7. Issāsaṅgapañha
“Bhante nāgasena, ‘issāsassa cattāri aṅgāni gahetabbānī’ti yaṁ vadesi, katamāni tāni cattāri aṅgāni gahetabbānī”ti?
issāsassa → issatthassa (pts)
“Yathā, mahārāja, issāso sare pātayanto ubho pāde pathaviyaṁ daḷhaṁ patiṭṭhāpeti, jaṇṇuavekallaṁ karoti, sarakalāpaṁ kaṭisandhimhi ṭhapeti, kāyaṁ upatthaddhaṁ karoti, dve hatthe sandhiṭṭhānaṁ āropeti, muṭṭhiṁ pīḷayati, aṅguliyo nirantaraṁ karoti, gīvaṁ paggaṇhāti, cakkhūni mukhañca pidahati, nimittaṁ ujuṁ karoti, hāsamuppādeti ‘vijjhissāmī’ti;
issāso → issattho (pts) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (pts) | jaṇṇuavekallaṁ → jaṇṇū avekallaṁ (pts)
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sīlapathaviyaṁ vīriyapāde patiṭṭhāpetabbaṁ, khantisoraccaṁ avekallaṁ kātabbaṁ, saṁvare cittaṁ ṭhapetabbaṁ, saṁyamaniyame attā upanetabbo, icchā mucchā pīḷayitabbā, yoniso manasikāre cittaṁ nirantaraṁ kātabbaṁ, vīriyaṁ paggahetabbaṁ, cha dvārā pidahitabbā, sati upaṭṭhapetabbā, hāsamuppādetabbaṁ ‘sabbakilese ñāṇanārācena vijjhissāmī’ti.
sīlapathaviyaṁ vīriyapāde → sīlapaṭhaviyaṁ viriyapāde (pts) | upaṭṭhapetabbā → upaṭṭhāpetabbā (pts)
Idaṁ, mahārāja, issāsassa paṭhamaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
issāsassa → issatthassa (pts)
Puna caparaṁ, mahārāja, issāso āḷakaṁ pariharati vaṅkajimhakuṭilanārācassa ujukaraṇāya;
issāso → issattho (pts)
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena imasmiṁ kāye satipaṭṭhānaāḷakaṁ pariharitabbaṁ vaṅkajimhakuṭilacittassa ujukaraṇāya.
Idaṁ, mahārāja, issāsassa dutiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
issāsassa → issatthassa (pts)
Puna caparaṁ, mahārāja, issāso lakkhe upāseti;
issāso → issattho (pts)
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena imasmiṁ kāye upāsitabbaṁ.
Kathaṁ, mahārāja yoginā yogāvacarena imasmiṁ kāye upāsitabbaṁ?
Aniccato upāsitabbaṁ, dukkhato upāsitabbaṁ, anattato upāsitabbaṁ, rogato …pe…
gaṇḍato …
sallato …
aghato …
ābādhato …
parato …
palokato …
ītito …
upaddavato …
bhayato …
upasaggato …
calato …
pabhaṅguto …
addhuvato …
atāṇato …
aleṇato …
asaraṇato …
asaraṇato → asaraṇato asaraṇībhūtato (pts)
rittato …
tucchato …
suññato …
ādīnavato …
vipariṇāmadhammato …
asārato …
aghamūlato …
vadhakato …
vibhavato …
sāsavato …
saṅkhatato …
saṅkhatato mārāmisato → sankhatato (pts)
mārāmisato …
jātidhammato …
jarādhammato …
byādhidhammato …
maraṇadhammato …
sokadhammato …
paridevadhammato …
upāyāsadhammato …
saṅkilesadhammato …
evaṁ kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena imasmiṁ kāye upāsitabbaṁ.
Idaṁ, mahārāja, issāsassa tatiyaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
issāsassa → issatthassa (pts)
Puna caparaṁ, mahārāja, issāso sāyaṁ pātaṁ upāsati;
issāso sāyaṁ pātaṁ → issattho sāyapātaṁ (pts)
evameva kho, mahārāja, yoginā yogāvacarena sāyaṁ pātaṁ ārammaṇe upāsitabbaṁ.
sāyaṁ pātaṁ → sāyapātaṁ (pts)
Idaṁ, mahārāja, issāsassa catutthaṁ aṅgaṁ gahetabbaṁ.
issāsassa → issatthassa (pts)
Bhāsitampetaṁ, mahārāja, therena sāriputtena dhammasenāpatinā—
‘Yathā issāsako nāma, sāyaṁ pātaṁ upāsati;
issāsako → issatthako (pts) sāyaṁ pātaṁ → sāyapātaṁ (pts) Upāsanaṁ ariñcanto, labhate bhattavetanaṁ.
ariñcanto → na riñcanto (pts-vp-pli1); na ricchanto (mr) | ariñcanto → na ricchanto (cck: sī. ka.)Tatheva buddhaputtopi, karoti kāyupāsanaṁ; Kāyupāsanaṁ ariñcanto, arahattamadhigacchatī’”ti.
Kumbhavaggo sattamo.
sattamo → ito paraṁ rājaṅgapañhādikā aṭṭhatiṁsa pañhā vinaṭṭhā, yehi tā diṭṭhā,§tehi no ārocetabbā puna muddāpanakāle pakkhipanatthāyāti (cck: na, bu, sa)
Kumbho ca kāḷāyaso ca, chattaṁ khettañca agado; Bhojanena ca issāso, vuttaṁ dāni vidūhīti.