UdāyīsuttaWith Udāyī
Atha kho udāyī brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā …pe… ekamantaṁ nisinno kho udāyī brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
udāyī → udāyi (sabbattha) | udāyī → udāyi (bj, sya-all, pts) | atha kho udāyī → athakho udāyi (sya-all) | udāyī → udāyi (cck: sabbattha) | pe → spelled out in full (th) | tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Then Udāyī the brahmin went up to the Buddha, … and asked him,
“bhavampi no gotamo yaññaṁ vaṇṇetī”ti?
bhavampi → bhavaṁpi (th) | bhavampi → bhavam pi (pts)“Does the worthy Gotama praise sacrifice?”
“Na kho ahaṁ, brāhmaṇa, sabbaṁ yaññaṁ vaṇṇemi;“Brahmin, I don’t praise all sacrifices.
na panāhaṁ, brāhmaṇa, sabbaṁ yaññaṁ na vaṇṇemi.Nor do I criticize all sacrifices.
Yathārūpe kho, brāhmaṇa, yaññe gāvo haññanti, ajeḷakā haññanti, kukkuṭasūkarā haññanti, vividhā pāṇā saṅghātaṁ āpajjanti;
saṅghātaṁ → saṁghātaṁ (th)Take the kind of sacrifice where cattle, goats and sheep, chickens and pigs, and various kinds of creatures are slaughtered.
evarūpaṁ kho ahaṁ, brāhmaṇa, sārambhaṁ yaññaṁ na vaṇṇemi.I don’t praise that kind of violent sacrifice.
Taṁ kissa hetu?
Evarūpañhi, brāhmaṇa, sārambhaṁ yaññaṁ na upasaṅkamanti arahanto vā arahattamaggaṁ vā samāpannā.
arahattamaggaṁ → arahamaggaṁ (pts) | evarūpañhi → evarūpaṁ hi (bjt, pts)
Yathārūpe ca kho, brāhmaṇa, yaññe neva gāvo haññanti, na ajeḷakā haññanti, na kukkuṭasūkarā haññanti, na vividhā pāṇā saṅghātaṁ āpajjanti;
saṅghātaṁ → saṁghātaṁ (th) | neva → n eva (pts)But take the kind of sacrifice where cattle, goats and sheep, chickens and pigs, and various kinds of creatures are not slaughtered.
evarūpaṁ kho ahaṁ, brāhmaṇa, nirārambhaṁ yaññaṁ vaṇṇemi, yadidaṁ niccadānaṁ anukulayaññaṁ.I do praise that kind of non-violent sacrifice; for example, a regular gift as a propitious sacrifice.
Taṁ kissa hetu?
Evarūpañhi, brāhmaṇa, nirārambhaṁ yaññaṁ upasaṅkamanti arahanto vā arahattamaggaṁ vā samāpannāti.
arahattamaggaṁ → arahamaggaṁ (bj, pts) | evarūpañhi brāhmaṇa → evarūpaṁ hi brāhmana (pts) | samāpannāti → samapannā ti (pts) | arahamaggaṁ → arahattamaggaṁ vā (bj: machasaṁ)
Abhisaṅkhataṁ nirārambhaṁ, yaññaṁ kālena kappiyaṁ;
abhisaṅkhataṁ → abhisaṁkhataṁ (th) kappiyaṁ → kappiyam (pts)Well-prepared and non-violent, a sacrifice that’s allowable and timely, Tādisaṁ upasaṁyanti, saññatā brahmacārayo.
upasaṁyanti → upasaṅyanti (sya-all) | upasaṁyanti → B. K. upasaṁkanti. (pts note) brahmacārayo vivaṭacchadā → brahmacariyā vivattacchadā (pts) | brahmacārayo → ba. brahmacariyā (sya-all: yu.)is attended by disciplined spiritual practitioners.Vivaṭacchadā ye loke, vītivattā kulaṁ gatiṁ;
Vivaṭacchadā → vivattacchadā (bj, pts1ed); vivaṭṭacchadā (sya-all, mr) | vivaṭacchadā → vivattacchaddā (bj); vivaṭṭacchadā ca (sya-all) | vivattacchaddā → vivaṭṭacchadā (bj: machasaṁ) | Vivaṭacchadā → vivattacchadā (cck: sī. pī.); vivaṭṭacchadā (cck: ka.) | Vivattacchadā → S. D., S. T. nivattacchaddā; B. K. vivaṭacchadā. (pts note) vītivattā kulaṁ gatiṁ yaññametaṁ → vītivattakālaṁgatī yaññam etaṁ (pts) | vītivattakālaṁgatī → S. D., S. T. vītivattakathaṅkathī; S. Tr. vītivattakulaṁgatiṁ; B. K. vītivattākulagatiṁ; S. M. vivattacchaddā; S. Com. __ kālagatī. (pts note)The Buddhas—who have cast off the world’s veil, passing beyond time and rebirth— Yaññametaṁ pasaṁsanti, buddhā yaññassa kovidā.
yaññametaṁ → bhavyaṁ (bj: syā) | yaññametaṁ → yaññam etaṁ (pts) yaññassa → puññassa (sya-all, km, pts1ed) | yaññassa → puññassa (bj, pts) | puññassa → yaññassa kovidā (bj: machasaṁ) | yaññassa → puññassa (cck: syā. kaṁ. pī.)praise this sacrifice, as they are expert in sacrifice.Yaññe vā yadi vā saddhe, habyaṁ katvā yathārahaṁ;
habyaṁ → hutaṁ (bj); huññaṁ (sya-all, km); bhavyaṁ (pts1ed) | habyaṁ → bhavyaṁ (pts) | habyaṁ → havyaṁ (cck: sī. pī.); huññaṁ (cck: syā. kaṁ.) | bhavyaṁ → S. D., S. T. bhaveyya; B. K. haccaṁ katvā. (pts note)When you’ve prepared a suitable offering, whether as sacrifice or for ancestors, Pasannacitto yajati, sukhette brahmacārisu.
Pasannacitto yajati → pasannacittā yajanti (mr) | yajati → pasannacittā yajanti (cck: ka.) | yajati → B. K.-cittā yajanti. (pts note)sacrifice it with confident heart, in the fertile field of spiritual practitioners.Suhutaṁ suyiṭṭhaṁ suppattaṁ, dakkhiṇeyyesu yaṁ kataṁ;
suppattaṁ → sampattaṁ (sya-all, km, mr) | suppattaṁ → sampattaṁ (cck: syā. kaṁ. ka.) | suppattaṁ → B. K. suyiṭṭhaṁ sampattaṁ. (pts note)When it’s well-gotten, well-offered,and well-sacrificed, to those worthy of a religious donation, Yañño ca vipulo hoti, pasīdanti ca devatā.a sacrifice is truly abundant, and even the deities are pleased.Evaṁ yajitvā medhāvī, saddho muttena cetasā;
Evaṁ → etaṁ (mr) | Evaṁ → etaṁ (ka.) a. ni. 6.37 (cck note)When an intelligent, faithful person, sacrifices like this, with a mind of letting go, Abyābajjhaṁ sukhaṁ lokaṁ, paṇḍito upapajjatī”ti.
abyābajjhaṁ → abyāpajjhaṁ (bj, sya-all, pts) | abyābajjhaṁ → avyāpajjhaṁ (pts) upapajjatīti → upapajjatī ti tass uddānaṁ (pts)that astute one is reborn in a happy, pleasing world.”
Cakko saṅgaho sīho, pasādo vassakārena pañcamaṁ;
saṅgaho → saṅgāho (pts) | saṅgāho → B. K. saṅgaho. (pts note) Doṇo aparihāniyo patilīno, ujjayo udāyinā te dasāti.
doṇo → loke (bj, pts) | patilīno ujjayo → patilīnena ujjāyo (bj) | aparihāniyo patilīno → aparihāni paṭilīno (sya-all) | patilīno → patilīnena (pts) | Loke → S. S. loke; B. K. Doṇo. (pts note) udāyinā → udāyena (sya-all) | ujjayo → ujjāyo (bjt) | dasāti → dasā ti (pts)