- Aṅguttara Nikāya 6.13Nummerierte Lehrreden 6.13
- 2. Sāraṇīyavagga2. Das Kapitel über warmherzige Eigenschaften
NissāraṇīyasuttaElemente des Entrinnens
“Chayimā, bhikkhave, nissāraṇīyā dhātuyo.
nissāraṇīyā → nissāraṇiyā (sya-all) | chayimā → (pts) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt)„Mönche und Nonnen, es gibt sechs Elemente des Entrinnens.
Katamā cha?Welche sechs?
Idha, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:Da ist ein Mönch, der sagt:
‘mettā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā;
yānīkatā → yānikatā (pts) | bahulīkatā → M. Ph. bahuli- throughout. (pts note) | yānikatā → S. yanī- throughout. (pts note)‚Ich habe die Erlösung des Herzens durch Liebe entwickelt und gemehrt, habe sie zu meinem Fahrzeug und meiner Grundlage gemacht, habe sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt.
atha ca pana me byāpādo cittaṁ pariyādāya tiṭṭhatī’ti.
byāpādo → vyāpādo (pts) | tiṭṭhatīti → tiṭṭhatī ti (pts)Und doch hält Böswilligkeit meinen Geist immer noch gefangen.‘
So ‘mā hevan’tissa vacanīyo: ‘māyasmā evaṁ avaca; mā bhagavantaṁ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṁ, na hi bhagavā evaṁ vadeyya.
māyasmā → mā āyasmā (sya-all) | māyasmā → S. mā āy- throughout. (pts note) | hevantissa → hevan ti ssa (pts)Man soll ihm sagen: ‚So nicht, Ehrwürdiger! Sag das nicht. Stell den Buddha nicht falsch dar, denn es ist nicht gut, den Buddha falsch darzustellen. Und der Buddha würde das nicht sagen.
Aṭṭhānametaṁ, āvuso, anavakāso yaṁ mettāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya;
yānīkatāya → yānikatāya (pts) | yānikatāya → omitted by T. (pts note) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts)Es ist ganz unmöglich, Geehrter, es kann nicht sein, dass die Erlösung des Herzens durch Liebe entwickelt und gemehrt und richtig umgesetzt wurde,
atha ca panassa byāpādo cittaṁ pariyādāya ṭhassati, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
ṭhassati → ṭhassatīti (sabbattha) | ṭhassati → ṭhassatīti (bj, pts) | ṭhassati → ṭhassatīti (sabbattha) dī. ni. 3.326 passitabbaṁ (cck note) | byāpādo → vyāpādo (pts) | ṭhassati → ṭhassatī ti (pts)und dass doch Böswilligkeit immer noch den Geist gefangen hält.
Nissaraṇañhetaṁ, āvuso, byāpādassa yadidaṁ mettācetovimuttī’ti.
byāpādassa yadidaṁ mettācetovimuttī’ti → mettācetovimutti (sya-all, pts1ed) | mettācetovimuttī’’’ti → mettācetovimutti (cck: sabbattha) | nissaraṇañhetaṁ → nissaraṇaṁ hetaṁ (bjt) | byāpādassa → vyāpādassa (bjt) | mettācetovimuttīti → mettā cetovimutti (th)Denn durch die Erlösung des Herzens durch Liebe entrinnt man der Böswilligkeit.‘
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:Dann ist da ein anderer Mönch, der sagt:
‘karuṇā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā;
yānīkatā → yānikatā (pts)‚Ich habe die Erlösung des Herzens durch Mitgefühl entwickelt und gemehrt, habe sie zu meinem Fahrzeug und meiner Grundlage gemacht, habe sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt.
atha ca pana me vihesā cittaṁ pariyādāya tiṭṭhatī’ti.
ca → va (bj) | tiṭṭhatīti → tiṭṭhatītī (bj) | tiṭṭhatīti → tiṭṭhatī ti (pts)Und doch hält der Gedanke an Grausamkeit meinen Geist immer noch gefangen.‘
So ‘mā hevan’tissa vacanīyo: ‘māyasmā evaṁ avaca; mā bhagavantaṁ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṁ, na hi bhagavā evaṁ vadeyya.
māyasmā → mā āyasmā (bj, sya-all) | hevantissa → hevan ti ssa (pts)Man soll ihm sagen: ‚So nicht, Ehrwürdiger! …
Aṭṭhānametaṁ, āvuso, anavakāso yaṁ karuṇāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya;
yānīkatāya → yānikatāya (pts) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts)
atha ca panassa vihesā cittaṁ pariyādāya ṭhassati, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
ṭhassati → ṭhassatīti (bj, pts) | ṭhassati → ṭhassatī ti (pts)
Nissaraṇañhetaṁ, āvuso, vihesāya yadidaṁ karuṇācetovimuttī’ti.
yadidaṁ karuṇācetovimuttīti → yad idaṁ karuṇā cetovimutti (pts) | Nissaraṇam → M. vimuttinissa- (pts note) | nissaraṇañhetaṁ → nissaraṇaṁ hetaṁ (bjt) | vihesāya → vihesā (bjt) | karuṇācetovimuttīti → karuṇā cetovimuttīti (bjt) | nissaraṇañhetaṁ → nissaraṇam hetaṁ (pts)Denn durch die Erlösung des Herzens durch Mitgefühl entrinnt man Gedanken an Grausamkeit.‘
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:Dann ist da ein anderer Mönch, der sagt:
‘muditā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā;
yānīkatā → yānikatā (pts)‚Ich habe die Erlösung des Herzens durch freudige Anteilnahme entwickelt und gemehrt, habe sie zu meinem Fahrzeug und meiner Grundlage gemacht, habe sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt.
atha ca pana me arati cittaṁ pariyādāya tiṭṭhatī’ti.
tiṭṭhatīti → tiṭṭhatī ti (pts)Und doch hält Widerwille meinen Geist immer noch gefangen.‘
So ‘mā hevan’tissa vacanīyo: ‘māyasmā evaṁ avaca; mā bhagavantaṁ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṁ, na hi bhagavā evaṁ vadeyya.
māyasmā → mā āyasmā (bj, sya-all) | hevantissa → hevan ti ssa (pts)Man soll ihm sagen: ‚So nicht, Ehrwürdiger! …
Aṭṭhānametaṁ, āvuso, anavakāso yaṁ muditāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya;
aṭṭhānametaṁ → atthānam etaṁ (pts) | yānīkatāya → yānikatāya (pts)
atha ca panassa arati cittaṁ pariyādāya ṭhassati, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
ṭhassati → ṭhassatīti (bj, pts) | ṭhassati → ṭhassatī ti (pts)
Nissaraṇañhetaṁ, āvuso, aratiyā yadidaṁ muditācetovimuttī’ti.
yadidaṁ muditācetovimuttīti → yad idaṁ muditā cetovimutti (pts) | nissaraṇañhetaṁ → nissaraṇaṁ hetaṁ (bjt, pts) | muditācetovimuttīti → muditā cetovimuttīti (bjt)Denn durch die Erlösung des Herzens durch freudige Anteilnahme entrinnt man dem Widerwillen.‘
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:
vadeyya → vaddeyya (pts)Dann ist da ein anderer Mönch, der sagt:
‘upekkhā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā;
yānīkatā → yānikatā (pts) | upekkhā → T. M6. M7 upekhā throughout. (pts note)‚Ich habe die Erlösung des Herzens durch Gleichmut entwickelt und gemehrt, habe sie zu meinem Fahrzeug und meiner Grundlage gemacht, habe sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt.
atha ca pana me rāgo cittaṁ pariyādāya tiṭṭhatī’ti.
tiṭṭhatīti → tiṭṭhatī ti (pts)Und doch hält Begehren meinen Geist immer noch gefangen.‘
So ‘mā hevan’tissa vacanīyo: ‘māyasmā evaṁ avaca; mā bhagavantaṁ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṁ, na hi bhagavā evaṁ vadeyya.
māyasmā → mā āyasmā (bj, sya-all) | hevantissa → hevan ti ssa (pts)Man soll ihm sagen: ‚So nicht, Ehrwürdiger! …
Aṭṭhānametaṁ, āvuso, anavakāso yaṁ upekkhāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya;
yānīkatāya → yānikatāya (pts) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts)
atha ca panassa rāgo cittaṁ pariyādāya ṭhassati, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
ṭhassati → ṭhassatītī (bj); ṭhassatīti (sya-all, pts) | ṭhassati → ṭhassatī ti (pts)
Nissaraṇañhetaṁ, āvuso, rāgassa yadidaṁ upekkhācetovimuttī’ti.
upekkhācetovimuttīti → upekkhā cetovamutti (sya-all) | yadidaṁ upekkhācetovimuttīti → yad idaṁ upekkhā cetovimutti (pts) | nissaraṇañhetaṁ → nissaraṇaṁ hetaṁ (bjt, pts)Denn durch die Erlösung des Herzens durch Gleichmut entrinnt man dem Begehren.‘
Idha pana, bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:
bhikkhu → bhikkhū (bj)Dann ist da ein anderer Mönch, der sagt:
‘animittā hi kho me cetovimutti bhāvitā bahulīkatā yānīkatā vatthukatā anuṭṭhitā paricitā susamāraddhā;
yānīkatā → yānikatā (pts)‚Ich habe die merkmalslose Erlösung des Herzens entwickelt und gemehrt, habe sie zu meinem Fahrzeug und meiner Grundlage gemacht, habe sie hochgehalten, gefestigt und richtig umgesetzt.
atha ca pana me nimittānusāri viññāṇaṁ hotī’ti.
nimittānusāri → nimittānusārī (bj) | me → omitted by M. (pts note) | viññāṇaṁ → M. ññāṇaṁ; Ph. ñāṇaṁ. (pts note) | hotīti → hotī ti (pts)Und doch folgt mein Bewusstsein immer noch Merkmalen nach.‘
So ‘mā hevan’tissa vacanīyo: ‘māyasmā evaṁ avaca; mā bhagavantaṁ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṁ, na hi bhagavā evaṁ vadeyya.
māyasmā → mā āyasmā (bj, sya-all) | hevantissa → hevan ti ssa (pts)Man soll ihm sagen: ‚So nicht, Ehrwürdiger! …
Aṭṭhānametaṁ, āvuso, anavakāso yaṁ animittāya cetovimuttiyā bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya;
yānīkatāya → yānikatāya (pts) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts)
atha ca panassa nimittānusāri viññāṇaṁ bhavissati, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
nimittānusāri → nimittānusārī (bj) | bhavissati → bhavissatīti (bj, pts) | viññāṇaṁ → M. Ph. ñāṇaṁ. (pts note) | bhavissati → bhavissatī ti (pts)
Nissaraṇañhetaṁ, āvuso, sabbanimittānaṁ yadidaṁ animittācetovimuttī’ti.
yadidaṁ animittācetovimuttīti → yad idaṁ animittā cetovimutti (pts) | nissaraṇañhetaṁ → nissaraṇaṁ hetaṁ (bjt, pts) | animittācetovimuttīti → animittā cetovimuttīti (bjt)Denn durch die merkmalslose Erlösung des Herzens entrinnt man allen Merkmalen.‘
Idha pana bhikkhave, bhikkhu evaṁ vadeyya:Dann ist da ein anderer Mönch, der sagt:
‘asmīti kho me vigataṁ, ayamahamasmīti ca na samanupassāmi;
vigataṁ → vigate (sya-all) | asmīti → assamīti (sya-all) | vigataṁ → vigate (cck: syā.) | ca → ayaṁ cakāro dī. ni. 3.326 natthi (cck note) | vigate → ba. vigataṁ (sya-all: yu.) | me → omitted by T. (pts note) | vigataṁ → S. vigate; T. viharataṁ. (pts note) | ca → omitted by T. M6. M7. (pts note) | asmīti → asmī ti (pts) | ayamahamasmīti → ayam aham asmī ti (pts)‚Ich habe die Einbildung „ich bin“ ausgeräumt. Und ich betrachte nichts mehr als „ich bin das“.
atha ca pana me vicikicchākathaṅkathāsallaṁ cittaṁ pariyādāya tiṭṭhatī’ti.
tiṭṭhatī → T. ṭhassatī ti, then n'etaṁ ṭhānaṁ and so on. (pts note) | vicikicchākathaṅkathāsallaṁ → vicikicchākathaṁkathāsallaṁ (my, th, ms2005, pts) | vicikicchākathaṅkathāsallaṁ → vicikicchākathaṁ kathāsallaṁ (bjt) | tiṭṭhatīti → tiṭṭhatī ti (pts)Und doch hält der Pfeil des Zweifels und der Unschlüssigkeit meinen Geist immer noch gefangen.‘
So ‘mā hevan’tissa vacanīyo: ‘māyasmā evaṁ avaca; mā bhagavantaṁ abbhācikkhi, na hi sādhu bhagavato abbhakkhānaṁ, na hi bhagavā evaṁ vadeyya.
māyasmā → mā āyasmā (bj, sya-all) | hevantissa → hevan ti ssa (pts)Man soll ihm sagen: ‚So nicht, Ehrwürdiger! Sag das nicht. Stell den Buddha nicht falsch dar, denn es ist nicht gut, den Buddha falsch darzustellen. Und der Buddha würde das nicht sagen.
Aṭṭhānametaṁ, āvuso, anavakāso yaṁ asmīti vigate ayamahamasmīti ca na samanupassato;
na samanupassato → asamanupassato (sya-all) | asamanupassato → ba. na samanu… (sya-all: yu.) | vigate → M. Ph. T. vigataṁ; M7 vigato. (pts note) | samanupassato → M6. M7. S. asama- (pts note) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhāna metaṁ (bjt) | aṭṭhānametaṁ → aṭṭhānam etaṁ (pts) | asmīti → asmī ti (pts) | ayamahamasmīti → ayam aham asmī ti (pts)Es ist ganz unmöglich, Geehrter, es kann nicht sein, dass die Einbildung „ich bin“ ausgeräumt wurde und man nichts mehr als „ich bin das“ betrachtet,
atha ca panassa vicikicchākathaṅkathāsallaṁ cittaṁ pariyādāya ṭhassati, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
ṭhassati → ṭhassatīti (bj, sya-all, pts) | vicikicchākathaṅkathāsallaṁ → vicikicchākathaṁkathāsallaṁ (my, bjt, th, ms2005, pts) | ṭhassati → ṭhassatī ti (pts)und dass doch der Pfeil des Zweifels und der Unschlüssigkeit immer noch den Geist gefangen hält.
Nissaraṇañhetaṁ, āvuso, vicikicchākathaṅkathāsallassa yadidaṁ asmīti mānasamugghāto’ti.
asmīti mānasamugghātoti imā → asmītimānasamugghātoti ime (bj) | vicikicchākathaṅkathāsallassa → vicikicchākathaṁkathāsallassa (my, bjt, th, ms2005) | nissaraṇañhetaṁ → nissaraṇaṁ hetaṁ (bjt) | mānasamugghātoti → mānasamugghāto (th)Denn indem man die Einbildung „ich bin“ ausrottet, entrinnt man dem Pfeil des Zweifels und der Unschlüssigkeit.‘
Imā kho, bhikkhave, cha nissāraṇīyā dhātuyo”ti.
nissāraṇīyā → nissāraṇiyā (sya-all) | dhātuyoti tatiyaṁ → dhātuyo ti (pts) | imā → ime (bjt)Das sind die sechs Elemente des Entrinnens.“