Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Sutta Nipāta 4.12

Cūḷabyūhasutta

“Sakaṁsakaṁdiṭṭhiparibbasānā, viggayha nānā kusalā vadanti;
sakaṁsakaṁdiṭṭhiparibbasānā → sakaṁ sakaṁ diṭṭhiparibbasānā (bjt)
“Dwelling on their own views, quarreling, different skilled people say:
Yo evaṁ jānāti sa vedi dhammaṁ, idaṁ paṭikkosamakevalī so.
evaṁ → Cb eva. (pts note) | jānāti → Bai vijānāti. (pts note) paṭikkosam → Bai paṭiko-. (pts note) | akevalī → Bai -i. (pts note) | idaṁ paṭikkosamakevalī → idam paṭikkosam akevalī (pts)
‘Whoever knows this, understands Dhamma. whoever rejects this, is imperfect.’

Evampi viggayha vivādayanti, bālo paro akkusaloti cāhu;
vivādayanti → vivādiyanti (bj, pts) | Evam → Bai -aṁ. (pts note) | pi → Bi omits pi. (pts note) | viggayha → Bai vigayha. (pts note) | vivādiyanti → Cb Baim -ayanti. (pts note) | evampi → evam pi (pts) akkusaloti → akusaloti (si, sya-all, pts-vp-pli1) | akkusaloti → akusaloti (bj: hemu) | akkusaloti → akusaloti (cck: sī. syā. pī.) | akkusaloti → akusalo ti (pts)
Thus quarreling, they dispute: ‘My opponent’s a fool & unskilled.’
Sacco nu vādo katamo imesaṁ, sabbeva hīme kusalāvadānā”.
hīme → hime (bj) | ime → So MSS.; Fsb. hīme (cf.903d). (pts note) | kusalāvadānā → kusalā vadānā (my, th) | sabbeva hīme kusalāvadānā → sabbe va h ime kusalā vadānā (pts)
Which of these statements is true when all of them say they are skilled?”

“Parassa ce dhammamanānujānaṁ, bālomako hoti nihīnapañño;
dhammamanānujānaṁ bālomako → dhammam anānujānaṁ bālo mago (pts) | ce → So Baim (cf.881a); Ckb Fsb. ve. (pts note) bālomako → bālo mago (bj, sya-all, pts-vp-pli1, mr) | bālomako → bālo mago (bj, sya-all) | mago → bālomako (bj: machasaṁ) | bālomako → bālo mago (cck: sī. syā. ka.)
“If, in not accepting an opponent’s doctrine, one’s a fool, a beast of inferior discernment,
Sabbeva bālā sunihīnapaññā, sabbevime diṭṭhiparibbasānā.
bālā → So Bai; Bm sabbe v'ime bālā, Ckb sabbe v'ime dānā bālā. (pts note) | sunihīnapaññā → Bai suhinapaññā. (pts note) | sabbeva → sabbe va (pts) sabbevime diṭṭhiparibbasānā → sabbe ime diṭṭhi paribbasānā (pts)
then all are fools of inferior discernment— all of these who dwell on their views.

Sandiṭṭhiyā ceva na vīvadātā, saṁsuddhapaññā kusalā mutīmā;
vīvadātā saṁsuddhapaññā → vevadātā sa suddhapaññā (bj) | ceva na → ve pana (sya-all); ce pana (pts) | vevadātā → vivadātā (bj: hemu) | pana → Ckb Fsb. ve pana, Bi ce na, Bam ceva na, Pj. (c'eva na and) ce pana. (pts note) | vīvadātā → Ba -nā. (pts note) mutīmā → matīmā (sya-all) | mutīmā → Bi ma-. (pts note) | saṁsuddhapaññā → suddhapaññā (bjt)
But if, in siding with a view, one’s cleansed, with discernment made pure, sensible, skilled,
Na tesaṁ koci parihīnapañño, diṭṭhī hi tesampi tathā samattā.
parihīnapañño → koci nihīnapañño (bj, sya-all); kocipi nihīnapañño (mr) | te → nānāto (mr) | parihīnapañño diṭṭhī hi → nihīnapañño diṭṭhīhi (sya-all) | parihīnapañño → kocipi nihīnapañño (cck: sī. syā. ka.) | tesaṁ → Ba te. (pts note) | parihīnapañño → Ckb parihīnapakko, Bai pi hinapañño, Bm pi nihīnapañño. (pts note) | diṭṭhi → Fsb. -ī. (pts note) | + → diṭṭhi hi tesam pi tathā samattā (pts) diṭṭhī → diṭṭhi (bj, pts) | diṭṭhī hi → diṭṭhīhi (th)
then none of them are of inferior discernment, for all of them have their own views.

Na vāhametaṁ tathiyanti brūmi, yamāhu bālā mithu aññamaññaṁ;
tathiyanti → tathivanti (sya-all, mr) | vāhametaṁ → cāhametaṁ (bj) | tathiyanti → tathivanati (bj: syā) | tathiyanti → tathivanti (cck: syā. ka.) | tathiyan → Baim tathivan, Pj. tathiyaṁ and tathivaṁ. (pts note) | vāhametaṁ tathiyanti → vāham etaṁ tathiyan ti (pts) bālā → bālo (sya-all) | bālā → Baim -o. (pts note) | mithu → Ba pithu, Bi misu. (pts note) | yamāhu → yam āhu (pts)
I don’t say, ‘That’s how it is,’ the way fools tell one another.
Sakaṁ sakaṁ diṭṭhimakaṁsu saccaṁ, tasmā hi bāloti paraṁ dahanti”.
sakaṁ sakaṁ diṭṭhimakaṁsu → sakaṁsakaṁdiṭṭhimakaṁsu (my) | diṭṭhimakaṁsu → diṭṭhim akaṁsu (pts) bāloti → bālo ti (pts)
They each make out their views to be true and so regard their opponents as fools.”

“Yamāhu saccaṁ tathiyanti eke, tamāhu aññe tucchaṁ musāti;
tathiyanti → tathivanti (sya-all) | ti → So Fsb. (cf.882a); Ckb Bm tathivan ti, Bi kathivadanti, Ba tadhivan ti. (pts note) | yamāhu → yam āhu (pts) | tathiyanti → tathiyan ti (pts) aññe → aññepi (sya-all mnd12:37 [Cūḷabyūhasuttaniddesa]); aññe ca (?) | aññe → aññepi (cck: syā.); aññe ca (cck: ?) | tamāhu → tam āhu (pts) | musāti → musā ti (pts)
“What some say is true —’That’s how it is’— others say is ‘falsehood, a lie.’
Evampi vigayha vivādayanti, kasmā na ekaṁ samaṇā vadanti”.
vigayha vivādayanti kasmā → viggayha vivādiyanti tasmā (bj) | evam → Bai -aṁ. (pts note) | pi → Bi omits pi. (pts note) | vivādiyanti → Baim -ayanti. (pts note) | evampi vigayha vivādayanti → evam pi viggayha vivādiyanti (pts) kasmā → tasmā (bjt)
Thus quarreling, they dispute. why can’t contemplatives say one thing & the same?”

“Ekañhi saccaṁ na dutīyamatthi, yasmiṁ pajā no vivade pajānaṁ;
dutīyamatthi → dutiyamatthi (bj) | dutīyam → Cb Bai -tiyaṁ. (pts note) | ekañhi → ekaṁ hi (bjt, th, pts) | dutīyamatthi → dutīyam atthi (pts) yasmiṁ → Ba -smi. (pts note) | vivade → Bai -re. (pts note) | pajā no → pajāno (th, pts)
“The truth is one, there is no second about which a person who knows it would argue with one who knows.
Nānā te saccāni sayaṁ thunanti, tasmā na ekaṁ samaṇā vadanti”.
te → nānāto (cck: ka.) | te → Baim nānāto. (pts note) | thunanti → Bi phu-, Ba pu-, Bm phuṭanti. (pts note)
Contemplatives promote their various own truths, that’s why they don’t say one thing & the same.”

“Kasmā nu saccāni vadanti nānā, pavādiyāse kusalāvadānā;
kusalāvadānā → kusalā vadānā (my, th, pts) | pavādiyāse kusalāvadānā → pavādiyā se kusalā vadānā (bjt)
“But why do they say various truths, those who say they are skilled?
Saccāni sutāni bahūni nānā, udāhu te takkamanussaranti”.
tāni → Fsb. sutāni (Pj. is silent). (pts note) | sutāni → su tāni (pts) takkamanussaranti → takkam anussaranti (pts)
Have they learned many various truths or do they follow conjecture?” “Apart from their perception

“Na heva saccāni bahūni nānā, aññatra saññāya niccāni loke;
heva → h eva (pts) niccāni → Ba caccāni, Bi caccā. (pts note)
there are no many various constant truths in the world.
Takkañca diṭṭhīsu pakappayitvā, saccaṁ musāti dvayadhammamāhu.
ca → Bi -aṁ ca, Ba -a cca. (pts note) | takkañca → takkañ ca (pts) dvayadhammam → So Baim; Ckb daya-. (pts note) | musāti dvayadhammamāhu → musā ti dvayadhammam āhu (pts)
Theorizing conjectures with regard to views, they speak of a pair: true & false.

Diṭṭhe sute sīlavate mute vā, ete ca nissāya vimānadassī;
sīlavate → sīlabbate (sya-all) | sīlavate → So Fsb.; Ckb Baim sīlabb-. (pts note) ca → So Baim Pj.; Ckb etesu. (pts note) | vimānadassī → Bai -i. (pts note)
Dependent on what’s seen, heard, & sensed, dependent on habits & practices, one shows disdain [for others].
Vinicchaye ṭhatvā pahassamāno, bālo paro akkusaloti cāha.
vinicchaye → viniccheye (bj) | ṭhatvā → ṭhatva (pts) | ṭhatva → So Ck; Cb Bai Fsb. -tvā. (pts note) | pahassamāno → So Cb (Pj.); Ck pabhassa-, Bai sahassa-. (pts note) akkusaloticāha → akusaloti (bj: hemu) | cāha → So Baim Pj.; Ckb cāhu. (pts note) | akkusaloti → akusalo ti (pts)
Taking a stance on his decisions, praising himself, he says, ‘My opponent’s a fool & unskilled.’

Yeneva bāloti paraṁ dahāti, tenātumānaṁ kusaloti cāha;
ti → Bai omit ti. (pts note) | dahāti → Bai dahati, Cb ti. (pts note) | yeneva bāloti → yen eva bālo ti (pts) kusaloti → kusalo ti (pts)
That by which he regards his opponents as fools is that by which he says he is skilled.
Sayamattanā so kusalāvadāno, aññaṁ vimāneti tadeva pāva.
kusalāvadāno → kusalo vadāno (cck, sya-all, pts) | kusalāvadāno → kusalo vadāno (bj: hemu) | attanā → Baim -o. (pts note) | so → Bai omit so. (pts note) | kusalo → So Bam; Bi -le, Ckb -lā (885b,etc.). (pts note) | sayamattanā → sayam attanā (pts) tadeva pāva → tatheva pāvā (bj) | pāva → pāvā (sya-all) | tadeva pāva atisāradiṭṭhiyā → tath eva pāvā atīsaraṁdiṭṭhiyā (pts) | pāvā → pāva (bj: machasaṁ) | tath → Baim tad. (pts note) | pāvā → Bm pāva, Bai pāthā. (pts note)
Calling himself skilled, he despises another who speaks the same way.

Atisāradiṭṭhiyā so samatto, mānena matto paripuṇṇamānī;
Atisāradiṭṭhiyā → atīsaraṁditthiyā (pts-vp-pli1); atisāradiṭṭhiyāva (csp1ed, csp2ed) | atisāradiṭṭhiyā → atisāradiṭṭhiyāva (cck) | atisāradiṭṭhiyā → atisaraṁ diṭṭhiyā (bj: hemu) | Atīsaraṁdiṭṭhiyā → Ck atīsaraṁ- corr. from atīsāraṁ-, Baim atisāradiṭṭhiyā. (pts note) paripuṇṇamānī → Ckb Bi -i. (pts note)
Agreeing on a view gone out of bounds, drunk with conceit, imagining himself perfect,
Sayameva sāmaṁ manasābhisitto, diṭṭhī hi sā tassa tathā samattā.
sayameva → sayam eva (pts) hi → Bai diṭṭhi, omitting hi. (pts note) | diṭṭhī hi → diṭṭhīhi (bjt, th)
he has consecrated, with his own mind, himself as well as his view.

Parassa ce hi vacasā nihīno, tumo sahā hoti nihīnapañño;
hi → bhi (bj)
If, by an opponent’s word, one’s inferior, the opponent’s of inferior discernment as well.
Atha ce sayaṁ vedagū hoti dhīro, na koci bālo samaṇesu atthi.
vedagū → Ck Bam Fsb. -u. (pts note)
But if, by one’s own word one’s an attainer-of-knowledge, enlightened, no one among contemplatives is a fool.

Aññaṁ ito yābhivadanti dhammaṁ, aparaddhā suddhimakevalī te;
yābhivadanti → Cb sābhi-, Ba parābhi-. (pts note) suddhimakevalī te → suddhimakevali te (bj); suddhimakevalīno (si, pts-vp-pli1) | suddhimakevalī → sudadhimakevali (bj) | te → sudadhivakevalīno (bj: hemu) | te → suddhimakevalīno (cck: sī.) | akevalīno → Baim akevalī te (in Ba -phali, Bi -vali), cf.878d. (pts note) | suddhimakevalī te → suddhim akevalīno evaṁ (pts)
‘Those who approve of a doctrine other than this are lacking in purity, imperfect.’
Evampi titthyā puthuso vadanti, sandiṭṭhirāgena hi tebhirattā.
hi → Baim Fsb. evam pi. (pts note) | titthyā → tithyā (bjt) | evampi titthyā → hi tithyā (pts) tebhirattā → tyābhirattā (sya-all, mr) | tebhirattā → tyābhiratatā (bj: syā) | tebhirattā → tyābhirattā (cck: syā. ka.) | tebhirattā → te bhirattā (pts)
That’s what the many sectarians say, for they’re smitten with passion for their own views.

Idheva suddhiṁ iti vādayanti, nāññesu dhammesu visuddhimāhu;
iti vādayanti → itivādiyanti (bj) | vādayanti → vādiyanti (pts) | suddhi → So Bai (Pj.) cf.824a; Ckb Bm Fsb. -iṁ. (pts note) | vādiyanti → Bm vādayanti. (pts note) visuddhimāhu → visuddhim āhu (pts)
‘Only here is there purity,’ that’s what they say. ‘In no other doctrine is purity,’ they say.
Evampi titthyā puthuso niviṭṭhā, sakāyane tattha daḷhaṁ vadānā.
evam → Bai evaṁ. (pts note) | tithyā → Ck Bm titthyā, Ba titthā, Bi tityā. * to * Ba titthā, Bi tikkhyā, Bm titthyā. (pts note) | evampi titthyā → evam pi tithyā (pts)
That’s how the many sectarians are entrenched, speaking firmly there concerning their own path.

Sakāyane vāpi daḷhaṁ vadāno, kamettha bāloti paraṁ daheyya;
vāpi → cāpi (bj, pts) | cāpi → Baim vā pi. (pts note) kamettha bāloti → kam ettha bālo ti (pts)
Speaking firmly concerning your own path, what opponent here would you take as a fool?
Sayaṁva so medhagamāvaheyya, paraṁ vadaṁ bālamasuddhidhammaṁ.
medhagamāvaheyya → medhagaṁ āvaheyya (bj, sya-all); medhakaṁ āvaheyya (pts-vp-pli1) | sayaṁva → sayameva (bj, cck, sya-all, pts) | medhagamāvaheyya → medhakaṁ āvaheyya (cck: sī. pī.) | sayaṁva → sayam eva (pts) asuddhidhammaṁ → So Bai Pj.(=asuddhadhammaṁ); Ckb Fsb. asuddha-. (pts note) | bālamasuddhidhammaṁ → bālam asuddhidhammaṁ (pts)
You’d simply bring strife on yourself if you said your opponent’s a fool with an impure doctrine.

Vinicchaye ṭhatvā sayaṁ pamāya, uddhaṁsa lokasmiṁ vivādameti;
Vinicchaye → Ba adds ca, Bi va. (pts note) uddhaṁsa → uddhaṁ so (bj, sya-all, pts-vp-pli1) | uddhaṁsa → uddhaṁ so (bj, sya-all, pts) | so → uddhaṁsa (bj: machasaṁ) | sa → uddaṁ so (cck: sī. syā. pī.) | so → So Bai Pj.; Ckb yo, Bm sa. (pts note) | uddhaṁsa → uddhaṁ sa (my) | vivādameti → vivādam eti (pts)
Taking a stance on your decisions, & yourself as your measure, you dispute further down into the world.
Hitvāna sabbāni vinicchayāni, na medhagaṁ kubbati jantu loke”ti.
kubbati → kurute (bj, sya-all) | medhagaṁ kubbati → medhakaṁ kurute (pts)
But a person who’s abandoned all decisions creates no strife in the world.”

Cūḷabyūhasuttaṁ dvādasamaṁ.
+ → niṭṭhitaṁ (my) | cūḷabyūhasuttaṁ dvādasamaṁ → cūḷaviyūhasuttaṁ niṭṭhitaṁ (bjt) | cūḷabyūhasuttaṁ → cūḷaviyūhasuttaṁ (th) | + → suttanipāte catutthassa aṭṭhakavaggassa terasamaṁ mahāviyūhasuttaṁ (th)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali · English


Translations: English · Русский · Deutsch