Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Saṁyutta Nikāya 51.20สังยุตตนิกาย
  • 2. Pāsādakampanavagga

Vibhaṅgasutta๒๐ วิภังคสูตร

“Cattārome, bhikkhave, iddhipādā bhāvitā bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṁsā”.
cattārome → (pts) | cattārome → cattāro me (bjt)
“ภิกษุทั้งหลาย อิทธิบาท ๔ ประการนี้ที่บุคคลเจริญ ทำให้มากแล้ว มีผลมาก มีอานิสงส์มาก

Kathaṁ bhāvitā ca, bhikkhave, cattāro iddhipādā kathaṁ bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṁsā?
kathaṁ → katham (pts)
อิทธิบาท ๔ ประการที่บุคคลเจริญอย่างไร ทำให้มากแล้วอย่างไร จึงมี ผลมาก มีอานิสงส์มาก
Idha, bhikkhave, bhikkhu chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti—
chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ (bjt, th) | chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ → chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgatam iddhipādam (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ๑. เจริญอิทธิบาทประกอบด้วยฉันทสมาธิปธานสังขารดังนี้ว่า
iti me chando na ca atilīno bhavissati, na ca atippaggahito bhavissati, na ca ajjhattaṁ saṅkhitto bhavissati, na ca bahiddhā vikkhitto bhavissati.
atippaggahito → atipaggahīto (pts) | atilīno → S3 atalīno. (pts note) | saṅkhitto → S1 saṁkhittā S3 -khittaṁ. (pts note) | saṅkhitto → saṁkhitto (my, bjt, ms2005) | atippaggahito → atipaggahito (bjt, th)
ฉันทะ ของเราจักไม่ย่อหย่อนนัก ไม่ต้องประคับประคองเกินไป ไม่ หดหู่ในภายใน ไม่ซ่านไปในภายนอก
Pacchāpuresaññī ca viharati—
pacchāpuresaññī → pacchā pure saññī (bjt) | pacchāpuresaññī → pacchāpure saññī (th)
และมีความหมายรู้ว่า เบื้องหน้าและเบื้องหลังอยู่ คือ
yathā pure tathā pacchā, yathā pacchā tathā pure;มีความหมายรู้ว่าเบื้องหลัง เหมือนเบื้องหน้า เบื้องหน้าเหมือนเบื้องหลัง yathā adho tathā uddhaṁ, yathā uddhaṁ tathā adho;เบื้องบนเหมือน เบื้องล่าง เบื้องล่างเหมือนเบื้องบน yathā divā tathā rattiṁ yathā rattiṁ tathā divā.กลางคืนเหมือนกลางวัน กลางวันเหมือนกลางคืน Iti vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveti.
sappabhāsaṁ cittaṁ → sappabhāsam cittam (pts)
มีใจสงัด ไม่มีเครื่องร้อยรัด อบรม จิตให้สว่างอยู่

Vīriyasamādhi …pe…
vīriyasamādhi → viriyasamādhi (bjt, th, pts)
๒. เจริญอิทธิบาทที่ประกอบด้วยวิริยสมาธิปธานสังขาร ฯลฯ
cittasamādhi …๓. เจริญอิทธิบาทที่ประกอบด้วยจิตตสมาธิปธานสังขาร ฯลฯ vīmaṁsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti—
vīmaṁsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ → vimaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgatam iddhipādam (pts) | vīmaṁsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ (bjt, th)
๔. เจริญอิทธิบาทที่ประกอบด้วยวิมังสาสมาธิปธานสังขารดังนี้ว่า
iti me vīmaṁsā na ca atilīnā bhavissati, na ca atippaggahitā bhavissati, na ca ajjhattaṁ saṅkhittā bhavissati, na ca bahiddhā vikkhittā bhavissati.
atippaggahitā → atipaggahītā (pts) | me → missing in S1 S3 pi. (pts note) | atipaggahītā → S3 -gahito, the phrase is missing in S1. (pts note) | saṅkhittā → saṁkhittā (my, bjt, ms2005) | atippaggahitā → atipaggahitā (bjt, th)
วิมังสาของเราจักไม่ย่อหย่อนนัก ไม่ต้องประคับประคองเกินไป ไม่หดหู่ในภายใน ไม่ซ่านไปในภายนอก
Pacchāpuresaññī ca viharati—
pacchāpuresaññī → pacchā pure saññī (bjt) | pacchāpuresaññī → pacchāpure saññī (th)
และมีความหมายรู้ว่า เบื้องหน้าและเบื้องหลังอยู่ คือ
yathā pure tathā pacchā, yathā pacchā tathā pure;มีความหมายรู้ว่าเบื้องหลัง เหมือนเบื้องหน้า เบื้องหน้าเหมือนเบื้องหลัง yathā adho tathā uddhaṁ, yathā uddhaṁ tathā adho;
yathā → yatha (pts)
เบื้องบนเหมือน เบื้องล่าง เบื้องล่างเหมือนเบื้องบน
yathā divā tathā rattiṁ, yathā rattiṁ tathā divā.กลางคืนเหมือนกลางวัน กลางวันเหมือนกลางคืน Iti vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveti.
apariyonaddhena → B1 -nandhena always B1 -naddhena always, corrected from -nandhe- here only. (pts note) | cittaṁ → cittam (pts)
มีใจสงัด ไม่มีเครื่องร้อยรัด อบรม จิตให้สว่างอยู่

Katamo ca, bhikkhave, atilīno chando?ฉันทะที่ย่อหย่อนนัก เป็นอย่างไร Yo, bhikkhave, chando kosajjasahagato kosajjasampayutto—คือ ฉันทะที่สหรคตด้วยความเกียจคร้าน สัมปยุตด้วยความเกียจคร้าน ayaṁ vuccati, bhikkhave, atilīno chando.นี้เรียกว่า ฉันทะที่ย่อหย่อนนัก

Katamo ca, bhikkhave, atippaggahito chando?
atippaggahito → atipaggahīto (pts) | atippaggahito → atipaggahito (bjt, th)
ฉันทะที่ต้องประคับประคองเกินไป เป็นอย่างไร
Yo, bhikkhave, chando uddhaccasahagato uddhaccasampayutto—
yo → yo hi (bj) | chando → S1-3 omit yo bhi- (pts note)
คือ ฉันทะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ สัมปยุตด้วยอุทธัจจะ
ayaṁ vuccati, bhikkhave, atippaggahito chando.
atippaggahito → atipaggahīto (pts) | atippaggahito → atipaggahito (bjt, th)
นี้เรียกว่า ฉันทะที่ต้องประคับประคองเกินไป

Katamo ca, bhikkhave, ajjhattaṁ saṅkhitto chando?
saṅkhitto → saṁkhitto (my, ms2005)
ฉันทะที่หดหู่ในภายใน เป็นอย่างไร
Yo, bhikkhave, chando thinamiddhasahagato thinamiddhasampayutto—
yo → yo hi (bj) | thinamiddhasahagato thinamiddhasampayutto → thīnamiddhasahagato thīnamiddhasampayutto (sya-all, pts) | Yo → S1 insert hi. (pts note) | chando → S3 omits yo- (pts note)
คือ ฉันทะที่สหรคตด้วยถีนมิทธะ สัมปยุตด้วยถีนมิทธะ
ayaṁ vuccati, bhikkhave, ajjhattaṁ saṅkhitto chando.
ajjhattaṁ → S1-3 ajjhatta. (pts note) | saṅkhitto → saṁkhitto (my, ms2005)
นี้เรียกว่า ฉันทะที่หดหู่ในภายใน

Katamo ca, bhikkhave, bahiddhā vikkhitto chando?ฉันทะที่ซ่านไปในภายนอก เป็นอย่างไร Yo, bhikkhave, chando bahiddhā pañca kāmaguṇe ārabbha anuvikkhitto anuvisaṭo—
yo → yo hi (bj) | yo → S1-3 insert hi. (pts note) | anuvisaṭo → S1-3 anusavo. (pts note) | pañca kāmaguṇe → pañcakāmaguṇe (pts) | anuvikkhitto → anuvikkhito (pts)
คือ ฉันทะที่ซ่านไป ฟุ้งไป ปรารภกามคุณ ๕ ประการในภายนอก
ayaṁ vuccati, bhikkhave, bahiddhā vikkhitto chando.นี้เรียกว่า ฉันทะที่ซ่านไปในภายนอก

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu pacchāpuresaññī ca viharati—
pacchāpuresaññī → S1 adds here puresaññī. (pts note) | pacchāpuresaññī → pacchāpure saññī (bjt, th)
ภิกษุมีความหมายรู้ว่าเบื้องหน้าและเบื้องหลังอยู่ คือ
yathā pure tathā pacchā, yathā pacchā tathā pure?
tathā pure → tathāpure (pts)
มีความหมายรู้ว่า เบื้องหลังเหมือนเบื้องหน้า เบื้องหน้าเหมือนเบื้องหลัง เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhuno pacchāpuresaññā suggahitā hoti sumanasikatā sūpadhāritā suppaṭividdhā paññāya.
pacchāpuresaññā suggahitā → pacchāpure saññā suggahītā (pts) | sūpadhāritā → supadhāritā (pts) | bhikkhuno → S1-3 bhikkhu. (pts note) | pacchāpuresaññā → pacchā pure saññā (bjt)
คือ ความหมายรู้ว่าเบื้องหน้าและเบื้องหลังอันภิกษุในธรรมวินัยนี้เรียนดี ใส่ใจดี ทรงจำดี รู้แจ้งดีแล้วด้วยปัญญา
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu pacchāpuresaññī ca viharati—
pacchāpuresaññī ca → pacchā pure saññī (bj) | ca → in B1-2 only (pts note) | pacchāpuresaññī → pacchāpure saññī (th, pts)
ภิกษุชื่อว่ามีความหมายรู้ว่าเบื้องหน้าและเบื้องหลังอยู่ คือ
yathā pure tathā pacchā, yathā pacchā tathā pure.มีความหมายรู้ว่า เบื้องหลังเหมือนเบื้องหน้า เบื้องหน้าเหมือนเบื้องหลัง เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yathā adho tathā uddhaṁ, yathā uddhaṁ tathā adho viharati?
uddhaṁ yathā → uddham yatha (pts)
ภิกษุมีความหมายรู้ว่าเบื้องบนเหมือนเบื้องล่าง เบื้องล่างเหมือนเบื้องบน อยู่ เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhu imameva kāyaṁ uddhaṁ pādatalā adho kesamatthakā tacapariyantaṁ pūraṁ nānappakārassa asucino paccavekkhati:
imameva kāyaṁ uddhaṁ → imam eva kāyam uddham (pts) | tacapariyantaṁ pūraṁ → tacapariyantam pūram (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมพิจารณากายนี้ขึ้นเบื้องบนแต่พื้นเท้าขึ้นไป พิจารณาลงเบื้องล่างแต่ปลายผมลงมา มีหนังหุ้มอยู่โดยรอบ
‘atthi imasmiṁ kāye kesā lomā nakhā dantā taco maṁsaṁ nhāru aṭṭhi aṭṭhimiñjaṁ vakkaṁ hadayaṁ yakanaṁ kilomakaṁ pihakaṁ papphāsaṁ antaṁ antaguṇaṁ udariyaṁ karīsaṁ pittaṁ semhaṁ pubbo lohitaṁ sedo medo assu vasā kheḷo siṅghāṇikā lasikā muttan’ti.
nhāru → nahāru (bj) | aṭṭhimiñjaṁ → aṭṭhimiñjā (bj) | nhāru aṭṭhi → nahārū aṭṭhī (sya-all) | siṅghāṇikā → siṅghānikā (sya-all) | nhāru aṭṭhi aṭṭhimiñjaṁ → nahārū aṭṭhī aṭṭhimiñjā (pts) | siṅghāṇikā lasikā muttanti → siṅghānikā kasikā muttan ti (pts) | aṭṭhimiñjā → aṭṭhimiñjaṁ (bj: machasaṁ, syā) | nahārū → B1-2 nhāru (pts note) | aṭṭhimiñjā → B1-2 -miñcaṁ. (pts note) | papphāsam → B1-2 pabbāsaṁ. (pts note) | kasikā → missing in S1. (pts note) | kilomakaṁ pihakaṁ papphāsaṁ → kilomakam pihakam papphāsam (pts) | antaguṇaṁ → antaguṇam (pts)
เต็มด้วยของไม่ สะอาดมีประการต่าง ๆ ว่า ‘ในร่างกายนี้มี ผม ขน เล็บ ฟัน หนัง เนื้อ เอ็น กระดูก เยื่อในกระดูก ไต หัวใจ ตับ พังผืด ม้าม ปอด ไส้ใหญ่ ไส้น้อย อาหารใหม่ อาหารเก่า ดี เสลด หนอง เลือด เหงื่อ มันข้น น้ำตา เปลวมัน น้ำลาย น้ำมูก ไขข้อ มูตร’
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu yathā adho tathā uddhaṁ, yathā uddhaṁ tathā adho viharati.ภิกษุชื่อว่ามีความหมายรู้ว่าเบื้องบนเหมือนเบื้องล่าง เบื้องล่างเหมือนเบื้องบนอยู่ เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu yathā divā tathā rattiṁ, yathā rattiṁ tathā divā viharati?
kathañca → kathañ ca (pts)
ภิกษุมีความหมายรู้ว่ากลางคืนเหมือนกลางวัน กลางวันเหมือนกลางคืน อยู่ เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhu yehi ākārehi yehi liṅgehi yehi nimittehi divā chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, so tehi ākārehi tehi liṅgehi tehi nimittehi rattiṁ chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti;
chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgatam → S1-3 -saṅkhāraṁ sama- (pts note) | chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ (bjt, th) | chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ → chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgatam iddhipādam (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้เจริญอิทธิบาทที่ประกอบด้วยฉันทสมาธิปธานสังขาร ในกลางวันด้วยอาการเหล่าใด ด้วยเพศเหล่าใด ด้วยนิมิตเหล่าใด เธอก็เจริญ อิทธิบาทที่ประกอบด้วยฉันทสมาธิปธานสังขารในกลางคืนด้วยอาการเหล่านั้น ด้วยเพศเหล่านั้น ด้วยนิมิตเหล่านั้น
yehi vā pana ākārehi yehi liṅgehi yehi nimittehi rattiṁ chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti, so tehi ākārehi tehi liṅgehi tehi nimittehi divā chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.
pana → S1 omits vā pana S3 has keci. (pts note) | yehi → missing in S3. (pts note) | chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ (bjt, th) | chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ → chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgatam iddhipādam (pts)
อีกประการหนึ่ง ภิกษุเจริญอิทธิบาทที่ ประกอบด้วยฉันทสมาธิปธานสังขารในกลางคืนด้วยอาการเหล่าใด ด้วยเพศเหล่าใด ด้วยนิมิตเหล่าใด เธอก็เจริญอิทธิบาทที่ประกอบด้วยฉันทสมาธิปธานสังขารในกลางวัน ด้วยอาการเหล่านั้น ด้วยเพศเหล่านั้น ด้วยนิมิตเหล่านั้น
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu yathā divā tathā rattiṁ, yathā rattiṁ tathā divā viharati.ภิกษุชื่อว่ามีความหมายรู้ว่ากลางคืนเหมือนกลางวัน กลางวันเหมือนกลางคืนอยู่ เป็นอย่างนี้แล

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveti?
cittaṁ → cittam (pts)
ภิกษุมีใจสงัด ไม่มีเครื่องร้อยรัด อบรมจิตให้สว่างอยู่ เป็นอย่างไร
Idha, bhikkhave, bhikkhuno ālokasaññā suggahitā hoti divāsaññā svādhiṭṭhitā.
suggahitā → suggahītā (pts) | svādhiṭṭhitā → S3 suvā (S1 sava-) diṭṭhitā, B2 -saññāya adhiṭṭhitā. (pts note)
คือ อาโลกสัญญา (ความหมายรู้แสงสว่าง) อันภิกษุในธรรมวินัยนี้เรียนไว้ดี ความหมายรู้ว่ากลางวัน ตั้งมั่นดี
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveti.
apariyonaddhena → B1 -nandhena. (pts note) | sappabhāsaṁ cittaṁ → sappabhāsam cittam (pts)
ภิกษุชื่อว่ามีใจสงัด ไม่มีเครื่องร้อยรัด อบรมจิตให้สว่างอยู่ เป็นอย่างนี้แล

Katamañca, bhikkhave, atilīnaṁ vīriyaṁ?
atilīnaṁ vīriyaṁ yaṁ → atilīnaviriyaṁ yam (pts) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th)
วิริยะที่ย่อหย่อนนัก เป็นอย่างไร
Yaṁ, bhikkhave, vīriyaṁ kosajjasahagataṁ kosajjasampayuttaṁ—
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | yaṁ → yam (pts)
คือ วิริยะที่สหรคตด้วยความเกียจคร้าน สัมปยุตด้วยความเกียจคร้าน
idaṁ vuccati, bhikkhave, atilīnaṁ vīriyaṁ.
atilīnaṁ vīriyaṁ → atilīnaviriyaṁ (pts) | atilīnaviriyaṁ → S1-3 atilīnaṁ vi- (pts note) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th)
นี้เรียกว่า วิริยะที่ย่อหย่อนนัก

Katamañca, bhikkhave, atippaggahitaṁ vīriyaṁ?
atippaggahitaṁ vīriyaṁ yaṁ → atipaggahītaviriyaṁ yam (pts) | atipaggahītaviriyaṁ → S1-3 atipaggahītaṁ vi- (pts note) | atippaggahitaṁ vīriyaṁ → atipaggahitaṁ viriyaṁ (bjt, th)
วิริยะที่ต้องประคับประคองเกินไป เป็นอย่างไร
Yaṁ, bhikkhave, vīriyaṁ uddhaccasahagataṁ uddhaccasampayuttaṁ—
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | yaṁ → yam (pts) | vīriyaṁ uddhaccasahagataṁ → viriyaṁ uddhaccasahagatam (pts)
คือ วิริยะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ สัมปยุตด้วยอุทธัจจะ
idaṁ vuccati, bhikkhave, atippaggahitaṁ vīriyaṁ.
atippaggahitaṁ vīriyaṁ → atipaggahītaṁ viriyaṁ (pts) | atippaggahitaṁ vīriyaṁ → atipaggahitaṁ viriyaṁ (bjt, th)
นี้เรียกว่า วิริยะที่ต้องประคับประคองเกินไป

Katamañca, bhikkhave, ajjhattaṁ saṅkhittaṁ vīriyaṁ?
saṅkhittaṁ → saṁkhittaṁ (my, ms2005) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | vīriyaṁ → viriyam (pts)
วิริยะที่หดหู่ในภายใน เป็นอย่างไร
Yaṁ, bhikkhave, vīriyaṁ thinamiddhasahagataṁ thinamiddhasampayuttaṁ—
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt)
คือ วิริยะที่สหรคตด้วยถีนมิทธะ สัมปยุตด้วยถีนมิทธะ
idaṁ vuccati, bhikkhave, ajjhattaṁ saṅkhittaṁ vīriyaṁ.
saṅkhittaṁ → S1-3 ajjhattasaṁ- (pts note) | saṅkhittaṁ → saṁkhittaṁ (my, ms2005) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)
นี้เรียกว่า วิริยะที่หดหู่ในภายใน

Katamañca, bhikkhave, bahiddhā vikkhittaṁ vīriyaṁ?
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)
วิริยะที่ซ่านไปในภายนอก เป็นอย่างไร
Yaṁ, bhikkhave, vīriyaṁ bahiddhā pañca kāmaguṇe ārabbha anuvikkhittaṁ anuvisaṭaṁ—idaṁ vuccati, bhikkhave, bahiddhā vikkhittaṁ vīriyaṁ …pe….
anuvikkhittam → S1-3 anukkhittaṁ. (pts note) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | pañca kāmaguṇe → pañcakāmaguṇe (bjt, pts) | yaṁ → yam (pts) | idaṁ → idam (pts) | vīriyaṁ → viriyaṁ peyyālo (pts)
คือ วิริยะที่ซ่านไป ฟุ้งไป ปรารภกามคุณ ๕ ประการในภายนอก นี้เรียกว่า วิริยะที่ซ่านไปในภายนอก ฯลฯ

Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveti?
sappabhāsaṁ cittaṁ → sappabhāsam (pts)
Idha, bhikkhave, bhikkhuno ālokasaññā suggahitā hoti divāsaññā svādhiṭṭhitā.
svādhiṭṭhitā → B2 -saññāya adhiṭṭhitā. (pts note) | suggahitā → sugahitā (pts)
Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveti.
bhāveti → So B1-2; S1-3 have only -pe- omitting all the paragraph. (pts note) | vivaṭena → vivaṭen (pts) | cittaṁ → cittam (pts)
ภิกษุชื่อว่ามีใจสงัด ไม่มีเครื่องร้อยรัด อบรมจิตให้สว่างอยู่ เป็นอย่างนี้แล

Katamañca, bhikkhave, atilīnaṁ cittaṁ?จิตที่ย่อหย่อนนัก เป็นอย่างไร Yaṁ, bhikkhave, cittaṁ kosajjasahagataṁ kosajjasampayuttaṁ—
yaṁ → yam pi (pts)
คือ จิตที่สหรคตด้วยความเกียจคร้าน สัมปยุตด้วยความเกียจคร้าน
idaṁ vuccati, bhikkhave, atilīnaṁ cittaṁ.
idaṁ → idam (pts)
นี้เรียกว่า จิตที่ย่อหย่อนนัก

Katamañca, bhikkhave, atippaggahitaṁ cittaṁ?
atippaggahitaṁ → atipaggahītaṁ (pts) | atippaggahitaṁ → atipaggahitaṁ (bjt, th)
จิตที่ต้องประคับประคองเกินไป เป็นอย่างไร
Yaṁ, bhikkhave, cittaṁ uddhaccasahagataṁ uddhaccasampayuttaṁ—
uddhaccasahagatam → missing in S3. (pts note) | yaṁ → yam (pts) | cittaṁ uddhaccasahagataṁ → cittam uddhaccasahagatam (pts)
คือ จิตที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ สัมปยุตด้วยอุทธัจจะ
idaṁ vuccati, bhikkhave, atippaggahitaṁ cittaṁ.
atippaggahitaṁ → atipaggahītaṁ (pts) | atippaggahitaṁ → atipaggahitaṁ (bjt, th)
นี้เรียกว่า จิตที่ต้องประคับประคองเกินไป

Katamañca, bhikkhave, ajjhattaṁ saṅkhittaṁ cittaṁ?
saṅkhittaṁ → saṁkhittaṁ (my, ms2005)
จิตที่หดหู่ในภายใน เป็นอย่างไร
Yaṁ, bhikkhave, cittaṁ thinamiddhasahagataṁ thinamiddhasampayuttaṁ—
thinamiddhasahagataṁ thinamiddhasampayuttaṁ → thīnamiddhasahagataṁ thīnamiddhasampayuttaṁ (bj, sya-all, pts) | thīnamiddhasahagatam → missing in S3; B1 and S1 have thīnamiddhaṁ- (pts note) | yaṁ → yam (pts) | thinamiddhasahagataṁ thinamiddhasampayuttaṁ → thīnamiddhasahagatam thīnamiddhasampayuttaṁ (pts)
คือ จิตที่สหรคตด้วยถีนมิทธะ สัมปยุตด้วยถีนมิทธะ
idaṁ vuccati, bhikkhave, ajjhattaṁ saṅkhittaṁ cittaṁ.
saṅkhittaṁ → saṁkhittaṁ (my, ms2005)
นี้เรียกว่า จิตที่หดหู่ในภายใน

Katamañca, bhikkhave, bahiddhā vikkhittaṁ cittaṁ?จิตที่ซ่านไปในภายนอก เป็นอย่างไร Yaṁ, bhikkhave, cittaṁ bahiddhā pañca kāmaguṇe ārabbha anuvikkhittaṁ anuvisaṭaṁ—
pañca kāmaguṇe → pañcaguṇe (pts) | pañca kāmaguṇe → pañcakāmaguṇe (bjt) | yaṁ → yam (pts) | cittaṁ → cittam (pts) | anuvikkhittaṁ → anuvikkhittam (pts)
คือ จิตที่ซ่านไป ฟุ้งไป ปรารภกามคุณ ๕ ประการในภายนอก
idaṁ vuccati, bhikkhave, bahiddhā vikkhittaṁ cittaṁ …pe…
bahiddhā → S1-3 insert bahiddhā. (pts note) | + → peyyālam (pts)
นี้เรียกว่า จิตที่ซ่านไปในภายนอก ฯลฯ
evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveti.
bhāveti → So B1-2 S1-3 have only -pe-. (pts note) | evaṁ → evam (pts)
ภิกษุชื่อว่ามีใจสงัด ไม่มีเครื่องร้อยรัด อบรมจิตให้สว่างอยู่ เป็นอย่างนี้แล

Katamā ca, bhikkhave, atilīnā vīmaṁsā?
atilīnā → atilīṇā (pts)
วิมังสาที่ย่อหย่อนนัก เป็นอย่างไร
Yā, bhikkhave, vīmaṁsā kosajjasahagatā kosajjasampayuttā—คือ วิมังสาที่สหรคตด้วยความเกียจคร้าน สัมปยุตด้วยความเกียจคร้าน ayaṁ vuccati, bhikkhave, atilīnā vīmaṁsā.นี้เรียกว่า วิมังสาที่ย่อหย่อนนัก

Katamā ca, bhikkhave, atippaggahitā vīmaṁsā?
atippaggahitā → atipaggahītā (pts) | atippaggahitā → atipaggahitā (bjt, th)
วิมังสาที่ต้องประคับประคองเกินไป เป็นอย่างไร
Yā, bhikkhave, vīmaṁsā uddhaccasahagatā uddhaccasampayuttā—
uddhaccasahagatā → missing in S1-3. (pts note)
คือ วิมังสาที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ สัมปยุตด้วยอุทธัจจะ
ayaṁ vuccati, bhikkhave, atippaggahitā vīmaṁsā.
atippaggahitā → atipaggahītā (pts) | atippaggahitā → atipaggahitā (bjt, th)
นี้เรียกว่า วิมังสาที่ต้องประคับประคองเกินไป

Katamā ca, bhikkhave, ajjhattaṁ saṅkhittā vīmaṁsā?
ajjhattaṁ → S1-3 ajjhatta. (pts note) | saṅkhittā → saṁkhittā (my, ms2005) | katamā ca → katamāca (pts)
วิมังสาที่หดหู่ในภายใน เป็นอย่างไร
Yā, bhikkhave, vīmaṁsā thinamiddhasahagatā thinamiddhasampayuttā—
thinamiddhasahagatā thinamiddhasampayuttā → thīnamiddhasahagatā thīnamiddhasampayuttā (bj, sya-all) | thinamiddhasahagatā thinamiddhasampayuttā ayaṁ → thīnamiddhassahagatā thīnamiddhasampayuttā ayam (pts)
คือ วิมังสาที่สหรคตด้วยถีนมิทธะ สัมปยุตด้วยถีนมิทธะ
ayaṁ vuccati, bhikkhave, ajjhattaṁ saṅkhittā vīmaṁsā.
saṅkhittā → saṁkhittā (my, ms2005) | ayaṁ → ayam (pts) | ajjhattaṁ saṅkhittā → ajjhattaṁsaṅkhittā (pts)
นี้เรียกว่า วิมังสาที่หดหู่ในภายใน

Katamā ca, bhikkhave, bahiddhā vikkhittā vīmaṁsā?
Katamā → S1-3 katamañ. (pts note)
วิมังสาที่ซ่านไปในภายนอก เป็นอย่างไร
Yā, bhikkhave, vīmaṁsā bahiddhā pañca kāmaguṇe ārabbha anuvikkhittā anuvisaṭā—
pañca kāmaguṇe → pañcakāmaguṇe (bjt, pts)
คือ วิมังสาที่ซ่านไป ฟุ้งไป ปรารภกามคุณ ๕ ประการ ในภายนอก
ayaṁ vuccati, bhikkhave, bahiddhā vikkhittā vīmaṁsā …pe…
la → Complete in S1-3 kathañca bhi- bhikkhu pacchāpuresaññī- (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)
นี้เรียกว่า วิมังสาที่ซ่านไปในภายนอก ฯลฯ
evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṁ cittaṁ bhāveti.
sappabhāsaṁ cittaṁ → sappabhāsam cittam (pts)
ภิกษุชื่อว่ามีใจสงัด ไม่มีเครื่องร้อยรัด อบรมจิตให้สว่างอยู่ เป็นอย่างนี้แล
Evaṁ bhāvitā kho, bhikkhave, cattāro iddhipādā evaṁ bahulīkatā mahapphalā honti mahānisaṁsā.
evaṁ → evam (pts)
ภิกษุทั้งหลาย อิทธิบาท ๔ ประการที่บุคคลเจริญอย่างนี้แล ทำให้มาก แล้วอย่างนี้ จึงมีผลมาก มีอานิสงส์มาก

Evaṁ bhāvitesu kho, bhikkhave, bhikkhu catūsu iddhipādesu evaṁ bahulīkatesu, anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhoti—ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti …pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vatteti.
bahudhāpi hutvā eko hoti → (bj) | catūsu → catusu (pts) | hoti → S1-3 omit bahudhā pi- (pts note) | evaṁ → evam (pts) | anekavihitaṁ iddhividhaṁ → anekavihitam iddhividham (pts) | ekopi → eko pi (pts) | brahmalokāpi → brahmalokā pi (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เมื่ออิทธิบาท ๔ ประการนี้ที่ภิกษุเจริญอย่างนี้แล ทำให้มาก แล้วอย่างนี้ ภิกษุย่อมแสดงฤทธิ์ได้หลายอย่าง คือ คนเดียวแสดงเป็นหลายคนก็ได้ หลายคนแสดงเป็นคนเดียวก็ได้ ฯลฯ ใช้อำนาจทางกายไปจนถึงพรหมโลกก็ได้
Evaṁ bhāvitesu kho, bhikkhave, bhikkhu catūsu iddhipādesu evaṁ bahulīkatesu, āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatī”ti.
catūsu → catusu (pts) | bahulīkatesu → S1-3 add iddhipādesu. (pts note) | evaṁ → evam (pts) | cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ → cetovimuttim paññāvimuttim (pts) | sayaṁ → sayam (pts) | viharatīti → viharatī ti cha (pts)
เมื่ออิทธิบาท ๔ ประการนี้ที่ภิกษุเจริญอย่างนี้แล ทำให้มากแล้วอย่างนี้ ภิกษุทำ ให้แจ้งเจโตวิมุตติ ปัญญาวิมุตติอันไม่มีอาสวะเพราะอาสวะสิ้นไปด้วยปัญญาอันยิ่ง เองเข้าถึงอยู่ในปัจจุบัน”

Dasamaṁ.
dasamaṁ → chapi abhiññāyo vitthāretabbā (sya-all) | vitthāretabbā → this phrase in B1-2 only. (pts note) | Pubbe → S1-3 hetu. (pts note) | dasamaṁ → pi abhiññāyo vitthāretabbā pubbe (pts)
วิภังคสูตรที่ ๑๐ จบ (แม้อภิญญาทั้ง ๖ ก็พึงให้พิสดาร)

Pāsādakampanavaggo dutiyo.
+ → tatruddānaṁ (bjt)

Tassuddānaṁรวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

Pubbaṁ mahapphalaṁ chandaṁ, moggallānañca uṇṇābhaṁ;
Mahapphalā → S1-3 mahapphalo ca. (pts note) | pubbaṁ mahapphalaṁ chandaṁ → hetumahapphalo chando moggallāno (bjt) | pubbaṁ mahapphalaṁ chandaṁ → mahapphalā chando moggallāno (th) | pubbaṁ mahapphalaṁ chandaṁ → mahapphalā chando moggalāno (pts) moggallānañca uṇṇābhaṁ → ca brāhmaṇo (bjt, th, pts)
๑. ปุพพสูตร ๒. มหัปผลสูตร ๓. ฉันทสมาธิสูตร ๔. โมคคัลลานสูตร ๕. อุณณาภพราหมณสูตร
Dve samaṇabrāhmaṇā bhikkhu, desanā vibhaṅgena cāti.
samaṇabrāhmaṇā bhikkhu → samaṇabrāhmaṇābhi (sya-all) | Samaṇabrāhmaṇā → S1-3 mahiddhiyā vidhā instead of dve- (pts note) | Bhikkhu → B1 ti instead of bhikkhu. (pts note) | dve samaṇabrāhmaṇā → mahiddhividhā (bjt) desanā vibhaṅgena → bhāvanā vibhaṅgehi (bj) | cāti → cā ti sāvatthi pubbe (pts) | Desanā → S1-3 bhāvanā. (pts note) | Pubbe → S1-3 add va. (pts note)
๖. ปฐมพราหมณสูตร ๗. ทุติยพราหมณสูตร ๘. ภิกขุสูตร ๙. อิทธาทิเทสนาสูตร ๑๐. วิภังคสูตร

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย