Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Milindapañha
  • Meṇḍakapañha
  • Paṇāmitavagga

10. Vaṇṇabhaṇanapañha

“Bhante nāgasena, bhāsitampetaṁ bhagavatā— ‘mamaṁ vā, bhikkhave, pare vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, dhammassa vā, saṅghassa vā vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, tatra tumhehi na ānando, na somanassaṁ, na cetaso uppilāvitattaṁ karaṇīyan’ti puna ca tathāgato selassa brāhmaṇassa yathābhucce vaṇṇe bhaññamāne ānandito sumano uppilāvito bhiyyo uttariṁ sakaguṇaṁ pakittesi—
uppilāvitattaṁ → ubbillāvitattaṁ (pts) | uppilāvito → ubbillāvito (pts)

‘Rājāhamasmi selāti, dhammarājā anuttaro;
rājāhamasmi selāti → rājā hamasmi sela (pts)
Dhammena cakkaṁ vattemi, cakkaṁ appaṭivattiyan’ti.
appaṭivattiyanti → appativattiyanti (pts) | appaṭivattiya’nti → ni. 2.399 (cck: ma.)

Yadi, bhante nāgasena, bhagavatā bhaṇitaṁ— ‘mamaṁ vā, bhikkhave, pare vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, dhammassa vā saṅghassa vā vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, tatra tumhehi na ānando, na somanassaṁ, na cetaso uppilāvitattaṁ karaṇīyan’ti, tena hi selassa brāhmaṇassa yathābhucce vaṇṇe bhaññamāne ānandito sumano uppilāvito bhiyyo uttariṁ sakaguṇaṁ pakittesīti yaṁ vacanaṁ, taṁ micchā.
uppilāvitattaṁ → ubbillāvitattaṁ (pts) | uppilāvito → ubbillāvito (pts)
Yadi selassa brāhmaṇassa yathābhucce vaṇṇe bhaññamāne ānandito sumano uppilāvito bhiyyo uttariṁ sakaguṇaṁ pakittesi, tena hi ‘mamaṁ vā, bhikkhave, pare vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, dhammassa vā saṅghassa vā vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, tatra tumhehi na ānando, na somanassaṁ, na cetaso uppilāvitattaṁ karaṇīyan’ti tampi vacanaṁ micchā.
brāhmaṇassa → brāhmanassa (pts) | uppilāvito → ubbillāvito (pts) | uppilāvitattaṁ → ubbillāvitattaṁ (pts)
Ayampi ubhato koṭiko pañho tavānuppatto, so tayā nibbāhitabbo”ti.

“Bhāsitampetaṁ, mahārāja, bhagavatā— ‘mamaṁ vā, bhikkhave, pare vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, dhammassa vā saṅghassa vā vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, tatra tumhehi na ānando, na somanassaṁ, na cetaso uppilāvitattaṁ karaṇīyan’ti.
uppilāvitattaṁ → ubbillāvitattaṁ (pts)
Selassa ca brāhmaṇassa yathābhucce vaṇṇe bhaññamāne bhiyyo uttariṁ sakaguṇaṁ pakittitaṁ—

‘Rājāhamasmi selāti, dhammarājā anuttaro;
rājāhamasmi selāti → rājā hamasmi sela (pts)
Dhammena cakkaṁ vattemi, cakkaṁ appaṭivattiyan’ti.
appaṭivattiyanti → appativattiyanti (pts)

Paṭhamaṁ, mahārāja, bhagavatā dhammassa sabhāvasarasalakkhaṇaṁ sabhāvaṁ avitathaṁ bhūtaṁ tacchaṁ tathatthaṁ paridīpayamānena bhaṇitaṁ— ‘mamaṁ vā bhikkhave, pare vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, dhammassa vā saṅghassa vā vaṇṇaṁ bhāseyyuṁ, tatra tumhehi na ānando, na somanassaṁ, na cetaso uppilāvitattaṁ karaṇīyan’ti.
uppilāvitattaṁ → ubbillāvitattaṁ (pts)
Yaṁ pana bhagavatā selassa brāhmaṇassa yathābhucce vaṇṇe bhaññamāne bhiyyo uttariṁ sakaguṇaṁ pakittitaṁ— ‘rājāhamasmi selāti, dhammarājā anuttaro’ti taṁ na lābhahetu, na yasahetu, na attahetu, na pakkhahetu, na antevāsikamyatāya, atha kho anukampāya kāruññena hitavasena evaṁ imassa dhammābhisamayo bhavissati tiṇṇañca māṇavakasatānanti, evaṁ bhiyyo uttariṁ sakaguṇaṁ bhaṇitaṁ—
rājāhamasmi selāti → rājā hamasmi sela (pts) | na attahetu → (pts)
‘rājāhamasmi selāti, dhammarājā anuttaro’”ti.
rājāhamasmi selāti → rājā hamasmi sela (pts)
“Sādhu, bhante nāgasena, evametaṁ tathā sampaṭicchāmī”ti.

Vaṇṇabhaṇanapañho dasamo.

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions