Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Milindapañha
  • Anumānapañha
  • Buddhavagga

7. Abhisamayantarāyakarapañha

“Bhante nāgasena, idha yo koci gihī pārājikaṁ ajjhāpanno bhaveyya, so aparena samayena pabbājeyya, attanāpi so na jāneyya ‘gihipārājikaṁ ajjhāpannosmī’ti, napi tassa añño koci ācikkheyya ‘gihipārājikaṁ ajjhāpannosī’ti.
pabbājeyya attanāpi → pabbajeyya attanā pi (pts) | gihipārājikaṁ ajjhāpannosīti → gihī pārājikaṁ ajjhāpanno sīti (pts)
So ca tathattāya paṭipajjeyya, api nu tassa dhammābhisamayo bhaveyyā”ti?
paṭipajjeyya → patipajjeyya (pts)
“Na hi, mahārājā”ti. “Kena, bhante, kāraṇenā”ti? “Yo tassa hetu dhammābhisamayāya, so tassa samucchinno, tasmā dhammābhisamayo na bhavatī”ti.

“Bhante nāgasena, tumhe bhaṇatha— ‘jānantassa kukkuccaṁ hoti, kukkucce sati āvaraṇaṁ hoti, āvaṭe citte dhammābhisamayo na hotī’ti. Imassa pana ajānantassa akukkuccajātassa santacittassa viharato kena kāraṇena dhammābhisamayo na hoti, visamena visameneso pañho gacchati, cintetvā visajjethā”ti.
visajjethāti ruhati → vissajjethāti rūhati (pts)

“Ruhati, mahārāja, sukaṭṭhe sukalale maṇḍakhette sāradaṁ sukhasayitaṁ bījan”ti? “Āma, bhante”ti. “Api nu, mahārāja, taññeva bījaṁ ghanaselasilātale ruheyyā”ti?
ruheyyāti → rūheyyāti (pts)
“Na hi, bhante”ti. “Kissa pana, mahārāja, taññeva bījaṁ kalale ruhati, kissa ghanasele na ruhatī”ti?
ruhati → rūhati (pts) | ruhatīti → rūhatīti (pts)
“Natthi, bhante, tassa bījassa ruhanāya ghanasele hetu, ahetunā bījaṁ na ruhatī”ti.
ruhanāya → rūhanāya (pts) | ruhatīti → rūhatīti (pts)
“Evameva kho, mahārāja, yena hetunā tassa dhammābhisamayo bhaveyya, so tassa hetu samucchinno, ahetunā dhammābhisamayo na hoti.

Yathā vā pana, mahārāja, daṇḍaleḍḍulaguḷamuggarā pathaviyā ṭhānamupagacchanti, api nu, mahārāja, teyeva daṇḍaleḍḍulaguḷamuggarā gagane ṭhānamupagacchantī”ti?
daṇḍaleḍḍulaguḷamuggarā pathaviyā → daṇḍaleḍḍulakuṭamuggarā paṭhaviyā (pts) | teyeva daṇḍaleḍḍulaguḷamuggarā → te yeva ḍaṇḍaleḍḍulakuṭamuggarā (pts)
“Na hi, bhante”ti. “Kiṁ panettha, mahārāja, kāraṇaṁ, yena kāraṇena teyeva daṇḍaleḍḍulaguḷamuggarā pathaviyā ṭhānamupagacchanti, kena kāraṇena gagane na tiṭṭhantī”ti?
teyeva daṇḍaleḍḍulaguḷamuggarā pathaviyā → te yeva daṇḍaleḍḍulakuṭamuggarā paṭhaviyā (pts)
“Natthi, bhante, tesaṁ daṇḍaleḍḍulaguḷamuggarānaṁ patiṭṭhānāya ākāse hetu, ahetunā na tiṭṭhantī”ti.
daṇḍaleḍḍulaguḷamuggarānaṁ → daṇḍaleḍḍulakuṭamuggarānaṁ (pts)
“Evameva kho, mahārāja, tassa tena dosena abhisamayahetu samucchinno, hetusamugghāte ahetunā abhisamayo na hotīti.
hotīti → hoti (pts)

Yathā vā pana, mahārāja, thale aggi jalati, api nu kho, mahārāja, soyeva aggi udake jalatī”ti? “Na hi, bhante”ti. “Kiṁ panettha, mahārāja, kāraṇaṁ, yena kāraṇena soyeva aggi thale jalati, kena kāraṇena udake na jalatī”ti? “Natthi, bhante, aggissa jalanāya udake hetu, ahetunā na jalatī”ti. “Evameva kho, mahārāja, tassa tena dosena abhisamayahetu samucchinno, hetusamugghāte ahetunā dhammābhisamayo na hotī”ti.

“Bhante nāgasena, punapetaṁ atthaṁ cintehi, na me tattha cittasaññatti bhavati, ajānantassa asati kukkucce āvaraṇaṁ hotīti, kāraṇena maṁ saññāpehī”ti. “Api nu, mahārāja, visaṁ halāhalaṁ ajānantena khāyitaṁ jīvitaṁ haratī”ti?
ajānantena → ajānantena pi (pts)
“Āma, bhante”ti. “Evameva kho, mahārāja, ajānantenapi kataṁ pāpaṁ abhisamayantarāyakaraṁ hoti.

Api nu, mahārāja, aggi ajānitvā akkamantaṁ ḍahatī”ti? “Āma, bhante”ti. “Evameva kho, mahārāja, ajānantenapi kataṁ pāpaṁ abhisamayantarāyakaraṁ hoti.

Api nu, mahārāja, ajānantaṁ āsīviso ḍaṁsitvā jīvitaṁ haratī”ti?
ḍaṁsitvā → ḍasitvā (pts)
“Āma, bhante”ti. “Evameva kho, mahārāja, ajānantenapi kataṁ pāpaṁ abhisamayantarāyakaraṁ hoti.

Nanu, mahārāja, kāliṅgarājā samaṇakolañño sattaratanaparikiṇṇo hatthiratanamabhiruyha kuladassanāya gacchanto ajānantopi nāsakkhi bodhimaṇḍassa uparito gantuṁ, idamettha, mahārāja, kāraṇaṁ, yena kāraṇena ajānantenapi kataṁ pāpaṁ abhisamayantarāyakaraṁ hotī”ti? “Jinabhāsitaṁ, bhante nāgasena, kāraṇaṁ na sakkā paṭikkosituṁ, esovetassa attho tathā sampaṭicchāmī”ti.

Abhisamayantarāyakarapañho sattamo.
Abhisamayantarāyakarapañho → abhisamayantarāyapañho (bj); gihino pārājikajjhāpannassa abhisamayantarāyakarapañho (maku)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions