mahākoṭṭhitaṁ etad avocuṁ mā (pts)Darauf sagten Citta Hatthisāriputtas Gefährten zu Mahākoṭṭhita:
“māyasmā mahākoṭṭhiko āyasmantaṁ cittaṁ hatthisāriputtaṁ apasādesi, paṇḍito āyasmā citto hatthisāriputto.
māyasmā mahākoṭṭhiko → mā āyasmā mahākoṭṭhito (bj); āyasmā mahākaṭṭhikopi (sya-all) | apasādesi → apasādeti (sya-all) | hatthisāriputto → hatthisārīputto (sya-all) | Koṭṭhito → M. Ph. S. Mahākoṭṭhiko pi. (pts note) | apasādesi → S. -ti; M. pasāretu; Ph. pasāreti. (pts note) | māyasmā mahākoṭṭhiko → āyasmā koṭṭhito (pts)„Ehrwürdiger, bitte weise Citta Hatthisāriputta nicht zurecht. Er ist klug
Pahoti cāyasmā citto hatthisāriputto therānaṁ bhikkhūnaṁ abhidhammakathaṁ kathetun”ti.
cāyasmā → āyasmā (sya-all) | āyasmā → Ph. S. āy- (pts note) | kathetunti → kathetuṁti (bjt) | kathetunti → kathetun ti (pts)und sehr wohl in der Lage, mit den altehrwürdigen Mönchen und Nonnen über die Lehren zu sprechen.“
“Dujjānaṁ kho etaṁ, āvuso, parassa cetopariyāyaṁ ajānantehi.
Dujjānaṁ → T. has after dujjānaṁ: etad avoca māyasmā Citto and so on, as before; M6 dujjanaṁ. (pts note) | etaṁ → Ph. T. M6 evaṁ. (pts note)„Das kann man nicht leicht wissen, Geehrte, wenn man nicht den Geist eines anderen erfassen kann.
Idhāvuso, ekacco puggalo tāvadeva soratasorato hoti, nivātanivāto hoti, upasantupasanto hoti, yāva satthāraṁ upanissāya viharati aññataraṁ vā garuṭṭhāniyaṁ sabrahmacāriṁ.
soratasorato → sūratasūrato (bj: katthaci) | garuṭṭhāniyaṁ → garuṭṭhānīyaṁ (bjt) | tāvadeva → tāva-d-eva (pts)Da ist eine Person die Sanftmütigste unter den Sanftmütigen, die Friedfertigste unter den Friedfertigen, die Stillste unter den Stillen, solange sie sich auf einen Lehrer oder einen geistlichen Gefährten in der Lehrerrolle stützt.
Yato ca kho so vapakassateva satthārā, vapakassati garuṭṭhāniyehi sabrahmacārīhi, so saṁsaṭṭho viharati bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi raññā rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi.
raññā rājamahāmattehi → rājūhi rāpamahāmattehi (bj) | rājūhi → rañño (bj: machasaṁ) | upāsikāhi → T. M6 upāsakāhi. (pts note) | titthiyehi → T. -yāhi. (pts note) | titthiyasāvakehi → T. -kāhi. (pts note) | garuṭṭhāniyehi → garuṭṭhānīyehi (bjt)Aber wenn sie von diesem Lehrer oder dem geistlichen Gefährten in der Lehrerrolle getrennt ist, tut sie sich eng mit Mönchen, Nonnen, Laienanhängern und Laienanhängerinnen zusammen, mit Herrschern und königlichen Oberministern und mit Lehrern anderer Konfessionen und deren Schülern.
Tassa saṁsaṭṭhassa vissatthassa pākatassa bhassamanuyuttassa viharato rāgo cittaṁ anuddhaṁseti.
vissatthassa → vissaṭṭhassa (bj) | vissatthassa pākatassa → vissaṭṭhassa pākaṭassa (sya-all) | vissatthassa pākatassa bhassamanuyuttassa → vissaṭṭhassa pākaṭassa bhassam anuyuttassa (pts)Wenn sie sich eng zusammentun, wird sie mit ihnen vertraulich und persönlich, verbringt Zeit mit Plaudern, und Wollust befällt ihren Geist.
So rāgānuddhaṁsitena cittena sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.
rāgānuddhaṁsitena → rāgānuddhaṁsena (bj, pts) | rāgānuddhaṁsena → S. -sitena; T. M6. M7 anuddhasetana- throughout. (pts note) | hīnāyāvattati → T. M6. M7 hīnāya vattati. (pts note)Sie sagt sich von der Schulung los und wendet sich wieder einem geringeren Leben zu.
Seyyathāpi, āvuso, goṇo kiṭṭhādo dāmena vā baddho vaje vā oruddho.
dāmena vā baddho → ārāme vā bandho (mr) | baddho → ārāme vā bandho (cck: ka.) | dāmena → M. Ph. ārāme. (pts note) | vaje → T. -jo. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Wie ein Ochse, der gerne die Saat frisst und der mit einem Strick angebunden oder in einem Pferch eingesperrt ist:
Yo nu kho, āvuso, evaṁ vadeyya: ‘na dānāyaṁ goṇo kiṭṭhādo punadeva kiṭṭhaṁ otarissatī’ti, sammā nu kho so, āvuso, vadamāno vadeyyā”ti?
vadeyyāti → vadeyyātī (bj) | so → omitted by M6. (pts note) | ti → M6 vadeyyāsī ti. (pts note) | dānāyaṁ → dānāya (bjt) | na dānāyaṁ → nadānāyaṁ (th) | punadeva → puna-d-eva (pts) | otarissatīti → otarissatī ti (pts) | vadeyyāti → vadeyyā ti (pts)Wäre es richtig, zu behaupten, dass dieser Ochse nie wieder in die Saat einfallen wird?“
“No hidaṁ, āvuso”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)„Nein, das wäre es nicht, Geehrter.
“Ṭhānañhetaṁ, āvuso, vijjati, yaṁ so goṇo kiṭṭhādo dāmaṁ vā chetvā vajaṁ vā bhinditvā, atha punadeva kiṭṭhaṁ otareyyāti.
atha → (bj, pts) | h'etaṁ → M. Ph. c'; etaṁ. (pts note) | so → omitted by T. (pts note) | dāmaṁ → M. Ph. ārāmaṁ. (pts note) | bhinditvā → M. Ph. S. add atha. (pts note) | ṭhānañhetaṁ → ṭhānaṁ hetaṁ (bjt, pts) | atha punadeva → puna-d-eva (pts) | otareyyāti → otareyyā ti evam (pts)Denn es ist gut möglich, dass dieser Ochse den Strick zerreißt oder aus dem Pferch ausbricht und dann in die Saat einfällt.“
Evamevaṁ kho, āvuso, idhekacco puggalo tāvadeva soratasorato hoti, nivātanivāto hoti, upasantupasanto hoti yāva satthāraṁ upanissāya viharati aññataraṁ vā garuṭṭhāniyaṁ sabrahmacāriṁ.
evamevaṁ → evameva (bjt, th) | garuṭṭhāniyaṁ → garuṭṭhānīyaṁ (bjt) | evamevaṁ → eva (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | tāvadeva → tāva-d-eva (pts)„Ebenso ist da eine Person die Sanftmütigste unter den Sanftmütigen …
Yato ca kho so vapakassateva satthārā, vapakassati garuṭṭhāniyehi sabrahmacārīhi, so saṁsaṭṭho viharati bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi raññā rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi.
garuṭṭhāniyehi → garuṭṭhanīyehi (bj) | raññā → rājūhi (bj) | upāsikāhi → T . M6 upāsakāhi. (pts note) | raññā → M6 raṁñāhi; M6 raṁño. (pts note)
Tassa saṁsaṭṭhassa vissatthassa pākatassa bhassamanuyuttassa viharato rāgo cittaṁ anuddhaṁseti.
vissatthassa → vissaṭṭhassa (bj) | vissatthassa pākatassa → vissaṭṭhassa pākaṭassa (sya-all) | vissatthassa pākatassa bhassamanuyuttassa → vissaṭṭhassa pākaṭassa bhassam anuyuttassa (pts)Wenn sie sich eng zusammentun, wird sie mit ihnen vertraulich und persönlich, verbringt Zeit mit Plaudern, und Wollust befällt ihren Geist.
So rāgānuddhaṁsitena cittena sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.
rāgānuddhaṁsitena → rāgānuddhaṁsena (bj, pts)Sie sagt sich von der Schulung los und wendet sich wieder einem geringeren Leben zu.
Idha panāvuso, ekacco puggalo vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Dann tritt da eine Person, ganz abgeschieden von den Sinnenfreuden, abgeschieden von untauglichen Eigenschaften, in die erste Vertiefung ein und verweilt darin …
So ‘lābhimhi paṭhamassa jhānassā’ti saṁsaṭṭho viharati bhikkhūhi …pe…
lābhimhi → lābhī mhi (pts) | jhānassāti → jhānassā ti (pts)Mit dem Gedanken: ‚Ich erreiche die erste Vertiefung‘, tut sie sich eng mit Mönchen und Nonnen, Laienanhängern und Laienanhängerinnen zusammen …
sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.Sie sagt sich von der Schulung los und wendet sich wieder einem geringeren Leben zu.
Seyyathāpi, āvuso, cātumahāpathe thullaphusitako devo vassanto rajaṁ antaradhāpeyya, cikkhallaṁ pātukareyya.
thullaphusitako devo vassanto → thullaphusitake deve vassante (mr) | cātumahāpathe thullaphusitako → cātummahāpathe phullapūsitako (bj) | cātummahāpathe → cātumaggapathe (bj: machasaṁ) | vassanto → thullaphusitake deve vassante (cck: ka.) | devo → T. -phusitadeva; M. Ph. M6. M7 -take deve. (pts note) | vassanto → M. Ph. -te; T. vessante. (pts note) | cikkhallaṁ → T. cikkallaṁ. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Wie wenn die Himmel in dicken Tropfen auf eine Straßenkreuzung regnen, sodass der Staub sich in Schlamm verwandelt:
Yo nu kho, āvuso, evaṁ vadeyya: ‘na dāni amusmiṁ cātumahāpathe punadeva rajo pātubhavissatī’ti, sammā nu kho so, āvuso, vadamāno vadeyyā”ti?
na dāni amusmiṁ → na dānāmusmiṁ (bj); na dāni amukasmiṁ (mr) | dāni amusmiṁ cātumahāpathe → dānāmusmiṁ cātummahāpathe (bj) | amusmiṁ → amukasmiṁ (cck: ka.) | yo → Ph. so. (pts note) | na → omitted by Ph. (pts note) | dāni → T. M7 dānā-; M6 dān'. (pts note) | amusmiṁ → M. Ph. amukasmiṁ; Ph. adds pi. (pts note) | pātubhavissatīti → pātu bhavissatīti (bjt) | na dāni → nadāni (th) | cātumahāpathe punadeva → cātummahāpathe puna-d-eva (pts) | pātubhavissatīti → pātubhavissatī ti (pts) | vadeyyāti → vadeyyā ti (pts)Wäre es richtig, zu sagen, dass es an dieser Straßenkreuzung nie wieder staubig sein wird?“
“No hidaṁ, āvuso”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)„Nein, das wäre es nicht, Geehrter.
“Ṭhānañhetaṁ, āvuso, vijjati, yaṁ amusmiṁ cātumahāpathe manussā vā atikkameyyuṁ, gopasū vā atikkameyyuṁ, vātātapo vā snehagataṁ pariyādiyeyya, atha punadeva rajo pātubhaveyyāti.
gopasū → gopasu (bj) | pariyādiyeyya → pariyādideyya (sya-all) | amusmiṁ → Ph. amukasmiṁ. (pts note) | cātummahāpathe → M. Ph. cātumahā- (pts note) | snehagataṁ → T. senahagataṁ; Ph. vātātapena pahataṁ. (pts note) | pariyādiyeyya → Ph. padiyādiyeyyuṁ. (pts note) | ṭhānañhetaṁ → ṭhānaṁ hetaṁ (bjt, pts) | punadeva → puna-d-eva (pts) | pātubhaveyyāti → pātubhaveyyā ti evam (pts)Denn es ist gut möglich, dass Menschen oder Vieh über die Kreuzung laufen oder dass Wind und Sonne die Feuchtigkeit verdunsten lassen, sodass es wider staubig wird.“
Evamevaṁ kho, āvuso, idhekacco puggalo vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
kāmehi → kāmehi vivicca akusalehi dhammehi (bj) | pe → omitted by M. Ph. (pts note) | jhānaṁ → T. M6. M7 paṭhamajjh- (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → eva (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)„Ebenso tritt da eine Person, ganz abgeschieden von den Sinnenfreuden, abgeschieden von untauglichen Eigenschaften, in die erste Vertiefung ein und verweilt darin …
So ‘lābhimhi paṭhamassa jhānassā’ti saṁsaṭṭho viharati bhikkhūhi …pe…
lābhimhi → lābhīmhi (bj, pts) | bhikkhūhi → omitted by all MSS. exc. S. (pts note) | pe → M. la; Ph. pa. (pts note) | lābhimhi → lābhī mhi (pts) | jhānassāti → jhānassā ti (pts)Mit dem Gedanken: ‚Ich erreiche die erste Vertiefung‘, tut sie sich eng mit Mönchen und Nonnen, Laienanhängern und Laienanhängerinnen zusammen …
sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.
hīnāyāvattati → T. M6 hīnāya vattati; M7 -ya vattati and -yāvattati. (pts note)Sie sagt sich von der Schulung los und wendet sich wieder einem geringeren Leben zu.
Idha panāvuso, ekacco puggalo vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
vūpasamā → vūpasamā ajjhattaṁ (bj)Dann tritt da eine Person, wenn das Ausrichten und Halten des Geistes sich beruhigt, in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin …
So ‘lābhimhi dutiyassa jhānassā’ti saṁsaṭṭho viharati bhikkhūhi …pe…
lābhimhi → lābhīmhi (bj, pts) | pe → M. la; Ph. pa; omitted by T. M6. M7. (pts note) | lābhimhi → lābhī mhi (pts) | jhānassāti → jhānassā ti (pts)Mit dem Gedanken: ‚Ich erreiche die zweite Vertiefung‘, tut sie sich eng mit Mönchen und Nonnen, Laienanhänger und Laienanhängerinnen zusammen …
sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.
hīnāyāvattati → T. M6 hīnāya vattati; M7 -ya vattati and -yāvattati. (pts note)Sie sagt sich von der Schulung los und wendet sich wieder einem geringeren Leben zu.
Seyyathāpi, āvuso, gāmassa vā nigamassa vā avidūre mahantaṁ taḷākaṁ.
seyyathāpi → seyya thāpi (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Wie ein großer Teich, der nicht weit von einem Dorf oder einer Stadt entfernt ist
Tattha thullaphusitako devo vuṭṭho sippisambukampi sakkharakaṭhalampi antaradhāpeyya.
thullaphusitako → phullaphusitako (bj) | vuṭṭho → vassanto (bj) | sakkharakaṭhalampi → sakkharakathalampi (sya-all) | thullaphusitako → Ph. M8 phulla-; T. M6. M7 -ke. (pts note) | devo → T. M6. M7 deve. (pts note) | vuṭṭho → M6. M7 vassante; T. vassakena. (pts note) | sippisambukampi sakkharakaṭhalampi → sippisambukam pi sakkharakaṭhalam pi (pts)und in dem die Schnecken und Muscheln, Steine und Kiesel nach einem heftigen Regen verschwinden:
Yo nu kho, āvuso, evaṁ vadeyya: ‘na dāni amusmiṁ taḷāke punadeva sippisambukā vā sakkharakaṭhalā vā pātubhavissantī’ti, sammā nu kho so, āvuso, vadamāno vadeyyā”ti?
na dāni amusmiṁ → nadānāmusmiṁ (bj) | sakkharakaṭhalā → sakkharakathalā (sya-all) | dāni → M. T. dānā-; M6. M7 dān'; Ph. omits dāni. (pts note) | amusmiṁ → Ph. amumhi. (pts note) | na dāni → nadāni (th) | punadeva → puna-d-eva (pts) | pātubhavissantīti → pātubhavissantī ti (pts) | vadeyyāti → vadeyyā ti (pts)Wäre es richtig, zu sagen, dass jetzt die Schnecken und Muscheln, Steine und Kiesel nie wieder auftauchen werden?“
“No hidaṁ, āvuso”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)„Nein, das wäre es nicht, Geehrter.
“Ṭhānañhetaṁ, āvuso, vijjati, yaṁ amusmiṁ taḷāke manussā vā piveyyuṁ, gopasū vā piveyyuṁ, vātātapo vā snehagataṁ pariyādiyeyya, atha punadeva sippisambukāpi sakkharakaṭhalāpi pātubhaveyyunti.
gopasū → gopasu (bj) | sakkharakaṭhalāpi → sakkharakathalāpi (sya-all) | taḷāke → T. M6. M7 tal- (pts note) | gopasū → Ph. omits go- vā pi- (pts note) | piveyyuṁ → T. pipheyyuṁ. (pts note) | vātātapo → M6 vātātapeyyuṁ twice; Ph. -pa susākaṁ vā. (pts note) | pariyādiyeyya → Ph. paṭiyādiyeyyuṁ. (pts note) | sakkharakaṭhalā → M. Ph. S. -kath- (pts note) | pātubhaveyyun → M7 -yyan. (pts note) | ṭhānañhetaṁ → ṭhānaṁ hetaṁ (bjt, pts) | punadeva sippisambukāpi sakkharakaṭhalāpi pātubhaveyyunti → puna-d-eva sippisambukā pi sakkharakaṭhalā pi pātubhaveyyun ti evam (pts)Denn es ist gut möglich, dass Menschen oder Vieh aus dem Teich trinken oder dass Wind und Sonne das Wasser verdunsten lasen, sodass die Schnecken und Muscheln, Steine und Kiesel wieder auftauchen.“
Evamevaṁ kho, āvuso, idhekacco puggalo vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
pe → omitted by all MSS. exc. S. M8. (pts note) | jhānaṁ → T. M6. M7 dutiyajjh- (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → eva (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)„Ebenso tritt da eine Person, wenn das Ausrichten und Halten des Geistes sich beruhigt, in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin …
So ‘lābhimhi dutiyassa jhānassā’ti saṁsaṭṭho viharati bhikkhūhi …pe…
lābhimhi → lābhīmhi (bj, pts) | bhikkhūhi → omitted by M6. (pts note) | lābhimhi → lābhī mhi (pts) | jhānassāti → jhānassā ti (pts)Mit dem Gedanken: ‚Ich erreiche die zweite Vertiefung‘, tut sie sich eng mit Mönchen und Nonnen, Laienanhängern und Laienanhängerinnen zusammen …
sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.
sikkhaṁ → omitted by Ph. (pts note)Sie sagt sich von der Schulung los und wendet sich wieder einem geringeren Leben zu.
Idha panāvuso, ekacco puggalo pītiyā ca virāgā …pe… tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
pe → M. la; Ph. pa. (pts note) | jhānaṁ → omitted by T. M6. M7. (pts note)Dann tritt da eine Person mit dem Schwinden der Ekstase in die dritte Vertiefung ein und verweilt darin …
So ‘lābhimhi tatiyassa jhānassā’ti saṁsaṭṭho viharati bhikkhūhi …pe…
lābhimhi → lābhīmhi (bj, pts) | bhikkhūhi → bhikkhūhī (bj) | lābhimhi → lābhī mhi (pts) | jhānassāti → jhānassā ti (pts)Mit dem Gedanken: ‚Ich erreiche die dritte Vertiefung‘, tut sie sich eng mit Mönchen und Nonnen, Laienanhängern und Laienanhängerinnen zusammen …
sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.
hīnāyāvattati → T. M6 hīnāya vattati. (pts note)Sie sagt sich von der Schulung los und wendet sich wieder einem geringeren Leben zu.
Seyyathāpi, āvuso, purisaṁ paṇītabhojanaṁ bhuttāviṁ ābhidosikaṁ bhojanaṁ nacchādeyya.
ābhidosikaṁ → ābhidosiyaṁ (bj); abhidosikaṁ (sya-all, pts) | ābhidosiyaṁ → ābhidosikaṁ (bj: sīmu) | paṇītabhojanaṁ → T. panītaṁ bho- (pts note) | abhidosikaṁ → M. ābhi-; T. M6. M7 -dosiyaṁ. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | nacchādeyya → na cchādeyya (pts)Wie ein Mensch, der ein vorzügliches Mahl beendet und keinen Appetit auf Reste hat:
Yo nu kho, āvuso, evaṁ vadeyya: ‘na dāni amuṁ purisaṁ punadeva bhojanaṁ chādessatī’ti, sammā nu kho so, āvuso, vadamāno vadeyyā”ti?
kho → ko (bj) | dāni amuṁ → dānāmuṁ (bj) | dāni → T. M6. M7 dān'. (pts note) | amuṁ → M. inserts h'; āvuso. (pts note) | chādessatī → M. chādissatī; Ph. chādiyatī. (pts note) | na dāni → nadāni (th) | punadeva → puna-d-eva (pts) | chādessatīti → chādessatī ti (pts) | vadeyyāti → vadeyyā ti (pts)Wäre es richtig, zu sagen, dass diesem Menschen das Essen nie wieder zusagen wird?“
“No hidaṁ, āvuso”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)„Nein, das wäre es nicht, Geehrter.
“Ṭhānañhetaṁ, āvuso, vijjati, amuṁ purisaṁ paṇītabhojanaṁ bhuttāviṁ yāvassa sā ojā kāye ṭhassati tāva na aññaṁ bhojanaṁ chādessati.
amuṁ → amuṁ hāvuso (bj) | ṭhānañhetaṁ āvuso vijjati amuṁ → amuñhāvuso (sya-all) | purisaṁ → ba. ṭhānaṁ hetaṁ āvuso vijjatīti dissati (sya-all: yu.) | ṭhānaṁ → T. M6. M7. S. omit this phrase. (pts note) | āvuso → M6 āvuso l. h'; āv-; M. Ph. omit h'; āv- (pts note) | sā → omitted by T.; M6 sa. (pts note) | ojā → T. oṁja; M6 oja. (pts note) | na → M. Ph. naṁ. (pts note) | bhojanaṁ → M. Ph. insert na. (pts note) | chādessati → M. Ph. chādissati. (pts note) | + → h āvuso (pts) | yāvassa → yāv assa (pts)Denn es ist gut möglich, dass diesem Menschen anderes Essen nicht zusagt, solange die letzte Nahrung noch vorhanden ist.
Yato ca khvassa sā ojā antaradhāyissati, atha punadeva taṁ bhojanaṁ chādeyyāti.
khvassa → M. Ph. bhutassa l. ca khv- (pts note) | punadeva → puna-d-eva (pts) | chādeyyāti → chādeyyā ti evam (pts)Doch wenn diese Nahrung verschwindet, wird ihm das Essen wieder zusagen.“
Evamevaṁ kho, āvuso, idhekacco puggalo pītiyā ca virāgā …pe… tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
ca → omitted by Ph. (pts note) | pe → omitted by M. Ph. (pts note) | jhānaṁ → T. M6. M7 tatiyajjh- (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → eva (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)„Ebenso tritt da eine Person mit dem Schwinden der Ekstase in die dritte Vertiefung ein und verweilt darin …
So ‘lābhimhi tatiyassa jhānassā’ti saṁsaṭṭho viharati bhikkhūhi …pe…
lābhimhi → lābhīmhi (bj, pts) | lābhimhi → lābhī mhi (pts) | jhānassāti → jhānassā ti (pts)Mit dem Gedanken: ‚Ich erreiche die dritte Vertiefung‘, tut sie sich eng mit Mönchen und Nonnen, Laienanhängern und Laienanhängerinnen zusammen …
sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.Sie sagt sich von der Schulung los und wendet sich wieder einem geringeren Leben zu.
Idha, panāvuso, ekacco puggalo sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
pahānā → omitted by M. T. M6. M7. (pts note) | pe → M. pa; omitted by Ph. (pts note) | jhānaṁ → T. M6. M7 catutthajjh- (pts note)Dann tritt da eine Person, indem sie Glück und Schmerz aufgibt, und mit dem Enden früherer Fröhlichkeit und Traurigkeit, in die vierte Vertiefung ein und verweilt darin …
So ‘lābhimhi catutthassa jhānassā’ti saṁsaṭṭho viharati bhikkhūhi …pe…
lābhimhi → lābhīmhi (bj, pts) | pe → M. la; Ph. pa. (pts note) | lābhimhi → lābhī mhi (pts) | jhānassāti → jhānassā ti (pts)Mit dem Gedanken: ‚Ich erreiche die vierte Vertiefung‘, tut sie sich eng mit Mönchen und Nonnen, Laienanhängern und Laienanhängerinnen zusammen …
sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.
hīnāyāvattati → T. M6 hīnāya vattati. (pts note) | hīnāyāvattati → hīnāyā vattati (bjt)Sie sagt sich von der Schulung los und wendet sich wieder einem geringeren Leben zu.
Seyyathāpi, āvuso, pabbatasaṅkhepe udakarahado nivāto vigataūmiko.
vigataūmiko → vigataūmako (bj) | nivāto → M. -te; Ph. idāni l. niv- (pts note) | vigata-ūmiko → M6 ūmikho; M. bhūmiko corr. to ū-; Ph. bhūko. (pts note) | pabbatasaṅkhepe → pabbatasaṁkhepe (th, pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Wie ein See in einer Bergschlucht, der friedlich und ohne Wellen wäre:
Yo nu kho, āvuso, evaṁ vadeyya: ‘na dāni amusmiṁ udakarahade punadeva ūmi pātubhavissatī’ti, sammā nu kho so, āvuso, vadamāno vadeyyā”ti?
dāni amusmiṁ → dānamusmiṁ (bj) | ūmi → ūmī (bj) | dāni → T. dān'; M6 dān'; asmiṁ; M7 dāmusmiṁ (sic). (pts note) | udakarahade → Ph. -de va, then bhūmi; also M. omits puna-d-eva. (pts note) | ūmi → M. bhumi. (pts note) | na dāni → nadāni (th) | pātubhavissatīti → pātubhavissatī ti (pts) | vadeyyāti → vadeyyā ti (pts)Wäre es richtig, zu sagen, dass auf diesem See nie wieder Wellen aufkommen werden?“
“No hidaṁ, āvuso”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)„Nein, das wäre es nicht, Geehrter.
“Ṭhānañhetaṁ, āvuso, vijjati, yā puratthimāya disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi. Sā tasmiṁ udakarahade ūmiṁ janeyya. Yā pacchimāya disāya āgaccheyya …pe… yā uttarāya disāya āgaccheyya … yā dakkhiṇāya disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi. Sā tasmiṁ udakarahade ūmiṁ janeyyāti.
bhusā → bhūsā (sya-all) | yā → (sya-all) | ṭhānañhetaṁ → thānaṁ hetaṁ (pts) | yā → M6. S. yaṁ; omitted by M7. (pts note) | bhusā → Ph. S. bhūsā. (pts note) | sā → M6 yā. (pts note) | ūmiṁ → T. M6 ūmi; M. Ph. bhūmiṁ. (pts note) | janeyya → Ph. continues: na dāni and so on till janeyya again. (pts note) | āgaccheyya → omitted by M. Ph. (pts note) | yā → omitted by M. Ph. S. (pts note) | bhusā → M. Ph. S. bhūsā. (pts note) | ṭhānañhetaṁ → ṭhānaṁ hetaṁ (bjt) | janeyyāti → janeyyā ti evam (pts)Denn es ist gut möglich, dass ein gewaltiger Sturm aus Osten, Westen, Norden oder Süden losbricht und auf diesem See Wellen aufwühlt.“
Evamevaṁ kho, āvuso, idhekacco puggalo sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
pe → omitted by all MSS. exc. S. (pts note) | jhānaṁ → T. M6. M7 catutthajjh- (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → eva (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)„Ebenso tritt da eine Person, indem sie Glück und Schmerz aufgibt, und mit dem Enden früherer Fröhlichkeit und Traurigkeit, in die vierte Vertiefung ein und verweilt darin …
So ‘lābhimhi catutthassa jhānassā’ti saṁsaṭṭho viharati bhikkhūhi …pe…
lābhimhi → lābhīmhi (bj, pts) | bhikkhūhi → T. M6. M7 add bhikkhunīhi. (pts note) | pe → M. la; Ph. pa. (pts note) | lābhimhi → lābhī mhi (pts) | jhānassāti → jhānassā ti (pts)Mit dem Gedanken: ‚Ich erreiche die vierte Vertiefung‘, tut sie sich eng mit Mönchen und Nonnen, Laienanhängern und Laienanhängerinnen zusammen …
sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.Sie sagt sich von der Schulung los und wendet sich wieder einem geringeren Leben zu.
Idha, panāvuso, ekacco puggalo sabbanimittānaṁ amanasikārā animittaṁ cetosamādhiṁ upasampajja viharati.
cetosamādhiṁ → ceto samādhiṁ (bjt)Dann tritt da eine Person, indem sie den Geist von allen Merkmalen abwendet, in die merkmalslose Versenkung des Herzens ein und verweilt darin.
So ‘lābhimhi animittassa cetosamādhissā’ti saṁsaṭṭho viharati bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi raññā rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi.
lābhimhi → lābhīmhi (bj, pts) | raññā → rājūhi (bj) | upāsakehi → upāupāsakehi (sya-all) | rājūhi → rañño (bj: machasaṁ) | upāsikāhi → M6 upāsakāhi. (pts note) | raññā → S. rañño. (pts note) | lābhimhi → lābhī mhi (pts) | cetosamādhissāti → cetosamādhissā ti (pts)Mit dem Gedanken: ‚Ich erreiche die merkmalslose Versenkung des Herzens‘, tut sie sich eng mit Mönchen und Nonnen, Laienanhängern und Laienanhängerinnen zusammen, mit Herrschern und königlichen Oberministern und mit Lehrern anderer Konfessionen und deren Schülern.
Tassa saṁsaṭṭhassa vissatthassa pākatassa bhassamanuyuttassa viharato rāgo cittaṁ anuddhaṁseti.
vissatthassa → vissaṭṭhassa (bj) | vissatthassa pākatassa → vissaṭṭhassa pākaṭassa (sya-all) | vissatthassa pākatassa bhassamanuyuttassa → vissaṭṭhassa pākaṭassa bhassam anuyuttassa (pts) | vissaṭṭhassa → T. visaṁsaṭṭhassa. (pts note) | bhassam → M6 bhattam. (pts note)Wenn sie sich eng zusammentun, wird sie mit ihnen vertraulich und persönlich, verbringt Zeit mit Plaudern, und Wollust befällt ihren Geist.
So rāgānuddhaṁsitena cittena sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.
rāgānuddhaṁsitena → rāgānuddhaṁsena (pts) | rāgānuddhaṁsitena → rāgānuddhaṁsena (bj: sīmu) | hīnāyāvattati → T. M6 hīnāya vattati. (pts note)Sie sagt sich von der Schulung los und wendet sich wieder einem geringeren Leben zu.
Seyyathāpi, āvuso, rājā vā rājamahāmatto vā caturaṅginiyā senāya addhānamaggappaṭipanno aññatarasmiṁ vanasaṇḍe ekarattiṁ vāsaṁ upagaccheyya.
ekarattiṁ vāsaṁ → ekarattivāsaṁ (bj) | ekarattiṁ → M. Ph. T. M6. M7 -ratti. (pts note) | addhānamaggappaṭipanno → addhānamaggapaṭipanno (bjt, th, pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Wie ein Herrscher oder ein königlicher Oberminister, der mit seinem Heer aus vier Abteilungen die Straße entlangzöge und zu einem Waldstück käme, wo sie das Nachtlager aufschlügen;
Tatra hatthisaddena assasaddena rathasaddena pattisaddena bheripaṇavasaṅkhatiṇavaninnādasaddena cīrikasaddo antaradhāyeyya.
Tatra → tattha (bj, pts1ed) | cīrikasaddo → ciriliyasaddo (bj); ciriḷikāsaddo (cck, km); cīriḷikāsaddo (sya1ed, sya2ed, pts1ed) | antaradhāyeyya → antaradhāpeyya (sya-all, pts1ed, mr) | tatra → tattha (bj, pts) | cīrikasaddo → cīriliyasaddo (bj) | bheripaṇavasaṅkhatiṇavaninnādasaddena cīrikasaddo antaradhāyeyya → bheripaṇavasaṅkhavīṇāninnādasaddena cīriḷikāsaddo antaradhāpeyya (sya-all) | cīrikasaddo antaradhāyeyya → cīriḷikāsaddo antaradhāpeyya (pts) | tattha → tatra (bj: machasaṁ) | Tatra → tattha (cck: sī. pī.) | cīrikasaddo → ciriḷikāsaddo (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | antaradhāyeyya → antaradhāpeyya (cck: syā. pī. ka.) | tattha → M. Ph. S. tatra. (pts note) | bheripaṇavasaṅkhatiṇavaninnādasaddena → T. -tināva-; S. -vīṇāninnāda-; M. Ph. -saṅkhadindimasaddena. (pts note) | cīriḷikāsaddo → M6 cīrikā-; M. Ph. cīrika- (pts note) | antaradhāpeyya → T. M6 -yeyya. (pts note)und wegen des Lärms, den die Elefanten, Pferde, Wagen, Soldaten und die Trommeln, Schlaginstrumente, Schneckenhörner und Becken machten, würde das Zirpen der Grillen verschwinden:
Yo nu kho, āvuso, evaṁ vadeyya: ‘na dāni amusmiṁ vanasaṇḍe punadeva cīrikasaddo pātubhavissatī’ti, sammā nu kho so, āvuso, vadamāno vadeyyā”ti?
dāni amusmiṁ → dānamusmiṁ (bj) | cīrikasaddo → cīriliyasaddo (bj); cīriḷikāsaddo (sya-all) | āvuso → (sya-all) | cīrikasaddo pātubhavissatīti → cīriḷikāsaddo pātubhavissatī ti (pts) | cīriliyasaddo → carika saddo (bj: machasaṁ); cīrilikāsaddo (bj: sīmu) | na → Ph. puts na before pātu- (pts note) | dāni → T. M6. M7 dān'. (pts note) | cīriḷikāsaddo → M. Ph. cīrika- (pts note) | na dāni → nadāni (th) | punadeva cīrikasaddo pātubhavissatīti → puna-d-eva cīriḷikāsaddo pātubhavissatī ti (pts) | vadeyyāti → vadeyyā ti (pts)Wäre es richtig, zu sagen, dass das Zirpen der Grillen in diesem Waldstück nie wieder zu hören sein wird?“
“No hidaṁ, āvuso”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)„Nein, das wäre es nicht, Geehrter.
“Ṭhānañhetaṁ, āvuso, vijjati, yaṁ so rājā vā rājamahāmatto vā tamhā vanasaṇḍā pakkameyya, atha punadeva cīrikasaddo pātubhaveyyāti.
cīrikasaddo → cīriliyasaddo (bj); cīriḷikāsaddo (sya-all) | cīriliyasaddo → carika saddo (bj: machasaṁ); cīrilikāsaddo (bj: sīmu) | cīriḷikāsaddo → M6 cīrikā-; M. Ph. cīrika- (pts note) | ṭhānañhetaṁ → ṭhānaṁ hetaṁ (bjt, pts) | punadeva cīrikasaddo pātubhaveyyāti → puna-d-eva cīriḷikāsaddo pātubhaveyyā ti evam (pts)Denn es ist gut möglich, dass der Herrscher oder der königliche Oberminister dieses Waldstück verlassen wird, sodass das Zirpen der Grillen dort wieder zu hören ist.“
Evamevaṁ kho, āvuso, idhekacco puggalo sabbanimittānaṁ amanasikārā animittaṁ cetosamādhiṁ upasampajja viharati.
evamevaṁ → eva meva (bjt) | evamevaṁ → evameva (th) | evamevaṁ → eva (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)„Ebenso tritt da eine Person, indem sie den Geist von allen Merkmalen abwendet, in die merkmalslose Versenkung des Herzens ein und verweilt darin. …
So ‘lābhimhi animittassa cetosamādhissā’ti saṁsaṭṭho viharati bhikkhūhi bhikkhunīhi upāsakehi upāsikāhi raññā rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi.
lābhimhi → lābhīmhi (bj, pts) | raññā → rājūhi (bj) | upāsikāhi → M6 upāsakāhi. (pts note) | raññā → S. rañño. (pts note) | lābhimhi → lābhī mhi (pts) | cetosamādhissāti → cetosamādhissā ti (pts)
Tassa saṁsaṭṭhassa vissatthassa pākatassa bhassamanuyuttassa viharato rāgo cittaṁ anuddhaṁseti.
vissatthassa → vissaṭṭhassa (bj) | vissatthassa pākatassa → vissaṭṭhassa pākaṭassa (sya-all) | vissatthassa pākatassa bhassamanuyuttassa → vissaṭṭhassa pākaṭassa bhassam anuyuttassa (pts) | vissaṭṭhassa → T. visaṁsaṭṭhassa. (pts note) | bhassam → Ph. bhayam; M6 bhattam. (pts note)
So rāgānuddhaṁsitena cittena sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattatī”ti.
hīnāyāvattatīti → hīnāyāvattatiti (bj) | rāgānuddhaṁsitena → rāgānuddhaṁsena (pts) | hīnāyāvattatīti → hīnāyāvattatī ti (pts)Sie sagt sich von der Schulung los und wendet sich wieder einem geringeren Leben zu.“
Atha kho āyasmā citto hatthisāriputto aparena samayena sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattati.
hīnāyāvattati → hīnāyāvatti (bj) | hīnāyāvatti → hināyā vattati (bj: machasaṁ) | atha kho → athakho (th)Nach einiger Zeit sagte sich der Ehrwürdige Citta Hatthisāriputta von der Schulung los und wandte sich wieder einem geringeren Leben zu.
Atha kho cittassa hatthisāriputtassa sahāyakā bhikkhū yenāyasmā mahākoṭṭhiko tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākoṭṭhikaṁ etadavocuṁ:
bhikkhū → bhikkhu (bj) | mahākoṭṭhiko → koṭṭhito (bj) | mahākoṭṭhikaṁ → mahākoṭṭhitaṁ (bj) | mahākoṭṭhikaṁ etadavocuṁ → mohākoṭṭhitaṁ etad avocuṁ (pts) | yenāyasmā mahākoṭṭhiko tenupasaṅkamiṁsu → yen āyasmā mahākoṭṭhito ten upasaṅkamiṁsu (pts)Und die Mönche, die seine Gefährten waren, gingen zum Ehrwürdigen Mahākoṭṭhita und sagten:
“kiṁ nu kho āyasmatā mahākoṭṭhikena citto hatthisāriputto cetasā ceto paricca vidito:
mahākoṭṭhikena → mahākoṭṭhitena (bj, pts) | kiṁ nu → kinnu (bjt)„Hat der Ehrwürdige Mahākoṭṭhita Citta Hatthisāriputtas Geist erfasst und gewusst,
‘imāsañca imāsañca vihārasamāpattīnaṁ citto hatthisāriputto lābhī, atha ca pana sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissatī’ti;
imāsañca imāsañca → imāsaṁ ca imāsaṁ ca (bjt) | imāsañca imāsañca → imāsañ ca imāsañ ca (pts) | hīnāyāvattissatīti → hīnāyāvattissatī ti (pts)dass er so und so einen erhabenen Meditationszustand erreicht hatte und sich doch von der Schulung lossagen und sich wieder einem geringeren Leben zuwenden würde?
udāhu devatā etamatthaṁ ārocesuṁ:
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)Oder haben Gottheiten es ihm gesagt?“
‘citto, bhante, hatthisāriputto imāsañca imāsañca vihārasamāpattīnaṁ lābhī, atha ca pana sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissatī’”ti?
vihārasamāpattīnaṁ → vihārasamāsamāpattīnaṁ (bj) | sikkhaṁ → sikkhā (bj) | hīnāyāvattissatīti cetasā → hīnāyāvattissatī ti cetaso (pts) | hīnāyāvattissatī → T. continues: lābhi, atha ca pana sikkham p- hīnāya vattissatī ti, devatā pi me etam atthaṁ ārocesuṁ. Atha kho and so on. (pts note) | imāsañca imāsañca → imāsañ ca imāsañ ca (pts)
“Cetasā ceto paricca vidito me, āvuso:
cetasā → cetaso (sya-all)„Geehrte, ich habe seinen Geist erfasst und es gewusst,
‘citto hatthisāriputto imāsañca imāsañca vihārasamāpattīnaṁ lābhī, atha ca pana sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissatī’ti.
hatthisāriputto → hatthisārīputto (sya-all) | hīnāyāvattissatī → T. M6 hīnāya vatt- (pts note) | imāsañca imāsañca → imāsañ ca imāsañ ca (pts) | hīnāyāvattissatīti → hīnāyāvattissatī ti (pts)
Devatāpi me etamatthaṁ ārocesuṁ:
devatāpi → devatā pi (pts) | etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)und auch Gottheiten haben es mir gesagt.“
‘citto, bhante, hatthisāriputto imāsañca imāsañca vihārasamāpattīnaṁ lābhī, atha ca pana sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattissatī’”ti.
hīnāyāvattissatī → M6 hīnāya vatt- (pts note) | sikkhaṁ paccakkhāya → sikkhaṁpaccakkhāya (bjt) | imāsañca imāsañca → imāsañ ca imāsañ ca (pts) | hīnāyāvattissatīti → hīnāyāvattissatī ti (pts)
Atha kho cittassa hatthisāriputtassa sahāyakā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
ekamantaṁ → etamantaṁ (bj) | bhikkhū → bhikkhu (bj) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)Darauf gingen die Mönche und Nonnen, die Citta Hatthisāriputtas Gefährten waren, zum Buddha, verbeugten sich, setzten sich zur Seite hin und sagten zu ihm:
“citto, bhante, hatthisāriputto imāsañca imāsañca vihārasamāpattīnaṁ lābhī, atha ca pana sikkhaṁ paccakkhāya hīnāyāvattatī”ti.
hīnāyāvattatīti → hīnāyāvattoti (bj, sya-all, pts) | hīnāyāvatto → T. M6 -ya vatto; M. -vattatī; Ph. -ya vattatī. (pts note) | imāsañca imāsañca → imāsañ ca imāsañ ca (pts) | hīnāyāvattatīti → hīnāyāvatto ti (pts)„Herr, Citta Hatthisāriputta hatte so und so einen erhabenen Meditationszustand erreicht und hat sich doch von der Schulung losgesagt und sich wieder einem geringeren Leben zugewandt.“
“Na, bhikkhave, citto ciraṁ sarissati nekkhammassā”ti.
sarissati → padissati (mr) | sarissati → padissati (cck: ka.) | sarissati → M. padissati; Ph. M7 karissati; M6 karissatī ti; T. karissati sarissati. (pts note) | nekkhammassā → M. nekkhamassā; Ph. nikkhamassā. (pts note) | nekkhammassāti → nekkhammassā ti (pts)„Mönche und Nonnen, Citta Hatthisāriputta wird sich bald an die Entsagung erinnern.“
Atha kho citto hatthisāriputto nacirasseva kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbaji.
nacirasseva → na viharasseva (bj) | pabbaji → M6 -jati. (pts note) | atha kho → athakho (th) | nacirasseva → na cirasseva (th, pts)Und nicht lange danach rasierte sich Citta Hatthisāriputta Haar und Bart, legte ockerfarbene Roben an und zog aus dem Haus fort ins hauslose Leben.
Atha kho āyasmā citto hatthisāriputto eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihāsi.
anagāriyaṁ → anāgāriyaṁ (bj) | eko → ekako (sya-all) | eko → S. ekako. (pts note) | vihāsi → M. Ph. M6 viharati. (pts note) | nacirasseva → na cirasseva (bjt, th) | nacirasseva yassatthāya → na cirasseva yass atthāya (pts) | sammadeva → samma-d-eva (pts) | tadanuttaraṁ → tad anuttaraṁ (pts)Da gelangte Citta Hatthisāriputta, als er allein lebte, zurückgezogen, beflissen, eifrig und entschlossen, bald in eben diesem Leben zum äußersten Höhepunkt des geistlichen Lebens. Er lebte an dem Ziel, das er durch eigene Einsicht erkannt hatte, für welches ehrbare Menschen zu Recht aus dem Haus fortziehen ins hauslose Leben.
“Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi.
itthattāyāti → itthattāyā ti (pts)Er verstand: „Wiedergeburt ist beendet; das geistliche Leben ist erfüllt; was zu tun war, ist getan; es gibt nichts weiter für diesen Ort.“
Aññataro ca panāyasmā citto hatthisāriputto arahataṁ ahosīti.
ahosīti chaṭṭhaṁ → ahosī ti (pts)Und der Ehrwürdige Citta Hatthisāriputta wurde einer der Vollendeten.