TatiyasaddhammasammosasuttaСутта Упадок благой Дхаммы Третья
“Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṁvattanti.
Pañcime → a. ni. 4.160 (cck note) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt)“Монахи, есть эти пять явлений, ведущих к упадку и исчезновению благой Дхаммы.
Katame pañca?Какие пять?
Idha, bhikkhave, bhikkhū duggahitaṁ suttantaṁ pariyāpuṇanti dunnikkhittehi padabyañjanehi.
dunnikkhittehi → duntikkhittehi (bj) | duggahitaṁ → T. M7 -hītaṁ. (pts note) | padabyañjanehi → padavyañjanehi (pts)Бывает так, когда монахи заучивают лекции, которые были плохо обретены, с плохо установленными словами и фразами.
Dunnikkhittassa, bhikkhave, padabyañjanassa atthopi dunnayo hoti.
padabyañjanassa atthopi → padavyañjanassa attho pi (pts)Когда слова и фразы плохо установлены, смысл плохо объяснён.
Ayaṁ, bhikkhave, paṭhamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṁvattati.Таково первое явление, которое ведёт к упадку и исчезновению благой Дхаммы.
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhū dubbacā honti, dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā, akkhamā appadakkhiṇaggāhino anusāsaniṁ.
appadakkhiṇaggāhino → apadakkhiṇaggāhino (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)Далее, монахов трудно поправить, и они обладают качествами, из-за которых их трудно поправить. Они нетерпеливы и получают наставления без уважения.
Ayaṁ, bhikkhave, dutiyo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṁvattati.Таково второе явление…
Puna caparaṁ, bhikkhave, ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā, te na sakkaccaṁ suttantaṁ paraṁ vācenti;
caparaṁ → ca paraṁ (pts)Далее, те монахи, которые учёные, наследники наследия, эксперты в Дхамме, эксперты в Винае, эксперты в основных положениях [Дхаммы], без уважения обучают лекциям [по Дхамме] других.
tesaṁ accayena chinnamūlako suttanto hoti appaṭisaraṇo.Когда они умирают, лекции оказываются срубленными под корень, не остаётся никого, кто бы их сохранил.
Ayaṁ, bhikkhave, tatiyo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṁvattati.Таково третье явление…
Puna caparaṁ, bhikkhave, therā bhikkhū bāhulikā honti sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā, na vīriyaṁ ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.
bāhulikā → S. bāhullikā throughout; Ph. M6. M7 bahulikā and bāhulikā. (pts note) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)Далее, старшие монахи являются теми, кто проживает в роскоши – апатичными, превосходящими других в своём падении, уклоняющимися от своей обязанности [жить] в затворничестве. Они не прилагают усилий к достижению ещё-не-достигнутого, к обретению ещё-не-обретённого, к осуществлению ещё-не-осуществлённого.
Tesaṁ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṁ āpajjati.
āpajjati → M. Ph. āpajjanti. (pts note)Они станут образцом для будущих поколений,
Sāpi hoti bāhulikā sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā, na vīriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.
nikkhittadhurā → nikkhittadhūrā (bj) | ārabhati → M. Ph. ārabhanti. (pts note) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | bāhulikā → bāhullikā (th) | sāpi → sā pi (pts)которые также станут проживать в роскоши, будут апатичными, превосходящими других в своём падении, уклоняющимися от своей обязанности [жить] в затворничестве. И те также не будут прилагать усилий к достижению ещё-не-достигнутого, к обретению ещё-не-обретённого, к осуществлению ещё-не-осуществлённого.
Ayaṁ, bhikkhave, catuttho dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṁvattati.Таково четвёртое явление…
Puna caparaṁ, bhikkhave, saṅgho bhinno hoti.
saṅgho → saṁgho (th, ms2005) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)Далее, имеет место раскол в Сангхе,
Saṅghe kho pana, bhikkhave, bhinne aññamaññaṁ akkosā ca honti, aññamaññaṁ paribhāsā ca honti, aññamaññaṁ parikkhepā ca honti, aññamaññaṁ pariccajanā ca honti.
pariccajanā → pariccajā (sya-all, km) | pariccajanā → pariccajā (cck: syā. kaṁ.) | bhikkhave → omitted by M. (pts note) | pariccajanā → S. pariccajā. (pts note) | honti → S. hoti. (pts note) | saṅghe → saṁghe (th, ms2005)а когда в Сангхе раскол, то имеет место взаимное обвинение, взаимное оскорбление, взаимное унижение, взаимное неприятие.
Tattha appasannā ceva nappasīdanti, pasannānañca ekaccānaṁ aññathattaṁ hoti.
pasannānañca → passannānaṁ ca (bjt) | nappasīdanti pasannānañca → na ppasīdanti pasannānañ ca (pts)И тогда те, у кого нет уверенности, не обретают уверенность, а те, у кого есть уверенность, начинают думать иначе.
Ayaṁ, bhikkhave, pañcamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṁvattati.Таково пятое явление, которое ведёт к упадку и исчезновению благой Дхаммы.
Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṁvattanti.
saṁvattanti → T. -tī ti. (pts note)Таковы пять явлений, ведущих к упадку и исчезновению благой Дхаммы.
Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṁvattanti.Монахи, эти пять явлений ведут к продолжительности, не-упадку и не-исчезновению благой Дхаммы.
Katame pañca?Какие пять?
Idha, bhikkhave, bhikkhū suggahitaṁ suttantaṁ pariyāpuṇanti sunikkhittehi padabyañjanehi.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | suggahitaṁ → T. M7 -hītaṁ. (pts note) | padabyañjanehi → padavyañjanehi (pts)Вот монахи заучивают лекции, которые были хорошо обретены, с хорошо установленными словами и фразами.
Sunikkhittassa, bhikkhave, padabyañjanassa atthopi sunayo hoti.
sunayo → T. M6. M7 sunnayo; Ph. suniyo. (pts note) | padabyañjanassa atthopi → padavyañjanassa attho pi (pts)Когда слова и фразы хорошо установлены, смысл хорошо объяснён.
Ayaṁ, bhikkhave, paṭhamo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṁvattati.Таково первое явление…
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhū suvacā honti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā, khamā padakkhiṇaggāhino anusāsaniṁ.
suvacā → subbacā (bj, sya-all, pts) | subbacā → S. subacā; M7 suvacā. (pts note) | sovacassakaraṇehi → T. -ṇīyehi. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)Далее, монахов легко поправить, и они обладают качествами, из-за которых их легко поправить. Они терпеливы и получают наставления с уважением.
Ayaṁ, bhikkhave, dutiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṁvattati.Таково второе явление…
Puna caparaṁ, bhikkhave, ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā, te sakkaccaṁ suttantaṁ paraṁ vācenti;
suttantaṁ → (bj, sya-all, pts) | Puna → T. omits this sentence. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)Далее, те монахи, которые учёные, наследники наследия, эксперты в Дхамме, эксперты в Винае, эксперты в основных положениях [Дхаммы], с уважением обучают лекциям [по Дхамме] других.
tesaṁ accayena na chinnamūlako suttanto hoti sappaṭisaraṇo.
na chinnamūlako → acchinnamūlako (mr) | chinnamūlako → acchinnamūlako (ka.) a. ni. 4.160 (cck note)Когда они умирают, лекции не оказываются срубленными под корень, ведь есть те, кто их сохраняет.
Ayaṁ, bhikkhave, tatiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṁvattati.Таково третье явление…
Puna caparaṁ, bhikkhave, therā bhikkhū na bāhulikā honti na sāthalikā, okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā; vīriyaṁ ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.
therā → omitted by M7. (pts note) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | bāhulikā → bāhullikā (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)Далее, старшие монахи не являются теми, кто проживает в роскоши – [они] не апатичные, не превосходящие других в своём падении, не уклоняющиеся от своей обязанности [жить] в затворничестве. Они зарождают усердие к достижению ещё-не-достигнутого, к обретению ещё-не-обретённого, к осуществлению ещё-не-осуществлённого.
Tesaṁ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṁ āpajjati.
āpajjati → M. Ph. āpajjanti. (pts note)Они станут образцом для будущих поколений,
Sāpi hoti na bāhulikā na sāthalikā, okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā, vīriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | bāhulikā → bāhullikā (th) | sāpi → sā pi (pts)которые также не станут проживать в роскоши, не будут апатичными, превосходящими других в своём падении, уклоняющимися от своей обязанности [жить] в затворничестве. И те также будут зарождать усердие к достижению ещё-не-достигнутого, к обретению ещё-не-обретённого, к осуществлению ещё-не-осуществлённого.
Ayaṁ, bhikkhave, catuttho dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṁvattati.Таково четвёртое явление…
Puna caparaṁ, bhikkhave, saṅgho samaggo sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsuṁ viharati.
viharati → phāsu viharati (bj: sīmu) | phāsuṁ → ba. phāsu (sya-all: yu.) | saṅgho → saṁgho (th, ms2005) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)Далее, Сангха пребывает в умиротворении – в согласии, в гармонии, без споров, с единой декламацией [текстов].
Saṅghe kho pana, bhikkhave, samagge na ceva aññamaññaṁ akkosā honti, na ca aññamaññaṁ paribhāsā honti, na ca aññamaññaṁ parikkhepā honti, na ca aññamaññaṁ pariccajanā honti.
pariccajanā → pariccajā (sya-all) | pariccajā → ba. pariccajanā (sya-all: yu.) | akkosā → Ph. anakk- (pts note) | ca → M7 tañ ca. (pts note) | pariccajanā → S. pariccajā. (pts note) | honti → S. hoti. (pts note) | saṅghe → saṁghe (th, ms2005)Когда Сангха находится в согласии, то нет взаимного обвинения, взаимного оскорбления, взаимного унижения, взаимного неприятия.
Tattha appasannā ceva pasīdanti, pasannānañca bhiyyobhāvo hoti.
pasannānañca → passannānaṁ ca (bjt) | pasannānañca bhiyyobhāvo → pasannānañ ca bhīyobhāvo (pts)И тогда те, у кого нет уверенности, обретают уверенность, а те, у кого есть уверенность, возрастают [в своей уверенности].
Ayaṁ, bhikkhave, pañcamo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṁvattati.Таково пятое явление, которое ведёт к продолжительности, не-упадку и не-исчезновению благой Дхаммы.
Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṁvattantī”ti.
saṁvattantīti chaṭṭhaṁ → saṁvattantī ti (pts)Таковы, монахи, пять явлений, ведущих к продолжительности, к не-упадку и не-исчезновению благой Дхаммы”.