Godhasakkasutta
Godhasakkasutta → tatiyamahānāmasuttaṁ (bj); godhā or mahānāma 3 (pts1ed)๒๓ โคธสักกสูตร
Kapilavatthunidānaṁ.
Kapilavatthunidānaṁ → B2 kappīya- -- S1-3 Ek- sa- Bha- sak- vi- ka- ni- (pts note) | kapilavatthunidānaṁ → ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme (bjt)เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงกบิลพัสดุ์
Atha kho mahānāmo sakko yena godhā sakko tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā godhaṁ sakkaṁ etadavoca:
Godhaṁ → S1 godha. (pts note) | sakkaṁ etadavoca → sakkam etad avoca (pts)ครั้งนั้น เจ้าศากยะพระนามว่ามหานามะเสด็จเข้าไปหาเจ้าศากยะพระนามว่า โคธาถึงที่ประทับแล้วได้ตรัสถามเจ้าศากยะพระนามว่าโคธานั้นดังนี้ว่า
“katihi tvaṁ, godhe, dhammehi samannāgataṁ sotāpannapuggalaṁ ājānāsi avinipātadhammaṁ niyataṁ sambodhiparāyaṇan”ti?
katihi → katīhi (bj, pts1ed, mr) | sotāpannapuggalaṁ → sotāpannaṁ puggalaṁ (bj, sya-all) | sambodhiparāyaṇanti → sambodhiparāyananti (sya-all, pts) | sotāpannapuggalaṁ ājānāsi avinipātadhammaṁ → sotāpannam puggalam ājānasi avinipātadhāmmaṁ (pts) | katihi → katīhi (pī. ka.) rūpasiddhi oloketabbā (cck note) | Godhe → S1-3 godha. (pts note)“โคธา พระองค์ทรงทราบบุคคลผู้ประกอบด้วยธรรมเท่าไรว่า ‘เป็นพระโสดาบัน ไม่มีทาง ตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า”
“Tīhi khvāhaṁ, mahānāma, dhammehi samannāgataṁ sotāpannapuggalaṁ ājānāmi avinipātadhammaṁ niyataṁ sambodhiparāyaṇaṁ.
sotāpannapuggalaṁ → sotāpannaṁ puggalaṁ (bj, sya-all, pts) | sambodhiparāyaṇaṁ → sambodhiparāyanaṁ (sya-all) | avinipātadhammaṁ niyataṁ sambodhiparāyaṇaṁ → avinipātadhammam niyatam sambodhiparāyanaṁ (pts) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | sotāpannapuggalaṁ → sotāpannam puggalam (pts)เจ้าโคธาศากยะตรัสตอบว่า “มหานามะ หม่อมฉันทราบบุคคลผู้ประกอบ ด้วยธรรม ๓ ประการว่า ‘เป็นพระโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะ สำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า
Katamehi tīhi?ธรรม ๓ ประการ อะไรบ้าง
Idha, mahānāma, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
ariyasāvako buddhe → ariyāsavako buddha (pts)คือ พระอริยสาวกในพระธรรมวินัยนี้
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti.
itipi → iti pi (pts) | + → la-pe (pts) | devamanussānaṁ → devamanussānam (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)๑. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้าว่า ‘แม้ เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น ฯลฯ เป็นศาสดา ของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นพระพุทธเจ้า เป็นพระผู้มี พระภาค’
Dhamme …pe…๒. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระธรรม ฯลฯ
saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti—
saṅghe → saṁghe (ms2005)๓. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระสงฆ์ว่า
suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho …pe… anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassāti.
suppaṭipanno → supaṭipanno (bjt, th) | sāvakasaṅgho → sāvakasaṁgho (ms2005)‘พระสงฆ์ สาวกของพระผู้มีพระภาคเป็นผู้ปฏิบัติดี ฯลฯ เป็นนาบุญอัน ยอดเยี่ยมของโลก’
Imehi khvāhaṁ, mahānāma, tīhi dhammehi samannāgataṁ sotāpannapuggalaṁ ājānāmi avinipātadhammaṁ niyataṁ sambodhiparāyaṇaṁ.
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | sotāpannapuggalaṁ → sotāpannaṁ puggalaṁ (bj, sya-all) | sambodhiparāyaṇaṁ → sambodhiparāyanaṁ (sya-all) | khvāham → S3 khoham. (pts note) | Mahānāma → missing in S1-3. (pts note) | sotāpannapuggalaṁ → sotāpannam puggalam (pts) | avinipātadhammaṁ → avinipātadhammam (pts)มหานามะ หม่อมฉันทราบบุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๓ ประการนี้ว่า ‘เป็น พระโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า’
Tvaṁ pana, mahānāma, katihi dhammehi samannāgataṁ sotāpannapuggalaṁ ājānāsi avinipātadhammaṁ niyataṁ sambodhiparāyaṇan”ti?
sotāpannapuggalaṁ → sotāpannaṁ puggalaṁ (bj, sya-all) | sambodhiparāyaṇanti → sambodhiparāyananti (sya-all) | tvaṁ → tvam (pts) | katihi → katīhi (pts) | sotāpannapuggalaṁ → sotāpannaṁ puggalam (pts) | niyataṁ sambodhiparāyaṇanti → niyatam sambodhiparāyanan ti (pts)มหานามะ ส่วนพระองค์ทรงทราบบุคคลผู้ประกอบด้วยธรรมเท่าไรว่า ‘เป็น พระโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า”
“Catūhi khvāhaṁ, godhe, dhammehi samannāgataṁ sotāpannapuggalaṁ ājānāmi avinipātadhammaṁ niyataṁ sambodhiparāyaṇaṁ.
sotāpannapuggalaṁ → sotāpannaṁ puggalaṁ (sya-all) | sambodhiparāyaṇaṁ → sambodhiparāyanaṁ (sya-all) | bho → in S1-3 only. (pts note) | sambodhiparāyanaṁ → S1-3 -parāyananti. (pts note) | catūhi khvāhaṁ → catuhi khvāham bho (pts) | samannāgataṁ sotāpannapuggalaṁ → samannāgatam sotāpannam puggalam (pts)“โคธา หม่อมฉันทราบบุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการว่า ‘เป็นพระ โสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า
Katamehi catūhi?
catūhi → catuhi (pts)ธรรม ๔ ประการ อะไรบ้าง
Idha, godhe, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—
+ → bho (bjt)คือ พระอริยสาวกในพระธรรมวินัยนี้
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti.
bhagavāti → bhagavātīhi (bjt) | itipi → iti pi (pts) | + → la-pe (pts) | devamanussānaṁ → devamanussānam (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)๑. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้าว่า ‘แม้ เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น ฯลฯ เป็นศาสดา ของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นพระพุทธเจ้า เป็นพระผู้มี พระภาค’
Dhamme …pe…๒. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระธรรม ฯลฯ
saṅghe …pe…
saṅghe → saṁghe (ms2005)๓. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระสงฆ์ ฯลฯ
ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi.
akhaṇḍehi → akkhaṇḍehi (th) | + → la-pe (pts)๔. ประกอบด้วยศีลที่พระอริยะชอบใจ ไม่ขาด ฯลฯ เป็นไปเพื่อ สมาธิ
Imehi khvāhaṁ, godhe, catūhi dhammehi samannāgataṁ sotāpannapuggalaṁ ājānāmi avinipātadhammaṁ niyataṁ sambodhiparāyaṇan”ti.
khvāhaṁ → khohaṁ (bj) | sotāpannapuggalaṁ → sotāpannaṁ puggalaṁ (sya-all, pts) | sambodhiparāyaṇanti → sambodhiparāyananti (sya-all, pts) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | catūhi → catuhi (pts) | sotāpannapuggalaṁ → sotāpannam puggalam (pts) | sambodhiparāyaṇanti → sambodhiparāyanan ti (pts)โคธา หม่อมฉันทราบบุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้ว่า ‘เป็น พระโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า”
“Āgamehi tvaṁ, mahānāma, āgamehi tvaṁ, mahānāma.
Āgamehi → S1 āhaimehi S3 āhamehi. (pts note) | Mahānāma → S1-3 -pe- instead of the repetition āgamehi- (pts note) | tvaṁ → tvam (pts)“ช้าก่อน มหานามะ ช้าก่อน มหานามะ
Bhagavāva etaṁ jāneyya etehi dhammehi samannāgataṁ vā asamannāgataṁ vā”ti.
va → S1-3 ca. (pts note) | vā → missing in B1. (pts note) | bhagavāva → bhagavā va (pts) | samannāgataṁ → samannāgatam (pts) | vāti → vā ti (pts)พระผู้มีพระภาคเท่านั้นพึงทรง ทราบบุคคลนั้นว่าประกอบหรือไม่ประกอบด้วยธรรมเหล่านี้”
“Āyāma, godhe, yena bhagavā tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā bhagavato etamatthaṁ ārocessāmā”ti.
ārocessāmāti → ārocissāmāti (sya-all) | upasaṅkamitvā → upasaṅkamma (bj: sīmu, sī.pavi) | tenupasaṅkameyyāma → S1-3 upasaṅkamāma. (pts note) | ti → B1-2 āroci- S1 āroca- (pts note) | etamatthaṁ ārocessāmāti → etam attham ārocessāmā ti (pts)“มาเถิด โคธา เราจักเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคแล้วทูลถามเรื่องนี้”
Atha kho mahānāmo sakko godhā ca sakko yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinno kho mahānāmo sakko bhagavantaṁ etadavoca:
mahānāmo → mahānāmo ca (sya-all) | Mahānāmo → S1-3 add ca. (pts note) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | ekamantaṁ → ekam antam (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)ลำดับนั้น เจ้ามหานามศากยะและเจ้าโคธาศากยะเสด็จเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระ ภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาทแล้วประทับนั่ง ณ ที่สมควร เจ้ามหานามศากยะ ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า
“Idhāhaṁ, bhante, yena godhā sakko tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā godhaṁ sakkaṁ etadavocaṁ:
sakkaṁ etadavocaṁ katihi → sakkam etad avocaṁ katīhi (pts) | Godhaṁ → S3 godha S1 godhi. (pts note) | idhāhaṁ → idhāham (pts)“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอประทานวโรกาส ข้าพระองค์เข้าไปหาเจ้าโคธาศากยะแล้วถามว่า
‘katihi tvaṁ, godhe, dhammehi samannāgataṁ sotāpannapuggalaṁ ājānāsi avinipātadhammaṁ niyataṁ sambodhiparāyaṇaṁ’?
sotāpannapuggalaṁ → sotāpannaṁ puggalaṁ (sya-all) | sambodhiparāyaṇaṁ → sambodhiparāyananti (sya-all) | samannāgataṁ sotāpannapuggalaṁ → samannāgatam sotāpannam puggalam (pts) | katihi → katīhi (bjt) | sambodhiparāyaṇaṁ → sambodhiparāyaṇanti (bjt)‘โคธา พระองค์ทรงทราบบุคคลผู้ ประกอบด้วยธรรมเท่าไรว่า ‘เป็นพระโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่ จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า’
Evaṁ vutte, bhante, godhā sakko maṁ etadavoca—
sakko maṁ etadavoca → sakkho mam etad avoca (pts) | evaṁ → evam (pts)ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อข้าพระองค์ถามอย่างนี้แล้ว เจ้าโคธาศากยะได้ตรัส ตอบว่า
Tīhi khvāhaṁ, mahānāma, dhammehi samannāgataṁ sotāpannapuggalaṁ ājānāmi avinipātadhammaṁ niyataṁ sambodhiparāyaṇaṁ.
sotāpannapuggalaṁ → sotāpannaṁ puggalaṁ (sya-all, pts) | sambodhiparāyaṇaṁ → sambodhiparāyanaṁ (sya-all) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | sotāpannapuggalaṁ → sotāpannam puggalam (pts) | avinipātadhammaṁ niyataṁ sambodhiparāyaṇaṁ → avi ni sambodhi (pts)‘มหานามะ หม่อมฉันทราบบุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๓ ประการว่า ‘เป็น พระโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า’
Katamehi tīhi?ธรรม ๓ ประการ อะไรบ้าง
Idha, mahānāma, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—คือ พระอริยสาวกในพระธรรมวินัยนี้
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti.
itipi → iti pi (pts) | + → la-pe (pts) | devamanussānaṁ → devamanussānam (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)๑. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้าว่า ‘แม้ เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น ฯลฯ เป็นศาสดา ของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นพระพุทธเจ้า เป็นพระผู้มี พระภาค’
Dhamme …pe…๒. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระธรรม ฯลฯ
saṅghe aveccappasādena samannāgato hoti—
saṅghe → saṁghe (ms2005)๓. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระสงฆ์ว่า
suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho …pe… anuttaraṁ puññakkhettaṁ lokassāti.
suppaṭipanno → supaṭipanno (bjt, th, pts) | sāvakasaṅgho → sāvakasaṁgho (ms2005) | anuttaraṁ → la-pe anuttaram (pts) | lokassāti → lokassā ti (pts)‘พระ สงฆ์สาวกของพระผู้มีพระภาคเป็นผู้ปฏิบัติดี ฯลฯ เป็นนาบุญ อันยอดเยี่ยมของโลก’
Imehi khvāhaṁ, mahānāma, tīhi dhammehi samannāgataṁ sotāpannapuggalaṁ ājānāmi avinipātadhammaṁ niyataṁ sambodhiparāyaṇaṁ.
sotāpannapuggalaṁ → sotāpannaṁ puggalaṁ (sya-all, pts) | sambodhiparāyaṇaṁ → sambodhiparāyanaṁ (sya-all) | khvāhaṁ → khohaṁ (bjt) | khvāhaṁ → khvāham (pts) | sotāpannapuggalaṁ → sotāpannam puggalam (pts) | avinipātadhammaṁ niyataṁ sambodhiparāyaṇaṁ → avi ni sambodhi (pts)หม่อมฉันทราบบุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๓ ประการนี้ว่า ‘เป็นพระโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า’
Tvaṁ pana, mahānāma, katamehi dhammehi samannāgataṁ sotāpannapuggalaṁ ājānāsi avinipātadhammaṁ niyataṁ sambodhiparāyaṇan’ti?
katamehi → katihi (sya-all); katīhi (pts) | sotāpannapuggalaṁ → sotāpannaṁ puggalaṁ (sya-all, pts) | sambodhiparāyaṇanti → sambodhiparāyananti (sya-all) | avinipātadhammaṁ niyataṁ sambodhiparāyaṇanti → avini ni sambodhiparāyanan ti (pts) | tvaṁ → tvam (pts) | sotāpannapuggalaṁ → sotāpannam puggalam (pts)ส่วนพระองค์ทรง ทราบบุคคลผู้ประกอบด้วยธรรมเท่าไรว่า ‘เป็นพระโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มี ความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า’
Evaṁ vuttāhaṁ, bhante, godhaṁ sakkaṁ etadavocaṁ:
vutte’haṁ → vuttānaṁ (bj: machasaṁ, syā) | vuttāham → S1-3 vutteham. (pts note) | Godham → S1-3 Godha. (pts note) | godhaṁ sakkaṁ etadavocaṁ → godham sakkam etad avocam (pts)ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อเจ้าโคธาศากยะตรัสถามอย่างนี้แล้ว ข้าพระองค์ได้ ตอบเจ้าโคธาศากยะดังนี้ว่า
‘catūhi khvāhaṁ, godhe, dhammehi samannāgataṁ sotāpannapuggalaṁ ājānāmi avinipātadhammaṁ niyataṁ sambodhiparāyaṇaṁ.
sotāpannapuggalaṁ → sotāpannaṁ puggalaṁ (sya-all) | sambodhiparāyaṇaṁ → sambodhiparāyanaṁ (sya-all) | samannāgataṁ sotāpannapuggalaṁ → samannāgatam sotāpannam puggalam (pts) | Godhe → S1-3 kho instead of khvāham godhe. (pts note)‘โคธา หม่อมฉันทราบบุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการว่า ‘เป็นพระโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิใน วันข้างหน้า’
Katamehi catūhi?
catūhi → catuhi (pts)ธรรม ๔ ประการ อะไรบ้าง
Idha, godhe, ariyasāvako buddhe aveccappasādena samannāgato hoti—คือ พระอริยสาวกในพระธรรมวินัยนี้
itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti.
itipi → iti pi (pts) | + → la-pe (pts) | devamanussānaṁ → devamanussānam (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)๑. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระพุทธเจ้าว่า ‘แม้ เพราะเหตุนี้ พระผู้มีพระภาคพระองค์นั้น ฯลฯ เป็นศาสดา ของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เป็นพระพุทธเจ้า เป็นพระผู้มี พระภาค’
Dhamme …pe…๒. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระธรรม ฯลฯ
saṅghe …pe…
saṅghe → saṁghe (ms2005)๓. ประกอบด้วยความเลื่อมใสอันไม่หวั่นไหวในพระสงฆ์ ฯลฯ
ariyakantehi sīlehi samannāgato hoti akhaṇḍehi …pe… samādhisaṁvattanikehi.
akhaṇḍehi → akkhaṇḍehi (th) | + → la-pe (pts)๔. ประกอบด้วยศีลที่พระอริยะชอบใจ ไม่ขาด ฯลฯ เป็นไปเพื่อ สมาธิ
Imehi khvāhaṁ, godhe, catūhi dhammehi samannāgataṁ sotāpannapuggalaṁ ājānāmi avinipātadhammaṁ niyataṁ sambodhiparāyaṇan’ti.
sotāpannapuggalaṁ → sotāpannaṁ puggalaṁ (sya-all) | sambodhiparāyaṇanti → sambodhiparāyananti (sya-all) | samannāgataṁ sotāpannapuggalaṁ → samannāgatam sotāpannam puggalam (pts) | khvāhaṁ → S1-3 khoham. (pts note) | khvāhaṁ → khohaṁ (bjt)โคธา หม่อมฉันทราบบุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้ว่า ‘เป็นพระ โสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า’
Evaṁ vutte, bhante, godhā sakko maṁ etadavoca:
evaṁ → evam (pts) | maṁ etadavoca → mam etad avoca (pts)ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เมื่อข้าพระองค์ตอบอย่างนี้แล้ว เจ้าโคธาศากยะได้ ตรัสว่า
‘āgamehi tvaṁ, mahānāma, āgamehi tvaṁ, mahānāma.
tvaṁ → tvam (pts)‘ช้าก่อน มหานามะ ช้าก่อน มหานามะ
Bhagavāva etaṁ jāneyya etehi dhammehi samannāgataṁ vā asamannāgataṁ vā’ti.
va → S3 ca; missing in B1. (pts note) | jāneyya → S1-3 evaṁ jāneyyum. (pts note) | bhagavāva etaṁ → bhagavā va etam (pts) | samannāgataṁ → samannāgatam (pts) | vāti → vā ti (pts)พระผู้มีพระภาคเท่านั้นพึงทรง ทราบบุคคลนั้นว่าประกอบหรือไม่ประกอบด้วยธรรมเหล่านี้’
Idha, bhante, kocideva dhammo samuppādo uppajjeyya, ekato assa bhagavā ekato bhikkhusaṅgho ca.
dhammo samuppādo → dhammasamuppādo (bj, sya-all) | kocideva dhammo samuppādo → kocid eva dhammasamuppādo (pts) | ca → (pts) | dhammasamuppādo → dhammo samuppādo (bj: machasaṁ) | bhikkhusaṅgho → B1-2 add ca. (pts note) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005)ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เหตุการณ์ บางอย่างเกิดขึ้นในพระธรรมวินัยนี้ โดย ฝ่ายหนึ่งเป็นฝ่ายพระผู้มีพระภาค อีกฝ่ายหนึ่งเป็นฝ่ายภิกษุสงฆ์
Yeneva bhagavā tenevāhaṁ assaṁ.
yeneva → S1-3 yena always. (pts note) | assaṁ → B1 ayaṁ. (pts note) | tenevāhaṁ → tenevāham (pts)ข้าพระองค์ เป็นฝ่ายพระผู้มีพระภาคเท่านั้น
Evaṁ pasannaṁ maṁ, bhante, bhagavā dhāretu.
evaṁ pasannaṁ maṁ → evam pasannam mam (pts)ขอพระผู้มีพระภาคจงทรงจำข้าพระองค์ว่าเป็นผู้ เลื่อมใสอย่างนี้
Idha, bhante, kocideva dhammo samuppādo uppajjeyya, ekato assa bhagavā ekato bhikkhusaṅgho bhikkhunisaṅgho ca.
dhammo samuppādo → dhammasamuppādo (bj, sya-all) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṅgho ekato (bj) | bhikkhunisaṅgho → bhikkhunīsaṅgho (sya-all, pts) | kocideva dhammo samuppādo → kocid eva dhammasamuppādo (pts) | dhammasamuppādo → dhammo samuppādo (bj: machasaṁ) | Bhagavā → S3 omits ekato- (pts note) | bhikkhusaṅgho → S1 adds ekato. (pts note) | bhikkhusaṅgho bhikkhunisaṅgho → bhikkhusaṁgho bhikkhunisaṁgho (ms2005)ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เหตุการณ์บางอย่างเกิดขึ้นในพระธรรมวินัยนี้ โดย ฝ่ายหนึ่งเป็นฝ่ายพระผู้มีพระภาค อีกฝ่ายหนึ่งเป็นฝ่ายภิกษุสงฆ์ และภิกษุณีสงฆ์
Yeneva bhagavā tenevāhaṁ assaṁ.
yeneva → yenevaba (sya-all) | Bhagavā → S1-3 omit yeneva Bhagavā. (pts note) | assam → B1-2 ayam always. (pts note) | tenevāhaṁ assaṁ → tenevāham assam (pts)ข้าพระองค์เป็นฝ่ายพระผู้มีพระภาคเท่านั้น
Evaṁ pasannaṁ maṁ, bhante, bhagavā dhāretu.
evaṁ pasannaṁ maṁ → evam pasannam mam (pts)ขอพระผู้มีพระภาคจงทรงจำข้าพระองค์ ว่าเป็นผู้เลื่อมใสอย่างนี้
Idha, bhante, kocideva dhammo samuppādo uppajjeyya, ekato assa bhagavā ekato bhikkhusaṅgho bhikkhunisaṅgho ca upāsakā ca.
dhammo samuppādo → dhammasamuppādo (bj, sya-all) | bhikkhunisaṅgho ca → ekato bhikkhunīsaṅgho (bj); bhikkhunīsaṅgho (sya-all, pts) | kocideva dhammo samuppādo → kocid eva dhammasamuppādo (pts) | ekato → S1 eto. (pts note) | bhikkhusaṅgho → S1 inserts ekato. (pts note) | bhikkhunīsaṅgho → missing in S3. (pts note) | bhikkhusaṅgho bhikkhunisaṅgho → bhikkhusaṁgho bhikkhunisaṁgho (ms2005)ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เหตุการณ์บางอย่างเกิดขึ้นในพระธรรมวินัยนี้ โดย ฝ่ายหนึ่งเป็นฝ่ายพระผู้มีพระภาค อีกฝ่ายหนึ่งเป็นฝ่ายภิกษุสงฆ์ ภิกษุณีสงฆ์ และอุบาสกทั้งหลาย
Yeneva bhagavā tenevāhaṁ assaṁ.
assam → S3 dhamme here only B1-2 dhammo always. (pts note) | tenevāhaṁ assaṁ → tenevāham assam (pts)ข้าพระองค์เป็นฝ่ายพระผู้มีพระภาคเท่านั้น
Evaṁ pasannaṁ maṁ, bhante, bhagavā dhāretu.
evaṁ pasannaṁ maṁ → evam pasannam mam (pts)ขอพระผู้มีพระภาค จงทรงจำข้าพระองค์ว่าเป็นผู้เลื่อมใสอย่างนี้
Idha, bhante, kocideva dhammo samuppādo uppajjeyya, ekato assa bhagavā ekato bhikkhusaṅgho bhikkhunisaṅgho upāsakā upāsikāyo ca.
dhammo samuppādo → dhammasamuppādo (bj, sya-all) | bhikkhunisaṅgho → ekato bhikkhunīsaṅgho (bj); bhikkhunīsaṅgho (sya-all, pts) | kocideva dhammo samuppādo → kocid eva dhammasamuppādo (pts) | ca → S1-3 omit bhikkhunī sangho- (pts note) | bhikkhusaṅgho bhikkhunisaṅgho → bhikkhusaṁgho bhikkhunisaṁgho (ms2005) | bhikkhunisaṅgho → bhikkhu nīsaṅgho (pts)ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เหตุการณ์บางอย่างเกิดขึ้นในพระธรรมวินัยนี้ โดย ฝ่ายหนึ่งเป็นฝ่ายพระผู้มีพระภาค อีกฝ่ายหนึ่งเป็นฝ่ายภิกษุสงฆ์ ภิกษุณีสงฆ์ อุบาสก และอุบาสิกาทั้งหลาย
Yeneva bhagavā tenevāhaṁ assaṁ.
tenevāhaṁ → tenevāham (pts)ข้าพระองค์เป็นฝ่ายพระผู้มีพระภาคเท่านั้น
Evaṁ pasannaṁ maṁ, bhante, bhagavā dhāretu.
evaṁ pasannaṁ maṁ → evam pasannam mam (pts)ขอพระผู้มีพระภาคจงทรงจำข้าพระองค์ว่าเป็นผู้เลื่อมใสอย่างนี้
Idha, bhante, kocideva dhammo samuppādo uppajjeyya, ekato assa bhagavā ekato bhikkhusaṅgho bhikkhunisaṅgho upāsakā upāsikāyo sadevako ca loko samārako sabrahmako sassamaṇabrāhmaṇī pajā sadevamanussā.
dhammo samuppādo → dhammasamuppādo (bj, sya-all) | bhikkhunisaṅgho → ekato bhikkhunīsaṅgho (bj); bhikkhunīsaṅgho (sya-all, pts) | kocideva dhammo samuppādo → kocid eva dhammasamuppādo (pts) | sassamaṇabrāhmaṇī pajā → sassamaṇabrāhmaṇapajā (pts) | loko → sadevako loko (bj: sīmu, sī.pavi) | sabrahmako → B1 add ca. (pts note) | sassamaṇabrāhmaṇapajā → S1-3 B2 -brahmanī- (B2 -ṇi). (pts note) | bhikkhusaṅgho bhikkhunisaṅgho → bhikkhusaṁgho bhikkhunisaṁgho (ms2005) | bhikkhunisaṅgho → bhikkhu nīsaṅgho (pts)ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ เหตุการณ์บางอย่างเกิดขึ้นในพระธรรมวินัยนี้ โดย ฝ่ายหนึ่งเป็นฝ่ายพระผู้มีพระภาค อีกฝ่ายหนึ่งเป็นฝ่ายภิกษุสงฆ์ ภิกษุณีสงฆ์ อุบาสก อุบาสิกา ชาวโลกพร้อมทั้งเทวโลก มารโลก พรหมโลก หมู่สัตว์พร้อม ทั้งสมณพรามหณ์ เทวดาและมนุษย์
Yeneva bhagavā tenevāhaṁ assaṁ.
yeneva → S1-3 yena. (pts note) | tenevāhaṁ assaṁ → tenevāham assam (pts)ข้าพระองค์เป็นฝ่ายพระผู้มีพระภาคเท่านั้น
Evaṁ pasannaṁ maṁ, bhante, bhagavā dhāretū”ti.
dhāretūti evaṁvādī tvaṁ → dhāretū ti evaṁvādiṁ tvam (pts) | bhante → missing in S1-3. (pts note) | evaṁ → evam (pts) | maṁ → mam (pts)ขอพระผู้มีพระภาคจงทรงจำข้าพระองค์ว่าเป็นผู้เลื่อมใสอย่างนี้”
“Evaṁvādī tvaṁ, godhe, mahānāmaṁ sakkaṁ kiṁ vadesī”ti?
mahānāmaṁ → māhānāmaṁ (pts) | Evaṁvādiṁ → B2 -vādī S1 B1 -vādi. (pts note) | evaṁvādī tvaṁ → evaṁvādiṁ tvam (pts) | vadesīti → vadesī ti (pts)พระผู้มีพระภาคตรัสกับเจ้าโคธาว่า “มหาบพิตร พระองค์จะตรัสอะไรกับเจ้า มหานามศากยะผู้มีวาทะอย่างนี้”
“Evaṁvādāhaṁ, bhante, mahānāmaṁ sakkaṁ na kiñci vadāmi, aññatra kalyāṇā aññatra kusalā”ti.
Evaṁvādāham → S1 evaṁvādā- (pts note) | Mahānāmaṁ → S1-3 -nāmakaṁ. (pts note) | kalyāṇā → S3 omits aññatrakalyāṇā. (pts note) | kusalāti → kusalā ti (pts)เจ้าโคธาศากยะกราบทูลว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ข้าพระองค์มิได้กล่าว อะไร ๆ กับเจ้ามหานามศากยะผู้มีวาทะอย่างนี้เลย นอกจากกัลยาณธรรม นอกจาก กุศลธรรม”
Tatiyaṁ.
nidānaṁ → B2 kappīla- niddānaṁ -- S1-3 Ek- sa- Bh- Sak- vi- Ka- nigrodhārāme. (pts note) | tatiyaṁ → kapilavatthu nidānaṁ (pts)โคธสักกสูตรที่ ๓ จบ