Paṭhamabodhisutta
Evaṁ me sutaṁ—
+ → bodhivaggo paṭhamo namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa paṭhamabodhisuttaṁ (bjt) | evaṁ me → udānaṁ namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa ṭhamo bodhivaggo evamme (th) | evaṁ → namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa evam (pts) | sutaṁ → sutam (pts)Ovako sam čuo.
ekaṁ samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre bodhirukkhamūle paṭhamābhisambuddho.
paṭhamābhisambuddho → A mostly path-. (pts note)Jednom je, neposredno posle probuđenja, Blaženi boravio kraj Uruvele, na obali reke Nerañđare, u podnožnju bodhi drveta.
Tena kho pana samayena bhagavā sattāhaṁ ekapallaṅkena nisinno hoti vimuttisukhapaṭisaṁvedī.
vimuttisukhapaṭisaṁvedī → vimuttisukhaṁ paṭisaṁvedī (sya-all, pts-vp-pli1, mr) | samayena → tena samayena (bj: vinayapāḷi) | vimuttisukhapaṭisaṁvedī → vimuttisukhaṁ paṭisaṁvedī (cck: syā. pī. ka.) | paṭisaṁvedī → B sukhap-. (pts note)Tu je nedelju dana, bez prekida, sedeo prekrštenih nogu, obuzet srećom oslobođenja.
Atha kho bhagavā tassa sattāhassa accayena tamhā samādhimhā vuṭṭhahitvā rattiyā paṭhamaṁ yāmaṁ paṭiccasamuppādaṁ anulomaṁ sādhukaṁ manasākāsi:
manasākāsi → manas ākāsi (pts)A na kraju te sedmice, izašavši iz meditacije, Blaženi je tokom prve trećine noći duboko promišljao o uobičajenom redosledu uslovljenog nastanka:
“Iti imasmiṁ sati idaṁ hoti, imassuppādā idaṁ uppajjati, yadidaṁ—
imassuppādā → imass uppādā (pts)„Kada ovo jeste, i ono postoji; sa nastankom ovoga, nastaje i ono. Dakle:
avijjāpaccayā saṅkhārā,sa neznanjem kao uzrokom, mentalni obrasci nastaju;
saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ,sa mentalnim obrascima kao uzrokom, svest nastaje;
viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ,sa svešću kao uzrokom, mentalno-materijalno nastaje;
nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ,sa mentalnim-materijalnim kao uzrokom, šest područja čula nastaju;
saḷāyatanapaccayā phasso,sa šest područja čula kao uzrokom, kontakt nastaje;
phassapaccayā vedanā,sa kontaktom kao uzrokom, osećaj nastaje;
vedanāpaccayā taṇhā,sa osećajem kao uzrokom, žudnja nastaje;
taṇhāpaccayā upādānaṁ,sa žudnjom kao uzrokom, vezivanje nastaje;
upādānapaccayā bhavo,sa vezivanjem kao uzrokom, bivanje nastaje;
bhavapaccayā jāti,sa bivanjem kao uzrokom, rođenje nastaje;
jātipaccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti.sa rođenjem kao uzrokom, starost i smrt, žalost, naricanje, bol, tuga i očaj nastaju.
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī”ti.
evametassa kevalassa → evam etassa (pts)Tako nastaje čitav ovaj okean patnje.”
Atha kho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ imaṁ udānaṁ udānesi:
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)Onda Blaženi, razumevši značenje svega toga, izgovori ove nadahnute stihove:
“Yadā have pātubhavanti dhammā, ātāpino jhāyato brāhmaṇassa;Kada priroda stvari postane zaista vidljiva marljivom brahmanu dok meditira, Athassa kaṅkhā vapayanti sabbā, yato pajānāti sahetudhamman”ti.
athassa → ath assa (pts) sahetudhammanti → sahetudhammanti suttaṁ (sya-all) | sahetudhammanti paṭhamaṁ → sahetudhamman ti (pts)tada u njemu svaka neizvesnost iščili, jer jasno vidi prirodu stvari i njihove uzroke.”
Paṭhamaṁ.
paṭhamaṁ → paṭhamaṁ evamme (sya-all) | paṭhamaṁ → ti (pts)