5. Sambhavajātaka
“Rajjañca paṭipannāsma, ādhipaccaṁ sucīrata;
paṭipannāsma → paṭipannasmā (bj, sya-all) | rajjañca paṭipannāsma ādhipaccaṁ → (pts) sucīrata → sucīrataṁ (bj: machasaṁ) Mahattaṁ pattumicchāmi, vijetuṁ pathaviṁ imaṁ.
mahattaṁ → mahantaṁ (sya-all) | mahattaṁ → mahantaṁ (bj: sī.vivi, machasaṁ) pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts)Dhammena no adhammena, adhammo me na ruccati; Kiccova dhammo carito, rañño hoti sucīrata.
Idha cevāninditā yena, pecca yena aninditā;
pecca → pacca (bj: machasaṁ) Yasaṁ devamanussesu, yena pappomu brāhmaṇa.
pappomu → pappemu (bj) | pappemu → pappomu (bj: machasaṁ, syā) | pappomu → pappemu (cck: sī. aṭṭha.)Yohaṁ atthañca dhammañca, kattumicchāmi brāhmaṇa; Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca, brāhmaṇakkhāhi pucchito”.
“Nāññatra vidhurā rāja, etadakkhātumarahati;
rāja → (bj) etadakkhātumarahati → tadakkhātumarahati (sya-all) Yaṁ tvaṁ atthañca dhammañca, kattumicchasi khattiya”.“Ehi kho pahito gaccha, vidhurassa upantikaṁ; Nikkhañcimaṁ suvaṇṇassa, haraṁ gaccha sucīrata;
Nikkhañcimaṁ → nikkhaṁ ratta (bj); nikkhamimaṁ (pts-vp-pli1) | nikkhañcimaṁ suvaṇṇassa → nikkhaṁ rattasuvaṇṇassa (bj) | nikkhañcimaṁ → nikkham imaṁ (pts) | Nikkhañcimaṁ → nikkhaṁ ratta (cck: sī.); nikkhamimaṁ (cck: pī.) Abhihāraṁ imaṁ dajjā, atthadhammānusiṭṭhiyā”.
dajjā → dajja (sya-all)Svādhippāgā bhāradvājo, vidhurassa upantikaṁ; Tamaddasa mahābrahmā, asamānaṁ sake ghare.
mahābrahmā → mahābrāhmā (bj) ghare raññohaṁ → ghareti rañño haṁ (pts)“Raññohaṁ pahito dūto, korabyassa yasassino; ‘Atthaṁ dhammañca pucchesi’, iccabravi yudhiṭṭhilo; Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca, vidhurakkhāhi pucchito”.
“Gaṅgaṁ me pidahissanti, na taṁ sakkomi brāhmaṇa;
gaṅgaṁ → maṅgaṁ (bj) taṁ → naṁ (pts) Apidhetuṁ mahāsindhuṁ, taṁ kathaṁ so bhavissati; Na te sakkomi akkhātuṁ, atthaṁ dhammañca pucchito.
dhammañca pucchito → dhammaṁ ca pucchitoti (pts)Bhadrakāro ca me putto, oraso mama atrajo; Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca, gantvā pucchassu brāhmaṇa”.
brāhmaṇa → brāhmaṇāti (pts)Svādhippāgā bhāradvājo, bhadrakārassupantikaṁ;
bhadrakārassupantikaṁ → bhadrakārassa santikaṁ (bj, sya1ed, sya2ed) | bhadrakārassupantikaṁ → bhadrakārassa santikaṁ (sya-all) | bhadrakārassupantikaṁ → bhadrakārassa santikaṁ (cck: sī. syā.) Tamaddasa mahābrahmā, nisinnaṁ samhi vesmani.
vesmani → parisati (sya1ed, sya2ed); parīsati (pts-vp-pli1) | vesmani raññohaṁ → vesmanīti rañño haṁ (pts)“Raññohaṁ pahito dūto, korabyassa yasassino; ‘Atthaṁ dhammañca pucchesi’, iccabravi yudhiṭṭhilo; Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca, bhadrakāra pabrūhi me”.
pabrūhi → bravīhi (bj, pts-vp-pli1) | pabrūhi me maṁsakājaṁ → brāvīhi meti maṁsakācaṁ (pts) | pabrūhi → bravīhi (cck: sī. pī.)“Maṁsakājaṁ avahāya, godhaṁ anupatāmahaṁ;
Maṁsakājaṁ → maṁsakācaṁ (pts-vp-pli1) | maṁsakājaṁ → kācaṁ (bj: sī.vivi) | Maṁsakājaṁ → maṁsakācaṁ (cck: pī.) Na te sakkomi akkhātuṁ, atthaṁ dhammañca pucchito.Sañcayo nāma me bhātā, kaniṭṭho me sucīrata;
Sañcayo → sañjayo (bj, sya1ed, sya2ed, pts-vp-pli1) | sañcayo → sañjayo (bj, sya-all, pts) | Sañcayo → sañjayo (cck: sī. syā. pī.) kaniṭṭho → kaṇiṭṭho (bj) Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca, gantvā pucchassu brāhmaṇa”.
brāhmaṇa svādhippāgā → brāhmaṇāti svadhippāgā (pts)Svādhippāgā bhāradvājo, sañcayassa upantikaṁ;
sañcayassa → sañjayassa (bj, sya-all, pts) Tamaddasa mahābrahmā, nisinnaṁ samhi vesmani.
tamaddasa mahābrahmā → tam addassa mahābrāhmā (pts) vesmani → vesamani (bj); parisati (sya-all) | vesmani → parisati (cck: syā.); parīsati (cck: pī.)“Raññohaṁ pahito dūto, korabyassa yasassino; ‘Atthaṁ dhammañca pucchesi’, iccabravi yudhiṭṭhilo; Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca, sañcayakkhāhi pucchito”.
sañcayakkhāhi → sañjayakkhāhi (bj, sya-all)“Sadā maṁ gilate maccu, sāyaṁ pāto sucīrata;
gilate → gilatī (bj); gilati (pts-vp-pli1) | gilatī → gilate (bj: sī.vivi, machasaṁ) | gilate → gilatī (cck: sī.); gilati (cck: pī.) Na te sakkomi akkhātuṁ, atthaṁ dhammañca pucchito.
sakkomi → sakekāmi (bj)Sambhavo nāma me bhātā, kaniṭṭho me sucīrata;
kaniṭṭho → kaṇiṭṭho (bj) | sucīrata → sucīrato (pts) Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca, gantvā pucchassu brāhmaṇa”.
brāhmaṇa → brāhmaṇāti (pts)“Abbhuto vata bho dhammo, nāyaṁ asmāka ruccati;
abbhuto → abbhūto (sya-all) Tayo janā pitāputtā, te su paññāya no vidū.
vidū → vidu (pts)Na taṁ sakkotha akkhātuṁ, atthaṁ dhammañca pucchitā;
taṁ → naṁ (bj) Kathaṁ nu daharo jaññā, atthaṁ dhammañca pucchito”.“Mā naṁ daharoti uññāsi, apucchitvāna sambhavaṁ;
uññāsi → maññāsi (sya1ed, sya2ed, mr) | uññāsi → maññāsi (sya-all) | uññāsi → maññāsi (bj: syā) | uññāsi → maññāsi (cck: syā. ka.) Pucchitvā sambhavaṁ jaññā, atthaṁ dhammañca brāhmaṇa.Yathāpi cando vimalo, gacchaṁ ākāsadhātuyā; Sabbe tārāgaṇe loke, ābhāya atirocati.
tārāgaṇe → tāragaṇe (sya-all) | tārāgaṇe → tāra (bj: sī.vivi, syā); sabbātara (bj: machasaṁ)Evampi daharūpeto, paññāyogena sambhavo;
daharūpeto → daharūpetā (bj) Mā naṁ daharoti uññāsi, apucchitvāna sambhavaṁ;
uññāsi → maññāsi (sya-all) Pucchitvā sambhavaṁ jaññā, atthaṁ dhammañca brāhmaṇa.Yathāpi rammako māso, gimhānaṁ hoti brāhmaṇa; Atevaññehi māsehi, dumapupphehi sobhati.
atevaññehi → atevaññohi (bj) dumapupphehi → dūmapupphehi (bj)Evampi daharūpeto, paññāyogena sambhavo; Mā naṁ daharoti uññāsi, apucchitvāna sambhavaṁ;
uññāsi → maññāsi (sya-all) Pucchitvā sambhavaṁ jaññā, atthaṁ dhammañca brāhmaṇa.Yathāpi himavā brahme, pabbato gandhamādano; Nānārukkhehi sañchanno, mahābhūtagaṇālayo; Osadhehi ca dibbehi, disā bhāti pavāti ca.
Evampi daharūpeto, paññāyogena sambhavo; Mā naṁ daharoti uññāsi, apucchitvāna sambhavaṁ;
uññāsi → maññāsi (sya-all) Pucchitvā sambhavaṁ jaññā, atthaṁ dhammañca brāhmaṇa.Yathāpi pāvako brahme, accimālī yasassimā; Jalamāno vane gacche, analo kaṇhavattanī.
vane gacche → caraṁ kacche (pts-vp-pli1) | gacche → caraṁ kacche (cck: pī.) kaṇhavattanī → kaṇhavattatī (bj)Ghatāsano dhūmaketu, uttamāhevanandaho; Nisīthe pabbataggasmiṁ, pahūtedho virocati.
Nisīthe → nissive (sya1ed, sya2ed); nisive (mr) | nisīthe → nissive (sya-all) | nisīthe → nissīte (bj: syā); nisīdhe (bj: machasaṁ) | Nisīthe → nissīve (cck: syā.); nisive (cck: ka.) pahūtedho → bahutejo (sya1ed, sya2ed, mr) | pahūtedho → bahutejo (sya-all) | pahūtedho → bahutejo (bj: syā, machasaṁ) | pahūtedho → bahutejo (cck: syā. ka.)Evampi daharūpeto, paññāyogena sambhavo; Mā naṁ daharoti uññāsi, apucchitvāna sambhavaṁ;
uññāsi → maññāsi (sya-all) Pucchitvā sambhavaṁ jaññā, atthaṁ dhammañca brāhmaṇa.Javena bhadraṁ jānanti, balībaddañca vāhiye;
balībaddañca → balivaddañca (bj, pts-vp-pli1); balibaddhañca (sya1ed, sya2ed) | balībaddañca → balibaddañca (cck); balibaddhañca (sya-all) | balivaddañca → balibaddhañca (bj: machasaṁ, syā) | vāhiye → vāhane (bj: machasaṁ) | balibaddañca → balivaddañca (cck: sī. pī.) Dohena dhenuṁ jānanti, bhāsamānañca paṇḍitaṁ.Evampi daharūpeto, paññāyogena sambhavo; Mā naṁ daharoti uññāsi, apucchitvāna sambhavaṁ;
uññāsi → maññāsi (sya-all) Pucchitvā sambhavaṁ jaññā, atthaṁ dhammañca brāhmaṇa”.Svādhippāgā bhāradvājo, sambhavassa upantikaṁ; Tamaddasa mahābrahmā, kīḷamānaṁ bahīpure.
“Raññohaṁ pahito dūto, korabyassa yasassino; ‘Atthaṁ dhammañca pucchesi’, iccabravi yudhiṭṭhilo; Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca, sambhavakkhāhi pucchito”.
“Taggha te ahamakkhissaṁ, yathāpi kusalo tathā; Rājā ca kho taṁ jānāti, yadi kāhati vā na vā.
taṁ → naṁ (pts)‘Ajja suve’ti saṁseyya, raññā puṭṭho sucīrata;
puṭṭho → puṭeṭhā (bj) Mā katvā avasī rājā, atthe jāte yudhiṭṭhilo.Ajjhattaññeva saṁseyya, raññā puṭṭho sucīrata;
ajjhattaññeva → ajjhattaṁ ñeva (pts) Kummaggaṁ na niveseyya, yathā mūḷho acetaso.
kummaggaṁ → kumaggaṁ (bj: machasaṁ) acetaso → acetano (mr) | mūḷho → muḷho (sya-all) | acetaso → acetano (cck: ka.)Attānaṁ nātivatteyya, adhammaṁ na samācare; Atitthe nappatāreyya, anatthe na yuto siyā.
nappatāreyya → nappakāreyya (bj: nāgā)Yo ca etāni ṭhānāni, kattuṁ jānāti khattiyo; Sadā so vaḍḍhate rājā, sukkapakkheva candimā.
Ñātīnañca piyo hoti, mittesu ca virocati; Kāyassa bhedā sappañño, saggaṁ so upapajjatī”ti.