Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 7.66อังคุตตรนิกาย
  • 7. Mahāvagga

Sattasūriyasutta
Sattasūriyasutta → sattasuriyuggamanasuttaṁ (bj)
๖๖ สัตตสุริยสูตร

Evaṁ me sutaṁ—
Evaṁ → omitted by T. M6. S. (pts note)
ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati ambapālivane.
ambapālivane → ambapālīvane (sya-all)
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ อัมพปาลีวัน เขตกรุงเวสาลี
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
bhikkhū → bhikkhu (bj)
ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาครับสั่งเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสว่า
“bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)
“ภิกษุทั้งหลาย”

“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
Bhadante → M. Ph. M8 bhaddante. (pts note) | bhadanteti → bhadante ti (pts)
ภิกษุเหล่านั้น ทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัสเรื่องนี้ว่า

“Aniccā, bhikkhave, saṅkhārā;“ภิกษุทั้งหลาย สังขารทั้งหลายเป็นสภาวะไม่เที่ยง adhuvā, bhikkhave, saṅkhārā;
adhuvā → addhuvā (bjt)
ไม่ยั่งยืน
anassāsikā, bhikkhave, saṅkhārā.ไม่น่าชื่นชม Yāvañcidaṁ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṁ alaṁ virajjituṁ alaṁ vimuccituṁ.
virajjituṁ → omitted by M6. (pts note) | yāvañcidaṁ → yāvañ idaṁ (pts) | alameva → alam eva (pts)
นี้เป็น ข้อกำหนดควรเบื่อหน่าย ควรคลายกำหนัด ควรหลุดพ้นในสังขารทั้งปวง

Sineru, bhikkhave, pabbatarājā caturāsītiyojanasahassāni āyāmena, caturāsītiyojanasahassāni vitthārena, caturāsītiyojanasahassāni mahāsamudde ajjhogāḷho, caturāsītiyojanasahassāni mahāsamuddā accuggato.
caturāsītiyojanasahassāni → omitted by M. Ph. M8. (pts note) | mahāsamuddā → M8. T. M7 -do. (pts note) | caturāsītiyojanasahassāni → caturāsīti yojanasahassāni (bjt)
ภิกษุทั้งหลาย ขุนเขาสิเนรุ ยาว ๘๔,๐๐๐ โยชน์ กว้าง ๘๔,๐๐๐ โยชน์ หยั่งลงในมหาสมุทร ๘๔,๐๐๐ โยชน์ สูงจากมหาสมุทรขึ้นไป ๘๔,๐๐๐ โยชน์
Hoti kho so, bhikkhave, samayo yaṁ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena bahūni vassāni bahūni vassasatāni bahūni vassasahassāni bahūni vassasatasahassāni devo na vassati.
yaṁ → M. Ph. continue: kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena bahūni. (pts note) | vassasahassāni → omitted by M8; M7 omits kho. (pts note)
มีสมัยที่เวลาผ่านไปยาวนาน บางครั้งบางคราว ฝนไม่ตกหลายปี หลายร้อยปี หลายพันปี หลายแสนปี
Deve kho pana, bhikkhave, avassante ye kecime bījagāmabhūtagāmā osadhitiṇavanappatayo te ussussanti visussanti, na bhavanti.
osadhitiṇavanappatayo → osadhitiṇavanaspatayo (bj) | ussussanti → ussussanti visussanti (bj) | ye kecime bījagāmabhūtagāmā osadhitiṇavanappatayo → yekecime vījagāmabhūtagāmaosathatiṇavanappatayo (sya-all) | kecime bījagāmabhūtagāmā osadhitiṇavanappatayo → keci me bījagāmabhūtagāmaosadhitiṇavanappatayo (pts) | osadhitiṇavanaspatayo → osadhītiṇavanappatayo (bj: machasaṁ) | ussussanti → M. T. ussusanti. (pts note) | vissussanti → T. vissusanti; omitted by M8. (pts note)
เมื่อฝนไม่ตก พีชคาม ภูตคาม และติณชาติที่ใช้เข้ายา ป่าไม้ใหญ่ ย่อมเฉา เหี่ยวแห้ง เป็นอยู่ไม่ได้ ฉันใด
Evaṁ aniccā, bhikkhave, saṅkhārā;
aniccā → T. inserts na. (pts note)
สังขารทั้งหลายก็ฉันนั้น เป็นสภาวะไม่เที่ยง
evaṁ adhuvā, bhikkhave, saṅkhārā …pe…
saṅkhārā → M. la; Ph. pa || vimuccituṁ. (pts note) | adhuvā → addhuvā bhikkhave saṅkhārā evaṁ anassāsikā (bjt) | pe → spelled out in full (bjt)
ไม่ยั่งยืน ไม่น่าชื่นชม นี้เป็นข้อ กำหนดควรเบื่อหน่าย ควรคลายกำหนัด
alaṁ vimuccituṁ.ควรหลุดพ้นในสังขารทั้งปวง

Hoti kho so, bhikkhave, samayo yaṁ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena dutiyo sūriyo pātubhavati.
sūriyo → suriyo (bj, sya-all, pts) | kho → omitted by T. M6. M7. (pts note)
มีสมัยที่เวลาผ่านไปยาวนาน บางครั้งบางคราว มีดวงอาทิตย์ดวงที่ ๒ ปรากฏ
Dutiyassa, bhikkhave, sūriyassa pātubhāvā yā kāci kunnadiyo kusobbhā tā ussussanti visussanti, na bhavanti.
kusobbhā → kussubbho (bj); kussobbhā (sya-all); kussubbhā (pts1ed) | sūriyassa → suriyassa (bj, sya-all, pts) | kāci → tā (bj) | kusobbhā → kussubbhā (bj, pts); kussobbhā sabbā (sya-all) | kunnadiyo → yā kāci kunnadiyo (bj: machasaṁ) | kussubbhā → kusobbhā (bj: machasaṁ) | kusobbhā → kussubbho (cck: sī.); kussobbhā (cck: syā.) | kāci → T. M6. M7 tā. (pts note) | kussubbhā → M. kusumbhā; Ph. sumbhā; M8 kumā; S. kussobbhā, and it adds sabbā. (pts note) | vissussanti → T. visuss- (pts note) | yā kāci → yākāci (th)
เพราะดวงอาทิตย์ดวงที่ ๒ ปรากฏ แม่น้ำน้อย หนองน้ำทุกแห่ง ระเหย เหือดแห้ง ไม่มีน้ำ ฉันใด
Evaṁ aniccā, bhikkhave, saṅkhārā …pe…
pe → M. la; Ph. M8 pa; omitted by S.; T. M6. M7 give it in full. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)
สังขารทั้งหลายก็ฉันนั้น เป็นสภาวะไม่เที่ยง ฯลฯ
alaṁ vimuccituṁ.ควรหลุดพ้นในสังขารทั้งปวง

Hoti kho so, bhikkhave, samayo yaṁ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena tatiyo sūriyo pātubhavati.
sūriyo → suriyo (bj, sya-all, pts)
มีสมัยที่เวลาผ่านไปยาวนาน บางครั้งบางคราว มีดวงอาทิตย์ดวงที่ ๓ ปรากฏ
Tatiyassa, bhikkhave, sūriyassa pātubhāvā yā kāci mahānadiyo, seyyathidaṁ—
sūriyassa → suriyassa (bj, sya-all, pts) | kāci → tā (sya-all) | kāci → S. tā. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th, pts)
เพราะดวงอาทิตย์ดวงที่ ๓ ปรากฏ แม่น้ำสายใหญ่ๆ คือ
gaṅgā, yamunā, aciravatī, sarabhū, mahī, tā ussussanti visussanti, na bhavanti.
mahī → mahī sabbā (sya-all) | Mahī → M. M8 Mahiyo; S. adds sabbā. (pts note) | tā → omitted by M8; T. taṁ. (pts note) | ussussanti → M8 sissanti. (pts note) | vissussanti → M8 sussanti. (pts note)
คงคา ยมนา อจิรวดี สรภู มหี ทุกแห่ง ระเหย เหือดแห้ง ไม่มีน้ำ ฉันใด
Evaṁ aniccā, bhikkhave, saṅkhārā …pe…
pe → spelled out in full (bjt)
สังขารทั้งหลายก็ฉันนั้น เป็นสภาวะไม่เที่ยง ฯลฯ
alaṁ vimuccituṁ.ควรหลุดพ้นในสังขารทั้งปวง

Hoti kho so, bhikkhave, samayo yaṁ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena catuttho sūriyo pātubhavati.
sūriyo → suriyo (bj, sya-all, pts) | kho → omitted by T. M6. M7. (pts note)
มีสมัยที่เวลาผ่านไปยาวนาน บางครั้งบางคราว มีดวงอาทิตย์ดวงที่ ๔ ปรากฏ
Catutthassa, bhikkhave, sūriyassa pātubhāvā ye te mahāsarā yato imā mahānadiyo pavattanti, seyyathidaṁ—
sūriyassa → suriyassa (bj, sya-all, pts) | pavattanti seyyathidaṁ → sambhavanti seyyathīdaṁ (pts) | sambhavantī → pavattanti (bj: machasaṁ) | pātubhāvā → T. -vāya. (pts note) | sambhavanti → M. Ph. M8 pavattanti. (pts note) | seyyathīdaṁ → T. M6. M7. S. have the names of the rivers, viz. Gaṅgā and so on, instead of those of the lakes. (pts note) | pavattanti seyyathidaṁ → sambhavantī seyyathīdaṁ (bjt)
เพราะดวงอาทิตย์ดวงที่ ๔ ปรากฏ แหล่งน้ำใหญ่ๆ ที่เป็นแดนไหลมารวมกันของแม่ น้ำใหญ่ๆ เหล่านี้ คือ
anotattā, sīhapapātā, rathakārā, kaṇṇamuṇḍā, kuṇālā, chaddantā, mandākiniyā, tā ussussanti visussanti, na bhavanti.
mandākinī → mandākiniyā (bj: machasaṁ) | tā → M. yā tā; M8 oddly bhāva; S. sabbe te. (pts note) | ussussanti → M8 susanti. (pts note) | vissussanti → omitted by M8. (pts note) | mandākiniyā → mandākini (pts)
สระอโนดาด สระสีหปปาตะ สระรถการะ สระกัณณมุณฑะ สระกุณาลา สระฉัททันต์ สระมันทากินี ทุกแห่ง ระเหย เหือดแห้ง ไม่มีน้ำ ฉันใด
Evaṁ aniccā, bhikkhave, saṅkhārā …pe…สังขารทั้งหลายก็ฉันนั้น เป็นสภาวะไม่เที่ยง ฯลฯ alaṁ vimuccituṁ.ควรหลุดพ้นในสังขารทั้งปวง

Hoti kho so, bhikkhave, samayo yaṁ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena pañcamo sūriyo pātubhavati.
sūriyo → suriyo (bj, sya-all, pts) | kho → omitted by M8. T. M6. M7. (pts note)
มีสมัยที่เวลาผ่านไปยาวนาน บางครั้งบางคราว มีดวงอาทิตย์ดวงที่ ๕ ปรากฏ
Pañcamassa, bhikkhave, sūriyassa pātubhāvā yojanasatikānipi mahāsamudde udakāni ogacchanti, dviyojanasatikānipi mahāsamudde udakāni ogacchanti, tiyojanasatikānipi, catuyojanasatikānipi, pañcayojanasatikānipi, chayojanasatikānipi, sattayojanasatikānipi mahāsamudde udakāni ogacchanti;
sūriyassa → suriyassa (bj, sya-all, pts) | mahāsamudde udakāni ogacchanti → (sya-all) | ogacchanti → omitted by S. (pts note) | ogacchanti → omitted by M. Ph. M8. S. (pts note) | catuyojanasatikānipi pañcayojanasatikānipi chayojanasatikānipi sattayojanasatikānipi → mahāsamudde udakāni ogacchanti sattayojana satikānipi (bjt) | yojanasatikānipi → yojanasatikāni pi (pts) | dviyojanasatikānipi → dviyojanasatikāni pi (pts) | tiyojanasatikānipi catuyojanasatikānipi pañcayojanasatikānipi chayojanasatikānipi sattayojanasatikānipi → tiyojanasatikāni pi (pts)
เพราะดวงอาทิตย์ดวงที่ ๕ ปรากฏ น้ำในมหาสมุทรลึก ๑๐๐ โยชน์ก็ดี ๒๐๐ โยชน์ ก็ดี ๓๐๐ โยชน์ก็ดี ๔๐๐ โยชน์ก็ดี ๕๐๐ โยชน์ก็ดี ๖๐๐ โยชน์ก็ดี ๗๐๐ โยชน์ก็ดี งวดลง
sattatālampi mahāsamudde udakaṁ saṇṭhāti, chatālampi, pañcatālampi, catutālampi, titālampi, dvitālampi, tālamattampi mahāsamudde udakaṁ saṇṭhāti;
pe → M. Ph. M8. S. continue: catu- pi pañca- pi cha- pi. (pts note) | sattatālam → M8 -kālam throughout. (pts note) | sattatālampi → sattayojanasatikāni pi mahāsamudde udakāni ogacchanti sattatālam pi (pts) | chatālampi pañcatālampi catutālampi titālampi dvitālampi tālamattampi → chatālam pi pañcatālam pi catutālam pi titālam pi dvitālam pi tālamattam pi (pts)
เหลืออยู่เพียง ๗ ชั่วต้นตาลก็มี ๖ ชั่วต้นตาลก็มี ๕ ชั่วต้นตาลก็มี ๔ ชั่ว ต้นตาลก็มี ๓ ชั่วต้นตาลก็มี ๒ ชั่วต้นตาลก็มี ชั่วต้นตาลเดียวก็มี
sattaporisampi mahāsamudde udakaṁ saṇṭhāti, chaporisampi, pañcaporisampi, catuporisampi, tiporisampi, dviporisampi, porisampi, aḍḍhaporisampi, kaṭimattampi, jaṇṇukāmattampi, gopphakamattampi mahāsamudde udakaṁ saṇṭhāti.
porisampi → porisamattampi (sya-all, pts1ed) | jaṇṇukāmattampi gopphakamattampi → jannukamattampi goppakamattampi (sya-all) | porisampi → porisamattampi (cck: syā.) | sattaporisam → T. M6. M7 -porisamattam. (pts note) | porisamattam → Ph. T. M6. M7 porisam. (pts note) | pi → omitted by M8. (pts note) | jānukamattam → M. Ph. M8 jaṇṇuka-; S. jannukā- (pts note) | aḍḍhaporisampi → aḍḍhaporisamattampi (bjt)
เหลืออยู่เพียง ๗ ชั่วคน ๖ ชั่วคน ๕ ชั่วคน ๔ ชั่วคน ๓ ชั่วคน ๒ ชั่วคน ชั่วคนเดียว ชั่วครึ่ง คนเพียงเอว เพียงเข่า เพียงแค่ข้อเท้า
Seyyathāpi, bhikkhave, saradasamaye thullaphusitake deve vassante tattha tattha gopadesu udakāni ṭhitāni honti;
tattha gopadesu → gopphakapadesesu (mr) | gopadesu → gopphakapadesesu (cck: ka.) | thullaphusitake → M8 phulla- (pts note) | gopadesu → M. Ph. M8 goppakapadesesu. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
ภิกษุทั้งหลาย น้ำในมหาสมุทรยังเหลืออยู่ เพียงในรอยเท้าโคในที่นั้น ๆ เปรียบเหมือนในฤดูแล้ง เมื่อฝนเม็ดใหญ่ ๆ ตกลงมา น้ำเหลืออยู่ในรอยเท้าโคในที่นั้น ๆ
evamevaṁ kho, bhikkhave, tattha tattha gopphakamattāni mahāsamudde udakāni ṭhitāni honti.
gopphakamattāni → gopadamattāni (bj, sya-all, pts1ed) | honti → hontī (bj) | gopphakamattāni → gopadamattāni (pts) | gopphakamattāni → gopadamattāni (cck: sī. syā.) | gopadamattāni → M. Ph. M8 goppaka- (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | evamevaṁ → evam eva (pts)
ฉะนั้น
Pañcamassa, bhikkhave, sūriyassa pātubhāvā aṅgulipabbamattampi mahāsamudde udakaṁ na hoti.
sūriyassa → suriyassa (bj, sya-all, pts) | aṅgulipabbamattampi mahāsamudde → aṅgulapabbatemanamattampi mahā samudde (bj) | aṅgulapabbatemanamattampi → aṅgulipabbamattampi (bj: machasaṁ) | aṅgulipabbamattam → T. M6. M7 -pabbatena mattaṁ. (pts note) | aṅgulipabbamattampi → aṅgulipabbamattam pi (pts)
เพราะดวงอาทิตย์ดวงที่ ๕ ปรากฏ น้ำใน มหาสมุทรแม้เพียงข้อนิ้วก็ไม่มี ฉันใด
Evaṁ aniccā, bhikkhave, saṅkhārā …pe…
+ → saṁkhārā evaṁ addhuvā bhikkhave (bjt) | pe → spelled out in full (bjt)
สังขารทั้งหลายก็ฉันนั้น เป็นสภาวะไม่เที่ยง ฯลฯ
alaṁ vimuccituṁ.ควรหลุดพ้นในสังขารทั้งปวง

Hoti kho so, bhikkhave, samayo yaṁ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena chaṭṭho sūriyo pātubhavati.
sūriyo → suriyo (bj, sya-all, pts)
มีสมัยที่เวลาผ่านไปยาวนาน บางครั้งบางคราว มีดวงอาทิตย์ดวงที่ ๖ ปรากฏ
Chaṭṭhassa, bhikkhave, sūriyassa pātubhāvā ayañca mahāpathavī sineru ca pabbatarājā dhūmāyanti sandhūmāyanti sampadhūmāyanti.
dhūmāyanti sandhūmāyanti sampadhūmāyanti → dhūpāyanti sandhūpāyanti sampadhūpāyanti (bj, sya-all, pts1ed) | sūriyassa → suriyassa (bj, sya-all, pts) | mahāpathavī → mahāpaṭhavī (bj, sya-all) | sampadhūmāyanti → dhūpāyanti sandhūpāyanti sampadhūpāyanti (cck: sī. syā.) | ca → omitted by T. M6. M7. (pts note) | dhūpāyanti → M. dhūmā-; Ph. M8 dhumā- (pts note) | sandhūmāyanti → saṁdhūmāyanti (my) | ayañca mahāpathavī → ayañ ca mahāpaṭhavī (pts)
เพราะดวงอาทิตย์ดวงที่ ๖ ปรากฏ แผ่นดินใหญ่นี้ และขุนเขาสิเนรุ ย่อมมีกลุ่มควัน พวยพุ่งขึ้น
Seyyathāpi, bhikkhave, kumbhakārapāko ālepito paṭhamaṁ dhūmeti sandhūmeti sampadhūmeti;
ālepito → ālimpito (bj, sya-all, pts1ed) | ālepito → ālimpito (pts) | ālimpito → ālepito (bj: machasaṁ) | sampadhūpeti → dūmeti, sandhūmeti, sampadhūmeti (bj: machasaṁ) | ālepito → ālimpito (cck: sī. syā.) | ālimpito → M. M8 ālepito; Ph. ālopito. (pts note) | paṭhamaṁ → omitted by S.; T. M7 paṭhamaṁ twice. (pts note) | dhūpeti → M. dhūmeti; Ph. dhumeti; M8 dhummeti. (pts note) | sandhūpeti → M. Ph. M8 saṁdhumeti. (pts note) | sampadhūpeti → M. Ph. M. dhumeti. (pts note) | sandhūmeti → saṁdhūmeti (my) | ālepito → ālimpito paṭhamaṁ (bjt) | dhūmeti sandhūmeti sampadhūmeti → dhūpeti sandhūpeti sampadhūpeti (bjt) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | dhūmeti sandhūmeti sampadhūmeti → dhūpeti sandhūpeti sampadhūpeti evam (pts)
ภิกษุทั้งหลาย นายช่างหม้อเผาหม้อที่เขาปั้นดีแล้ว ย่อมมีกลุ่มควัน พวยพุ่งขึ้น ฉันใด
evamevaṁ kho, bhikkhave, chaṭṭhassa sūriyassa pātubhāvā ayañca mahāpathavī sineru ca pabbatarājā dhūmāyanti sandhūmāyanti sampadhūmāyanti.
sūriyassa → suriyassa (bj, sya-all, pts) | mahāpathavī → mahāpaṭhavi (bj); mahāpaṭhavī (sya-all) | dhūmāyanti sandhūmāyanti sampadhūmāyanti → dhūpāyanti sandhūpāyanti sampadhūpāyanti (bj, pts); dhūpāyanti sandhūpāyanti (sya-all) | sandhūpāyanti → dhumāyati, sadhumāyati, sampadhumāyati (bj: machasaṁ) | dhūpāyanti → M. Ph. M8 dhumā- (pts note) | sandhūpāyanti → M. Ph. M8 saṁdhumā- (pts note) | sampadhūpāyanti → M. Ph. M8 -dhumā- (pts note) | sandhūmāyanti → saṁdhūmāyanti (my) | evamevaṁ → evameva (bjt) | evamevaṁ → eva (pts) | ayañca mahāpathavī → ayañ ca mahāpaṭhavī (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เพราะดวงอาทิตย์ดวงที่ ๖ ปรากฏ แผ่นดินใหญ่นี้ และขุนเขาสิเนรุ ย่อมมีกลุ่มควันพวยพุ่งขึ้น ฉันนั้น
Evaṁ aniccā, bhikkhave, saṅkhārā …pe…
pe → spelled out in full (bjt)
สังขารทั้งหลายก็ฉันนั้น เป็นสภาวะไม่เที่ยง ฯลฯ
alaṁ vimuccituṁ.ควรหลุดพ้นในสังขารทั้งปวง

Hoti kho so, bhikkhave, samayo yaṁ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena sattamo sūriyo pātubhavati.
sūriyo → suriyo (bj, sya-all, pts) | kho → omitted by M8. T. M6. M7. (pts note)
มีสมัยที่เวลาผ่านไปยาวนาน บางครั้งบางคราว มีดวงอาทิตย์ดวงที่ ๖ ปรากฏ
Sattamassa, bhikkhave, sūriyassa pātubhāvā ayañca mahāpathavī sineru ca pabbatarājā ādippanti pajjalanti ekajālā bhavanti.
sūriyassa → suriyassa (bj, sya-all, pts) | mahāpathavī → mahāpaṭhavi (bj); mahāpaṭhavī (sya-all) | mahāpaṭhavī → T. M7 insert ca. (pts note) | ādippanti → M. Ph. ādittanti; M8 ādisanti. (pts note) | ekajālā → M6 -jāli; M7 -jalī; T. -pāli. (pts note) | ayañca mahāpathavī → ayañ ca mahāpaṭhavī (pts)
เพราะดวงอาทิตย์ดวงที่ ๖ ปรากฏ แผ่นดินใหญ่นี้ และขุนเขาสิเนรุ เกิดไฟลุกโชน มีแสงเพลิงเป็นอันเดียวกัน
Imissā ca, bhikkhave, mahāpathaviyā sinerussa ca pabbatarājassa jhāyamānānaṁ dayhamānānaṁ acci vātena khittā yāva brahmalokāpi gacchati.
mahāpathaviyā → mahāpaṭhaviyā (bj, sya-all, pts) | dayhamānānaṁ acci → ḍayhamānānaṁ aggī (bj) | gacchati → gacchanti (bj) | imissā → imassā (sya-all) | gacchanti → gacchati (bj: machasaṁ) | dayhamānānaṁ → M8 deyha-; T. dhaya- for ḍayh- (pts note) | acci → M. M8 acchi; T. M6. M7 aggi. (pts note) | gacchati → T. M6. M7 gacchanti. (pts note) | brahmalokāpi → brahmalokā pi (pts)
เมื่อแผ่นดินใหญ่นี้ และขุนเขาสิเนรุถูกไฟเผาผลาญอยู่ เปลวไฟถูกลมพัดขึ้นไปจนถึงพรหมโลก
Sinerussa, bhikkhave, pabbatarājassa jhāyamānassa dayhamānassa vinassamānassa mahatā tejokhandhena abhibhūtassa yojanasatikānipi kūṭāni palujjanti dviyojanasatikānipi, tiyojanasatikānipi, catuyojanasatikānipi, pañcayojanasatikānipi kūṭāni palujjanti.
sinerussa → sinerussa ca (bj, pts) | dayhamānassa → ḍayhamānassa (bj) | dviyojanasatikānipi → dviyojanasatikānipi kūṭāni palujjanti (bj) | tiyojanasatikānipi → tiyojanasatikānipi kūṭāni palujjanti (bj) | catuyojanasatikānipi → catuyojanasatikānipi kūṭāni palujjanti (bj) | yojanasatikānipi → yojanasatakānipi (sya-all) | ca → omitted by Ph. S. (pts note) | vinassamānassa → T. vinayasamā- (pts note) | yojanasatikānipi → yojanasatikāni pi (pts) | dviyojanasatikānipi tiyojanasatikānipi catuyojanasatikānipi pañcayojanasatikānipi → dviyojanasatikāni pi tiyojanasatikāni pi catuyojanasatikāni pi pañcayojanasatikāni pi (pts)
เมื่อขุนเขาสิเนรุถูกไฟเผาไหม้ กำลังพินาศ ถูกกองเพลิงใหญ่เผาทั่วตลอดแล้ว ยอดเขาแม้ขนาด ๑๐๐ โยชน์ ๒๐๐ โยชน์ ๓๐๐ โยชน์ ๔๐๐ โยชน์ ๕๐๐ โยชน์ ย่อมพังทะลาย
Imissā ca, bhikkhave, mahāpathaviyā sinerussa ca pabbatarājassa jhāyamānānaṁ dayhamānānaṁ neva chārikā paññāyati na masi.
mahāpathaviyā → mahāpaṭhaviyā (bj, sya-all, pts) | dayhamānānaṁ → ḍayhamānānaṁ (bj) | imissā → imassā (sya-all) | paññāyati → paññāyanti (bj: sīmu) | masi → M. Ph. maṁsi throughout; M8 maṁ. (pts note) | neva → n eva (pts)
เมื่อแผ่นดินใหญ่นี้ และขุนเขา สิเนรุถูกไฟเผาผลาญอยู่ ขี้เถ้าและเขม่าย่อมไม่ปรากฏ
Seyyathāpi, bhikkhave, sappissa vā telassa vā jhāyamānassa dayhamānassa neva chārikā paññāyati na masi;
dayhamānassa → ḍayhamānassa (bj) | jhāyamānassa → M8 -nassa vā n'; eva ch- (pts note) | masi → M8 is here broken off; M7 manasi. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เมื่อเนยใสหรือ น้ำมันถูกไฟเผาผลาญอยู่ ขี้เถ้าและเขม่าย่อมไม่ปรากฏ ฉันใด
evamevaṁ kho, bhikkhave, imissā ca mahāpathaviyā sinerussa ca pabbatarājassa jhāyamānānaṁ dayhamānānaṁ neva chārikā paññāyati na masi.
mahāpathaviyā → mahā paṭhaviyā (bj, sya-all, pts) | dayhamānānaṁ → ḍayhamānānaṁ (bj) | imissā → imassā (sya-all) | ca → omitted by M8. (pts note) | dayhamānānaṁ → M8 deyh- (pts note) | masi → M8 maṁsi; M6 omits na masi; M7 manasi. (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | mahāpathaviyā → mahāpaṭhaviyā (th, pts) | evamevaṁ → evam eva (pts) | neva → n eva (pts)
เมื่อแผ่นดินใหญ่นี้ และขุนเขาสิเนรุถูกไฟเผาผลาญอยู่ ขี้เถ้าและเขม่า ก็ย่อมไม่ปรากฏ ฉันนั้น
Evaṁ aniccā, bhikkhave, saṅkhārā;สังขารทั้งหลายก็ฉันนั้น เป็นสภาวะไม่เที่ยง evaṁ adhuvā, bhikkhave, saṅkhārā;
adhuvā → addhuvā (bjt)
ไม่ยั่งยืน
evaṁ anassāsikā, bhikkhave, saṅkhārā.ไม่น่าชื่นชม Yāvañcidaṁ, bhikkhave, alameva sabbasaṅkhāresu nibbindituṁ alaṁ virajjituṁ alaṁ vimuccituṁ.
yāvañcidaṁ → yāvañ idaṁ (pts) | alameva → alam eva (pts)
นี้เป็น ข้อกำหนดควรเบื่อหน่าย ควรคลายกำหนัด ควรหลุดพ้นในสังขารทั้งปวง

Tatra, bhikkhave, ko mantā ko saddhātā:
saddhātā → M. Ph. sandhātā; M8 saddhāratā. (pts note)
ในข้อนั้น ใครเล่า ชื่อว่าเป็นผู้รู้
‘ayañca pathavī sineru ca pabbatarājā dayhissanti vinassissanti, na bhavissantī’ti aññatra diṭṭhapadehi?
pathavī → mahāpaṭhavi (bj); paṭhavī (sya-all) | dayhissanti → ḍayhissanti (bj) | ca → omitted by T. M7. (pts note) | vinassissanti → M8 vinassanti. (pts note) | ti → omitted by M. Ph. M8. (pts note) | ayañca pathavī → ayañ ca paṭhavī (pts) | bhavissantīti → bhavissantī ti (pts)
ใครเล่า ชื่อว่าเป็นผู้เชื่อว่า ‘แผ่นดินใหญ่นี้ และขุนเขาสิเนรุถูกไฟเผาผลาญ พินาศ ไม่เหลืออยู่’ นอกจากอริยสาวกผู้มีบทอัน เห็นแล้ว

Bhūtapubbaṁ, bhikkhave, sunetto nāma satthā ahosi titthakaro kāmesu vītarāgo.
Bhūtapubbaṁ → a. ni. 6.54; 7.73 (cck note)
ภิกษุทั้งหลาย เรื่องเคยมีมาแล้ว ครูชื่อสุเนตตะ เป็นเจ้าลัทธิผู้ปราศจาก ความกำหนัดในกามทั้งหลาย
Sunettassa kho pana, bhikkhave, satthuno anekāni sāvakasatāni ahesuṁ.มีสาวกหลายร้อยคน Sunetto, bhikkhave, satthā sāvakānaṁ brahmalokasahabyatāya dhammaṁ desesi.
desesi → deseti (bj, sya-all) | bhikkhave → (sya-all, pts) | Sunetto → M. Ph. M8 insert bhikkhave. (pts note) | desesi → T. M6. M7. S. -ti. (pts note) | brahmalokasahabyatāya → brahmalokasahavyatāya (bjt, pts)
ได้แสดงธรรมแก่สาวกทั้งหลาย เพื่อความเป็นผู้เกิดร่วมกับเทวดาชั้นพรหมโลก
Ye kho pana, bhikkhave, sunettassa satthuno brahmalokasahabyatāya dhammaṁ desentassa sabbena sabbaṁ sāsanaṁ ājāniṁsu te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ brahmalokaṁ upapajjiṁsu.
upapajjiṁsu → uppajjiṁsuṁ (bj: sīmu) | Brahmalokasahavyatāya → T. M6. M7 -lokassa sah- (pts note) | ājāniṁsu → M. T. M6 ajā- (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th, pts)
และเมื่อครูสุเนตตะแสดงธรรมเพื่อ ความเป็นผู้เกิดร่วมกับเทวดาชั้นพรหมโลก เหล่าสาวกผู้รู้ชัดคำสอนอย่างดียิ่ง หลังจากตายแล้ว ได้ไปเกิดในสุคติพรหมโลก
Ye na sabbena sabbaṁ sāsanaṁ ājāniṁsu te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā appekacce paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjiṁsu, appekacce nimmānaratīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjiṁsu, appekacce tusitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjiṁsu, appekacce yāmānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjiṁsu, appekacce tāvatiṁsānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjiṁsu, appekacce cātumahārājikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjiṁsu, appekacce khattiyamahāsālānaṁ sahabyataṁ upapajjiṁsu, appekacce brāhmaṇamahāsālānaṁ sahabyataṁ upapajjiṁsu, appekacce gahapatimahāsālānaṁ sahabyataṁ upapajjiṁsu.
upapajjiṁsu → uppajjiṁsuṁ (bj: sīmu) | upapajjiṁsu → uppajjiṁsuṁ (bj: sīmu) | na → omitted by M. Ph. M8. (pts note) | ājāniṁsu → Ph. na jā-; M8. T. M6 ajā- (pts note) | Tusitānaṁ → M. Ph. M8 Tussi- (pts note) | Cātummahārājikānaṁ → M. Ph. cātumahā-; M8 catumahā- (pts note) | upapajjiṁsu → T. M6. M7 uppa- (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt, pts) | paraṁ maraṇā appekacce → parammaraṇā app ekacce (pts) | appekacce → app ekacce (pts) | appekacce cātumahārājikānaṁ → app ekacce cātummahārājikānaṁ (pts)
ส่วนเหล่าสาวกผู้ไม่รู้ชัดคำสอน อย่างดียิ่ง หลังจากตายแล้ว บางพวกได้ไปเกิดร่วมกับเทวดาชั้นปรนิมมิตวสวัตดี บางพวกได้ไปเกิดร่วมกับเทวดาชั้นนิมมานรดี บางพวกได้ไปเกิดร่วมกับเทวดาชั้นดุสิต บางพวกได้ไปเกิดร่วมกับเทวดาชั้นจาตุมหาราช บางพวกได้ไปเกิดร่วมกับขัตติย มหาศาล บางพวกได้ไปเกิดร่วมกับพราหมณมหาศาล บางพวกได้ไปเกิดร่วมกับ คหบดีมหาศาล

Atha kho, bhikkhave, sunettassa satthuno etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
ครั้งนั้นแล ครูสุเนตตะได้มีความคิดอย่างนี้ว่า
‘na kho metaṁ patirūpaṁ yohaṁ sāvakānaṁ samasamagatiyo assaṁ abhisamparāyaṁ, yannūnāhaṁ uttari mettaṁ bhāveyyan’ti.
uttari mettaṁ → uttariṁ mettaṁ (sya1ed, sya2ed, pts1ed); uttari maggaṁ (mr) | metaṁ → panetaṁ (bj) | uttari → uttariṁ (bj, sya-all) | patirūpaṁ → paṭirūpaṁ (sya-all) | yannūnāhaṁ uttari → yan nūnāhaṁ uttariṁ (pts) | samasamagatiyo → samagatiyo (bj: katthaci) | mettaṁ → uttarimettaṁ (bj: machasaṁ, syā) | mettaṁ → uttari maggaṁ (cck: ka.) | etaṁ → M. Ph. M8. S. me taṁ. (pts note) | haṁ → M. Ph. so 'haṁ; M8 so taṁ. (pts note) | samasamagatiyo → M8 samatikkamāya. (pts note) | abhisamparāyaṁ → M8 -parāya. (pts note) | uttariṁ → M. Ph. M8. S. uttari. (pts note) | mettaṁ → all MSS. except S. have maggaṁ. (pts note) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | metaṁ patirūpaṁ yohaṁ → pan etaṁ naṭirūpaṁ yo haṁ (pts) | bhāveyyanti → bhāveyyan ti (pts)
‘การที่เรามีคติในสัมปรายภพ เสมอเหมือนกับเหล่าสาวก ไม่สมควรเลย ทางที่ดี เราควรเจริญเมตตาให้ยิ่งขึ้น’

Atha kho, bhikkhave, sunetto satthā satta vassāni mettaṁ cittaṁ bhāvesi.
mettaṁ cittaṁ → mettacittaṁ (sya1ed, sya2ed, pts1ed) | mettaṁ cittaṁ → mettacittaṁ (sya-all, pts) | satta vassāni → sattavassāni (bjt) | atha kho → athakho (th)
ต่อจากนั้น ครูสุเนตตะได้เจริญเมตตาจิตตลอด ๗ ปี
Satta vassāni mettaṁ cittaṁ bhāvetvā satta saṁvaṭṭavivaṭṭakappe nayimaṁ lokaṁ punarāgamāsi.
mettaṁ cittaṁ → mettacittaṁ (sya1ed, sya2ed, pts1ed) | mettaṁ cittaṁ → mettacittaṁ (sya-all, pts) | punarāgamāsi → punāgamāsi (sya-all) | satta → M. Ph. M8 continue: saṁvaṭṭavivaṭṭakappe na yimaṁ and so on. (pts note) | mettacittaṁ → T. M7 mettaṁ ci- (pts note) | āgamāsi → M. Ph. S. punāgamāsi (M. -siṁ). (pts note) | satta vassāni → sattavassāni (bjt) | satta saṁvaṭṭavivaṭṭakappe → sattasaṁvaṭṭavivaṭṭakappe (bjt) | punarāgamāsi → punar āgamāsi (pts)
แล้วไม่มาสู่โลกนี้ตลอด ๗ สังวัฏฏกัปและวิวัฏฏกัป
Saṁvaṭṭamāne sudaṁ, bhikkhave, loke ābhassarūpago hoti.
ābhassarūpago → ākassarūpago (sya-all); ābhassarupago (pts) | sudaṁ → M8 -māsu; T. M6. M7 -mānassudaṁ. (pts note) | Ābhassarupago → M. -rūpago; M7 abhassarū-; M8 abhasirū-; T. -rupigo. (pts note) | hoti → M8 hotī ti. (pts note)
ภิกษุทั้งหลาย เมื่อโลกเสื่อม ครูสุเนตตะเข้าถึงพรหม โลกชั้นอาภัสสระ
Vivaṭṭamāne loke suññaṁ brahmavimānaṁ upapajjati.
upapajjati → T. M6. M7 uppa- (pts note)
เมื่อโลกเจริญครูสุเนตตะเข้าถึงพรหมวิมานอันว่างเปล่า
Tatra sudaṁ, bhikkhave, brahmā hoti mahābrahmā abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī.
aññadatthudaso → aññadatthu daso (bjt)
ภิกษุทั้งหลาย ในพรหมวิมานนั้น ครูสุเนตตะเป็นพรหม เป็นมหาพรหม เป็นผู้ครอบงำ ไม่ใช่ถูกใครๆ ครอบงำ เป็นผู้เห็นแน่นอน มีอำนาจ
Chattiṁsakkhattuṁ kho pana, bhikkhave, sakko ahosi devānamindo.
chattiṁsakkhattuṁ → M. M8 sattakkhattuṁ. (pts note) | devānamindo → devānam indo (pts)
ครูสุเนตตะได้ เป็นท้าวสักกะ ผู้เป็นจอมเทพถึง ๓๖ ครั้ง
Anekasatakkhattuṁ rājā ahosi cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato.
cakkavattī → cakkavatti (bj) | anekasatakkhattuṁ → M8. M7 -satta-; T. M6 anekasakkh- (pts note) | dhammarājā → T. adds ahosi; M7 adds vā āsi. (pts note) | cāturanto → M8 catur- (pts note)
ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิผู้ทรงธรรม เป็นธรรมราชา มีมหาสมุทรทั้ง ๔ เป็นขอบเขต เป็นผู้ชนะสงคราม มีชนบทที่ถึง ความมั่นคง ประกอบด้วยรัตนะ ๗ ประการ ตั้งหลายร้อยครั้ง
Parosahassaṁ kho panassa puttā ahesuṁ sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā.
sūrā → surā (bj) | parosahassaṁ → paro sahassaṁ (pts) | panassa → pan assa (pts)
ครูสุเนตตะเคยมี บุตรมากกว่าพันคน ล้วนแต่เป็นคนกล้าหาญชาญชัย ย่ำยีข้าศึกได้
So imaṁ pathaviṁ sāgarapariyantaṁ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijiya ajjhāvasi.
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | abhivijiya → M8 -jaya. (pts note) | ajjhāvasi → M. -siṁ. (pts note)
ครูสุเนตตะนั้น ปกครองแผ่นดินนี้อันมีมหาสมุทรเป็นขอบเขต โดยธรรม โดยไม่ต้องใช้อาชญา ไม่ต้อง ใช้ศัสตรา
So hi nāma, bhikkhave, sunetto satthā evaṁ dīghāyuko samāno evaṁ ciraṭṭhitiko aparimutto ahosi:
evaṁ ciraṭṭhitiko → evaṁciraṭṭhiko (pts) | evaṁ dīghāyuko → evaṁdīghāyuko (th, pts) | evaṁ ciraṭṭhitiko → evaṁciraṭṭhitiko (th)
ภิกษุทั้งหลาย ครูสุเนตตะนั้นเป็นผู้มีอายุยืนนานอย่างนี้ เป็นผู้ดำรงอยู่ได้นาน อย่างนี้
jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi, ‘aparimutto dukkhasmā’ti vadāmi.
jarāya maraṇena → jarāmaraṇena (bj) | aparimutto → aparimutto mutto (sya-all) | jarāya → M8. M6. M7 jarā. (pts note) | dukkhasmāti → dukkhasmā ti (pts)
แต่ก็ไม่พ้นจากชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาส เราจึงกล่าวว่า ไม่หลุดพ้นจากทุกข์

Taṁ kissa hetu?ข้อนั้นเพราะเหตุไร Catunnaṁ dhammānaṁ ananubodhā appaṭivedhā.เพราะไม่รู้แจ้งแทงตลอดธรรม ๔ ประการ Katamesaṁ catunnaṁ?ธรรม ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ Ariyassa, bhikkhave, sīlassa ananubodhā appaṭivedhā, ariyassa samādhissa ananubodhā appaṭivedhā, ariyāya paññāya ananubodhā appaṭivedhā, ariyāya vimuttiyā ananubodhā appaṭivedhā.
bhikkhave → (bj, sya-all) | ananubodhā appaṭivedhā → (bj) | bhikkhave → omitted by T. S. (pts note) | ariyassa → M8 omits this sentence. (pts note) | appaṭivedhā → omitted by T. M6. M7. (pts note)
๑. เพราะไม่รู้แจ้งแทงตลอดอริยศีล ๒. เพราะไม่รู้แจ้งแทงตลอดอริยสมาธิ ๓. เพราะไม่รู้แจ้งแทงตลอดอริยปัญญา ๔. เพราะไม่รู้แจ้งแทงตลอดอริยวิมุตติ
Tayidaṁ, bhikkhave, ariyaṁ sīlaṁ anubuddhaṁ paṭividdhaṁ, ariyo samādhi anubodho paṭividdho, ariyā paññā anubodhā paṭividdhā, ariyā vimutti anubodhā paṭividdhā, ucchinnā bhavataṇhā, khīṇā bhavanetti, natthi dāni punabbhavo”ti.
anubodho → anubuddho (bj, sya-all, pts) | anubodhā → anubuddhā (bj, sya-all, pts) | vimutti anubodhā → vimuttī anubuddhā (bj) | anubodhā paṭividdhā → anubuddhā patividdhā (pts) | paṭividdhā → ariyassasamādhissa ananubodhā appaṭivedhā ariyāya paññāya ananubodhā appaṭivedhā (bj: machasaṁ) | anubuddhā → anubodhā (bj: machasaṁ) | Tayidaṁ → M8 na yidaṁ. (pts note) | anubuddho → M. Ph. M8 -bodho. (pts note) | anubuddhā → M. Ph. M8 -bodhā. (pts note) | natthi dāni → natthidāni (bjt, th) | punabbhavoti → punabbhavo ti (pts)
ภิกษุทั้งหลาย เราได้รู้แจ้งแทงตลอดอริยศีล เราได้รู้แจ้งแทงตลอดอริยสมาธิ เราได้รู้แจ้งแทงตลอดอริยปัญญา เราได้รู้แจ้งแทงตลอดอริยวิมุตติ เราถอนภวตัณหา ได้แล้ว ภวเนตติ สิ้นไปแล้ว บัดนี้ภพใหม่ไม่มีอีก”

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคผู้พระสุคตศาสดา ได้ตรัสเวยยากรณภาษิตนี้แล้ว
Idaṁ vatvāna sugato athāparaṁ etadavoca satthā:
vatvā → M. Ph. M8 add ca; S. vatvāna. (pts note) | etadavoca → etad avoca (pts)
จึงได้ตรัส คาถาประพันธ์ต่อไปอีกว่า

“Sīlaṁ samādhi paññā ca, vimutti ca anuttarā;พระโคดมผู้มียศตรัสรู้ธรรมเหล่านี้ คือ ศีล สมาธิ ปัญญา และวิมุตติอันยอดเยี่ยม Anubuddhā ime dhammā, gotamena yasassinā.
gotamena → M8 -massa. (pts note) | yasassinā → M8 -no. (pts note)

Iti buddho abhiññāya, dhammamakkhāsi bhikkhunaṁ;
bhikkhunaṁ → bhikkhūnaṁ (bj) | bhikkhunaṁ → M. bhikkhūnaṁ. (pts note) | dhammamakkhāsi → dhammam akkhāsi (pts)
ดังนั้น พระพุทธเจ้า จึงตรัสบอกธรรม แก่ภิกษุทั้งหลายเพื่อความรู้ยิ่ง
Dukkhassantakaro satthā, cakkhumā parinibbuto”ti.
dukkhassantakaro → dukkhass antakaro (pts) parinibbutoti dutiyaṁ → parinibbuto (bj); parinibbuto ti (pts)
พระศาสดาผู้มีพระจักษุ ทรงทำที่สุดแห่งทุกข์ ปรินิพพาน แล้ว

Dutiyaṁ.
dutiyaṁ → ti (pts)
สัตตสุริยสูตรที่ ๒ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย