ĀḷavakasuttaSutta To the Āḷavaka Yakkha
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts) | sutaṁ → sutam (pts)I have heard
ekaṁ samayaṁ bhagavā āḷaviyaṁ viharati āḷavakassa yakkhassa bhavane.
samayaṁ → samayam (pts) | āḷaviyaṁ → āḷaviyam (pts)that on one occasion the Blessed One was staying near Āḷavī in the haunt of the Āḷavaka yakkha.
Atha kho āḷavako yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca:Then the Āḷavaka yakkha went to the Blessed One and on arrival said to him:
“nikkhama, samaṇā”ti.
samaṇāti → samaṇā ti (pts)“Get out, contemplative!”
“Sādhāvuso”ti bhagavā nikkhami.
sādhāvusoti → sādhāvuso ti (pts)(Saying,) “All right, my friend,” the Blessed One went out.
“Pavisa, samaṇā”ti.
samaṇāti → samaṇā ti (pts)“Come in, contemplative!”
“Sādhāvuso”ti bhagavā pāvisi.
sādhāvusoti → sādhāvuso ti (pts)(Saying,) “All right, my friend,” the Blessed One went in.
Dutiyampi kho āḷavako yakkho bhagavantaṁ etadavoca:
dutiyampi → tatiyam pi (pts) | dutiyampi → dutiyam pi (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)A second time…
“nikkhama, samaṇā”ti.
samaṇāti → samaṇā ti (pts)
“Sādhāvuso”ti bhagavā nikkhami.
“Pavisa, samaṇā”ti.
samaṇāti → samaṇā ti (pts)
Tatiyampi kho āḷavako yakkho bhagavantaṁ etadavoca:
tatiyampi → catuttham pi (pts) | tatiyampi → tatiyam pi (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)A third time, the Āḷavaka yakkha said to the Blessed One,
“nikkhama, samaṇā”ti.
samaṇāti → samaṇā ti (pts)“Get out, contemplative!”
“Sādhāvuso”ti bhagavā nikkhami.
sādhāvusoti → sādhāvuso ti (pts)(Saying,) “All right, my friend,” the Blessed One went out.
“Pavisa, samaṇā”ti.“Come in, contemplative!”
“Sādhāvuso”ti bhagavā pāvisi.
sādhāvusoti → sādhāvuso ti (pts)(Saying,) “All right, my friend,” the Blessed One went in.
Catutthampi kho āḷavako yakkho bhagavantaṁ etadavoca:
catutthampi → catuttham pi (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)Then a fourth time, the Āḷavaka yakkha said to the Blessed One,
“nikkhama, samaṇā”ti.
samaṇāti → samaṇā ti (pts)“Get out, contemplative!”
“Na khvāhaṁ taṁ, āvuso, nikkhamissāmi.
taṁ → (bj, sya-all) | khvāhaṁ taṁ → kho panāham (pts)“I won’t go out, my friend.
Yaṁ te karaṇīyaṁ taṁ karohī”ti.
karohīti → karohīti āḷavako (bj) | yaṁ te → yante (th) | yaṁ te → yan-te (pts)Do what you have to do.”
“Pañhaṁ taṁ, samaṇa, pucchissāmi.
+ → āḷavako (bjt)“I will ask you a question, contemplative.
Sace me na byākarissasi, cittaṁ vā te khipissāmi, hadayaṁ vā te phālessāmi, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipissāmī”ti.
khipissāmīti → khipissāmīti bhagavā (bj) | byākarissasi cittaṁ → karissasi cittam (pts) | pāragaṅgāya → pāraganāya (pts) | pāraganāya → B. pāraṁ- here and further on. (pts note)If you can’t answer me, I will possess your mind or rip open your heart or, grabbing you by the feet, hurl you across the Ganges.”
“Na khvāhaṁ taṁ, āvuso, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, yo me cittaṁ vā khipeyya hadayaṁ vā phāleyya, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipeyya.
yo → ye (bj, cck) | + → bhagavā (bjt) | khvāhaṁ taṁ → khvāhantaṁ (th) | khvāhaṁ taṁ → khvāhan-tam (pts) | sassamaṇabrāhmaṇiyā → sassamaṇa-brāhmaṇiyā (pts) | cittaṁ → cittam (pts) | khipeyya → khippeya (pts)“My friend, I see no one in the cosmos with its devas, Māras & Brahmās, its contemplatives & brahmans, its royalty & commonfolk, who could possess my mind or rip open my heart or, grabbing me by the feet, hurl me across the Ganges.
Api ca tvaṁ, āvuso, puccha yadā kaṅkhasī”ti (…).
(…) → (atha kho āḷavako yakkho bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi.) (bj, pts2ed) | ajjhabhāsi → atha -pe- ajjhabhāsi iti natthi (bj: machasaṁ, syā, PTS) | kaṅkhasī’’ti → (atha kho āḷavako yakkho bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi.) (sī.) (cck note) | pe → spelled out in full (bjt) | api ca → apica (th) | yadā kaṅkhasīti → yadākaṅkhasīti (th) | tvaṁ → tvam (pts) | yadā kaṅkhasīti → yad ākaṅkhasīti (pts)But nevertheless, ask me what you wish.”
“Kiṁsūdha vittaṁ purisassa seṭṭhaṁ, kiṁsu suciṇṇaṁ sukhamāvahāti;
kiṁsūdha → kiṁ sūdha (bjt) | vittaṁ → vittam (pts) kiṁsu → kiṁ su (bjt) | suciṇṇaṁ sukhamāvahāti → suciṇṇam sukham āvahāti (pts)Āḷavaka: “What is a person’s highest wealth? what, when well-practiced, brings bliss? Kiṁsu have sādutaraṁ rasānaṁ, kathaṁjīviṁ jīvitamāhu seṭṭhan”ti.
sādutaraṁ → sādhutaraṁ (sya-all) | sādutaraṁ → sādhutaraṁ (bj: syā) | sādutaraṁ → S1-3 sādhu- here and further on. (pts note) | kiṁsu → kiṁ su (bjt) | rasānaṁ → rasānam (pts) kathaṁjīviṁ → kathaṁ jīvī (bj) | seṭṭhanti → seṭṭhanti bhagavā (bj) | kathaṁjīviṁ → ghatvāvaggassa vittasutte kathaṁjīvīti … paññājīvīti dissanti (sya-all note) | kathaṁjīviṁ jīvitamāhu seṭṭhanti → kathaṁ jīviṁ jīvitam āhu seṭṭhan ti (pts)What is the highest of savors? living in what way is one’s life called the best?”“Saddhīdha vittaṁ purisassa seṭṭhaṁ, dhammo suciṇṇo sukhamāvahāti;
purisassa → purissa (cck) | + → bhagavā (bjt) | saddhīdha vittaṁ → saddhidha vittam (pts) sukhamāvahāti → sukham āvahāti (pts)The Buddha: “Conviction is a person’s highest wealth. dhamma, well-practiced, brings bliss. Saccaṁ have sādutaraṁ rasānaṁ, paññājīviṁ jīvitamāhu seṭṭhan”ti.
sādutaraṁ → sādhutaraṁ (sya-all) | saccaṁ → saccam (pts) paññājīviṁ → jīviṁ (bj: machasaṁ, sīmu3, sīmu7) | jīvitamāhu → jīvitam āhu (pts)Truth is the highest of savors.1 living with discernment, one’s life is called best.”“Kathaṁsu tarati oghaṁ, kathaṁsu tarati aṇṇavaṁ;
kathaṁsu → āḷavako kathaṁ su (bj) kathaṁsu → kathaṁ su (pts)Āḷavaka: “How does one cross over the flood? how cross over the sea? Kathaṁsu dukkhamacceti, kathaṁsu parisujjhatī”ti.
kathaṁsu dukkhamacceti → kathaṁ su dukkhaṁ acceti (bjt) | kathaṁsu dukkhamacceti → kathaṁ su dukkham acceti (pts) parisujjhatīti → parisujjhatīti bhagavā (bj) | kathaṁsu → kathaṁ su (bjt) | kathaṁsu parisujjhatīti → kathaṁ su parisujjhatī ti (pts)How does one overcome suffering & stress? how is a person purified?”“Saddhāya tarati oghaṁ, appamādena aṇṇavaṁ;
+ → bhagavā (bjt)The Buddha: “Through conviction one crosses over the flood. through heedfulness, the sea. Vīriyena dukkhamacceti, paññāya parisujjhatī”ti.
vīriyena dukkhamacceti → viriyena dukkhaṁ acceti (bjt) | vīriyena → viriyena (th) | vīriyena dukkhamacceti → viriyena dukkham acceti (pts) parisujjhatīti kathaṁsu → parisujjhati kathaṁ su (pts) | parisujjhatīti → parisujjhati (bj: sī.pævi)Through persistence one overcomes suffering & stress. through discernment a person is purified.”“Kathaṁsu labhate paññaṁ, kathaṁsu vindate dhanaṁ;
kathaṁsu → āḷavako kathaṁ su (bj) kathaṁsu → kathaṁ su (pts)Āḷavaka: “How does one gain discernment? how does one find wealth? Kathaṁsu kittiṁ pappoti, kathaṁ mittāni ganthati;
kathaṁsu → kathaṁ su (bjt) | kathaṁsu kittiṁ → kathaṁ su kittim (pts) kathaṁ → katham (pts)How does one attain honor? how bind friends to oneself? Asmā lokā paraṁ lokaṁ, kathaṁ pecca na socatī”ti.
socatīti → socatīti bhagavā (bj) | kathaṁ → katham (pts)Passing from this world to the next world, how does one not grieve?”“Saddahāno arahataṁ, dhammaṁ nibbānapattiyā;
+ → bhagavā (bjt) nibbānapattiyā sussūsaṁ → nibbāṇapattiyā sussūsā (bj)The Buddha: “Convinced of the arahants’ Dhamma for attaining unbinding, Sussūsaṁ labhate paññaṁ, appamatto vicakkhaṇo.
Sussūsaṁ → sussūsā (bj, pts1ed, pts2ed) | sussūsaṁ → sussūsā (pts) | sussūsā → sussūsaṁ (bj: machasaṁ, syā) | Sussūsaṁ → sussūsā (cck: sī. pī.) | sussūsā → B. sussusaṁ. (pts note)—heedful, observant— one listening well gains discernment.Patirūpakārī dhuravā, uṭṭhātā vindate dhanaṁ;
patirūpakārī → paṭirūpakārī (sya-all, pts) | patirūpakārī → paṭirūpakārī (bj: syā, PTS)Doing what’s fitting, enduring burdens, one with initiative finds wealth. Saccena kittiṁ pappoti, dadaṁ mittāni ganthati;
kittiṁ → kittim (pts)Through truth one attains honor. giving binds friends to oneself. Asmā lokā paraṁ lokaṁ, evaṁ pecca na socati.
socati → These last two padas are in B. only. (pts note) | evaṁ → evam (pts)Yassete caturo dhammā, saddhassa gharamesino;
yassete → yass-ete (pts) gharamesino saccaṁ dhammo → gharam esino saccam damo (pts)Endowed with these four qualities,—truth, self-control, stamina, relinquishment— Saccaṁ dhammo dhiti cāgo, sa ve pecca na socati.
dhammo → dammo (cck) | dhammo → damo (bj: PTS) | damo → All the MSS. dhammo. (pts note) | saccaṁ dhammo → saccam damo (pts) ve → ce (bj) | + → asmā lokā paraṁ lokaṁ evaṁ pecca na socatīti (bjt)a householder of conviction, on passing away, doesn’t grieve.Iṅgha aññepi pucchassu, puthū samaṇabrāhmaṇe;
aññepi pucchassu puthū samaṇabrāhmaṇe → aññe pi pucchassa puthusamaṇabrāhmaṇe (pts) | socati → These two padas are in S1-3 only. Their place has been interchanged in the Burmese and Siṅghalese MSS. (pts note) | + → asmā lokā paraṁ lokaṁ evam pecca na socati (pts) puthū samaṇabrāhmaṇe → puthu-samaṇa-brāhmaṇe (pts)Now, go ask others, common brahmans & contemplatives, Yadi saccā dhammā cāgā, khantyā bhiyyodha vijjatī”ti.
dhammā → damā (bj, cck, sya-all, pts) | damā → dhammo (bj: machasaṁ) | yadi → S1-3 iti. (pts note) | damā → B. dhammā. (pts note) | dhammā → dammā (my) vijjatīti → vijjatīti āḷavako (bj) | dha → S1 eva; S3 na. (pts note) | bhiyyodha → bhiyyo dha (pts)if anything better than truth, self-control, stamina, & relinquishment here can be found.”“Kathaṁ nu dāni puccheyyaṁ, puthū samaṇabrāhmaṇe;
+ → āḷavako (bjt) | nu dāni → nudāni (th) puthū samaṇabrāhmaṇe yohaṁ → puthusamaṇabrāhmaṇe yo haṁ (pts) | puthū samaṇabrāhmaṇe → puthu-samaṇa-brāhmaṇe (pts)Āḷavaka: “How could I go ask common brahmans & contemplatives?— Yohaṁ ajja pajānāmi, yo attho samparāyiko.
Yohaṁ → sohaṁ (bj, pts2ed); svāhaṁ (mr) | yohaṁ → sohaṁ (bj) | so’haṁ → yo’haṁ (bj: machasaṁ, syā, PTS) | Yohaṁ → sohaṁ (cck: sī.); svāhaṁ (cck: ka.) | haṁ → S3 soham; B. svāham. (pts note) | yohaṁ → yo haṁ (pts) attho → S1-3 cattho. (pts note)now that today I understand what benefits the next life.Atthāya vata me buddho, vāsāyāḷavimāgamā;
vāsāyāḷavimāgamā → … māgato (pts1ed, mr) | vāsāyāḷavimāgamā yohaṁ → vāsāyāḷavim āgato yo ham (pts) | vāsāyāḷavimāgamā → vāgato (bj: PTS) | vāsāyāḷavimāgamā → māgato (cck: pī. ka.) | āgato → S1-3 āgamā. (pts note)It was truly for my well-being that the Awakened One came to stay in Āḷavī. Yohaṁ ajja pajānāmi, yattha dinnaṁ mahapphalaṁ.
Yohaṁ → sohaṁ (bj, pts2ed) | yohaṁ → sohaṁ (bj) | Yohaṁ → sohaṁ (cck: sī.) | yo → S1-3 so. (pts note) | yohaṁ → yo ham (pts) dinnaṁ → dinnam (pts)Today I understand where what is given bears great fruit.So ahaṁ vicarissāmi, gāmā gāmaṁ purā puraṁ;I’ll wander from village to village, town to town, Namassamāno sambuddhaṁ, dhammassa ca sudhammatan”ti.
sambuddhaṁ → sambuddham (pts) ti → The first two gāthās are the repetition of Devatā S. VIII. 3. (pts note) | sudhammatanti → sudhammatan ti (pts)paying homage to the Self-awakened One & the true rightness of the Dhamma.”
Indakavaggo paṭhamo.
indakavaggo paṭhamo → yakkhasaṁyuttaṁ samattaṁ (my, th) | + → tatruddānaṁ (bjt)
Indako sakka sūci ca, maṇibhaddo ca sānu ca;
sakka sūci → sakkalomo (pts) | ca → S1-3 suci. (pts note) | sakka sūci → sakkasūci (th) | sakka sūci → sakka-lomo (pts) sānu → sāṇu (bj: sīmu) | Maṇibhaddo → S1-3 bhaddo. (pts note) Piyaṅkara punabbasu sudatto ca, dve sukkā cīraāḷavīti dvādasa.
piyaṅkara punabbasu → piyaṅkarapunabbasu (th) | piyaṅkara punabbasu → piyaṅkara-punabbasu (pts) cīraāḷavīti dvādasa → cīrā āḷavakena dvādasāti (bj) | āḷavakena → cīra āḷavīti (bj: machasaṁ) | ti → S1-3 Āḷavakena dvādasāti. (pts note) | cīraāḷavīti dvādasa → cīrā alavan ti yakkha-saṁyuttam samattaṁ (pts)
Yakkhasaṁyuttaṁ samattaṁ.
yakkhasaṁyuttaṁ samattaṁ → dvādasāti (th)The Yakkhasamyutta Completed.