SaṅgāravasuttaMit Saṅgārava
Atha kho saṅgāravo brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
atha kho saṅgāravo → (sya-all) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi → ten upasaṅkami (pts)Da ging der Brahmane Saṅgārava zum Buddha und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho saṅgāravo brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (sya-all) | kho → (pts) | saṅgāravo → saṁgāravo (th)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin und sagte zum Buddha:
“mayamassu, bho gotama, brāhmaṇā nāma.
mayamassu → mayam assu (pts)„Werter Gotama, man nennt uns Brahmanen.
Yaññaṁ yajāmapi yajāpemapi.
pi → Ph. omits yaññaṁ yaj- pi. (pts note) | yajāmapi yajāpemapi → yajāma pi yajāpema pi (pts)Wir bringen Opfer dar und ermuntern andere dazu, Opfer darzubringen.
Tatra, bho gotama, yo ceva yajati yo ca yajāpeti sabbe te anekasārīrikaṁ puññappaṭipadaṁ paṭipannā honti, yadidaṁ yaññādhikaraṇaṁ.
gotama, yo ceva yajati → yo ceva yaññaṁ yajati (sya-all, km) | puññappaṭipadaṁ → puññapaṭipadaṁ (bj, sya-all, pts1ed) | ceva → ceva yaññaṁ (sya-all) | puññapaṭipadaṁ → puññappaṭipadaṁ (bj: machasaṁ) | yajati → yo ceva yaññaṁ yajati (cck: syā. kaṁ.) | puññapaṭipadaṁ → SS. anekasārīrikaṁ puññapaṭipadaṁ; Ph. anekā sārīrikā paṭipadā. (pts note) | ceva → eva (pts)Nun tut, werter Gotama, sowohl der Mensch, der ein Opfer darbringt, als auch der, der andere dazu ermuntert, Gutes für viele Menschen mit diesem Opfer.
Yo panāyaṁ, bho gotama, yassa vā tassa vā kulā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito ekamattānaṁ dameti, ekamattānaṁ sameti, ekamattānaṁ parinibbāpeti, evamassāyaṁ ekasārīrikaṁ puññappaṭipadaṁ paṭipanno hoti, yadidaṁ pabbajjādhikaraṇan”ti.
ekasārīrikaṁ puññappaṭipadaṁ paṭipanno → ekasārīrikā puññapaṭipadā (sya-all) | assāyaṁ → SS. evam assā taṁ yaṁ; Tr. assāyaṁ. (pts note) | ekasārīrikaṁ → Ph. ekā sārīrikā puññapaṭipadā. (pts note) | puññappaṭipadaṁ → puññapaṭipadaṁ (bjt, pts) | ekamattānaṁ → ekam attānaṁ (pts) | evamassāyaṁ → evam assāyaṁ (pts) | pabbajjādhikaraṇanti → pabbajjādhikaraṇan ti (pts)Aber, werter Gotama, wenn jemand aus dem Haus fortgezogen ist ins hauslose Leben, dann bändigt und beruhigt dieser Mensch nur sich selbst, bringt nur sich selbst zum Erlöschen. Wenn das so ist, dann tut er mit diesem Fortziehen nur Gutes für einen Menschen.“
“Tena hi, brāhmaṇa, taññevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṁ byākareyyāsi.
byākareyyāsi → vyākareyyāsi (bjt, pts) | tena hi → tenahi (th) | taññevettha → taṁ yev ettha (pts)„Nun, Brahmane, ich werde dir dazu Gegenfragen stellen, und du kannst antworten, wie du möchtest.
Taṁ kiṁ maññasi, brāhmaṇa,Was meinst du, Brahmane?
idha tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā.Da erscheint ein Klargewordener in der Welt, ein Vollendeter, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet.
So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)Er sagt:
‘ethāyaṁ maggo ayaṁ paṭipadā yathāpaṭipanno ahaṁ anuttaraṁ brahmacariyogadhaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedemi;
yathāpaṭipanno → yathā paṭipanno (bjt, th) | ethāyaṁ → etthāyaṁ (th) | yathāpaṭipanno ahaṁ → yathā paṭipanno aham (pts) | sayaṁ → sayam (pts)‚Kommt, das ist der Weg, das ist die Übung. Indem ich so geübt habe, habe ich den unübertrefflichen Höhepunkt des geistlichen Lebens durch eigene Einsicht erkannt, und ich erkläre ihn.
etha, tumhepi tathā paṭipajjatha, yathāpaṭipannā tumhepi anuttaraṁ brahmacariyogadhaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharissathā’ti.
etha → etaṁ (mr) | etha → etaṁ (cck: ka.) | Etha → Ph. etaṁ. (pts note) | yathāpaṭipannā → yathā paṭipannā (bjt, th) | tumhepi → tumhe pi (pts) | yathāpaṭipannā tumhepi → yathā paṭipannā tumhe pi (pts) | viharissathāti → viharissathā ti (pts)Kommt, übt ebenso, und auch ihr werdet den unübertrefflichen Höhepunkt des geistlichen Lebens durch eigene Einsicht erkennen und darin leben.‘
Iti ayañceva satthā dhammaṁ deseti, pare ca tathatthāya paṭipajjanti, tāni kho pana honti anekānipi satāni anekānipi sahassāni anekānipi satasahassāni.
ayañceva → sayaṁ ceva (mr) | tathatthāya → tathattāya (bj, sya-all, pts) | ayañceva → sayaṁ ceva (cck: ka.) | ayaṁ → Ph. sayaṁ; SS. ayaṁ. (pts note) | paṭipajjanti → Ph. deseti pare ceva satthā dh- deseti pare ca tatatthāya satthā dhammaṁ deseti paṭip-. (pts note) | ayañceva → ayaṁ ceva (bjt, th) | ayañceva → ayaṁ eva (pts) | anekānipi → anekāni pi (pts)So lehrt der Lehrer den Dhamma und andere üben danach, zu Hunderten und Tausenden und Hunderttausenden.
Taṁ kiṁ maññasi, brāhmaṇa,Was meinst du, Brahmane?
iccāyaṁ evaṁ sante ekasārīrikā vā puññappaṭipadā hoti anekasārīrikā vā, yadidaṁ pabbajjādhikaraṇan”ti?
puññappaṭipadā → puññapaṭipadā (bjt, th, pts) | pabbajjādhikaraṇanti → pabbajjādhikaraṇan ti (pts)Wenn das so ist, tun sie mit ihrem Fortziehen nur Gutes für einen Menschen oder für viele Menschen?“
“Iccāyampi, bho gotama, evaṁ sante anekasārīrikā puññappaṭipadā hoti, yadidaṁ pabbajjādhikaraṇan”ti.
Iccāyampi → iccāyante (mr) | iccāyampi → iccāyapi (bj: machasaṁ) | Iccāyampi → iccāyante (cck: ka.) | puññapaṭipadā → T. puññā-. (pts note) | iccāyampi → iccāyaṁpi (th) | iccāyampi → iccāyam pi (pts) | pabbajjādhikaraṇanti → pabbajjādhikaraṇan ti (pts)„Wenn das so ist, werter Gotama, dann tun sie mit ihrem Fortziehen Gutes für viele Menschen.“
Evaṁ vutte, āyasmā ānando saṅgāravaṁ brāhmaṇaṁ etadavoca:
saṅgāravaṁ → saṁgāravaṁ (th) | brāhmaṇaṁ etadavoca → brāhmaṇam etad avoca (pts)Daraufhin sagte der Ehrwürdige Ānanda zu Saṅgārava:
“imāsaṁ te, brāhmaṇa, dvinnaṁ paṭipadānaṁ katamā paṭipadā khamati appatthatarā ca appasamārambhatarā ca mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā cā”ti?
appatthatarā → appaṭṭhatarā (bj, sya-all, pts) | cāti → cā ti (pts)„Brahmane, welche der beiden Übungen, denkst du, erfordert weniger Verbindlichkeiten und Aufwand und bringt reichere Frucht und größeren Vorteil?“
Evaṁ vutte, saṅgāravo brāhmaṇo āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
saṅgāravo → saṁgāravo (th) | etadavoca → etad avoca (pts)Saṅgārava sagte zu Ānanda:
“seyyathāpi bhavaṁ gotamo bhavaṁ cānando.
bhavaṁ cānando → bhavañcānando (th) | bhavaṁ cānando → bhavañ ānando (pts)„Solche Menschen wie den werten Gotama und den werten Ānanda
Ete me pujjā, ete me pāsaṁsā”ti.
pāsaṁsāti → pāsaṁsā ti (pts)ehre und preise ich!“
Dutiyampi kho āyasmā ānando saṅgāravaṁ brāhmaṇaṁ etadavoca:
saṅgāravaṁ → saṁgāravaṁ (th) | dutiyampi → dutiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Zum zweiten Mal sagte Ānanda zu Saṅgārava:
“na kho tyāhaṁ, brāhmaṇa, evaṁ pucchāmi:
Na → T. omits na. (pts note)„Brahmane, ich habe dich nicht gefragt,
‘ke vā te pujjā ke vā te pāsaṁsā’ti?
pāsaṁsāti → pāsaṁsā ti evañ (pts)wen du ehrst und preist.
Evaṁ kho tyāhaṁ, brāhmaṇa, pucchāmi:
evaṁ → evañca (bj, sya-all) | evañca → evaṁ kho (bj: machasaṁ) | evaṁ → ca (pts)Ich habe gefragt,
‘imāsaṁ te, brāhmaṇa, dvinnaṁ paṭipadānaṁ katamā paṭipadā khamati appatthatarā ca appasamārambhatarā ca mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā cā’”ti?
appatthatarā → appaṭṭhatarā (bj, sya-all, pts) | appaṭṭhatarā → apapatthatarāca (bj: machasaṁ) | cāti → cā ti (pts)welche der beiden Übungen deiner Meinung nach weniger Verbindlichkeiten und Aufwand erfordert und reichere Frucht und größeren Vorteil bringt.“
Dutiyampi kho saṅgāravo brāhmaṇo āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
saṅgāravo → saṁgāravo (th) | dutiyampi → dutiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Zum zweiten Mal sagte Saṅgārava zu Ānanda:
“seyyathāpi bhavaṁ gotamo bhavaṁ cānando.
bhavaṁ cānando → bhavañcānando (th) | bhavaṁ cānando → bhavañ ānando (pts)„Solche Menschen wie den werten Gotama und den werten Ānanda
Ete me pujjā, ete me pāsaṁsā”ti.
pāsaṁsāti → pāsaṁsā ti (pts)ehre und preise ich!“
Tatiyampi kho āyasmā ānando saṅgāravaṁ brāhmaṇaṁ etadavoca:
saṅgāravaṁ → saṁgāravaṁ (th) | tatiyampi → tatiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Zum dritten Mal sagte Ānanda zu Saṅgārava:
“na kho tyāhaṁ, brāhmaṇa, evaṁ pucchāmi:
evaṁ → (sya-all)„Brahmane, ich habe dich nicht gefragt,
‘ke vā te pujjā ke vā te pāsaṁsā’ti?
pāsaṁsāti → pāsaṁsā ti evañ (pts)wen du ehrst und preist.
Evaṁ kho tyāhaṁ, brāhmaṇa, pucchāmi:
evaṁ → evañca (bj, sya-all) | evañca → evaṁ kho (bj: machasaṁ) | ca → Ph. omits ca. (pts note)Ich habe gefragt,
‘imāsaṁ te, brāhmaṇa, dvinnaṁ paṭipadānaṁ katamā paṭipadā khamati appatthatarā ca appasamārambhatarā ca mahapphalatarā ca mahānisaṁsatarā cā’”ti?
appatthatarā → appaṭṭhatarā (bj, sya-all, pts) | mahapphalatarā → mahāpphalatarā (pts) | appaṭṭhatarā → apapatthatarāca (bj: machasaṁ) | imāsaṁ → imāsan (pts) | cāti → cā ti (pts)welche der beiden Übungen deiner Meinung nach weniger Verbindlichkeiten und Aufwand erfordert und reichere Frucht und größeren Vorteil bringt.“
Tatiyampi kho saṅgāravo brāhmaṇo āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
saṅgāravo → saṁgāravo (th) | tatiyampi → tatiyam pi (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Zum dritten Mal sagte Saṅgārava zu Ānanda:
“seyyathāpi bhavaṁ gotamo bhavaṁ cānando.
bhavaṁ cānando → bhavañcānando (th) | bhavaṁ cānando → bhavañ ānando (pts)„Solche Menschen wie den werten Gotama und den werten Ānanda
Ete me pujjā, ete me pāsaṁsā”ti.
pujjā → Ph. pūjā; SS. pujjā. (pts note) | pāsaṁsā → SS. pāsaṁsā; Ph. pasaṁsā. (pts note) | pāsaṁsāti → pāsaṁsā ti (pts)ehre und preise ich!“
Atha kho bhagavato etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)Da kam dem Buddha in den Sinn:
“yāva tatiyampi kho saṅgāravo brāhmaṇo ānandena sahadhammikaṁ pañhaṁ puṭṭho saṁsādeti no vissajjeti.
saṁsādeti → ni. 1.337 (cck: ma.) | saṁsādeti → Ph. saṁsāreti. (pts note) | yāva tatiyampi → yāvatatiyampi (bjt, th) | saṅgāravo → saṁgāravo (th) | tatiyampi → tatiyam pi (pts)„Obwohl Ānanda ihm dreimal eine vernünftige Frage gestellt hat, zögert Saṅgārava und antwortet nicht.
Yannūnāhaṁ parimoceyyan”ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ parimoceyyanti → yan nūnāhaṁ parimoceyyan ti (pts)Warum helfe ich ihm nicht aus seinem Dilemma?“
Atha kho bhagavā saṅgāravaṁ brāhmaṇaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | saṅgāravaṁ → saṁgāravaṁ (th) | etadavoca → etad avoca (pts)Und der Buddha sagte zu Saṅgārava:
“kā nvajja, brāhmaṇa, rājantepure rājapurisānaṁ sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ antarākathā udapādī”ti?
nvajja → kānujja (bj, pts1ed) | rājapurisānaṁ → rājaparisāyaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | kā nvajja → kānujja (bj, sya-all) | nvajja → nu jja (pts) | rājapurisānaṁ → rājaparisāyaṁ (pts) | kānujja → kānavajja (bj: machasaṁ) | rājaparisāyaṁ → rājapurisānaṁ (bj: machasaṁ) | rājapurisānaṁ → rājaparisāyaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | jja → Ph. kadajja; Bb. kunujja; D. kho nujja; T., Tr. kā nujja. (pts note) | antarākathā → antarā kathā (bjt) | antarākathā udapādīti → antarā kathā udapādī ti (pts)„Brahmane, welches Gespräch kam heute beim Gefolge des Königs auf, als es am königlichen Hof zusammensaß?“
“Ayaṁ khvajja, bho gotama, rājantepure rājapurisānaṁ sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ antarākathā udapādi:
rājapurisānaṁ → rājaparisāyaṁ (bj, sya-all, pts) | antarākathā → antarā kathā (bjt, pts)„Werter Gotama, das kam auf:
‘pubbe sudaṁ appatarā ceva bhikkhū ahesuṁ bahutarā ca uttari manussadhammā iddhipāṭihāriyaṁ dassesuṁ;
pubbe sudaṁ → pubbassudaṁ (sya-all, pts) | uttari manussadhammā → uttarimanussadhammā (th, pts) | ceva → eva (pts)‚Es scheint, früher gab es weniger Mönche und Nonnen, aber mehr von ihnen boten übermenschliche Demonstrationen übersinnlicher Kraft dar.
etarahi pana bahutarā ceva bhikkhū appatarā ca uttari manussadhammā iddhipāṭihāriyaṁ dassentī’ti.
pana → kho (bj, sya-all, pts) | uttari manussadhammā → uttarimanussadhammā (bjt, th, pts) | ceva → eva (pts) | dassentīti → dassentī ti (pts)Heutzutage hingegen gibt es mehr Mönche und Nonnen, aber weniger von ihnen bieten übermenschliche Demonstrationen übersinnlicher Kraft dar.‘
Ayaṁ khvajja, bho gotama, rājantepure rājapurisānaṁ sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ antarākathā udapādī”ti.
rājapurisānaṁ → rājaparisāyaṁ (bj, sya-all, pts) | rājaparisāyaṁ → ChS. -purisānaṁ. (pts note) | antarākathā → antarā kathā (bjt) | antarākathā udapādīti → antarā kathā udapādī ti (pts)Dieses Gespräch kam heute beim Gefolge des Königs auf, als es am königlichen Hof zusammensaß.“
“Tīṇi kho imāni, brāhmaṇa, pāṭihāriyāni.
pāṭihāriyāni → pāṭihāriyāṇi (pts) | Tīṇi → paṭi. ma. 3.30; dī. ni. 1.483 (cck note)„Brahmane, es gibt drei Demonstrationen.
Katamāni tīṇi?Welche drei?
Iddhipāṭihāriyaṁ, ādesanāpāṭihāriyaṁ, anusāsanīpāṭihāriyaṁ.
anusāsanīpāṭihāriyaṁ → Comp. Cullavagga, VII. 4, 3. (pts note)Eine Demonstration übersinnlicher Kraft, die Demonstration einer Enthüllung und eine Lehrdemonstration.
Katamañca, brāhmaṇa, iddhipāṭihāriyaṁ?
iddhipāṭihāriyaṁ → On this paragraph see Rhys Davids's note on Ākankheyya Sutta, 14, in "Buddhist Suttas," p. 214 (pts note) | katamañca → katamañ ca (pts)Und was ist die Demonstration übersinnlicher Kraft?
Idha, brāhmaṇa, ekacco anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhoti: ‘ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti; āvibhāvaṁ, tirobhāvaṁ; tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati, seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karoti, seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gacchati, seyyathāpi pathaviyaṁ; ākāsepi pallaṅkena kamati, seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parimasati parimajjati, yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vatteti’.
abhijjamāne → abhejjamāne (bj); abhijjamāno (pts1ed) | āvibhāvaṁ → āvībhāvaṁ (bj) | tirokuṭṭaṁ → tirokuḍḍaṁ (bj, sya-all, pts) | asajjamāno → asajjamānova (bj, pts) | pathaviyāpi → paṭhaviyāpi (bj, sya-all, pts) | pathaviyaṁ → paṭhaviyaṁ (bj); paṭhaviyā (sya-all) | pakkhī sakuṇo → pakkhisakuṇo (sya-all) | candimasūriye → candimasuriye (sya-all) | udakepi abhijjamāne → udake pi abhijjamāno (pts) | pathaviyaṁ ākāsepi → paṭhaviyaṁ ākāse pi (pts) | asajjamānova → asajjamāno (bj: machasaṁ) | paṭhaviyāpi → pathaviyāpi (bj: machasaṁ) | abhijjamāne → abhejjamāne (bj: sīmu) | parimasati → parāmasati (dī. ni. 1.484; paṭi. ma. 1.102 (cck note) | candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve → candimasuriye evaṁ mahiddhike evaṁ mahānubhāve (bjt) | yāva brahmalokāpi → yāvabrahmalokāpi (th) | ekopi → eko pi (pts) | bahudhāpi → bahudhā pi (pts) | + → va (pts) | pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ → paṭhaviyā pi ummujja-nimujjaṁ (pts) | pakkhī sakuṇo imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve → pakkhisakuṇo ime pi candimasuriye evaṁ mahiddhike evaṁ mahānubhāve (pts) | brahmalokāpi → brahmalokā pi (pts)Da übt jemand die vielen Arten übersinnlicher Kraft aus: sich vervielfältigen und wieder eins werden; Form annehmen und wieder auflösen; ungehindert durch eine Mauer, einen Erdwall oder einen Berg gehen wie durch leeren Raum; in die Erde eintauchen und wieder auftauchen, als wäre sie Wasser; über das Wasser gehen, als wäre es Land; mit gekreuzten Beinen durch die Luft fliegen wie ein Vogel; Sonne und Mond, so mächtig und gewaltig, mit der Hand berühren und streicheln; den Körper beherrschen bis hin zur Brahmāwelt.
Idaṁ vuccati, brāhmaṇa, iddhipāṭihāriyaṁ.
iddhipāṭihāriyaṁ → Ph. pubbe sudaṁ. (pts note)Das nennt man die Demonstration übersinnlicher Kraft.
Katamañca, brāhmaṇa, ādesanāpāṭihāriyaṁ?
katamañca → katamañ ca (pts)Und was ist die Demonstration einer Enthüllung?
Idha, brāhmaṇa, ekacco nimittena ādisati:In einem Fall enthüllt jemand mithilfe eines Merkmals:
‘evampi te mano, itthampi te mano, itipi te cittan’ti.
evampi → evam pi (pts) | itthampi → ittham pi (pts) | itipi → iti pi (pts) | cittanti → cittan ti (pts)‚Das denkst du gerade, so ist dein Gedanke, so ist dein Geisteszustand.‘
So bahuñcepi ādisati tatheva taṁ hoti, no aññathā.
bahuñcepi → bahuṁ cepi (my, bjt) | bahuñcepi → bahuñ ce pi (pts) | tatheva → tath eva (pts)Und selbst wenn man solche Dinge oft enthüllt, zeigt sich, dass es genauso ist und nicht anders.
Idha pana, brāhmaṇa, ekacco na heva kho nimittena ādisati, api ca kho manussānaṁ vā amanussānaṁ vā devatānaṁ vā saddaṁ sutvā ādisati:
na heva → naheva (bjt) | api ca → apica (th) | heva → h eva (pts)In einem anderen Fall enthüllt jemand, nachdem er es von Menschen oder nicht-menschlichen Wesen oder Gottheiten gehört hat:
‘evampi te mano, itthampi te mano, itipi te cittan’ti.
evampi → evam pi (pts) | itthampi → ittham pi (pts) | itipi → iti pi (pts) | cittanti → cittan ti (pts)‚Das denkst du gerade, so ist dein Gedanke, so ist dein Geisteszustand.‘
So bahuñcepi ādisati tatheva taṁ hoti, no aññathā.
bahuñcepi → bahuṁ cepi (my) | bahuñcepi → bahuñ ce pi (pts) | tatheva → tath eva (pts)Und selbst wenn man solche Dinge oft enthüllt, zeigt sich, dass es genauso ist und nicht anders.
Idha pana, brāhmaṇa, ekacco na heva kho nimittena ādisati napi manussānaṁ vā amanussānaṁ vā devatānaṁ vā saddaṁ sutvā ādisati, api ca kho vitakkayato vicārayato vitakkavipphārasaddaṁ sutvā ādisati:
vitakkavipphārasaddaṁ → vitakkavicārasaddaṁ (sya-all) | na heva → naheva (bjt) | api ca → apica (th) | heva → h eva (pts) | napi → na pi (pts)In einem anderen Fall enthüllt jemand, indem er hört, wie der Ton eines Gedankens sich ausbreitet, wenn jemand denkt und erwägt:
‘evampi te mano, itthampi te mano, itipi te cittan’ti.
evampi → evam pi kho (pts) | itthampi → ittham pi (pts) | itipi → iti pi (pts) | cittanti → cittan ti (pts)‚Das denkst du gerade, so ist dein Gedanke, so ist dein Geisteszustand.‘
So bahuñcepi ādisati tatheva taṁ hoti, no aññathā.
bahuñcepi → bahuṁ cepi (my) | bahuñcepi → bahuñ ce pi (pts) | tatheva → tath eva (pts)Und selbst wenn man solche Dinge oft enthüllt, zeigt sich, dass es genauso ist und nicht anders.
Idha pana, brāhmaṇa, ekacco na heva kho nimittena ādisati, napi manussānaṁ vā amanussānaṁ vā devatānaṁ vā saddaṁ sutvā ādisati, napi vitakkayato vicārayato vitakkavipphārasaddaṁ sutvā ādisati, api ca kho avitakkaṁ avicāraṁ samādhiṁ samāpannassa cetasā ceto paricca pajānāti:
vitakkayato → vitakkayato napi (bj, pts) | vicārayato → vicārayato na (bj, pts) | vitakkavipphārasaddaṁ → vitakkavicārasaddaṁ (sya-all) | cetasā → citasā (pts) | api ca → apica (th) | heva → h eva (pts) | napi → na pi (pts) | + → na pi (pts) | ādisati → ādisat (pts)In einem anderen Fall erfasst jemand den Geist eines Menschen, der die Versenkung erreicht hat, in der man den Geist nicht ausrichtet und hält. Er versteht:
‘yathā imassa bhoto manosaṅkhārā paṇihitā imassa cittassa anantarā amuṁ nāma vitakkaṁ vitakkessatī’ti.
vitakkessatīti → vitakkissatīti (bj, sya-all, pts) | manosaṅkhārā → manosaṅkhāre (pts) | amuṁ nāma → amunnāma (bjt, th) | amuṁ → amun (pts) | vitakkessatīti → vitakkissatī ti (pts)‚Wenn man davon ausgeht, wie die Absichten dieses Menschen ausgerichtet sind, so wird er unmittelbar, nachdem er aus diesem Geisteszustand auftaucht, diesen Gedanken denken.‘
So bahuñcepi ādisati tatheva taṁ hoti, no aññathā.
bahuñcepi → bahuṁ cepi (my) | bahuñcepi → bahuñ ce pi (pts) | tatheva → tath eva (pts)Und selbst wenn man solche Dinge oft enthüllt, zeigt sich, dass es genauso ist und nicht anders.
Idaṁ vuccati, brāhmaṇa, ādesanāpāṭihāriyaṁ.Das nennt man die Demonstration einer Enthüllung.
Katamañca, brāhmaṇa, anusāsanīpāṭihāriyaṁ?
katamañca → katamañ ca (pts)Und was ist eine Lehrdemonstration?
Idha, brāhmaṇa, ekacco evamanusāsati:
evamanusāsati → evaṁ anusāsati (th) | evamanusāsati → evam anusāsati (pts)Da leitet jemand andere so an:
‘evaṁ vitakketha, mā evaṁ vitakkayittha; evaṁ manasi karotha, mā evaṁ manasākattha; idaṁ pajahatha, idaṁ upasampajja viharathā’ti.
manasi karotha → manasikarotha (th, pts) | viharathāti → viharathā ti (pts)‚Denke so, nicht so. Richte den Geist auf dieses, nicht auf jenes. Gib dieses auf, erlange jenes und lebe mit dieser Errungenschaft.‘
Idaṁ vuccati, brāhmaṇa, anusāsanīpāṭihāriyaṁ.Das nennt man eine Lehrdemonstration.
Imāni kho, brāhmaṇa, tīṇi pāṭihāriyāni.Das sind die drei Demonstrationen.
Imesaṁ te, brāhmaṇa, tiṇṇaṁ pāṭihāriyānaṁ katamaṁ pāṭihāriyaṁ khamati abhikkantatarañca paṇītatarañcā”ti?
imesaṁ → imesan (pts) | abhikkantatarañca paṇītatarañcāti → abhikkantatarañ ca paṇītatarañ cā ti (pts)Welche dieser drei Demonstrationen betrachtest du als vortrefflicher und erlesener?“
“Tatra, bho gotama, yadidaṁ pāṭihāriyaṁ idhekacco anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhoti …pe…
yadidaṁ → yamidaṁ (sya-all, km, pts1ed) | yadidaṁ → yaṁ idaṁ (pts) | yadidaṁ → yamidaṁ (bj: syā, kām) | yadidaṁ → yamidaṁ (cck: syā. kaṁ. pī.) | idaṁ → Ph. yadidaṁ. (pts note) | idhekacco → idh ekacco (pts)„Wenn ich das betrachte, werter Gotama,
yāva brāhmalokāpi kāyena vasaṁ vatteti,
brāhmalokāpi → brahmalokāpi (bj); brahmalokā (pts) | yāva brāhmalokāpi → yāvabrahmalokāpi (sya-all) | vatteti → vattetīti (sya-all)
idaṁ, bho gotama, pāṭihāriyaṁ yova naṁ karoti sova naṁ paṭisaṁvedeti, yova naṁ karoti tasseva taṁ hoti.
yova → yo ca (sya-all, km, pts1ed, mr) | sova → so ca (sya-all, km, pts1ed, mr) | yova → yo ca (sya-all, km, pts1ed, mr) | tasseva → tassa ceva (sya-all, km, pts1ed) | yova → yo ca (pts) | sova → so ca (pts) | yova → yoca (bj: syā, kām, PTS); soca (bj: syā , kām, PTS) | sova → tassameva (bj: sīmu) | yova → yo ca (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | sova → soca ca (cck: syā. kaṁ pī. ka.) | yova → yo ca (cck: syā. kaṁ. pī. ka.) | tasseva → tassameva (cck: sī. ka.); tassa ceva (cck: syā. kaṁ. pī.) | tasseva → tassa eva (pts)so wird eine Demonstration übersinnlicher Kraft nur von dem erlebt, der sie vorführt, sie geschieht nur für ihn.
Idaṁ me, bho gotama, pāṭihāriyaṁ māyāsahadhammarūpaṁ viya khāyati.
idaṁ me → idam eva (pts)Das erscheint mir wie eine Illusion.
Yampidaṁ, bho gotama, pāṭihāriyaṁ idhekacco nimittena ādisati:
yampidaṁ → yam pi idaṁ (pts) | pi → Ph. yadidaṁ. (pts note)Und die Demonstration, bei der jemand etwas mithilfe eines Merkmals enthüllt,
‘evampi te mano, itthampi te mano, itipi te cittan’ti, so bahuñcepi ādisati tatheva taṁ hoti, no aññathā.
bahuñcepi → bahuṁ cepi (my)
Idha pana, bho gotama, ekacco na heva kho nimittena ādisati, api ca kho manussānaṁ vā amanussānaṁ vā devatānaṁ vā saddaṁ sutvā ādisati …pe…
vā → (pts) | ādisati → (pts) | na heva → naheva (bjt) | api ca → apica (th)oder nachdem er es von Menschen oder nicht-menschlichen Wesen oder Gottheiten gehört hat,
napi manussānaṁ vā amanussānaṁ vā devatānaṁ vā saddaṁ sutvā ādisati, api ca kho vitakkayato vicārayato vitakkavipphārasaddaṁ sutvā ādisati …pe…
manussānaṁ → manusasānaṁ (sya-all) | vitakkavipphārasaddaṁ → vitakkavicārasaddaṁ (sya-all) | ādisati → (pts) | api ca → apica (th)oder indem er hört, wie der Ton eines Gedankens sich ausbreitet, wenn jemand denkt und erwägt,
napi vitakkayato vicārayato vitakkavipphārasaddaṁ sutvā ādisati, api ca kho avitakkaṁ avicāraṁ samādhiṁ samāpannassa cetasā ceto paricca pajānāti:
vitakkavipphārasaddaṁ → vitakkavicārasaddaṁ (sya-all) | api ca → apica (th)oder indem er den Geist eines anderen Menschen erfasst,
‘yathā imassa bhoto manosaṅkhārā paṇihitā imassa cittassa anantarā amhaṁ nāma vitakkaṁ vitakkessatī’ti, so bahuñcepi ādisati tatheva taṁ hoti, no aññathā.
amhaṁ nāma → amunnāma (bj, sya-all) | vitakkessatīti → vitakkissatīti (bj, sya-all) | aññathā → aññathāti (sya-all) | bahuñcepi → bahuṁ cepi (my)
Idampi, bho gotama, pāṭihāriyaṁ yova naṁ karoti sova naṁ paṭisaṁvedeti, yova naṁ karoti tasseva taṁ hoti.
yova → yo ca (sya-all, pts) | sova → so ca (sya-all, pts) | tasseva → tassa ceva (sya-all) | tasseva → tassameva (bj: sīmu)– auch diese Demonstration wird nur von dem erlebt, der sie vorführt, sie geschieht nur für ihn.
Idampi me, bho gotama, pāṭihāriyaṁ māyāsahadhammarūpaṁ viya khāyati.
me → (bj) | idampi me → idam pi (pts)Auch das erscheint mir wie eine Illusion.
Yañca kho idaṁ, bho gotama, pāṭihāriyaṁ idhekacco evaṁ anusāsati:
idaṁ → Bm. 24 and Ph. add ahaṁ. (pts note) | evaṁ anusāsati → evamanusāsati (bjt) | yañca → yañ ca (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Aber die Demonstration, bei der jemand andere so anleitet:
‘evaṁ vitakketha, mā evaṁ vitakkayittha; evaṁ manasi karotha, mā evaṁ manasākattha; idaṁ pajahatha, idaṁ upasampajja viharathā’ti.
manasi karotha → manasikarotha (th)‚Denke so, nicht so. Richte den Geist auf dieses, nicht auf jenes. Gib dieses auf, erlange jenes und lebe mit dieser Errungenschaft.‘
Idameva, bho gotama, pāṭihāriyaṁ khamati imesaṁ tiṇṇaṁ pāṭihāriyānaṁ abhikkantatarañca paṇītatarañca.
idameva → idaṁ me (sya-all) | abhikkantatarañca paṇītatarañca → abhikkantatarañ ca paṇītatarañ ca (pts)– diese Demonstration gefällt mir am besten, werter Gotama. Sie ist vortrefflicher und erlesener unter den drei Demonstrationen.
Acchariyaṁ, bho gotama, abbhutaṁ, bho gotama.Es ist unglaublich, werter Gotama, es ist erstaunlich,
Yāvasubhāsitamidaṁ bhotā gotamena imehi ca mayaṁ tīhi pāṭihāriyehi samannāgataṁ bhavantaṁ gotamaṁ dhārema.
yāvasubhāsitamidaṁ → yāva subhāsitañcidaṁ (sya-all) | yāvasubhāsitamidaṁ → yāva subhāsitamidaṁ (bjt) | yāvasubhāsitamidaṁ → yāva subhāsitaṁ idaṁ (pts)wie treffend das vom werten Gotama gesagt wurde. Wir betrachten den werten Gotama als jemanden, der die drei Demonstrationen besitzt.
Bhavañhi gotamo anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhoti …pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vatteti,
bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt) | brahmalokāpi → brahma lokāpi (bjt) | yāva brahmalokāpi → yāvabrahmalokāpi (th) | bhavañhi → bhavañ hi (pts) | brahmalokāpi → brahmalokā pi (pts)Denn der werte Gotama übt die vielen Arten übersinnlicher Kraft aus … und beherrscht den Körper bis hin zur Brahmāwelt.
bhavañhi gotamo avitakkaṁ avicāraṁ samādhiṁ samāpannassa cetasā ceto paricca pajānāti:
bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt) | bhavañhi → bhavañ hi (pts)Und der werte Gotama erfasst den Geist eines Menschen, der die Versenkung erreicht hat, in der man den Geist nicht ausrichtet und hält. Er versteht:
‘yathā imassa bhoto manosaṅkhārā paṇihitā imassa cittassa anantarā amuṁ nāma vitakkaṁ vitakkessatī’ti.
vitakkessatīti bhavañhi → vitakkissatīti bhavaṁ hi (bj) | vitakkessatīti → vitakkissatīti (sya-all) | vitakkissatī → D ., Bm 24. vitakkessatī. (pts note) | amuṁ nāma → amunnāma (bjt, th) | amuṁ → amun (pts) | vitakkessatīti → vitakkissatī ti (pts)‚Wenn man davon ausgeht, wie die Absichten dieses Menschen ausgerichtet sind, so wird er unmittelbar, nachdem er aus diesem Geisteszustand auftaucht, diesen Gedanken denken.‘
Bhavañhi gotamo evamanusāsati:
bhavañhi → hi (bjt) | evamanusāsati → evaṁ anusāsati (th, pts) | bhavañhi → bhavañ hi (pts)Und der werte Gotama leitet andere so an:
‘evaṁ vitakketha, mā evaṁ vitakkayittha; evaṁ manasi karotha, mā evaṁ manasākattha; idaṁ pajahatha, idaṁ upasampajja viharathā’”ti.
manasi karotha → manasikarotha (th, pts) | viharathāti → viharathā ti (pts)‚Denke so, nicht so. Richte den Geist auf dieses, nicht auf jenes. Gib dieses auf, erlange jenes und lebe mit dieser Errungenschaft.‘“
“Addhā kho tyāhaṁ, brāhmaṇa, āsajja upanīya vācā bhāsitā;
tyāhaṁ → tyāyaṁ (bj) | upanīya vācā → upanīyavācā (bjt, th) | upanīya vācā → upanīya-vācā (pts)„Deine Worte sind offensichtlich dreist und zudringlich, Brahmane.
api ca tyāhaṁ byākarissāmi.
byākarissāmi → vyākarissāmi ahaṁ (bjt, pts) | api ca → apica (th)Dennoch will ich dir antworten.
Ahañhi, brāhmaṇa, anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhomi …pe… yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vattemi.
ahañhi → hi (bjt, pts) | yāva brahmalokāpi → yāvabrahmalokāpi (th) | + → pi (pts) | brahmalokāpi → brahmalokā pi (pts)Denn ich übe tatsächlich die vielen Arten übersinnlicher Kraft aus … und beherrsche den Körper bis hin zur Brahmāwelt.
Ahañhi, brāhmaṇa, avitakkaṁ avicāraṁ samādhiṁ samāpannassa cetasā ceto paricca pajānāmi:
ahañhi → ahaṁ hi (bjt, pts)Und ich erfasse den Geist von einem, der die Versenkung erreicht hat, in der man den Geist nicht ausrichtet und hält. Ich verstehe:
‘yathā imassa bhoto manosaṅkhārā paṇihitā, imassa cittassa anantarā amuṁ nāma vitakkaṁ vitakkessatī’ti.
vitakkessatīti ahañhi → vitakkissatīti ahaṁ hi (bj); vitakkissatī ti ahaṁ (pts) | vitakkessatīti → vitakkissatīti (sya-all) | vitakkissatīti → vitakkessati (bj: machasaṁ) | anantarā → Tr. here and above anantarā. (pts note) | amuṁ nāma → amunnāma (bjt, th) | amuṁ → amun (pts)‚Wenn man davon ausgeht, wie die Absichten dieses Menschen ausgerichtet sind, so wird er unmittelbar, nachdem er aus diesem Geisteszustand auftaucht, diesen Gedanken denken.‘
Ahañhi, brāhmaṇa, evamanusāsāmi:
ahañhi → hi (bjt) | evamanusāsāmi → evaṁ anusāsāmi (th, pts) | ahañhi → ahaṁ (pts)Und ich leite andere so an:
‘evaṁ vitakketha, mā evaṁ vitakkayittha; evaṁ manasi karotha, mā evaṁ manasākattha; idaṁ pajahatha, idaṁ upasampajja viharathā’”ti.
manasi karotha → manasikarotha (th, pts) | viharathāti → viharathā ti (pts)‚Denke so, nicht so. Richte den Geist auf dieses, nicht auf jenes. Gib dieses auf, erlange jenes und lebe mit dieser Errungenschaft.‘“
“Atthi pana, bho gotama, añño ekabhikkhupi yo imehi tīhi pāṭihāriyehi samannāgato, aññatra bhotā gotamenā”ti?
yo → D., Tr. piyo manāpo. (pts note) | ekabhikkhupi → ekabhikkhu pi (pts) | gotamenāti → gotamenā ti (pts)„Aber werter Gotama, gibt es außer dem werten Gotama auch nur einen anderen Mönch, der diese drei Demonstrationen besitzt?“
“Na kho, brāhmaṇa, ekaṁyeva sataṁ na dve satāni na tīṇi satāni na cattāri satāni na pañca satāni, atha kho bhiyyova, ye bhikkhū imehi tīhi pāṭihāriyehi samannāgatā”ti.
ye → te (mr) | tīṇi → tīṇiṁ (sya-all) | ye → te (ka.) passa ma. ni. 2.195 (cck note) | ekaṁyeva → ekaññeva (bjt) | pañca satāni → pañcasatāni (bjt) | atha kho → athakho (th) | ekaṁyeva → ekaṁ yeva (pts) | bhiyyova → bhiyyo va (pts) | samannāgatāti → samannāgatā ti (pts)„Es gibt nicht nur hundert Mönche und Nonnen, Brahmane, die diese drei Demonstrationen besitzen, auch nicht zweihundert, dreihundert, vierhundert oder fünfhundert, sondern viel mehr.“
“Kahaṁ pana, bho gotama, etarahi te bhikkhū viharantī”ti?
viharantīti → viharantī ti (pts)„Aber wo sind diese Mönche und Nonnen jetzt?“
“Imasmiṁyeva kho, brāhmaṇa, bhikkhusaṅghe”ti.
imasmiṁyeva → imasmiṁ yeva (bjt, pts) | bhikkhusaṅgheti → bhikkhusaṁgheti (th, ms2005) | bhikkhusaṅgheti → bhikkhusaṅghe ti (pts)„Direkt hier, Brahmane, in diesem Saṅgha von Mönchen und Nonnen.“
“Abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama.„Vortrefflich, werter Gotama! Vortrefflich!
Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito.
dakkhantīti evamevaṁ → dakkhintīti evam eva (pts) | telapajjotaṁ → telappajjotaṁ (th)Als würde er das Umgestürzte aufrichten oder das Verborgene enthüllen oder den Verirrten den Weg weisen oder im Dunkeln ein Licht anzünden, sodass Menschen mit klaren Augen sehen könnten, was da ist, so hat der werte Gotama die Lehre auf vielerlei Weise klargemacht.
Esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi, dhammañca bhikkhusaṅghañca.
bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (th, ms2005) | dhammañca bhikkhusaṅghañca → dhammañ ca bhikkhusaṅghañ ca (pts)Ich nehme Zuflucht zum werten Gotama, zur Lehre und zum Saṅgha der Mönche und Nonnen.
Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
saraṇaṁ gatanti dasamaṁ → saraṇaṁgatanti (bj) | gotamo → gotama (pts) | gatanti → gatan ti (pts)Von diesem Tag an soll der werte Gotama mich als Laienanhänger in Erinnerung behalten, der für sein ganzes Leben Zuflucht genommen hat.“
Brāhmaṇavaggo paṭhamo.
paṭhamo → tassuddānaṁ :–
devabrāhmaṇā caññataro - paribbājakena nibbutaṁ
palokavajejhā tikaṇṇo - soṇi saṅgāravena cāti. – machasaṁ (bj note)
Dve brāhmaṇā caññataro, paribbājakena nibbutaṁ;
dve → dve janā (sya-all) | caññataro → ceva (sya-all) | dve brāhmaṇā caññataro → tīṇ (pts) Palokavaccho tikaṇṇo, soṇi saṅgāravena cāti.
palokavaccho → palobhajappo (sya-all) | palokavaccho tikaṇṇo → imāni (pts) saṅgāravena → saṁgāravena (th) | + → mahāvaggo dutiyo (th)