Sakkasutta
Sakkasutta → sakyasuttaṁ (bj)To the Sakyans
Ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme.
Kapilavatthusmiṁ → M. Ph. Kappi- (pts note)On one occasion the Blessed One was staying near Kapilavatthu in the Banyan Park.
Atha kho sambahulā sakkā upāsakā tadahuposathe yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinne kho sakke upāsake bhagavā etadavoca:
sakkā → sakyā (bj) | sakkā → sakkyā (bj) | sakke → sakye (bj) | sakkyā → sakkyā (bj: machasaṁ) | Sakkā → T. M6. M7 Sakya. (pts note) | atha kho → athakho (th) | tadahuposathe → tadah uposathe (pts) | tenupasaṅkamiṁsu → ten upasaṅkamiṁsu (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Then many Sakyan lay followers, it being the uposatha day, went to the Blessed One. On arrival, having bowed down to him, they sat to one side. As they were sitting there, the Blessed One said to them,
“api nu tumhe, sakkā, aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasathā”ti?
sakkā → sakyā (bj) | kho → omitted by M. Ph. S. (pts note) | Sakkā → omitted by T. M6. M7. (pts note) | api nu → apinu (th) | upavasathāti → upavasathā ti (pts)“Sakyans, do you observe the eight-factored uposatha?”
“Appekadā mayaṁ, bhante, aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasāma, appekadā na upavasāmā”ti.
mayaṁ → omitted by Ph. (pts note) | upavasāma → T. M7 -sitvā. (pts note) | ti → T. adds me sāmā. (pts note) | appekadā → app ekadā (pts) | upavasāmāti → upavasāmā ti (pts)“Sometimes we do, lord, and sometimes we don’t.”
“Tesaṁ vo, sakkā, alābhā tesaṁ dulladdhaṁ, ye tumhe evaṁ sokasabhaye jīvite maraṇasabhaye jīvite appekadā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasatha, appekadā na upavasatha.
sakkā → sakyā (bj) | vo → Ph. kho; omitted by T. (pts note) | sokasabhaye → T. sokabhaye; Ph. -sarāye; M6 sokassayo. (pts note) | maraṇasabhaye → T. M6. M7 maraṇabhaye; Ph. -sarāye. (pts note) | appekadā → app ekadā (pts)“It’s no gain for you, Sakyans. It’s ill-gotten, that in this life so endangered by grief, in this life so endangered by death, you sometimes observe the eight-factored uposatha and sometimes don’t.
Taṁ kiṁ maññatha, sakkā,
sakkā → sakyā (bj)“What do you think, Sakyans?
idha puriso yena kenaci kammaṭṭhānena anāpajja akusalaṁ divasaṁ aḍḍhakahāpaṇaṁ nibbiseyya.
aḍḍhakahāpaṇaṁ → aḍḍhakahāpaṇe (bj) | kenaci → (sya-all) | anāpajja → anāpajajaṁ (bj: sīmu) | kenaci → only in M. M9 (Com.). (pts note) | anāpajja → T. M6. M7 -jjaṁ. (pts note)Suppose a man, by some profession or other, without encountering an unskillful day, were to earn a half-kahāpaṇa.
Dakkho puriso uṭṭhānasampannoti alaṁvacanāyā”ti?
vacanāyā → T. M7 vacanā. (pts note) | alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th) | uṭṭhānasampannoti alaṁvacanāyāti → uṭṭhānasampanno ti alaṁ vacanāyā ti (pts)Would he deserve to be called a capable man, full of initiative?”
“Taṁ kiṁ maññatha, sakkā,
sakkā → sakyā (bj)
idha puriso yena kenaci kammaṭṭhānena anāpajja akusalaṁ divasaṁ kahāpaṇaṁ nibbiseyya.
kenaci → (sya-all) | divasaṁ → Ph. continues: dve kahāpaṇe as below. (pts note)“Suppose a man, by some profession or other, without encountering an unskillful day, were to earn a kahāpaṇa…
Dakkho puriso uṭṭhānasampannoti alaṁvacanāyā”ti?
alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th) | uṭṭhānasampannoti alaṁvacanāyāti → uṭṭhānasampanno ti alaṁ vacanāyā ti (pts)
“Taṁ kiṁ maññatha, sakkā,
idha puriso yena kenaci kammaṭṭhānena anāpajja akusalaṁ divasaṁ dve kahāpaṇe nibbiseyya …
kenaci → (sya-all) | kenaci → omitted by all MSS. exc. M. (pts note) | anāpajja → T. M6. M7 -jjaṁ. (pts note)two kahāpaṇas…
tayo kahāpaṇe nibbiseyya …three…
cattāro kahāpaṇe nibbiseyya …four…
pañca kahāpaṇe nibbiseyya …five…
cha kahāpaṇe nibbiseyya …six…
satta kahāpaṇe nibbiseyya …seven…
aṭṭha kahāpaṇe nibbiseyya …eight…
nava kahāpaṇe nibbiseyya …nine…
dasa kahāpaṇe nibbiseyya …ten…
vīsa kahāpaṇe nibbiseyya …
vīsa → vīsaṁ (sya-all) | vīsa → S. vīsaṁ; T. M6. M7 vīsati. (pts note)twenty…
tiṁsa kahāpaṇe nibbiseyya …
tiṁsa → tiṁsaṁ (sya-all) | tiṁsa → S. tiṁsaṁ; M6 tiṁsati. (pts note)thirty…
cattārīsaṁ kahāpaṇe nibbiseyya …
cattārīsaṁ → cattāḷīsaṁ (sya-all); cattārisaṁ (pts) | cattārisaṁ → S. cattāḷīsaṁ; T. M6. M7 add pi. (pts note)forty…
paññāsaṁ kahāpaṇe nibbiseyya …
nibbiseyya kahāpaṇasataṁ → (bj) | nibbiseyya → M. Ph. S. insert kahāpaṇasataṁ nibbiseyya. (pts note)fifty…
kahāpaṇasataṁ nibbiseyya.one hundred kahāpaṇas.
Dakkho puriso uṭṭhānasampannoti alaṁvacanāyā”ti?
alaṁvacanāyāti → alaṁ vacanāyāti (my, bjt, th) | uṭṭhānasampannoti alaṁvacanāyāti → uṭṭhānasampanno ti alaṁ vacanāyā ti (pts)Would he deserve to be called a capable man, full of initiative?”
“Taṁ kiṁ maññatha, sakkā,
kiṁ maññatha sakkā → kimmaññatha sakyā (bj)“Now what do you think?
api nu so puriso divase divase kahāpaṇasataṁ kahāpaṇasahassaṁ nibbisamāno laddhaṁ laddhaṁ nikkhipanto vassasatāyuko vassasatajīvī mahantaṁ bhogakkhandhaṁ adhigaccheyyā”ti?
divase → (sya-all) | vassasatāyuko → (sya-all); vassatāyuko (pts) | divase → M. divasadivase; T. M7. S. divase; omitted by M6. (pts note) | + → kho (th) | adhigaccheyyāti → adhigaccheyyā ti (pts)Earning one hundred, one thousand kahāpaṇas a day; saving up his gains, living for one hundred years, would a man arrive at a great mass of wealth?”
“Taṁ kiṁ maññatha, sakkā,
sakkā → sakyā (bj)“Now what do you think?
api nu so puriso bhogahetu bhoganidānaṁ bhogādhikaraṇaṁ ekaṁ vā rattiṁ ekaṁ vā divasaṁ upaḍḍhaṁ vā rattiṁ upaḍḍhaṁ vā divasaṁ ekantasukhappaṭisaṁvedī vihareyyā”ti?
bhogahetu → bhogahetukaṁ (sya-all) | rattiṁ upaḍḍhaṁ vā → (sya-all) | nu → S. adds kho. (pts note) | bhogahetu → S. -hetukaṁ; omitted by M6. (pts note) | bhoganidānaṁ → T. M7 -nidhānaṁ. (pts note) | vā → omitted by S. (pts note) | ekantasukhappaṭisaṁvedī → ekantasukhapaṭisaṁvedī (bjt, th) | ekantasukhappaṭisaṁvedī vihareyyāti → ekantasukhapaṭisaṁvedī vihareyyā ti (pts)Would that man, because of that wealth, on account of that wealth, with that wealth as the cause, live sensitive to unalloyed bliss for a day, a night, half a day, or half a night?”
“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → h etaṁ (pts)“No, lord.
“Taṁ kissa hetu”?
hetu → hotu (sya-all)And why is that?
“Kāmā hi, bhante, aniccā tucchā musā mosadhammā”ti.
aniccā → T. acchā; M7 accā. (pts note) | mosadhammāti → mosa dhammāti (bjt) | mosadhammāti → mosadhammā ti (pts)Sensual pleasures are inconstant, hollow, false, deceptive by nature.”
“Idha pana vo, sakkā, mama sāvako dasa vassāni appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṁ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṁvedī vihareyya.
sakkā → sakkyā (bj) | ekantasukhappaṭisaṁvedī → satampi vassasatasahassāni ekantasukhapaṭisaṁvedī (bj, pts) | kho → omitted by M. Ph. S. (pts note) | satampi → sataṁpi (th) | satampi → satam pi (pts) | ekantasukhappaṭisaṁvedī → satam pi vassasatasahassāni ekantasukhapaṭisaṁvedī (pts)“Now, Sakyans, there is the case where a disciple of mine, spending ten years—heedful, ardent, & resolute—practicing as I have instructed, would live sensitive to unalloyed bliss for a hundred years, a hundred centuries, a hundred millennia.
So ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṁ vā sotāpanno.
khvassa → T. M6 kho 'sa; M7 kho 'ssa. (pts note)And he would be a once-returner, a non-returner, or at the very least a stream-winner.
Tiṭṭhantu, sakkā, dasa vassāni.
sakkā → sakyā (bj)“Let alone ten years,
Idha mama sāvako nava vassāni …there is the case where a disciple of mine, spending nine years…
aṭṭha vassāni …eight years…
satta vassāni …seven…
cha vassāni …six…
pañca vassāni …five…
cattāri vassāni …four…
tīṇi vassāni …three…
dve vassāni …two years…
ekaṁ vassaṁ appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṁ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṁvedī vihareyya, so ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṁ vā sotāpanno.
ekantasukhappaṭisaṁvedī → satampi vassasatasahassāni ekanta sukhapaṭisaṁvedī (bj, pts) | khvassa → T. M7 kho 'ssa; M6 kho. (pts note) | satampi → sataṁpi (th) | ekantasukhappaṭisaṁvedī → ekantasukhapaṭisaṁvedī (th) | satampi → satam pi (pts) | ekantasukhappaṭisaṁvedī → satam pi vassasatasahassāni ekantasukhapaṭisaṁvedī (pts)one year—heedful, ardent, & resolute—practicing as I have instructed, would live sensitive to unalloyed bliss for a hundred years, a hundred centuries, a hundred millennia. And he would be a once-returner, a non-returner, or at the very least a stream-winner.
Tiṭṭhatu, sakkā, ekaṁ vassaṁ.
sakkā → sakyā (bj)“Let alone one year,
Idha mama sāvako dasa māse appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṁ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṁvedī vihareyya, so ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṁ vā sotāpanno.
mama → pana (bj) | ekantasukhappaṭisaṁvedī → satampi vassasata sahassāni ekantasukhapaṭisaṁvedī (bj, pts) | vassasatasahassāni → omitted by M. Ph. T. M7. S. (pts note) | satampi → sataṁpi (th) | satampi → satam pi (pts) | ekantasukhappaṭisaṁvedī → satam pi vassasatasahassāni ekantasukhapaṭisaṁvedī (pts)there is the case where a disciple of mine, spending ten months…
Tiṭṭhantu, sakkā, dasa māsā.
sakkā → sakyā (bj)
Idha mama sāvako nava māse …nine months…
aṭṭha māse …eight months…
satta māse …seven…
cha māse …six…
pañca māse …five…
cattāro māse …four…
tayo māse …three…
dve māse …two months…
ekaṁ māsaṁ …
ekaṁ → omitted by T. M6. M7. (pts note) | ekaṁ māsaṁ → ekamāsaṁ (th)one month…
aḍḍhamāsaṁ appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṁ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṁvedī vihareyya, so ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṁ vā sotāpanno.
aḍḍhamāsaṁ → addhamāsaṁ (bj) | viharanto → (bj) | vassasatāni → vassasatāni satampivassa sahassāni (bj) | vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṁvedī → vassasatasahassāni ekantasukhapaṭisaṁvedī (bj) | ekantasukhappaṭisaṁvedī → satam pi vassasatasahassāni ekantasukhapaṭisaṁvedī (pts) | vassasatasahassāni → omitted by M. Ph. S. (pts note) | ekantasukhapaṭisaṁvedī → T. ekantaṁ sukha- (pts note) | satampi → sataṁpi (th)half a month—heedful, ardent, & resolute—practicing as I have instructed, would live sensitive to unalloyed bliss for a hundred years, a hundred centuries, a hundred millennia. And he would be a once-returner, a non-returner, or at the very least a stream-winner.
Tiṭṭhatu, sakkā, aḍḍhamāso.
sakkā aḍḍhamāso → sakyā addhamāso (bj)“Let alone half a month,
Idha mama sāvako dasa rattindive appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṁ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṁvedī vihareyya, so ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṁ vā sotāpanno.
rattindive → rattidive (mr) | ekantasukhappaṭisaṁvedī → satampi vassasatasahassāni ekanta sukhapaṭisaṁvedī (bj) | anāgāmī → ānāgāmī (sya-all) | sakadāgāmī → sakadāhāmī (pts) | rattindive → rattidive (cck: ka.) | vassasatasahassāni → omitted by M. Ph. M7. S. (pts note) | khvassa → T. M7 kho 'ssa; M6 c'assa. (pts note) | vā → omitted by T. M7. (pts note) | satampi → sataṁpi (th) | ekantasukhappaṭisaṁvedī → ekantasukhapaṭisaṁvedī (th) | satampi → satam pi (pts) | satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṁvedī → satam pi vassasahassānī satam pi vassasatasahassāni ekantasukhapaṭisaṁvedī (pts)there is the case where a disciple of mine, spending ten days & nights…
Tiṭṭhantu, sakkā, dasa rattindivā.
tiṭṭhantu sakkā → tiṭṭhatu sakkyā (bj)
Idha mama sāvako nava rattindive …nine days & nights…
aṭṭha rattindive …eight…
satta rattindive …seven…
cha rattindive …six…
pañca rattindive …five…
cattāro rattindive …four…
tayo rattindive …three…
dve rattindive …
dve → dvo (bj)two days & nights…
ekaṁ rattindivaṁ appamatto ātāpī pahitatto viharanto yathā mayānusiṭṭhaṁ tathā paṭipajjamāno satampi vassāni satampi vassasatāni satampi vassasahassāni ekantasukhappaṭisaṁvedī vihareyya, so ca khvassa sakadāgāmī vā anāgāmī vā apaṇṇakaṁ vā sotāpanno.
ekantasukhappaṭisaṁvedī → satampi vassasatasahassāni ekanta sukhapaṭisaṁvedī (bj, pts) | ekaṁ rattindivaṁ → ekarattindivaṁ (sya-all) | vassasatasahassāni → omitted by M. Ph. S. (pts note) | khvassa → T. M7 kho 'ssa; M6 c'assa. (pts note) | sotāpanno → T. adds vā. (pts note) | satampi → sataṁpi (th) | ekantasukhappaṭisaṁvedī → ekantasukhapaṭisaṁvedī (th) | satampi → satam pi (pts) | ekantasukhappaṭisaṁvedī → satam pi vassasatasahassāni ekantasukhapaṭisaṁvedī (pts)one day & night—heedful, ardent, & resolute—practicing as I have instructed, would live sensitive to unalloyed bliss for a hundred years, a hundred centuries, a hundred millennia. And he would be a once-returner, a non-returner, or at the very least a stream-winner.
Tesaṁ vo, sakkā, alābhā tesaṁ dulladdhaṁ, ye tumhe evaṁ sokasabhaye jīvite maraṇasabhaye jīvite appekadā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasatha, appekadā na upavasathā”ti.
sakkā → sakyā (bj) | maraṇasabhaye → Ph. -sarāye; T. M6 -bhaye; M7 sokaṁ abhaye, but maraṇasabhaye. (pts note) | appekadā → app ekadā (pts) | upavasathāti → upavasathā ti (pts)“It’s no gain for you, Sakyans. It’s ill-gotten, that in this life so endangered by grief, in this life so endangered by death, you sometimes observe the eight-factored uposatha and sometimes don’t.”
“Ete mayaṁ, bhante, ajjatagge aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasissāmā”ti.
upavasissāmāti chaṭṭhaṁ → upavasissāmā ti (pts) | ajjatagge → ajja-t-agge (pts)“Then from this day forward, lord, we will observe the eight-factored uposatha.”