Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 3.12Linked Discourses 3.12
  • 2. Dutiyavagga2. Childless

PañcarājasuttaFive Kings

Sāvatthinidānaṁ.
sāvatthinidānaṁ → sāvatthiyaṁ (bj); sāvatthiyaṁ viharati (sya-all)
At Sāvatthī.

Tena kho pana samayena pañcannaṁ rājūnaṁ pasenadipamukhānaṁ pañcahi kāmaguṇehi samappitānaṁ samaṅgībhūtānaṁ paricārayamānānaṁ ayamantarākathā udapādi:
samaṅgībhūtānaṁ → samaṅgibhūtānaṁ (sya-all, pts) | ayamantarākathā → ayamantarā kathā (bjt) | kāmaguṇehi → kāma-guṇehi (pts) | ayamantarākathā → ayam antarā kathā (pts)
Now at that time five kings headed by Pasenadi were amusing themselves, supplied and provided with the five kinds of sensual stimulation, and this discussion came up among them:
“kiṁ nu kho kāmānaṁ aggan”ti?
kiṁ nu → kinnu (bjt) | kiṁ nu → kin-nu (pts) | kāmānaṁ agganti → kāmānam aggan ti (pts)
“What’s the best of sensual pleasures?”

Tatrekacce evamāhaṁsu:
Tatrekacce → tatreke (cck: sī. pī.) | tatrekacce evamāhaṁsu → tatr-ekacce evam āhaṁsu (pts)
Some of them said,
“rūpā kāmānaṁ aggan”ti.
kāmānaṁ agganti → kāmānam aggan ti (pts)
“Sights are the best of sensual pleasures!”

Ekacce evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam ahaṁsu (pts)
Others said,
“saddā kāmānaṁ aggan”ti.
kāmānaṁ agganti → kāmānam aggan ti (pts)
“Sounds are best!”

Ekacce evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam evam āhaṁsu (pts)
Others said,
“gandhā kāmānaṁ aggan”ti.
agganti → aggan ti (pts)
“Smells are best!”

Ekacce evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
Others said,
“rasā kāmānaṁ aggan”ti.
kāmānaṁ agganti → kāmānam aggan ti (pts)
“Tastes are best!”

Ekacce evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
Others said,
“phoṭṭhabbā kāmānaṁ aggan”ti.
kāmānaṁ agganti → kāmānam aggan ti (pts)
“Touches are best!”

Yato kho te rājāno nāsakkhiṁsu aññamaññaṁ saññāpetuṁ.
rājāno → mahārājāno (bj: sīmu3) | rājāno → S1-3 mahārājāno. (pts note) | saññāpetuṁ → S2 ñāpetuṁ. (pts note) | aññamaññaṁ → aññaṁ aññaṁ (pts)
Since those kings were unable to persuade each other,
Atha kho rājā pasenadi kosalo te rājāno etadavoca:
kho → S1-3 omit kho. (pts note) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
King Pasenadi said to them,
“āyāma, mārisā, yena bhagavā tenupasaṅkamissāma; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etamatthaṁ paṭipucchissāma.
paṭipucchissāma → S3 aroceyyāmā ti; S1 Bhagavantam paṭipucchāma; S2 omits the whole from Bhaga . . . to . . . ma, the interval remaining empty, white. (pts note) | tenupasaṅkamissāma → ten-upasaṅkamissāma (pts) | bhagavantaṁ etamatthaṁ → bhagavantam etam atthaṁ (pts)
“Come, good fellows, let’s go to the Buddha and ask him about this.
Yathā no bhagavā byākarissati tathā naṁ dhāressāmā”ti.
dhāressāmā”ti → dhāreyyāmāti (bj, sya-all, km, pts1ed) | dhāressāmāti → dhāreyyāmāti (sya-all) | dhāressāmāti → dhāreyyāmāti (bj: sīmu7, syā, PTS) | dhāressāmā’’ti → dhāreyyāmāti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | dhāreyyāmāti → ba. dhāressantīti (sya-all note) | ti → B. dhāressāmāti. (pts note) | byākarissati → vyākarissati (bjt) | dhāressāmāti → dhāreyyāmā ti (pts)
As he answers, so we’ll remember it.”

“Evaṁ, mārisā”ti kho te rājāno rañño pasenadissa kosalassa paccassosuṁ.
pasenadissa kosalassa → pasenadikosalassa (sya-all, pts) | evaṁ mārisāti → evam marisā ti (pts) | pasenadissa kosalassa → pasenadi-kosalassa (pts)
“Yes, good fellows,” replied those kings.

Atha kho te pañca rājāno pasenadipamukhā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinno kho rājā pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca:
pasenadipamukhā → pasenadippamukhā (bjt) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | pasenadipamukhā → pasenadi-pamukhā (pts) | tenupasaṅkamiṁsu → ten-upasaṅkamiṁsu (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | pasenadi kosalo bhagavantaṁ etadavoca → pasenadi-kosalo bhagavantam etad avoca (pts)
Then those five kings headed by Pasenadi went to the Buddha, bowed, and sat down to one side. King Pasenadi reported their conversation to the Buddha, and said,
“idha, bhante, amhākaṁ pañcannaṁ rājūnaṁ pañcahi kāmaguṇehi samappitānaṁ samaṅgībhūtānaṁ paricārayamānānaṁ ayamantarākathā udapādi:
samaṅgībhūtānaṁ → samaṅgibhūtānaṁ (sya-all) | ayamantarākathā → ayamantarā kathā (bjt) | pañcannaṁ → pañcannam (pts) | samaṅgībhūtānaṁ paricārayamānānaṁ ayamantarākathā → samaṅgibhūtānaṁ paricārayamānaṁ ayam antarā kathā (pts)
‘kiṁ nu kho kāmānaṁ aggan’ti?
kiṁ nu → kinnu (bjt, pts) | kāmānaṁ agganti → kāmānam aggan ti (pts)
Ekacce evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
‘rūpā kāmānaṁ aggan’ti.
rūpā kāmānaṁ agganti → rupā kāmānam aggan ti (pts)
Ekacce evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam ahaṁsu rūpā kāmānam aggan ti ekacce evam ahaṁsu (pts)
‘saddā kāmānaṁ aggan’ti.
kāmānaṁ agganti → kāmānam aggan ti (pts)
Ekacce evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam ahaṁsu (pts)
‘gandhā kāmānaṁ aggan’ti.
kāmānaṁ → kāmānam (pts)
Ekacce evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam ahaṁsu (pts)
‘rasā kāmānaṁ aggan’ti.
kāmānaṁ agganti → kāmānam aggan ti (pts)
Ekacce evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
‘phoṭṭhabbā kāmānaṁ aggan’ti.
phoṭṭhabbā kāmānaṁ agganti → poṭṭhabbā kāmānam aggan ti (pts)
Kiṁ nu kho, bhante, kāmānaṁ aggan”ti?
kiṁ nu → kinnu (bjt) | kiṁ nu → kin-nu (pts) | kāmānaṁ agganti → kāmānam aggan ti (pts)
“Sir, what’s the best of sensual pleasures?”

“Manāpapariyantaṁ khvāhaṁ, mahārāja, pañcasu kāmaguṇesu agganti vadāmi.
Manāpa-pariyantam → SS. manappariyantiṁ (S3 omitting ṁ). (pts note) | pañcasu → S1-3 omit su. (pts note) | agganti → aggan ti (pts)
“Great king, which kind of sensual stimulation is best is defined by which is most agreeable, I say.
Teva, mahārāja, rūpā ekaccassa manāpā honti, teva rūpā ekaccassa amanāpā honti.
Teva → te ca (bj, pts1ed, pts2ed, mr); ye ca (sya-all, km) | teva → te ca (bj, sya-all, pts1ed, pts2ed, mr) | teva → ye ca (sya-all); te ca (pts) | te’va → te ca (bj: sīmu7, PTS); ye ca (bj: syā) | te’va → te ca (bj: sīmu7, PTS); ye ca (bj: syā) | Teva → te ca (cck: sī. pī. ka.); ye ca (cck: syā. kaṁ.) | teva → te ca (cck: sī. pī. ka.) | ca → tañce. yu. te ca (sya-all: sī.) | ca → va (sya-all: sī.) | ca → SS. tañce-. (pts note) | ekaccassa → SS. ekassa. (pts note) | ca → SS. va. (pts note)
The very same sights that are agreeable to some are disagreeable to others.
Yehi ca yo rūpehi attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo, so tehi rūpehi aññaṁ rūpaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā na pattheti.
yo → so (sya-all) | so → yo (sya-all: yu.) | yo → SS. so. (pts note) | uttaritaraṁ → S. uttarītaram; S2 uttataram (?). (pts note) | paripuṇṇasaṅkappo → paripuṇṇa-saṅkappo (pts) | rūpaṁ → rūpam (pts)
When you’re happy with certain sights, as you’ve got all you wished for, you don’t want any other sight that’s better or finer.
Te tassa rūpā paramā honti.For you, those sights are perfect Te tassa rūpā anuttarā honti.and supreme.

Teva, mahārāja, saddā ekaccassa manāpā honti, teva saddā ekaccassa amanāpā honti.
teva → ye ca (sya-all); te ca (pts) | teva saddā → te ca poṭṭhabbā (pts) | te’va → te ca (bj: sīmu7, PTS); ye ca (bj: syā) | Te → This abridgment is in SS. only. (pts note)
The very same sounds …
Yehi ca yo saddehi attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo, so tehi saddehi aññaṁ saddaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā na pattheti.
saddehi → poṭṭhabbehi (pts) | saddaṁ → poṭṭhabbam (pts) | paṇītataraṁ → panītataram (pts)
Te tassa saddā paramā honti.
saddā → poṭṭhabbā (pts)
Te tassa saddā anuttarā honti. Teva, mahārāja, gandhā ekaccassa manāpā honti, teva gandhā ekaccassa amanāpā honti.smells … Yehi ca yo gandhehi attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo, so tehi gandhehi aññaṁ gandhaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā na pattheti. Te tassa gandhā paramā honti. Te tassa gandhā anuttarā honti. Teva, mahārāja, rasā ekaccassa manāpā honti, teva rasā ekaccassa amanāpā honti.tastes … Yehi ca yo rasehi attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo, so tehi rasehi aññaṁ rasaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā na pattheti. Te tassa rasā paramā honti. Te tassa rasā anuttarā honti. Teva, mahārāja, phoṭṭhabbā ekaccassa manāpā honti, teva phoṭṭhabbā ekaccassa amanāpā honti.
teva → te ca (sya-all) | te’va → te ca (bj: sīmu7, PTS); ye ca (bj: syā) | honti → This phrase is taken up from B. In SS. the full text begins again with the next phrase only. (pts note) | phoṭṭhabbā → poṭṭhabbā (pts) | teva phoṭṭhabbā → te ca poṭṭhabbā (pts)
touches that are agreeable to some are disagreeable to others.
Yehi ca yo phoṭṭhabbehi attamano hoti paripuṇṇasaṅkappo, so tehi phoṭṭhabbehi aññaṁ phoṭṭhabbaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā na pattheti.
yo → so (sya-all) | phoṭṭhabbehi → poṭṭhabbehi (pts) | paripuṇṇasaṅkappo → paripuṇṇa-saṅkappo (pts) | phoṭṭhabbaṁ → poṭṭhabbam (pts) | paṇītataraṁ → panītataram (pts)
When you’re happy with certain touches, as you’ve got all you wished for, you don’t want any other touch that’s better or finer.
Te tassa phoṭṭhabbā paramā honti.
phoṭṭhabbā → poṭṭhabbā (pts)
For you, those touches are perfect
Te tassa phoṭṭhabbā anuttarā hontī”ti.
phoṭṭhabbā → poṭṭhabbā (pts)
and supreme.”

Tena kho pana samayena candanaṅgaliko upāsako tassaṁ parisāyaṁ nisinno hoti.
candanaṅgaliko → evaṁ. sī. candanaṅkalikoti pāṭho dissati. a. candanaṅgaliyo (sya-all: yu.) | Candanaṅgaliko → S1-3 Candanaṅkaliko; S2 Candanaṅkalīko; C. Candanaṅgaliyo. (pts note) | tassaṁ → tassam (pts)
Now at that time the lay follower Candanaṅgalika was sitting in that assembly.
Atha kho candanaṅgaliko upāsako uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:
ekaṁsaṁ → ekaṁsam (pts) | tenañjaliṁ → ten-añjalim (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
Then he rose from his seat, arranged his robe over one shoulder, raised his cupped palms toward the Buddha, and said,
“paṭibhāti maṁ, bhagavā, paṭibhāti maṁ, sugatā”ti.
paṭibhāti → patibhāti (pts) | maṁ → mam (pts)
“I feel inspired to speak, Blessed One! I feel inspired to speak, Holy One!”

“Paṭibhātu taṁ, candanaṅgalikā”ti bhagavā avoca.
Candanaṅgalikāti → S2 Candanaṅkaliyāti. (pts note)
“Then speak as you feel inspired,” said the Buddha.

Atha kho candanaṅgaliko upāsako bhagavato sammukhā tadanurūpāya gāthāya abhitthavi:
bhagavato → bhagavantaṁ (sya-all) | tadanurūpāya → tadanurūpāyā (pts) | bhagavantaṁ → bhagavatotipi pāṭho (sya-all note) | abhitthavi → B. abhitthati. (pts note) | tadanurūpāya → tad-anurūpāyā (pts)
Then the lay follower Candanaṅgalika extolled the Buddha in his presence with an appropriate verse:

“Padumaṁ yathā kokanadaṁ sugandhaṁ, pāto siyā phullamavītagandhaṁ;
kokanadaṁ → B. kokanudaṁ. (pts note) phullamavītagandhaṁ → phullam avītagandhaṁ (pts)
“Like a fragrant pink lotus that blooms at daybreak, its fragrance unfaded—
Aṅgīrasaṁ passa virocamānaṁ, tapantamādiccamivantalikkhe”ti.
aṅgīrasaṁ → aṅgīrasam (pts) ti → Quoted Jḷ.116 (pts note) | tapantamādiccamivantalikkheti → tapantam ādiccam iv-antalikkhe ti (pts)
see Aṅgīrasa dazzle, bright as the sun in the sky!”

Atha kho te pañca rājāno candanaṅgalikaṁ upāsakaṁ pañcahi uttarāsaṅgehi acchādesuṁ.
uttarāsaṅgehi → saṅgehi (pts) | pañca rājāno candanaṅgalikaṁ upāsakaṁ → pañcarājāno candanaṅgalikam upāsakam (pts)
Then those five kings clothed Candanaṅgalika with five upper robes.
Atha kho candanaṅgaliko upāsako tehi pañcahi uttarāsaṅgehi bhagavantaṁ acchādesīti.
acchādesīti → acchādesīti sāvatthiyaṁ viharati (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts)
And Candanaṅgalika in turn endowed the Buddha with those robes.

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali · English


Translations: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย