Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 10.60อังคุตตรนิกาย
  • 6. Sacittavagga

Girimānandasutta๖๐ คิริมานันทสูตร

Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของอนาถบิณฑิกเศรษฐี เขตกรุงสาวัตถี Tena kho pana samayena āyasmā girimānando ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno.
Girimānando → Ph. Gīri- and Giri- (pts note)
สมัยนั้นแล ท่านพระคิริมานนท์อาพาธ ได้รับทุกข์ เป็นไข้หนัก
Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
nisīdi → omitted by T. (pts note) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
ท่านพระอานนท์จึงเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ถวายอภิวาท แล้วนั่ง ณ ที่สมควร ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า

“Āyasmā, bhante, girimānando ābādhiko hoti dukkhito bāḷhagilāno.“ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ท่านพระคิริมานนท์อาพาธ ได้รับทุกข์ เป็นไข้หนัก Sādhu, bhante, bhagavā yenāyasmā girimānando tenupasaṅkamatu anukampaṁ upādāyā”ti.
tenupasaṅkamatu → ten upasaṅkamatu (pts) | upādāyāti → upādāyā ti (pts)
ขอประทานวโรกาส ขอพระผู้มีพระภาคได้โปรดอนุเคราะห์เสด็จไปเยี่ยมท่านพระ คิริมานนท์ยังที่อยู่เถิด พระพุทธเจ้าข้า”

“Sace kho tvaṁ, ānanda, girimānandassa bhikkhuno dasa saññā bhāseyyāsi, ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ girimānandassa bhikkhuno dasa saññā sutvā so ābādho ṭhānaso paṭippassambheyya.
dasa saññā → upasaṅkamitvā dasasaññā (bj) | bhikkhuno → bhikkhuno upasaṅkamitvā (sya-all, pts) | ṭhānaso paṭippassambheyya → thānaso paṭipassambheyya (sya-all, pts) | upasaṅkamitvā → omitted by M. (pts note) | bhāseyyāsi → T. -yyasi. (pts note) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “อานนท์ ถ้าเธอเข้าไปหาแล้วกล่าวสัญญา ๑๐ ประการแก่คิริมานนท์ภิกษุ เป็นไปได้ที่การอาพาธของคิริมานนท์ภิกษุจะสงบระงับ โดยฉับพลันเพราะได้ฟังสัญญา ๑๐ ประการนี้

Katamā dasa?สัญญา ๑๐ ประการ อะไรบ้าง คือ Aniccasaññā, anattasaññā, asubhasaññā, ādīnavasaññā, pahānasaññā, virāgasaññā, nirodhasaññā, sabbaloke anabhiratasaññā, sabbasaṅkhāresu anicchāsaññā, ānāpānassati.
anabhiratasaññā → anabhiratisaññā (mr) | anicchāsaññā ānāpānassati katamā cānanda → aniccasaññā ānāpānasati katamācānanda (bj) | anicchāsaññā ānāpānassati → aniccasaññā ānāpānasati (sya-all, pts) | anabhiratasaññā → anabhiratisaññā (cck: ka.) | aniccasaññā → Ph. aniccā-; M. anicchā- (pts note) | ānāpānasati → Ph. āṇāpāṇa- (pts note) | sabbasaṅkhāresu anicchāsaññā ānāpānassati → sabbasaṁkhāresu aniccasaññā ānāpānasati (th)
๑. อนิจจสัญญา ๒. อนัตตสัญญา ๓. อสุภสัญญา ๔. อาทีนวสัญญา ๕. ปหานสัญญา ๖. วิราคสัญญา ๗. นิโรธสัญญา ๘. สัพพโลเก อนภิรตสัญญา ๙. สัพพสังขาเรสุ อนิจจสัญญา ๑๐. อานาปานสติ

Katamā cānanda, aniccasaññā?
katamā cānanda → katamācānanda (bjt) | cānanda → ānanda (pts)
อนิจจสัญญา เป็นอย่างไร
Idhānanda, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati:
paṭisañcikkhati → paṭisaṁcikkhati (bjt) | idhānanda → idh ānanda (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ไปสู่ป่าก็ดี ไปสู่โคนไม้ก็ดี ไปสู่เรือนว่างก็ดี พิจารณา ว่า
‘rūpaṁ aniccaṁ, vedanā aniccā, saññā aniccā, saṅkhārā aniccā, viññāṇaṁ aniccan’ti.
saṅkhārā → saṁkhārā (th) | aniccanti → aniccan ti (pts)
‘รูปไม่เที่ยง เวทนาไม่เที่ยง สัญญาไม่เที่ยง สังขารไม่เที่ยง วิญญาณไม่เที่ยง’
Iti imesu pañcasu upādānakkhandhesu aniccānupassī viharati.
pañcasu upādānakkhandhesu → pañcasupādānakkhandhesu (bj) | pañcasu → T. M6. M7 pañcas'. (pts note)
เป็นผู้พิจารณาเห็นโดยความเป็นของไม่เที่ยงในอุปาทานขันธ์ ๕ นี้อยู่อย่างนี้
Ayaṁ vuccatānanda, aniccasaññā.
vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)
นี้เรียกว่า อนิจจสัญญา

Katamā cānanda, anattasaññā?
katamā cānanda → katamācānanda (bjt) | cānanda → ānanda (pts)
อนัตตสัญญา เป็นอย่างไร
Idhānanda, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati:
rukkhamūlagato → T. M6. M7 pe || iti paṭi- (pts note) | idhānanda → idh ānanda (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ไปสู่ป่าก็ดี ไปสู่โคนไม้ก็ดี ไปสู่เรือนว่างก็ดี พิจารณา เห็นว่า
‘cakkhu anattā, rūpā anattā, sotaṁ anattā, saddā anattā, ghānaṁ anattā, gandhā anattā, jivhā anattā, rasā anattā, kāyā anattā, phoṭṭhabbā anattā, mano anattā, dhammā anattā’ti.
kāyā → kāyo (bj, sya-all, pts) | cakkhu → cakkhuṁ (sya-all, pts) | rūpā → rūpaṁ (sya-all, pts) | cakkhuṁ → cakkhu anattā (bj: machasaṁ) | rūpā → rūpaṁ (bj: sīmu) | cakkhuṁ → M. Ph. cakkhu. (pts note) | rūpaṁ → M. rūpā. (pts note) | anattāti → anattā ti (pts)
ตาเป็นอนัตตา รูปเป็นอนัตตา หูเป็นอนัตตา เสียงเป็นอนัตตา จมูกเป็น อนัตตา กลิ่นเป็นอนัตตา ลิ้นเป็นอนัตตา รสเป็นอนัตตา กายเป็นอนัตตา โผฏฐัพพะ เป็นอนัตตา ใจเป็นอนัตตา ธรรมารมณ์เป็นอนัตตา
Iti imesu chasu ajjhattikabāhiresu āyatanesu anattānupassī viharati.
Iti → omitted by T. (pts note) | ajjhattikabāhiresu → ajjhattika bāhiresu (bjt)
เป็นผู้พิจารณาเห็นโดยความ เป็นอนัตตาในอายตนะทั้งหลายที่เป็นภายในและภายนอก ๖ ประการนี้อยู่อย่างนี้
Ayaṁ vuccatānanda, anattasaññā.
vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)
นี้เรียกว่า อนัตตสัญญา

Katamā cānanda, asubhasaññā?
katamā cānanda → katamācānanda (bjt) | cānanda → ānanda (pts)
อสุภสัญญา เป็นอย่างไร
Idhānanda, bhikkhu imameva kāyaṁ uddhaṁ pādatalā adho kesamatthakā tacapariyantaṁ pūraṁ nānāppakārassa asucino paccavekkhati:
nānāppakārassa → nānappakārassa (bj, pts) | pūraṁ nānāppakārassa → pūrannānappakārassa (sya-all) | pādatalā → M. -lānaṁ. (pts note) | uddhaṁ pādatalā adho kesamatthakā → uddhaṁpādatalā adhokesamatthakā (th) | idhānanda → idh ānanda (pts) | imameva → imam eva (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้พิจารณาเห็นกายนี้เท่านั้น ตั้งแต่พื้นเท้าขึ้นไป ตั้งแต่ ปลายผมลงมา มีหนังหุ้มอยู่โดยรอบ เต็มไปด้วยของไม่สะอาดมีประการต่าง ๆ ว่า
‘atthi imasmiṁ kāye kesā lomā nakhā dantā taco, maṁsaṁ nhāru aṭṭhi aṭṭhimiñjaṁ vakkaṁ, hadayaṁ yakanaṁ kilomakaṁ pihakaṁ papphāsaṁ, antaṁ antaguṇaṁ udariyaṁ karīsaṁ, pittaṁ semhaṁ pubbo lohitaṁ sedo medo, assu vasā kheḷo siṅghāṇikā lasikā muttan’ti.
nhāru → nahāru (bj) | aṭṭhimiñjaṁ → aṭṭhimiñjā (bj) | siṅghāṇikā → siṅghānikā (bj) | nhāru aṭṭhi → nhārū aṭṭhī (sya-all, pts) | nhārū → M. Ph. T. M6 -ru. (pts note) | aṭṭhī → M. Ph. T. M6 aṭṭhi. (pts note) | aṭṭhimiñjaṁ → M7 -ñjā; M6 aṭṭhīmiñjā; T. atthīmijjā. (pts note) | papphāsaṁ → M. Ph. pabbāsaṁ. (pts note) | karīsaṁ → Ph. T. M6 kari- (pts note) | kheḷo → T. M6. M7 khelo. (pts note) | siṅghāṇikā → siṁghāṇikā (th, pts) | muttanti → muttan ti (pts)
‘ในกายนี้มี ผม ขน เล็บ ฟัน หนัง เนื้อ เอ็น กระดูก เยื่อในกระดูก ไต หัวใจ ตับ พังผืด ม้าม ปอด ไส้ใหญ่ ไส้น้อย อาหารใหม่ อาหารเก่า ดี เสลด หนอง เลือด เหงื่อ มันข้น น้ำตา เปลวมัน น้ำลาย น้ำมูก ไขข้อ มูตร’
Iti imasmiṁ kāye asubhānupassī viharati.เป็นผู้พิจารณาเห็นโดย ความเป็นของไม่งามในกายนี้อยู่อย่างนี้ Ayaṁ vuccatānanda, asubhasaññā.
vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)
นี้เรียกว่า อสุภสัญญา

Katamā cānanda, ādīnavasaññā?
katamā cānanda → katamācānanda (bjt) | cānanda → ānanda (pts)
อาทีนวสัญญา เป็นอย่างไร
Idhānanda, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati:
iti paṭisañcikkhati → itipaṭisañcikkhati (bjt) | idhānanda → idh ānanda (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ไปสู่ป่าก็ดี ไปสู่โคนไม้ก็ดี ไปสู่เรือนว่างก็ดี พิจารณา เห็นว่า
‘bahudukkho kho ayaṁ kāyo bahuādīnavo. Iti imasmiṁ kāye vividhā ābādhā uppajjanti, seyyathidaṁ—
bahuādīnavo → bahuādīnavoti (sya-all) | ti → omitted by T. (pts note) | bahudukkho → bahu dukkho (bjt) | bahuādīnavo → bahu ādīnavo (bjt) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th, pts) | bahuādīnavo → bahu-ādīnavo ti (pts)
‘กายนี้มีทุกข์มาก มีโทษมาก เพราะฉะนั้น อาพาธต่าง ๆ จึงเกิดขึ้นในกายนี้ คือ
cakkhurogo sotarogo ghānarogo jivhārogo kāyarogo sīsarogo kaṇṇarogo mukharogo dantarogo oṭṭharogo kāso sāso pināso ḍāho jaro kucchirogo mucchā pakkhandikā sūlā visūcikā kuṭṭhaṁ gaṇḍo kilāso soso apamāro daddu kaṇḍu kacchu nakhasā vitacchikā lohitaṁ pittaṁ madhumeho aṁsā piḷakā bhagandalā pittasamuṭṭhānā ābādhā semhasamuṭṭhānā ābādhā vātasamuṭṭhānā ābādhā sannipātikā ābādhā utupariṇāmajā ābādhā visamaparihārajā ābādhā opakkamikā ābādhā kammavipākajā ābādhā sītaṁ uṇhaṁ jighacchā pipāsā uccāro passāvo’ti.
ḍāho → ḍaho (bj, sya-all, pts1ed) | nakhasā → rakhasā (bj, sya-all, pts1ed) | lohitaṁ pittaṁ → lohitapittaṁ (bj, pts1ed) | oṭṭharogo → (bj, sya-all, pts) | sūlā → sulā (sya-all) | ḍāho → ḍaho (pts) | nakhasā → rakhasā (pts) | lohitaṁ pittaṁ → lohitapittaṁ (pts) | rakhasā → nakhasā (bj: machasaṁ) | ḍāho → ḍaho (cck: sī. syā.) | pittaṁ → lohitapittaṁ (cck: sī.) | dantarogo → Ph. adds -ṭṭharogo. (pts note) | sāso → T. kāso. (pts note) | ḍaho → M. Ph. ḍāho. (pts note) | pakkhandikā → T. M7 pakka- (pts note) | sūlā → M. Ph. M6. S. sulā. (pts note) | visūcikā → M. Ph. M6 visu- (pts note) | rakhasā → Ph. rakhassā; M. nakhasā. (pts note) | vitacchikā → T. vikacchikā. (pts note) | lohitapittaṁ → M. Ph. S. lohitaṁ pittaṁ. (pts note) | piḷakā → T. M6. M7 pilakā. (pts note) | utupariṇāmajā → T. M6. M7 -parināmajā. (pts note) | ābādhā → omitted by M6. (pts note) | passāvoti → passāvo ti (pts)
โรคตา โรคหู โรคจมูก โรคลิ้น โรคกาย โรคศีรษะ โรคที่ใบหู โรคปาก โรคฟัน โรคไอ โรคหืด โรคไข้หวัด โรคไข้พิษ โรคไข้เชื่อมซึม โรคท้อง โรคลมสลบ โรคลงแดง โรคจุกเสียด โรคลงราก โรคเรื้อน โรคฝี โรคกลาก โรคมองคร่อ โรคลม บ้าหมู โรคหิดเปื่อย โรคหิดด้าน โรคคุดทะราด โรคหูด โรคละอองบวม โรค อาเจียนเป็นเลือด โรคดี โรคเบาหวาน โรคเริม โรคพุพอง โรคริดสีดวง อาพาธมีดี เป็นสมุฏฐาน อาพาธมีเสลดเป็นสมุฏฐาน อาพาธมีลมเป็นสมุฏฐาน อาพาธมีไข้ สันนิบาตเป็นสมุฏฐาน อาพาธที่เกิดแต่ฤดูแปรปรวน อาพาธที่เกิดแต่การบริหารที่ ไม่สม่ำเสมอ อาพาธที่เกิดแต่ความเพียรเกินกำลัง อาพาธที่เกิดแต่วิบากของกรรม ความหนาว ความร้อน ความหิว ความกระหาย ปวดอุจจาระ ปวดปัสสาวะ’
Iti imasmiṁ kāye ādīnavānupassī viharati.
Iti → omitted by Ph. (pts note)
เป็นผู้พิจารณาเห็นโดยความเป็นโทษในกายนี้อยู่อย่างนี้
Ayaṁ vuccatānanda, ādīnavasaññā.
vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)
นี้เรียกว่า อาทีนวสัญญา

Katamā cānanda, pahānasaññā?
katamā cānanda → katamācānanda (bjt) | cānanda → ānanda (pts)
ปหานสัญญา เป็นอย่างไร
Idhānanda, bhikkhu uppannaṁ kāmavitakkaṁ nādhivāseti, pajahati, vinodeti, byantīkaroti, anabhāvaṁ gameti. Uppannaṁ byāpādavitakkaṁ nādhivāseti, pajahati, vinodeti, byantīkaroti, anabhāvaṁ gameti. Uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ nādhivāseti, pajahati, vinodeti, byantīkaroti, anabhāvaṁ gameti. Uppannuppanne pāpake akusale dhamme nādhivāseti, pajahati, vinodeti, byantīkaroti, anabhāvaṁ gameti.
vyantīkaroti → M7 vyanti-; T. M6 byanti-; M. byantiṁ ka-; Ph. byantiṅko throughout. (pts note) | byāpādavitakkaṁ → vyāpādavitakkaṁ (bjt) | vihiṁsāvitakkaṁ → vihiṁsā vitakkaṁ (bjt) | idhānanda → idh ānanda (pts) | byāpādavitakkaṁ nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti uppannaṁ → vyāpādavitakkaṁ upannaṁ (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ไม่รับกามวิตกที่เกิดขึ้น ละ บรรเทา ทำให้สิ้นสุด ทำให้ ถึงความเกิดขึ้นไม่ได้อีกต่อไป ไม่รับพยาบาทวิตกที่เกิดขึ้น ละ บรรเทา ทำให้สิ้นสุด ทำให้ถึงความเกิดขึ้นไม่ได้อีกต่อไป ไม่รับวิหิงสาวิตกที่เกิดขึ้น ละ บรรเทา ทำให้ สิ้นสุด ทำให้ถึงความเกิดขึ้นไม่ได้อีกต่อไป ไม่รับบาปอกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้ว เกิดขึ้นอีก ละ บรรเทา ทำให้สิ้นสุด ทำให้ถึงความเกิดขึ้นไม่ได้อีกต่อไป
Ayaṁ vuccatānanda, pahānasaññā.
vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)
นี้เรียกว่า ปหานสัญญา

Katamā cānanda, virāgasaññā?
katamā cānanda → katamācānanda (bjt) | cānanda → ānanda (pts)
วิราคสัญญา เป็นอย่างไร
Idhānanda, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati:
idhānanda → idh ānanda (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ไปสู่ป่าก็ดี ไปสู่โคนไม้ก็ดี ไปสู่เรือนว่างก็ดี พิจารณา เห็นว่า
‘etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhippaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nibbānan’ti.
sabbūpadhippaṭinissaggo taṇhākkhayo → sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo (bj); sabbupadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo (sya-all, pts) | sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhippaṭinissaggo taṇhākkhayo → sabbasaṁkhārasamatho sabbupadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo (th) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts) | nibbānanti → nibbānan ti (pts)
‘ภาวะที่สงบ ประณีต คือความระงับสังขารทั้งปวง ความสละคืนซึ่งอุปธิ ทั้งปวง ความสิ้นไปแห่งตัณหา ความคลายกำหนัด นิพพาน’
Ayaṁ vuccatānanda, virāgasaññā.
vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)
นี้เรียกว่า วิราคสัญญา

Katamā cānanda, nirodhasaññā?
katamā cānanda → katamācānanda (bjt) | cānanda → ānanda (pts)
นิโรธสัญญา เป็นอย่างไร
Idhānanda, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā iti paṭisañcikkhati:
rukkhamūlagato → Ph. pa || iti. (pts note) | idhānanda → idh ānanda (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ไปสู่ป่าก็ดี ไปสู่โคนไม้ก็ดี ไปสู่เรือนว่างก็ดี พิจารณา เห็นว่า
‘etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhippaṭinissaggo taṇhākkhayo nirodho nibbānan’ti.
sabbūpadhippaṭinissaggo taṇhākkhayo → sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo (bj); sabbupadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo (sya-all, pts) | sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhippaṭinissaggo taṇhākkhayo → sabbasaṁkhārasamatho sabbupadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo (th) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts) | nibbānanti → nibbānan ti (pts)
‘ภาวะที่สงบ ประณีต คือความระงับสังขารทั้งปวง ความสละคืนซึ่งอุปธิ ทั้งปวง ความสิ้นไปแห่งตัณหา ความดับ นิพพาน’
Ayaṁ vuccatānanda, nirodhasaññā.
vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)
นี้เรียกว่า นิโรธสัญญา

Katamā cānanda, sabbaloke anabhiratasaññā?
katamā cānanda → katamācānanda (bjt) | cānanda → ānanda (pts)
สัพพโลเก อนภิรตสัญญา เป็นอย่างไร
Idhānanda, bhikkhu ye loke upādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā, te pajahanto viharati anupādiyanto.
upādānā → upāyūpādānā (bj); upāyupādānā (sya-all, pts) | viharati anupādiyanto → viramati na upādiyanto (bj, sya-all, pts) | upāyupādānā → M. upayu-; Ph. upādāyu- (pts note) | viramati → Ph. viharati. (pts note) | upādiyanto → T. M6 vupā-; M. anupā- for na upā- (pts note) | idhānanda → idh ānanda (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ละอุปาทานในโลกที่เป็นเหตุตั้งมั่น ยึดมั่น และเป็น อนุสัยแห่งจิต งดเว้น ไม่ถือมั่น
Ayaṁ vuccatānanda, sabbaloke anabhiratasaññā.
anabhiratasaññā → M. Ph. anabhirati- (pts note) | vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)
นี้เรียกว่า สัพพโลเก อนภิรตสัญญา

Katamā cānanda, sabbasaṅkhāresu anicchāsaññā?
anicchāsaññā → aniccasaññā (bj, sya-all) | anicchāsaññā idhānanda → aniccasaññā idh ānanda (pts) | aniccasaññā → M. anicchā- throughout; Ph. aniccā- (pts note) | katamā cānanda → katamācānanda (bjt) | sabbasaṅkhāresu anicchāsaññā → sabbasaṁkhāresu aniccasaññā (th)
สัพพสังขาเรสุ อนิจจสัญญา เป็นอย่างไร
Idhānanda, bhikkhu sabbasaṅkhāresu aṭṭīyati harāyati jigucchati.
sabbasaṅkhāresu → sabbasaṅkhārehi (bj) | sabbasaṅkhāresu aṭṭīyati → sabbasaṁkhārehi aṭṭiyati (sya-all, pts) | sabbasaṅkhārehi → M. Ph. -resu. (pts note) | idhānanda → idh ānanda (pts) | sabbasaṅkhāresu aṭṭīyati → sabbasaṅkhārehi aṭṭiyati (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ย่อมอึดอัด ระอา รังเกียจในสังขารทั้งปวง
Ayaṁ vuccatānanda, sabbasaṅkhāresu anicchāsaññā.
anicchāsaññā katamā cānanda ānāpānassati → aniccasaññā katamācānanda ānāpānasati (bj) | anicchāsaññā → aniccasaññā (sya-all, pts) | sabbasaṅkhāresu anicchāsaññā → sabbasaṁkhāresu aniccasaññā (th) | vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)
นี้เรียกว่า สัพพสังขาเรสุ อนิจจสัญญา

Katamā cānanda, ānāpānassati?
ānāpānasati → Ph. āṇāpāṇa- always. (pts note) | katamā cānanda ānāpānassati → katamācānanda ānāpānasati (bjt) | cānanda ānāpānassati → ānanda ānāpānasati (pts)
อานาปานสติ เป็นอย่างไร
Idhānanda, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.
ābhujitvā → M. ābhuñjitvā. (pts note) | pallaṅkaṁ → pallaṁkaṁ (th) | idhānanda → idh ānanda (pts)
คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ไปสู่ป่าก็ดี ไปสู่โคนไม้ก็ดี ไปสู่เรือนว่างก็ดี นั่งคู้ บัลลังก์ ตั้งกายตรง ดำรงสติไว้เฉพาะหน้า
So satova assasati satova passasati.
va → omitted by M6. (pts note) | sato → M. Ph. add 'va. (pts note) | satova → sato va (bjt, pts)
มีสติหายใจเข้า มีสติหายใจออก
Dīghaṁ vā assasanto ‘dīghaṁ assasāmī’ti pajānāti. Dīghaṁ vā passasanto ‘dīghaṁ passasāmī’ti pajānāti.
passasanto → T. continues: pe || rassaṁ vā. (pts note) | assasāmīti → assasāmī ti (pts) | passasāmīti → passasāmī ti (pts)
๑. เมื่อหายใจเข้ายาวก็รู้ชัดว่าหายใจเข้ายาว เมื่อหายใจออกยาวก็รู้ชัดว่าหายใจออกยาว
Rassaṁ vā assasanto ‘rassaṁ assasāmī’ti pajānāti. Rassaṁ vā passasanto ‘rassaṁ passasāmī’ti pajānāti.
passasāmīti → passāmīti (bj) | assasāmīti → assasāmī ti (pts) | passasāmīti → passasāmī ti (pts)
๒. เมื่อหายใจเข้าสั้นก็รู้ชัดว่าหายใจเข้าสั้น เมื่อหายใจออกสั้นก็รู้ชัดว่าหายใจออกสั้น
‘Sabbakāyapaṭisaṁvedī assasissāmī’ti sikkhati. ‘Sabbakāyapaṭisaṁvedī passasissāmī’ti sikkhati.
sikkhati → T. continues: passaṁbhayaṁ. (pts note) | sabbakāyapaṭisaṁvedī → sabbakāya paṭisaṁvedī (bjt) | assasissāmīti → assasissāmī ti (pts) | passasissāmīti → passasissāmī ti (pts)
๓. สำเหนียกว่า จะรู้ชัดกองลมทั้งปวง หายใจเข้า สำเหนียกว่า จะรู้ชัดกองลมทั้งปวง หายใจออก
‘Passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmī’ti sikkhati. ‘Passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmī’ti sikkhati.
passasissāmīti → passasissāmi ti (pts) | kāyasaṅkhāraṁ → kāyasaṁkhāraṁ (th) | assasissāmīti → assasissāmī ti (pts)
๔. สำเหนียกว่า จะระงับกายสังขาร หายใจเข้า สำเหนียกว่า จะระงับกายสังขาร หายใจออก
‘Pītipaṭisaṁvedī assasissāmī’ti sikkhati. ‘Pītipaṭisaṁvedī passasissāmī’ti sikkhati.
assasissāmīti → assasissāmī ti (pts) | passasissāmīti → passasissāmī ti (pts)
๕. สำเหนียกว่า จะรู้ชัดปีติ หายใจเข้า สำเหนียกว่า จะรู้ชัดปีติ หายใจออก
‘Sukhapaṭisaṁvedī assasissāmī’ti sikkhati. ‘Sukhapaṭisaṁvedī passasissāmī’ti sikkhati.
assasissāmīti → assasissāmī ti (pts) | passasissāmīti → passasissāmī ti (pts)
๖. สำเหนียกว่า จะรู้ชัดสุข หายใจเข้า สำเหนียกว่า จะรู้ชัดสุข หายใจออก
‘Cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī assasissāmī’ti sikkhati. ‘Cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī passasissāmī’ti sikkhati.
passasissāmīti → passasissamī ti (pts) | cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī → cittasaṁkhārapaṭisaṁvedī (th) | assasissāmīti → assasissāmī ti (pts)
๗. สำเหนียกว่า จะรู้ชัดจิตตสังขาร หายใจเข้า สำเหนียกว่า จะรู้ชัดจิตตสังขาร หายใจออก
‘Passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ assasissāmī’ti sikkhati. ‘Passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ passasissāmī’ti sikkhati.
cittasaṅkhāraṁ → cittasaṁkhāraṁ (th) | assasissāmīti → assasissāmī ti (pts) | passasissāmīti → passasissāmī ti (pts)
๘. สำเหนียกว่า จะระงับจิตตสังขาร หายใจเข้า สำเหนียกว่า จะระงับจิตตสังขาร หายใจออก
‘Cittapaṭisaṁvedī assasissāmī’ti sikkhati. ‘Cittapaṭisaṁvedī passasissāmī’ti sikkhati.
assasissāmīti → assasissāmī ti (pts) | passasissāmīti → passasissāmī ti (pts)
๙. สำเหนียกว่า จะรู้ชัดจิต หายใจเข้า สำเหนียกว่า จะรู้ชัดจิต หายใจออก
Abhippamodayaṁ cittaṁ …pe…
cittaṁ → Ph. S. continue: samādahaṁ cittaṁ; M. has la, then samādahaṁ cittaṁ; M6 has asamādahaṁ cittaṁ assasissāmī ti instead of abhippamodayaṁ cittaṁ passasissāmī ti. (pts note) | + → assasissāmīti sikkhati abhippamodayaṁ cittaṁ passasissāmīti sikkhati (bjt)
๑๐. สำเหนียกว่า จะยังจิตให้บันเทิง หายใจเข้า สำเหนียกว่า จะยังจิตให้บันเทิง หายใจออก
samādahaṁ cittaṁ …pe…
cittaṁ → omitted by T. M7. (pts note) | pe → M. la; omitted by Ph. T. S.; M6 passasissāmī ti sikkhati. (pts note) | + → assasissāmīti sikkhati samādahaṁ cittaṁ passasissāmīti sikkhati (bjt)
๑๑. สำเหนียกว่า จะตั้งจิตมั่น หายใจเข้า สำเหนียกว่า จะตั้งจิตมั่น หายใจออก
vimocayaṁ cittaṁ …pe…
+ → assasissāmīti sikkhati vimocayaṁ cittaṁ passasissāmīti sikkhati (bjt)
๑๒. สำเหนียกว่า จะเปลื้องจิต หายใจเข้า สำเหนียกว่า จะเปลื้องจิต หายใจออก
aniccānupassī …pe…
+ → assasissāmīti sikkhati aniccānupassī passasissāmīti sikkhati (bjt)
๑๓. สำเหนียกว่า จะพิจารณาเห็นว่าไม่เที่ยง หายใจเข้า สำเหนียกว่า จะพิจารณาเห็นว่าไม่เที่ยง หายใจออก
virāgānupassī …pe…
virāgānupassī → omitted by M6. (pts note) | + → assasissāmīti sikkhati virāgānupassī passasissāmīti sikkhati (bjt)
๑๔. สำเหนียกว่า จะพิจารณาเห็นความคลายออกได้ หายใจเข้า สำเหนียกว่า จะพิจารณาเห็นความคลายออกได้ หายใจออก
nirodhānupassī …pe…
pe → M. la; omitted by Ph. S. (pts note) | + → assasissāmīti sikkhati nirodhānupassī passasissāmīti sikkhati (bjt)
๑๕. สำเหนียกว่า จะพิจารณาเห็นความดับไป หายใจเข้า สำเหนียกว่า จะพิจารณาเห็นความดับไป หายใจออก
‘paṭinissaggānupassī assasissāmī’ti sikkhati. ‘Paṭinissaggānupassī passasissāmī’ti sikkhati.
assasissāmīti → assasissāmī ti (pts) | passasissāmīti → passasissāmī ti (pts)
๑๖. สำเหนียกว่า จะพิจารณาเห็นความสละคืน หายใจเข้า สำเหนียกว่า จะพิจารณาเห็นความสละคืน หายใจออก
Ayaṁ vuccatānanda, ānāpānassati.
ānāpānassati → ānāpānasati (bjt, th) | vuccatānanda ānāpānassati → vuccat ānanda ānāpānasati (pts)
นี้เรียกว่า อานาปานสติ

Sace kho tvaṁ, ānanda, girimānandassa bhikkhuno imā dasa saññā bhāseyyāsi, ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ girimānandassa bhikkhuno imā dasa saññā sutvā so ābādho ṭhānaso paṭippassambheyyā”ti.
bhikkhuno → bhikkhuno upasaṅkamitvā (bj, sya-all, pts) | ṭhānaso paṭippassambheyyāti atha kho → thānaso paṭipassambheyyāti athakho (sya-all) | ṭhānaso paṭippassambheyyāti → thānaso paṭipassambheyyā ti (pts) | upasaṅkamitvā → omitted by M. (pts note) | bhāseyyāsi → T. -yyasi. (pts note) | ti → T. -yyati. (pts note) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
ถ้าเธอจะพึงเข้าไปหาแล้วกล่าวสัญญา ๑๐ ประการนี้แก่คิริมานนท์ภิกษุ เป็นไปได้ที่อาพาธของคิริมานนท์ภิกษุนั้นจะระงับไปโดยฉับพลันเพราะได้ฟัง สัญญา ๑๐ ประการนี้

Atha kho āyasmā ānando bhagavato santike imā dasa saññā uggahetvā yenāyasmā girimānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmato girimānandassa imā dasa saññā abhāsi.
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)
ครั้งนั้นแล ท่านพระอานนท์ได้เรียนสัญญา ๑๐ ประการนี้ในสำนักของพระผู้มี พระภาค เข้าไปหาท่านพระคิริมานนท์ถึงที่อยู่ กล่าวสัญญา ๑๐ ประการนี้แก่ท่าน พระคิริมานนท์
Atha kho āyasmato girimānandassa dasa saññā sutvā so ābādho ṭhānaso paṭippassambhi.
paṭippassambhi vuṭṭhahi → paṭippassambhī vuṭṭhāhi (bj) | ṭhānaso paṭippassambhi → thānaso paṭipassambhi (sya-all) | ṭhānaso paṭippassambhi vuṭṭhahi → thānaso paṭipassambhi uṭṭhahi (pts) | imā → omitted by M. Ph. (pts note) | atha kho → athakho (th)
ขณะนั้นเอง อาพาธของท่านพระคิริมานนท์สงบระงับลงโดย ฉับพลันเพราะได้ฟังสัญญา ๑๐ ประการนี้
Vuṭṭhahi cāyasmā girimānando tamhā ābādhā. Tathā pahīno ca panāyasmato girimānandassa so ābādho ahosīti.
uṭṭhahi → M. Ph. M7. S. vu- (pts note) | cāyasmā → T. ca āy-; S. āy- (pts note) | vuṭṭhahi → vuṭṭhāhi (bjt) | ahosīti → ahosī ti (pts)
ท่านพระคิริมานนท์ได้หายขาดจาก อาพาธนั้น อาพาธนั้น เป็นโรคอันท่านพระคิริมานนท์ละได้ อย่างนี้แล

Dasamaṁ.คิริมานันทสูตรที่ ๑๐ จบ

Sacittavaggo paṭhamo.

Tassuddānaṁรวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

Sacittañca sāriputta, ṭhiti ca samathena ca;
sacittañca sāriputta ṭhiti → sacitta sāriputtā (bj) | sacittañca sāriputta → sacittasārīputtā ca (sya-all) | ca → only in S. (pts note) | sacittañca sāriputta → sacitta-sāriputtā ca (pts) ca → ca ṭhitiñca (bj) | ṭhiti → Ph. thīti; M. dhiti. (pts note) | samathena → T. sacetana; M7 sathena. (pts note)
๑. สจิตตสูตร ๒. สารีปุตตสูตร ๓. ฐิติสูตร ๔. สมถสูตร
Parihāno ca dve saññā, mūlā pabbajitaṁ girīti.
parihāno → parihānā (bj, pts) | parihāno ca → parihānā (sya-all) | Parihānā → M. Ph. -no; T. -naṁ; M6 -na. (pts note) | ca → omitted by T. M6. M7. S. (pts note) pabbajitaṁ → pabbajitā (bj) | pabbajitaṁ girīti → pabbajitābadho (sya-all); pabbajitā girī ti (pts) | pabbajitābadho → ba. pabbajitābadhoti (sya-all: yu.) | mūlā → T. M7 samūlā; M6 samula. (pts note) | pabbajitā → M. Ph. M7 -taṁ. (pts note) | Girī → T. M6. M7 Giro; S. pabbajitābhādho. (pts note) | ti → omitted by S. (pts note)
๕. ปริหานสูตร ๖. ปฐมสัญญาสูตร ๗. ทุติยสัญญาสูตร ๘. มูลกสูตร ๙. ปัพพัชชาสูตร ๑๐. คิริมานันทสูตร

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Lietuvių · ไทย