Kusītārambhavatthusutta๘๐ กุสีตารัมภวัตถุสูตร
“Aṭṭhimāni, bhikkhave, kusītavatthūni.
aṭṭhimāni → (pts) | Aṭṭhimāni → di. ni. 3.334, 358 (cck note) | + → sāvatthinidānaṁ (bjt)ภิกษุทั้งหลาย กุสีตวัตถุ (เหตุแห่งความเกียจคร้าน) ๘ ประการนี้
Katamāni aṭṭha?กุสีตวัตถุ ๘ ประการ อะไรบ้าง คือ
Idha, bhikkhave, bhikkhunā kammaṁ kattabbaṁ hoti.
bhikkhave → omitted by Ph. M8. (pts note) | kattabbaṁ → T. katabbaṁ. (pts note)๑. ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้มีงานที่ต้องทำ
Tassa evaṁ hoti:เธอมีความคิดอย่างนี้ว่า
‘kammaṁ kho me kattabbaṁ bhavissati. Kammaṁ kho pana me karontassa kāyo kilamissati. Handāhaṁ nipajjāmī’ti.
kho → Ph. M8 insert pana. (pts note) | nipajjāmī → M. Ph. M8 nippa- throughout. (pts note) | nipajjāmīti → nipajjāmī ti (pts)‘เราจัก ต้องทำงาน เมื่อเราทำงานอยู่ กายจักเมื่อยล้า อย่ากระนั้นเลย เราจะนอน’
So nipajjati, na vīriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)เธอจึงนอนเสีย ไม่ปรารภความเพียรเพื่อถึงธรรมที่ยัง ไม่ถึง เพื่อบรรลุธรรมที่ยังไม่บรรลุ เพื่อทำให้แจ้งธรรมที่ยังไม่ทำ ให้แจ้ง
Idaṁ, bhikkhave, paṭhamaṁ kusītavatthu.
kusītavatthuṁ → M. Ph. S. -vatthu throughout. (pts note)นี้เป็นกุสีตวัตถุประการที่ ๑
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhunā kammaṁ kataṁ hoti.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)๒. ภิกษุทำงานแล้ว
Tassa evaṁ hoti:เธอมีความคิดอย่างนี้ว่า
‘ahaṁ kho kammaṁ akāsiṁ. Kammaṁ kho pana me karontassa kāyo kilanto. Handāhaṁ nipajjāmī’ti.
akāsiṁ → Ph. M8. M7 -si. (pts note) | nipajjāmīti → nipajjāmī ti (pts)‘เราได้ทำงานแล้ว เมื่อ เราทำงาน กายเมื่อยล้าแล้ว อย่ากระนั้นเลย เราจะนอน’
So nipajjati, na vīriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)เธอจึง นอนเสีย ไม่ปรารภความเพียรเพื่อถึงธรรมที่ยังไม่ถึง เพื่อบรรลุธรรม ที่ยังไม่บรรลุ เพื่อทำให้แจ้งธรรมที่ยังไม่ทำให้แจ้ง
Idaṁ, bhikkhave, dutiyaṁ kusītavatthu.
kusītavatthu → kusītavatthuṁ (pts)นี้เป็นกุสีตวัตถุ ประการที่ ๒
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhunā maggo gantabbo hoti.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)๓. ภิกษุต้องเดินทาง
Tassa evaṁ hoti:เธอมีความคิดอย่างนี้ว่า
‘maggo me gantabbo bhavissati. Maggaṁ kho pana me gacchantassa kāyo kilamissati. Handāhaṁ nipajjāmī’ti.
gantabbo → Ph. gandhabbo. (pts note) | + → kho (th, pts) | nipajjāmīti → nipajjāmī ti (pts)‘เราจักต้องเดินทาง เมื่อ เราเดินทาง กายจักเมื่อยล้า อย่ากระนั้นเลย เราจะนอน’
So nipajjati, na vīriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)เธอจึง นอนเสีย ไม่ปรารภความเพียรเพื่อถึงธรรมที่ยังไม่ถึง เพื่อบรรลุ ธรรมที่ยังไม่บรรลุ เพื่อทำให้แจ้งธรรมที่ยังไม่ทำให้แจ้ง
Idaṁ, bhikkhave, tatiyaṁ kusītavatthu.
kusītavatthu → kusītavatthuṁ (pts)นี้เป็น กุสีตวัตถุประการที่ ๓
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhunā maggo gato hoti.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)๔. ภิกษุเดินทางแล้ว
Tassa evaṁ hoti:เธอมีความคิดอย่างนี้ว่า
‘ahaṁ kho maggaṁ agamāsiṁ. Maggaṁ kho pana me gacchantassa kāyo kilanto. Handāhaṁ nipajjāmī’ti.
gacchantassa → gacchato (sya-all) | agamāsiṁ → Ph. M8 -si. (pts note) | gacchantassa → Ph. M8. S. gacchato; T. continues: handāhaṁ. (pts note) | nipajjāmīti → nipajjāmī ti (pts)‘เราเดินทางแล้ว เมื่อ เราเดินทาง กายเมื่อยล้าแล้ว อย่ากระนั้นเลย เราจะนอน’
So nipajjati, na vīriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)เธอจึง นอนเสีย ไม่ปรารภความเพียรเพื่อถึงธรรมที่ยังไม่ถึง เพื่อบรรลุ ธรรมที่ยังไม่บรรลุ เพื่อทำให้แจ้งธรรมที่ยังไม่ทำให้แจ้ง
Idaṁ, bhikkhave, catutthaṁ kusītavatthu.
kusītavatthu → kusītatthu (bjt) | kusītavatthu → kusītavatthuṁ (pts)นี้เป็น กุสีตวัตถุประการที่ ๔
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto na labhati lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ.
pāripūriṁ → T. pari- always. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)๕. ภิกษุเที่ยวบิณฑบาตตามหมู่บ้านหรือนิคม ไม่ได้โภชนะเศร้าหมอง หรือประณีตบริบูรณ์เพียงพอตามต้องการ
Tassa evaṁ hoti:เธอมีความคิดอย่างนี้ว่า
‘ahaṁ kho gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto nālatthaṁ lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ. Tassa me kāyo kilanto akammañño. Handāhaṁ nipajjāmī’ti.
akammañño handāhaṁ → akammaññohaṁ (bj) | nālatthaṁ → T. M6. M7 n'; alatthaṁ. (pts note) | nipajjāmīti → nipajjāmī ti (pts)‘เราเที่ยวบิณฑบาตตามหมู่บ้านหรือนิคม ก็ไม่ได้โภชนะเศร้าหมอง หรือประณีตบริบูรณ์เพียงพอตามต้องการ กายของเรานั้นเมื่อยล้าแล้ว ไม่ควรแก่การงาน อย่ากระนั้นเลย เราจะนอน’
So nipajjati, na vīriyaṁ ārabhati …pe…
na vīriyaṁ ārabhati → (bj, pts) | nipajjati → M. Ph. M8. S. add na viriyaṁ ār- (pts note) | pe → M. M8 la; Ph. pa. (pts note) | + → asacchikatassa sacchikiriyāya (bjt)เธอจึงนอนเสีย ไม่ปรารภความเพียร ฯลฯ
idaṁ, bhikkhave, pañcamaṁ kusītavatthu.
kusītavatthu → kusītavatthuṁ (pts)นี้เป็นกุสีตวัตถุประการที่ ๕
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto labhati lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ.
labhati → omitted by M8. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)๖. ภิกษุเที่ยวบิณฑบาตตามหมู่บ้านหรือนิคม ได้โภชนะเศร้าหมอง หรือประณีตบริบูรณ์เพียงพอตามต้องการ
Tassa evaṁ hoti:เธอมีความคิดอย่างนี้ว่า
‘ahaṁ kho gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto alatthaṁ lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ. Tassa me kāyo garuko akammañño māsācitaṁ maññe. Handāhaṁ nipajjāmī’ti.
māsācitaṁ → māsācitakaṁ (bj: sīmu) | alatthaṁ → omitted by T. (pts note) | māsācitaṁ → T. -cikam; M6 -ṭikaṁ; M7 -vikam; Ph. mānasacitaṁ; omitted by M8. (pts note) | nipajjāmīti → nipajjāmī ti (bjt, pts)‘เราเที่ยวบิณฑบาตตามหมู่บ้านหรือนิคม ได้โภชนะเศร้าหมองหรือ ประณีตบริบูรณ์เพียงพอตามต้องการแล้ว กายของเรานั้นหนัก ไม่ควร แก่การงาน เหมือนถั่วราชมาสชุ่มด้วยน้ำ อย่ากระนั้นเลย เรา จะนอน’
So nipajjati, na vīriyaṁ ārabhati …pe…
na vīriyaṁ ārabhati → (bj, pts) | nipajjati → M. S. add viriyaṁ ār-; T. omits so nipp- (pts note) | pe → M. Ph. pa; omitted by M8. (pts note) | + → asacchikatassa sacchikiriyāya (bjt)เธอจึงนอนเสีย ไม่ปรารภความเพียร ฯลฯ
idaṁ, bhikkhave, chaṭṭhaṁ kusītavatthu.
kusītavatthu → kusītavatthuṁ (pts)นี้เป็นกุสีตวัตถุ ประการที่ ๖
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhuno uppanno hoti appamattako ābādho.
bhikkhuno → M6 adds ābādho. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)๗. ภิกษุเกิดมีอาพาธขึ้นเล็กน้อย
Tassa evaṁ hoti:เธอมีความคิดอย่างนี้ว่า
‘uppanno kho me ayaṁ appamattako ābādho atthi kappo nipajjituṁ. Handāhaṁ nipajjāmī’ti.
atthikappo → aṭṭhikappo (bj: sīmu) | nipajjituṁ → nippajjituṁ (bj: sīmu) | nipajjāmīti → nipajjāmī ti (bjt, pts)‘เราเกิดมี อาพาธขึ้นเล็กน้อยแล้ว มีข้ออ้างที่จะนอนได้ อย่ากระนั้นเลย เราจะนอน’
So nipajjati, na vīriyaṁ ārabhati …pe…
na vīriyaṁ ārabhati → (bj, pts) | nipajjati → M. S. add na vi- ār- (pts note) | pe → M. la; Ph. pa; omitted by M8. (pts note) | + → asacchikatassa sacchikiriyāya (bjt) | vīriyaṁ → viriyaṁ (th)เธอจึงนอนเสีย ไม่ปรารภความเพียร ฯลฯ
idaṁ, bhikkhave, sattamaṁ kusītavatthu.
kusītavatthu → kusītavatthuṁ (pts)นี้เป็น กุสีตวัตถุประการที่ ๗
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu gilānā vuṭṭhito hoti aciravuṭṭhito gelaññā.
vuṭṭhito → a. ni. 6.16 suttavaṇṇanā ṭīkā oloketabbā (cck note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)๘. ภิกษุหายอาพาธแล้ว แต่หายอาพาธยังไม่นาน
Tassa evaṁ hoti:
Tassa → S. omits all from Tassa to tassa. (pts note)เธอมีความคิด อย่างนี้ว่า
‘ahaṁ kho gilānā vuṭṭhito aciravuṭṭhito gelaññā. Tassa me kāyo dubbalo akammañño. Handāhaṁ nipajjāmī’ti.
nipajjāmīti → nipajjāmī ti (pts)‘เราหายอาพาธแล้ว แต่หายอาพาธยังไม่นาน กาย ของเรานั้นยังอ่อนแอ ไม่ควรแก่การงาน อย่ากระนั้นเลย เรา จะนอน’
So nipajjati, na vīriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)เธอจึงนอนเสีย ไม่ปรารภความเพียรเพื่อถึงธรรมที่ยัง ไม่ถึง เพื่อบรรลุธรรมที่ยังไม่บรรลุ เพื่อทำให้แจ้งธรรมที่ยังไม่ทำ ให้แจ้ง
Idaṁ, bhikkhave, aṭṭhamaṁ kusītavatthu.
kusītavatthu → kusītavatthuṁ (pts)นี้เป็นกุสีตวัตถุประการที่ ๘
Imāni kho, bhikkhave, aṭṭha kusītavatthūni.
kusītavatthūni → kusītavatthūnī ti (bj, sya-all) | kusītavatthūni aṭṭhimāni → kusītavatthūnī ti aṭṭh imāni (pts) | kusītavatthūni → kusītavatthūnīti (th)ภิกษุทั้งหลาย กุสีตวัตถุ ๘ ประการนี้แล
Aṭṭhimāni, bhikkhave, ārambhavatthūni.
ārambhavatthūni → ārabbhavatthūni (sya-all, pts) | Aṭṭhimāni → dī. ni. 3.335, 358 (cck note) | ti → M. omits ti, then, without giving a new number, it reads: Atth'; imāni; S. gives a new number (LXXX), but it reads: Idha and so on. (pts note) | aṭṭhimāni → ti aṭṭh imāni (pts)ภิกษุทั้งหลาย อารัมภวัตถุ (เหตุปรารภความเพียร) ๘ ประการนี้
Katamāni aṭṭha?อารัมภวัตถุ ๘ ประการ อะไรบ้าง คือ
Idha, bhikkhave, bhikkhunā kammaṁ kattabbaṁ hoti.๑. ภิกษุในธรรมวินัยนี้มีงานที่ต้องทำ
Tassa evaṁ hoti:เธอมีความคิดอย่างนี้ว่า
‘kammaṁ kho me kattabbaṁ bhavissati. Kammaṁ kho mayā karontena na sukaraṁ buddhānaṁ sāsanaṁ manasi kātuṁ. Handāhaṁ paṭikacceva vīriyaṁ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’ti.
mayā → pana me (bj, sya-all, pts) | paṭikacceva vīriyaṁ → paṭigacceva viriyaṁ (bj, pts) | pana → omitted by M. (pts note) | me → M. Ph. M8 mayā. (pts note) | paṭigacc → M. Ph. M8. S. paṭik- always. (pts note) | manasi kātuṁ → manasikātuṁ (bjt, th, pts) | paṭikacceva vīriyaṁ → paṭigacc eva viriyaṁ (pts) | sacchikiriyāyāti → sacchikiriyāyā ti (pts)‘เราจัก ต้องทำงาน เมื่อเราทำงาน การจะใส่ใจคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า มิใช่ทำได้ง่าย อย่ากระนั้นเลย เราจะรีบปรารภความเพียรเพื่อถึงธรรม ที่ยังไม่ถึง เพื่อบรรลุธรรมที่ยังไม่บรรลุ เพื่อทำให้แจ้งธรรมที่ยังไม่ ทำให้แจ้ง’
So vīriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)เธอจึงปรารภความเพียรเพื่อถึงธรรมที่ยังไม่ถึง เพื่อ บรรลุธรรมที่ยังไม่บรรลุ เพื่อทำให้แจ้งธรรมที่ยังไม่ทำให้แจ้ง
Idaṁ, bhikkhave, paṭhamaṁ ārambhavatthu.
paṭhamaṁ → T. aṭṭhamaṁ. (pts note) | ārambhavatthu → ārabbhavatthu (th) | ārambhavatthu → ārabbhavatthuṁ (pts)นี้เป็น อารัมภวัตถุประการที่ ๑
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhunā kammaṁ kataṁ hoti.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)๒. ภิกษุทำงานแล้ว
Tassa evaṁ hoti:
hoti → omitted by M8. (pts note)เธอมีความคิดอย่างนี้ว่า
‘ahaṁ kho kammaṁ akāsiṁ. Kammaṁ kho panāhaṁ karonto nāsakkhiṁ buddhānaṁ sāsanaṁ manasi kātuṁ. Handāhaṁ vīriyaṁ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’ti.
sacchikiriyāyāti → sacchikiriyāya (bj) | akāsiṁ → Ph. M8 -si. (pts note) | karonto → M8 -tena. (pts note) | nāsakkhiṁ → M. Ph. M7 -kkhi; M8 na sakkā. (pts note) | buddhānaṁ → T. -na. (pts note) | manasi kātuṁ → manasikātuṁ (bjt, th, pts) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | sacchikiriyāyāti → sacchikiriyāyā ti (pts)‘เราทำงานแล้ว เมื่อทำงาน ก็ไม่สามารถที่จะใส่ใจคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าได้ อย่ากระนั้นเลย เราจะรีบปรารภความเพียรเพื่อถึงธรรมที่ยังไม่ถึง เพื่อบรรลุธรรมที่ยังไม่บรรลุ เพื่อทำให้แจ้งธรรมที่ยังไม่ทำให้แจ้ง’
So vīriyaṁ ārabhati.
appattassa → M. M8 la; Ph. pa; S. pe || Idaṁ. (pts note) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts) | + → appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya (bjt, pts)เธอจึงปรารภความเพียร ฯลฯ
Idaṁ, bhikkhave, dutiyaṁ ārambhavatthu.
ārambhavatthu → ārabbhavatthu (th) | ārambhavatthu → ārabbhavatthuṁ (pts)นี้เป็นอารัมภวัตถุประการที่ ๒
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhunā maggo gantabbo hoti.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)๓. ภิกษุต้องเดินทาง
Tassa evaṁ hoti—เธอมีความคิดอย่างนี้ว่า
maggo kho me gantabbo bhavissati. Maggaṁ kho pana me gacchantena na sukaraṁ buddhānaṁ sāsanaṁ manasi kātuṁ. Handāhaṁ vīriyaṁ …pe…
vīriyaṁ → paṭigacceva viriyaṁ ārabhāmi (bj); viriyaṁ ārabhāmi (sya-all) | gantabbo → Ph. gandh- (pts note) | me → omitted by M. M8. (pts note) | eva → omitted by M. Ph. M8. S. (pts note) | manasi kātuṁ → manasikātuṁ (bjt, th, pts) | vīriyaṁ → paṭigacc eva viriyaṁ ārabhāmi (pts)เราจักต้องเดินทาง การที่เราเดินทางอยู่จะใส่ใจคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้ามิใช่ทำได้ง่าย อย่ากระนั้นเลย เราจะรีบปรารภความเพียร ฯลฯ
idaṁ, bhikkhave, tatiyaṁ ārambhavatthu.
ārambhavatthu → ārabbhavatthu (th) | ārambhavatthu → ārabbhavatthuṁ (pts)นี้เป็นอารัมภวัตถุประการที่ ๓
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhunā maggo gato hoti.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)๔. ภิกษุเดินทางแล้ว
Tassa evaṁ hoti—เธอมีความคิดอย่างนี้ว่า
ahaṁ kho maggaṁ agamāsiṁ. Maggaṁ kho panāhaṁ gacchanto nāsakkhiṁ buddhānaṁ sāsanaṁ manasi kātuṁ. Handāhaṁ vīriyaṁ ārabhāmi …pe…
agamāsiṁ → M. M8 -si. (pts note) | nāsakkhiṁ → M. M8 -kkhi. (pts note) | pe → M. M8 la; Ph. pa. (pts note) | manasi kātuṁ → manasikātuṁ (bjt, th, pts) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)เราเดินทางแล้ว เมื่อเดินทาง ก็ไม่สามารถจะใส่ใจคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าได้ อย่ากระนั้นเลย เราจะรีบปรารภความเพียร ฯลฯ
idaṁ, bhikkhave, catutthaṁ ārambhavatthu.
ārambhavatthu → ārabbhavatthu (th) | ārambhavatthu → ārabbhavatthuṁ (pts)นี้เป็นอารัมภวัตถุประการที่ ๔
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto na labhati lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)๕. ภิกษุเที่ยวบิณฑบาตตามหมู่บ้านหรือนิคม ไม่ได้โภชนะเศร้าหมอง หรือประณีตบริบูรณ์เพียงพอตามต้องการ
Tassa evaṁ hoti—เธอมีความคิดอย่างนี้ว่า
ahaṁ kho gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto nālatthaṁ lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ. Tassa me kāyo lahuko kammañño. Handāhaṁ vīriyaṁ ārabhāmi …pe…
nālatthaṁ → Ph. T. n'al- (pts note) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)เราเที่ยวบิณฑบาตตามหมู่บ้านหรือนิคม ก็ไม่ได้โภชนะเศร้าหมอง หรือประณีตบริบูรณ์เพียงพอตามต้องการ กายของเรานั้นเบา ควรแก่การงาน อย่ากระนั้นเลย เราจะรีบปรารภความเพียร ฯลฯ
idaṁ, bhikkhave, pañcamaṁ ārambhavatthu.
ārambhavatthu → ārabbhavatthu (th) | ārambhavatthu → ārabbhavatthuṁ (pts)นี้เป็นอารัมภวัตถุประการที่ ๕
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto labhati lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)๖. ภิกษุเที่ยวบิณฑบาตตามหมู่บ้านหรือนิคม ได้โภชนะเศร้าหมอง หรือประณีตบริบูรณ์เพียงพอตามต้องการ
Tassa evaṁ hoti—เธอมีความคิดอย่างนี้ว่า
ahaṁ kho gāmaṁ vā nigamaṁ vā piṇḍāya caranto alatthaṁ lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ. Tassa me kāyo balavā kammañño. Handāhaṁ vīriyaṁ ārabhāmi …pe…
balavā → lahuko (sya-all) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)เราเที่ยวบิณฑบาตตามหมู่บ้านหรือนิคม ได้โภชนะเศร้าหมองหรือ ประณีตบริบูรณ์เพียงพอตามต้องการแล้ว กายของเราเบา ควรแก่ การงาน อย่ากระนั้นเลย เราจะรีบปรารภความเพียร ฯลฯ
idaṁ, bhikkhave, chaṭṭhaṁ ārambhavatthu.
ārambhavatthu → ārabbhavatthu (th) | ārambhavatthu → ārabbhavatthuṁ (pts)นี้เป็น อารัมภวัตถุประการที่ ๖
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhuno uppanno hoti appamattako ābādho.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)๗. ภิกษุเกิดมีอาพาธขึ้นเล็กน้อย
Tassa evaṁ hoti—เธอมีความคิดอย่างนี้ว่า
uppanno kho me ayaṁ appamattako ābādho. Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ me ābādho pavaḍḍheyya. Handāhaṁ paṭikacceva vīriyaṁ ārabhāmi …pe…
paṭikacceva vīriyaṁ → paṭigacceva viriyaṁ (bj, pts) | yaṁ → omitted by M8. (pts note) | pe → M. M8 la; Ph. pa. (pts note) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | paṭikacceva vīriyaṁ → paṭigacc eva viriyaṁ (pts)‘เราเกิดมี อาพาธขึ้นเล็กน้อยแล้ว เป็นไปได้ที่อาพาธของเราจะพึงรุนแรงขึ้น อย่ากระนั้นเลย เราจะรีบปรารภความเพียร ฯลฯ
idaṁ, bhikkhave, sattamaṁ ārambhavatthu.
ārambhavatthu → ārabbhavatthu (th) | ārambhavatthu → ārabbhavatthuṁ (pts)นี้เป็นอารัมภวัตถุประการที่ ๗
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu gilānā vuṭṭhito hoti aciravuṭṭhito gelaññā.
aciravuṭṭhito → acira vuṭṭhito (bjt) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)๘. ภิกษุหายอาพาธแล้ว แต่หายอาพาธยังไม่นาน
Tassa evaṁ hoti:เธอมีความคิด อย่างนี้ว่า
‘ahaṁ kho gilānā vuṭṭhito aciravuṭṭhito gelaññā. Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati yaṁ me ābādho paccudāvatteyya. Handāhaṁ paṭikacceva vīriyaṁ ārabhāmi appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāyā’ti.
paṭikacceva vīriyaṁ → paṭigacceva viriyaṁ (bj, pts) | sacchikiriyāyāti → sacchikiriyāya (bj) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | paṭikacceva vīriyaṁ → paṭigacc eva viriyaṁ (pts) | sacchikiriyāyāti → sacchikiriyāyā ti (pts)‘เราหายอาพาธแล้ว แต่หายอาพาธยังไม่นาน เป็นไปได้ ที่อาพาธของเราจะพึงกลับกำเริบขึ้น อย่ากระนั้นเลย เราจะรีบ ปรารภความเพียร เพื่อถึงธรรมที่ยังไม่ถึง เพื่อบรรลุธรรมที่ยังไม่ บรรลุ เพื่อทำให้แจ้งธรรมที่ยังไม่ทำให้แจ้ง’
So vīriyaṁ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya.
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th, pts)เธอจึงปรารภความเพียร เพื่อถึงธรรมที่ยังไม่ถึง เพื่อบรรลุธรรมที่ยังไม่บรรลุ เพื่อทำให้แจ้ง ธรรมที่ยังไม่ทำให้แจ้ง
Idaṁ, bhikkhave, aṭṭhamaṁ ārambhavatthu.
ārambhavatthu → ārabbhavatthu (th) | ārambhavatthu → ārabbhavatthuṁ (pts)นี้เป็นอารัมภวัตถุประการที่ ๘
Imāni kho, bhikkhave, aṭṭha ārambhavatthūnī”ti.
ārambhavatthūnīti dasamaṁ → ārabbhavatthūnīti (sya-all) | ārambhavatthūnīti → ārabbhavatthūnī ti (pts)ภิกษุทั้งหลาย อารัมภวัตถุ ๘ ประการนี้แล
Dasamaṁ.กุสีตารัมภวัตถุสูตรที่ ๑๐ จบ
Yamakavaggo tatiyo.
tatiyo → aṭṭhamo (bj) | + → tatruddānaṁ (th)
Tassuddānaṁรวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ
Dve saddhā dve maraṇassatī, dve sampadā athāpare;
maraṇassatī → maraṇasati (pts) | saddhā → omitted by S. (pts note) | maraṇasati → Ph. M8. S. paṭipadā. (pts note) | maraṇassatī → maraṇasatī (bjt) sampadā → omitted by Ph. M8. S. (pts note) | athāpare → Ph. M8. S. apare. (pts note) | dve sampadā athāpare → acchā (th)๑. ปฐมสัทธาสูตร ๒. ทุติยสัทธาสูตร ๓. ปฐมมรณัสสติสูตร ๔. ทุติยมรณัสสติสูตร ๕. ปฐมสัมปทาสูตร ๖. ทุติยสัมปทาสูตร Icchā alaṁ parihānaṁ, kusītārambhavatthūnīti.
alaṁ → Ph. M8. S. lacchā. (pts note) kusītārambhavatthūnīti → kusītaṁ ārambhavatthanīti (bj); kusītaṁ ārabbhavatthunī ti (pts) | kusītaṁ → Ph. inserts aṭṭha. (pts note) | kusītārambhavatthūnīti → kusītaṁ ārabbhavatthūnīti sativaggo catuttho (th)๗. อิจฉาสูตร ๘. อลังสูตร ๙. ปริหานสูตร ๑๐. กุสีตารัมภวัตถุสูตร