Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 3.101Numbered Discourses 3.101
  • 10. LoṇakapallavaggaThe Salt Crystal

PaṁsudhovakasuttaThe Dirt-washer

“Santi, bhikkhave, jātarūpassa oḷārikā upakkilesā paṁsuvālukā sakkharakaṭhalā.
paṁsuvālukā → paṁsuvālikā (bj, sya-all, km, pts1ed) | paṁsuvālukā → paṁsu vālikā (bj, pts) | paṁsuvālukā sakkharakaṭhalā → paṁsuvālikā sakkharakathalā (sya-all) | paṁsuvālukā → paṁsuvālikā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)
“There are these gross impurities in gold: dirty sand, gravel, & grit.
Tamenaṁ paṁsudhovako vā paṁsudhovakantevāsī vā doṇiyaṁ ākiritvā dhovati sandhovati niddhovati.
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
The dirt-washer or his apprentice, having placed (the gold) in a vat, washes it again & again until he has washed them away.
Tasmiṁ pahīne tasmiṁ byantīkate santi jātarūpassa majjhimasahagatā upakkilesā sukhumasakkharā thūlavālukā.
thūlavālukā → thūlavālikā (bj, pts1ed); thullavālikā (sya-all, km) | byantīkate → vyantikate (pts) | thūlavālukā tamenaṁ → thūlavālikā tam enaṁ (pts) | thūlavālukā → thūlavālikā (cck: sī. pī.); thullavālikā (cck: syā. kaṁ.) | majjhima-sahagatā → MSS. majjhimā sahagatā. (pts note) | thūlavālikā → Ph. dhulavatikā. (pts note) | byantīkate → vyantīkate (bjt)
When he is rid of them, there remain the moderate impurities in the gold: coarse sand & fine grit.
Tamenaṁ paṁsudhovako vā paṁsudhovakantevāsī vā dhovati sandhovati niddhovati.
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
He washes the gold again & again until he has washed them away.
Tasmiṁ pahīne tasmiṁ byantīkate santi jātarūpassa sukhumasahagatā upakkilesā sukhumavālukā kāḷajallikā.
sukhumavālukā → sukhumavālikā (bj) | sukhumavālukā kāḷajallikā → sukhumavālikā kāḷijallikā (sya-all) | byantīkate → vyantikate (pts) | sukhumavālukā kāḷajallikā tamenaṁ → sukhumavālikā kālijallikā tam enaṁ (pts) | sukhuma-sahagatā → D., Ph., sukhumā sah-. (pts note) | byantīkate → vyantīkate (bjt)
When he is rid of them, there remain the fine impurities in the gold: fine sand & black dust.
Tamenaṁ paṁsudhovako vā paṁsudhovakantevāsī vā dhovati sandhovati niddhovati.
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
The dirt-washer or his apprentice washes the gold again & again until he has washed them away.
Tasmiṁ pahīne tasmiṁ byantīkate athāparaṁ suvaṇṇasikatāvasissanti.
suvaṇṇasikatāvasissanti → suvaṇṇajātarūpakāvasissanti (mr) | byantīkate → bayantīkate (sya-all); vyantikate (pts) | suvaṇṇasikatāvasissanti → suvaṇṇajātarūpakāvasissanti (cck: ka.) | byantīkate → vyantīkate (bjt) | suvaṇṇasikatāvasissanti → suvaṇṇasikatā vasissanti (pts)
When he is rid of them, there remains just the gold dust.
Tamenaṁ suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā jātarūpaṁ mūsāyaṁ pakkhipitvā dhamati sandhamati niddhamati.
mūsāyaṁ → musāya (bj) | mūsāyaṁ → musāyaṁ (sya-all, pts) | sandhamati → sandhamati na (pts) | jātarūpaṁ → jātarūpaṁ (bj: machasaṁ) | mūsāya → mūsāya (bj: machasaṁ) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
The goldsmith or his apprentice, having placed it in a crucible, blows on it again & again to blow away the dross.
Taṁ hoti jātarūpaṁ dhantaṁ sandhantaṁ niddhantaṁ aniddhantakasāvaṁ, na ceva mudu hoti na ca kammaniyaṁ, na ca pabhassaraṁ pabhaṅgu ca, na ca sammā upeti kammāya.
dhantaṁ sandhantaṁ → adhantaṁ asandhantaṁ (sya-all, km) | niddhantaṁ aniddhantakasāvaṁ → anihitaṁ anikkhittakasāvaṁ (bj); aniddhantaṁ anihitaṁ aninnītakasāvaṁ (sya-all, km, pts1ed) | mudu → muduṁ (sya-all) | na → (sya-all) | niddhantaṁ aniddhantakasāvaṁ → aniddhantaṁ anihitaṁ aninnītakasāvaṁ (pts) | dhantaṁ → adhantaṁ asandhantaṁ (bj: syā); dhantaṁ sandhantaṁ niddhantaṁ aniddhantakasāvaṁ (bj: machasaṁ); dhantaṁ sandhantaṁ aniddhantaṁ anihitaṁ aninatīta kasāvaṁ (bj: sīmu) | sandhantaṁ → adhantaṁ asandhantaṁ (cck: syā. kaṁ.) | aniddhantakasāvaṁ → aniddhantaṁ anihitaṁ aninnītakasāvaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | ca → Ph. na ca; Tr. ca na ca; T. ca na; D. omits ca. See below, 13. (pts note) | dhantaṁ sandhantaṁ niddhantaṁ aniddhantakasāvaṁ → adhantaṁ asandhantaṁ aniddhantaṁ anihitaṁ aninnītakasāvaṁ (th) | ceva mudu → eva muduṁ (pts) | kammaniyaṁ → kammanīyaṁ (pts)
The gold, as long as it has not been blown on again & again to the point where the impurities are blown away, as long as it is not refined & free from dross, is not pliant, malleable, or luminous. It is brittle and not ready to be worked.
Hoti so, bhikkhave, samayo yaṁ suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā taṁ jātarūpaṁ dhamati sandhamati niddhamati.
yaṁ → yaṁ so (sya-all, pts)
But there comes a time when the goldsmith or his apprentice has blown on the gold again & again until the dross is blown away.
Taṁ hoti jātarūpaṁ dhantaṁ sandhantaṁ niddhantaṁ niddhantakasāvaṁ, mudu ca hoti kammaniyañca pabhassarañca, na ca pabhaṅgu, sammā upeti kammāya.
niddhantaṁ niddhantakasāvaṁ → nihitaṁ nikkhittakasāvaṁ (bj); nihitaṁ ninnītakasāvaṁ (sya-all, km, pts1ed) | kammaniyañca → kammaññañca (bj) | niddhantakasāvaṁ mudu → nihitaṁ ninnītakasāvaṁ muduṁ (sya-all) | niddhantakasāvaṁ → nihitaṁ ninnītakasāvaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | niddhantakasāvaṁ mudu → nihitaṁ ninnītakasāvaṁ muduñ (pts) | kammaniyañca pabhassarañca → kammanīyañ ca pabhassarañ ca (pts)
The gold, having been blown on again & again to the point where the impurities are blown away, is then refined, free from dross, pliant, malleable, & luminous. It is not brittle, and is ready to be worked.
Yassā yassā ca pilandhanavikatiyā ākaṅkhati—yadi paṭṭikāya, yadi kuṇḍalāya, yadi gīveyyake, yadi suvaṇṇamālāya—tañcassa atthaṁ anubhoti.
paṭṭikāya → paṭṭakāya (bj, pts) | paṭṭikāya → muddikāya (a. ni. 5.23 (cck note) | gīveyyake → gīveyyakena (cck: ka.); gīveyyakāya (cck: ?) | paṭṭakāya → Ph. paṭikāya; Com., ChS. paṭṭikāya. See below, 13. (pts note) | tañcassa → tañ assa (pts)
Then whatever sort of ornament he has in mind—whether a belt, an earring, a necklace, or a gold chain—the gold would serve his purpose.

Evamevaṁ kho, bhikkhave, santi adhicittamanuyuttassa bhikkhuno oḷārikā upakkilesā kāyaduccaritaṁ vacīduccaritaṁ manoduccaritaṁ, tamenaṁ sacetaso bhikkhu dabbajātiko pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti.
byantīkaroti → vyantikaroti (pts) | sacetaso → Com. cetaso (= cittasampanno). (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | byantīkaroti → vyantīkaroti (bjt) | evamevaṁ → evam eva (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
In the same way, there are these gross impurities in a monk intent on heightened mind: misconduct in body, speech, & mind. These the monk—aware & able by nature—abandons, destroys, dispels, wipes out of existence.

Tasmiṁ pahīne tasmiṁ byantīkate santi adhicittamanuyuttassa bhikkhuno majjhimasahagatā upakkilesā kāmavitakko byāpādavitakko vihiṁsāvitakko, tamenaṁ sacetaso bhikkhu dabbajātiko pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti.
byantīkate → vyantikate (pts) | byantīkaroti → vyantikaroti (pts) | byantīkate → vyantīkate (bjt) | byāpādavitakko → vyāpādavitakko (bjt, pts) | byantīkaroti → vyantīkaroti (bjt) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
When he is rid of them, there remain in him the moderate impurities: thoughts of sensuality, ill will, & harmfulness. These he abandons, destroys, dispels, wipes out of existence.

Tasmiṁ pahīne tasmiṁ byantīkate santi adhicittamanuyuttassa bhikkhuno sukhumasahagatā upakkilesā ñātivitakko janapadavitakko anavaññattipaṭisaṁyutto vitakko, tamenaṁ sacetaso bhikkhu dabbajātiko pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti.
anavaññattipaṭisaṁyutto → anuviññattipaṭisaññutto (bj) | ñātivitakko → jātivitakko (sya-all, pts) | byantīkate → vyantikate (pts) | byantīkaroti → vyantikaroti (pts) | byantīkate → vyantīkate (bjt) | byantīkaroti → vyantīkaroti (bjt) | anavaññattipaṭisaṁyutto → anavaññatti-paṭisaṁyutto (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
When he is rid of them there remain in him the fine impurities: thoughts of his caste, thoughts of his home district, thoughts related to not wanting to be despised. These he abandons, destroys, dispels, wipes out of existence.

Tasmiṁ pahīne tasmiṁ byantīkate athāparaṁ dhammavitakkāvasissanti.
dhammavitakkāvasissanti → dhammavitakkovasissati (mr) | dhammavitakkāvasissanti → dhammavitakkāvasissati (cck) | byantīkate → byanatīkate (sya-all); vyantikate (pts) | dhammavitakkāvasissati → dhammavitakkovasissati (cck: ka.) | byantīkate → vyantīkate (bjt) | dhammavitakkāvasissanti → dhammavitakkā vasissanti (pts)
When he is rid of them, there remain only thoughts of the Dhamma.
So hoti samādhi na ceva santo na ca paṇīto nappaṭippassaddhaladdho na ekodibhāvādhigato sasaṅkhāraniggayhavāritagato.
sasaṅkhāraniggayhavāritagato → sasaṅkhāraniggayhavāritavato (bj, sya-all, km, pts1ed); sasaṅkhāraniggayhavārivāvato (mr); sasaṅkhāraniggayhavāriyādhigato (?) | nappaṭippassaddhaladdho → napaṭippassaddhiladdho (bj) | na ca paṇīto → nappaṇīto (sya-all) | sasaṅkhāraniggayhavāritagato → sasaṁkhāraniggayhavāritavato (sya-all, pts) | na ca paṇīto nappaṭippassaddhaladdho → nappaṇīto nappaṭipassaddhaladdho (pts) | sasaṅkhāraniggayhavāritavato → sasaṁkhāraniggayhavāritagato (bj: machasaṁ) | sasaṅkhāraniggayhavāritagato → sasaṅkhāraniggayhavāritavato (sī. syā. kaṁ. pī.), sasaṅkhāraniggayhavārivāvato (ka.), sasaṅkhāraniggayhavāriyādhigato (?) a. ni. 9.37; dī. ni. 3.355 (cck note) | ceva → eva (pts) | sasaṅkhāraniggayhavāritagato → sasaṅkhāra-niggayhavārita-vato (pts)
His concentration is neither peaceful nor refined, has not yet attained calm or unification, and is kept in place by the fabrication of forceful restraint.

Hoti so, bhikkhave, samayo yaṁ taṁ cittaṁ ajjhattaṁyeva santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
sannisīdati ekodi hoti → ekodibhāvaṁ gacchati (si); ekodibhāvo hoti (sya-all, km, mr) | ekodi → ekodibhāvo (sya-all) | hoti → ekodibhāvaṁ gacchati (bj: sīmu) | hoti → ekodibhāvaṁ gacchati (cck: sī.); ekodibhāvo hoti (cck: syā. kaṁ. ka.); ekodihoti (cck: pī.) | ekodihoti → Tr. ekodhibhāvaṁ hoti; Ph. ekodibhāvo hoti. (pts note) | ajjhattaṁyeva → ajjhattaññeva (bjt) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | ajjhattaṁyeva → ajjhattaṁ yeva (pts)
But there comes a time when his mind grows steady inwardly, settles down, grows unified & concentrated.
So hoti samādhi santo paṇīto paṭippassaddhiladdho ekodibhāvādhigato na sasaṅkhāraniggayhavāritagato.
sasaṅkhāraniggayhavāritagato → sasaṁkhāraniggayhavāritavato (bj, sya-all, pts) | paṭippassaddhiladdho → paṭippassaddhaladdho (sya-all, pts) | paṭippassaddhiladdho → paṭipassaddhaladdho (pts) | sasaṅkhāraniggayhavāritagato → sasaṅkhāra-niggayha-vārita-vato (pts)
His concentration is peaceful & refined, has attained calm & unification, and is no longer kept in place by the fabrication of forceful restraint.
Yassa yassa ca abhiññā sacchikaraṇīyassa dhammassa cittaṁ abhininnāmeti abhiññā sacchikiriyāya tatra tatreva sakkhibhabbataṁ pāpuṇāti sati satiāyatane.
abhiññāsacchikaraṇīyassa → Ph. -sacchikiriyassa. (pts note) | abhiññā sacchikiriyāya → abhiññāsacchikiriyāya (th, pts) | satiāyatane → sati āyatane (th, pts) | tatreva → tatr eva (pts)
And then whichever of the higher knowledges he turns his mind to know & realize, he can witness them for himself whenever there is an opening.

So sace ākaṅkhati: ‘anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhaveyyaṁ—ekopi hutvā bahudhā assaṁ, bahudhāpi hutvā eko assaṁ; āvibhāvaṁ, tirobhāvaṁ; tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gaccheyyaṁ, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ kareyyaṁ, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gaccheyyaṁ, seyyathāpi pathaviyaṁ; ākāsepi pallaṅkena kameyyaṁ, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parimaseyyaṁ parimajjeyyaṁ; yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vatteyyan’ti,
abhijjamāne → abhijjamāno (pts1ed, mr) | tirokuṭṭaṁ → tirokuḍḍaṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyāpi → paṭhaviyāpi (bj, sya-all, pts) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj, sya-all) | pakkhī sakuṇo → pakkhisakuṇo (sya-all) | candimasūriye evaṁmahiddhike → candimasuriye evaṁ mahiddhike (sya-all) | udakepi abhijjamāne → udake pi abhijjamāno (pts) | pathaviyaṁ ākāsepi → paṭhaviyaṁ ākāse pi (pts) | abhijjamāne → abhijjamāno (cck: sī. pī. ka.) | candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve → candimasuriye evaṁ mahiddhike evaṁ mahānubhāve (bjt) | yāva brahmalokāpi → yāvabrahmalokāpi (th) | ekopi → eko pi (pts) | bahudhāpi → bahudhā pi (pts) | pathaviyāpi → paṭhaviyā pi (pts) | imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve → ime pi candima-suriye evaṁ mahiddhike evaṁ mahānubhāve (pts) | brahmalokāpi → brahmalokā pi (pts) | vatteyyanti → vatteyyan ti (pts)
If he wants, he wields manifold supranormal powers. Having been one he becomes many; having been many he becomes one. He appears. He vanishes. He goes unimpeded through walls, ramparts, and mountains as if through space. He dives in and out of the earth as if it were water. He walks on water without sinking as if it were dry land. Sitting crosslegged he flies through the air like a winged bird. With his hand he touches and strokes even the sun and moon, so mighty and powerful. He exercises influence with his body even as far as the Brahmā worlds.
tatra tatreva sakkhibhabbataṁ pāpuṇāti sati satiāyatane.
satiāyatane → sati āyatane (th, pts) | tatreva → tatr eva (pts)
He can witness this for himself whenever there is an opening.

So sace ākaṅkhati: ‘dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇeyyaṁ dibbe ca mānuse ca ye dūre santike cā’ti,
dūre → dūre vā (pts) | cāti → vā ti (pts)
If he wants, he hears—by means of the divine ear-element, purified and surpassing the human—both kinds of sounds: divine and human, whether near or far.
tatra tatreva sakkhibhabbataṁ pāpuṇāti sati satiāyatane.
satiāyatane → sati āyatane (bjt, th, pts) | tatreva → tatr eva (pts)
He can witness this for himself whenever there is an opening.

So sace ākaṅkhati: ‘parasattānaṁ parapuggalānaṁ cetasā ceto paricca pajāneyyaṁ—If he wants, he discerns the awareness of other beings, other individuals, having encompassed it with his own awareness. sarāgaṁ vā cittaṁ sarāgaṁ cittanti pajāneyyaṁ,
cittanti → cittan ti (pts)
He discerns a mind with passion as ‘a mind with passion,’
vītarāgaṁ vā cittaṁ vītarāgaṁ cittanti pajāneyyaṁ;
cittanti → cittan ti (pts)
and a mind without passion as ‘a mind without passion.’
sadosaṁ vā cittaṁ sadosaṁ cittanti pajāneyyaṁ,He discerns a mind with aversion as ‘a mind with aversion,’ vītadosaṁ vā cittaṁ vītadosaṁ cittanti pajāneyyaṁ;and a mind without aversion as ‘a mind without aversion.’ samohaṁ vā cittaṁ samohaṁ cittanti pajāneyyaṁ,
samohaṁ cittanti pajāneyyaṁ → (pts)
He discerns a mind with delusion as ‘a mind with delusion,’
vītamohaṁ vā cittaṁ vītamohaṁ cittanti pajāneyyaṁ;
vītamohaṁ cittanti pajāneyyaṁ → (pts)
and a mind without delusion as ‘a mind without delusion.’
saṅkhittaṁ vā cittaṁ saṅkhittaṁ cittanti pajāneyyaṁ,
saṅkhittaṁ → saṁkhittaṁ (my, th, ms2005)
He discerns a restricted mind as ‘a restricted mind,’
vikkhittaṁ vā cittaṁ vikkhittaṁ cittanti pajāneyyaṁ;
vikkhittaṁ cittanti pajāneyyaṁ → (pts)
and a scattered mind as ‘a scattered mind.’
mahaggataṁ vā cittaṁ mahaggataṁ cittanti pajāneyyaṁ,
mahaggataṁ cittanti pajāneyyaṁ → (pts)
He discerns an enlarged mind as ‘an enlarged mind,’
amahaggataṁ vā cittaṁ amahaggataṁ cittanti pajāneyyaṁ;
amahaggataṁ cittanti pajāneyyaṁ → (pts)
and an unenlarged mind as ‘an unenlarged mind.’
sauttaraṁ vā cittaṁ sauttaraṁ cittanti pajāneyyaṁ,
sauttaraṁ cittanti pajāneyyaṁ → (pts) | sauttaraṁ → sa-uttaraṁ (pts)
He discerns a surpassed mind [one that is not at the most excellent level] as ‘a surpassed mind,’
anuttaraṁ vā cittaṁ anuttaraṁ cittanti pajāneyyaṁ;
anuttaraṁ cittanti pajāneyyaṁ → (pts)
and an unsurpassed mind as ‘an unsurpassed mind.’
samāhitaṁ vā cittaṁ samāhitaṁ cittanti pajāneyyaṁ,
samāhitaṁ cittanti pajāneyyaṁ → (pts)
He discerns a concentrated mind as ‘a concentrated mind,’
asamāhitaṁ vā cittaṁ asamāhitaṁ cittanti pajāneyyaṁ;
asamāhitaṁ cittanti pajāneyyaṁ → sabbaṁ vitthāretabbaṁ (bjt) | asamāhitaṁ cittanti → avimuttaṁ vā cittaṁ avimuttaṁ cittan ti (pts)
and an unconcentrated mind as ‘an unconcentrated mind.’
vimuttaṁ vā cittaṁ vimuttaṁ cittanti pajāneyyaṁ,He discerns a released mind as ‘a released mind,’ avimuttaṁ vā cittaṁ avimuttaṁ cittanti pajāneyyan’ti,and an unreleased mind as ‘an unreleased mind.’ tatra tatreva sakkhibhabbataṁ pāpuṇāti sati satiāyatane.
satiāyatane → sati āyatane (bjt, th, pts) | tatreva → tatr eva (pts)
He can witness this for himself whenever there is an opening.

So sace ākaṅkhati: ‘anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussareyyaṁ, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṁvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe: “amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno”ti, iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussareyyan’ti,
udapādiṁ → upapādiṁ (bj); udapādī (sya-all); uppādiṁ (pts) | dasapi → dasampi (sya-all) | cattālīsampi → cattāḷīsampi (sya-all) | idhūpapannoti → idhupapannoti (sya-all, pts) | anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe → aneke pi saṁvattavivaṭṭakappe (pts) | upapādiṁ → amutra udapādiṁ (bj: machasaṁ) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, th, ms2005, pts) | evaṁnāmo → evannāmo (bjt) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī (bjt, th, pts) | sauddesaṁ → sa uddesaṁ (bjt) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | idhūpapannoti → idhūpapanno ti (ms2005) | seyyathidaṁ ekampi → seyyathīdaṁ ekam pi (pts) | dvepi → dve pi (pts) | tissopi → tisso pi (pts) | catassopi → catasso pi (pts) | pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi → jātisatam pi jātisahassam pi jātisatasahassam pi aneke pi (pts) | anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe → aneke pi saṁvatta-vivaṭṭakappe (pts) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁsukhadukkha-paṭisaṁvedī (pts) | idhūpapannoti → idh upapanno ti (pts) | sauddesaṁ → sa-uddesaṁ (pts) | anussareyyanti → anussareyyan ti (pts)
If he wants, he recollects his manifold past lives [literally: previous homes], i.e., one birth, two births, three births, four, five, ten, twenty, thirty, forty, fifty, one hundred, one thousand, one hundred thousand, many eons of cosmic contraction, many eons of cosmic expansion, many eons of cosmic contraction and expansion, (recollecting,) ‘There I had such a name, belonged to such a clan, had such an appearance. Such was my food, such my experience of pleasure and pain, such the end of my life. Passing away from that state, I re-arose there. There too I had such a name, belonged to such a clan, had such an appearance. Such was my food, such my experience of pleasure and pain, such the end of my life. Passing away from that state, I re-arose here.’ Thus he remembers his manifold past lives in their modes and details.
tatra tatreva sakkhibhabbataṁ pāpuṇāti sati satiāyatane.
satiāyatane → sati āyatane (bjt, th, pts) | tatreva → tatr eva (pts)
He can witness this for himself whenever there is an opening.

So sace ākaṅkhati: ‘dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passeyyaṁ cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajāneyyaṁ: “ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṁ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannā; ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṁ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā”ti, iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passeyyaṁ cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajāneyyan’ti,
upapajjamāne → uppajjamāne (pts) | upapannā → uppannā (pts) | upapannāti → uppannā ti (pts) | atikkantamānusakena → abhikkantamānusakena (pts) | vacīduccaritena samannāgatā → vacī (bjt) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | upapannāti → upapannā ti (ms2005) | paraṁ → param (pts) | pajāneyyanti → pajāneyyan ti (pts)
If he wants, he sees—by means of the divine eye, purified and surpassing the human—beings passing away and re-appearing, and he discerns how they are inferior and superior, beautiful and ugly, fortunate and unfortunate in accordance with their kamma: ‘These beings—who were endowed with bad conduct of body, speech, and mind, who reviled the noble ones, held wrong views and undertook actions under the influence of wrong views—with the break-up of the body, after death, have re-appeared in a plane of deprivation, a bad destination, a lower realm, hell. But these beings—who were endowed with good conduct of body, speech, and mind, who did not revile the noble ones, who held right views and undertook actions under the influence of right views—with the break-up of the body, after death, have re-appeared in a good destination, a heavenly world.’ Thus—by means of the divine eye, purified and surpassing the human—he sees beings passing away and re-appearing, and he discerns how they are inferior and superior, beautiful and ugly, fortunate and unfortunate in accordance with their kamma.
tatra tatreva sakkhibhabbataṁ pāpuṇāti sati satiāyatane.
satiāyatane → sati āyatane (bjt, th, pts) | tatreva → tatr eva (pts)
He can witness this for himself whenever there is an opening.

So sace ākaṅkhati: ‘āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja vihareyyan’ti,
diṭṭheva → diṭṭh eva (pts) | vihareyyanti → vihareyyan ti (pts)
If he wants, then through the ending of the effluents, he enters & remains in the effluent-free awareness-release & discernment-release, having directly known and realized them for himself right in the here & now.
tatra tatreva sakkhibhabbataṁ pāpuṇāti sati satiāyatane”ti.
satiāyataneti dasamaṁ → sati āyataneti (bj, sya-all, pts) | tatreva → tatr eva (pts) | satiāyataneti → sati āyatane (pts)
He can witness this for himself whenever there is an opening.”

Dasamaṁ.
dasamaṁ → āyataneti (bjt, th) | dasamaṁ → ti (pts)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali · English


Translations: English · Русский · Deutsch · Français · 日本語