Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 47.3สังยุตตนิกาย
  • 1. Ambapālivagga

Bhikkhusutta๓ ภิกขุสูตร

Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
ārāme → S1 sate. 7 This phrase in B1-2 only. (pts note) | samayaṁ → samayam (pts)
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของ อนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี

Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṁ etadavoca:
bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
ครั้งนั้นแล ภิกษุรูปหนึ่งเข้าไปเฝ้าพระผู้มี พระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้ว นั่ง ณ ที่สมควร ได้กราบทูลพระผู้มี พระภาคดังนี้ว่า
“sādhu me, bhante, bhagavā saṅkhittena dhammaṁ desetu, yamahaṁ bhagavato dhammaṁ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyyan”ti.
pahitatto → S3 pahī- (pts note) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | yamahaṁ → yam aham (pts) | vihareyyanti → vihareyyaṁ ti (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอประทานวโรกาส ขอพระผู้มีพระภาคโปรดแสดง ธรรมแก่ข้าพระองค์โดยย่อ ซึ่งข้าพระองค์ได้ฟังแล้ว จะพึงหลีกออกไปอยู่คนเดียว ไม่ประมาท มีความเพียร อุทิศกายและใจอยู่เถิด”

“Evameva panidhekacce moghapurisā mañceva ajjhesanti, dhamme ca bhāsite mameva anubandhitabbaṁ maññantī”ti.
mañceva → mameva (bj) | mañceva → maññeva (sya-all) | mameva → mañceva (bj: machasaṁ) | mañceva → mameva (cck: sī.) | eva → S1-3 evaṁ. (pts note) | panidhekacce → S1-3 -kacco. (pts note) | ajjhesanti → S1-3 mameva ajjhāpanne. (pts note) | bhāsite → S1-3 bhāsito. (pts note) | evameva → evam eva (pts) | mameva anubandhitabbaṁ maññantīti → mam eva anubandhitabbam maññantī ti (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “โมฆะบุรุษบางพวกในโลกนี้ เชื้อเชิญเราอย่างนี้เหมือนกัน และเมื่อเราได้กล่าวธรรม ย่อมสำคัญเราว่าควรติดตามเท่านั้น”

“Desetu me, bhante, bhagavā saṅkhittena dhammaṁ, desetu sugato saṅkhittena dhammaṁ. Appeva nāmāhaṁ bhagavato bhāsitassa atthaṁ jāneyyaṁ, appeva nāmāhaṁ bhagavato bhāsitassa dāyādo assan”ti.
jāneyyaṁ appeva nāmāhaṁ → ājāneyyaṁ appevanāmāhaṁ (bj) | jāneyyaṁ → ājāneyyaṁ (sya-all) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005) | dhammaṁ → dhammam (pts) | nāmāhaṁ → nāmāham (pts) | jāneyyaṁ → jāneyyam (pts) | assanti → assan ti (pts)
“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอพระผู้มีพระภาคโปรดแสดงธรรมแก่ข้าพระองค์โดย ย่อ ขอพระสุคตโปรดแสดงธรรมแก่ข้าพระองค์โดยย่อเถิด บางที ข้าพระองค์พึงรู้ ทั่วถึงเนื้อความแห่งพระดำรัสของพระผู้มีพระภาค บางที ข้าพระองค์พึงเป็นผู้สืบ ทอดพระดำรัสของพระผู้มีพระภาค”

“Tasmātiha tvaṁ, bhikkhu, ādimeva visodhehi kusalesu dhammesu.
ādimeva visodhehi → ādim eva visodehi (pts) | Tasmātiha → S1-3 jāneyya. 7 S1 omits ha. (pts note) | tasmātiha → tasmā tiha (th) | tvaṁ → tvam (pts)
“ภิกษุ เพราะเหตุนั้น เธอจงทำเบื้องต้นในกุศลธรรมทั้งหลายให้หมดจดก่อน
Ko cādi kusalānaṁ dhammānaṁ?
cādi → ca ādi (bj) | cādikusalānaṁ → S1-3 kocāadi- (pts note)
อะไรเป็นเบื้องต้นแห่งกุศลธรรมทั้งหลาย คือ
Sīlañca suvisuddhaṁ, diṭṭhi ca ujukā.
ca → missing in S1 S3 vi. (pts note) | sīlañca → sīlaṁ ca (th) | sīlañca → sīlam ca (pts)
ศีลที่บริสุทธิ์ดีและความเห็นที่ตรง
Yato kho te, bhikkhu, sīlañca suvisuddhaṁ bhavissati diṭṭhi ca ujukā, tato tvaṁ, bhikkhu, sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya cattāro satipaṭṭhāne tividhena bhāveyyāsi.
sīlañca → sīlaṁ (bj) | ca → missing in S1-3. (pts note) | tvam → S1 taṁ, missing in S3. (pts note) | sīlam → S1 repeats sīlaṁ. (pts note) | sīlañca → sīlaṁ ca (th) | sīlañca suvisuddhaṁ → sīlañ ca suvisuddham (pts)
เมื่อใด ศีลของเธอจักบริสุทธิ์ดี และความเห็นจักตรง เมื่อนั้น เธออาศัยศีล ดำรงอยู่ในศีลแล้ว พึงเจริญสติปัฏฐาน ๔ ประการ โดย ๓ วิธี

Katame cattāro?
katame → kātame (pts)
สติปัฏฐาน ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ

Idha tvaṁ, bhikkhu, ajjhattaṁ vā kāye kāyānupassī viharāhi ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ;
vā → (bj) | ajjhattaṁ → ajjhattaṁ vā (bj: machasaṁ, syā) | vā → missing in S1-3 always. (pts note) | kāye → S1 kāyena. (pts note) | tvaṁ → tvam (pts)
ในธรรมวินัยนี้ เธอ ๑. จงพิจารณาเห็นกายในกายภายในอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้
bahiddhā vā kāye kāyānupassī viharāhi ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ;
vā → (bj) | bahiddhā → bahiddhā vā (bj: machasaṁ, syā)
จงพิจารณาเห็นกาย ในกายภายนอกอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัด อภิชฌาและโทมนัสในโลกได้
ajjhattabahiddhā vā kāye kāyānupassī viharāhi ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
vā → (bj) | abhijjhādomanassaṁ → abhijjadomanassaṁ (pts) | ajjhattabahiddhā → ajjhattaṁ bahiddhā (bj: sīmu) | ajjhattabahiddhā → S1-3 ajjhattaṁ- (pts note) | abhijjhādomanassaṁ → abhijjhā domanassaṁ (bjt)
หรือจงพิจารณาเห็นกายในกาย ทั้งภายในทั้งภายนอกอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้

Ajjhattaṁ vā vedanāsu …pe…
vā → (bj)
๒. จงพิจารณาเห็นเวทนาในเวทนาทั้งหลายภายในอยู่ ...
bahiddhā vā vedanāsu …
vā → (bj) | bahiddhā vā → bahiddhāvā (pts)
จงพิจารณา เห็นเวทนาในเวทนาทั้งหลายภายนอกอยู่ ...
ajjhattabahiddhā vā vedanāsu vedanānupassī viharāhi ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
vā → (bj)
จงพิจารณาเห็น เวทนาในเวทนาทั้งหลายทั้งภายในทั้งภายนอกอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้

Ajjhattaṁ vā citte …
vā → (bj, pts)
๓. จงพิจารณาเห็นจิตในจิตภายในอยู่ ...
bahiddhā vā citte …
vā → (bj, pts)
จงพิจารณาเห็นจิตในจิต ภายนอกอยู่ ...
ajjhattabahiddhā vā citte cittānupassī viharāhi ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
vā → (bj, pts)
จงพิจารณาเห็นจิตในจิตทั้งภายในทั้งภายนอกอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสใน โลกได้

Ajjhattaṁ vā dhammesu …
vā → (bj)
๔. จงพิจารณาเห็นธรรมในธรรมทั้งหลายภายในอยู่ ...
bahiddhā vā dhammesu …
vā → (bj)
จงพิจารณา เห็นธรรมในธรรมทั้งหลายภายนอกอยู่ ...
ajjhattabahiddhā vā dhammesu dhammānupassī viharāhi ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
vā → (bj) | abhijjhādomanassaṁ → abhijjādomanassaṁ (pts)
จงพิจารณาเห็นธรรม ในธรรมทั้งหลายทั้งภายในทั้งภายนอกอยู่ มีความเพียร มี สัมปชัญญะ มีสติ กำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้
Yato kho tvaṁ, bhikkhu, sīlaṁ nissāya sīle patiṭṭhāya ime cattāro satipaṭṭhāne evaṁ tividhena bhāvessasi, tato tuyhaṁ, bhikkhu, yā ratti vā divaso vā āgamissati vuddhiyeva pāṭikaṅkhā kusalesu dhammesu, no parihānī”ti.
vuddhiyeva → vuḍḍhi yeva (sya-all) | bhāvessasi → S1-3 B1 bhāvessati. (pts note) | tvaṁ → tvam (pts) | tuyhaṁ → tuyham (pts) | vuddhiyeva → vuddhi yeva (pts)
ภิกษุ เมื่อใด เธออาศัยศีล ดำรงอยู่ในศีลแล้วจักเจริญสติปัฏฐาน ๔ ประการนี้ โดย ๓ วิธีอย่างนี้ เมื่อนั้น เธอพึงหวังความเจริญในกุศลธรรมทั้งหลายตลอดคืน หรือวันที่จักมาถึง ไม่มีความเสื่อมเลย”

Atha kho so bhikkhu bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ → uṭṭhāyasanā bhagavantam (pts) | bhāsitaṁ → bhāsitam (pts)
ลำดับนั้น ภิกษุรูปนั้นชื่นชมยินดีพระภาษิตของพระผู้มีพระภาคแล้ว ลุกจาก อาสนะ ถวายอภิวาท ทำประทักษิณแล้วจากไป

Atha kho so bhikkhu eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva—yassatthāya kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti, tadanuttaraṁ—brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.
diṭṭheva dhamme → (bj) | viharati → vihāsi (bj, pts) | abhiññā → abhaññā (sya-all) | pahitatto → S3 pahītatto. (pts note) | viharanto → missing in S1-3. (pts note) | kulaputtā → S1-3 -putto. (pts note) | brahmacariyapariyosānam → B1 cariyaṁ- (pts note) | abhiññā → S1-3 abhiññāya. (pts note) | vihāsi → B1-2 viharati. (pts note) | nacirasseva → na cirasseva (bjt, th, pts) | brahmacariyapariyosānaṁ → brahmacariya pariyosānaṁ (th) | sammadeva → sammad eva (pts) | anagāriyaṁ → anagāriyam (pts) | tadanuttaraṁ brahmacariyapariyosānaṁ → tad anuttaram brahmacariyapariyosānam (pts) | sayaṁ → sayam (pts) | sacchikatvā → sachikatvā (pts)
ต่อมา เธอก็หลีกออกไปอยู่คน เดียว ไม่ประมาท มีความเพียร อุทิศกายและใจอยู่ ไม่นานนักได้ทำให้แจ้งซึ่ง ประโยชน์ยอดเยี่ยมอันเป็นที่สุดแห่งพรหมจรรย์ที่เหล่ากุลบุตรออกจากเรือนบวชเป็น บรรพชิตโดยชอบต้องการด้วยปัญญาอันยิ่งเองเข้าถึงอยู่ในปัจจุบัน รู้ชัดว่า

“Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā”ti abbhaññāsi.
abbhaññāsi → abhiññāsi (pts) | vusitaṁ → vusitam (pts) | karaṇīyaṁ nāparaṁ → karaṇīyam nāparam (pts)
“ชาติ สิ้นแล้ว อยู่จบพรหมจรรย์แล้ว ทำกิจที่ควรทำเสร็จแล้ว ไม่มีกิจอื่นเพื่อความเป็น อย่างนี้อีกต่อไป”
Aññataro ca pana so bhikkhu arahataṁ ahosīti.
arahataṁ → arahatam (pts)
อนึ่ง ภิกษุรูปนั้นได้เป็นพระอรหันต์องค์หนึ่งในบรรดาพระอรหันต์ทั้งหลาย

Tatiyaṁ.
tatiyaṁ → evam me sutam (pts) | sutam → this phrase S1-3 only. (pts note)
ภิกขุสูตรที่ ๓ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย