Paccayasutta20. Sąlyga
Sāvatthiyaṁ viharati.
viharati → (bj)Palaimintasis buvo apsistojęs netoli Savatthi.
“Paṭiccasamuppādañca vo, bhikkhave, desessāmi paṭiccasamuppanne ca dhamme.
desessāmi → desissāmi (bj, pts) | paṭiccasamuppādañca → paticcasamuppādañca (pts) | desissāmi → desessāmi (bj: machasaṁ, syā) | desessāmi paṭiccasamuppanne → desissāmi paṭicca-samuppanne (pts)„Vienuoliai, mokysiu jus sąlygotosios kilmės ir reiškinių kylančių dėl sąlygų.
Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
suṇātha → sunātha (pts) | manasi karotha → manasikarotha (th, pts)To klausykite, sutelkite visą dėmesį – kalbėsiu.”
“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts)„Taip, Garbusis,” – atsakė Palaimintajam tie vienuoliai.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Palaimintasis štai ką pasakė:
“Katamo ca, bhikkhave, paṭiccasamuppādo?
paṭiccasamuppādo → paṭicca-samuppādo (pts)„Ir kokia, vienuoliai, yra sąlygotoji kilmė?
Jātipaccayā, bhikkhave, jarāmaraṇaṁ.
jarāmaraṇaṁ → jarāmaraṇam (pts)Sąlygoti gimimo yra senėjimas ir mirtis.
Uppādā vā tathāgatānaṁ anuppādā vā tathāgatānaṁ, ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā idappaccayatā.
vā → uppāde vā (bj: sīmu. anuppāde vā – sīmu3) | anuppādā → uppāde vā (bj: sīmu. anuppāde vā – sīmu3) | dhammaṭṭhitatā → So B C, S1-3 dhammaṭṭhitā (pts note) | dhammaniyāmatā → S1-3 -metā further on matā (pts note) | tathāgatānaṁ → tathāgatānam (pts) | ṭhitāva → ṭhitā va (pts)Nepriklausomai nuo to, ar atsiranda Tathagatos, ar ne, išlieka šis elementas, šis Dhammos pastovumas, ši nekintama Dhammos tvarka, sąlygotas ryšis.
Taṁ tathāgato abhisambujjhati abhisameti.Tathagata žino tai visiškai pabusdamas, prasiskverbia į tai.
Abhisambujjhitvā abhisametvā ācikkhati deseti paññāpeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti.
paññāpeti → paññapeti (bj, sya-all) | paññapeti → paññāpeti (bj: machasaṁ) | uttānī-karoti → B uttāniṁ S3 uttāni (pts note)Žinodamas tai visiškai pabudęs ir prasiveržęs į tai, jis tai skelbia, moko, aprašo, išdėsto, atskleidžia, išanalizuoja, išaiškina:
‘Passathā’ti cāha:„Žiūrėkite,
‘jātipaccayā, bhikkhave, jarāmaraṇaṁ’.
jarāmaraṇaṁ → jarāmaraṇaṁ -pe- hotīti (bj: sīmu3, syā) | + → iti kho bhikkhave yā tatra tathatā avitathatā anaññathatā idapaccayatā ayaṁ vuccati bhikkhave paṭiccasamuppādo (bjt)sąlygoti gimimo yra senėjimas ir mirtis.”
Bhavapaccayā, bhikkhave, jāti …pe…„Sąlygotas būties, vienuoliai, yra gimimas … upādānapaccayā, bhikkhave, bhavo …Sąlygotas įsikibimo, vienuoliai, yra tapsmas … taṇhāpaccayā, bhikkhave, upādānaṁ …Sąlygotas troškimo, vienuoliai, yra įsikibimas …
vedanāpaccayā, bhikkhave, taṇhā …Sąlygotas jausmo tono, vienuoliai, yra troškimas … phassapaccayā, bhikkhave, vedanā …Sąlygotas sąlyčio, vienuoliai, yra jausmo tonas … saḷāyatanapaccayā, bhikkhave, phasso …Sąlygotas šešių patyrimo sričių, vienuoliai, yra sąlytis … nāmarūpapaccayā, bhikkhave, saḷāyatanaṁ …Sąlygotos proto ir materialios formos, vienuoliai, yra šešios patyrimo sritys …
viññāṇapaccayā, bhikkhave, nāmarūpaṁ …Sąlygoti sąmonės, vienuoliai, yra protas ir materiali forma …
saṅkhārapaccayā, bhikkhave, viññāṇaṁ …Sąlygota valingų veiksmų, vienuoliai, yra sąmonė …
avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārāSąlygoti neišmanymo, vienuoliai, yra valingi veiksmai.
uppādā vā tathāgatānaṁ anuppādā vā tathāgatānaṁ, ṭhitāva sā dhātu dhammaṭṭhitatā dhammaniyāmatā idappaccayatā.
dhammaṭṭhitatā → S1-3 dhammaṭṭhititā (pts note) | ṭhitāva → ṭhitā va (pts)Nepriklausomai nuo to, ar atsiranda Tathagatos, ar ne, išlieka šis elementas, šis Dhammos pastovumas, ši nekintama Dhammos tvarka, sąlygotas ryšis.
Taṁ tathāgato abhisambujjhati abhisameti.
abhisambujjhati → abhisambhujjhati (pts)Tathagata žino tai visiškai pabusdamas, prasiskverbia į tai.
Abhisambujjhitvā abhisametvā ācikkhati deseti paññāpeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti.
paññāpeti → paññapeti (bj, sya-all) | abhisambujjhitvā → abhisambhujjhitvā (pts) | uttānīkaroti → uttānī-karoti (pts)Žinodamas tai visiškai pabudęs ir prasiveržęs į tai, jis tai skelbia, moko, aprašo, išdėsto, atskleidžia, išanalizuoja, išaiškina:
‘Passathā’ti cāha:„Žiūrėkite,
‘avijjāpaccayā, bhikkhave, saṅkhārā’.sąlygoti neišmanymo, vienuoliai, yra valingi veiksmai.”
Iti kho, bhikkhave, yā tatra tathatā avitathatā anaññathatā idappaccayatā—Tokiu būdu, vienuoliai, tai, kas čia yra tokybė, ne neteisybė, ne kitokybė, sąlygotas ryšis –
ayaṁ vuccati, bhikkhave, paṭiccasamuppādo.
paṭiccasamuppādo → imasmiṁ sutte peyyālavasena saṁkhitta cāresu sabbattha ‘uppādāvā tathāgatānaṁ’ ādi (pāṭhoca ‘itikho bhikkhave yā tatra tathatā’ ādi pāṭho ca yathāyogaṁ paccekaṁ yojetabbā (bj note)tai, vienuoliai, vadinama sąlygotąja kilme.
Katame ca, bhikkhave, paṭiccasamuppannā dhammā?Ir kurie, vienuoliai, reiškiniai kyla dėl sąlygų?
Jarāmaraṇaṁ, bhikkhave, aniccaṁ saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ khayadhammaṁ vayadhammaṁ virāgadhammaṁ nirodhadhammaṁ.
nirodhadhammaṁ → nirodhadhammam (pts)Senėjimas ir mirtis, vienuoliai, yra nepastovūs, sukuri, sąlygotai kilę, jiems būdinga nykti, irti, blėsti, baigtis.
Jāti, bhikkhave, aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā.
aniccā → S-3 add tā (pts note)Gimimas, vienuoliai, yra nepastovus, sukurtas, sąlygotai kilęs, jam būdinga nykti, irti, blėsti, baigtis.
Bhavo, bhikkhave, anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno khayadhammo vayadhammo virāgadhammo nirodhadhammo.Būtis, vienuoliai, yra nepastovi, sukurta, sąlygotai kilusi, jai būdinga nykti, irti, blėsti, baigtis.
Upādānaṁ bhikkhave …pe…
upādānaṁ → upādānam (pts)Įsikibimas, vienuoliai …
taṇhā, bhikkhave …Troškimas, vienuoliai …
vedanā, bhikkhave …Jausmo tonas, vienuoliai …
phasso, bhikkhave …Sąlytis, vienuoliai …
saḷāyatanaṁ, bhikkhave …
saḷāyatanaṁ → saḷāyatana (pts)Šešios patyrimo sritys, vienuoliai …
nāmarūpaṁ, bhikkhave …Protas ir materiali forma, vienuoliai …
viññāṇaṁ, bhikkhave …Sąmonė, vienuoliai …
saṅkhārā, bhikkhave …Valingi veiksmai, vienuoliai …
avijjā, bhikkhave, aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā.
aniccā → S1-3 add tā as above (pts note)Neišmanymas, vienuoliai, yra nepastovus, sukurtas, sąlygotai kilęs, jam būdinga nykti, irti, blėsti, baigtis.
Ime vuccanti, bhikkhave, paṭiccasamuppannā dhammā.Šie reiškiniai kyla dėl sąlygų.
Yato kho, bhikkhave, ariyasāvakassa ‘ayañca paṭiccasamuppādo, ime ca paṭiccasamuppannā dhammā’ yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhā honti, so vata pubbantaṁ vā paṭidhāvissati:
paṭidhāvissati → paridhāvissati (bj) | so vata → sova (sya-all) | paṭidhāvissati → upadhāvissati (sya-all) | sammappaññāya → sammāpaññāya (pts) | sudiṭṭhā → suuddiṭṭhā (bj: sī.pavi); suddiṭṭhā (bj: sī.pævi) | vata → so ca (bj: syā) | paridhāvissati → upadhāvissati (bj: syā); paṭidhāvissati (bj: machasaṁ) | sudiṭṭhā → So B S1-3 sūddiṭṭhā; further on, suddiṭṭhā (pts note) | paṭidhāvissati → B patidhāvissati (pts note)Vienuoliai, kai tauriųjų mokinys su teisingu supratimu aiškiai pamatė taip, kaip tai iš tiesų yra, sąlygotąją kilmę ir reiškinius kylančius dėl sąlygų, kad jis atsigręžtų į praeitį galvodamas:
‘ahosiṁ nu kho ahaṁ atītamaddhānaṁ, nanu kho ahosiṁ atītamaddhānaṁ, kiṁ nu kho ahosiṁ atītamaddhānaṁ, kathaṁ nu kho ahosiṁ atītamaddhānaṁ, kiṁ hutvā kiṁ ahosiṁ nu kho ahaṁ atītamaddhānan’ti;
ahosiṁ nu kho ahaṁ → nu khvāhaṁ (sya-all, km, pts1ed, pts2ed, mr) | ahaṁ → nu khvāhaṁ (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | nanu → na nu (bjt) | + → khvāham atītam addhānaṁ na nu (pts) | ahaṁ atītamaddhānaṁ nanu kho ahosiṁ atītamaddhānaṁ → ahosim atītam addhānaṁ (pts) | atītamaddhānaṁ → atītam addhānam (pts) | ahosiṁ atītamaddhānaṁ kiṁ → ahosim atītam addhānam kim (pts) | kiṁ → kim (pts) | kho ahaṁ atītamaddhānanti → khvāham atītam addhānan ti (pts)„Ar aš buvau praeity? Ar manęs nebuvo praeity? Kas aš buvau praeity? Kaip aš buvau praeity? Buvęs kuo, kuo tapau praeity?” –
aparantaṁ vā upadhāvissati:
upadhāvissati → apadhāvissati (mr) | upadhāvissati → apadhāvissati (cck: ka.) | upadhāvissati → B apadhāvissati (pts note) | aparantaṁ → aparantam (pts)ar skubėtų į ateitį galvodamas:
‘bhavissāmi nu kho ahaṁ anāgatamaddhānaṁ, nanu kho bhavissāmi anāgatamaddhānaṁ, kiṁ nu kho bhavissāmi anāgatamaddhānaṁ, kathaṁ nu kho bhavissāmi anāgatamaddhānaṁ, kiṁ hutvā kiṁ bhavissāmi nu kho ahaṁ anāgatamaddhānan’ti;
kho ahaṁ → khvāhaṁ (sya-all) | kho ahaṁ anāgatamaddhānanti → khvāham anāgatam addhānanti (pts) | nanu → na nu (bjt) | + → khvāhaṁ anāgatam addhānam na nu (pts) | anāgatamaddhānaṁ → anāgatam addhānam (pts) | anāgatamaddhānaṁ → anāgatam addhānaṁ (pts) | kiṁ → kim (pts)„Ar aš būsiu ateity? Ar manęs nebus ateity? Kas aš būsiu ateity? Kaip aš būsiu ateity? Buvęs kuo, kuo tapsiu ateity?” –
etarahi vā paccuppannaṁ addhānaṁ ajjhattaṁ kathaṅkathī bhavissati:
ajjhattaṁ → S1-3 insert kaṁ (pts note) | kathaṅkathī → kathaṁkathī (my, th, ms2005, pts) | paccuppannaṁ → paccuppannam (pts)ar čia pat, dabartyje, viduje abejotų:
‘ahaṁ nu khosmi, no nu khosmi, kiṁ nu khosmi, kathaṁ nu khosmi, ayaṁ nu kho satto kuto āgato, so kuhiṁ gamissatī’ti—
gamissatīti → gāmī bhavissatīti (bj, sya-all) | khosmi no → kho smi na (pts) | khosmi ayaṁ → kho smi aham (pts) | kuhiṁ gamissatīti → kuhiṁgāmī bhavissatī ti (pts) | kuto → kuto nu kho (bj: sīmu3)„Ar aš esu? Ar manęs nėra? Kas aš esu? Kaip aš esu? Iš kur atėjo ši būtybė? Ir kur ji išeis?” –
netaṁ ṭhānaṁ vijjati.tai yra neįmanoma.
Taṁ kissa hetu?Dėl kokios priežasties?
Tathā hi, bhikkhave, ariyasāvakassa ayañca paṭiccasamuppādo ime ca paṭiccasamuppannā dhammā yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhā”ti.
paṭiccasamuppannā → samuppannā (pts) | sudiṭṭhāti → S1-3 suddiṭṭhāti (pts note) | tathā hi → tathāhi (my) | yathābhūtaṁ sammappaññāya → yathā-bhūtaṁ sammapaññāya (pts)Juk, vienuoliai, tauriųjų mokinys su teisingu supratimu aiškiai pamatė taip, kaip tai iš tiesų yra, sąlygotąją kilmę ir reiškinius kylančius dėl sąlygų.”
Dasamaṁ.
+ → āhāravaggo dutiyo tassa uddānaṁ (pts)
Āhāravaggo dutiyo.
+ → tatruddānaṁ (bjt) | + → tassa (th)
Āhāraṁ phagguno ceva, dve ca samaṇabrāhmaṇā;
āhāraṁ phagguno → tatruddānaṁ āhāraphagguṇā (bj) | āhāraṁ phagguno ceva → tassa uddānaṁ āhāraphaggunañceva (sya-all) | Phagguno → S1-3 phagunnañ (pts note) ca → (pts) Kaccānagotta dhammakathikaṁ, acelaṁ timbarukena ca;
kaccānagotta dhammakathikaṁ acelaṁ timbarukena → kaccānagotto dhammakathi acelatimbarukena (bj) | kaccānagotta → kaccānagotto (cck); kaccānagottaṁ (sya-all) | kaccānagotta dhammakathikaṁ → kaccāyanagotto dhammakathikam (pts) | Kaccāyanagotto → B Kaccānagotta S1-3 Dhammakathi (pts note) timbarukena → timbarukkhena (sya-all) | ca → S1-3 Timbarūkena B Timparukena (pts note) | acelaṁ timbarukena → acelatimbarukena (bjt) Bālapaṇḍitato ceva, dasamo paccayena cāti.
bālapaṇḍitato ceva → bālapaṇḍitañceva (sya-all) | bālapaṇḍitato → bālena paṇḍito (pts) | Bālena → S1-3 bāla (pts note) cāti → cā ti (pts)