- CariyāpiṭakaKorb des Verhaltens 11
- HatthināgavaggaDas Kapitel über einen Elefanten
- Sīlapāramī 1Die Vollkommenheit der Tugend (1)
MātuposakacariyaDas Verhalten von einem, der seine Mutter versorgte
“Yadā ahosiṁ pavane, kuñjaro mātuposako;
ahosi → ahosiṁ (bj: machasaṁ) | ahosiṁ → R,C1 ahosi (pts note)„Einst lebte ich im Wald als Elefant, der seine Mutter versorgte. Na tadā atthi mahiyā, guṇena mama sādiso.Zu der Zeit konnte niemand auf der Welt meiner Tugend gleichkommen.Pavane disvā vanacaro, rañño maṁ paṭivedayi;Als mich ein Förster im Wald sah, machte er dem König Meldung über mich: ‘Tavānucchavo mahārāja, gajo vasati kānane.
tavānucchavo → R tava'nucch- (pts note) vasati → asati (sya-all)‚Großer König, im Wald lebt ein Elefant, wie er dir ansteht.Na tassa parikkhāyattho, napi āḷakakāsuyā;
parikkhāyattho → parikhāyatthe (bj) | parikhāya’tthe → parikkhā (bj: machasaṁ) | attho → R,C2,B,N,T parikkhā- (pts note) āḷakakāsuyā saha → āḷhakakāsuyā samaṁ (bj) | āḷakakāsuyā saha gahite → āḷhaka kāsuyā samāgahite (sya-all) | āḷhakakāsuyā → napiyāḷhaka (bj: sīmu); napiḷālaka (bj: PTS); napiāḷaka (bj: machasaṁ) | āḷakakāsuyā → C1 na piyāḷhaka-; T na pi āḷhaka- (pts note)Man braucht um ihn keinen Graben auszuheben, noch muss man ihn in einer Grube an einen Pfosten binden. Saha gahite soṇḍāya, sayameva idhehi’ti.
Saha gahite → samaṁ gahite (bj); samāgahite (sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1-2) | saha gahite → samāgahite (pts) | gahite → samaṁ gahite (cck: sī.) | samāgahite → C1 samaṁ gahite; B,N saha gahite (pts note) idhehiti → iteyehiti (bj: machasaṁ)Wenn man ihn beim Rüssel nimmt, wird er von selbst herkommen.‘Tassa taṁ vacanaṁ sutvā, rājāpi tuṭṭhamānaso;Als er diese Worte hörte, schickte der König, freudig bewegt, Pesesi hatthidamakaṁ, chekācariyaṁ susikkhitaṁ.einen Elefantenbändiger, einen wohl geschulten und erfahrenen Lehrmeister.
Gantvā so hatthidamako, addasa padumassare;
gantvā → gantvāna (bj) | gantvāna → gantvā (bj: sīmu) | Gantvā → R gantvāna (pts note) addasa → R adassa (pts note)Als der Elefantenbändiger dort ankam, sah er mich in einem Lotusteich, Bhisamuḷālaṁ uddharantaṁ, yāpanatthāya mātuyā.
Bhisamuḷālaṁ → bhisamūlaṁ (bj, pts-vp-pli1, mr) | bhisamuḷālaṁ → bhisamulālaṁ (bj); bhisamūḷālaṁ (sya-all) | Bhisamuḷālaṁ → bhisamūlaṁ (cck: ka.) | bhisamuḷālaṁ → R bhisamūlaṁ (pts note)wo ich Lotuswurzeln ausriss, um meine Mutter zu füttern.Viññāya me sīlaguṇaṁ, lakkhaṇaṁ upadhārayi;Da er meine gute Tugend erkannte, untersuchte er mich auf Kennzeichen hin. ‘Ehi puttā’ti vatvāna, mama soṇḍāya aggahi.
vatvāna → patvāna (cck) soṇḍāya → T soṇḍāya mama (pts note)Er sagte: ‚Komm, Kind‘ und nahm mich beim Rüssel.Yaṁ me tadā pākatikaṁ, sarīrānugataṁ balaṁ;Was zu der Zeit die natürliche Kraft meines Körpers war, Ajja nāgasahassānaṁ, balena samasādisaṁ.käme tausend der heutigen Elefanten gleich.
Yadihaṁ tesaṁ pakuppeyyaṁ, upetānaṁ gahaṇāya maṁ;
gahaṇāya → gahanāya (bj) | upetānaṁ → upetaṁ (sya-all, pts) | upetānaṁ → upetaṁ (bj: katthaci) | upetaṁ → B,N upetānaṁ (pts note)Wenn ich über jene, die kamen, um mich zu fangen, erzürnt gewesen wäre, Paṭibalo bhave tesaṁ, yāva rajjampi mānusaṁ.hätte ich die Macht gehabt, selbst ein Königreich von Männern zu besiegen.Api cāhaṁ sīlarakkhāya, sīlapāramipūriyā;
sīlarakkhāya sīlapāramipūriyā → sīla rakkhāya sīlapāramī pūriya (bj) | sīla → sīlaṁrakkhāya (bj: sīmu) | sīlarakkhāya → C1 sīlaṁ rak- (pts note) pūriya → pūriyā (bj: nāgā, machasaṁ); purayiṁ (bj: __siṁ__) | sīlapāramipūriyā → C1 -pārami pūriya (pts note)Dennoch ließ ich um des Bewahrens meiner Tugend willen, und um meine Vollkommenheit der Tugend zu erfüllen, Na karomi citte aññathattaṁ, pakkhipantaṁ mamāḷake.
karomi → T karoma (pts note) pakkhipantaṁ mamāḷake → pakkhipante mamāḷhake (bj) | mamāḷake → mamāḷhake (sya-all) | pakkhipantaṁ → pakkhipante (pts) | pakkhipante → R,B,N,T -pantaṁ (pts note) | mam-āḷake → C1,T mam-āḷhake (pts note)nicht zu, dass mein Geist umschlug, selbst als sie mich in den Käfig sperrten.Yadi te maṁ tattha koṭṭeyyuṁ, pharasūhi tomarehi ca;
koṭṭeyyuṁ → T koṭeyyuṁ (pts note) pharasūhi → erasūhi (bj)Und selbst wenn sie mich mit Beilen und Spießen schlügen, Neva tesaṁ pakuppeyyaṁ, sīlakhaṇḍabhayā mamā”ti.würde ich nie erzürnt werden aus Furcht davor, meine Tugend zu verletzen.“
Mātuposakacariyaṁ paṭhamaṁ.
Mātuposakacariyaṁ → sīlanāgacariyaṁ (sya1ed, sya2ed) | mātuposakacariyaṁ → sīlavanāga cariyaṁ (sya-all) | paṭhamaṁ → sīlavanāgacariyaṁ paṭhamaṁ (bj: __siṁ__) | Mātuposakacariyaṁ → R Sīlavanāgacariyaṁ (pts note)