LokasuttaLe monde
“Loko, bhikkhave, tathāgatena abhisambuddho.
+ → sāvatthinidānaṁ (bjt)Mendiants, le Tathagata s’est éveillé complètement au monde.
Lokasmā tathāgato visaṁyutto.Le Tathagata est détaché du monde.
Lokasamudayo, bhikkhave, tathāgatena abhisambuddho.
lokasamudayo bhikkhave tathāgatena → lokasamudayobhikkhavetathāgatena (pts)Le Tathagata s’est éveillé complètement à (ce qui cause) l’apparition du monde.
Lokasamudayo tathāgatassa pahīno.
pahīno → pahīṇo (bj)(Ce qui cause) l’apparition du monde a été abandonné par le Tathagata.
Lokanirodho, bhikkhave, tathāgatena abhisambuddho.Le Tathagata s’est éveillé complètement à la cessation du monde.
Lokanirodho tathāgatassa sacchikato.La cessation du monde a été atteinte par le Tathagata.
Lokanirodhagāminī paṭipadā, bhikkhave, tathāgatena abhisambuddhā.
abhisambuddhā → abhisambuddho (pts) | lokanirodhagāminī paṭipadā → lokanirodhagāminīpaṭipadā (bjt)Le Tathagata s’est éveillé complètement à la voie menant à la cessation du monde.
Lokanirodhagāminī paṭipadā tathāgatassa bhāvitā.
lokanirodhagāminī paṭipadā → lokanirodhagāminīpaṭipadā (bjt)La voie menant à la cessation du monde a été cultivée par le Tathagata.
Yaṁ, bhikkhave, sadevakassa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya diṭṭhaṁ sutaṁ mutaṁ viññātaṁ pattaṁ pariyesitaṁ anuvicaritaṁ manasā, sabbaṁ taṁ tathāgatena abhisambuddhaṁ.
sabbaṁ → sammā (sya-all) | sammā → ba. sabbaṁ (sya-all: yu.) | sabbaṁ → S. S. sammā. (pts note)Mendiants, dans le monde avec ses dévas, ses Maras, ses Brahmas, ses renonçants et brahmanes, avec cette génération de dévas et d’êtres humains, le Tathagata s’est éveillé complètement à tout ce qui est vu, entendu, senti, appréhendé, atteint, recherché, ou pensé par le mental.
Tasmā ‘tathāgato’ti vuccati.
tathāgatoti → tathāgato ti (pts)C’est pourquoi on l’appelle “l’Ainsi-Allant”.
Yañca, bhikkhave, rattiṁ tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhati yañca rattiṁ anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati, yaṁ etasmiṁ antare bhāsati lapati niddisati sabbaṁ taṁ tatheva hoti, no aññathā.
anuttaraṁ sammāsambodhiṁ → (bj, sya-all, pts) | anupādisesāya nibbānadhātuyā → (bj, sya-all, pts) | sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (th) | yañca → yañ ca (pts) | tatheva → tatth eva (pts)Mendiants, tout ce à quoi le Tathagata s’est éveillé complètement la nuit de son suprême éveil véritable, la nuit où il s’est éteint complètement dans l’élément d’Extinction, et tout ce qu’il dit, qu’il déclare, qu’il professe depuis lors est ainsi et pas autrement.
Tasmā ‘tathāgato’ti vuccati.
tathāgatoti → tathāgato ti (pts)C’est pourquoi on l’appelle “l’Ainsi-Allant”.
Yathāvādī, bhikkhave, tathāgato tathākārī, yathākārī tathāvādī.Mendiants, le Tathagata fait ce qu’il dit et dit ce qu’il fait.
Iti yathāvādī tathākārī, yathākārī tathāvādī.Puisqu’il fait ce qu’il dit et qu’il dit ce qu’il fait,
Tasmā ‘tathāgato’ti vuccati.
tathāgatoti vuccati → tathāgato ti vuccatīti (pts) | vuccatīti → See Sumaṅgala pp. 66, 67. (pts note)c’est pour cela qu’on l’appelle “l’Ainsi-Allant”.
Sadevake, bhikkhave, loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya tathāgato abhibhū anabhibhūto aññadatthu daso vasavattī.
aññadatthu daso vasavattī → aññadatthudaso vasavatti (sya-all)Mendiants, dans le monde avec ses dévas, ses Maras, ses Brahmas, ses renonçants et brahmanes, avec cette génération de dévas et d’êtres humains, le Tathagata est un vainqueur non défait, voyant tout, celui qui détient le pouvoir (suprême).
Tasmā ‘tathāgato’ti vuccati.
vuccati sabbaṁ lokaṁ → vuccatīti sabbalokaṁ (sya-all) | tathāgatoti → tathāgato ti (pts)C’est pourquoi on l’appelle “l’Ainsi-Allant”.
Sabbaṁ lokaṁ abhiññāya, sabbaṁ loke yathātathaṁ;
sabbaṁ lokaṁ → sabbalokaṁ (bj) | sabbalokaṁ → sabbaṁ lokaṁ (bj: machasaṁ) sabbaṁ loke → sabbaloke (sya-all) | sabbaṁ loke yathātathaṁ → sabbaloke yathā tathaṁ (bjt) | sabbaṁ loke yathātathaṁ → sabbaloke yathā tathā (pts)(Une récapitulation finale en vers n’a pas été traduite) Sabbaṁ lokaṁ visaṁyutto, sabbaloke anūpayo.
Sabbaṁ lokaṁ → sabbaloka (bj, sya-all, km, pts1ed) | sabbaṁ lokaṁ visaṁyutto → sabbalokavisaṁyutto (sya-all) | lokaṁ → sabbaloka (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | sabbaṁ lokaṁ visaṁyutto → sabbaloka-visaṁyutto (pts) anūpayo → anussayo (sya-all) | anūpayo → B. K. anuppayo. (pts note)Sa ve sabbābhibhū dhīro, sabbaganthappamocano;
sabbaganthappamocano phuṭṭhassa → sabbaganthapamocano puṭṭhassa (pts) | sabbaganthappamocano → sabbagantha-pamocano (pts) Phuṭṭha’ssa paramā santi, nibbānaṁ akutobhayaṁ.
Puṭṭhassa → P. B. K. phuṭṭhassa. (pts note)Esa khīṇāsavo buddho, anīgho chinnasaṁsayo;
anīgho → anigho (sya-all) | anigho → ba. anīgho (sya-all: yu.) | anīgho chinnasaṁsayo → anīghocchinnasaṁsayo (bjt) Sabbakammakkhayaṁ patto, vimutto upadhisaṅkhaye.
upadhisaṅkhaye → upadhisaṁkhaye (th)Esa so bhagavā buddho, esa sīho anuttaro;
esa → evaṁ (sya-all) | evaṁ → ba. esa (sya-all: yu.) Sadevakassa lokassa, brahmacakkaṁ pavattayī.
pavattayī → pavattayi (sya-all)Iti devā manussā ca, ye buddhaṁ saraṇaṁ gatā;
devā manussā → devamanussā (bj, pts) saraṇaṁ gatā → saraṇaṁgatā (bjt) Saṅgamma taṁ namassanti, mahantaṁ vītasāradaṁ.
taṁ → naṁ (sya-all)Danto damayataṁ seṭṭho, santo samayataṁ isi; Mutto mocayataṁ aggo, tiṇṇo tārayataṁ varo.
Iti hetaṁ namassanti, mahantaṁ vītasāradaṁ;
hetaṁ → h etaṁ (pts) Sadevakasmiṁ lokasmiṁ, natthi me paṭipuggalo”ti.
natthi me → natthi te (bj, sya-all, km, pts1ed) | me → te (cck) | te → natthi te (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | natthi me paṭipuggaloti → n atthi te paṭipuggalo (pts)