Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Aṅguttara Nikāya 8.42อังคุตตรนิกาย
  • 5. Uposathavagga

Vitthatūposathasutta
Vitthatūposathasutta → vitthataaṭṭhaṅguposathasuttaṁ (bj)
๔๒ วิตถตุโปสถสูตร

“Aṭṭhaṅgasamannāgato, bhikkhave, uposatho upavuttho mahapphalo hoti mahānisaṁso mahājutiko mahāvipphāro.
+ → sāvatthinidānaṁ (bjt)
ภิกษุทั้งหลาย อุโบสถประกอบด้วยองค์ ๘ ประการ ที่บุคคลอยู่จำแล้ว ย่อมมีผลมาก มีอานิสงส์มาก มีความรุ่งเรืองมาก แผ่ไพศาลมาก
Kathaṁ upavuttho ca, bhikkhave, aṭṭhaṅgasamannāgato uposatho mahapphalo hoti mahānisaṁso mahājutiko mahāvipphāro?อุโบสถประกอบด้วยองค์ ๘ ประการ ที่บุคคลอยู่จำแล้ว ย่อมมีผลมาก มีอานิสงส์มาก มีความรุ่งเรืองมาก แผ่ไพศาลมาก เป็นอย่างไร

Idha, bhikkhave, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:คือ อริยสาวกในธรรมวินัยนี้เห็นประจักษ์ดังนี้ว่า ‘yāvajīvaṁ arahanto pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭiviratā nihitadaṇḍā nihitasatthā lajjī dayāpannā, sabbapāṇabhūtahitānukampino viharanti.
sabbapāṇabhūtahitānukampino → sabbapāṇabhūtesu hitānukampino (bj); sabbapāṇabhūtahitānukampī (pts) | sabbapāṇabhūtahitānukampī → M. Ph. M8. S. -pino. (pts note)
๑. พระอรหันต์ทั้งหลายละเว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ คือ วางทัณฑาวุธ และศัสตราวุธ มีความละอาย มีความเอ็นดู มุ่งประโยชน์เกื้อกูลต่อ สรรพสัตว์อยู่ตลอดชีวิต
Ahampajja imañca rattiṁ imañca divasaṁ pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno, sabbapāṇabhūtahitānukampī viharāmi.
sabbapāṇabhūtahitānukampī → sabbapāṇabhūtesu hitānukampī (bj) | ahampajja → ahaṁ pajja (my) | ahampajja → ahaṁpajja (th) | ahampajja imañca → ahaṁ p ajja imañ ca (pts) | imañca → imañ ca (pts)
แม้เราก็ละเว้นขาดจากการฆ่าสัตว์ คือ วาง ทัณฑาวุธและศัสตราวุธ มีความละอาย มีความเอ็นดู มุ่งประโยชน์ เกื้อกูลต่อสรรพสัตว์อยู่ตลอดวันหนึ่งและคืนหนึ่งนี้ในวันนี้
Imināpaṅgena arahataṁ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissatī’ti.
imināpaṅgena → imipanāhaṁ aṅgena (bj); iminā pi aṅgena (pts) | aṅgena → M. S. p'aṅg-; M8 aṅg- (pts note) | bhavissatīti → bhavissatī ti (pts)
เพราะ องค์แม้นี้ เราชื่อว่าทำตามพระอรหันต์ทั้งหลายและอยู่จำอุโบสถ
Iminā paṭhamena aṅgena samannāgato hoti …pe….
pe → M. Ph. pa; M8. S. paṭhamena yathā vitthāro. (pts note)
อุโบสถเป็นอันประกอบด้วยองค์ที่ ๑ นี้ ฯลฯ

‘Yāvajīvaṁ arahanto uccāsayanamahāsayanaṁ pahāya uccāsayanamahāsayanā paṭiviratā nīcaseyyaṁ kappenti—mañcake vā tiṇasanthārake vā.
uccāsayanamahāsayanaṁ pahāya → (sya-all) | tiṇasanthārake → tiṇasantharake (sya-all) | tiṇasanthārake → Ph. M7. S. -tharake; M8 -saṇṭha- (pts note)
๘. พระอรหันต์ทั้งหลายละเว้นขาดจากที่นอนสูงและที่นอนใหญ่ นอน บนที่นอนต่ำ คือ บนเตียงหรือบนที่นอนที่ปูลาดด้วยหญ้าอยู่ตลอด ชีวิต
Ahampajja imañca rattiṁ imañca divasaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ pahāya uccāsayanamahāsayanā paṭivirato nīcaseyyaṁ kappemi—mañcake vā tiṇasanthārake vā.
tiṇasanthārake → tiṇasantharake (sya-all) | mañcake → M6 omits ma- vā. (pts note) | vā → omitted by T. (pts note) | tiṇasanthārake → M7. S. -tharake; M8 -saṇṭha- (pts note) | ahampajja → ahaṁ pajja (my) | ahampajja → ahaṁpajja (th) | ahampajja imañca → ahaṁ p ajja imañ ca (pts) | imañca → imañ ca (pts)
แม้เราก็ละเว้นขาดจากที่นอนสูงและที่นอนใหญ่ นอนบนที่นอนต่ำ คือ บนเตียงหรือบนที่นอนที่ปูลาดด้วยหญ้าอยู่ตลอดวันหนึ่งและ คืนหนึ่งนี้ในวันนี้
Imināpaṅgena arahataṁ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissatī’ti.
imināpaṅgena → imināpahaṁ aṅgena (bj); iminā pi aṅgena (pts) | bhavissatīti → bhavissati (bj) | aṅgena → M. S. p'aṅg- (pts note) | bhavissatīti → bhavissatī ti (pts)
เพราะองค์แม้นี้ เราชื่อว่าทำตามพระอรหันต์ทั้งหลาย และอยู่จำอุโบสถ
Iminā aṭṭhamena aṅgena samannāgato hoti.
Iminā → T. M6. M7 add pi. (pts note)
อุโบสถเป็นอันประกอบด้วยองค์ที่ ๘ นี้
Evaṁ upavuttho kho, bhikkhave, aṭṭhaṅgasamannāgato uposatho mahapphalo hoti mahānisaṁso mahājutiko mahāvipphāro.
mahāvipphāro → mahāvipphāroti (bj)
ภิกษุทั้งหลาย อุโบสถประกอบด้วยองค์ ๘ ประการ ที่บุคคลอยู่จำแล้ว ย่อม มีผลมาก มีอานิสงส์มาก มีความรุ่งเรืองมาก แผ่ไพศาลมาก เป็นอย่างนี้แล

Kīvamahapphalo hoti kīvamahānisaṁso kīvamahājutiko kīvamahāvipphāro?
Kīva → M. Ph. kiṁ va, and so throughout. (pts note) | kīvamahapphalo → kīva mahapphalo (pts) | kīvamahānisaṁso kīvamahājutiko kīvamahāvipphāro → kīva mahānisaṁso kīva mahājutiko kīva mahāvipphāro (pts)
อุโบสถประกอบด้วยองค์ ๘ ประการ ที่บุคคลอยู่จำแล้ว ย่อมมีผลมาก มีอานิสงส์มาก มีความรุ่งเรืองมาก แผ่ไพศาลมาก เพียงไร
Seyyathāpi, bhikkhave, yo imesaṁ soḷasannaṁ mahājanapadānaṁ pahūtarattaratanānaṁ issariyādhipaccaṁ rajjaṁ kāreyya, seyyathidaṁ—
pahūtarattaratanānaṁ → pahūtasattaratanānaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | pahūtarattaratanānaṁ issariyādhipaccaṁ → pahūtasattaratanānaṁ issarādhipaccaṁ (sya-all, pts) | pahūtarattaratanānaṁ → pahūtasattaratanānaṁ (sī. syā. kaṁ. pī.) a. ni. 3.71 pāḷiyā ṭīkāyaṁ dassitapāḷiyeva. tadaṭṭhakathāpi passitabbā (cck note) | yo → T. so. (pts note) | pahūtasattaratanānaṁ → M. Ph. M8 bahuta- (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th, pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
คือ เปรียบเหมือนพระราชาพระองค์ใดพึงครองราชย์ เป็นอิสราธิบดี (เป็น ผู้ยิ่งใหญ่เหนือผู้อื่น)แห่งชนบทใหญ่ ๑๖ แคว้นที่สมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการนี้ คือ
aṅgānaṁ magadhānaṁ kāsīnaṁ kosalānaṁ vajjīnaṁ mallānaṁ cetīnaṁ vaṅgānaṁ kurūnaṁ pañcālānaṁ macchānaṁ sūrasenānaṁ assakānaṁ avantīnaṁ gandhārānaṁ kambojānaṁ, aṭṭhaṅgasamannāgatassa uposathassa etaṁ kalaṁ nāgghati soḷasiṁ.
macchānaṁ → majjānaṁ (mr) | etaṁ → ekaṁ (mr) | vaṅgānaṁ → vaṁsānaṁ (sya-all, pts) | macchānaṁ → majjānaṁ (cck: ka.) | etaṁ → ekaṁ (cck: ka.) | Cetīnaṁ → Ph. Cetiyānaṁ. (pts note) | Macchānaṁ → M. Majjā-; Ph. Majjhā- (pts note) | etaṁ → omitted by M. (pts note) | nāgghati → M6. M7 -gghanti; M. Ph. M8 naggho (pts note)
อังคะ มคธะ กาสี โกสละ วัชชี มัลละ เจตี วังสะ กุรุ ปัญจาละ มัจฉะ สุรเสนะ อัสสกะ อวันตี คันธาระ กัมโพชะ การครองราชย์ของพระราชาพระองค์นั้น ยังมีค่า ไม่ถึงเสี้ยวที่ ๑๖ แห่งอุโบสถที่ประกอบด้วยองค์ ๘
Taṁ kissa hetu?
kissa hetu → kissahetu (th)
ข้อนั้นเพราะเหตุไร
Kapaṇaṁ, bhikkhave, mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya.
dibbaṁ sukhaṁ → dibbasukhaṁ (pts) | mānusakaṁ → M. M8 -nussakaṁ. (pts note) | dibbasukhaṁ → M6. M7. S. dibbaṁ so throughout. (pts note)
เพราะราช สมบัติของมนุษย์เมื่อนำไปเปรียบกับสุขที่เป็นทิพย์ ถือว่าเป็นของเล็กน้อย

Yāni, bhikkhave, mānusakāni paññāsa vassāni, cātumahārājikānaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.
Yāni → yānimāni (bj) | rattindivo → rattidivo (mr) | yāni → yānimāni (bj) | paññāsa → paññāsaṁ (sya-all) | rattindivo → rattidivo (cck: ka.) | mānusakāni → M. Ph. M8 -nussa- (pts note) | paññāsa → S. -saṁ; M8 -assa. (pts note) | Cātummahārājikānaṁ → M. Ph. M8 Cātuma- throughout. (pts note) | paññāsa vassāni cātumahārājikānaṁ → paññāsavassāni cātummahārājikānaṁ (bjt)
๕๐ ปีของมนุษย์เท่ากับวันและคืนหนึ่งของเทวดาชั้นจาตุมหาราช
Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.
tiṁsarattiyo → tiṁsa rattiyo (pts)
๓๐ ราตรี โดยราตรีนั้น เป็น ๑ เดือน
Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.
māsiyo → T. -sayo; M6 -so yo; M7 -māso. (pts note) | dvādasamāsiyo → dvādasa māsiyo (pts)
๑๒ เดือนโดยเดือนนั้น เป็น ๑ ปี
Tena saṁvaccharena dibbāni pañca vassasatāni cātumahārājikānaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.
dibbāni pañca vassasatāni cātumahārājikānaṁ → pañcavassasatāni cātummahārājikānaṁ (bj)
๕๐๐ ปีทิพย์โดยปีนั้น เป็นประมาณอายุของเทวดาชั้นจาตุมหาราช
Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā cātumahārājikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.
itthī → itthi (bj) | idhekacco itthī → idh ekacco itthi (pts) | upapajjeyya → T. M6. M7 uppa- throughout. (pts note) | paraṁ maraṇā cātumahārājikānaṁ → parammaraṇā cātummahārājikānaṁ (bjt, th, pts) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt, pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
ก็เรื่องนี้เป็นสิ่งที่เป็นไปได้ คือ สตรีหรือ บุรุษบางคนในโลกนี้รักษาอุโบสถที่ประกอบด้วยองค์ ๘ หลังจากตายแล้วพึงไปเกิด ร่วมกับเทวดาชั้นจาตุมหาราช
Idaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, sandhāya bhāsitaṁ:
panetaṁ → pana metaṁ (sya-all, pts) | taṁ → all MSS. exc S. have pan'; etaṁ. (pts note) | panetaṁ → pana me taṁ (pts)
ข้อนี้เรากล่าวหมายถึงเรื่องนี้แลว่า
‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya’.
dibbaṁ sukhaṁ → dibbasukhaṁ (pts) | mānusakaṁ → Ph. manussa- (pts note)
ราชสมบัติของ มนุษย์เมื่อนำไปเปรียบกับสุขที่เป็นทิพย์ ถือว่าเป็นของเล็กน้อย

Yāni, bhikkhave, mānusakāni vassasatāni, tāvatiṁsānaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.
yāni → yaṁ (bj, sya-all, pts) | mānusakāni vassasatāni → mānusakaṁ vassasataṁ (bj, sya-all, pts) | mānusakaṁ → M. Ph. M8 mānussakāni. (pts note) | vassasataṁ → M. Ph. -satāni. (pts note)
๑๐๐ ปีของมนุษย์เท่ากับวันและคืนหนึ่งของเทวดาชั้นดาวดึงส์
Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.
tiṁsarattiyo → tiṁsa rattiyo (pts)
๓๐ ราตรีโดย ราตรีนั้น เป็น ๑ เดือน
Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.
māsiyo → M7 -māsayo. (pts note) | dvādasamāsiyo → dvādasa māsiyo (pts)
๑๒ เดือน โดยเดือนนั้น เป็น ๑ ปี
Tena saṁvaccharena dibbaṁ vassasahassaṁ tāvatiṁsānaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.๑,๐๐๐ ปีทิพย์โดย ปีนั้น เป็นประมาณอายุของเทวดาชั้นดาวดึงส์ Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā tāvatiṁsānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.
idhekacco itthī → idh ekacco itthi (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th, pts) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt, pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
ก็เรื่องนี้เป็นสิ่งที่เป็นไปได้ คือ สตรี หรือบุรุษบางคนในโลกนี้รักษาอุโบสถที่ประกอบด้วยองค์ ๘ หลังจากตายแล้วพึงไป เกิดร่วมกับเทวดาชั้นดาวดึงส์
Idaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, sandhāya bhāsitaṁ:
panetaṁ → pana metaṁ (sya-all, pts) | panetaṁ → pana me taṁ (pts)
ข้อนี้เรากล่าวหมายถึงเรื่องนี้แลว่า
‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya’.
dibbaṁ sukhaṁ → dibbasukhaṁ (pts) | mānusakaṁ → M. Ph. -nussa- throughout; M8 manussa- (pts note)
ราชสมบัติของ มนุษย์เมื่อนำไปเปรียบกับสุขที่เป็นทิพย์ ถือว่าเป็นของเล็กน้อย

Yāni, bhikkhave, mānusakāni dve vassasatāni, yāmānaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.๒๐๐ ปีของมนุษย์เท่ากับวันและคืนหนึ่งของเทวดาชั้นยามา Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.
tiṁsarattiyo → tiṁsa rattiyo (pts)
๓๐ ราตรีโดย ราตรีนั้น เป็น ๑ เดือน
Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.
dvādasamāsiyo → dvādasa māsiyo (pts)
๑๒ เดือนโดยเดือนนั้น เป็น ๑ ปี
Tena saṁvaccharena dibbāni dve vassasahassāni yāmānaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.๒,๐๐๐ ปีทิพย์โดย ปีนั้น เป็นประมาณอายุของเทวดาชั้นยามา Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā yāmānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.
idhekacco itthī → idh ekacco itthi (pts) | Yāmānaṁ → M8 Tussitānaṁ, and it continues, as in the next number. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th, pts) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt, pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
ก็เรื่องนี้เป็นสิ่งที่เป็นไปได้ คือ สตรีหรือ บุรุษบางคนในโลกนี้รักษาอุโบสถที่ประกอบด้วยองค์ ๘ หลังจากตายแล้วพึงไปเกิด ร่วมกับเทวดาชั้นยามา
Idaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, sandhāya bhāsitaṁ:
panetaṁ → pana metaṁ (sya-all, pts) | taṁ → M. Ph. T. M6. M7 pan'; etaṁ. (pts note) | panetaṁ → pana me taṁ (pts)
ข้อนี้เรากล่าวหมายถึงเรื่องนี้แลว่า
‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya’.
dibbaṁ sukhaṁ → dibbasukhaṁ (pts)
ราชสมบัติของมนุษย์ เมื่อนำไปเปรียบกับสุขที่เป็นทิพย์ ถือว่าเป็นของเล็กน้อย

Yāni, bhikkhave, mānusakāni cattāri vassasatāni, tusitānaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.
devānaṁ → (bj) | Tusitānaṁ → M. Tussi- throughout. (pts note) | + → kho (bjt)
๔๐๐ ปีของมนุษย์เท่ากับวันและคืนหนึ่งของเทวดาชั้นดุสิต
Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.
tiṁsarattiyo → tiṁsa rattiyo (pts)
๓๐ ราตรีโดย ราตรีนั้น เป็น ๑ เดือน
Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.
dvādasamāsiyo → dvādasa māsiyo (pts)
๑๒ เดือนโดยเดือนนั้น เป็น ๑ ปี
Tena saṁvaccharena dibbāni cattāri vassasahassāni tusitānaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.๔,๐๐๐ ปีทิพย์โดย ปีนั้น เป็นประมาณอายุของเทวดาชั้นดุสิต Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā tusitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.
idhekacco itthī → idh ekacco itthi (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th, pts) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt, pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
ก็เรื่องนี้เป็นสิ่งที่เป็นไปได้ คือ สตรีหรือ บุรุษบางคนในโลกนี้รักษาอุโบสถที่ประกอบด้วยองค์ ๘ หลังจากตายแล้วพึงไปเกิด ร่วมกับเทวดาชั้นดุสิต
Idaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, sandhāya bhāsitaṁ:
panetaṁ → pana metaṁ (sya-all, pts) | taṁ → M. Ph. M8. M7 pan'; etaṁ. (pts note) | panetaṁ → pana me taṁ (pts)
ข้อนี้เรากล่าวหมายถึงเรื่องนี้แลว่า
‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya’.
dibbaṁ sukhaṁ → dibbasukhaṁ (pts)
ราชสมบัติของมนุษย์เมื่อ นำไปเปรียบกับสุขที่เป็นทิพย์ ถือว่าเป็นของเล็กน้อย

Yāni, bhikkhave, mānusakāni aṭṭha vassasatāni, nimmānaratīnaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.
aṭṭha vassasatāni nimmānaratīnaṁ → aṭṭhavassasatāni nimmāṇaratīnaṁ (bj) | mānusakāni → M8 -nussa- (pts note)
๘๐๐ ปีของมนุษย์เท่ากับวันและคืนหนึ่งของเทวดาชั้นนิมมานรดี
Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.
tiṁsarattiyo → tiṁsa rattiyo (pts)
๓๐ ราตรี โดยราตรีนั้นเป็น ๑ เดือน
Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.
dvādasamāsiyo → dvādasa māsiyo (pts)
๑๒ เดือนโดยเดือนนั้น เป็น ๑ ปี
Tena saṁvaccharena dibbāni aṭṭha vassasahassāni nimmānaratīnaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.
aṭṭha vassasahassāni nimmānaratīnaṁ → aṭṭhavassasahassāni nimmāṇaratīnaṁ (bj)
๘,๐๐๐ ปีทิพย์โดยปีนั้น เป็นประมาณอายุของเทวดาชั้นนิมมานรดี
Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā nimmānaratīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.
paraṁ maraṇā nimmānaratīnaṁ → parammaraṇā nimmāṇaratīnaṁ (bj) | idhekacco itthī → idh ekacco itthi (pts) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt, pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
ก็เรื่องนี้เป็นสิ่งที่เป็นไปได้ คือ สตรีหรือ บุรุษบางคนในโลกนี้รักษาอุโบสถที่ประกอบด้วยองค์ ๘ หลังจากตายแล้วพึงไปเกิด ร่วมกับเทวดาชั้นนิมมานรดี
Idaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, sandhāya bhāsitaṁ:
idaṁ → imaṁ (bj) | panetaṁ → pana metaṁ (sya-all, pts) | taṁ → M. Ph. M8. T. M6. M7 pan'; etaṁ. (pts note) | panetaṁ → pana me taṁ (pts)
ข้อนี้เรากล่าวหมายถึงเรื่องนี้แลว่า
‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya’.
dibbaṁ sukhaṁ → dibbasukhaṁ (pts) | mānusakaṁ → M8 manussa- 2 M8 mānussa- (pts note)
ราชสมบัติของ มนุษย์เมื่อนำไปเปรียบกับสุขที่เป็นทิพย์ ถือว่าเป็นของเล็กน้อย

Yāni, bhikkhave, mānusakāni soḷasa vassasatāni, paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.
soḷasa vassasatāni → soḷasavassasatāni (bjt)
๑,๖๐๐ ปีของมนุษย์เท่ากับวันและคืนหนึ่งของเทวดาชั้นปรนิมมิตวสวัตดี
Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.
tiṁsarattiyo → tiṁsa rattiyo (pts)
๓๐ ราตรีโดยราตรีนั้น เป็น ๑ เดือน
Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.
dvādasamāsiyo → dvādasa māsiyo (pts)
๑๒ เดือนโดยเดือนนั้น เป็น ๑ ปี
Tena saṁvaccharena dibbāni soḷasa vassasahassāni paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.
soḷasa vassasahassāni → soḷasavassasahassāni (bjt)
๑๖,๐๐๐ ปีทิพย์ โดยปีนั้น เป็นประมาณอายุของเทวดาชั้นปรนิมมิตวสวัตดี
Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.
itthī → itthi (bj) | paraṁ maraṇā paranimmitavasavattīnaṁ → parammaraṇā paranimmitasavattīnaṁ (bj) | idhekacco itthī → idh ekacco itthi (pts) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (bjt, pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
ก็เรื่องนี้เป็นสิ่งที่เป็นไปได้ คือ สตรีหรือบุรุษบางคนในโลกนี้รักษาอุโบสถที่ประกอบด้วยองค์ ๘ หลังจากตาย แล้วพึงไปเกิดร่วมกับเทวดาชั้นปรนิมมิตวสวัตดี
Idaṁ kho panetaṁ, bhikkhave, sandhāya bhāsitaṁ:
panetaṁ → pana metaṁ (sya-all, pts) | taṁ → M. Ph. M8. M7 pan'; etaṁ. (pts note) | panetaṁ → pana me taṁ (pts)
ข้อนี้เรากล่าวหมายถึงเรื่องนี้แลว่า
‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāyā’ti.
dibbaṁ sukhaṁ upanidhāyāti → dibbasukhaṁ upanidhāyā ti (pts)
ราชสมบัติของมนุษย์เมื่อนำไปเปรียบกับสุขที่เป็นทิพย์ ถือว่าเป็นของเล็กน้อย

Pāṇaṁ na haññe na cadinnamādiye, musā na bhāse na ca majjapo siyā;
haññe → hāne (bj); hane (mr) | cadinnamādiye → cādinnamādiye (sya-all, pts) | haññe → hāne (sī.), hena (ka.) a. ni. 3.71 (cck note) | haññe → M. Ph. hane; M8 hanne; M6 hāne. (pts note) | cādinnam → M8. T. M6 ca dinnam. (pts note) | cadinnamādiye → ca dinnamādiye (bjt) | cadinnamādiye → cādinnam ādiye (pts) na → omitted by T. (pts note)
บุคคลไม่พึงฆ่าสัตว์ ไม่พึงลักทรัพย์ ไม่พึงพูดเท็จ ไม่พึงดื่มน้ำเมา
Abrahmacariyā virameyya methunā, rattiṁ na bhuñjeyya vikālabhojanaṁ.
vikālabhojanaṁ → T. -nā. (pts note)
พึงงดเว้นจากเมถุนที่เป็นความประพฤติไม่ประเสริฐ ไม่พึงบริโภคอาหารในเวลาวิกาล ในเวลากลางคืน

Mālaṁ na dhāre na ca gandhamācare, mañce chamāyaṁ va sayetha santhate;
gandhamācare → gandhamādhare (mr) | dhāre → dhāraye (sya-all, pts) | gandhamācare → gandhamādhare (cck: ka.) | dhāraye → Ph. M7 dhāre. (pts note) | ācare → M. ādhare; Ph. ādhāre. (pts note) | gandhamācare → gandham ācare (pts) va → ca (bj) | chamāyaṁ va → chamāyaṁva (th) | va sayetha → vasayetha (pts)
ไม่พึงทัดทรงดอกไม้ ไม่พึงลูบไล้ของหอม และพึงนอนบนเตียง บนพื้น หรือบนที่ที่ปูลาดไว้
Etañhi aṭṭhaṅgikamāhuposathaṁ, buddhena dukkhantagunā pakāsitaṁ.
etañhi aṭṭhaṅgikamāhuposathaṁ → etaṁ hi aṭṭhaṅgikamāhu posathaṁ (bjt) | etañhi aṭṭhaṅgikamāhuposathaṁ → etaṁ hi aṭṭhaṅgikam āh uposathaṁ (pts)
บัณฑิตทั้งหลายกล่าวว่า อุโบสถที่ประกอบด้วยองค์ ๘ นี้แล ที่พระพุทธเจ้าผู้ถึงที่สุดทุกข์ทรงประกาศไว้

Cando ca suriyo ca ubho sudassanā, obhāsayaṁ anupariyanti yāvatā;
suriyo → sūro (sya-all) | ca → T. pi; omitted by M. (pts note) | suriyo → S. sūro. (pts note) | ca → omitted by M8. M6. (pts note) obhāsayaṁ anupariyanti → obhāsayantā anuyanti (sya-all) | obhāsayaṁ → M. -sayānu-; M6 -yanti; S. -yantā. (pts note) | anupariyanti → S. anuyanti. (pts note)
ดวงจันทร์และดวงอาทิตย์ทั้งสอง งดงามส่องสว่าง โคจรไปทั่วสถานที่ประมาณเท่าใด
Tamonudā te pana antalikkhagā, nabhe pabhāsanti disāvirocanā.
antalikkhagā → M8 -likkhe. (pts note) pabhāsanti → pabhāsenti (bj) | disāvirocanā etasmiṁ → disā virocanā etamhi (sya-all)
ก็ดวงจันทร์และดวงอาทิตย์นั้น กำจัดความมืดไปในอากาศ ทำให้ทิศสว่างไสว ส่องแสงอยู่ในอากาศ

Etasmiṁ yaṁ vijjati antare dhanaṁ, muttā maṇi veḷuriyañca bhaddakaṁ;
etasmiṁ → S. etamhi. (pts note) | antare → M. Ph. M8 -ti-m-ant- (pts note) maṇi → maṇī (sya-all) | maṇi → M6. M7 maniṁ. (pts note) | veḷuriyañca → veḷuriyañ ca (pts)
ทั่วสถานที่ประมาณเท่าใด ทรัพย์ คือ แก้วมุกดา แก้วมณี แก้วไพฑูรย์
Siṅgīsuvaṇṇaṁ atha vāpi kañcanaṁ, yaṁ jātarūpaṁ haṭakanti vuccati.
siṅgīsuvaṇṇaṁ atha vāpi kañcanaṁ → siṅgī suvaṇṇaṁ athavāpi kāñcanaṁ (sya-all) | kañcanaṁ → S. kā- (pts note) | vāpi → vā pi (pts) haṭakan → M8 sāta- (pts note) | haṭakanti → haṭakan ti (pts)
ทองสิงคีและทองคำตลอดถึงทองชื่อว่าหฏกะ เท่าที่มีอยู่ในสถานที่ประมาณเท่านั้น

Aṭṭhaṅgupetassa uposathassa, kalampi te nānubhavanti soḷasiṁ;
kalampi → kalam pi (pts)
และแสงดวงจันทร์ หมู่ดาวทั้งหมด ยังไม่ถึงเสี้ยวที่ ๑๖ แห่งอุโบสถที่ประกอบด้วยองค์ ๘
Candappabhā tāragaṇā ca sabbe.
tāragaṇā ca → tāragaṇāva (sya-all) | ca → va (pts) | va → all MSS. exc. S. ca. (pts note)

Tasmā hi nārī ca naro ca sīlavā, aṭṭhaṅgupetaṁ upavassuposathaṁ;
tasmā hi → tasmāhi (bjt) upavassuposathaṁ → upavass uposathaṁ (pts)
เพราะฉะนั้นแล สตรีหรือบุรุษผู้มีศีล รักษาอุโบสถที่ประกอบด้วยองค์ ๘
Puññāni katvāna sukhudrayāni, aninditā saggamupenti ṭhānan”ti.
sukhudrayāni → sukhudāyāni (bj) | sukhudrayāni → T. M6. M7 -ddayāni; M8 sukhindriyāni. (pts note) saggamupenti ṭhānanti dutiyaṁ → saggam upenti ṭhānan ti (pts)
ทำบุญที่มีสุขเป็นกำไร ไม่ถูกนินทา ย่อมเข้าถึงสวรรค์

Dutiyaṁ.
dutiyaṁ → ti (pts)
วิตถตุโปสถสูตรที่ ๒ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · ไทย