Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Dīgha Nikāya 17Dīgha nikāya 17

MahāsudassanasuttaKralj Mahasudassana

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
Ovako sam čuo.
ekaṁ samayaṁ bhagavā kusinārāyaṁ viharati upavattane mallānaṁ sālavane antarena yamakasālānaṁ parinibbānasamaye.
yamaka-sālānaṁ → Bm antare yamaka-sālānaṁ; Bp antare yatapakasāla. (pts note) | sālavane → sāla-vane (pts) | yamakasālānaṁ parinibbānasamaye → yamaka-sālānaṁ parinibbāna-samaye (pts)
Jednom je Blaženi boravio među Malama, kraj Kusināre, u Upavattana gaju, između dva sālova drveta, neposredno pre konačnog oslobođenja.

Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Onda poštovani Ānanda dođe do Blaženog, pokloni mu se i sede sa strane. Dok je tako sedeo, reče on Blaženome:
“mā, bhante, bhagavā imasmiṁ khuddakanagarake ujjaṅgalanagarake sākhānagarake parinibbāyi.
khuddakanagarake → kuḍḍanagarake (bj, pts) | sākhānagarake → sākhanagarake (pts) | sākha-nagarake → K usākhā. (pts note) | khuddakanagarake ujjaṅgalanagarake sākhānagarake → kuḍḍa-nagarake ujjaṅgala-nagarake sākha-nagarake (pts)
„Poštovani gospodine, neka Blaženi ne uđe u konačno oslobođenje u ovako malom mestu, ovako malom, zabačenom selu, u sred džungle.
Santi, bhante, aññāni mahānagarāni.
mahānagarāni → mahā-nagarāni (pts)
Ima drugih mesta, velikih gradova
Seyyathidaṁ—campā, rājagahaṁ, sāvatthi, sāketaṁ, kosambī, bārāṇasī;
sāvatthi → sāvatthī (sya-all) | kosambī bārāṇasī → kosambi bārāṇasi (pts) | Sāketaṁ → SS Saketaṁ. (pts note) | Kosambi → SS Kosambi; Bm K bī. (pts note) | Bārāṇasi → SS Bārāṇasi; Bm K sī. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts)
kao što su Ćampā, Rāđagaha, Sāvatthī, Sāketa, Kosambi ili Bārāṇasī.
ettha bhagavā parinibbāyatu.Neka Blaženi tamo uđe u konačno oslobođenje. Ettha bahū khattiyamahāsālā brāhmaṇamahāsālā gahapatimahāsālā tathāgate abhippasannā, te tathāgatassa sarīrapūjaṁ karissantī”ti.
brāhmaṇamahāsālā gahapatimahāsālā → brāhmaṇa-mahāsālā gahapati-mahāsālā (pts) | sarīrapūjaṁ karissantīti → sarīra pūjaṁ karis santīti (pts)
Jer tamo je mnogo dvorana koje su izgradili plemići, brahmani i kućedomaćini ispunjeni poverenjem u Tathāgatu. Oni će se pobrinuti za osvećenje Tathāgatinih posmrtnih ostataka.”

“Mā hevaṁ, ānanda, avaca; mā hevaṁ, ānanda, avaca:
mā hevaṁ ānanda avaca → (sya-all) | hevaṁ → h evaṁ (pts) | mā hevaṁ ānanda avaca → kuḍḍa (pts)
„Ne govori tako, Ānanda! Ne govori tako:
‘khuddakanagarakaṁ ujjaṅgalanagarakaṁ sākhānagarakan’ti.
khuddakanagarakaṁ → kuḍḍanagarakaṁ (bj) | sākhānagarakanti → sākhā nagarakanti kusāvati rājadhāni (bj); sākhanagarakan ti (pts) | sākha-nagarakan → Bm sākhā-, but sākha- above; K sākhā-. (pts note) | khuddakanagarakaṁ ujjaṅgalanagarakaṁ sākhānagarakanti → nagarakaṁ ujjaṅgala-nagarakaṁ sākha-nagarakan ti (pts)
’Malo mesto, zabačeno selo, u sred džungle’.

1. Kusāvatīrājadhānī1. Kraljevska prestonica Kusāvatī

Bhūtapubbaṁ, ānanda, rājā mahāsudassano nāma ahosi khattiyo muddhāvasitto cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto.
janapadatthāvariyappatto → janapadaṭṭhāvariyappatto (sya-all) | muddhāvasitto → muddhābhisīnto (bj: kām) | muddhāvasitto → khattiyo muddhābhisitto (cck: ka.); cakkavattīdhammiko dhammarājā (cck: mahāparinibbānasutta) | muddhāvasitto → So SS K; Bm muddhābhis-; Bp muddhābhis-, but in 7 muddhāvas-. (pts note) | bhūtapubbaṁ → bhūta-pubbaṁ (pts) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
„Nekada davno, živeo je vladar po imenu Mahāsudassana, ratnik, pomazan, osvajač sve četiri strane sveta, koji je zemlju učinio stabilnom.
Rañño, ānanda, mahāsudassanassa ayaṁ kusinārā kusāvatī nāma rājadhānī ahosi.
ahosi → ahosi sā kho ānanda kusāvatī (bj) | rājadhānī → rājadhāni (pts) | rājadhāni → SS -dhāni, and so throughout; K -dhānī; Bm -ṭhānī; Bp ṭhāni, throughout. (pts note) | Kusāvatī → -2 Bmp K Ch omit. (pts note) | mahāsudassanassa → mahā-sudassanassa (pts) | + → sā kho ānanda kusāvatī pacchimena ca (pts)
I upravo ova Kusinārā je bila Kusāvatī, prestonica kralja Mahāsudassane.
Puratthimena ca pacchimena ca dvādasayojanāni āyāmena, uttarena ca dakkhiṇena ca sattayojanāni vitthārena.
dvādasayojanāni → dvādasayojanāni ahosi (bj, pts) | pacchimena ca → (pts) | puratthimena → Bm puratthimena ca pacchimena ca. (pts note) | ahosi → Sd Bmp Ch omit. (pts note) | sattayojanāni → satta-yojanāni (pts)
Prostirala se dvanaest yođana u dužinu i sedam yođana u širinu.
Kusāvatī, ānanda, rājadhānī iddhā ceva ahosi phītā ca bahujanā ca ākiṇṇamanussā ca subhikkhā ca.
phītā → vītā (bj) | rājadhānī → rājadhāni (pts) | ca → iddhā ceva ahosi phitā ca (bj: syā) | ceva → eva (pts) | bahujanā → bahu-janā (pts) | ākiṇṇamanussā → ākiṇṇa-manussā (pts)
Bila je tada prestonica Kusāvati bogata, prosperitetna, prepuna ljudi, sa obiljem hrane.
Seyyathāpi, ānanda, devānaṁ āḷakamandā nāma rājadhānī iddhā ceva hoti phītā ca bahujanā ca ākiṇṇayakkhā ca subhikkhā ca;
iddhā ceva hoti phītā ca → iddhā ceva ahosi phītā ca (sya-all, km); iddhā ceva phītā ca (pts1ed) | hoti → (bj); ahosi (sya-all) | āḷakamandā → ālakamandā (sya-all) | rājadhānī → rājadhāni (pts) | ca → iddhā ceva ahosi phītā ca (cck: syā.) | Āḷakamandā → SS K Āla-. (pts note) | eva → K adds ahosi. (pts note) | ca → SS omit subhikkhā ca. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | bahujanā → bahu-janā (pts) | ākiṇṇayakkhā → ākiṇṇa-yakkhā (pts)
Baš kao što je, Ānanda, Āḷakamandā prestonica bogova, bogata, prosperitetna, prepuna božanstava, veliki izvor hrane,
evameva kho, ānanda, kusāvatī rājadhānī iddhā ceva ahosi phītā ca bahujanā ca ākiṇṇamanussā ca subhikkhā ca.
rājadhānī → rājadhāni (pts) | evameva → evam eva (pts) | ceva → eva (pts) | bahujanā → bahu-janā (pts) | ākiṇṇamanussā → ākiṇṇa-manussā (pts)
isto tako je Kusāvatī bio prestonica kralja Mahāsudassane.

Kusāvatī, ānanda, rājadhānī dasahi saddehi avivittā ahosi divā ceva rattiñca, seyyathidaṁ—
rājadhānī → rājadhāni (pts) | rattī → So SS and Ch Bm rattiñ; K rattiṁ. (pts note) | rattiñca → rattiṁ ca (bjt) | rattiñca seyyathidaṁ → rattiṁ ca seyyathīdaṁ (th) | ceva rattiñca seyyathidaṁ → eva rattī ca seyyathīdaṁ (pts)
I u njoj se uvek čulo, danju i noći, deset vrsta zvukova:
hatthisaddena assasaddena rathasaddena bherisaddena mudiṅgasaddena vīṇāsaddena gītasaddena saṅkhasaddena sammasaddena pāṇitāḷasaddena ‘asnātha pivatha khādathā’ti dasamena saddena.
gītasaddena → gītasaddena sammasaddena tālasaddena (bj) | sammasaddena pāṇitāḷasaddena asnātha → asanātha (bj) | saṅkhasaddena → (sya-all, pts) | pāṇitāḷasaddena asnātha → tālasaddena asatha (sya-all) | mudiṅgasaddena → mutiṅgasaddena (pts) | pāṇitāḷasaddena → tāḷasaddena (pts) | assa-saddena → Sd omits. (pts note) | mutiṅga-saddena → Bmp K mudiṅga; Scd and St (corrected for mutiṅgasaddena repeated) add panava-saddena. Comp. Dh. S. 621; Asl. 319; Jāt. i. 3. (pts note) | asnātha → K asatha. (pts note) | hatthisaddena assasaddena → hatthi-saddena assa-saddena (pts) | bherisaddena mudiṅgasaddena vīṇāsaddena gītasaddena saṅkhasaddena sammasaddena pāṇitāḷasaddena → bheri-saddena mutiṅga-saddena vīṇā-saddena gīta-saddena samma-saddena tāḷa-saddena (pts)
zvuk slonova, konja, kočija, velikih bubnjeva, malih bubnjeva, lauta, pesama, truba, cimbala, pljeskanja i povika: ’Jedite, pijte i uživajte’, kao desetog.

Kusāvatī, ānanda, rājadhānī sattahi pākārehi parikkhittā ahosi.
rājadhānī → rājadhāni (pts) | ahosi → ahosi tattha (pts) | Tattha → Sd ettha, Bm K omit. (pts note)
Ānanda, prestonica Kusāvatī bila je opasana sa sedam zidova.
Eko pākāro sovaṇṇamayo, eko rūpiyamayo, eko veḷuriyamayo, eko phalikamayo, eko lohitaṅkamayo, eko masāragallamayo, eko sabbaratanamayo.
lohitaṅkamayo → lohitaṅgamayo (mr); lohitakamayo (byākaraṇesu) | phalikamayo → phaḷikamayo (bj) | rūpiyamayo → rūpimayo (pts) | lohitaṅkamayo → lohitaṅgamayo (bj: kām) | lohitaṅkamayo → lohitaṅgamayo (cck: ka.); lohitakamayo (cck: byākaraṇesu) | rūpimayo → Bmp K throughout rūpiyamayo. (pts note) | lohitaṅkamayo → Bm aṅga, and onwards. (pts note)
Jedan zid od zlata, drugi od srebra, treći od lapisa, četvrti od kristala, peti od rubina, šesti od safira i sedmi od sveg drugog dragog kamenja.

Kusāvatiyā, ānanda, rājadhāniyā catunnaṁ vaṇṇānaṁ dvārāni ahesuṁ.Grad je takođe imao četiri kapije. Ekaṁ dvāraṁ sovaṇṇamayaṁ, ekaṁ rūpiyamayaṁ, ekaṁ veḷuriyamayaṁ, ekaṁ phalikamayaṁ.
phalikamayaṁ → phaḷikamayaṁ (bj) | rūpiyamayaṁ → rūpimayaṁ (pts) | veḷuriyamayaṁ → veḷuriya-mayam (pts)
Jednu od zlata, drugu od srebra, treću od lapisa i četvrtu od kristala.
Ekekasmiṁ dvāre satta satta esikā nikhātā ahesuṁ tiporisaṅgā tiporisanikhātā dvādasaporisā ubbedhena.
ekekasmiṁ → ekamekasmiṁ (sya-all, pts) | tiporisanikhātā → tiporisaṁ nikhātā (sya-all) | satta → (pts) | tiporisanikhātā dvādasaporisā → catuporisā (pts) | Ekam-ekasmiṁ → Bm ekekasmiṁ. (pts note) | satta → Sc sattā; Sd sattha; St satthahi; Bmp K satta satta. (pts note) | catu-porisā → Sct porisa; then Sct add nikhātā dasa porisā; Bmp K read for the whole, ti-porisaṅga-tiporisā. (pts note) | tiporisaṅgā tiporisanikhātā dvādasaporisā → ti-porisaṅgā catu-porisā (pts)
Kraj svakih vrata stajalo je sedam stubova pobijenih u zemlju za tri visine čoveka, a iznad zemlje su se izdizali dvanaest visina.
Ekā esikā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā, ekā veḷuriyamayā, ekā phalikamayā, ekā lohitaṅkamayā, ekā masāragallamayā, ekā sabbaratanamayā.
phalikamayā → phaḷikamayā (bj) | rūpiyamayā → rūpimayā (pts) | phalikamayā → SS omit. (pts note) | sabbaratana → SS sattaratana. (pts note) | sabbaratanamayā → sabbaratana mayā (pts)
Jedan je stub bio od zlata, drugi od srebra, treći od lapisa, četvrti od kristala, peti od rubina, šesti od safira i sedmi od sveg drugog dragog kamenja.

Kusāvatī, ānanda, rājadhānī sattahi tālapantīhi parikkhittā ahosi.
rājadhānī → rājadhāni (pts) | tālapantīhi → tāla-pantīhi (pts)
Isto tako, Kusāvati je bio okružen sa sedam redova palmi,
Ekā tālapanti sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā, ekā veḷuriyamayā, ekā phalikamayā, ekā lohitaṅkamayā, ekā masāragallamayā, ekā sabbaratanamayā.
phalikamayā → phaḷikamayā (bj) | rūpiyamayā → rūpimayā (pts) | tālapanti → tāla-panti (pts)
načinjenih od zlata, srebra, lapisa, kristala, rubina, safira i sedmi od sveg drugog dragog kamenja.
Sovaṇṇamayassa tālassa sovaṇṇamayo khandho ahosi, rūpiyamayāni pattāni ca phalāni ca.
rūpiyamayāni → rūpimayāni (pts)
Zlatne palme imale su trup od zlata, a lišće i plodove od srebra.
Rūpiyamayassa tālassa rūpiyamayo khandho ahosi, sovaṇṇamayāni pattāni ca phalāni ca.
rūpiyamayassa → rūpimayassa (pts) | rūpiyamayo → rūpimayo (pts)
Srebrne palme male su trup od srebra, a lišće i plodove od zlata.
Veḷuriyamayassa tālassa veḷuriyamayo khandho ahosi, phalikamayāni pattāni ca phalāni ca.
phalikamayāni → phaḷikamayāni (bj) | veḷuriyamayassa → veḷuriyassa (sya-all)
Lapis palme imale su trup od lapisa, a lišće i plodove od kristala.
Phalikamayassa tālassa phalikamayo khandho ahosi, veḷuriyamayāni pattāni ca phalāni ca.
phalikamayassa → phaḷikamayassa (bj) | phalikamayo → phaḷikamayo (bj)
Kristalne palme imale su trup od kristala, a lišće i plodove od lapisa.
Lohitaṅkamayassa tālassa lohitaṅkamayo khandho ahosi, masāragallamayāni pattāni ca phalāni ca.Rubin palme imale su trup od rubina, a lišće i plodove od safira. Masāragallamayassa tālassa masāragallamayo khandho ahosi, lohitaṅkamayāni pattāni ca phalāni ca.Safir palme imale su trup od safira, a lišće i plodove od rubina. Sabbaratanamayassa tālassa sabbaratanamayo khandho ahosi, sabbaratanamayāni pattāni ca phalāni ca.
sabbaratanamayāni → sabbaratana-mayāni (pts)
Ostale palme imale su trup od od sveg drugog dragog kamenja, a isto takvo i lišće i plodove.
Tāsaṁ kho panānanda, tālapantīnaṁ vāteritānaṁ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca.
khamanīyo → kamanīyo (bj, pts1ed); kammaniyo (sya-all, km) | vaggu → vaggū (sya-all) | khamanīyo → kamanīyo (pts) | ca → khamanīyo (bj: machasaṁ) | khamanīyo → kamanīyo (cck: sī. syā. pī.) | kamanīyo → K kammaniyo; BB and K spell these words with -niyo, Cp. 29, 32. (pts note) | rajanīyo → rajaniyo (th) | madanīyo → madaniyo (th) | panānanda tālapantīnaṁ → pan ānanda tāla-pantīnaṁ (pts)
Kada bi dunuo vetar, šum njihovih krošnji bio je prijatan, umilan, divan i zanosan.
Seyyathāpi, ānanda, pañcaṅgikassa tūriyassa suvinītassa suppaṭitāḷitassa sukusalehi samannāhatassa saddo hoti vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca;
tūriyassa → turiyassa (bj, sya-all, pts) | sukusalehi → kusalehi (bj) | khamanīyo → kamanīyo (bj, sya-all, pts) | sukusalehi samannāhatassa → kusalehi susamannāhatassa (sya-all) | vaggu → vaggū (sya-all) | suppaṭitāḷitassa sukusalehi → suppaṭipatālitassa kusalehi (pts) | susamannāhatassa → susamannāgatassa (sya-all: sī.) | suppaṭipatālitassa → So St Sc suppaṭikālitassa; Sd suppaṭipatulitassa; Bm suppaṭitāli-; Bp supatāḷi-; K suppaṭitāḷi-. But see 29, 32. (pts note) | kusalehi → Bm sukusalehi. (pts note) | samannāhatassa → K sus-; K Sī susamannāg-; SS samannāg-. (pts note) | rajanīyo → rajaniyo (th) | khamanīyo → kammaniyo (th) | madanīyo → madaniyo (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Baš kao što je, Ānanda, kod orkestra od pet instrumenata, dobro uvežbanog, usklađenog i veštog u sviranju, zvuk prijatan, umilan, divan i zanosan.
evameva kho, ānanda, tāsaṁ tālapantīnaṁ vāteritānaṁ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca.
khamanīyo → kamanīyo (bj, sya-all, pts) | vaggu → vaggū (sya-all) | rajanīyo → rajaniyo (th) | khamanīyo → kammaniyo (th) | madanīyo → madaniyo (th) | evameva → evam eva (pts) | tālapantīnaṁ → tāla-pantīnaṁ (pts)
Ye kho panānanda, tena samayena kusāvatiyā rājadhāniyā dhuttā ahesuṁ soṇḍā pipāsā, te tāsaṁ tālapantīnaṁ vāteritānaṁ saddena paricāresuṁ.
paricāresuṁ → paricāresuṁ cakkaratanaṁ (bj) | tena → SS add kho pana. (pts note) | paricāresuṁ → Sc here and at parivār-; So Sdt at (pts note) | panānanda → pan ānanda (pts) | tālapantīnaṁ → tāla-pantīnaṁ (pts)
I sve dokoličare, propalice i pijance koji su u to vreme živeli u Kusāvatiju zabavljao je taj zvuk.

2. Sattaratanasamannāgata2. Sedam blaga

2.1. Cakkaratana2.1. Točak kao blago

Rājā, ānanda, mahāsudassano sattahi ratanehi samannāgato ahosi catūhi ca iddhīhi.
Rājā → 7 foll. in M. iii., 172 foll. (pts note) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
A kralja Mahāsudassanu, Ānanda, krasilo je sedam blaga i četiri divne odlike.
Katamehi sattahi?Kojih sedam?

Idhānanda, rañño mahāsudassanassa tadahuposathe pannarase sīsaṁnhātassa uposathikassa uparipāsādavaragatassa
pannarase sīsaṁnhātassa → paṇṇarase sīsaṁ nahātassa (bj); paṇṇarase sīsanhātassa (sya-all) | nahātassa → Bmp nātassa, and below. See above p. 163. (pts note) | idhānanda → idh ānanda (pts) | mahāsudassanassa tadahuposathe pannarase sīsaṁnhātassa → mahā-sudassanassa tadahu posathe paṇṇarase sīsaṁ nahātassa (pts) | uparipāsādavaragatassa → upari-pāsādavara-gatassa (pts)
Tako, kada je pomazani kralj okitio glavu na dan predanosti, petnaestog u mesecu, te se uspeo u gornje odaje svoje palate,
dibbaṁ cakkaratanaṁ pāturahosi sahassāraṁ sanemikaṁ sanābhikaṁ sabbākāraparipūraṁ.
cakkaratanaṁ pāturahosi → cakka-ratanaṁ pātur ahosi (pts) | sabbākāraparipūraṁ → sabbākāra-paripūraṁ (pts)
tu se pred njim pojavi nebeski točak-blago, sa hiljadu paoka, naplatkom i glavčinom, savršen u svakom pogledu.
Disvā rañño mahāsudassanassa etadahosi:
mahāsudassanassa etadahosi → mahā-sudassanassa etad ahosi (pts)
Kad ga ugleda, pomazani kralj ovako pomisli:
‘sutaṁ kho pana metaṁ: “yassa rañño khattiyassa muddhāvasittassa tadahuposathe pannarase sīsaṁnhātassa uposathikassa uparipāsādavaragatassa dibbaṁ cakkaratanaṁ pātubhavati sahassāraṁ sanemikaṁ sanābhikaṁ sabbākāraparipūraṁ, so hoti rājā cakkavattī”ti.
pana metaṁ → panetaṁ (bj, cck, sya-all) | muddhāvasittassa → muddhābhisittassa (bj) | pannarase sīsaṁnhātassa → paṇṇarase sīsaṁ nahātassa (bj); paṇṇarase sīsanhātassa (sya-all) | panetaṁ → pana metaṁ (sya-all: sī.) | etaṁ → Bmp K pan'; etaṁ; K (Sī) pana metaṁ. (pts note) | muddhāvasittassa → So here Bm. (pts note) | sanemikaṁ → Bp sanemikkaṁ. (pts note) | pātubhavati → pātu bhavati (bjt) | cakkavattīti → cakkavattī ti (ms2005) | metaṁ → m etaṁ (pts) | tadahuposathe pannarase sīsaṁnhātassa → tadahu posathe paṇṇarase sīsaṁ nahātassa (pts) | uparipāsādavaragatassa → upari-pāsāda-vara-gatassa (pts) | cakkaratanaṁ pātubhavati → cakka-ratanaṁ pātu bhavati (pts) | sabbākāraparipūraṁ → sabbākāra-paripūraṁ (pts)
’Čuo sam tako: kada pomazani kralj okiti glavu na dan predanosti, te se uspne u gornje odaje svoje palate i tu se pred njim pojavi nebeski točak-blago, sa hiljadu paoka, naplatkom i glavčinom, savršen u svakom pogledu, taj kralj tada postaje vladar koji pokreće točak istine.
Assaṁ nu kho ahaṁ rājā cakkavattī’ti.Jesam li ja onda vladar koji pokreće točak istine?’

Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā vāmena hatthena suvaṇṇabhiṅkāraṁ gahetvā dakkhiṇena hatthena cakkaratanaṁ abbhukkiri:
suvaṇṇabhiṅkāraṁ → suvaṇṇabhiṅgāraṁ (sya-all); bhiṅkāraṁ (pts) | bhiṅkāraṁ → Bm K insert suvaṇṇa9 Bp adds dakkhiṇena hatthena siṅgāraṁ gahetvā. (pts note) | abbhukkiri → Bp abbhūkiri (Bm K agree with SS). (pts note) | atha kho → athakho (th) | mahāsudassano uṭṭhāyāsanā → mahā-sudassano uṭṭhāy āsanā (pts)
Onda kralj Mahāsudassana ustane sa svog mesta, uze posudu s vodom u levu ruku, poprska točak desnom, ovako govoreći:
‘pavattatu bhavaṁ cakkaratanaṁ, abhivijinātu bhavaṁ cakkaratanan’ti.
cakkaratananti → cakka-ratanan ti (pts)
’Pokreni se, točku-blago! Pobeđuj, točku-blago!’

Atha kho taṁ, ānanda, cakkaratanaṁ puratthimaṁ disaṁ pavatti, anvadeva rājā mahāsudassano saddhiṁ caturaṅginiyā senāya, yasmiṁ kho panānanda, padese cakkaratanaṁ patiṭṭhāsi, tattha rājā mahāsudassano vāsaṁ upagacchi saddhiṁ caturaṅginiyā senāya.
pavatti → pavattati (sya-all, km, mr) | anvadeva → anudeva (sya-all, km) | upagacchi → upagañchi (bj) | puratthimaṁ disaṁ pavatti anvadeva → puratthimadisaṁ pavattati anudeva (sya-all) | pavatti → pavattati (bj: syā, kām) | anvadeva → anudeva (bj: syā) | pavatti → pavattati (cck: syā. ka.) | anvadeva → anudeva (cck: syā.) | anudeva → anvadeva (sya-all: sī.) | pavatti → Bm pavattati. (pts note) | anvad → Sc anvād; Bp anud, but Bm anvad; K anu deva; K (Sī) anvadeva, and so Sum. (pts note) | upagacchi → Sdt upagañchi. (pts note) | atha kho → athakho (th) | cakkaratanaṁ → cakka-ratanaṁ (pts) | anvadeva → anvad eva (pts) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts) | panānanda → pan ānanda (pts)
I na to točak-blago, okrećući se, krene ka istoku, a kralj Mahāsudassana sledio ga je sa svojom četvorostrukom vojskom. I gde god da se točak-blago zaustavio, tu se i kralj ulogorio, zajedno sa svojom četvorostrukom vojskom.

Ye kho panānanda, puratthimāya disāya paṭirājāno, te rājānaṁ mahāsudassanaṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu:
panānanda → pan ānanda (pts) | mahāsudassanaṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu → mahā-sudassanaṁ upasaṁkamitvā evam āhaṁsu (pts)
A suparnički kraljevi sa istoka dođu do kralja Mahāsudassane i ovako mu kažu:
‘ehi kho, mahārāja, svāgataṁ te, mahārāja, sakaṁ te, mahārāja, anusāsa, mahārājā’ti.
te → (sya-all) | svāgataṁ te → sāgataṁ (pts) | svāgataṁ → sāgataṁ (bj: PTS) | sāgataṁ → St sāgata; Bm svāgatan te; Bp K svāgataṁ here and below. (pts note) | sakaṁ te → sakante (bjt) | sakaṁ → sakan (pts)
’Naklon, veliki kralju; dobro nam došao; posavetuj, veliki kralju.’

Rājā mahāsudassano evamāha:
mahāsudassano evamāha → mahā-sudassano evam āha (pts)
Kralj Mahāsudassana im ovako odgovori:
‘pāṇo na hantabbo, adinnaṁ na ādātabbaṁ, kāmesu micchā na caritabbā, musā na bhaṇitabbā, majjaṁ na pātabbaṁ, yathābhuttañca bhuñjathā’ti.
na ādātabbaṁ → nādātabbaṁ (bj, sya-all) | bhaṇitabbā → bhāsitabbā (bj, sya-all, pts) | bhāsitabbā → Bm bhaṇitabbā, and below. (pts note) | yathābhuttañca → yathā bhuttañca (bjt) | na → n (pts) | yathābhuttañca → yathabhuttañ ca (pts)
’Ne treba da ubijate živa bića; ne treba da uzimate ono što vam nije dato; ne treba da zloupotrebljavate zadovoljstva čula; ne treba da govorite laži; ne opijajte se; nastavite u moje ime da vladate kao i do sada.’
Ye kho panānanda, puratthimāya disāya paṭirājāno, te rañño mahāsudassanassa anuyantā ahesuṁ.
anuyantā → anuyuttā (pts) | anuyantā → anuyuttā (sya-all: sī.) | te → SS tesaṁ. (pts note) | anuyuttā → Bm anuyantā; K anuyantā (Sī) anuyuttā. (pts note) | panānanda → pan ānanda (pts) | mahāsudassanassa anuyantā → mahā-sudassanassa anuyuttā (pts)
I suparnički kraljevi sa istoka iskazaše lojalnost kralju Mahāsudassani.

Atha kho taṁ, ānanda, cakkaratanaṁ puratthimaṁ samuddaṁ ajjhogāhetvā paccuttaritvā dakkhiṇaṁ disaṁ pavatti …pe…
ajjhogāhetvā → ajjhogahetvā (pts) | ajjhogāhetvā → ajjhogāhetvā (bj: PTS) | samuddaṁ → Sd sudassanaṁ, Bp samuddhaṁ. (pts note) | ajjhogahetvā → Bp K -gāhetvā, and below. (pts note) | pavatti → Bm K pavattati, and below. (pts note) | atha kho → athakho (th) | cakkaratanaṁ → cakka-ratanaṁ (pts)
Onda točak-blago uroni u istočni okean i ponovo izroni. A potom počne da se kreće ka jugu…

dakkhiṇaṁ samuddaṁ ajjhogāhetvā paccuttaritvā pacchimaṁ disaṁ pavatti …pe…
ajjhogāhetvā → ajjhogahetvā (pts) | pe → Scd Bp omit pe. (pts note) | pavatti → pavattati (th)
Onda točak-blago uroni u južni okean i ponovo izroni. A potom počne da se kreće ka zapadu…

pacchimaṁ samuddaṁ ajjhogāhetvā paccuttaritvā uttaraṁ disaṁ pavatti, anvadeva rājā mahāsudassano saddhiṁ caturaṅginiyā senāya.
pavatti anvadeva → pavattati anudeva (sya-all) | ajjhogāhetvā → ajjhogahetvā (pts) | paccuttaritvā → SS omit. (pts note) | anvadeva → anvad eva (pts) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
Onda točak-blago uroni u zapadni okean i ponovo izroni. A potom počne da se kreće ka severu, a kralj Mahāsudassana sledio ga je sa svojom četvorostrukom vojskom.
Yasmiṁ kho panānanda, padese cakkaratanaṁ patiṭṭhāsi, tattha rājā mahāsudassano vāsaṁ upagacchi saddhiṁ caturaṅginiyā senāya.
upagacchi → upagañchi (bj) | patiṭṭhāsi → paṭiṭṭhāsi (pts) | panānanda → pan ānanda (pts) | cakkaratanaṁ patiṭṭhāsi → cakka-ratanaṁ paṭiṭṭhāsi (pts)
I gde god da se točak-blago zaustavio, tu se i kralj ulogorio, zajedno sa svojom četvorostrukom vojskom.

Ye kho panānanda, uttarāya disāya paṭirājāno, te rājānaṁ mahāsudassanaṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu:
panānanda → pan ānanda (pts) | mahāsudassanaṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu → mahā-sudassanaṁ upasaṁkamitvā evam āhaṁsu (pts)
A suparnički kraljevi sa severa dođu do kralja Mahāsudassane i ovako mu kažu:
‘ehi kho, mahārāja, svāgataṁ te, mahārāja, sakaṁ te, mahārāja, anusāsa, mahārājā’ti.
te → (sya-all) | svāgataṁ te → sāgataṁ (pts) | sakaṁ → sakan (pts)
’Naklon, veliki kralju; dobro nam došao; posavetuj, veliki kralju.’

Rājā mahāsudassano evamāha:
evamāha → eva āha (pts) | mahāsudassano evamāha → mahā-sudassano eva āha (pts)
Kralj Mahāsudassana im ovako odgovori:
‘pāṇo na hantabbo, adinnaṁ na ādātabbaṁ, kāmesu micchā na caritabbā, musā na bhaṇitabbā, majjaṁ na pātabbaṁ, yathābhuttañca bhuñjathā’ti.
na ādātabbaṁ → nādātabbaṁ (bj, sya-all) | bhaṇitabbā → bhāsitabbā (bj, sya-all, pts) | yathābhuttañca → yathā bhuttañca (bjt) | na → n (pts) | yathābhuttañca → yathābhuttañ ca (pts)
’Ne treba da ubijate živa bića; ne treba da uzimate ono što vam nije dato; ne treba da zloupotrebljavate zadovoljstva čula; ne treba da govorite laži; ne opijajte se; nastavite u moje ime da vladate kao i do sada.’
Ye kho panānanda, uttarāya disāya paṭirājāno, te rañño mahāsudassanassa anuyantā ahesuṁ.
anuyantā → anuyuttā (pts) | anuyantā → ākayanta (bj: machasaṁ) | panānanda → pan ānanda (pts) | mahāsudassanassa anuyantā → mahā-sudassanassa anuyuttā (pts)
I suparnički kraljevi sa severa iskazaše lojalnost kralju Mahāsudassani.

Atha kho taṁ, ānanda, cakkaratanaṁ samuddapariyantaṁ pathaviṁ abhivijinitvā kusāvatiṁ rājadhāniṁ paccāgantvā rañño mahāsudassanassa antepuradvāre atthakaraṇapamukhe akkhāhataṁ maññe aṭṭhāsi rañño mahāsudassanassa antepuraṁ upasobhayamānaṁ.
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, pts) | maññe → mañño (bj) | pathaviṁ abhivijinitvā → paṭhaviṁ abhivijitvā (sya-all) | Kusāvatiṁ → Sd -vati; St -vati. (pts note) | attha-karaṇa-pamukhe → Bp mukhe. (pts note) | akkhāhataṁ → Sd akkhātaṁ. (pts note) | atthakaraṇapamukhe → atthakaraṇappamukhe (bjt) | atha kho → athakho (th) | cakkaratanaṁ → cakka-ratanaṁ (pts) | mahāsudassanassa antepuradvāre atthakaraṇapamukhe → mahā-sudassanassa antepura-dvāre attha-karaṇa-pamukhe (pts) | mahāsudassanassa antepuraṁ → mahā-sudassanassa ante-puraṁ (pts)
Kada je točak-blago zavladao čitavom zemljom, sve do obala okeana, vrati se u prestonicu Kusāvati i na kapiji kraljeve unutrašnje palate, ispred glavnog suda, ostade za glavčinu pričvršćen, obasjavajući kraljevu palatu.
Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṁ cakkaratanaṁ pāturahosi.
pāturahosi → pāturahosi hatthiratanaṁ (bj) | mahāsudassanassa → mahā-sudassanassa (pts) | pāturahosi → pātur ahosi (pts)
Takav je, Ānanda, točak-blago koji se pojavio pred kraljem Mahāsudassanom.

2.2. Hatthiratana2.2. Slon kao blago

Puna caparaṁ, ānanda, rañño mahāsudassanassa hatthiratanaṁ pāturahosi
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | mahāsudassanassa hatthiratanaṁ pāturahosi → mahā-sudassanassa hatthi-ratanaṁ pātur ahosi (pts)
Dalje, Ānanda, slon-blago se pojavi pred kraljem Mahāsudassanom,
sabbaseto sattappatiṭṭho iddhimā vehāsaṅgamo uposatho nāma nāgarājā.
sabbaseto → sabba-seto (pts) | vehāsaṅgamo → vehāsaṁ-gamo (pts) | nāgarājā → nāga-rājā (pts)
potpuno beo, sedmostruko učvršćen,6 sa natprirodnim moćima, sposoban da leti, kralj slonova po imenu Uposatha.
Taṁ disvā rañño mahāsudassanassa cittaṁ pasīdi:
taṁ → (sya-all, pts) | Disvā → Bmp taṁ disvā. (pts note) | mahāsudassanassa → mahā-sudassanassa (pts)
Kad ga ugleda, pomazani kralj se obradova:
‘bhaddakaṁ vata bho hatthiyānaṁ, sace damathaṁ upeyyā’ti.
hatthiyānaṁ → hatthi-yānaṁ (pts)
’Divno bi bilo uzjahati ovoga slona, ako je moguće ukrotiti ga.’
Atha kho taṁ, ānanda, hatthiratanaṁ—seyyathāpi nāma gandhahatthājāniyo dīgharattaṁ suparidanto; evameva damathaṁ upagacchi.
gandhahatthājāniyo → bhaddo hatthājānīyo (bj, sya-all, pts) | upagacchi → upagañcha (bj) | evameva → evam evaṁ (pts) | tam → SS omit. (pts note) | hatthājānīyo → Bp gandhatthajāniyo. (pts note) | evaṁ → Bmp K eva. (pts note) | damathaṁ → Bp damataṁ, and below. (pts note) | atha kho → athakho (th) | hatthiratanaṁ seyyathāpi → hatthi-ratanaṁ seyyathā pi (pts) | gandhahatthājāniyo dīgharattaṁ → bhaddo hatthājānīyo dīgha-rattaṁ (pts)
Potom slon-blago bi ukroćen poput čistokrvnog slona kojeg su dugo vežbali.

Bhūtapubbaṁ, ānanda, rājā mahāsudassano tameva hatthiratanaṁ vīmaṁsamāno pubbaṇhasamayaṁ abhiruhitvā samuddapariyantaṁ pathaviṁ anuyāyitvā kusāvatiṁ rājadhāniṁ paccāgantvā pātarāsamakāsi.
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all) | pathaviṁ anuyāyitvā → paṭhaviṁ anusaṁsāyitvā (pts) | anusaṁsāyitvā → Sc asaṁsāyitvā; St Bmp K anusāyitvā; see below. (pts note) | abhiruhitvā → abhirūhitvā (bjt) | bhūtapubbaṁ → bhūta-pubbaṁ (pts) | mahāsudassano tameva hatthiratanaṁ → mahā-sudassano tam eva hatthi-ratanaṁ (pts) | pubbaṇhasamayaṁ abhiruhitvā samuddapariyantaṁ pathaviṁ anuyāyitvā → pubbaṇha-samayaṁ abhirūhitvā samudda-pariyantaṁ paṭhaviṁ anusaṁsāyitvā (pts) | pātarāsamakāsi → pātarāsaṁ akāsi (pts)
I tako se desi da se kralj Mahāsudassana, isprobavajući slona-blago, popne na njega u rano jutro i pošto pređe čitavu zemlju do obala okeana, vrati se u prestonicu Kusāvati na doručak.
Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṁ hatthiratanaṁ pāturahosi.
pāturahosi → pāturahosi assaratanaṁ (bj) | mahāsudassanassa → mahā-sudassanassa (pts) | hatthiratanaṁ pāturahosi → hatthi-ratanaṁ pātur ahosi (pts)
Takav je, Ānanda, slon-blago koji se pojavio pred kraljem Mahāsudassanom.

2.3. Assaratana2.3. Konj kao blago

Puna caparaṁ, ānanda, rañño mahāsudassanassa assaratanaṁ pāturahosi
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | mahāsudassanassa assaratanaṁ pāturahosi → mahā-sudassanassa assa-ratanaṁ pātur ahosi (pts)
Dalje, Ānanda, konj-blago se pojavi pred kraljem Mahāsudassanom,
sabbaseto kāḷasīso muñjakeso iddhimā vehāsaṅgamo valāhako nāma assarājā.
kāḷasīso → kākasīso (sya-all, pts) | kāka-sīso → Bm Kāla-siso [for kāḷa-]. Sum kāka-gīvā viya . . . kāḷa-vaṇṇena sīsena. (pts note) | sabbaseto kāḷasīso → sabba-seto kāka-sīso (pts) | vehāsaṅgamo → vehāsaṁ-gamo (pts) | assarājā → assa-rājā (pts)
potpuno beo, sa glavom crnom kao zift, sa grivom nalik munđa travi, sa natprirodnim moćima, sposoban da leti, kralj konja po imenu Valāhaka.
Taṁ disvā rañño mahāsudassanassa cittaṁ pasīdi:
taṁ → (sya-all, pts) | Disvā → Bmp insert taṁ before disvā. (pts note) | mahāsudassanassa → mahā-sudassanassa (pts)
Kad ga ugleda, pomazani kralj se obradova:
‘bhaddakaṁ vata bho assayānaṁ sace damathaṁ upeyyā’ti.
assayānaṁ → assa-yānaṁ (pts)
’Divno bi bilo uzjahati ovoga konja, ako je moguće ukrotiti ga!’
Atha kho taṁ, ānanda, assaratanaṁ seyyathāpi nāma bhaddo assājāniyo dīgharattaṁ suparidanto; evameva damathaṁ upagacchi.
upagacchi → upagañchi (bj) | evameva → evam evaṁ (pts) | taṁ → SS omit. (pts note) | assājānīyo → Bm assājāniyo; Bp assajāniyo. (pts note) | upagacchi → Sc upagañchi. (pts note) | atha kho → athakho (th) | assaratanaṁ seyyathāpi → assa-ratanaṁ seyyathā pi (pts) | assājāniyo dīgharattaṁ → assājānīyo dīgha-rattaṁ (pts)
Potom konj-blago bi ukroćen poput čistokrvnog konja kojeg su dugo vežbali.

Bhūtapubbaṁ, ānanda, rājā mahāsudassano tameva assaratanaṁ vīmaṁsamāno pubbaṇhasamayaṁ abhiruhitvā samuddapariyantaṁ pathaviṁ anuyāyitvā kusāvatiṁ rājadhāniṁ paccāgantvā pātarāsamakāsi.
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all) | pathaviṁ anuyāyitvā → paṭhaviṁ anusāyitvā (pts) | anusāyitvā → Sc anusāyāyitvā; Bp anusāritvā. (pts note) | bhūtapubbaṁ → bhūta-pubbaṁ (pts) | tameva assaratanaṁ → tam eva assa-ratanaṁ (pts) | abhiruhitvā samuddapariyantaṁ pathaviṁ anuyāyitvā → abhirūhitvā samudda-pariyantaṁ paṭhaviṁ anusāyitvā (pts) | pātarāsamakāsi → pātarāsam akāsi (pts)
I tako se desi da se kralj Mahāsudassana, isprobavajući konja-blago, popne na njega u rano jutro i pošto pređe čitavu zemlju do obala okeana, vrati se u prestonicu Kusāvati na doručak.
Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṁ assaratanaṁ pāturahosi.
pāturahosi → pāturahosi maṇiratanaṁ (bj) | mahāsudassanassa → mahā-sudassanassa (pts) | assaratanaṁ pāturahosi → assa-ratanaṁ pātur ahosi (pts)
Takav je, Ānanda, konj-blago koji se pojavio pred kraljem Mahāsudassanom.

2.4. Maṇiratana2.4. Dragulj kao blago

Puna caparaṁ, ānanda, rañño mahāsudassanassa maṇiratanaṁ pāturahosi.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | mahāsudassanassa maṇiratanaṁ pāturahosi → mahā-sudassanassa maṇi-ratanaṁ pātur ahosi (pts)
Dalje, Ānanda, dragulj-blago se pojavi pred kraljem Mahāsudassanom.
So ahosi maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṁso suparikammakato accho vippasanno anāvilo sabbākārasampanno.
anāvilo → (bj, sya-all, pts) | so ahosi maṇi veḷuriyo → maṇiveḷuriyo (sya-all) | ahosi → -5 K om. (pts note) | maṇi veḷuriyo → maṇi-veḷuriyo (pts) | suparikammakato → suparikamma-kato (pts) | anāvilo sabbākārasampanno → sabbākāra-sampanno (pts)
To beše dragi kamen beril, divan odličnog kvaliteta, sa osam stranica, dobro izbrušen.
Tassa kho panānanda, maṇiratanassa ābhā samantā yojanaṁ phuṭā ahosi.
panānanda maṇiratanassa → pan ānanda maṇi-ratanassa (pts)
Sjaj dragulja-blaga prostirao se mnogo yođana unaokolo.

Bhūtapubbaṁ, ānanda, rājā mahāsudassano tameva maṇiratanaṁ vīmaṁsamāno caturaṅginiṁ senaṁ sannayhitvā maṇiṁ dhajaggaṁ āropetvā rattandhakāratimisāya pāyāsi.
rattandhakāratimisāya → rattandhakāratimisāyaṁ (bj, sya-all) | caturaṅginiṁ senaṁ → caturaṅginisenaṁ (pts) | maṇiṁ dhajaggaṁ → maṇidhajaggaṁ (pts) | rattandhakāratimisāya pāyāsi → rattandhakāratimisāyaṁ pāyāti (pts) | maṇi-dhajaggaṁ → Bm K maṇiṁ dhajjaggaṁ. (pts note) | pāyāti → Bmp K pāyāsi. (pts note) | bhūtapubbaṁ → bhūta-pubbaṁ (pts) | mahāsudassano tameva maṇiratanaṁ → mahā-sudassano tam eva maṇi-ratanaṁ (pts) | caturaṅginiṁ senaṁ → caturaṅgini-senaṁ (pts)
I tako se desi da kralj, u želji da isproba dragulj-blago, postroji svoju četvorostruku vojsku i stavivši dragulj na vrh barjaka i krene u sred noći.
Ye kho panānanda, samantā gāmā ahesuṁ, te tenobhāsena kammante payojesuṁ divāti maññamānā.
tenobhāsena → obhāsena (sya-all) | divāti → divā te (pts) | panānanda → pan ānanda (pts) | tenobhāsena → ten obhāsena (pts)
A svi stanovnici sela kraj kojih su prolazili ustadoše da rade pri toj svetlosti, misleći da je već dan.
Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṁ maṇiratanaṁ pāturahosi.
pāturahosi → pāturahosi itthiratanaṁ (bj) | mahāsudassanassa → mahā-sudassanassa (pts) | maṇiratanaṁ pāturahosi → maṇi-ratanaṁ pātur ahosi (pts)
Takav je, Ānanda, dragulj-blago koji se pojavio pred kraljem Mahāsudassanom.

2.5. Itthiratana2.5. Žena kao blago

Puna caparaṁ, ānanda, rañño mahāsudassanassa itthiratanaṁ pāturahosi
itthiratanaṁ → itthīratanaṁ (sya-all) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | mahāsudassanassa itthiratanaṁ pāturahosi → mahā-sudassanassa itthi-ratanaṁ pātur ahosi (pts)
Dalje, Ānanda, žena-blago se pojavi pred kraljem Mahāsudassanom,
abhirūpā dassanīyā pāsādikā paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatā nātidīghā nātirassā nātikisā nātithūlā nātikāḷikā nāccodātā atikkantā mānusivaṇṇaṁ appattā dibbavaṇṇaṁ.
mānusivaṇṇaṁ → mānusaṁ vaṇṇaṁ (bj, pts1ed); mānussīvaṇṇaṁ (sya-all, km) | nātikāḷikā → nātikāḷī (bj, pts) | dibbavaṇṇaṁ → dibbaṁ vaṇṇaṁ (bj, pts) | mānusivaṇṇaṁ → manussīvaṇṇaṁ (sya-all); mānusaṁ vaṇṇaṁ (pts) | vaṇṇaṁ → mānussivaṇṇaṁ (bj: syā); mānusivaṇṇaṁ (bj: machasaṁ) | mānusivaṇṇaṁ → mānussivaṇṇaṁ (cck: syā.) | nātikāḷī → Sc kāli; Sdt kālī; Bmp K kāḷikā. (pts note) | mānusaṁ → Sc mānusa; Bm si; K manussī. (pts note) | dibbaṁ → Bm K dibba. (pts note) | vaṇṇapokkharatāya → vaṇṇa-pokkharatāya (pts)
lepa, zanosna i ljupka, prekrasnog tena, ni previsoka, ni preniska, ni suviše mršava, ni predebela, ni suviše tamne, ni suviše blede puti. Nadmašivala je ljudsku lepotu, a nije dosezala do one božanske.
Tassa kho panānanda, itthiratanassa evarūpo kāyasamphasso hoti, seyyathāpi nāma tūlapicuno vā kappāsapicuno vā.
itthiratanassa → itthīratanassa (sya-all) | panānanda itthiratanassa → pan ānanda itthi-ratanassa (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | tūlapicuno → tūla-picuno (pts)
Dodir takve žene bio je poput svile ili pamuka.
Tassa kho panānanda, itthiratanassa sīte uṇhāni gattāni honti, uṇhe sītāni.
itthiratanassa → itthīratanassa (sya-all) | panānanda itthiratanassa → pan ānanda itthi-ratanassa (pts)
Kada je hladno, njene ruke su tople; kada je toplo, njen dodir hladi.
Tassa kho panānanda, itthiratanassa kāyato candanagandho vāyati, mukhato uppalagandho.
itthiratanassa → itthīratanassa (sya-all) | panānanda itthiratanassa → pan ānanda itthi-ratanassa (pts) | candanagandho → candana-gandho (pts) | uppalagandho → uppala-gandho (pts)
Telo joj odaje miris sandalovine, a dah miriše na lotos.
Taṁ kho panānanda, itthiratanaṁ rañño mahāsudassanassa pubbuṭṭhāyinī ahosi pacchānipātinī kiṅkārapaṭissāvinī manāpacārinī piyavādinī.
itthiratanaṁ → itthīratanaṁ (sya-all) | kiṁkāra-paṭissāvinī → Sc paṭissavīni; Bp K paṭisāvinī. (pts note) | piyavādinī → Sc Bp omit. (pts note) | kiṅkārapaṭissāvinī → kiṁkārapaṭisāvinī (bjt, th) | kiṅkārapaṭissāvinī → kiṁkārapaṭissāvinī (ms2005) | panānanda → pan ānanda (pts) | mahāsudassanassa → mahā-sudassanassa (pts) | pacchānipātinī kiṅkārapaṭissāvinī manāpacārinī → pacchā-nipātinī kiṁkāra-paṭissāvinī manāpa-cārinī (pts)
Ujutro je ustajala pre kralja Mahāsudassane, a legala posle njega. Spremna da služi, dopadljivog ponašanja i umilnih reči.
Taṁ kho panānanda, itthiratanaṁ rājānaṁ mahāsudassanaṁ manasāpi no aticari, kuto pana kāyena.
aticari → aticārī (bj, sya-all, km, pts1ed); aticarī (mr) | itthiratanaṁ → itthīratanaṁ (sya-all) | aticari → aticāri (pts) | aticārī → aticarī (bj: kām) | aticari → aticarī (cck: ka.); aticārī (cck: sī. syā. pī.) | itthi-ratanaṁ → SS omit. (pts note) | panānanda itthiratanaṁ → pan ānanda itthi-ratanaṁ (pts) | mahāsudassanaṁ manasāpi → mahā-sudassanaṁ manasā pi (pts)
Pošto nije bila neverna kralju čak ni u mislima, kako bi to mogla biti telom?
Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṁ itthiratanaṁ pāturahosi.
pāturahosi → pāturahosi gahapatiratanaṁ (bj) | ānanda → panānanda (sya-all) | itthiratanaṁ → itthīratanaṁ (sya-all) | Rañño → Bm K insert pan'. (pts note) | mahāsudassanassa → mahā-sudassanassa (pts) | itthiratanaṁ pāturahosi → itthi-ratanaṁ pātur ahosi (pts)
Takva je, Ānanda, žena-blago koja se pojavila pred kraljem Mahāsudassanom.

2.6. Gahapatiratana2.6. Kućedomaćin kao blago

Puna caparaṁ, ānanda, rañño mahāsudassanassa gahapatiratanaṁ pāturahosi.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | mahāsudassanassa gahapatiratanaṁ pāturahosi → mahā-sudassanassa gahapati-ratanaṁ pātur ahosi (pts)
Dalje, kućedomaćin-blago se pojavi pred kraljem Mahāsudassanom.
Tassa kammavipākajaṁ dibbacakkhu pāturahosi yena nidhiṁ passati sassāmikampi assāmikampi.
dibbacakkhu → dibbacakkhuṁ (sya-all) | dibbacakkhu pāturahosi → dibbacakkhuṁ pātur ahosi (pts) | sassāmikam → Bmp sasāmikaṁ. (pts note) | assāmikam → Bm asām-. (pts note) | kammavipākajaṁ dibbacakkhu pāturahosi → kamma-vipākajaṁ dibba-cakkhuṁ pātur ahosi (pts) | sassāmikampi assāmikampi → sassāmikam pi assāmikam pi (pts)
Zahvaljujući prošlim delima, posedovao je duhovno oko, video skrivena blaga, i ona koja imaju vlasnika i ona koja ga nemaju.

So rājānaṁ mahāsudassanaṁ upasaṅkamitvā evamāha:
mahāsudassanaṁ upasaṅkamitvā evamāha → mahā-sudassanaṁ upasaṁkamitvā evam āha (pts)
Došao je do kralja i rekao:
‘appossukko tvaṁ, deva, hohi, ahaṁ te dhanena dhanakaraṇīyaṁ karissāmī’ti.
Appossukko → Bp sabbosukko; Bm apposukko. (pts note) | dhanakaraṇīyaṁ → dhana-karaṇīyaṁ (pts)
’Gospodaru, budite spokojni, ja ću se pobrinuti za vašu riznicu.’

Bhūtapubbaṁ, ānanda, rājā mahāsudassano tameva gahapatiratanaṁ vīmaṁsamāno nāvaṁ abhiruhitvā majjhe gaṅgāya nadiyā sotaṁ ogāhitvā gahapatiratanaṁ etadavoca:
ogāhitvā → ogāhetvā (pts) | ogāhetvā → Bm K ogāhitvā. (pts note) | bhūtapubbaṁ → bhūta-pubbaṁ (pts) | mahāsudassano tameva gahapatiratanaṁ → mahā-sudassano tam eva gahapati-ratanaṁ (pts) | abhiruhitvā → abhirūhitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
I tako se desi da se kralj Mahāsudassana, u želji da isproba kućedomaćina-blago, ukrca na brod i zaplovi rekom Gang, te nasred reke kaže:
‘attho me, gahapati, hiraññasuvaṇṇenā’ti.
hiraññasuvaṇṇenāti → hirañña-suvaṇṇenāti (pts)
’Kućedomaćine, treba mi zlatnika i dragulja.’

‘Tena hi, mahārāja, ekaṁ tīraṁ nāvā upetū’ti.
ekaṁ tīraṁ nāvā → ekatīraṁ nāvaṁ (sya-all) | ekaṁ → ekaṁ va (pts) | ekaṁ → K eka- (pts note) | va → Bm K omit. SS vā. (pts note) | tīraṁ → Sd tarīnaṁ; St tarītaṁ. (pts note) | nāvā → Sc K nāvaṁ. (pts note) | tena hi → tenahi (th) | mahārāja → mahā-rāja (pts)
’Onda, gospodaru, neka se brod zaputi ka jednoj od obala.’

‘Idheva me, gahapati, attho hiraññasuvaṇṇenā’ti.
attho → attho va (sya-all) | idheva → idh eva (pts) | hiraññasuvaṇṇenāti → hirañña-suvaṇṇenāti (pts)
’Rizničaru, meni zapravo zlatnici i dragulji trebaju upravo ovde.’

Atha kho taṁ, ānanda, gahapatiratanaṁ ubhohi hatthehi udakaṁ omasitvā pūraṁ hiraññasuvaṇṇassa kumbhiṁ uddharitvā rājānaṁ mahāsudassanaṁ etadavoca:
hiraññasuvaṇṇassa → hirañña vaṇṇassa (bj) | omasitvā → Bp omaṇsitvā. (pts note) | atha kho → athakho (th) | gahapatiratanaṁ → gahapati-ratanaṁ (pts) | hiraññasuvaṇṇassa → hirañña-suvaṇṇassa (pts) | mahāsudassanaṁ etadavoca → mahā-sudassanaṁ etad avoca (pts)
Na to kućedomaćin-blago uroni obe ruke u vodu i izvuče ćup pun zlatnika i dragulja, te se obrati kralju:
‘alamettāvatā, mahārāja, katamettāvatā, mahārāja, pūjitamettāvatā, mahārājā’ti?
mahārāja pūjitamettāvatā → (sya-all)
’Gospodaru, je li ovo dovoljno? Je li dovoljno učinjeno, dovoljno prineto?’

Rājā mahāsudassano evamāha:
ettāvatā → Bp adds mahā-rāja, pūjitam ettāvatā. (pts note) | + → rāja katam ettāvatā mahā-rājāti (pts) | mahāsudassano evamāha → mahā-sudassano evam āha (pts)
A kralj Mahāsudassana mu ovako odgovori:
‘alamettāvatā, gahapati, katamettāvatā, gahapati, pūjitamettāvatā, gahapatī’ti.
alamettāvatā → alam ettāvatā (pts) | katamettāvatā → katam ettāvatā (pts) | pūjitamettāvatā → pūjitam ettāvatā (pts)
’To će biti dovoljno, kućedomaćine. Dovoljno je učinjeno, dovoljno prineto.’

Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṁ gahapatiratanaṁ pāturahosi.
pāturahosi → pāturahosi parināyakaratanaṁ (bj) | mahāsudassanassa → mahā-sudassanassa (pts) | pāturahosi → pātur ahosi (pts)
Takav je, Ānanda, bio kućedomaćin-blago koji se pojavio pred kraljem Mahāsudassanom.

2.7. Pariṇāyakaratana2.7. Savetnik kao blago

Puna caparaṁ, ānanda, rañño mahāsudassanassa pariṇāyakaratanaṁ pāturahosi
pariṇāyakaratanaṁ → parināyakaratanaṁ (bj) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | mahāsudassanassa pariṇāyakaratanaṁ pāturahosi → mahā-sudassanassa pariṇāyaka-ratanaṁ pātur ahosi (pts)
Dalje, savetnik-blago se pojavi pred kraljem Mahāsudassanom.
paṇḍito viyatto medhāvī paṭibalo rājānaṁ mahāsudassanaṁ upayāpetabbaṁ upayāpetuṁ, apayāpetabbaṁ apayāpetuṁ, ṭhapetabbaṁ ṭhapetuṁ.
ṭhapetabbaṁ ṭhapetuṁ → (bj) | upayāpetabbaṁ upayāpetuṁ apayāpetabbaṁ apayāpetuṁ → upeyyāpetabbaṁ upeyyāpetuṁ apeyyāpetabbaṁ apeyyāpetuṁ (sya-all) | viyatto → St vyatto. (pts note) | upayāpetuṁ → K upeyyāp-. (pts note) | apayāpetabbaṁ → K apeyyāp-. (pts note) | apayāpetuṁ → Bp aparāyāpetuṁ; K upeyyāp- (where up- must be a misprint for ap-). (pts note) | mahāsudassanaṁ → mahā-sudassanaṁ (pts)
Bio je mudar, oštrouman, britkog uma, sposoban da kralja Mahāsudassanu privoli da unapredi ono što jeste vredno napretka, odbaci ono što treba odbaciti i učvrsti ono što treba učvrstiti.

So rājānaṁ mahāsudassanaṁ upasaṅkamitvā evamāha:
mahāsudassanaṁ upasaṅkamitvā evamāha → mahā-sudassanaṁ upasaṁkamitvā evam āha (pts)
On dođe kod kralja i reče:
‘appossukko tvaṁ, deva, hohi, ahamanusāsissāmī’ti.
anusāsissāmīti → Sc Bp anussā-; Sd anusissamīti; St anuham. (pts note) | ahamanusāsissāmīti → aham anusāsissāmīti (pts)
’Gospodaru, budite spokojni. Ja ću upravljati.’

Rañño, ānanda, mahāsudassanassa evarūpaṁ pariṇāyakaratanaṁ pāturahosi.
pariṇāyakaratanaṁ → parināyakaratanaṁ (bj) | mahāsudassanassa → mahā-sudassanassa (pts) | pariṇāyakaratanaṁ pāturahosi → pariṇāyaka-ratanaṁ pātur ahosi (pts)
Takav je savetnik-blago što se ukaza vladaru koji pokreće točak istine.

Rājā, ānanda, mahāsudassano imehi sattahi ratanehi samannāgato ahosi.
ahosi → ahosi iddhisamannāgamo puna caparaṁ ānanda (bj); ahosi puna ca paraṁ ānanda (pts) | sattahi → SS satta- (pts note) | paraṁ → -7 Bmp omit. (pts note) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
To je sedam blaga koja je posedovao kralj Mahāsudassana.

3. Catuiddhisamannāgata3. Četiri odlike

Rājā, ānanda, mahāsudassano catūhi iddhīhi samannāgato ahosi.
ānanda → (bj, pts) | ahosi → hoti (sya-all) | rājā → SS omit. (pts note) | ānanda mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
Kralja Mahāsudassanu, Ānanda, krasile su i četiri divne odlike.
Katamāhi catūhi iddhīhi?
Katamāhi → SS katamehi. (In 21 SS have imāhi.) (pts note)
Koje četiri?

Idhānanda, rājā mahāsudassano abhirūpo ahosi dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato ativiya aññehi manussehi.
idhānanda → idha ānanda (bj) | idhānanda → idh ānanda (pts) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts) | vaṇṇapokkharatāya → vaṇṇa-pokkharatāya (pts)
Tako je kralj Mahāsudassana bio naočit, ljubak i graciozan, izvanredno lepe spoljašnjosti koja nadmašuje ljudska bića.
Rājā, ānanda, mahāsudassano imāya paṭhamāya iddhiyā samannāgato ahosi.
paṭhamāya → SS omit. (pts note) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
To je njegova prva odlika.

Puna caparaṁ, ānanda, rājā mahāsudassano dīghāyuko ahosi ciraṭṭhitiko ativiya aññehi manussehi.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
Dalje, kralj Mahāsudassana je živeo dugo i trajao dugo, i u tom pogledu je nadmašivao druga ljudska bića.
Rājā, ānanda, mahāsudassano imāya dutiyāya iddhiyā samannāgato ahosi.
mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
To je druga njegova odlika.

Puna caparaṁ, ānanda, rājā mahāsudassano appābādho ahosi appātaṅko samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya ativiya aññehi manussehi.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | mahāsudassano → mahā sudassano (pts) | samavepākiniyā → sama-vepākiniyā (pts)
Dalje, kralj Mahāsudassana nije imao ni bolova ni bolesti, bio dobrog varenja, koje nije ni suviše hladno, ni suviše toplo, i u tom pogledu je nadmašivao druga ljudska bića.
Rājā, ānanda, mahāsudassano imāya tatiyāya iddhiyā samannāgato ahosi.
mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
To je treća njegova odlika.

Puna caparaṁ, ānanda, rājā mahāsudassano brāhmaṇagahapatikānaṁ piyo ahosi manāpo.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | mahāsudassano brāhmaṇagahapatikānaṁ → mahā-sudassano brāhmaṇa-gahapatikānaṁ (pts)
Dalje, kralj Mahāsudassana je bio drag i voljen među brahmanima i kućedomaćinima.
Seyyathāpi, ānanda, pitā puttānaṁ piyo hoti manāpo;
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Baš kao što je otac drag i voljen među svojom decom,
evameva kho, ānanda, rājā mahāsudassano brāhmaṇagahapatikānaṁ piyo ahosi manāpo.
evameva → evam eva (pts) | mahāsudassano brāhmaṇagahapatikānaṁ → mahā-sudassano brāhmaṇa-gahapatikānaṁ (pts)
tako je kralj Mahāsudassana bio drag i voljen među brahmanima i kućedomaćinima.
Raññopi, ānanda, mahāsudassanassa brāhmaṇagahapatikā piyā ahesuṁ manāpā.
raññopi → rañño pana (sya-all) | raññopi → rañño pi (bjt, pts) | mahāsudassanassa brāhmaṇagahapatikā → mahā-sudassanassa brāhmaṇa-gahapatikā (pts)
Brahmani i kućedomaćini takođe su dragi kralju Mahāsudassani.
Seyyathāpi, ānanda, pitu puttā piyā honti manāpā;
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Baš kao što deca draga i voljena svome ocu,
evameva kho, ānanda, raññopi mahāsudassanassa brāhmaṇagahapatikā piyā ahesuṁ manāpā.
+ → seyyathāpi ānanda pitu putta piyā honti manāpā evameva kho ānanda rañño mahāsudassanassa brāhmaṇagahapatikā piyā ahesuṁ manāpā (bjt) | evameva → evam eva (pts) | raññopi mahāsudassanassa brāhmaṇagahapatikā → rañño mahā-sudassanassa brāhmaṇa-gahapatikā (pts)
tako su kralju Mahāsudassani dragi brahmani i kućedomaćini.

Bhūtapubbaṁ, ānanda, rājā mahāsudassano caturaṅginiyā senāya uyyānabhūmiṁ niyyāsi.
bhūtapubbaṁ → bhūta-pubbaṁ (pts) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts) | uyyānabhūmiṁ → uyyāna-bhūmiṁ (pts)
Jednom se kralj Mahāsudassana sa svojom četvorostrukom vojskom vozio parkom u borbenim kočijama.
Atha kho, ānanda, brāhmaṇagahapatikā rājānaṁ mahāsudassanaṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu:
atha kho → athakho (th) | brāhmaṇagahapatikā → brāhmaṇa-gahapatikā (pts) | mahāsudassanaṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu → mahā-sudassanaṁ upasaṁkamitvā evam āhaṁsu (pts)
Onda brahmani i kućedomaćini dođoše kod njega i ovako mu rekoše:
‘ataramāno, deva, yāhi, yathā taṁ mayaṁ cirataraṁ passeyyāmā’ti.’Gospodaru, vozite sporije, kako bismo mogli duže da vas posmatramo.’ Rājāpi, ānanda, mahāsudassano sārathiṁ āmantesi:
rājāpi → rājā pi (bjt, pts) | sārathiṁ → sārathi (th) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
A on reče svom vozaru:
‘ataramāno, sārathi, rathaṁ pesehi, yathā ahaṁ brāhmaṇagahapatike cirataraṁ passeyyan’ti.
yathā ahaṁ brāhmaṇagahapatike → yathāhaṁ brāhmaṇagahapatikehi (bj) | passeyyanti → passīyeyyanti (bj) | ahaṁ → SS yathāhaṁ. (pts note) | brāhmaṇagahapatike → brāhmaṇa-gahapatike (pts) | passeyyanti → passeyyan ti (pts)
’Vozaru, vozi sporije, kako bih mogao da brahmane i kućedomaćine duže posmatram.’
Rājā, ānanda, mahāsudassano imāya catutthiyā iddhiyā samannāgato ahosi.
catutthiyā → catutthāya (sya-all, km, pts1ed) | catutthiyā → catutthāya (pts) | catutthiyā → catutthāya (bj: syā) | catutthiyā → catutthāya (cck: syā.) | catutthāya → Bm -tthiyā. (pts note) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
To je četvrta njegova odlika.

Rājā, ānanda, mahāsudassano imāhi catūhi iddhīhi samannāgato ahosi.
ahosi → ahosi pokkharaṇīmāpanaṁ (bj) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
To su četiri divne odlike kralja Mahāsudassane.

4. Dhammapāsādapokkharaṇī4. Jezera lotosa u palati

Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | mahāsudassanassa etadahosi → mahā-sudassanassa etad ahosi (pts)
Onda, Ānanda, kralj Mahāsudassana pomisli:
‘yannūnāhaṁ imāsu tālantarikāsu dhanusate dhanusate pokkharaṇiyo māpeyyan’ti.
pokkharaṇiyo māpeyyanti → pokkharaṇīyo māpeyyan ti (pts) | Yan → Bmp yaṁ. (pts note) | pokkharaṇīyo → Bm K -ṇiyo (and onwards). (pts note) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)
’Kako bi bilo ako bih naredio da se među ovim palmama naprave jezera sa lotosima?’

Māpesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano tāsu tālantarikāsu dhanusate dhanusate pokkharaṇiyo.
pokkharaṇiyo → pokkharaṇīyo (pts) | kho → Sdt insert pana. (pts note) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts) | dhanusate dhanusate pokkharaṇiyo → dhanu-sate dhanu-sate pokkharaṇīyo (pts)
Tako i učini.
Tā kho panānanda, pokkharaṇiyo catunnaṁ vaṇṇānaṁ iṭṭhakāhi citā ahesuṁ—
panānanda pokkharaṇiyo → pan ānanda pokkharaṇīyo (pts)
Oko svakog jezera beše obloženo pločama u boji:
ekā iṭṭhakā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā, ekā veḷuriyamayā, ekā phalikamayā.
phalikamayā → phaḷikamayā (bj) | rūpiyamayā → rūpi mayā (pts) | iṭṭhakā → Sc itthakāyā; Sd -kāyo. (pts note) | sovaṇṇamayā → Sct suv-. (pts note) | mayā → Bm K rūpiyamayā, and onwards. (pts note)
jedne boje zlata, druge srebra, treće lapisa i četvrte kristala.

Tāsu kho panānanda, pokkharaṇīsu cattāri cattāri sopānāni ahesuṁ catunnaṁ vaṇṇānaṁ,
sopānāni ahesuṁ → ca sopāṇāni ahesu (bj) | cattāri sopānāni → sopāṇāni (sya-all) | cattāri → K omits. (pts note) | panānanda → pan ānanda (pts)
I u svako od jezera se spuštalo po četvoro stepenica,
ekaṁ sopānaṁ sovaṇṇamayaṁ ekaṁ rūpiyamayaṁ ekaṁ veḷuriyamayaṁ ekaṁ phalikamayaṁ.
sopānaṁ → sopāṇaṁ (bj, sya-all) | phalikamayaṁ → phaḷikamayaṁ (bj) | rūpiyamayaṁ → rūpimayaṁ (pts)
načinjenih od zlata, srebra, lapisa i kristala.
Sovaṇṇamayassa sopānassa sovaṇṇamayā thambhā ahesuṁ, rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
sopānassa → sopāṇassa (bj, sya-all) | sūciyo → suciyo (sya-all) | rūpiyamayā → rūpimayā (pts) | sūciyo → SS Bmp suciyo here, but sūciyo below. (pts note) | uṇhīsañca → uṇhīsañ ca (pts)
Zlatne stepenice su imale stubove od zlata, sa srebrnom ogradom i rukohvatom.
Rūpiyamayassa sopānassa rūpiyamayā thambhā ahesuṁ, sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
sopānassa → sopāṇassa (bj, sya-all) | sūciyo → suciyo (sya-all) | rūpiyamayā → rūpimayā (pts) | rūpiyamayassa → rūpimayassa (pts) | uṇhīsañca → uṇhīsañ ca (pts)
Srebrne stepenice su imale stubove od srebra, sa zlatnom ogradom i rukohvatom.
Veḷuriyamayassa sopānassa veḷuriyamayā thambhā ahesuṁ, phalikamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
sopānassa → sopāṇassa (bj, sya-all) | phalikamayā → phaḷikamayā (bj) | sūciyo → suciyo (sya-all) | uṇhīsañca → uṇhīsañ ca (pts)
Stepenice od lapisa su imale stubove od lapisa, sa kristalnom ogradom i rukohvatom.
Phalikamayassa sopānassa phalikamayā thambhā ahesuṁ, veḷuriyamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
phalikamayassa sopānassa phalikamayā → phaḷikamayassa sopāṇassa phaḷikamayā (bj) | sopānassa → sopāṇassa (sya-all) | sūciyo → suciyo (sya-all) | uṇhīsañca → uṇhīsañ ca (pts)
Stepenice od kristala su imale stubove od kristala, sa ogradom i rukohvatom od lapisa.
Tā kho panānanda, pokkharaṇiyo dvīhi vedikāhi parikkhittā ahesuṁ ekā vedikā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā.
panānanda pokkharaṇiyo → pan ānanda pokkharaṇīyo (pts) | rūpiyamayā → rūpimayā (pts)
I oko svakog jezera bile su podignute dve vrste ograde, od zlata i od srebra.
Sovaṇṇamayāya vedikāya sovaṇṇamayā thambhā ahesuṁ, rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
sūciyo → suciyo (sya-all) | rūpiyamayā → rūpimayā (pts) | uṇhīsañca → uṇhīsañ ca (pts)
Ograda od zlata je imala zlatne stubove i srebrne rukohvate.
Rūpiyamayāya vedikāya rūpiyamayā thambhā ahesuṁ, sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
sūciyo → suciyo (sya-all) | rūpiyamayā → rūpimayā (pts) | rūpiyamayāya → rūpimayāya (pts) | uṇhīsañca → uṇhīsañ ca (pts)
Srebrna ograda je imala srebrne stubove i zlatne rukohvate.

Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | mahāsudassanassa etadahosi → mahā-sudassanassa etad ahosi (pts)
Onda, Ānanda, kralj Mahāsudassana pomisli:
‘yannūnāhaṁ imāsu pokkharaṇīsu evarūpaṁ mālaṁ ropāpeyyaṁ uppalaṁ padumaṁ kumudaṁ puṇḍarīkaṁ sabbotukaṁ sabbajanassa anāvaṭan’ti.
anāvaṭanti → anācāran ti (pts) | ropāpeyyaṁ → SS ropāpeyya. (pts note) | padumaṁ → Sc uppala-paduma-. (pts note) | anācāran → SS anācavan; Bmp K anāvaṭṭan. (pts note) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | anāvaṭanti → anāvaṭṭanti (th) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | sabbajanassa anāvaṭanti → sabba-janassa anācāran ti (pts)
’Kako bi bilo ako bih naredio da u ovim jezerima zasade cvetove, plave, žute, crvene i bele lotose, koji će trajati kroz sva godišnja doba, da ne uvenu, dostupne svima koji hoće da prave vence od njih?’
Ropāpesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano tāsu pokkharaṇīsu evarūpaṁ mālaṁ uppalaṁ padumaṁ kumudaṁ puṇḍarīkaṁ sabbotukaṁ sabbajanassa anāvaṭaṁ.
anāvaṭaṁ → anācāraṁ (pts) | anācāraṁ → Sc anācariṁ; Bm K anāvaṭṭaṁ; Bp anāvaṭṭa. (pts note) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts) | sabbajanassa anāvaṭaṁ → sabba-janassa anācāraṁ (pts)
Tako i učini.

Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | mahāsudassanassa etadahosi → mahā-sudassanassa etad ahosi (pts)
Zatim pomisli:
‘yannūnāhaṁ imāsaṁ pokkharaṇīnaṁ tīre nhāpake purise ṭhapeyyaṁ, ye āgatāgataṁ janaṁ nhāpessantī’ti.
nhāpake → nahāpake (bj, pts) | nhāpessantīti → nahāpessantīti (bj, pts) | nahāpake → Bmp K nhā-, and below. (pts note) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts)
’Kako bi bilo ako bih uposlio pomoćnike koji će pomoći ljudima koji dođu da se okupaju u lotosovim jezerima?’
Ṭhapesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano tāsaṁ pokkharaṇīnaṁ tīre nhāpake purise, ye āgatāgataṁ janaṁ nhāpesuṁ.
nhāpake → nahāpake (bj, pts) | nhāpesuṁ → nahāpesuṁ (bj); nahāpeyyuṁ (pts) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
Tako i učini.

Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | mahāsudassanassa etadahosi → mahā-sudassanassa etad ahosi (pts)
Onda, Ānanda, kralj Mahāsudassana pomisli:
‘yannūnāhaṁ imāsaṁ pokkharaṇīnaṁ tīre evarūpaṁ dānaṁ paṭṭhapeyyaṁ—
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts)
’Kako bi bilo ako bih na obali tih jezera napravio mesta milosrđa,
annaṁ annaṭṭhikassa, pānaṁ pānaṭṭhikassa, vatthaṁ vatthaṭṭhikassa, yānaṁ yānaṭṭhikassa, sayanaṁ sayanaṭṭhikassa, itthiṁ itthiṭṭhikassa, hiraññaṁ hiraññaṭṭhikassa, suvaṇṇaṁ suvaṇṇaṭṭhikassā’ti.
annaṭṭhikassa → annatthikassa (bj, sya-all, km, pts1ed) | pānaṭṭhikassa → pānatthikassa (bj, sya-all, pts) | vatthaṭṭhikassa → vatthatthikassa (bj, sya-all, pts) | yānaṭṭhikassa → yānatthikassa (bj, sya-all, pts) | sayanaṭṭhikassa → sayanatthikassa (bj, sya-all, pts) | itthiṭṭhikassa → itthatthikassa (bj, pts); itthitthikassa (sya-all) | hiraññaṭṭhikassa → hiraññatthikassa (bj, sya-all, pts) | suvaṇṇaṭṭhikassāti → suvaṇṇatthikassāti (bj, sya-all, pts) | annaṭṭhikassa → annatthikassa (pts) | annatthikassa → annatthitassa (bj: syā, kām, PTS) | annaṭṭhikassa → annatthitassa (sī. syā. kaṁ. pī.), evaṁ sabbattha pakabhirūpeneva dissati (cck note) | itthatthikassa → Bm K itthitthik-, and below. (pts note)
tako da oni kojima treba hrana tu mogu da se napiju, oni kojima treba piće tu mogu da utole žeđ, oni kojima treba odeća tu mogu da se obuku, oni kojima treba prevoz tu mogu da dobiju kola, oni kojima treba krevet tu mogu da prenoće, oni kojima treba supruga tu mogu da je nađu, oni kojima trebaju zlato ili srebro tu mogu da ih dobiju?’
Paṭṭhapesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano tāsaṁ pokkharaṇīnaṁ tīre evarūpaṁ dānaṁ—
mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
Tako i učini.
annaṁ annaṭṭhikassa, pānaṁ pānaṭṭhikassa, vatthaṁ vatthaṭṭhikassa, yānaṁ yānaṭṭhikassa, sayanaṁ sayanaṭṭhikassa, itthiṁ itthiṭṭhikassa, hiraññaṁ hiraññaṭṭhikassa, suvaṇṇaṁ suvaṇṇaṭṭhikassa.
annaṭṭhikassa → annatthikassa (bj, sya-all, pts) | pānaṭṭhikassa → pānatthikassa (bj, sya-all, pts) | vatthaṭṭhikassa → vatthatthikassa (bj, sya-all, pts) | yānaṭṭhikassa → yānatthikassa (bj, sya-all, pts) | sayanaṭṭhikassa → sayanatthikassa (bj, sya-all, pts) | itthiṭṭhikassa → itthatthikassa (bj, pts); itthitthikassa (sya-all) | hiraññaṭṭhikassa → hiraññatthikassa (bj, sya-all, pts) | suvaṇṇaṭṭhikassa → suvaṇṇatthikassāti (bj); suvaṇṇatthikassa (pts) | suvaṇṇaṭṭhikassa atha kho → suvaṇṇatthikassāti athakho (sya-all) | suvaṇṇatthikassa → All MSS. and K -kassāti as above. (pts note)

Atha kho, ānanda, brāhmaṇagahapatikā pahūtaṁ sāpateyyaṁ ādāya rājānaṁ mahāsudassanaṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu:
atha kho → athakho (th) | brāhmaṇagahapatikā → brāhmaṇa-gahapatikā (pts) | mahāsudassanaṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu → mahā-sudassanaṁ upasaṁkamitvā evam āhaṁsu (pts)
Onda brahmani i domaćini dođoše do kralja, noseći sa sobom obilje stvari i rekoše:
‘idaṁ, deva, pahūtaṁ sāpateyyaṁ devaññeva uddissa ābhataṁ, taṁ devo paṭiggaṇhatū’ti.
paṭiggaṇhatūti → paṭigaṇhātūti (bj, sya-all) | devaññeva → devasseva (sya-all); devaṁ yeva (pts) | ābhataṁ → āhataṁ (pts) | devasseva → devadevaṁyeva (sya-all: sī.) | yeva → -2 Bmp K -devass'; eva. (pts note) | āhataṁ → SS K āhataṁ; Bm ābhata; Bp ābhātaṁ. See p. 245. (pts note) | paṭiggaṇhatūti → paṭiggaṇhātūti (th) | paṭiggaṇhatūti → paṭigaṇhatūti (pts)
’Vaše visočanstvo, ovo veliko blago je samo za vas; molimo njegovo visočanstvo da ga primi!’

‘Alaṁ, bho, mamapidaṁ pahūtaṁ sāpateyyaṁ dhammikena balinā abhisaṅkhataṁ, tañca vo hotu, ito ca bhiyyo harathā’ti.
bho mamapidaṁ → go mamapīdaṁ (bj) | tañca → taṁ (bj, sya-all, pts) | bhiyyo → bhīyo (bj, pts) | mamapidaṁ → mamamidaṁ (sya-all); mama pi (pts) | mama → Sc mam; K mamam. (pts note) | pi → Bmp p'; idaṁ; K idaṁ. (pts note) | abhisaṅkhataṁ tañca → abhisaṁkhataṁ taṁ (pts)
„Hvala vam, gospodo, ja imam dovoljno bogatstva, koje sam sakupio porezima na koje imam pravo. Zadržite to za vas; i evo, uzmite od mene još više!”

Te raññā paṭikkhittā ekamantaṁ apakkamma evaṁ samacintesuṁ:Pošto ih je tako odbio kralj Mahāsudassana, oni se povukoše na stranu da se posavetuju: ‘na kho etaṁ amhākaṁ patirūpaṁ, yaṁ mayaṁ imāni sāpateyyāni punadeva sakāni gharāni paṭihareyyāma.
paṭihareyyāma → paṭihareyyāmāti (bj); paṭihāreyyāma (sya-all) | etaṁ → evaṁ (sya-all) | patirūpaṁ → paṭirūpaṁ (sya-all, pts) | mayaṁ → (sya-all) | paṭihareyyāma yannūna → paṭihārāma yan nūna (pts) | etaṁ → Bp K evaṁ. (pts note) | mayaṁ → K omits. (pts note) | paṭihārāma → Bmp paṭihareyyāmāti; K paṭihāreyyāma. (pts note) | punadeva → punad eva (pts)
’Ne bi nam priličilo da ovo bogatstvo vratimo svojim kućama.
Yannūna mayaṁ rañño mahāsudassanassa nivesanaṁ māpeyyāmā’ti.
yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yan nūna (pts) | mahāsudassanassa → mahā-sudassanassa (pts)
Zašto ne bismo napravili dom za kralja Mahāsudassanu?’

Te rājānaṁ mahāsudassanaṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu:
mahāsudassanaṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu → mahā-sudassanaṁ upasaṁkamitvā evaṁ āhaṁsu (pts)
Onda odoše do kralja i rekoše mu:
‘nivesanaṁ te, deva, māpessāmā’ti.
māpessāmāti → māpeyyāmāti (sya-all) | nivesanaṁ te → nivesanante (bjt)
’Gospodaru, podići ćemo dom za vas!’
Adhivāsesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano tuṇhībhāvena.
mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
Kralj Mahāsudassana to ćutke prihvati.

Atha kho, ānanda, sakko devānamindo rañño mahāsudassanassa cetasā cetoparivitakkamaññāya vissakammaṁ devaputtaṁ āmantesi:
vissakammaṁ → visukammaṁ (mr) | vissakammaṁ → visukammaṁ (bj: kām) | vissakammaṁ → visukammaṁ (cck: ka.) | Vissakammaṁ → Bmp Visukamma, and below. (pts note) | cetoparivitakkamaññāya → ceto parivitakkamaññāya (bjt) | atha kho → athakho (th) | devānamindo → devānaṁ indo (pts) | mahāsudassanassa → mahā-sudassanassa (pts) | cetoparivitakkamaññāya → ceto-parivitakkam aññāya (pts) | devaputtaṁ → deva-puttaṁ (pts)
Onda Sakka, gospodar bogova, znajući o čemu kralj razmišlja, reče bogu Vissakami:
‘ehi tvaṁ, samma vissakamma, rañño mahāsudassanassa nivesanaṁ māpehi dhammaṁ nāma pāsādan’ti.
samma → Bp omits; SS mama. (pts note) | Dhammaṁ → Sdt dhammikaṁ. (pts note) | mahāsudassanassa → mahā-sudassanassa (pts) | pāsādanti → pāsādan ti (pts)
’Hajde, dragi Vissakamma, podigni dom za kralja Mahāsudassanu, palatu po imenu Dhamma.’

‘Evaṁ, bhaddantavā’ti kho, ānanda, vissakammo devaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—devesu tāvatiṁsesu antarahito rañño mahāsudassanassa purato pāturahosi.
bhaddantavāti → bhadanteti (bj) | vissakammo → vissakammā (bj) | paṭissutvā → paṭissuṇitvā (sya-all) | tavāti → Sd bhadantevāti; Sc bhaddante vā ti; Bmp bhaddantavāti; K bhaddaṁ tavāti. (pts note) | sammiñjitaṁ → Bp sammiñcitaṁ. (pts note) | eva → SS evaṁ. (pts note) | evameva → evamevaṁ (bjt) | samiñjeyya → sammiñjeyya (th) | bhaddantavāti → bhaddan tavāti (pts) | devaputto → deva-putto (pts) | devānamindassa → devānam indassa (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | samiñjeyya evameva → sammiñjeyya evam eva (pts) | mahāsudassanassa → mahā-sudassanassa (pts) | pāturahosi → pātur ahosi (pts)
’Da, vaša svetosti’, odgovori Vissakamma. Zatim hitro, kao kada bi snažan čovek ispružio savijenu ruku ili savio ispruženu ruku, nestade sa neba trideset trojice i pojavi se pred kraljem Mahāsudassanom.

Atha kho, ānanda, vissakammo devaputto rājānaṁ mahāsudassanaṁ etadavoca:
vissakammo → vissakammā (bj) | atha kho → athakho (th) | devaputto → deva-putto (pts) | mahāsudassanaṁ etadavoca → mahā-sudassanaṁ etad avoca (pts)
Vissakamma ovako reče kralju:
‘nivesanaṁ te, deva, māpessāmi dhammaṁ nāma pāsādan’ti.
māpessāmi → SS Bmp māpessāmīti. (pts note) | nivesanaṁ te → nivesanante (bjt) | nivesanaṁ → nivesanan (pts) | pāsādanti → pāsādan ti (pts)
’Podići ću palatu po imenu Dhamma, kao dom za vas, gospodine’.
Adhivāsesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano tuṇhībhāvena.
mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
Kralj Mahāsudassana to ćutke prihvati.

Māpesi kho, ānanda, vissakammo devaputto rañño mahāsudassanassa nivesanaṁ dhammaṁ nāma pāsādaṁ.
vissakammo → vissakammā (bj) | devaputto → deva-putto (pts) | mahāsudassanassa → mahā-sudassanassa (pts)
Vissakamma tako i učini.

Dhammo, ānanda, pāsādo puratthimena pacchimena ca yojanaṁ āyāmena ahosi. Uttarena dakkhiṇena ca aḍḍhayojanaṁ vitthārena.
puratthimena → puratthimena ca (bj, sya-all, pts) | uttarena → uttarena ca (bj, sya-all, pts) | aḍḍhayojanaṁ → addhayojanaṁ (bj, pts) | aḍḍhayojanaṁ → addha-yojanaṁ (pts)
Palata Dhamma protezala se jednu yođanu sa istoka na zapad, pola yođane sa severa na jug.
Dhammassa, ānanda, pāsādassa tiporisaṁ uccatarena vatthu citaṁ ahosi catunnaṁ vaṇṇānaṁ iṭṭhakāhi—
uccatarena → uccattena (bj) | vatthu → vatthuṁ (sya-all) | uccatarena vatthu → uccattanena vatthuṁ (pts) | uccattanena → Sc uccasatanena; Bmp K uccatarena. (pts note) | vatthuṁ → Bm vatthu. (pts note) | tiporisaṁ uccatarena vatthu → ti-porisaṁ uccattanena vatthuṁ (pts)
Bila je obložena pločama u četiri boje, tri hvata dugim,
ekā iṭṭhakā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā, ekā veḷuriyamayā, ekā phalikamayā.
phalikamayā → phaḷikamayā (bj) | rūpiyamayā → rūpimayā (pts) | rūpimayā → Bm K rūpiyamayā, and below. So also in 85. (pts note)
načinjenim od zlata, srebra, lapisa i kristala.

Dhammassa, ānanda, pāsādassa caturāsītithambhasahassāni ahesuṁ catunnaṁ vaṇṇānaṁ—
caturāsītithambhasahassāni → caturāsīti thambhasahassāni (my, bjt) | caturāsītithambhasahassāni → caturāsīti-thambhasahassāni (pts)
Imala je 84.000 stubova u četiri boje,
eko thambho sovaṇṇamayo, eko rūpiyamayo, eko veḷuriyamayo, eko phalikamayo.
phalikamayo → phaḷikamayo (bj) | rūpiyamayo → rūpimayo (pts)
Jedan je stub bio od zlata, drugi od srebra, treći od lapisa, četvrti od kristala.
Dhammo, ānanda, pāsādo catunnaṁ vaṇṇānaṁ phalakehi santhato ahosi—Bila je pokrivena pločama u četiri boje, ekaṁ phalakaṁ sovaṇṇamayaṁ, ekaṁ rūpiyamayaṁ, ekaṁ veḷuriyamayaṁ, ekaṁ phalikamayaṁ.
phalikamayaṁ → phaḷikamayaṁ (bj) | rūpiyamayaṁ → rūpimayaṁ (pts)
načinjenim od zlata, srebra, lapisa i kristala.

Dhammassa, ānanda, pāsādassa catuvīsati sopānāni ahesuṁ catunnaṁ vaṇṇānaṁ—
sopānāni → sopāṇāni (bj) | catuvīsati sopānāni → catuvīsatisopāṇāni (sya-all) | catuvīsati → catu-vīsati (pts)
Imala je dvadeset četiri stepeništa u četiri boje,
ekaṁ sopānaṁ sovaṇṇamayaṁ, ekaṁ rūpiyamayaṁ, ekaṁ veḷuriyamayaṁ, ekaṁ phalikamayaṁ.
sopānaṁ → sopāṇaṁ (bj, sya-all) | rūpiyamayaṁ → rūpimayaṁ (pts) | phalikamayaṁ → phaḷikamayaṁ (bjt)
načinjena od zlata, srebra, lapisa i kristala.
Sovaṇṇamayassa sopānassa sovaṇṇamayā thambhā ahesuṁ rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
sopānassa → sopāṇassa (sya-all) | sūciyo → suciyo (sya-all) | rūpiyamayā → rūpimayā (pts) | sūciyo → Sc suciyo, and below. (pts note) | uṇhīsañca → uṇhīsañ ca (pts)
Zlatne stepenice su imale stubove od zlata, sa srebrnom ogradom i rukohvatom.
Rūpiyamayassa sopānassa rūpiyamayā thambhā ahesuṁ sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
sopānassa → sopāṇassa (sya-all) | sūciyo → suciyo (sya-all) | rūpiyamayā → rūpimayā (pts) | rūpiyamayassa → rūpimayassa (pts) | uṇhīsañca → uṇhīsañ ca (pts)
Srebrne stepenice su imale stubove od srebra, sa zlatnom ogradom i rukohvatom.
Veḷuriyamayassa sopānassa veḷuriyamayā thambhā ahesuṁ phalikamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
sopānassa → sopāṇassa (sya-all) | sūciyo → suciyo (sya-all) | uṇhīsañca → uṇhīsañ ca (pts)
Stepenice od lapisa su imale stubove od lapisa, sa kristalnom ogradom i rukohvatom.
Phalikamayassa sopānassa phalikamayā thambhā ahesuṁ veḷuriyamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
sopānassa → sopāṇassa (sya-all) | sūciyo → suciyo (sya-all) | phalikamayassa sopānassa phalikamayā → phaḷikamayassa sopāṇassa phaḷikamayā (bjt) | uṇhīsañca → unhīsañ ca (pts)
Stepenice od kristala su imale stubove od kristala, sa ogradom i rukohvatom od lapisa.

Dhamme, ānanda, pāsāde caturāsītikūṭāgārasahassāni ahesuṁ catunnaṁ vaṇṇānaṁ—
pāsāde → Sc adds va. (pts note) | caturāsītikūṭāgārasahassāni → caturāsīti kūṭāgārasahassāni (my) | caturāsītikūṭāgārasahassāni → caturāsītikūṭā gārasahassāni (th) | caturāsītikūṭāgārasahassāni → caturāsīti-kūṭāgāra-sahassāni (pts)
Činilo ju je 84.000 odaja u četiri boje,
ekaṁ kūṭāgāraṁ sovaṇṇamayaṁ, ekaṁ rūpiyamayaṁ, ekaṁ veḷuriyamayaṁ, ekaṁ phalikamayaṁ.
phalikamayaṁ → phaḷikamayaṁ (bj) | rūpiyamayaṁ → rūpimayaṁ (pts)
načinjenih od zlata, srebra, lapisa i kristala.
Sovaṇṇamaye kūṭāgāre rūpiyamayo pallaṅko paññatto ahosi, rūpiyamaye kūṭāgāre sovaṇṇamayo pallaṅko paññatto ahosi, veḷuriyamaye kūṭāgāre dantamayo pallaṅko paññatto ahosi, phalikamaye kūṭāgāre sāramayo pallaṅko paññatto ahosi.
phalikamaye → phaḷikamaye (bj) | sāramayo → masāragallamayo (bj, sya-all) | rūpiyamayo → rūpimayo (pts) | rūpiyamaye → rūpimaye (pts) | masāragallamayo → a. sāramayo (sya-all: sī.) | sāramayo → Bm Sum K (Sī) sāramayo; SS Bp K masāragallamayo. Comp. ii. 12. (pts note) | rūpiyamayo pallaṅko → rūpimayo pallaṁko (pts) | pallaṅko → pallaṁko (pts)
U svakoj odaji bio je ležaj: u zlatnoj odaji ležaj od srebra; u srebrnoj odaji ležaj od lapisa; u lapis sobi ležaj od slonovače; u kristalnoj sobi ležaj od drveta.
Sovaṇṇamayassa kūṭāgārassa dvāre rūpiyamayo tālo ṭhito ahosi, tassa rūpiyamayo khandho sovaṇṇamayāni pattāni ca phalāni ca.
rūpiyamayo → rūpimayo (pts)
Kraj ulaza u zlatnu odaju stajala je palma od srebra, sa stablom od srebra i lišćem i plodovima od zlata.
Rūpiyamayassa kūṭāgārassa dvāre sovaṇṇamayo tālo ṭhito ahosi, tassa sovaṇṇamayo khandho, rūpiyamayāni pattāni ca phalāni ca.
rūpiyamayassa → rūpimayassa (pts) | rūpiyamayāni → rūpimayāni (pts)
Kraj ulaza u srebrnu odaju stajala je palma od zlata, sa stablom od zlata i lišćem i plodovima od srebra.
Veḷuriyamayassa kūṭāgārassa dvāre phalikamayo tālo ṭhito ahosi, tassa phalikamayo khandho, veḷuriyamayāni pattāni ca phalāni ca.
phalikamayo → phaḷikamayo (bj)
Kraj ulaza u lapis odaju stajala je palma od kristala, sa stablom od kristala i lišćem i plodovima od lapisa.
Phalikamayassa kūṭāgārassa dvāre veḷuriyamayo tālo ṭhito ahosi, tassa veḷuriyamayo khandho, phalikamayāni pattāni ca phalāni ca.
phalikamayassa → phaḷikamayassa (bj) | phalikamayāni → phaḷikamayāni (bj)
Kraj ulaza u kristalnu odaju stajala je palma od lapisa, sa stablom od lapisa i lišćem i plodovima od kristala.

Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | mahāsudassanassa etadahosi → mahā-sudassanassa etad ahosi (pts)
Onda, Ānanda, kralj Mahāsudassana pomisli:
‘yannūnāhaṁ mahāviyūhassa kūṭāgārassa dvāre sabbasovaṇṇamayaṁ tālavanaṁ māpeyyaṁ, yattha divāvihāraṁ nisīdissāmī’ti.
Mahā-vyūhassa → Sc mahābyuhassa; Sdt Mahāsuhassa, afterwards -vyūhassa or -vūhassa; Bm K viyūhassa; Bp -viyuhassa, afterwards mahāvyuhassa (never Ū). (pts note) | kūṭāgārassa → SS usually spell kut-; BB and K kūt-. (pts note) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ mahāviyūhassa → yan nūnāhaṁ mahā-vyūhassa (pts) | sabbasovaṇṇamayaṁ tālavanaṁ → sabba-sovaṇṇamayaṁ tāla-vanaṁ (pts) | divāvihāraṁ → divā vihāraṁ (pts)
’Kako bi bilo ako bih naredio da se pred ulazom u veliku palatu podigne gaj zlatnih palmi, gde bih mogao da provedem dan?’
Māpesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano mahāviyūhassa kūṭāgārassa dvāre sabbasovaṇṇamayaṁ tālavanaṁ, yattha divāvihāraṁ nisīdi.
mahāviyūhassa → mahāvyūhassa (pts) | nisīdi → Sc nisīdīti; Sdt nisīdati. (pts note) | mahāsudassano mahāviyūhassa → mahā-sudassano mahā-vyūhassa (pts) | sabbasovaṇṇamayaṁ tālavanaṁ → sabba-sovaṇṇamayaṁ tāla-vanaṁ (pts) | divāvihāraṁ → divā vihāraṁ (pts)
Tako i učini.

Dhammo, ānanda, pāsādo dvīhi vedikāhi parikkhitto ahosi, ekā vedikā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā.
rūpiyamayā → rūpimayā (pts)
Palata Dhamma bila je okružena sa dve balustrade, jedna načinjena od zlata i druga od srebra.
Sovaṇṇamayāya vedikāya sovaṇṇamayā thambhā ahesuṁ, rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
sūciyo → suciyo (sya-all) | rūpiyamayā → rūpimayā (pts) | sūciyo → Sc suciyo, and below. (pts note) | uṇhīsañca → uṇhīsañ ca (pts)
Zlatna balustrada imala je stubove od zlata i gredicu od srebra.
Rūpiyamayāya vedikāya rūpiyamayā thambhā ahesuṁ, sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
sūciyo → suciyo (sya-all) | rūpiyamayā → rūpimayā (pts) | rūpiyamayāya → rūpimayāya (pts) | uṇhīsañca → uṇhīsañ ca (pts)
Srebrna balustrada imala je stubove od srebra i gredicu od zlata.

Dhammo, ānanda, pāsādo dvīhi kiṅkiṇikajālehi parikkhitto ahosi—
kiṅkiṇikajālehi → kiṅkaṇikajālehi (sya-all); kiṅkiṇikajālāhi (pts) | kiṁkiṇikajālehi → kiṁkaṇikajālehi (bj: syā, kām) | kiṅkiṇikajālehi → kiṅkaṇikajālehi (cck: syā. ka.) | kiṅkiṇika-jālāhi → SS kiṅkinika; Bmp K kiṅkanika throughout; Bm K jālehi. (pts note)
Palata Dhamma je okružena sa dve mreže zvončića,
ekaṁ jālaṁ sovaṇṇamayaṁ ekaṁ rūpiyamayaṁ.
rūpiyamayaṁ → jālaṁ rūpimayaṁ (pts) | jālaṁ → Sc Bm K omit, cp. vedikā above. (pts note)
jedna načinjena od zlata i druga od srebra.
Sovaṇṇamayassa jālassa rūpiyamayā kiṅkiṇikā ahesuṁ, rūpiyamayassa jālassa sovaṇṇamayā kiṅkiṇikā ahesuṁ.
kiṅkiṇikā → kiṁkiṇiyo (bj, pts); kiṅkaṇikā (sya-all) | rūpiyamayā kiṅkiṇikā → rūpimayā kiṅkiṇiyo (pts) | rūpiyamayassa → rūpimayassa (pts) | kiṅkiṇiyo → Bm K kiṅkaṇiyo. (pts note)
Zlatna mreža imala je zvončiće od srebra, a srebrna mreža zvončiće od zlata.
Tesaṁ kho panānanda, kiṅkiṇikajālānaṁ vāteritānaṁ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca.
khamanīyo → kamanīyo (bj, sya-all, pts) | panānanda kiṅkiṇikajālānaṁ → ānanda kiṅkaṇikajālānaṁ (sya-all) | vaggu → vaggū (sya-all) | rajanīyo → Bm K rajaniyo. (pts note) | kamanīyo → Bm khamaniyo; K khammaniyo, and below, cp. 6. (pts note) | madanīyo → K -niyo. (pts note) | kiṅkiṇikajālānaṁ → kiṁkiṇikajālānaṁ (bjt) | khamanīyo → kammaniyo (th) | madanīyo → madaniyo (th) | panānanda kiṅkiṇikajālānaṁ → pan ānanda kiṅkiṇika-jālānaṁ (pts)
Kada vetar počne da duva kroz te mreže, zvončići počnu da se oglašavaju zvukom umilnim, zanosnim, slatkim i očaravajućim.
Seyyathāpi, ānanda, pañcaṅgikassa tūriyassa suvinītassa suppaṭitāḷitassa sukusalehi samannāhatassa saddo hoti, vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca;
sukusalehi → kusalehi (si, sya-all, km, pts1ed) | tūriyassa → turiyassa (bj, sya-all, pts) | khamanīyo → kamanīyo (bj, sya-all, pts) | sukusalehi samannāhatassa → kusalehi susamannāhatassa (sya-all) | vaggu → vaggū (sya-all) | suppaṭitāḷitassa sukusalehi → suppaṭipatālitassa kusalehi (pts) | sukusalehi → kusalehi (bj: sīmu, syā, kām, PTS) | sukusalehi → kusalehi (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | rajanīyo → rajaniyo (th) | khamanīyo → kammaniyo (th) | madanīyo → madaniyo (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Baš kao što je, Ānanda, kod orkestra od pet instrumenata, dobro uvežbanog, usklađenog i veštog u sviranju, zvuk prijatan, umilan, divan i zanosan.
evameva kho, ānanda, tesaṁ kiṅkiṇikajālānaṁ vāteritānaṁ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca.
khamanīyo → kamanīyo (bj, sya-all, pts) | kiṅkiṇikajālānaṁ → kiṅkaṇikajālānaṁ (sya-all) | vaggu → vaggū (sya-all) | kiṅkiṇikajālānaṁ → kiṁkiṇikajālānaṁ (bjt) | rajanīyo → rajaniyo (th) | khamanīyo → kammaniyo (th) | madanīyo → madaniyo (th) | evameva → evam eva (pts)
Isti takav je i zvuk mreže zvončića kada vetar počne da duva kroz nju.
Ye kho panānanda, tena samayena kusāvatiyā rājadhāniyā dhuttā ahesuṁ soṇḍā pipāsā, te tesaṁ kiṅkiṇikajālānaṁ vāteritānaṁ saddena paricāresuṁ.
kiṅkiṇikajālānaṁ → kiṅkaṇikajālānaṁ (sya-all) | paricāresuṁ → Sct parivārayiṁsu; Sd parivāresuṁ; Bmp K paricāresuṁ. (pts note) | kiṅkiṇikajālānaṁ → kiṁkiṇikajālānaṁ (bjt) | panānanda → pan ānanda (pts) | kiṅkiṇikajālānaṁ → kiṅkiṇika-jālānaṁ (pts)
I sve dokoličare, propalice i pijance koji su u to vreme živeli u Kusāvatiju zabavljao je taj zvuk.
Niṭṭhito kho panānanda, dhammo pāsādo duddikkho ahosi musati cakkhūni.
duddikkho → dudikkho (pts1ed) | panānanda → ānanda (sya-all) | dudikkho → Bmp K duddikkho, and below. (pts note) | panānanda → pan ānanda (pts)
Kada je palata Dhamma bila završena, bilo je teško gledati u nju, onako blistavu.
Seyyathāpi, ānanda, vassānaṁ pacchime māse saradasamaye viddhe vigatavalāhake deve ādicco nabhaṁ abbhussakkamāno duddikkho hoti musati cakkhūni;
nabhaṁ abbhussakkamāno → nāhaṁ abbhuggamamāno (bj) | viddhe → visuddhe upaviddhe (sya-all) | hoti → ahosi (sya-all) | abbhussakkamāno duddikkho → abbhussukkamāno dudikkho (pts) | abbhuggamamāno → abbhussattamāno (bj: machasaṁ) | duddikkho → dudikkho (bj: PTS) | abbhussakkamāno → abbhuggamamāno (cck: sī. pī. ka.) | duddikkho → dudikkho (cck: pī.) | viddhe → Bmp viddhe; K visuddhe upaviddhe. SS here viṭṭhe; at A. i. 242, S. i. 65, It. 2O viddhe. See J. P. T. S. 1891, 73. (pts note) | abbhussukkamāno → Bmp abbhuggamamāno; K abbhassak-. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | saradasamaye → sarada-samaye (pts) | vigatavalāhake → vigata-valāhake (pts)
Baš kao što je teško gledati u sunce što se diže na jasnom i vedrom nebu, poslednjeg meseca sezone monsuna,
evameva kho, ānanda, dhammo pāsādo duddikkho ahosi musati cakkhūni.
evameva → evam eva (pts) | duddikkho → dudikkho (pts)
isto tako je teško gledati u tu palatu, onako blistavu.

Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | mahāsudassanassa etadahosi → mahā-sudassanassa etad ahosi (pts)
Onda, Ānanda, kralj Mahāsudassana pomisli:
‘yannūnāhaṁ dhammassa pāsādassa purato dhammaṁ nāma pokkharaṇiṁ māpeyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | māpeyyanti → māpeyyan ti (pts)
’Kako bi bilo ako bih naredio da se napravi jezero po imenu Dhamma, pred ulazom u palatu?’
Māpesi kho, ānanda, rājā mahāsudassano dhammassa pāsādassa purato dhammaṁ nāma pokkharaṇiṁ.
mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
Tako i učini.
Dhammā, ānanda, pokkharaṇī puratthimena pacchimena ca yojanaṁ āyāmena ahosi, uttarena dakkhiṇena ca aḍḍhayojanaṁ vitthārena.
puratthimena → puratthimena ca (bj, sya-all, pts) | aḍḍhayojanaṁ → addhayojanaṁ (bj, pts); adḍhayojanaṁ (sya-all) | uttarena → uttarena ca (sya-all, pts) | dhammā → dhammo (pts) | āyāmena → āyāmena ca (pts) | Dhammo → Bm K dhamamā. (pts note) | ca → Bm omits. (pts note) | ca → Bm omits. (pts note) | ca → K omits. (pts note) | aḍḍhayojanaṁ → addha-yojanaṁ (pts)
Dhamma jezero se protezalo jednu yođanu sa istoka na zapad, pola yođane sa severa na jug.
Dhammā, ānanda, pokkharaṇī catunnaṁ vaṇṇānaṁ iṭṭhakāhi citā ahosi—
dhammā → dhammo (pts) | Dhammo → Bm K dhammā, and twice below. (pts note)
Bilo je oivičeno pločama u četiri boje,
ekā iṭṭhakā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā, ekā veḷuriyamayā, ekā phalikamayā.
phalikamayā → phaḷikamayā (bj) | rūpiyamayā → rūpimayā (pts)
jedne boje zlata, druge srebra, treće lapisa i četvrte kristala.

Dhammāya, ānanda, pokkharaṇiyā catuvīsati sopānāni ahesuṁ catunnaṁ vaṇṇānaṁ—
catuvīsati sopānāni → catuvīsatisopāṇāni (bj, sya-all) | dhammāya → dhammāya ca (pts) | ca → Bm K omits. (pts note) | catuvīsati sopānāni → catu-vīsatisopānāni (pts)
Imalo je dvadeset četiri stepeništa u četiri boje,
ekaṁ sopānaṁ sovaṇṇamayaṁ, ekaṁ rūpiyamayaṁ, ekaṁ veḷuriyamayaṁ, ekaṁ phalikamayaṁ.
sopānaṁ → sopāṇaṁ (bj, sya-all) | phalikamayaṁ → phaḷikamayaṁ (bj) | rūpiyamayaṁ → rūpimayaṁ (pts)
načinjenih od zlata, srebra, lapisa i kristala.
Sovaṇṇamayassa sopānassa sovaṇṇamayā thambhā ahesuṁ rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
sopānassa → sopāṇassa (bj, sya-all) | sūciyo → suciyo (sya-all) | rūpiyamayā → rūpimayā (pts) | uṇhīsañca → uṇhīsañ ca (pts)
Zlatne stepenice su imale stubove od zlata, sa srebrnom ogradom i rukohvatom.
Rūpiyamayassa sopānassa rūpiyamayā thambhā ahesuṁ sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
sopānassa → sopāṇassa (bj, sya-all) | sūciyo → suciyo (sya-all) | rūpiyamayā → rūpimayā (pts) | rūpiyamayassa → rūpimayassa (pts) | uṇhīsañca → uṇhīsañ ca (pts)
Srebrne stepenice su imale stubove od srebra, sa zlatnom ogradom i rukohvatom.
Veḷuriyamayassa sopānassa veḷuriyamayā thambhā ahesuṁ phalikamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
sopānassa → sopāṇassa (bj, sya-all) | phalikamayā → phaḷikamayā (bj) | sūciyo → suciyo (sya-all) | uṇhīsañca → uṇhīsañ ca (pts)
Stepenice od lapisa su imale stubove od lapisa, sa kristalnom ogradom i rukohvatom.
Phalikamayassa sopānassa phalikamayā thambhā ahesuṁ veḷuriyamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
phalikamayassa sopānassa phalikamayā → phaḷikamayassa sopāṇassa phaḷikamayā (bj) | sopānassa → sopāṇassa (sya-all) | sūciyo → suciyo (sya-all) | uṇhīsañca → uṇhīsañ ca (pts)
Stepenice od kristala su imale stubove od kristala, sa ogradom i rukohvatom od lapisa.

Dhammā, ānanda, pokkharaṇī dvīhi vedikāhi parikkhittā ahosi—ekā vedikā sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā.
rūpiyamayā → rūpimayā (pts) | dhammā → dhammo (pts)
Dhamma jezero bilo je okruženo sa dve ograde, jedna od zlata, a druga od srebra.
Sovaṇṇamayāya vedikāya sovaṇṇamayā thambhā ahesuṁ rūpiyamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
sūciyo → suciyo (sya-all) | rūpiyamayā → rūpimayā (pts) | uṇhīsañca → uṇhīsañ ca (pts)
Ograda od zlata je imala zlatne stubove i srebrne rukohvate.
Rūpiyamayāya vedikāya rūpiyamayā thambhā ahesuṁ sovaṇṇamayā sūciyo ca uṇhīsañca.
rūpiyamayā → rūpimayā (pts) | sūciyo → suciyo (th) | rūpiyamayāya → rūpimayāya (pts) | uṇhīsañca → uṇhīsañ ca (pts)
Srebrna ograda je imala srebrne stubove i zlatne rukohvate.

Dhammā, ānanda, pokkharaṇī sattahi tālapantīhi parikkhittā ahosi—
parikkhittā → pārikkhittā (bj) | dhammā → dhammo (pts) | tālapantīhi → tāla-pantīhi (pts)
Okruživalo ga je sedam redova palmi,
ekā tālapanti sovaṇṇamayā, ekā rūpiyamayā, ekā veḷuriyamayā, ekā phalikamayā, ekā lohitaṅkamayā, ekā masāragallamayā, ekā sabbaratanamayā.
tālapanti → tālapantī (bj) | phalikamayā → phaḷikamayā (bj) | rūpiyamayā → rūpimayā (pts) | tālapanti → tāla-panti (pts)
načinjenih od zlata, srebra, lapisa, kristala, rubina, safira i sedmi od sveg drugog dragog kamenja.
Sovaṇṇamayassa tālassa sovaṇṇamayo khandho ahosi rūpiyamayāni pattāni ca phalāni ca.
rūpiyamayāni → rūpimayāni (pts)
Zlatne palme imale su trup od zlata, a lišće i plodove od srebra.
Rūpiyamayassa tālassa rūpiyamayo khandho ahosi sovaṇṇamayāni pattāni ca phalāni ca.
rūpiyamayassa → rūpimayassa (pts) | rūpiyamayo → rūpimayo (pts)
Srebrne palme male su trup od srebra, a lišće i plodove od zlata.
Veḷuriyamayassa tālassa veḷuriyamayo khandho ahosi phalikamayāni pattāni ca phalāni ca.
phalikamayāni → phaḷikamayāni (bj)
Lapis palme imale su trup od lapisa, a lišće i plodove od kristala.
Phalikamayassa tālassa phalikamayo khandho ahosi veḷuriyamayāni pattāni ca phalāni ca.
phalikamayassa → phaḷikamayassa (bj) | phalikamayo → phaḷikamayo (bj)
Kristalne palme imale su trup od kristala, a lišće i plodove od lapisa.
Lohitaṅkamayassa tālassa lohitaṅkamayo khandho ahosi masāragallamayāni pattāni ca phalāni ca.Rubin palme imale su trup od rubina, a lišće i plodove od safira. Masāragallamayassa tālassa masāragallamayo khandho ahosi lohitaṅkamayāni pattāni ca phalāni ca.Safir palme imale su trup od safira, a lišće i plodove od rubina. Sabbaratanamayassa tālassa sabbaratanamayo khandho ahosi, sabbaratanamayāni pattāni ca phalāni ca.Ostale palme imale su trup od od sveg drugog dragog kamenja, a isto takvo i lišće i plodove. Tāsaṁ kho panānanda, tālapantīnaṁ vāteritānaṁ saddo ahosi, vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca.
panānanda → pana ānanda (bj) | khamanīyo → kamanīyo (bj, sya-all, pts) | kamanīyo → Bm khamaniyo; K khammaniyo, and below. (pts note) | vaggu → vaggū (th) | rajanīyo → rajaniyo (th) | khamanīyo → kammaniyo (th) | madanīyo → madaniyo (th) | panānanda tālapantīnaṁ → pan ānanda tāla-pantīnaṁ (pts)
Kada bi dunuo vetar, šum njihovih krošnji bio je prijatan, umilan, divan i zanosan.
Seyyathāpi, ānanda, pañcaṅgikassa tūriyassa suvinītassa suppaṭitāḷitassa sukusalehi samannāhatassa saddo hoti vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca;
tūriyassa → turiyassa (bj, sya-all, pts) | sukusalehi → kusalehi (bj) | khamanīyo → kamanīyo (bj, sya-all, pts) | sukusalehi samannāhatassa → kusalehi susamannāhatassa (sya-all) | hoti vaggu → ahosi vaggū (sya-all) | suppaṭitāḷitassa sukusalehi → suppaṭipatālitassa kusalehi (pts) | rajanīyo → rajaniyo (th) | khamanīyo → kammaniyo (th) | madanīyo → madaniyo (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
Baš kao što je, Ānanda, kod orkestra od pet instrumenata, dobro uvežbanog, usklađenog i veštog u sviranju, zvuk prijatan, umilan, divan i zanosan.
evameva kho, ānanda, tāsaṁ tālapantīnaṁ vāteritānaṁ saddo ahosi vaggu ca rajanīyo ca khamanīyo ca madanīyo ca.
khamanīyo → kamanīyo (bj, sya-all, pts) | vaggu → vaggū (sya-all) | rajanīyo → rajaniyo (th) | khamanīyo → kammaniyo (th) | madanīyo → madaniyo (th) | evameva → evam eva (pts) | tālapantīnaṁ → tāla-pantīnaṁ (pts)
isto tako, kada bi dunuo vetar, šum njihovih krošnji bio je prijatan, umilan, divan i zanosan.
Ye kho panānanda, tena samayena kusāvatiyā rājadhāniyā dhuttā ahesuṁ soṇḍā pipāsā, te tāsaṁ tālapantīnaṁ vāteritānaṁ saddena paricāresuṁ.
saddena → saddesu (bj) | rājadhāniyā → rajadhāniyā (pts) | paricāresuṁ → SS parivāresum. (pts note) | panānanda → pan ānanda (pts) | tālapantīnaṁ → tāla-pantīnaṁ (pts)
I sve dokoličare, propalice i pijance koji su u to vreme živeli u Kusāvatiju zabavljao je taj zvuk.

Niṭṭhite kho panānanda, dhamme pāsāde niṭṭhitāya dhammāya ca pokkharaṇiyā rājā mahāsudassano ‘ye tena samayena samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā’, te sabbakāmehi santappetvā dhammaṁ pāsādaṁ abhiruhi.
pokkharaṇiyā rājā mahāsudassano ‘ye → ye kho panānanda (sya-all, km, pts1ed, mr) | dhamme → dhamme ca (bj, pts) | ye → ye kho panānanda (bj: syā, kām) | ye → ye ko panānanda (cck: syā. ka.) | ca → Sd va; Bm K omits. (pts note) | pāsāde → Bm inserts niṭhitāya; K niṭṭhitāya ca. (pts note) | ca → K omits. (pts note) | ye → Bmp K add kho pan'; Ānanda. (pts note) | abhirūhi → K -hīti. (pts note) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts) | samaṇasammatā → samaṇa-sammatā (pts) | brāhmaṇasammatā → brāhmaṇa-sammatā (pts) | sabbakāmehi → sabba-kāmehi (pts)
Kada su palata i jezero lotosa bili završeni, kralj Mahāsudassana je one koji su važili za istinske askete i brahmane počastio svime što su želeli. Potom se pope u palatu po imenu Dhamma.

Paṭhamabhāṇavāro.
+ → jhānasamāpattipaṭilābho (bjt) | paṭhamabhāṇavāro → abhiruhīti paṭhamabhāṇavāraṁ (th)

5. Jhānasampatti5. Dostizanje zadubljenja

Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | mahāsudassanassa etadahosi → mahā-sudassanassa etad ahosi (pts)
Onda, Ānanda, kralj Mahāsudassana pomisli:
‘kissa nu kho me idaṁ kammassa phalaṁ kissa kammassa vipāko, yenāhaṁ etarahi evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvo’ti?
idaṁ → Scd imaṁ. (pts note) | evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvoti → evaṁ mahiddhiko evaṁ mahānubhāvo ti (bjt, pts)
’Koje moje delo mi je sve ovo donelo kao svoj plod i rezultat, te sam toliko jak i moćan?’

Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | mahāsudassanassa etadahosi → mahā-sudassanassa etad ahosi (pts)
Na to kralj Mahāsudassana pomisli:
‘tiṇṇaṁ kho me idaṁ kammānaṁ phalaṁ tiṇṇaṁ kammānaṁ vipāko, yenāhaṁ etarahi evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvo, seyyathidaṁ—
evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvo → evaṁ mahiddhiko evaṁ mahānubhāvo (bjt) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | evaṁmahiddhiko evaṁmahānubhāvo seyyathidaṁ → evaṁ mahiddhiko evaṁ mahānubhāvo seyyathīdaṁ (pts)
’To je plod tri vrste dela:
dānassa damassa saṁyamassā’ti.
saṁyamassāti → K saññamassāti. (pts note)
davanja, obuzdavanja i umerenosti.’

Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano yena mahāviyūhaṁ kūṭāgāraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā mahāviyūhassa kūṭāgārassa dvāre ṭhito udānaṁ udānesi:
mahāviyūhaṁ → mahāvyūhaṁ (pts) | mahāviyūhassa → mahāvyūhassa (pts) | atha kho → athakho (th) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā mahāviyūhassa → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā mahā-vyūhassa (pts)
Zatim ode do velike dvorane, stade na vrata i izreče ove nadahnute reči:
‘tiṭṭha, kāmavitakka, tiṭṭha, byāpādavitakka, tiṭṭha, vihiṁsāvitakka.
kāmavitakka → kāma-vitakka (pts) | byāpādavitakka → vyāpāda-vitakka (pts) | vihiṁsāvitakka → vihiṁsā-vitakka (pts)
’Stanite ovde misli gonjene čulnim željama, zlonamernošću i okrutnošću –
Ettāvatā, kāmavitakka, ettāvatā, byāpādavitakka, ettāvatā, vihiṁsāvitakkā’ti.
kāmavitakka → kāma-vitakka (pts) | byāpādavitakka → vyāpāda-vitakka (pts) | vihiṁsāvitakkāti → vihiṁsā-vitakkāti (pts)
ni korak dalje!’

Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano mahāviyūhaṁ kūṭāgāraṁ pavisitvā sovaṇṇamaye pallaṅke nisinno vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja vihāsi.
paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (sya-all, pts) | mahāviyūhaṁ → mahāvyūhaṁ (pts) | paṭhamajjhānaṁ → BB always paṭhamaṁ jhānaṁ, &c. (pts note) | atha kho → athakho (th) | mahāsudassano mahāviyūhaṁ → mahā-sudassano mahāvyūhaṁ (pts) | vivicceva → eva (pts) | pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ → pīti-sukhaṁ paṭhamajjhānaṁ (pts)
Zatim uđe u veliku dvoranu i sede na zlatnu sofu. Sasvim obuzdanih čula, bez mentalnih nečistoća, on uđe i ostade na prvom stupnju zadubljenja, koji je praćen usmerenom mišlju i istraživanjem, uz ushićenje i zadovoljstvo rođeno iz osame.
Vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja vihāsi.
dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (sya-all) | pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ → pīti sukhaṁ dutiyajjhānaṁ (pts) | vitakkavicārānaṁ → vitakka vicārānaṁ (pts)
Sa smirivanjem usmerene misli i istraživanja, on uđe i ostade na drugom stupnju zadubljenja, koji karakterišu kako samopouzdanje i sabranost uma, oslobođenog usmerene misli i istraživanja, tako i ushićenje i zadovoljstvo rođeni iz koncentracije.
Pītiyā ca virāgā upekkhako ca vihāsi, sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedesi, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja vihāsi.
satimā → satīmā (bj) | ca → (sya-all) | tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (sya-all) | sampajāno sukhañca → (pts) | paṭisaṁvedesi yaṁ → paṭisaṁvedeti yan (pts) | sukhavihārīti tatiyaṁ jhānaṁ → sukhavihārī ti tatiyajjhānaṁ (pts) | sato → Bmp add ca. (pts note) | yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | upekkhako → upekhako (pts) | + → sampajāno sukhañ (pts) | sukhavihārīti tatiyaṁ jhānaṁ → sukha-vihārī ti tatiyajjhānaṁ (pts)
Sa slabljenjem ushićenja, on ostade spokojan, svestan i jasno razumevajući, uz fizički osećaj zadovoljstva. Tako uđe i ostade na trećem stupnju zadubljenja, o kojem plemeniti kažu: „Srećan je čovek ispunjen spokojstvom i svesnošću”.
Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja vihāsi.
catutthaṁ jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (sya-all) | atthagamā → Bmp K atthaṅgamā. (pts note) | pubbeva → pubbe va (th) | pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ → pubb eva somanassa-domanassānaṁ atthagamā adukkha-ṁ-asukhaṁ upekhā-sati-pārisuddhiṁ catutthajjhānaṁ (pts)
Sa napuštanjem zadovoljstva i bola, kao i ranijim nestankom radosti i žalosti, on uđe i ostade na četvrtom stupnju zadubljenja, koji nije ni bolan ni prijatan, a čini ga čista svesnost, zasnovana na spokojstvu.

Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano mahāviyūhā kūṭāgārā nikkhamitvā sovaṇṇamayaṁ kūṭāgāraṁ pavisitvā rūpiyamaye pallaṅke nisinno
mahāviyūhā → mahāvyūhā (pts) | rūpiyamaye → rūpimaye (pts) | atha kho → athakho (th) | mahāsudassano mahāviyūhā → mahā-sudassano mahāvyūhā (pts)
Onda kralj Mahāsudassana napusti veliku dvoranu i uđe u zlatnu odaju, gde sede na zlatnu sofu.
mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihāsi. Tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā vihāsi.
abyāpajjena → abyāpajjhena (sya-all, pts) | mettāsahagatena → mettā-sahagatena (pts) | uddhamadho → uddham adho (pts) | abyāpajjena → avyāpajjhena (pts)
Boravio je tako obasjavajući jednu stranu sveta umom prožetim prijateljskom ljubavlju, isto tako i drugu, isto tako i treću, isto tako i četvrtu; takođe iznad, ispod, unaokolo, svuda i svakoga, kao i sebe; boravio je on obasjavajući čitav svet umom prožetim prijateljskom ljubavlju, obilnom, uzvišenom, nemerljivom, bez ikakvog neprijateljstva i zlovolje u sebi.
Karuṇāsahagatena cetasā …pe…
karuṇāsahagatena → karuṇā-sahagatena (pts)
Boravio je tako obasjavajući jednu stranu sveta umom prožetim saosećanjem…
muditāsahagatena cetasā …pe…
muditāsahagatena → muditā-sahagatena (pts) | + → upekhāsahagatena (pts)
umom prožetim radošću zbog sreće drugih…
upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihāsi. Tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā vihāsi.
uddhamadho → uddhadhoma (bj) | vihāsi → vihāsi nagarādīni (bj) | abyāpajjena → abyāpajjhena (sya-all, pts) | uddhamadho → uddham adho (pts) | upekkhāsahagatena → upekhā-sahagatena (pts) | abyāpajjena → avyāpajjhena (pts)
Boravio je tako obasjavajući jednu stranu sveta umom prožetim spokojstvom, isto tako i drugu, isto tako i treću, isto tako i četvrtu; takođe iznad, ispod, unaokolo, svuda i svakoga, kao i sebe; boravio je obasjavajući čitav svet umom prožetim spokojstvom, obilnim, uzvišenim, nemerljivim, bez ikakvog neprijateljstva i zlovolje u sebi.

6. Caturāsītinagarasahassādi6. Od svih gradova

Rañño, ānanda, mahāsudassanassa caturāsīti nagarasahassāni ahesuṁ kusāvatīrājadhānippamukhāni;
kusāvatīrājadhānippamukhāni caturāsīti pāsādasahassāni → kusāvatīrājadhānīpamukhāni caturāsītipāsādasahassāni (sya-all) | nagarasahassāni → kūṭāgāra sahassāni (pts) | caturāsītinagara-sahassāni → Sc often, and Sdt occasionally asītiṁ. See p. 3. (pts note) | caturāsīti nagarasahassāni → caturāsītinagarasahassāni (bjt, th) | kusāvatīrājadhānippamukhāni → kusāvatīrājadhānipamukhāni (bjt) | mahāsudassanassa caturāsīti nagarasahassāni → mahā-sudassanassa caturāsītinagara-sahassāni (pts) | kusāvatīrājadhānippamukhāni → kusāvatī-rājadhāni-pamukhāni (pts)
Kralj Mahāsudassana imao je 84.000 gradova, a među njima prvi beše kraljevska prestonica Kusāvati.
caturāsīti pāsādasahassāni ahesuṁ dhammapāsādappamukhāni;
caturāsīti pāsādasahassāni → caturāsītipāsādasahassāni (bjt, th) | dhammapāsādappamukhāni → dhammapāsādapamukhāni (bjt, th) | caturāsīti pāsādasahassāni → caturāsīti-pāsāda-sahassāni (pts) | dhammapāsādappamukhāni → dhamma-pāsādapamukhāni (pts)
Imao je 84.000 palata, a među njima prva beše palata po imenu Dhamma.
caturāsīti kūṭāgārasahassāni ahesuṁ mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni;
caturāsīti kūṭāgārasahassāni → caturāsītikūṭāgārasahassāni (bjt, th) | mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni → mahāviyūhakūṭāgārapamukhāni (bjt, th) | kūṭāgārasahassāni → kūṭāgāra sahassāni (pts) | mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni → mahā-vyūha kūṭāgāra pamukhāni (pts)
Imao je 84.000 odaja, a među njima prva beše velika dvorana.
caturāsīti pallaṅkasahassāni ahesuṁ sovaṇṇamayāni rūpiyamayāni dantamayāni sāramayāni gonakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni;
gonakatthatāni → goṇakatthitāni (bj) | kadalimigapavarapaccattharaṇāni → kādalimigapavarapaccattharaṇāni (bj); kadadalimigapavarapaccattharaṇāni (sya-all) | sāramayāni gonakatthatāni → masāragallamayāni goṇakatthatāni (sya-all) | ubhatolohitakūpadhānāni caturāsīti nāgasahassāni → ubhatolohitakupadhānāni caturāsītināgasahassāni (sya-all) | rūpiyamayāni → rūpimayāni (pts) | gonakatthatāni paṭikatthatāni → goṇakatthatāni (pts) | kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni → kadalimigapaccattharaṇāni sauttaracchadanāni ubhato lohitakūpadhānāni (pts) | sāramayāni → K masāragallamayāni. (pts note) | goṇakatthatāni → K inserts paṭikatthatāni; so Bm which, however omits paṭalik-. (pts note) | paṭalikatthatāni → Bp paṭilakkhatāni. (pts note) | sa-uttaracchadanāni → Bmp K cchadāni. (pts note) | lohitakūpadhānāni → Sdt Bm lohitakupa-. (pts note) | caturāsīti pallaṅkasahassāni → caturāsītipallaṅkasahassāni (bjt, th) | caturāsīti pallaṅkasahassāni → caturāsīti-pallaṅka-sahassāni (pts) | kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni → kadali-miga-paccattharaṇāni sa-uttaracchadanāni ubhato lohitakūpadhānāni (pts)
Imao je 84.000 sofa načinjenih od zlata, srebra, slonovače i drveta, presvučene kožom. Bile su zastrte vunenim prekrivačima – mekim, snežno belim ili sa izvezenim cvetovima – i još mekom jelenjom kožom, sa zastorom gore i crvenim jastučićima na obe strane.
caturāsīti nāgasahassāni ahesuṁ sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni;
caturāsīti nāgasahassāni → caturāsītināgasahassāni (bjt, th) | uposathanāgarājappamukhāni → uposathanāgarājapamukhāni (bjt, th) | nāgasahassāni → nāga-sahassāni (pts) | sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni → sovaṇṇa-dhajāni hema-jāla-paṭicchannāni uposathanāgarāja-pamukhāni (pts)
Imao je 84.000 snažnih slonova, sa zlatnim ukrasima i barjacima, prekrivenih zlatnom mrežom, a među njima prvi beše slon po imenu Uposatha.
caturāsīti assasahassāni ahesuṁ sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni;
caturāsīti assasahassāni → caturāsītiassasahassāni (bjt, th) | valāhakaassarājappamukhāni → valāhakaassarājapamukhāni (bjt, th) | caturāsīti assasahassāni → caturāsīti-assa-sahassāni (pts) | sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni → sovaṇṇa-dhajāni hema-jāla-paṭicchannāni valāhakaassarāja-pamukhāni (pts)
Imao je 84.000 konja, sa zlatnim ukrasima i barjacima, prekrivenih zlatnom mrežom, a među njima prvi beše konj po imenu Valāhaka.
caturāsīti rathasahassāni ahesuṁ sīhacammaparivārāni byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni paṇḍukambalaparivārāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni vejayantarathappamukhāni;
vyaggha-camma-parivārāni → Bmp K throughout byaggha. (pts note) | caturāsīti rathasahassāni → caturāsītirathasahassāni (bjt, th) | vejayantarathappamukhāni → vejayantarathapamukhāni (bjt, th)
Imao je 84.000 kočija, presvučenih kožama lava, tigra i leoparda, kao i sa prekrivačima boje šafrana, sa zlatnim ukrasima i barjacima, prekrivenih zlatnom mrežom, a među njima prve behu kočije po imenu Veđayanta.
caturāsīti maṇisahassāni ahesuṁ maṇiratanappamukhāni;
maṇiratanappamukhāni caturāsīti itthisahassāni → maṇiratanapamukhāni caturāsītiitthīsahassāni (sya-all) | caturāsīti maṇisahassāni → caturāsītimaṇisahassāni (bjt, th) | caturāsīti maṇisahassāni → caturāsīti-maṇi-sahassāni (pts) | maṇiratanappamukhāni → maṇi-ratana-pamukhāni (pts)
Imao je 84.000 dragulja, a među njima prvi beše dragulj-blago.
caturāsīti itthisahassāni ahesuṁ subhaddādevippamukhāni;
subhaddādevippamukhāni caturāsīti gahapatisahassāni → subhaddādevīpamukhāni caturāsītigahapatisahassāni (sya-all); subhaddadevīpamukhāni caturāsītigahapatisahassāni (pts) | caturāsīti itthisahassāni → caturāsītiitthisahassāni (bjt) | subhaddādevippamukhāni → subhaddādevipamukhāni (bjt) | caturāsīti itthisahassāni → caturāsīti-itthi-sahassāni (pts) | subhaddādevippamukhāni → subhadda-devīpamukhāni (pts)
Imao je 84.000 žena, a među njima prva beše kraljica Subhaddā.
caturāsīti gahapatisahassāni ahesuṁ gahapatiratanappamukhāni;
caturāsīti gahapatisahassāni → caturāsītigahapatisahassāni (bjt, th) | gahapatiratanappamukhāni → gahapatiratanapamukhāni (bjt, th) | caturāsīti gahapatisahassāni → caturāsīti-gahapati-sahassāni (pts) | gahapatiratanappamukhāni → gahapati-ratanapamukhāni (pts)
Imao je 84.000 kućedomaćina, a među njima prvi beše kućedomaćin-blago.
caturāsīti khattiyasahassāni ahesuṁ anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni;
pariṇāyakaratanappamukhāni caturāsīti dhenusahassāni → parināyakaratanapamukhāni caturāsītidhenusahassāni (bj) | anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni caturāsīti dhenusahassāni → anuyuttāni pariṇāyakaratanapamukhāni caturāsītidhenusahassāni (pts) | anuyantāni → anuyuttāni (sya-all: sī.) | anuyuttāni → Bmp K anuyantāni throughout; K (Sī) anuyuttāni. (pts note) | caturāsīti khattiyasahassāni → caturāsītikhattiyasahassāni (bjt, th) | caturāsīti khattiyasahassāni → caturāsīti-khattiya-sahassāni (pts) | anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni → anuyuttāni pariṇāyaka-ratana-pamukhāni (pts)
Imao je 84.000 plemića vazala, a među njima prvi beše savetnik-blago.
caturāsīti dhenusahassāni ahesuṁ duhasandanāni kaṁsūpadhāraṇāni;
duhasandanāni → dhuvasandanāni (bj); duhasandanāni dukūlasandānāni (cck); dukūlasandanāni (pts) | kaṁsūpadhāraṇāni caturāsīti vatthakoṭisahassāni → kaṁsupadhāraṇāni caturāsītivatthakoṭisahassāni (sya-all) | dhuvasandanāni → duhasandanāni (bj: machasaṁ); dukulasandanāni (bj: PTS) | duhasandanāni → dukūlasandanāni (cck: pī.) | dukūlasandānāni → dukūlasandanāni (cck: pī.); dukūlasandānāni (cck: saṁ. ni. 3.96) | kaṁsupadhāraṇāni → dukulasandanāni kaṁsupasandanāni (sya-all: sī.) | kaṁsūpadhāraṇāni → Sc kiṅsupadhāranāni; K (Sī) kaṅsūpasandanāni. (pts note) | caturāsīti dhenusahassāni → caturāsītidhenusahassāni (bjt, th) | caturāsīti dhenusahassāni → caturāsīti-dhenu-sahassāni (pts) | duhasandanāni → dukūla-sandanāni (pts)
Imao je 84.000 krava muzara, sa svilenim povocima i bronzanim kofama za mužu.
caturāsīti vatthakoṭisahassāni ahesuṁ khomasukhumānaṁ kappāsikasukhumānaṁ koseyyasukhumānaṁ kambalasukhumānaṁ;
kappāsika-sukhumānaṁ → St omits. (pts note) | koseyya-sukhumānaṁ → Sd omits. (pts note) | caturāsīti vatthakoṭisahassāni → caturāsītivatthakoṭisahassāni (bjt, th) | caturāsīti vatthakoṭisahassāni → caturāsīti-vattha-koṭi-sahassāni (pts) | kappāsikasukhumānaṁ koseyyasukhumānaṁ kambalasukhumānaṁ → kappāsika-sukhumānaṁ koseyya-sukhumānaṁ kambala-sukhumānaṁ (pts)
Imao je 84.000 divnih odela od lanenog platna, svile, vune ili pamuka.
rañño, ānanda, mahāsudassanassa caturāsīti thālipākasahassāni ahesuṁ sāyaṁ pātaṁ bhattābhihāro abhihariyittha.
rañño, ānanda, mahāsudassanassa → idaṁ pāṭho pts1ed potthake natthi | caturāsīti thālipākasahassāni ahesuṁ → caturāsītithālipākasahassāni (bj) | abhihariyittha → abhiharīyittha (bj); abhiharayittha (sya-all) | sāyaṁ pātaṁ → sāyapātaṁ (pts) | mahāsudassanassa → ( ) sī. ipotthakesu natthi (cck note) | sāyapātaṁ → Bmp K always and St occasionally sāyaṁ pātaṁ. (pts note) | abhihariyittha → Scd abhihāriy-; St abhihārīy-; Bp abhihariy-; K abhiharay-. (pts note)
Imao je 84.000 servisa za jelo, koji su mu iznošeni ujutro i uveče.

Tena kho panānanda, samayena rañño mahāsudassanassa caturāsīti nāgasahassāni sāyaṁ pātaṁ upaṭṭhānaṁ āgacchanti.
āgacchanti → gacchanti (bj) | caturāsīti nāgasahassāni → caturāsītināgasahasasāni (sya-all) | caturāsīti nāgasahassāni sāyaṁ pātaṁ → caturāsītināgasahassāni sāyapātaṁ (pts) | āgacchanti → SS gacchanti. (pts note) | panānanda → pan ānanda (pts) | caturāsīti nāgasahassāni sāyaṁ pātaṁ → caturāsīti-nāga-sahassāni sāyapātaṁ (pts)
A u to vreme 84.000 njegovih kraljevskih slonova dolazilo je ujutro i uveče da mu služe.
Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Onda, Ānanda, kralj Mahāsudassana pomisli:
‘imāni kho me caturāsīti nāgasahassāni sāyaṁ pātaṁ upaṭṭhānaṁ āgacchanti, yannūna vassasatassa vassasatassa accayena dvecattālīsaṁ dvecattālīsaṁ nāgasahassāni sakiṁ sakiṁ upaṭṭhānaṁ āgaccheyyun’ti.
dvecattālīsaṁ dvecattālīsaṁ → dvecattārīsaṁ nāgasahassāni dvecattārīsaṁ (bj); dvecattāḷīsaṁ dvecattāḷīsaṁ (sya-all) | caturāsīti nāgasahassāni sāyaṁ pātaṁ → caturāsītināgasahassāni sāyapātaṁ (pts) | nūna → SS nūnāhaṁ. (pts note) | cattārīsaṁ → Bm K cattāḷīsaṁ. (pts note) | nāga-sahassāni → -13 Sc omits, but not in the repetitions; Bm omits; K omits the first nāgasahassāni. (pts note) | yannūna → yaṁnūna (my) | caturāsīti nāgasahassāni sāyaṁ pātaṁ → caturāsītināga-sahassāni sāyapātaṁ (pts) | yannūna vassasatassa vassasatassa → yan nūna vassa-satassa vassa-satassa (pts) | dvecattālīsaṁ dvecattālīsaṁ nāgasahassāni → dve cattārīsaṁ nāga-sahassāni dve cattārīsaṁ nāga-sahassāni (pts) | āgaccheyyunti → āgaccheyyun ti (pts)
’84.000 slonova dolazi ujutro i uveče da mi služe. Kako bi bilo ako bih naredio da ih podele u dve grupe i svaka me služi po sto godina?’
Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano pariṇāyakaratanaṁ āmantesi:
pariṇāyakaratanaṁ → parināyakaratanaṁ (bj) | atha kho → athakho (th) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
Zatim izda takvu naredbu savetniku-blagu i tako bi učinjeno.
‘imāni kho me, samma pariṇāyakaratana, caturāsīti nāgasahassāni sāyaṁ pātaṁ upaṭṭhānaṁ āgacchanti, tena hi, samma pariṇāyakaratana, vassasatassa vassasatassa accayena dvecattālīsaṁ dvecattālīsaṁ nāgasahassāni sakiṁ sakiṁ upaṭṭhānaṁ āgacchantū’ti.
dvecattālīsaṁ dvecattālīsaṁ → dvecattārīsaṁ nāgasahassāni dvecattārīsaṁ (bj); dvecattāḷīsaṁ dvecattāḷīsaṁ (sya-all) | caturāsīti nāgasahassāni sāyaṁ pātaṁ → caturāsītināgasahassāni sāyapātaṁ (pts) | nāga-sahassāni → -14 Bm K omit, and below. (pts note) | tena hi → tenahi (th) | caturāsīti nāgasahassāni sāyaṁ pātaṁ → caturāsīti-nāga-sahassāni sāyapātaṁ (pts) | pariṇāyakaratana vassasatassa vassasatassa → pariṇāyaka-ratana vassa-satassa vassa-satassa (pts) | dvecattālīsaṁ dvecattālīsaṁ nāgasahassāni → dve cattārīsaṁ nāga-sahassāni dve cattārīsaṁ nāga-sahassāni (pts)
‘Evaṁ, devā’ti kho, ānanda, pariṇāyakaratanaṁ rañño mahāsudassanassa paccassosi.
pariṇāyakaratanaṁ → parināyakaratanaṁ (bj) | kho → (sya-all) | pariṇāyakaratanaṁ → pariṇāyaka-ratanaṁ (pts) | mahāsudassanassa → mahā-sudassanassa (pts)
Atha kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa aparena samayena vassasatassa vassasatassa accayena dvecattālīsaṁ dvecattālīsaṁ nāgasahassāni sakiṁ sakiṁ upaṭṭhānaṁ āgamaṁsu.
dvecattālīsaṁ dvecattālīsaṁ → dvecattārīsaṁ nāgasahassāni dvecattārīsaṁ (bj); dvecattāḷīsaṁ dvecattāḷīsaṁ (sya-all) | āgamaṁsu → āgamaṁsu subhaddā yūpasaṅkamanaṁ (bj) | āgamaṁsu atha kho → āgamiṁsu athakho (sya-all) | mahāsudassanassa → mahā-sudassanassa (pts) | vassasatassa vassasatassa → vassa-satassa vassa-satassa (pts) | dvecattālīsaṁ dvecattālīsaṁ nāgasahassāni → dve cattārīsaṁ nāga-sahassāni dve cattārīsaṁ nāga-sahassāni (pts)

7. Subhaddādeviupasaṅkamana7. Poseta kraljice Subhadde

Atha kho, ānanda, subhaddāya deviyā bahunnaṁ vassānaṁ bahunnaṁ vassasatānaṁ bahunnaṁ vassasahassānaṁ accayena etadahosi:
vassasatānaṁ bahunnaṁ → (bj) | bahunnaṁ vassasahassānaṁ → bahunnuṁ vasasatasahassānaṁ (pts) | etadahosi ciraṁ diṭṭho → etad ahosi ciradiṭṭho (pts) | vasa-satasahassānaṁ → Bm K omit sata. (pts note) | atha kho → athakho (th) | vassasatānaṁ bahunnaṁ vassasahassānaṁ → vassa-satānaṁ bahunnuṁ vasa-satasahassānaṁ (pts)
I tako, pošto je prošlo mnogo godina, mnogo stotina godina, mnogo hiljada godina, kraljica Subhaddā pomisli:
‘ciraṁ diṭṭho kho me rājā mahāsudassano. Yannūnāhaṁ rājānaṁ mahāsudassanaṁ dassanāya upasaṅkameyyan’ti.
ciraṁ diṭṭho → ciradiṭṭho (bj) | kho → Bmp K ciraṁ; Sc -diṭṭhi kho; Sdt -diṭṭhiko; Bm K diṭṭho kho; Bp ṭhito kho. In the repetition all MSS. diṭṭho. (pts note) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | ciraṁ diṭṭho → cira-diṭṭho (pts) | mahāsudassano yannūnāhaṁ → mahā-sudassano yan nūnāhaṁ (pts) | upasaṅkameyyanti → upasaṁkameyyan ti (pts)
’Odavno nisam videla kralja. Kako bi bilo da ga posetim?’

Atha kho, ānanda, subhaddā devī itthāgāraṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)
I tako kraljica reče devojkama u svojoj pratnji:
‘etha tumhe sīsāni nhāyatha pītāni vatthāni pārupatha.
nhāyatha → nahāyatha (bj, pts) | sīsāni nhāyatha → sīsanhāyatha (sya-all) | pārupatha ciraṁ diṭṭho → pārūpatha ciradiṭṭho (pts) | nahāyatha → Sc nahāyata; Bp nāyataṁ; Bm nhāyatha; K sīsanhāyatha (and below). (pts note) | pārūpatha → K pārup- (and below). (pts note)
’Hajde, operite kosu i obucite se u žuto.
Ciraṁ diṭṭho no rājā mahāsudassano, rājānaṁ mahāsudassanaṁ dassanāya upasaṅkamissāmā’ti.
ciraṁ diṭṭho → ciradiṭṭho (bj) | upasaṅkamissāmāti → upasaṅkameyyāmāti (sya-all) | cira-diṭṭho → Bm K ciraṁ. (pts note) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts) | mahāsudassanaṁ → mahā-sudassanaṁ (pts) | upasaṅkamissāmāti → upasaṁkamissāmāti (pts)
Odavno nismo videle kralja i sada ćemo otići da ga posetimo.’

‘Evaṁ, ayye’ti kho, ānanda, itthāgāraṁ subhaddāya deviyā paṭissutvā sīsāni nhāyitvā pītāni vatthāni pārupitvā yena subhaddā devī tenupasaṅkami.
nhāyitvā → nahāyitvā (bj) | paṭissutvā sīsāni nhāyitvā → paṭissuṇitvā sīsanhāyitvā (sya-all) | sīsāni nhāyitvā → sīsaṁ nahāyitvā (pts) | pārupitvā → pārūpitvā (pts) | ayye → Sdt ayyā. (pts note) | paṭissutvā → Bp paṭisutvā; K paṭissuṇitvā. (pts note) | sīsaṁ → Bmp sīsani. (pts note) | nahāyitvā → Bm nhāy-; Bp nāyitvā. (pts note) | ayyeti → ayye ti (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṁkami (pts)
’Da, poštovana,’ odgovoriše devojke iz pratnje. One učiniše kako im je rečeno te ponovo dođoše do kraljice.

Atha kho, ānanda, subhaddā devī pariṇāyakaratanaṁ āmantesi:
pariṇāyakaratanaṁ → parināyakaratanaṁ (bj) | atha kho → athakho (th) | pariṇāyakaratanaṁ → pariṇāyaka-ratanaṁ (pts)
Onda kraljica reče savetniku-blagu:
‘kappehi, samma pariṇāyakaratana, caturaṅginiṁ senaṁ, ciraṁ diṭṭho no rājā mahāsudassano, rājānaṁ mahāsudassanaṁ dassanāya upasaṅkamissāmā’ti.
ciraṁ diṭṭho → ciradiṭṭho (bj, pts) | upasaṅkamissāmāti → upasaṅkameyyāmāti (sya-all) | pariṇāyakaratana → pariṇāyaka-ratana (pts) | ciraṁ diṭṭho → cira-diṭṭho (pts) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts) | mahāsudassanaṁ → mahā-sudassanaṁ (pts) | upasaṅkamissāmāti → upasaṁkamissāmāti (pts)
’Dragi savetniče-blago, pripremi četvorostruku vojsku. Odavno nismo videle kralja i sada ćemo otići da ga posetimo.’

‘Evaṁ, devī’ti kho, ānanda, pariṇāyakaratanaṁ subhaddāya deviyā paṭissutvā caturaṅginiṁ senaṁ kappāpetvā subhaddāya deviyā paṭivedesi:
pariṇāyakaratanaṁ → parināyakaratanaṁ (bj) | paṭissutvā → paṭissuṇitvā (sya-all) | devīti → devī ti (pts) | pariṇāyakaratanaṁ → pariṇāyaka-ratanaṁ (pts)
’Da, vaše visočanstvo,’ odgovori savetnik-blago, učini kako mu je rečeno, pa saopšti kraljici:
‘kappitā kho, devi, caturaṅginī senā,
kho → kho te (sya-all, pts) | caturaṅginī senā yassadāni → caturaṅginisenā yassa dāni (pts) | caturaṅginī senā → caturaṅgini-senā (pts)
’Vaše visočanstvo, četvorostruka vojska je spremna.
yassadāni kālaṁ maññasī’ti.
yassadāni → yassa dāni (pts)
Učinite ono što mislite da treba.”

Atha kho, ānanda, subhaddā devī caturaṅginiyā senāya saddhiṁ itthāgārena yena dhammo pāsādo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā dhammaṁ pāsādaṁ abhiruhitvā yena mahāviyūhaṁ kūṭāgāraṁ tenupasaṅkami.
mahāviyūhaṁ → mahāvyūhaṁ (pts) | atha kho → athakho (th) | upasaṅkamitvā → upa saṅkamitvā (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | abhiruhitvā → abhirūhitvā (pts) | mahāviyūhaṁ → mahā-vyūhaṁ (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṁkami (pts)
Tako kraljica Subhaddā, zajedno sa svojoj pratnjom i vojskom ode do Dhamma palate. Uspela se do palate i ušla u veliku dvoranu.
Upasaṅkamitvā mahāviyūhassa kūṭāgārassa dvārabāhaṁ ālambitvā aṭṭhāsi.
mahāviyūhassa kūṭāgārassa → mahāvyūhassa kūtāgārassa (pts)
Tu je neko vreme stajala oslonjena na dovratak.

Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano saddaṁ sutvā:
saddaṁ sutvā kiṁ → kin (pts) | Mahā-sudassano → BB and K add saddaṁ sutvā. (pts note) | atha kho → athakho (th)
Kralj Mahāsudassana ču zvukove, pa pomisli:
‘kiṁ nu kho mahato viya janakāyassa saddo’ti mahāviyūhā kūṭāgārā nikkhamanto addasa subhaddaṁ deviṁ dvārabāhaṁ ālambitvā ṭhitaṁ, disvāna subhaddaṁ deviṁ etadavoca:
mahāviyūhā kūṭāgārā → mahāviyūhakūṭāgārā (bj) | kho → kho so (sya-all) | deviṁ → dviṁ (sya-all) | saddoti mahāviyūhā → saddo ti mahāvyūhā (pts) | kho → K adds so. (pts note) | kiṁ nu → kinnu (bjt, th) | disvāna → disvā (th, pts) | kiṁ → kin (pts) | janakāyassa saddoti mahāviyūhā → jana-kāyassa saddo ti mahāvyūhā (pts) | dvārabāhaṁ → dvāra-bāhaṁ (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
’Šta bi to moglo biti, izgleda kao zvuk velike gomile!’ I ušavši u veliku dvoranu vide kraljicu kako stoji oslonjena na dovratak, pa joj reče:
‘ettheva, devi, tiṭṭha mā pāvisī’ti.
devi → devī (bj) | devi → Bm devī. (pts note) | pāvisīti → Bm pāvīsīti. (pts note) | ettheva → etth eva (pts)
’Kraljice moja, ne ulazi dalje, tu ostani.’

Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano aññataraṁ purisaṁ āmantesi:
Ānanda → SS omit. (pts note) | atha kho → athakho (th) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
Zatim naredi nekom čoveku:
‘ehi tvaṁ, ambho purisa, mahāviyūhā kūṭāgārā sovaṇṇamayaṁ pallaṅkaṁ nīharitvā sabbasovaṇṇamaye tālavane paññapehī’ti.
mahāviyūhā → mahāvyūhā (pts) | paññapehīti → paññāpehīti (pts) | nīharitvā → Bm niharitvā, and below. (pts note) | paññāpehīti → Bm K paññap-. (pts note) | mahāviyūhā → mahā-vyūhā (pts) | tālavane paññapehīti → tāla-vane paññāpehīti (pts)
’Hajde, čoveče, uzmi zlatnu sofu iz velike dvorane i postavi je u palmovom gaju.’

‘Evaṁ, devā’ti kho, ānanda, so puriso rañño mahāsudassanassa paṭissutvā mahāviyūhā kūṭāgārā sovaṇṇamayaṁ pallaṅkaṁ nīharitvā sabbasovaṇṇamaye tālavane paññapesi.
mahāviyūhā → mahāvyūhā (pts) | paññapesi → paññāpesi (pts) | mahāviyūhā → mahā-vyūhā (pts) | sabbasovaṇṇamaye tālavane paññapesi → sabba-sovaṇṇamaye tāla-vane paññāpesi (pts)
’Da, vaše visočanstvo,’ reče onaj čovek, pa učini kako mu je naređeno.
Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappesi pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno.
pāde → pādena (sya-all) | pāde → Bmp K pādena. (pts note) | accādhāya → Sd accādāya; Bp acchādhāya. (pts note) | atha kho → athakho (th) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts) | sīhaseyyaṁ → sīha-seyyaṁ (pts)
A kralj onda leže da desnu stranu, u lavlji položaj, jedno stopalo povrh drugog, svestan i s jasnim razumevanjem.

Atha kho, ānanda, subhaddāya deviyā etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Na to kraljica Subhaddā pomisli:
‘vippasannāni kho rañño mahāsudassanassa indriyāni, parisuddho chavivaṇṇo pariyodāto, mā heva kho rājā mahāsudassano kālamakāsī’ti rājānaṁ mahāsudassanaṁ etadavoca:
parisuddho → parisuddhāni (sya-all) | parisuddho → K parisuddhāni. (pts note) | mahāsudassanassa → mahā-sudassanassa (pts) | chavivaṇṇo → chavi-vaṇṇo (pts) | heva → h eva (pts) | mahāsudassano kālamakāsīti → mahā-sudassano kālam akāsīti (pts) | mahāsudassanaṁ etadavoca → mahā-sudassanaṁ etad avoca (pts)
’Čula kralja Mahāsudassane su smirena, put čista i blistava. Samo da kralj ne premine sada.’ I ona reče kralju:
‘Imāni te, deva, caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni.
caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni → caturāsītinagarasahassāni kusāvatīrājadhānīpamukhāni (sya-all) | kho → Bm K omit. (pts note) | te → Sd Bp omit. (pts note) | caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni → caturāsītinagarasahassāni kusāvatīrājadhānipamukhāni (bjt) | caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni → caturāsīti-nagara-sahassāni kusāvatī-rājadhānipamukhāni (pts)
’Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 gradova, a među njima prvi je kraljevska prestonica Kusāvati.
Ettha, deva, chandaṁ janehi jīvite apekkhaṁ karohi.
apekhaṁ → Sd occasionally apekhakaṁ; St āpekhaṁ, and so afterwards; Bmp K throughout apekkhaṁ. (pts note)
Probudite u sebi želju za njima! Probudite brigu za životom!

Imāni te, deva, caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni.
caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni → caturāsītipāsādasahassāni dhammapāsādapamukhāni (bjt, th) | caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni → caturāsīti-pāsāda-sahassāni dhammapāsāda-pamukhāni (pts)
’Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 palata, a među njima prva je palata po imenu Dhamma.
Ettha, deva, chandaṁ janehi jīvite apekkhaṁ karohi.
apekkhaṁ → apekhaṁ (pts)
Probudite u sebi želju za njima! Probudite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni.
caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni → caturāsītikūṭāgārasahassāni mahāvyūhakūṭāgārapamukhāni (pts) | caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni → caturāsītikūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārapamukhāni (th) | caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni → caturāsīti-kūṭāgāra-sahassāni mahāvyūha-kūṭāgāra-pamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 odaja, a među njima prva je velika dvorana.
Ettha, deva, chandaṁ janehi jīvite apekkhaṁ karohi.
apekkhaṁ → apekhaṁ (pts)
Probudite u sebi želju za njima! Probudite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti pallaṅkasahassāni sovaṇṇamayāni rūpiyamayāni dantamayāni sāramayāni gonakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni.
gonakatthatāni → goṇakatthatāni (bj) | kadalimigapavarapaccattharaṇāni → kādalimigapavarapaccattharaṇāni (bj) | sāramayāni gonakatthatāni → masāragallamayāni goṇakatthatāni (sya-all) | ubhatolohitakūpadhānāni → ubhatolohitakupadhānāni (sya-all) | rūpiyamayāni → rūpimayāni (pts) | gonakatthatāni paṭikatthatāni → goṇakatthatāni (pts) | kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni → kadalimigapaccattharaṇāni sauttaracchadanāni ubhato lohitakūpadhānāni (pts) | caturāsīti pallaṅkasahassāni → caturāsītipallaṅkasahassāni (bjt, th) | caturāsīti pallaṅkasahassāni → caturāsīti-pallaṅka-sahassāni (pts) | kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni → kadali-miga-paccattharaṇāni sauttaracchadanāni ubhato lohitakūpadhānāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 sofa načinjenih od zlata, srebra, slonovače i drveta, presvučenih kožom. Zastrte su vunenim prekrivačima – mekim, snežno belim ili sa izvezenim cvetovima – i još mekom jelenjom kožom, sa zastorom gore i crvenim jastučićima na obe strane.
Ettha, deva, chandaṁ janehi, jīvite apekkhaṁ karohi.
apekkhaṁ → apekhaṁ (pts)
Probudite u sebi želju za njima! Probudite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti nāgasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni.
caturāsīti nāgasahassāni → caturāsītināgasahassāni (bjt, th) | uposathanāgarājappamukhāni → uposathanāgarājapamukhāni (th) | caturāsīti nāgasahassāni → caturāsīti-nāga-sahassāni (pts) | sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni → sovaṇṇa-dhajāni hema-jāla-paṭicchannāni uposathanāgarāja-pamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 snažnih slonova, sa zlatnim ukrasima i barjacima, prekrivenih zlatnom mrežom, a među njima prvi je slon po imenu Uposatha.
Ettha, deva, chandaṁ janehi jīvite apekkhaṁ karohi.
apekkhaṁ → apekhaṁ (pts)
Probudite u sebi želju za njima! Probudite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti assasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni.
caturāsīti assasahassāni → caturāsītiassasahassāni (bjt, th) | valāhakaassarājappamukhāni → valāhakaassarājapamukhāni (bjt, th)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 konja, sa zlatnim ukrasima i barjacima, prekrivenih zlatnom mrežom, a među njima prvi je konj po imenu Valāhaka.
Ettha, deva, chandaṁ janehi jīvite apekkhaṁ karohi.
apekkhaṁ → apekhaṁ (pts)
Probudite u sebi želju za njima! Probudite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti rathasahassāni sīhacammaparivārāni byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni paṇḍukambalaparivārāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni vejayantarathappamukhāni.
vejayantarathappamukhāni → vejayantarathapamukhāni (bahūsu) aññesu īdiyesu ṭhānesu pakārassa damittaṁ dissate (bj note) | caturāsīti rathasahassāni → caturāsītirathasahassāni (bjt, th)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 kočija, presvučenih kožama lava, tigra i leoparda, kao i sa prekrivačima boje šafrana, sa zlatnim ukrasima i barjacima, prekrivenih zlatnom mrežom, a među njima prve su kočije po imenu Veđayanta.
Ettha, deva, chandaṁ janehi jīvite apekkhaṁ karohi.
apekkhaṁ → apekhaṁ (pts)
Probudite u sebi želju za njima! Probudite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti maṇisahassāni maṇiratanappamukhāni.
caturāsīti maṇisahassāni → caturāsītimaṇisahassāni (bjt) | caturāsīti maṇisahassāni maṇiratanappamukhāni → caturāsītimaṇisahassāni maṇiratanapamukhāni (th) | caturāsīti maṇisahassāni maṇiratanappamukhāni → caturāsīti-maṇi-sahassāni maṇi-ratanapamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 dragulja, a među njima prvi je dragulj-blago.
Ettha, deva, chandaṁ janehi jīvite apekkhaṁ karohi.
apekkhaṁ → apekhaṁ (pts)
Probudite u sebi želju za njima! Probudite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti itthisahassāni itthiratanappamukhāni.
caturāsīti itthisahassāni itthiratanappamukhāni → caturāsītiitthīsahassāni itthīratanapamukhāni (sya-all) | caturāsīti itthisahassāni → caturāsītiitthisahassāni (bjt) | caturāsīti itthisahassāni itthiratanappamukhāni → caturāsīti-itthi-sahassāni itthi-ratanapamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 žena, a među njima prva je žena-blago.
Ettha, deva, chandaṁ janehi jīvite apekkhaṁ karohi.
apekkhaṁ → apekhaṁ (pts)
Probudite u sebi želju za njima! Probudite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti gahapatisahassāni gahapatiratanappamukhāni.
caturāsīti gahapatisahassāni → caturāsītigahapatisahassāni (bjt) | caturāsīti gahapatisahassāni gahapatiratanappamukhāni → caturāsītigahapatisahassāni gahapatiratanapamukhāni (th) | caturāsīti gahapatisahassāni gahapatiratanappamukhāni → caturāsīti-gahapati-sahassāni gahapatiratana-pamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 kućedomaćina, a među njima prvi je kućedomaćin-blago.
Ettha, deva, chandaṁ janehi jīvite apekkhaṁ karohi.
apekkhaṁ → apekhaṁ (pts)
Probudite u sebi želju za njima! Probudite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti khattiyasahassāni anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni.
pariṇāyakaratanappamukhāni → parināyakaratanappamukhāni (bj) | caturāsīti khattiyasahassāni anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni → caturāsītikhattiyasahassāni anuyuttāni pariṇāyakaratanapamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 plemića vazala, a među njima prvi je savetnik-blago.
Ettha, deva, chandaṁ janehi jīvite apekkhaṁ karohi.
apekkhaṁ → apekhaṁ (pts)
Probudite u sebi želju za njima! Probudite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti dhenusahassāni duhasandanāni kaṁsūpadhāraṇāni.
caturāsīti dhenusahassāni duhasandanāni → caturāsītidhenusahassāni dhuvasandanāni (bj) | kaṁsūpadhāraṇāni → kaṁsupadhāraṇāni (sya-all) | caturāsīti dhenusahassāni duhasandanāni kaṁsūpadhāraṇāni → caturāsītidhenusahassāni dukūlasandanāni kaṁsūpadhārāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 krava muzara, sa svilenim povocima i bronzanim kofama za mužu.
Ettha, deva, chandaṁ janehi jīvite apekkhaṁ karohi.
apekkhaṁ → apekhaṁ (pts)
Probudite u sebi želju za njima! Probudite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti vatthakoṭisahassāni khomasukhumānaṁ kappāsikasukhumānaṁ koseyyasukhumānaṁ kambalasukhumānaṁ.
caturāsīti vatthakoṭisahassāni → caturāsītivatthakoṭisahassāni (bjt, th) | caturāsīti vatthakoṭisahassāni → caturāsīti-vattha-koṭi-sahassāni (pts) | kappāsikasukhumānaṁ koseyyasukhumānaṁ kambalasukhumānaṁ → kappāsika-sukhumānaṁ koseyya-sukhumānaṁ kambala-sukhumānaṁ (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 divnih odela od lanenog platna, svile, vune ili pamuka.
Ettha, deva, chandaṁ janehi, jīvite apekkhaṁ karohi.
apekkhaṁ → apekhaṁ (pts)
Probudite u sebi želju za njima! Probudite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti thālipākasahassāni sāyaṁ pātaṁ bhattābhihāro abhihariyati.
abhihariyati → abhiharayittha (sya-all); abhihariyittha (pts) | caturāsīti → (pts) | sāyaṁ pātaṁ → sāyapātaṁ (pts) | abhihariyittha → Sd abhihāriyittha; St abhihārīyittha; Bp atihariyati; Bm abhihariyati; K abhiharayittha. (pts note) | caturāsīti thālipākasahassāni → caturāsītithālipākasahassāni (bjt, th)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 servisa za jelo, koje vam iznose ujutro i uveče.
Ettha, deva, chandaṁ janehi jīvite apekkhaṁ karohī’ti.
apekkhaṁ karohīti → apekhaṁ kārohīti (pts)
Probudite u sebi želju za njima! Probudite brigu za životom!

Evaṁ vutte, ānanda, rājā mahāsudassano subhaddaṁ deviṁ etadavoca:
Ānanda → SS omit. (pts note) | Subhaddaṁ → Sc Subhadda. (pts note) | deviṁ → Sc deviṁ. (pts note) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Kada je ovo čuo, kralj Mahāsudassana reče kraljici:
‘Dīgharattaṁ kho maṁ tvaṁ, devi, iṭṭhehi kantehi piyehi manāpehi samudācarittha;
piyehi → (sya-all, pts) | samudācarittha → samudācaritvā (sya-all, pts) | maṁ → Sc man; St pana. (pts note) | tvaṁ → Sc taṁ. (pts note) | iṭṭhehi → Sc iddhehi; Sdt idhehi; Bmp iṭhehi. (pts note) | manāpehi → Sdt omit; Bm pīyehi man-. (pts note) | samudācaritvā → Bmp samudācarittha. (pts note) | dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts)
’Jako dugo, kraljice moja, odbraćala si mi se rečima punim ljubavi, poželjnim, prijatnim i prikladnim.
atha ca pana maṁ tvaṁ pacchime kāle aniṭṭhehi akantehi appiyehi amanāpehi samudācarasī’ti.
appiyehi → (sya-all, pts) | akantehi → Bm inserts apīyehi. (pts note)
A u mom poslednjem času, tvoje reči su nepoželjne, neprijatne i neprikladne!’

‘Kathaṁ carahi taṁ, deva, samudācarāmī’ti?
kathaṁ carahi → kathañca hi (sya-all) | kathaṁ carahi → kathañcarahi (bjt) | kathaṁ → kathañ (pts)
’A kako bih sada, vaše visočanstvo, trebalo da postupam?’

‘Evaṁ kho maṁ tvaṁ, devi, samudācara:’Evo ovako, kraljice moja, treba da kažeš: “sabbeheva, deva, piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo, mā kho tvaṁ, deva, sāpekkho kālamakāsi, dukkhā sāpekkhassa kālaṅkiriyā, garahitā ca sāpekkhassa kālaṅkiriyā.
kālaṅkiriyā → kālakiriyā (bj, sya-all) | deva → (sya-all) | sāpekkhassa kālaṅkiriyā → sāpekhassa kālakiriyā (pts) | deva → K omits (here only). (pts note) | deva → Sc āve; Sdt Ānanda deva. (pts note) | kāla-kiriyā → Bmp kālaṁ, and below (pts note) | kālaṅkiriyā → kālaṁkiriyā (ms2005) | sabbeheva → sabbeh eva (pts) | nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo → nānā-bhāvo vinā-bhāvo aññathā-bhāvo (pts) | sāpekkho kālamakāsi → sāpekho kālam akāsi (pts) | sāpekkhassa kālaṅkiriyā → sāpekhassa kāla-kiriyā (pts)
’U svemu što je drago i blisko postoji razdvajanje, razilaženje, napuštanje.
Imāni te, deva, caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni.
caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni → caturāsītinagarasahassāni kusāvatīrājadhānīpamukhāni (sya-all) | caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni → caturāsīti-nagara-sahassāni kusāvatīrājadhāni-pamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 gradova, a među njima prvi je kraljevska prestonica Kusāvati.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts) | apekhaṁ → K apekkhaṁ (and onwards). (pts note) | akāsi → -15 Scd Bm mākāsi throughout; St in the first two clauses mā karohi, afterwards mākāsi. (pts note)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni.
caturāsīti-pāsāda-sahassāni → K pa down to mā akāsi. (pts note) | caturāsīti pāsādasahassāni → caturāsītipāsādasahassāni (bjt) | caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni → caturāsītipāsādasahassāni (th) | caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni → caturāsīti-pāsāda-sahassāni dhammapāsāda-pamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 palata, a među njima prva je palata po imenu Dhamma.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni.
caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni → caturāsītikūṭāgārasahassāni mahāvyūhakūṭāgārapamukhāni (pts) | caturāsīti-kūṭāgāra-sahassāni → K pa down to the first mā akāsi. (pts note) | caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni → caturāsīti-kūṭāgāra-sahassāni mahāvyūha-kūṭāgāra-pamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 odaja, a među njima prva je velika dvorana.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti pallaṅkasahassāni sovaṇṇamayāni rūpiyamayāni dantamayāni sāramayāni gonakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni.
gonakatthatāni → goṇakatthatāni (bj) | kadalimigapavarapaccattharaṇāni → kādalimigapavarapaccattharaṇāni (bj) | rūpiyamayāni → rūpimayāni (pts) | gonakatthatāni paṭikatthatāni → goṇakatthatāni (pts) | kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni → kadalimigapaccattharaṇāni sauttaracchadanāni ubhato lohitakūpadhānāni (pts) | caturāsīti pallaṅkasahassāni → caturāsītipallaṅkasahassāni (bjt, th) | sāramayāni gonakatthatāni → masāragallamayāni goṇakatthatāni (th) | ubhatolohitakūpadhānāni → ubhatolohitakupadhānāni (th) | caturāsīti pallaṅkasahassāni → caturāsīti-pallaṅka-sahassāni (pts) | kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni → kadali-miga-paccattharaṇāni sauttaracchadanāni ubhato lohitakūpadhānāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 sofa načinjenih od zlata, srebra, slonovače i drveta, presvučenih kožom. Zastrte su vunenim prekrivačima – mekim, snežno belim ili sa izvezenim cvetovima – i još mekom jelenjom kožom, sa zastorom gore i crvenim jastučićima na obe strane.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti nāgasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni.
caturāsīti nāgasahassāni → caturāsītināgasahassāni (bjt, th) | uposathanāgarājappamukhāni → uposathanāgarājapamukhāni (th) | nāgasahassāni → nāga-sahassāni (pts) | sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni → sovaṇṇa-dhajāni hema-jāla-paṭicchannāni uposatha-nāgarāja-pamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 snažnih slonova, sa zlatnim ukrasima i barjacima, prekrivenih zlatnom mrežom, a među njima prvi je slon po imenu Uposatha.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti assasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni.
caturāsīti assasahassāni → caturāsītiassasahassāni (bjt, th) | valāhakaassarājappamukhāni → valāhakaassarājapamukhāni (th) | assasahassāni → assa-sahassāni (pts) | sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni → sovaṇṇa-dhajāni hema-jāla-paṭicchannāni valāhaka-assarāja-pamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 konja, sa zlatnim ukrasima i barjacima, prekrivenih zlatnom mrežom, a među njima prvi je konj po imenu Valāhaka.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti rathasahassāni sīhacammaparivārāni byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni paṇḍukambalaparivārāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni vejayantarathappamukhāni.
byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni → vyagghacammaparivārāni (pts) | caturāsīti rathasahassāni → caturāsītirathasahassāni (bjt, th) | vejayantarathappamukhāni → vejayantarathapamukhāni (th)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 kočija, presvučenih kožama lava, tigra i leoparda, kao i sa prekrivačima boje šafrana, sa zlatnim ukrasima i barjacima, prekrivenih zlatnom mrežom, a među njima prve su kočije po imenu Veđayanta.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti maṇisahassāni maṇiratanappamukhāni.
caturāsīti maṇisahassāni → caturāsītimaṇisahassāni (bjt) | caturāsīti maṇisahassāni maṇiratanappamukhāni → caturāsītimaṇisahassāni maṇiratanapamukhāni (th) | maṇisahassāni maṇiratanappamukhāni → maṇi-sahassāni maṇiratana-pamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 dragulja, a među njima prvi je dragulj-blago.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti itthisahassāni subhaddādevippamukhāni.
caturāsīti itthisahassāni subhaddādevippamukhāni → caturāsītiitthīsahassāni subhaddādevipamukhāni (sya-all) | caturāsīti itthisahassāni subhaddādevippamukhāni → caturāsītiitthisahassāni subhaddādevipamukhāni (bjt) | itthisahassāni subhaddādevippamukhāni → itthi-sahassāni subhaddādevi-pamukhāni (pts)
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti gahapatisahassāni gahapatiratanappamukhāni.
caturāsīti gahapatisahassāni → caturāsītigahapatisahassāni (bjt) | caturāsīti gahapatisahassāni gahapatiratanappamukhāni → caturāsītigahapatisahassāni gahapatiratanapamukhāni (th) | caturāsīti gahapatisahassāni gahapatiratanappamukhāni → caturāsīti-gahapati-sahassāni gahapati ratana pamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 kućedomaćina, a među njima prvi je kućedomaćin-blago.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti khattiyasahassāni anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni.
pariṇāyakaratanappamukhāni → parināyakaratanappamukhāni (bj) | caturāsīti khattiyasahassāni anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni → caturāsītikhattiyasahassāni anuyuttāni pariṇāyakaratanapamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 plemića vazala, a među njima prvi je savetnik-blago.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Imāni te, deva, caturāsīti dhenusahassāni duhasandanāni kaṁsūpadhāraṇāni.
caturāsīti dhenusahassāni duhasandanāni → caturāsītidhenusahassāni dhuvasandanāni (bj); caturāsītidhenusahassāni dukūlasandanāni (pts) | kaṁsūpadhāraṇāni → kaṁsupadhāraṇāni (sya-all) | caturāsīti dhenusahassāni duhasandanāni → caturāsīti-dhenu-sahassāni dukūlasandanāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 krava muzara, sa svilenim povocima i bronzanim kofama za mužu.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti vatthakoṭisahassāni khomasukhumānaṁ kappāsikasukhumānaṁ koseyyasukhumānaṁ kambalasukhumānaṁ.
caturāsīti vatthakoṭisahassāni → caturāsītivatthakoṭisahassāni (bjt, th) | caturāsīti vatthakoṭisahassāni → caturāsīti-vattha-koṭi-sahassāni (pts) | kappāsikasukhumānaṁ koseyyasukhumānaṁ kambalasukhumānaṁ → kappāsika-sukhumānaṁ koseyya-sukhumānaṁ kambala-sukhumānaṁ (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 divnih odela od lanenog platna, svile, vune ili pamuka.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti thālipākasahassāni sāyaṁ pātaṁ bhattābhihāro abhihariyati.
abhihariyati → abhiharayittha (sya-all); abhihariyittha (pts) | caturāsīti thālipākasahassāni sāyaṁ pātaṁ → caturāsītithālipākasahassāni sāyapātaṁ (pts) | abhihariyittha → Sc abhiharīyittha; Bm abhihariyati; K abhiharayittha. See p. 197. (pts note)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 servisa za jelo, koje vam iznose ujutro i uveče.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsī”’ti.
mākāsīti → mā akāsīti (sya-all) | apekkhaṁ mākāsīti → apekhaṁ mā akāsīti (pts) | mākāsīti → mākāsī ti (ms2005)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!”’

Evaṁ vutte, ānanda, subhaddā devī parodi assūni pavattesi.
assūni → Sdt Bp both times assuni. (pts note)
Kad ovo bi rečeno, kraljici Subhaddi počeše suze da liju.
Atha kho, ānanda, subhaddā devī assūni puñchitvā rājānaṁ mahāsudassanaṁ etadavoca:
puñchitvā → pamajjitvā (bj, sya-all, km, pts1ed); puñjitvā (mr) | puñchitvā → pamajjitvā (pts) | pamajjitvā → puñjitvā (bj: machasaṁ) | puñchitvā → pamajjitvā (cck: sī. syā. pī.); puñjitvā (cck: ka.) | pamajjitvā → Sum pamacchitvā; Bm puñjitvā. (pts note) | subhaddā devī → subhaddādevī (bjt) | atha kho → athakho (th) | mahāsudassanaṁ etadavoca → mahā sudassanaṁ etad avoca (pts)
A onda ona obrisa lice i reče kralju Mahāsudassani:
‘Sabbeheva, deva, piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo, mā kho tvaṁ, deva, sāpekkho kālamakāsi, dukkhā sāpekkhassa kālaṅkiriyā, garahitā ca sāpekkhassa kālaṅkiriyā.
kālaṅkiriyā → kālakiriyā (bj, sya-all) | ca → (sya-all) | sāpekkhassa kālaṅkiriyā → sāpekhassa kālakiriyā (pts) | kālaṅkiriyā → kālaṁkiriyā (ms2005) | sabbeheva → sabbeh eva (pts) | nānābhāvo → nānā-bhāvo (pts) | aññathābhāvo → aññathā-bhāvo (pts) | sāpekkho kālamakāsi → sāpekho kālam akāsi (pts) | sāpekkhassa kālaṅkiriyā → sāpekhassa kāla-kiriyā (pts)
’U svemu što je drago i blisko postoji razdvajanje, razilaženje, napuštanje. Vaše visočanstvo, dočekajte smrt bez briga, jer bolno je umiranje sa brigom i kao takvo zaslužuje kritiku.
Imāni te, deva, caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni.
caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni → caturāsītinagarasahassāni kusāvatīrājadhānīpamukhāni (sya-all) | + → kho (th) | caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni → caturāsīti-nagara-sahassāni kusāvatīrājadhāni-pamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 gradova, a među njima prvi je kraljevska prestonica Kusāvati.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni.
caturāsīti pāsādasahassāni → caturāsītipāsādasahassāni (bjt) | caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni → caturāsītipāsādasahassāni dhammapāsādapamukhāni (th) | caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni → caturāsīti-pāsāda-sahassāni dhammapāsāda-pamukhāni (pts)
’Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 palata, a među njima prva je palata po imenu Dhamma.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni.
caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni → caturāsītikūṭāgārasahassāni mahā vyūhakūṭāgārapamukhāni (pts) | caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni → caturāsītikūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārapamukhāni (th) | caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni → caturāsīti-kūṭāgāra-sahassāni mahā vyūha-kūṭāgāra-pamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 odaja, a među njima prva je velika dvorana.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti pallaṅkasahassāni sovaṇṇamayāni rūpiyamayāni dantamayāni sāramayāni gonakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni.
gonakatthatāni → goṇakatthatāni (bj) | kadalimigapavarapaccattharaṇāni → kādalimigapavarapaccattharaṇāni (bj) | sāramayāni gonakatthatāni → masāragallamayāni goṇakatthatāni (sya-all) | ubhatolohitakūpadhānāni → ubhatolohitakupadhānāni (sya-all) | rūpiyamayāni → rūpimayāni (pts) | gonakatthatāni paṭikatthatāni → goṇakatthatāni (pts) | kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni → kadalimigapaccattharaṇāni sauttaracchadanāni ubhato lohitakūpadhānāni (pts) | caturāsīti pallaṅkasahassāni → caturāsītipallaṅkasahassāni (bjt, th) | caturāsīti pallaṅkasahassāni → caturāsīti-pallaṅka-sahassāni (pts) | kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni → kadali-miga-paccattharaṇāni sauttaracchadanāni ubhato lohitakūpadhānāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 sofa načinjenih od zlata, srebra, slonovače i drveta, presvučenih kožom. Zastrte su vunenim prekrivačima – mekim, snežno belim ili sa izvezenim cvetovima – i još mekom jelenjom kožom, sa zastorom gore i crvenim jastučićima na obe strane.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti nāgasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni.
caturāsīti nāgasahassāni → caturāsītināgasahassāni (bjt, th) | uposathanāgarājappamukhāni → uposathanāgarājapamukhāni (th) | nāgasahassāni → nāga-sahassāni (pts) | sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni → sovaṇṇa-dhajāni hema-jāla-paṭicchannāni uposatha-nāgarāja-pamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 snažnih slonova, sa zlatnim ukrasima i barjacima, prekrivenih zlatnom mrežom, a među njima prvi je slon po imenu Uposatha.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti assasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni.
caturāsīti assasahassāni → caturāsītiassasahassāni (bjt, th) | valāhakaassarājappamukhāni → valāhakaassarājapamukhāni (th) | assasahassāni → assa-sahassāni (pts) | sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni → sovaṇṇa-dhajāni hema-jāla-paṭicchannāni valāhaka-assarāja-pamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 konja, sa zlatnim ukrasima i barjacima, prekrivenih zlatnom mrežom, a među njima prvi je konj po imenu Valāhaka.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha, jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti rathasahassāni sīhacammaparivārāni byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni paṇḍukambalaparivārāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni vejayantarathappamukhāni.
byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni → vyagghacammaparivārāni (pts) | caturāsīti rathasahassāni → caturāsītirathasahassāni (bjt, th) | vejayantarathappamukhāni → vejayantarathapamukhāni (bjt, th)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 kočija, presvučenih kožama lava, tigra i leoparda, kao i sa prekrivačima boje šafrana, sa zlatnim ukrasima i barjacima, prekrivenih zlatnom mrežom, a među njima prve su kočije po imenu Veđayanta.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti maṇisahassāni maṇiratanappamukhāni.
caturāsīti maṇisahassāni → caturāsītimaṇisahassāni (bjt) | caturāsīti maṇisahassāni maṇiratanappamukhāni → caturāsītimaṇisahassāni maṇiratanapamukhāni (th) | maṇisahassāni maṇiratanappamukhāni → maṇi-sahassāni maṇiratana-pamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 dragulja, a među njima prvi je dragulj-blago.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti itthisahassāni itthiratanappamukhāni.
caturāsīti itthisahassāni itthiratanappamukhāni → caturāsītiitthīsahassāni itthīratanapamukhāni (sya-all) | itthiratanappamukhāni → subhaddādevipamukhāni (pts) | caturāsīti itthisahassāni → caturāsītiitthisahassāni (bjt) | itthisahassāni itthiratanappamukhāni → itthi-sahassāni subhaddādevi-pamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 žena, a među njima prva je žena-blago.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha, jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti gahapatisahassāni gahapatiratanappamukhāni.
caturāsīti gahapatisahassāni → caturāsītigahapatisahassāni (bjt) | caturāsīti gahapatisahassāni gahapatiratanappamukhāni → caturāsītigahapatisahassāni gahapatiratanapamukhāni (th) | gahapatisahassāni gahapatiratanappamukhāni → gahapati sahassāni gahapati ratana pamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 kućedomaćina, a među njima prvi je kućedomaćin-blago.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti khattiyasahassāni anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni.
pariṇāyakaratanappamukhāni → parināyakaratanappamukhāni (bj) | caturāsīti khattiyasahassāni anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni → caturāsītikhattiyasahassāni anuyuttāni pariṇāyakaratanapamukhāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 plemića vazala, a među njima prvi je savetnik-blago.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti dhenusahassāni duhasandanāni kaṁsūpadhāraṇāni.
caturāsīti dhenusahassāni duhasandanāni → caturāsītidhenusahassāni dhuvasandanāni (bj); caturāsītidhenusahassāni dukūlasandanāni (pts) | kaṁsūpadhāraṇāni → kaṁsupadhāraṇāni (sya-all) | caturāsīti dhenusahassāni duhasandanāni → caturāsīti-dhenu-sahassāni dukūlasandanāni (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 krava muzara, sa svilenim povocima i bronzanim kofama za mužu.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti vatthakoṭisahassāni khomasukhumānaṁ kappāsikasukhumānaṁ koseyyasukhumānaṁ kambalasukhumānaṁ.
caturāsīti vatthakoṭisahassāni → caturāsītivatthakoṭisahassāni (bjt, th) | caturāsīti vatthakoṭisahassāni → caturāsīti-vattha-koṭi-sahassāni (pts) | kappāsikasukhumānaṁ koseyyasukhumānaṁ kambalasukhumānaṁ → kappāsika-sukhumānaṁ koseyya-sukhumānaṁ kambala-sukhumānaṁ (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 divnih odela od lanenog platna, svile, vune ili pamuka.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsi.
mākāsi → mā akāsi (sya-all) | apekkhaṁ mākāsi → apekhaṁ mā akāsi (pts)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!
Imāni te, deva, caturāsīti thālipākasahassāni sāyaṁ pātaṁ bhattābhihāro abhihariyati.
abhihariyati → abhiharīyati (bj); abhiharayittha (sya-all); abhihariyittha (pts) | caturāsīti thālipākasahassāni sāyaṁ pātaṁ → caturāsītithālipākasahassāni sāyapātaṁ (pts)
Vaše visočanstvo, vi imate 84.000 servisa za jelo, koje vam iznose ujutro i uveče.
Ettha, deva, chandaṁ pajaha jīvite apekkhaṁ mākāsī’ti.
mākāsīti → mākāsīti brahmalokūpagamanaṁ (bj) | mākāsīti atha kho → mā akāsīti athakho (sya-all) | apekkhaṁ mākāsīti → apekhaṁ mā akāsīti (pts) | akāsīti → MSS. akāsi. (pts note)
Napustite želju za njima! Napustite brigu za životom!

8. Brahmalokūpagama8. Preporađanje u svetu Brahme

Atha kho, ānanda, rājā mahāsudassano na cirasseva kālamakāsi.
na cirasseva → naciraṁyeva (sya-all) | naciraṁyeva → na cirasseva (sya-all: sī.) | cirass → So Sct Bp; Sd cirassen'; K ciraṁ yeva; K (Sī) cirass'; eva. (pts note) | na cirasseva → nacirasseva (my) | atha kho → athakho (th) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts) | cirasseva kālamakāsi → cirass eva kālam akāsi (pts)
I ne dugo posle toga kralj Mahāsudassana preminu.
Seyyathāpi, ānanda, gahapatissa vā gahapatiputtassa vā manuññaṁ bhojanaṁ bhuttāvissa bhattasammado hoti; evameva kho, ānanda, rañño mahāsudassanassa māraṇantikā vedanā ahosi.
māraṇantikā → maraṇantikā (sya-all) | ānanda → (pts) | kho → Bm K insert Ānanda. (pts note) | māraṇantikā → Scd māran-; K mar-. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | gahapatiputtassa → gahapati-puttassa (pts) | bhattasammado → bhatta-sammado (pts) | evameva → evam eva (pts)
A osećaj koji je imao neposredno pred smrt bio je kao kada kućedomaćin ili njegovo dete slatko zaspi, pošto je pojelo ukusan obrok.

Kālaṅkato ca, ānanda, rājā mahāsudassano sugatiṁ brahmalokaṁ upapajji.
kālaṅkato ca ānanda → kālakato cānanda (bj) | kālaṅkato → kālakato (sya-all) | kālaṅkato ca → kālakato (pts) | upapajji → uppajji (pts) | Kāla-kato → Sct add vā; K ca. (pts note) | uppajji → Bmp K upapajji. (pts note) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts) | brahmalokaṁ upapajji → brahma-lokaṁ uppajji (pts)
Posle smrti, kralj Mahāsudassana se preporodio na dobrom odredištu, u svetu Brahme.
Rājā, ānanda, mahāsudassano caturāsīti vassasahassāni kumārakīḷaṁ kīḷi.
kumārakīḷaṁ → … kīḷitaṁ (bj, mr); … kīḷikaṁ (pts1ed) | caturāsīti vassasahassāni kumārakīḷaṁ → caturāsītivassasahassāni kumārakīḷitaṁ (bj); caturāsītivassasahassāni kumārakīḷikaṁ (pts) | kumārakīḷitaṁ → kumārakīḷaṁ (bj: machasaṁ) | kumārakīḷaṁ → kīḷitaṁ (cck: ka.); kīḷikaṁ (cck: sī. pī.) | kumāra-kīḷikaṁ → SS kīlikaṁ; K kīḷim. (pts note) | kīḷi → SS kīli; Bm kili. (pts note)
Ānanda, tamo se on zabavljao raznim igrama 84.000 godina.
Caturāsīti vassasahassāni oparajjaṁ kāresi.
caturāsīti vassasahassāni → caturāsītivassasahassāni (bjt, th) | caturāsīti vassasahassāni → caturāsīti-vassa-sahassāni (pts)
Osamdeset četiri hiljade godina bio je prestolonaslednik.
Caturāsīti vassasahassāni rajjaṁ kāresi.
caturāsīti vassasahassāni → caturāsītivassasahassāni (bjt) | caturāsīti vassasahassāni → caturāsīti-vassa-sahassāni (pts)
Osamdeset četiri hiljade godina vladao je kraljevstvom.
Caturāsīti vassasahassāni gihibhūto dhamme pāsāde brahmacariyaṁ cari.
brahmacariyaṁ cari → brahmacariyaṁ ācari (sya-all, km); brahmacariyamacari (mr) | gihibhūto → gihībhūto (bj, pts1ed); gīhibhūto (km) | caturāsīti vassasahassāni gihibhūto → caturāsītivassasahassāni gihībhūto (bj, pts) | gihībhūto → gihibhūto (bj: machasaṁ) | cari → brahmacariyamacarī (bj: kām) | gihibhūto → gihībhūto (cck: sī. pī.) | cari → brahmacariyamacari (cck: ka.) | Dhamme → Sd dhammo. (pts note) | pāsāde → Sd pāsāda. (pts note) | cari → Bp acari; K ācari. (pts note) | caturāsīti vassasahassāni gihibhūto → caturāsīti-vassa-sahassāni gihī-bhūto (pts)
Osamdeset četiri hiljade godina je kao nezaređeni živeo svetačkim životom u palati po imenu Dhamma.
So cattāro brahmavihāre bhāvetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā brahmalokūpago ahosi.
brahmalokūpago → brahmalokupago (sya-all) | maraṇā → -10 Bp rammaṇā. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | brahmavihāre → brahma-vihāre (pts) | paraṁ → param (pts)
Negujući četiri uzvišena boravišta, posle sloma tela, posle smrti, preporodio se u svetu Brahme.

Siyā kho panānanda, evamassa:
Siyā → K adds nu. (pts note) | Ānanda → -12 sdt panete Ānanda; Bp panatenananda; K pan Ananda. (pts note) | assa → Sd eva tassa corrected to etassa. (pts note) | panānanda evamassa → pana te ānanda evam assa (pts)
Ānanda, možda ti ovako pomisliš:
‘añño nūna tena samayena rājā mahāsudassano ahosī’ti,
mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
’Sigurno je kralj Mahāsudassana bio neko drugi u to vreme.’
na kho panetaṁ, ānanda, evaṁ daṭṭhabbaṁ. Ahaṁ tena samayena rājā mahāsudassano ahosiṁ.
panetaṁ → pana taṁ (pts) | taṁ → -14 Bmp K pan'; etaṁ. (pts note) | ahosiṁ → SS Bmp ahosin ti. (pts note) | mahāsudassano → mahā-sudassano (pts)
Ali nemoj tako da razmišljaš. Upravo ja sam u to vreme bio kralj Mahāsudassana.

Mama tāni caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni, mama tāni caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni, mama tāni caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni, mama tāni caturāsīti pallaṅkasahassāni sovaṇṇamayāni rūpiyamayāni dantamayāni sāramayāni gonakatthatāni paṭikatthatāni paṭalikatthatāni kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni, mama tāni caturāsīti nāgasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni, mama tāni caturāsīti assasahassāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni, mama tāni caturāsīti rathasahassāni sīhacammaparivārāni byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni paṇḍukambalaparivārāni sovaṇṇālaṅkārāni sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni vejayantarathappamukhāni, mama tāni caturāsīti maṇisahassāni maṇiratanappamukhāni, mama tāni caturāsīti itthisahassāni subhaddādevippamukhāni, mama tāni caturāsīti gahapatisahassāni gahapatiratanappamukhāni, mama tāni caturāsīti khattiyasahassāni anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni, mama tāni caturāsīti dhenusahassāni duhasandanāni kaṁsūpadhāraṇāni, mama tāni caturāsīti vatthakoṭisahassāni khomasukhumānaṁ kappāsikasukhumānaṁ koseyyasukhumānaṁ kambalasukhumānaṁ, mama tāni caturāsīti thālipākasahassāni sāyaṁ pātaṁ bhattābhihāro abhihariyittha.
gonakatthatāni → goṇakatthatāni (bj) | kadalimigapavarapaccattharaṇāni → kādalimigapavarapaccattharaṇāni (bj) | pariṇāyakaratanappamukhāni → parināyakaratanapamukhāni (bj) | caturāsīti dhenusahassāni duhasandanāni → caturāsītidhenusahassāni dhuvasandanāni (bj); caturāsītidhenusahassāni dukūlasandanāni (pts) | abhihariyittha → abhiharīyittha (bj); abhiharayittha (sya-all) | caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni → caturāsītinagarasahassāni kusāvatīrājadhānīpamukhāni (sya-all) | sāramayāni gonakatthatāni → masāragallamayāni goṇakatthatāni (sya-all) | sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni → suuttaracchadāni ubhatolohitakupadhānāni (sya-all) | caturāsīti itthisahassāni subhaddādevippamukhāni → caturāsītiitthīsahassāni subhaddādevīpamukhāni (sya-all); caturāsītiitthisahassāni subhaddadevīpamukhāni (pts) | kaṁsūpadhāraṇāni → kaṁsupadhāraṇāni (sya-all) | caturāsīti khattiyasahassāni anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni → caturāsītikhattiyasahassāni anuyuttāni pariṇāyakaratanapamukhāni (pts) | caturāsīti thālipākasahassāni sāyaṁ pātaṁ → caturāsītithālipākasahassāni sāyapātaṁ (pts) | abhihariyittha → So Scd Bp -hāray-; St -hāriyittha; Bm K -harayittha. (pts note) | caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni → caturāsītinagarasahassāni kusāvatīrājadhānipamukhāni (bjt) | caturāsīti pāsādasahassāni → caturāsītipāsādasahassāni (bjt) | caturāsīti kūṭāgārasahassāni → caturāsītikūṭāgārasahassāni (bjt) | caturāsīti pallaṅkasahassāni → caturāsītipallaṅkasahassāni (bjt, th) | caturāsīti nāgasahassāni → caturāsītināgasahassāni (bjt, th) | uposathanāgarājappamukhāni → uposathanāgarājapamukhāni (bjt, th) | caturāsīti assasahassāni → caturāsītiassasahassāni (bjt, th) | valāhakaassarājappamukhāni → valāhakaassarājapamukhāni (bjt, th) | caturāsīti rathasahassāni → caturāsītirathasahassāni (bjt, th) | vejayantarathappamukhāni → vejayantarathapamukhāni (bjt, th) | caturāsīti maṇisahassāni → caturāsītimaṇisahassāni (bjt) | caturāsīti gahapatisahassāni → caturāsītigahapatisahassāni (bjt) | caturāsīti vatthakoṭisahassāni → caturāsītivatthakoṭisahassāni (bjt, th) | caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni → caturāsītipāsādasahassāni dhammapāsādapamukhāni (th) | caturāsīti kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni → caturāsītikūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārapamukhāni (th) | caturāsīti maṇisahassāni maṇiratanappamukhāni → caturāsītimaṇisahassāni maṇiratanapamukhāni (th) | caturāsīti gahapatisahassāni gahapatiratanappamukhāni → caturāsītigahapatisahassāni gahapatiratanapamukhāni (th) | caturāsīti nagarasahassāni kusāvatīrājadhānippamukhāni → caturāsīti-nagara-sahassāni kusāvatīrājadhāni-pamukhāni (pts) | caturāsīti pāsādasahassāni dhammapāsādappamukhāni → caturāsīti-pāsāda-sahassāni dhammapāsāda-pamukhāni (pts) | kūṭāgārasahassāni mahāviyūhakūṭāgārappamukhāni → kūṭāgāra sahassāni mahāvyūha kūṭāgāra pamukhāni (pts) | caturāsīti pallaṅkasahassāni → caturāsīti-pallaṅka-sahassāni (pts) | rūpiyamayāni → rūpimayāni (pts) | kadalimigapavarapaccattharaṇāni sauttaracchadāni ubhatolohitakūpadhānāni → kadali-miga-paccattharaṇāni sa-uttaracchadanāni ubhato lohitakūpadhānāni (pts) | caturāsīti nāgasahassāni → caturāsīti-nāga-sahassāni (pts) | sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni uposathanāgarājappamukhāni → sovaṇṇa-dhajāni hema-jāla-paṭicchannāni uposatha-nāgarāja-pamukhāni (pts) | caturāsīti assasahassāni → caturāsīti-assa-sahassāni (pts) | sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni valāhakaassarājappamukhāni → sovaṇṇa-dhajāni hema-jāla-paṭicchannāni valāhaka-assarāja-pamukhāni (pts) | caturāsīti rathasahassāni sīhacammaparivārāni byagghacammaparivārāni dīpicammaparivārāni paṇḍukambalaparivārāni → caturāsīti-ratha-sahassāni sīha-cammaparivārāni vyaggha-camma-parivārāni dīpi-cammaparivārāni paṇḍu-kambala-parivārāni (pts) | sovaṇṇadhajāni hemajālapaṭicchannāni vejayantarathappamukhāni → sovaṇṇa-dhajāni hema-jāla-paṭicchannāni vejayanta-rathapamukhāni (pts) | caturāsīti maṇisahassāni maṇiratanappamukhāni → caturāsīti-maṇi-sahassāni maṇi-ratanapamukhāni (pts) | caturāsīti itthisahassāni subhaddādevippamukhāni → caturāsīti-itthi-sahassāni subhadda-devīpamukhāni (pts) | caturāsīti gahapatisahassāni gahapatiratanappamukhāni → caturāsīti-gahapati-sahassāni gahapatiratana-pamukhāni (pts) | caturāsīti khattiyasahassāni anuyantāni pariṇāyakaratanappamukhāni → caturāsīti-khattiya-sahassāni anuyuttāni pariṇāyaka-ratana-pamukhāni (pts) | caturāsīti dhenusahassāni duhasandanāni → caturāsīti-dhenu-sahassāni dukūla-sandanāni (pts) | caturāsīti vatthakoṭisahassāni → caturāsīti-vattha-koṭi-sahassāni (pts) | kappāsikasukhumānaṁ koseyyasukhumānaṁ kambalasukhumānaṁ → kappāsika-sukhumānaṁ koseyya-sukhumānam kambala-sukhumānaṁ (pts) | caturāsīti thālipākasahassāni sāyaṁ pātaṁ → caturāsīti-thālipāka-sahassāni sāyapātaṁ (pts)
Moji su bili tih 84.000 gradova, a među njima prvi je bila kraljevska prestonica Kusāvati. I moje je bilo sve ostalo.

Tesaṁ kho panānanda, caturāsītinagarasahassānaṁ ekaññeva taṁ nagaraṁ hoti, yaṁ tena samayena ajjhāvasāmi yadidaṁ kusāvatī rājadhānī.
yeva → K ekaññeva. (pts note) | panānanda caturāsītinagarasahassānaṁ ekaññeva → pan ānanda caturāsīti-nagara-sahas sānaṁ ekaṁ yeva (pts) | yaṁ → yan (pts) | rājadhānī → rāja-dhānī (pts)
Od tih 84.000 gradova, živeo sam samo u jednome, u prestonici Kusāvati.
Tesaṁ kho panānanda, caturāsīti pāsādasahassānaṁ ekoyeva so pāsādo hoti, yaṁ tena samayena ajjhāvasāmi yadidaṁ dhammo pāsādo.
caturāsīti pāsādasahassānaṁ → caturāsītipāsādasahassānaṁ (my, bjt, th) | yaṁ tena → yantena (bjt) | panānanda caturāsīti pāsādasahassānaṁ ekoyeva → pan ānanda caturāsīti-pāsāda-sahassānaṁ eko yeva (pts) | yaṁ → yan (pts)
Od tih 84.000 palata, živeo sam samo u jednoj, u palati po imenu Dhamma.
Tesaṁ kho panānanda, caturāsīti kūṭāgārasahassānaṁ ekaññeva taṁ kūṭāgāraṁ hoti, yaṁ tena samayena ajjhāvasāmi yadidaṁ mahāviyūhaṁ kūṭāgāraṁ.
mahāviyūhaṁ → mahāvyūhaṁ (pts) | caturāsīti kūṭāgārasahassānaṁ → caturāsītikūṭāgārasahassānaṁ (my, bjt, th) | yaṁ tena → yantena (bjt) | panānanda → pan ānanda (pts) | kūṭāgārasahassānaṁ ekaññeva → kūṭāgāra sahassānaṁ ekaṁ yeva (pts) | yaṁ → yan (pts) | mahāviyūhaṁ → mahā-vyūhaṁ (pts)
Od tih 84.000 odaja, živeo sam samo u jednoj, u velikoj dvorani.
Tesaṁ kho panānanda, caturāsīti pallaṅkasahassānaṁ ekoyeva so pallaṅko hoti, yaṁ tena samayena paribhuñjāmi yadidaṁ sovaṇṇamayo vā rūpiyamayo vā dantamayo vā sāramayo vā.
yadidaṁ → (sya-all) | sāramayo → masāragallamayo (sya-all) | rūpiyamayo → rūpimayo (pts) | caturāsīti pallaṅkasahassānaṁ → caturāsītipallaṅkasahassānaṁ (my, th) | caturāsīti pallaṅkasahassānaṁ ekoyeva → caturāsītipallaṅkasahassānaṁ eko yeva (bjt) | yaṁ tena → yantena (bjt) | panānanda caturāsīti pallaṅkasahassānaṁ ekoyeva → pan ānanda caturāsīti-pallaṅka-sahassānaṁ eko yeva (pts) | yaṁ → yan (pts)
Od tih 84.000 sofa, koristio sam samo jednu, načinjenu od zlata, srebra, slonovače ili drveta.
Tesaṁ kho panānanda, caturāsīti nāgasahassānaṁ ekoyeva so nāgo hoti, yaṁ tena samayena abhiruhāmi yadidaṁ uposatho nāgarājā.
abhiruhāmi → abhirūhāmi (pts) | abhirūhāmi → Sc K abhiruhāmi, and below. (pts note) | caturāsīti nāgasahassānaṁ → caturāsītināgasahassānaṁ (my, th) | caturāsīti nāgasahassānaṁ ekoyeva → caturāsītināgasahassānaṁ eko yeva (bjt) | yaṁ tena → yantena (bjt) | panānanda caturāsīti nāgasahassānaṁ ekoyeva → pan ānanda caturāsīti-nāga-sahassānaṁ eko yeva (pts) | yaṁ → yan (pts) | nāgarājā → nāga-rājā (pts)
Od tih 84.000 snažnih slonova, jahao sam samo jednoga, kraljevskog slona po imenu Uposatha.
Tesaṁ kho panānanda, caturāsīti assasahassānaṁ ekoyeva so asso hoti, yaṁ tena samayena abhiruhāmi yadidaṁ valāhako assarājā.
abhiruhāmi → abhirūhāmi (pts) | Valāhako → Sc Valāho. (pts note) | caturāsīti assasahassānaṁ → caturāsītiassasahassānaṁ (my, th) | caturāsīti assasahassānaṁ ekoyeva → caturāsītiassasahassānaṁ eko yeva (bjt) | yaṁ tena → yantena (bjt) | panānanda caturāsīti assasahassānaṁ ekoyeva so → pan ānanda caturāsīti-assa sahassānaṁ eko yeva (pts) | yaṁ → yan (pts) | assarājā → assa-rājā (pts)
Od tih 84.000 konja, jahao sam samo jednoga, kraljevskog konja po imenu Valāhaka.
Tesaṁ kho panānanda, caturāsīti rathasahassānaṁ ekoyeva so ratho hoti, yaṁ tena samayena abhiruhāmi yadidaṁ vejayantaratho.
abhiruhāmi → abhirūhāmi (pts) | caturāsīti rathasahassānaṁ → caturāsītirathasahassānaṁ (my, th) | caturāsīti rathasahassānaṁ ekoyeva → caturāsītirathasahassānaṁ eko yeva (bjt) | yaṁ tena → yantena (bjt) | panānanda caturāsīti rathasahassānaṁ ekoyeva → pan ānanda caturāsīti-ratha-sahassānaṁ eko yeva (pts) | yaṁ → yan (pts) | vejayantaratho → vejayanta ratho (pts)
Od tih 84.000 kočija, vozio sam se samo jednima, onima po imenu Veđayanta.
Tesaṁ kho panānanda, caturāsīti itthisahassānaṁ ekāyeva sā itthī hoti, yā tena samayena paccupaṭṭhāti khattiyānī vā vessinī vā.
khattiyānī → khattiyinī (bj); khattiyāyinī (sya-all) | caturāsīti itthisahassānaṁ → caturāsītiitthīsahassānaṁ (sya-all) | vessinī → vessāyinī (sya-all); velāmikānī (pts) | itthī → itthi (pts) | khattiyinī → khattiyānī (bj: machasaṁ); khattiyāyinī (bj: syā) | vessinī → vessayinī (bj: syā) | vessinī → vessāyinī (cck: syā.); velāmikānī (cck: ka. sī. pī.); velāmikā (cck: saṁ. ni. 3.96) | vā → khattiyāyinī vā velānimikāni vā (sya-all: sī.) | maṁ → Sd ma; Bmp K omit. (pts note) | khattiyānī → Sc khattiyāni, Bp khattiyāyini; Bm khattiyinī; K -yāyinī. (pts note) | vā → Sc Velamikāneva; Bp soyini vā; Bm Vessinī vā; K Vessāyinī vā; K (Sī) Khattiyāyinī vā Velānimikānī vā. (pts note) | caturāsīti itthisahassānaṁ → caturāsītiitthisahassānaṁ (my) | caturāsīti itthisahassānaṁ ekāyeva → caturāsītiitthisahassānaṁ ekā yeva (bjt) | panānanda caturāsīti itthisahassānaṁ ekāyeva → pan ānanda caturāsīti-itthi-sahassānaṁ ekā yeva (pts)
Od tih 84.000 žena, služila me je samo jedna, a ona je bili iz plemićke ili ratarske kaste.
Tesaṁ kho panānanda, caturāsīti vatthakoṭisahassānaṁ ekaṁyeva taṁ dussayugaṁ hoti, yaṁ tena samayena paridahāmi khomasukhumaṁ vā kappāsikasukhumaṁ vā koseyyasukhumaṁ vā kambalasukhumaṁ vā.
caturāsīti vatthakoṭisahassānaṁ → vā tesaṁ kho panānanda caturāsītivatthakoṭisahassānaṁ (my) | caturāsīti vatthakoṭisahassānaṁ ekaṁyeva → caturāsītivatthakoṭisahassānaṁ ekaṁ yeva (bjt) | yaṁ tena → yantena (bjt) | caturāsīti vatthakoṭisahassānaṁ → caturāsītivatthakoṭisahassānaṁ (th) | panānanda caturāsīti vatthakoṭisahassānaṁ ekaṁyeva → pan ānanda caturāsīti-vattha-koṭi-sahassānaṁ ekaṁ yeva (pts) | dussayugaṁ → dussa-yugaṁ (pts) | yaṁ → yan (pts) | khomasukhumaṁ → khoma-sukhumaṁ (pts) | koseyyasukhumaṁ → koseyya-sukhumaṁ (pts) | kambalasukhumaṁ → kambala-sukhumaṁ (pts)
Od tih 8.400.000.000 odela, nosio sam samo jedno, načinjeno od lanenog platna, svile, vune ili pamuka.
Tesaṁ kho panānanda, caturāsīti thālipākasahassānaṁ ekoyeva so thālipāko hoti, yato nāḷikodanaparamaṁ bhuñjāmi tadupiyañca sūpeyyaṁ.
nāḷikodanaparamaṁ → nālikodanaparamaṁ (bj); nāḷikodanaṁ paramaṁ (sya-all) | tadūpiyañ → Sc Bm K tadupiyañ. (pts note) | caturāsīti thālipākasahassānaṁ → caturāsītithālipākasahassānaṁ (my, th) | caturāsīti thālipākasahassānaṁ ekoyeva → caturāsītithālipākasahassānaṁ eko yeva (bjt) | panānanda → pan ānanda (pts) | thālipākasahassānaṁ ekoyeva → thālipāka-sahassānaṁ eko yeva (pts) | tadupiyañca → tadūpiyañ ca (pts)
Od tih 84.000 servisa za jelo, koristio sam samo jedan, jedući najčešće priinač i uz to neko varivo.

Passānanda, sabbete saṅkhārā atītā niruddhā vipariṇatā.
sabbete → sabbe te (th) | passānanda sabbete saṅkhārā → pass ānanda sabbe te saṁkhārā (pts)
Vidiš li, Ānanda, kako su te uslovljene stvari prošle, propale, nestale!
Evaṁ aniccā kho, ānanda, saṅkhārā;
saṅkhārā → saṁkhārā (pts)
Tako su prolazne sve uslovljene stvari,
evaṁ addhuvā kho, ānanda, saṅkhārā;
addhuvā → adhuvā (th) | saṅkhārā → saṁkhārā (pts)
tako su nestalne sve uslovljene stvari,
evaṁ anassāsikā kho, ānanda, saṅkhārā.
saṅkhārā → saṁkhārā (pts)
tako su nepouzdane sve uslovljene stvari.
Yāvañcidaṁ, ānanda, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṁ, alaṁ virajjituṁ, alaṁ vimuccituṁ.
yāvañcidaṁ → yāvañ idaṁ (pts) | alameva sabbasaṅkhāresu → alam eva sabbasaṁkhāresu (pts)
Dovoljno je to, Ānanda, da u tebi nestane opčinjenost uslovljenim stvarima, da napustiš strast za njima, da postaneš oslobođen.

Chakkhattuṁ kho panāhaṁ, ānanda, abhijānāmi imasmiṁ padese sarīraṁ nikkhipitaṁ, tañca kho rājāva samāno cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato, ayaṁ sattamo sarīranikkhepo.
nikkhipitaṁ → nikkhipitā (bj) | chakkhattuṁ → pakkhittaṁ (sya-all) | tañca → yañca (sya-all) | rājāva samāno cakkavattī → rājā vasamāno cakkavatti (sya-all) | janapadatthāvariyappatto → janapadaṭṭhāvariyappatto (sya-all) | Chakkhattuṁ → Sc chakkhattu; Sd chakkattuṁ; Bp chakkattu; K chakkhittum. (pts note) | janapadatthāvariyappatto → janapadatthāvariyapatto (my) | tañca → tañ ca (pts) | dhammarājā → dhamma-rājā (pts) | sattaratanasamannāgato → satta-ratana-samannāgato (pts) | sarīranikkhepo → sarīra-nikkhepo (pts)
Ānanda, sećam se da sam šest puta legao na ovom mestu. A sedmi put sam to učinio kao vladar koji pokreće točak istine, pravedni vladar, osvajač sve četiri strane sveta, koji je zemlju učinio stabilnom, opskrbljen sa sedam blaga.
Na kho panāhaṁ, ānanda, taṁ padesaṁ samanupassāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya yattha tathāgato aṭṭhamaṁ sarīraṁ nikkhipeyyā”ti.
sassamaṇabrāhmaṇiyā → sassamaṇa-brāhmaṇiyā (pts) | sadevamanussāya → sadeva-manussāya (pts)
Ali sada ne vidim bilo koje mesto na ovome svetu, sa njegovim božanstvima, Mārom i Brahmom, u ovom pokolenju sa njegovim asketama i brahmanima, plemenitim i običnim ljudima, gde bi Tathāgata položio svoje telo po osmi put.”

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
Tako reče Blaženi.
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:
vatvā → K vatvāna. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)
A kada je Srećni to izgovorio, i ovo dodade Učitelj:

“Aniccā vata saṅkhārā, uppādavayadhammino;
saṅkhārā → saṁkhārā (pts) uppādavayadhammino → uppādavaya-dhammino (pts)
„Prolazne su zaista sve uslovljene stvari, njihova priroda je da nastanu i nestanu.
Uppajjitvā nirujjhanti, tesaṁ vūpasamo sukho”ti.
sukhoti → sukho ti (pts)
Jednom nastavši, zauvek iščezavaju, tek njihovo smirivanje je istinska sreća.”

Mahāsudassanasuttaṁ niṭṭhitaṁ catutthaṁ.
catutthaṁ → (pts)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย