Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Dīgha Nikāya 18Lange Lehrreden 18

JanavasabhasuttaMit Janavasabha

1. Nātikiyādibyākaraṇa1. Bekanntgabe, wo Menschen aus Ñātika und anderen Orten wiedergeboren wurden

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā nātike viharati giñjakāvasathe.
nātike → nādike (si, sya-all, km, pts1ed) | nātike → nādike (pts) | nātike → nādike (bj: sīmu, syā, PTS) | nātike → nādike (cck: sī. syā. pī.) | Nādike → Bm Nātike. (pts note)
Einmal hielt sich der Buddha bei Ñātika im Backsteinhaus auf.

Tena kho pana samayena bhagavā parito parito janapadesu paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu byākaroti kāsikosalesu vajjimallesu cetivaṁsesu kurupañcālesu majjhasūrasenesu:
cetivaṁsesu → cetiyavaṁsesu (mr) | majjhasūrasenesu → macchasūrasenesu (si, pts1ed); macchasurasenesu (sya-all, km) | kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all) | majjhasūrasenesu → macchasūrasenesu (bj, pts) | kāsikosalesu vajjimallesu → kāsīkosalesu vajjīmallesu (sya-all) | kālaṅkate upapattīsu byākaroti → kālakate uppattīsu vyākaroti (pts) | cetivaṁsesu → cetiyavaṁsesu (bj: machasaṁ) | cetivaṁsesu → cetiyavaṁsesu (cck: ka.) | majjhasūrasenesu → macchasurasenesu (cck: syā.); macchasūrasenesu (cck: sī. pī.) | abbhatīte → Sct abbhatite; Oldenberg, MV. i. 23, 5, abbhatitaṁ. (pts note) | uppattīsu → Sdt -tisu: Bm K upapattīsu, and below 2, 3. (pts note) | Ceti- → Bm Cetiya, and below. (pts note) | kālaṅkate upapattīsu byākaroti kāsikosalesu vajjimallesu cetivaṁsesu kurupañcālesu majjhasūrasenesu → kālakate uppattīsu vyākaroti kāsi-kosalesu vajji-mallesu ceti vaṁsesu kuru-pañcālesu maccha-sūrasenesu (pts)
Da gab der Buddha zu der Zeit bekannt, wo verstorbene Anhänger aus allen Ländern wiedergeboren waren; die Kāsier und Kosaler, die Vajjier und Maller, die Cetier und Vaccher, die Kuruer und Pañcāler, die Maccher und Sūrasener:

“asu amutra upapanno, asu amutra upapanno.
upapanno → uppanno (pts1ed); upapannoti (mr) | upapanno asu → uppannoasu (pts) | upapanno → uppanno (pts) | upapanno → upapannoti (cck: ka.) | uppanno → -7 Sc omits; St inserts by correction; Bm K upapanno, each time; Bm adds ti after repetition. (pts note)
„Dieser wurde hier wiedergeboren, jene wurde da wiedergeboren.

Paropaññāsa nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā.
paropaññāsa → ti paropaññāsaṁ (bj) | kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | paropaññāsa nātikiyā → paropaññāsā nādikiyā (sya-all) | nātikiyā → nādikiyā (pts) | Nādikiyā → SS nadikā; Bm nātikiyā (and below); K paññāsā nād-. (pts note) | abbhatītā → So SS Bm. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | paropaññāsa nātikiyā → paro-paññāsa nādikiyā (pts) | anāvattidhammā → anāvatti-dhammā (pts)
Über fünfzig Anhänger aus Ñātika hatten bei ihrem Tod die fünf niederen Fesseln aufgelöst. Sie wurden durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren und werden dort erlöschen, sie müssen von jener Welt nicht zurückkehren.

Sādhikā navuti nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmino, sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karissanti.
sakideva → sakiṁdeva (mr) | kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | nātikiyā → nādikiyā (sya-all, pts) | sakideva → sakiṁdevaṁ (bj: kām) | sakideva → sakiṁdeva (cck: ka.) | Sādhikā → SS sādhita; below sādhika; Bm K sādhikā cp. xvi. 2, 7. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | rāgadosamohānaṁ → rāga-dosa-mohānaṁ (pts) | sakideva → sakid eva (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)
Mehr als neunzig Anhänger aus Ñātika hatten bei ihrem Tod drei Fesseln aufgelöst und Gier, Hass und Täuschung abgeschwächt. Sie sind Einmalwiederkehrer, die nur einmal in diese Welt zurückkehren, um dann dem Leiden ein Ende zu machen.

Sātirekāni pañcasatāni nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā”ti.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | nātikiyā → nādikiyā (sya-all, pts) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhiparāyanāti (sya-all, pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhiparāyaṇā ti (bjt) | pañcasatāni nātikiyā → pañca-satāni nādikiyā (pts) | avinipātadhammā → avinipāta-dhammā (pts) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhi-parāyanā ti (pts)
Mehr als fünfhundert Anhänger aus Ñātika hatten bei ihrem Tod drei Fesseln aufgelöst. Sie sind in den Strom eingetreten, müssen nicht mehr in der Unterwelt wiedergeboren werden und sind für das Erwachen bestimmt.“

Assosuṁ kho nātikiyā paricārakā:
nātikiyā → nādikiyā (sya-all, pts)
Als die Anhänger aus Ñātika hörten,
“bhagavā kira parito parito janapadesu paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu byākaroti kāsikosalesu vajjimallesu cetivaṁsesu kurupañcālesu majjhasūrasenesu:
kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all) | majjhasūrasenesu → macchasūrasenesu (bj, pts); macchasurasenesu (sya-all) | kāsikosalesu vajjimallesu → kāsīkosalesu vajjīmallesu (sya-all) | kālaṅkate upapattīsu byākaroti → kālakate uppattīsu vyākaroti (pts)
was der Buddha bekanntgegeben hatte,
‘asu amutra upapanno, asu amutra upapanno.
upapanno paropaññāsa → upapannoti paropaññāsaṁ (bj) | upapanno → uppanno (pts) | uppanno → Bm adds ti, and below. (pts note)
Paropaññāsa nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | paropaññāsa nātikiyā → paropaññāsā nādikiyā (sya-all) | nātikiyā → nādikiyā (pts) | paropaññāsa → paropaññāsaṁ (bjt) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | paropaññāsa nātikiyā → paro-paññāsa nādikiyā (pts) | kālaṅkatā → kāla-katā (pts) | anāvattidhammā → anāvatti-dhammā (pts)
Sādhikā navuti nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmino sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karissanti.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | nātikiyā → nādikiyā (sya-all, pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | rāgadosamohānaṁ → rāga-dosa-mohānaṁ (pts) | sakideva → sakid eva (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)
Sātirekāni pañcasatāni nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’”ti.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | nātikiyā → nādikiyā (sya-all, pts) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhiparāyanāti (sya-all, pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | pañcasatāni nātikiyā → pañca-satāni nādikiyā (pts) | avinipātadhammā → avinipāta-dhammā (pts) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhi-parāyanā ti (pts)
Tena ca nātikiyā paricārakā attamanā ahesuṁ pamuditā pītisomanassajātā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṁ sutvā.
nātikiyā → nādikiyā (sya-all, pts) | pañhaveyyākaraṇaṁ → pañhāveyyākaraṇaṁ (sya-all) | pañhaveyyākaraṇaṁ → pañhāveyyākaraṇaṁ (bj: syā, kām) | pañhaveyyākaraṇaṁ → pañhāveyyākaraṇaṁ (cck: syā. ka.) | pañha- → Sc pañhaṁ; K pañhā. (pts note) | veyyākaraṇaṁ → St veyyākk-. (pts note) | pītisomanassajātā → pīti-somanassa jātā (pts) | pañhaveyyākaraṇaṁ → pañha veyyākaraṇaṁ (pts)
waren sie über seine Antworten auf diese Fragen erhoben und überglücklich, voller Ekstase und Glück.

Assosi kho āyasmā ānando:Der Ehrwürdige Ānanda hörte, “bhagavā kira parito parito janapadesu paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu byākaroti kāsikosalesu vajjimallesu cetivaṁsesu kurupañcālesu majjhasūrasenesu:
kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all) | majjhasūrasenesu → macchasūrasenesu (bj, pts); macchasurasenesu (sya-all) | kāsikosalesu vajjimallesu → kāsīkosalesu vajjīmallesu (sya-all) | kālaṅkate upapattīsu byākaroti → kālakate uppattīsu vyākaroti (pts) | uppattīsu → SS -isu. (pts note) | kālaṅkate upapattīsu byākaroti kāsikosalesu vajjimallesu cetivaṁsesu → kālakate uppattīsu vyākaroti kāsi-kosalesu vajji-mallesu ceti-vaṁsesu (pts) | majjhasūrasenesu → maccha-sūrasenesu (pts)
was der Buddha bekanntgegeben hatte,
‘asu amutra upapanno, asu amutra upapanno.
upapanno → uppanno (pts)
Paropaññāsa nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā.
paropaññāsa nātikiyā → ti paropaññāsanātikiyā (bj); paropaññāsā nādikiyā (sya-all) | kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | nātikiyā → nādikiyā (pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | paropaññāsa nātikiyā → paro-paññāsa nādikiyā (pts) | kālaṅkatā → kāla-katā (pts) | anāvattidhammā → anāvatti-dhammā (pts)
Sādhikā navuti nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmino sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karissanti.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | nātikiyā → nādikiyā (sya-all, pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | rāgadosamohānaṁ → rāga-dosa-mohānaṁ (pts) | sakideva → sakid eva (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)
Sātirekāni pañcasatāni nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā’ti.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | nātikiyā → nādikiyā (sya-all) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhiparāyanāti (sya-all, pts) | pañcasatāni nātikiyā → pañca satāni nādikiyā (pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhiparāyaṇā ti (bjt) | avinipātadhammā → avinipāta-dhammā (pts) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhi-parāyanā ti (pts)
Tena ca nātikiyā paricārakā attamanā ahesuṁ pamuditā pītisomanassajātā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṁ sutvā”ti.
nātikiyā → nādikiyā (sya-all, pts) | pañhaveyyākaraṇaṁ → pañhāveyyākaraṇaṁ (sya-all) | + → ānanda parikathā (bjt) | pītisomanassajātā → pītisomanassa-jātā (pts) | pañhaveyyākaraṇaṁ sutvāti → pañha-veyyākaraṇaṁ sutvā ti (pts)
und wie glücklich die Ñātiker darüber waren.

2. Ānandaparikathā2. Ānandas Anregung

Atha kho āyasmato ānandassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Da dachte der Ehrwürdige Ānanda:
“ime kho panāpi ahesuṁ māgadhakā paricārakā bahū ceva rattaññū ca abbhatītā kālaṅkatā.
kho panāpi → tena kho panāpi (sya-all); te kho panapi (pts1ed) | kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | māgadhakā → māgadhikā (sya-all) | panāpi → pana pi (pts) | panāpi → panapi (bj: PTS) | māgadhikā → māgadhakātipi pāṭho (sya-all note) | pi → -1 Bm K panāpi, and below. (pts note) | Māgadhakā → K Māgadhikā, and below; note, Māgadhakātipi pāṭho. (pts note) | ceva → eva (pts)
„Aber da waren doch auch Anhänger aus Magadha, viele, lange erfahren, die gestorben sind.
Suññā maññe aṅgamagadhā aṅgamāgadhakehi paricārakehi abbhatītehi kālaṅkatehi.
kālaṅkatehi → kālakatehi (bj, pts) | aṅgamāgadhakehi → māgadhikehi (sya-all); māgadhakehi (pts) | kālaṅkatehi te → kālakatehi tena (sya-all) | aṅgamāgadhakehi → aṅgamāgadhikehi (bj: syā) | aṅgamāgadhakehi → aṅgamāgadhikehi (cck: syā.) | AṅgaMagadhā → Sc Māgadhā. (pts note) | Māgadhakehi → Bm Aṅga-Māg-; K -ikehi, and below. (pts note)
Man könnte denken, dass Aṅga und Magadha von Anhängern leer gefegt wären, da sie gestorben sind!
Te kho panāpi ahesuṁ buddhe pasannā dhamme pasannā saṅghe pasannā sīlesu paripūrakārino.
paripūrakārino → paripūrīkārino (sya-all) | panāpi → pana pi (pts) | panāpi → tena kho panāpi (cck: syā.) | Te → K tena, and below 6. (pts note) | paripūrakārino → K paripūrīk-, and below. (pts note) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts)
Doch auch sie hatten Zuversicht zum Buddha, zum Dhamma und zum Saṅgha und hatten ihre Tugend erfüllt.
Te abbhatītā kālaṅkatā bhagavatā abyākatā;
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | abyākatā → avyākatā tesam (pts)
Der Buddha hat ihr Verscheiden nicht bekanntgegeben.
tesampissa sādhu veyyākaraṇaṁ, bahujano pasīdeyya, tato gaccheyya sugatiṁ.
tesampissa → tesampassa (bj) | tesampassa → tesampissa (bj: machasaṁ) | assa → Bm K pi 'ssa, and below. (pts note) | tesampissa → tesaṁpissa (th) | tesampissa → p assa (pts)
Es wäre gut, wenn er das täte, denn dann würden viele Menschen Zuversicht gewinnen und an einem guten Ort wiedergeboren werden.

Ayaṁ kho panāpi ahosi rājā māgadho seniyo bimbisāro dhammiko dhammarājā hito brāhmaṇagahapatikānaṁ negamānañceva jānapadānañca.
panāpi → pana pi (pts) | dhammarājā → dhamma-rājā (pts) | brāhmaṇagahapatikānaṁ negamānañceva jānapadānañca → brāhmaṇa-gahapatikānaṁ negamānañ eva jānapadānañ ca (pts)
Dieser König Seniya Bimbisāra von Magadha war ein gerechter und prinzipientreuer König, der den Brahmanen und Hausbesitzern Gutes tat, und ebenso den Menschen aus Stadt und Land.
Apissudaṁ manussā kittayamānarūpā viharanti:
kittayamānarūpā → kittiyamānarūpā (sya-all) | apissudaṁ → api ssudaṁ (pts) | kittayamānarūpā → kittayamāna-rūpā (pts)
Die Leute singen immer noch sein Lob:
‘evaṁ no so dhammiko dhammarājā sukhāpetvā kālaṅkato, evaṁ mayaṁ tassa dhammikassa dhammarañño vijite phāsu viharimhā’ti.
phāsu → phāsukaṁ (sya-all, km) | kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts) | phāsu → phāsukaṁ (bj: syā) | phāsu → phāsukaṁ (cck: syā.) | evaṁ → SS eva. (pts note) | phāsu → So SS Bm (below, Sdt phāsuṁ); K phāsukaṁ. (pts note) | dhammarājā → dhamma-rājā (pts) | dhammarañño → dhamma-rañño (pts)
‚Dieser gerechte und prinzipientreue König, der uns so glücklich gemacht hat, ist gestorben. Unter seiner Oberherrschaft war das Leben gut.‘
So kho panāpi ahosi buddhe pasanno dhamme pasanno saṅghe pasanno sīlesu paripūrakārī.
paripūrakārī → paripūrīkārī (sya-all) | panāpi → pana pi (pts) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts)
Doch auch er hatte Zuversicht zum Buddha, zum Dhamma und zum Saṅgha und hatte seine Tugend erfüllt.
Apissudaṁ manussā evamāhaṁsu:
apissudaṁ → api ssudaṁ (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
Die Leute sagen:
‘yāva maraṇakālāpi rājā māgadho seniyo bimbisāro bhagavantaṁ kittayamānarūpo kālaṅkato’ti.
kālaṅkatoti → kālakatoti (bj, pts) | kittayamānarūpo kālaṅkatoti → kittiyamānarūpo kālakatoti (sya-all) | maraṇakālāpi → maraṇa-kālā pi (pts) | kittayamānarūpo kālaṅkatoti → kittayamāna-rūpo kālakato ti (pts)
‚Bis zum Tag seines Todes sang der König Bimbisāra das Lob des Buddha!‘
So abbhatīto kālaṅkato bhagavatā abyākato.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts) | abyākato → avyākato tassa (pts)
Der Buddha hat sein Verscheiden nicht bekanntgegeben.
Tassapissa sādhu veyyākaraṇaṁ bahujano pasīdeyya, tato gaccheyya sugatiṁ.
tassapissa → tassa passa (bj) | tassapissa → p assa (pts)
Es wäre gut, wenn er das täte, denn dann würden viele Menschen Zuversicht gewinnen und an einem guten Ort wiedergeboren werden.

Bhagavato kho pana sambodhi magadhesu.
magadhesu → māgadhesu (sya-all) | Magadhesu → So SS but afterwards Māg-. (pts note)
Außerdem ist der Buddha in Magadha erwacht;
Yattha kho pana bhagavato sambodhi magadhesu, kathaṁ tatra bhagavā māgadhake paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu na byākareyya.
pana → (bj) | tatra → tattha (bj, pts) | kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all) | magadhesu → māgadhesu (sya-all) | māgadhake → māgadhike (sya-all) | kālaṅkate upapattīsu → kālakate uppattīsu (pts) | byākareyya → vyākareyya (pts)
warum also hat er nicht bekanntgegeben, wo die Anhänger aus Magadha wiedergeboren sind?
Bhagavā ce kho pana māgadhake paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu na byākareyya, dīnamanā tenassu māgadhakā paricārakā;
dīnamanā → ninnamanā (sya-all, km); dīnamānā (pts1ed) | ce → ceva (bj) | kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all) | māgadhake → māgadhike (sya-all) | māgadhakā → māgadhikā (sya-all) | kālaṅkate upapattīsu → kālakate uppattīsu (pts) | byākareyya dīnamanā tenassu → vyākareyya dīnamānā tena ssu (pts) | dīnamanā → ninnamanā (cck: syā.); dīnamānā (cck: sī. pī.) | ninnamanā → dīnamānā (sya-all: sī.) | dīnamānā → Sc dinamānā; Bm dinamanā; K ninnamanā; K (Sī) dīnamānā; and below. (pts note)
Wenn er es nicht tut, werden sie bedrückt sein.“
yena kho panassu dīnamanā māgadhakā paricārakā kathaṁ te bhagavā na byākareyyā”ti?
dīnamanā māgadhakā → ninnamanā māgadhikā (sya-all) | panassu dīnamanā → pana ssu dīnamānā (pts) | te → taṁ (pts) | taṁ → Bm K te. (pts note) | kathaṁ te → kathante (th) | byākareyyāti → vyākareyyāti (pts)

Idamāyasmā ānando māgadhake paricārake ārabbha eko raho anuvicintetvā rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
māgadhake → māgadhike (sya-all) | idamāyasmā → idam āyasmā (pts) | paccūsasamayaṁ → paccūsa-samayaṁ (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Nachdem er für sich allein über das Schicksal der Anhänger aus Magadha gegrübelt hatte, stand der Ehrwürdige Ānanda beim ersten Morgengrauen auf und ging zum Buddha. Er verbeugte sich, setzte sich zur Seite hin und erzählte dem Buddha von seinen Überlegungen. Er schloss:
“sutaṁ metaṁ, bhante:
Sutaṁ → Bm sutametaṁ. (pts note) | sutaṁ metaṁ → sutammetaṁ (bjt) | metaṁ → me taṁ (pts)
‘bhagavā kira parito parito janapadesu paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu byākaroti kāsikosalesu vajjimallesu cetivaṁsesu kurupañcālesu majjhasūrasenesu:
kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all) | majjhasūrasenesu → macchasūrasenesu (bj, pts); macchasurasenesu (sya-all) | kāsikosalesu vajjimallesu → kāsīkosalesu vajjīmallesu (sya-all) | kālaṅkate upapattīsu byākaroti → kālakate uppattīsu vyākaroti (pts) | kālaṅkate upapattīsu byākaroti kāsikosalesu vajjimallesu cetivaṁsesu → kālakate uppattīsu vyākaroti kāsi-kosalesu vajji-mallesu ceti-vaṁsesu (pts) | majjhasūrasenesu → maccha-sūrasenesu (pts)
“asu amutra upapanno, asu amutra upapanno.
upapanno → uppanno (pts)
Paropaññāsa nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātikā tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā.
paropaññāsa → ti paropaññāsaṁ (bj) | kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | paropaññāsa nātikiyā → paropaññāsā nādikiyā (sya-all) | nātikiyā → nādikiyā (pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | paropaññāsa nātikiyā → paro-paññāsa nādikiyā (pts) | anāvattidhammā → anāvatti-dhammā (pts)
Sādhikā navuti nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmino, sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karissanti.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | nātikiyā → nādikiyā (sya-all, pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | rāgadosamohānaṁ → rāga-dosa-mohānaṁ (pts) | sakideva → sakid eva (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)
Sātirekāni pañcasatāni nātikiyā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇāti.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | nātikiyā → nādikiyā (sya-all) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhiparāyanāti (sya-all, pts) | pañcasatāni nātikiyā → pañca satāni nādikiyā (pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | avinipātadhammā → avinipāta-dhammā (pts) | sambodhiparāyaṇāti → sambodhi-parāyanā ti (pts)
Tena ca nātikiyā paricārakā attamanā ahesuṁ pamuditā pītisomanassajātā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṁ sutvā”’ti.
nātikiyā → nādikiyā (sya-all, pts) | pañhaveyyākaraṇaṁ sutvāti → pañhāveyyākaraṇaṁ sutvā (sya-all) | ahesuṁ → (pts) | attamanā → SS omit ahesuṁ: K attamanā ahesuṁ. (pts note) | sutvā → Bm adds ti. (pts note) | sutvāti → sutvā ti (ms2005) | pītisomanassajātā → pītisomanassa-jātā (pts) | pañhaveyyākaraṇaṁ sutvāti → pañha-veyyākaraṇaṁ sutvā (pts)
Ime kho panāpi, bhante, ahesuṁ māgadhakā paricārakā bahū ceva rattaññū ca abbhatītā kālaṅkatā.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | māgadhakā → māgadhikā (sya-all) | panāpi → pana pi (pts) | ceva → eva (pts)
Suññā maññe aṅgamagadhā aṅgamāgadhakehi paricārakehi abbhatītehi kālaṅkatehi.
kālaṅkatehi → kālakatehi (bj, pts) | aṅgamāgadhakehi → māgadhikehi (sya-all); māgadhakehi (pts) | kālaṅkatehi te → kālakatehi tena (sya-all) | Aṅga-Magadhā → Bm inserts aṅga. (pts note) | aṅgamagadhā aṅgamāgadhakehi → aṅga-magadhā māgadhakehi (pts)
Te kho panāpi, bhante, ahesuṁ buddhe pasannā dhamme pasannā saṅghe pasannā sīlesu paripūrakārino, te abbhatītā kālaṅkatā bhagavatā abyākatā.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | paripūrakārino → paripūrīkārino (sya-all) | panāpi → pana pi (pts) | Te → K tena, as in 4. (pts note) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts) | abyākatā → avyākatā tesaṁ (pts)
Tesampissa sādhu veyyākaraṇaṁ, bahujano pasīdeyya, tato gaccheyya sugatiṁ.
tesampissa → tesampassa (bj) | tesampissa → tesaṁpissa (th) | tesampissa → p assa (pts)
Ayaṁ kho panāpi, bhante, ahosi rājā māgadho seniyo bimbisāro dhammiko dhammarājā hito brāhmaṇagahapatikānaṁ negamānañceva jānapadānañca.
panāpi → pana pi (pts) | janapadānañ → K jāna-. (pts note) | dhammarājā → dhamma-rājā (pts) | brāhmaṇagahapatikānaṁ negamānañceva jānapadānañca → brāhmaṇa-gahapatikānaṁ negamānañ eva janapadānañ ca (pts)
Apissudaṁ manussā kittayamānarūpā viharanti:
kittayamānarūpā → kittiyamānarūpā (sya-all) | apissudaṁ → api ssudaṁ (pts) | kittayamānarūpā → kittayamāna-rūpā (pts)
‘evaṁ no so dhammiko dhammarājā sukhāpetvā kālaṅkato.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts) | so → SS omit evaṁ no so, 4. (pts note)
Evaṁ mayaṁ tassa dhammikassa dhammarañño vijite phāsu viharimhā’ti.
phāsu → phāsukaṁ (sya-all) | dhammarañño → dhamma-rañño (pts)
So kho panāpi, bhante, ahosi buddhe pasanno dhamme pasanno saṅghe pasanno sīlesu paripūrakārī.
paripūrakārī → paripūrīkārī (sya-all) | panāpi → pana pi (pts) | bhante → K omits. (pts note) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts)
Apissudaṁ manussā evamāhaṁsu:
apissudaṁ → api ssudaṁ (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
‘yāva maraṇakālāpi rājā māgadho seniyo bimbisāro bhagavantaṁ kittayamānarūpo kālaṅkato’ti.
kālaṅkatoti → kālakatoti (bj, pts) | kittayamānarūpo kālaṅkatoti → kittiyamānarūpo kālakatoti (sya-all) | maraṇakālāpi → maraṇakālā pi (bjt) | maraṇakālāpi → maraṇa-kālā pi (pts) | kālaṅkatoti → kālakato ti (pts)
So abbhatīto kālaṅkato bhagavatā abyākato;
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts) | abyākato → avyākato tassa (pts)
tassapissa sādhu veyyākaraṇaṁ, bahujano pasīdeyya, tato gaccheyya sugatiṁ.
tassapissa → tassa passa (bj) | tassapissa → p assa (pts)
Bhagavato kho pana, bhante, sambodhi magadhesu.
magadhesu → māgadhesu (sya-all) | Magadhesu → SS Māg-, but in 4 SS Mag-. (pts note)
Yattha kho pana, bhante, bhagavato sambodhi magadhesu, kathaṁ tatra bhagavā māgadhake paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu na byākareyya?
tatra → tattha (bj, pts) | kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all) | magadhesu → māgadhesu (sya-all) | māgadhake → māgadhike (sya-all) | kālaṅkate upapattīsu → kālakate uppattīsu (pts) | byākareyya → vyākareyya (pts)
Bhagavā ce kho pana, bhante, māgadhake paricārake abbhatīte kālaṅkate upapattīsu na byākareyya, dīnamanā tenassu māgadhakā paricārakā;
kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all) | māgadhake → māgadhike (sya-all) | dīnamanā → ninnamanā (sya-all) | māgadhakā → māgadhikā (sya-all) | kālaṅkate upapattīsu → kālakate uppattīsu (pts) | byākareyya dīnamanā tenassu → vyākareyya dīnamānā tena ssu (pts) | dīnamanā → ninanamanā (bj: syā); dīnamānā (bj: PTS)
yena kho panassu dīnamanā māgadhakā paricārakā kathaṁ te bhagavā na byākareyyā”ti.
panassu → panassu bhante (bj) | dīnamanā māgadhakā → ninnamanā māgadhikā (sya-all) | panassu dīnamanā → pana ssu bhante dīnamānā (pts) | te → taṁ (pts) | bhante → K omits. (pts note) | taṁ → Bm K te. (pts note) | na → SS omit na; but St has an imperfect n after kathaṁ before taṁ. (pts note) | byākareyyāti → vyākareyyāti (pts)
„Warum hat der Buddha nicht bekanntgegeben, wo die Anhänger aus Magadha wiedergeboren sind? Wenn er es nicht tut, werden sie bedrückt sein.“
Idamāyasmā ānando māgadhake paricārake ārabbha bhagavato sammukhā parikathaṁ katvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
māgadhake → māgadhike (sya-all) | idamāyasmā → idam āyasmā (pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)
Und als Ānanda unter den Augen des Buddha diese Anregung bezüglich der Anhänger aus Magadha gegeben hatte, erhob er sich von seinem Sitz, verbeugte sich, umrundete den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt, und ging.

Atha kho bhagavā acirapakkante āyasmante ānande pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya nātikaṁ piṇḍāya pāvisi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | pattacīvaramādāya nātikaṁ → pattacīvaraṁ ādāya nādikaṁ (sya-all, pts) | āyasmante → āyasmato (pts) | āyasmato → Bm K āyasmante. (pts note) | atha kho → athakho (th) | acirapakkante āyasmante → acira-pakkante āyasmato (pts) | pubbaṇhasamayaṁ → pubbaṇha-samayaṁ (pts) | pattacīvaramādāya nātikaṁ → patta-cīvaraṁ ādāya nādikaṁ (pts)
Kurz nachdem Ānanda gegangen war, kleidete der Buddha sich am Morgen an, nahm Schale und Robe und betrat Ñātika zum Almosengang.
Nātike piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto pāde pakkhāletvā giñjakāvasathaṁ pavisitvā māgadhake paricārake ārabbha aṭṭhiṁ katvā manasikatvā sabbaṁ cetasā samannāharitvā paññatte āsane nisīdi:
aṭṭhiṁ katvā → aṭṭhikatvā (bj, sya-all, km, pts1ed) | sabbaṁ cetasā → sabbaṁ cetaso (bj, sya-all, km); sabbacetaso (pts1ed) | aṭṭhiṁ → aṭṭhikatvā manasi (bj) | manasikatvā → (bj) | cetasā → cetesā (bj) | nātike → nādike (sya-all, pts) | māgadhake → māgadhike (sya-all) | aṭṭhiṁ katvā → aṭṭhikatvā (pts) | sabbaṁ cetasā → sabbacetaso (pts) | katvā → aṭṭhikatvā (cck: sī. syā. pī.) | cetasā → sabbacetasā (cck: pī.) | sabba-cetaso → Bm sabbaṁ cetasā; K sabbaṁ cetaso, and in 9. (pts note) | piṇḍapātapaṭikkanto → piṇḍapāta-paṭikkanto (pts)
Er zog um Almosen durch Ñātika. Nach dem Essen, als er vom Almosengang zurückkam, wusch er seine Füße und betrat das Backsteinhaus. Er gab acht, gebrauchte den Geist und war mit ganzem Herzen bei dem Schicksal der Anhänger aus Magadha. Er setzte sich auf den ausgebreiteten Sitz und dachte:
“gatiṁ nesaṁ jānissāmi abhisamparāyaṁ, yaṅgatikā te bhavanto yaṁabhisamparāyā”ti.
nesaṁ → tesaṁ (bj, pts) | yaṅgatikā → yaṁgatikā (my, bjt, th, ms2005) | yaṅgatikā → yaṁ-gatikā (pts) | yaṁabhisamparāyāti → yam-abhisamparāyā ti (pts)
„Ich werde ihr Schicksal kennen, werde wissen, wo sie im nächsten Leben wiedergeboren sind.“
Addasā kho bhagavā māgadhake paricārake:
māgadhake → māgadhike (sya-all)
Und er sah, wo sie wiedergeboren waren.
“yaṅgatikā te bhavanto yaṁabhisamparāyā”ti.
yaṁabhisamparāyāti atha kho → yaṁabhisamparāyā athakho (sya-all) | yaṁabhisamparāyāti → yamabhisamparāyā (pts) | yam-abhisamparāyā → Bm adds ti. (pts note) | yaṅgatikā → yaṁgatikā (my, bjt, th, ms2005) | yaṅgatikā → yaṁ-gatikā (pts)

Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito giñjakāvasathā nikkhamitvā vihārapacchāyāyaṁ paññatte āsane nisīdi.
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (sya-all) | vihārapacchāyāyaṁ → vihāracchāyāyaṁ (sya-all) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇhasamayaṁ patisallānā (pts) | atha kho → athakho (th) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇha-samayaṁ patisallānā (pts) | vihārapacchāyāyaṁ → vihāra-pacchāyāyaṁ (pts)
Da kam der Buddha am späten Nachmittag aus seiner Klausur. Er trat aus dem Backsteinhaus und setzte sich auf den Sitz, der im Schatten der Veranda ausgebreitet war.

Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Da ging der Ehrwürdige Ānanda zum Buddha, verbeugte sich, setzte sich zur Seite hin und sagte zu ihm:
“upasantapadisso, bhante, bhagavā bhātiriva bhagavato mukhavaṇṇo vippasannattā indriyānaṁ.
upasantapadisso → upasantapatisso (sya-all) | vippasannattā → pasannattā (pts) | upasantapadisso → upasantapatiso (bj: kām) | upasantapadisso → upasantapatiso (cck: ka.) | upasantapatisso → upasantappadisso (sya-all: sī.) | Upasantappadisso → Sd upasampassadisso; Bm upasantapatiso; K upasantapatisso; K (Sī) upasantappadisso. (pts note) | pasannattā → Bm K vippasannattā. (pts note) | bhātiriva → bhāti-r-iva (pts) | mukhavaṇṇo vippasannattā → mukha-vaṇṇo pasannattā (pts)
„Herr, du siehst so friedvoll aus; dein Gesicht scheint zu leuchten, so klar sind deine Sinne.
Santena nūnajja, bhante, bhagavā vihārena vihāsī”ti?
nūnajja → nūn ajja (pts)
Hast du den Tag heute mit einer friedvollen Meditation verbracht, Herr?“

“Yadeva kho me tvaṁ, ānanda, māgadhake paricārake ārabbha sammukhā parikathaṁ katvā uṭṭhāyāsanā pakkanto, tadevāhaṁ nātike piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto pāde pakkhāletvā giñjakāvasathaṁ pavisitvā māgadhake paricārake ārabbha aṭṭhiṁ katvā manasikatvā sabbaṁ cetasā samannāharitvā paññatte āsane nisīdiṁ:
aṭṭhiṁ → aṭṭhikatvā manasi (bj) | manasikatvā → (bj) | cetasā → cetesā (bj); cetaso (sya-all) | māgadhake → māgadhike (sya-all) | nātike → nādike (sya-all) | aṭṭhiṁ katvā → aṭṭhikatvā (sya-all, pts) | tadevāhaṁ nātike → tad evāhaṁ nādike (pts) | piṇḍapātapaṭikkanto → piṇḍapāto paṭikkanto (pts) | sabbaṁ cetasā → sabbacetaso (pts) | aṭṭhikatvā → aṭṭhiṁkatvā (bj: machasaṁ) | ārabbha → So Bm K, SS omit. (pts note) | Māgadhake → K Māgadhike. (pts note) | sabba-cetaso → Bm sabbaṁ cetasā; K sabbaṁ cetaso, and below. (pts note) | yadeva → yad eva (pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)
Der Buddha berichtete, was seit seiner morgendlichen Unterhaltung mit Ānanda geschehen war und dass er das Schicksal der Anhänger aus Magadha gesehen hatte. Er fuhr fort:
‘gatiṁ nesaṁ jānissāmi abhisamparāyaṁ, yaṅgatikā te bhavanto yaṁabhisamparāyā’ti.
nesaṁ → tesaṁ (bj, pts) | yaṅgatikā → yaṁgatikā (my, bjt, th, ms2005) | yaṅgatikā → yaṁ-gatikā (pts) | yaṁabhisamparāyāti → yam-abhisamparāyā ti (pts)
Addasaṁ kho ahaṁ, ānanda, māgadhake paricārake ‘yaṅgatikā te bhavanto yaṁabhisamparāyā’ti.
yaṁabhisamparāyāti → yaṁabhisamparāyāti janavasabhāgamanaṁ (bj); yamabhisamparāyā (pts) | māgadhake → māgadhike (sya-all) | yaṁabhisamparāyāti atha kho → yaṁabhisamparāyā athakho (sya-all) | yam-abhisamparāyā → Bm adds ti. (pts note) | yaṅgatikā → yaṁgatikā (my, bjt, th, ms2005) | yaṅgatikā → yaṁ-gatikā (pts)

3. Janavasabhayakkha3. Der Geist Janavasabha

Atha kho, ānanda, antarahito yakkho saddamanussāvesi:
atha kho → athakho (th) | saddamanussāvesi → saddam anussāvesi (pts)
„Da, Ānanda, rief ein unsichtbarer Geist aus:
‘janavasabho ahaṁ, bhagavā;‚Ich bin Janavasabha, Anführer der Menschen, Gesegneter! janavasabho ahaṁ, sugatā’ti.Ich bin Janavasabha, Anführer der Menschen, Heiliger!‘ Abhijānāsi no tvaṁ, ānanda, ito pubbe evarūpaṁ nāmadheyyaṁ sutaṁ yadidaṁ janavasabho”ti?
sutaṁ → sutvā (pts1ed) | sutaṁ → sutvā (pts) | sutaṁ → sutvā (cck: pī.) | sutvā → Sct sutaṁ, but below sutvā; Bm K sutaṁ, and below. (pts note) | evarūpaṁ → evarūpam (pts) | janavasabhoti → janavasabho ti (pts)
Ānanda, erinnerst du dich, einen Namen wie Janavasabha zuvor gehört zu haben?“

“Na kho ahaṁ, bhante, abhijānāmi ito pubbe evarūpaṁ nāmadheyyaṁ sutaṁ yadidaṁ janavasabhoti, api ca me, bhante, lomāni haṭṭhāni ‘janavasabho’ti nāmadheyyaṁ sutvā.
sutaṁ → sutvā (pts) | ca → hi (pts) | haṭṭhāni janavasabhoti → naṭṭhāni janavasabho ti (pts) | hi → Bm K ca. (pts note) | api ca → apica (th) | nāmadheyyaṁ sutaṁ → nāma-dheyyaṁ sutvā (pts)
„Nein, Herr. Aber als ich das Wort hörte, bekam ich Gänsehaut!
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
Ich dachte:
‘na hi nūna so orako yakkho bhavissati yadidaṁ evarūpaṁ nāmadheyyaṁ supaññattaṁ yadidaṁ janavasabho’”ti.
yadidaṁ → yassidaṁ (bj, pts) | hi → ha (pts) | supaññattaṁ → (pts) | yassidaṁ → yadidaṁ (bj: machasaṁ) | nūna → naha nūna (sya-all: sī.) | nūna → So Scdt K (Sī); Bm na hi nuna; K na hi nūna. (pts note) | idaṁ → Bm K yadidaṁ. (pts note) | nāma-dheyyaṁ → Bm K insert supaññattaṁ. (pts note) | yadidaṁ → yass idaṁ (pts) | janavasabhoti → janavasabho ti (pts)
‚Das kann kein gewöhnlicher Geist sein, der so einen großartigen Namen trägt wie Janavasabha, Anführer der Menschen.‘“

“Anantarā kho, ānanda, saddapātubhāvā uḷāravaṇṇo me yakkho sammukhe pāturahosi.
anantarā → antarā (sya-all) | saddapātubhāvā → saddassa pātubhāvo (sya-all) | uḷāravaṇṇo → uḷāravaṇṇo so (pts) | Anantarā → K antarā. (pts note) | so → Bm K omit. (pts note) | me → SS ma. (pts note) | sammukhe → Sct pamukhe; Sd pamukho. (pts note) | saddapātubhāvā → sadda-pātubhāvā (pts) | pāturahosi → pātur ahosi (pts)
„Nachdem er zunächst unsichtbar und nur zu hören war, Ānanda, erschien nun ein Geist von schöner Gestalt unter meinen Augen.
Dutiyakampi saddamanussāvesi:
dutiyakampi → dutiyampi (bj, cck, sya-all) | saddam → K All MSS. saddham. (pts note) | dutiyakampi saddamanussāvesi → dutiyakam pi saddam anussāvesi (pts)
Und zum zweiten Mal rief er aus:
‘bimbisāro ahaṁ, bhagavā;‚Ich bin Bimbisāra, Gesegneter! bimbisāro ahaṁ, sugatāti.
sugatāti → sugata (sya-all, pts) | Sugata → Bm -āti. (pts note)
Ich bin Bimbisāra, Heiliger!
Idaṁ sattamaṁ kho ahaṁ, bhante, vessavaṇassa mahārājassa sahabyataṁ upapajjāmi, so tato cuto manussarājā bhavituṁ pahomi.
manussarājā bhavituṁ pahomi → so ito cuto manussesu rājā bhavituṁ pahomi (sya-all, km); amanussarājā divi homi (pts1ed) | tato → ito (sya-all) | manussarājā → manussesu rājā (sya-all) | sahabyataṁ upapajjāmi → sahavyataṁ uppajjāmi (pts) | bhavituṁ pahomi → amanussarājā divi homi (pts) | pahomi → manussarājā pi homi (bj: PTS) | pahomi → so tato cuto manussarājā, amanussarājā divi homi (cck: sī. pī.) | pahomi → tato cuto manussā rājā amanussā rājā divi homi (sya-all: sī.) | So → K So ito cuto manussesu rājā bhavituṁ pahomi; K (Sī) So tato cuto manussā rājā amanussā rājā divi homi. (pts note) | homi → -13 Bm bhavituṁ pahomi. (pts note) | manussarājā bhavituṁ pahomi → manussa-rājā amanussa-rājā divi homi (pts)
Dies ist das siebte Mal, dass ich unter dem Großen König Vessavaṇa wiedergeboren bin. Wenn ich von hier verscheide, kann ich nun ein König der Menschen werden.

Ito satta tato satta, saṁsārāni catuddasa;
saṁsārāni → saṁsarāmi (sya-all)
Sieben von hier und sieben von dort, zusammen vierzehn Mal Umherwandern:
Nivāsamabhijānāmi, yattha me vusitaṁ pure.
nivāsamabhijānāmi → nivāsam abhijānāmi (pts)
Diese Leben kenne ich, wo ich zuvor gelebt habe.

Dīgharattaṁ kho ahaṁ, bhante, avinipāto avinipātaṁ sañjānāmi, āsā ca pana me santiṭṭhati sakadāgāmitāyā’”ti.
sakadāgāmitāyāti → sakadāgāmitāyā ti (bjt) | dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts)
Seit Langem weiß ich schon, dass ich nicht mehr in der Unterwelt wiedergeboren werde, aber dass ich noch hoffe, ein Einmalwiederkehrer zu werden.‘

“Acchariyamidaṁ āyasmato janavasabhassa yakkhassa, abbhutamidaṁ āyasmato janavasabhassa yakkhassa.
abbhutamidaṁ → abbhūtamidaṁ (sya-all) | abbhutam → Sd abhibhūtam; K abbhūtam. (pts note) | acchariyamidaṁ → acchariyam idaṁ (pts) | abbhutamidaṁ → abbhutam idaṁ (pts)
‚Es ist unglaublich, es ist erstaunlich, dass du, der ehrwürdige Geist Janavasabha, sagst:

‘Dīgharattaṁ kho ahaṁ, bhante, avinipāto avinipātaṁ sañjānāmī’ti ca vadesi, ‘āsā ca pana me santiṭṭhati sakadāgāmitāyā’ti ca vadesi, kutonidānaṁ panāyasmā janavasabho yakkho evarūpaṁ uḷāraṁ visesādhigamaṁ sañjānātī”ti?
ca vadesi → pavedesi (sya-all) | uḷāraṁ visesādhigamaṁ → uḷāravisesādhigamaṁ (sya-all) | vadesi → K pavedesi, and in the next clause. (pts note) | uḷāraṁ → K uḷāra-. (pts note) | kutonidānaṁ → kuto nidānaṁ (bjt) | sañjānātīti → sañjānātī ti (bjt) | dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts) | kutonidānaṁ panāyasmā → kuto nidānaṁ pan āyasmā (pts)
„Seit Langem weiß ich schon, dass ich nicht mehr in der Unterwelt wiedergeboren werde“, und auch: „Aber ich hoffe noch, ein Einmalwiederkehrer zu werden.“ Aber woher weißt du, dass du so einen hohen erhabenen Zustand erreicht hast?‘

“‘Na aññatra, bhagavā, tava sāsanā, na aññatra, sugata, tava sāsanā;
aññatra → aññattha (bj, pts1ed) | aññatra → aññattha (pts) | aññatra → aññattha (cck: sī. pī.) | aññattha → K aññatra, and in the next clause. (pts note)
‚Von nirgendwo anders als von der Anleitung des Gesegneten! Von nirgendwo anders als von der Anleitung des Heiligen!
yadagge ahaṁ, bhante, bhagavati ekantikato abhippasanno, tadagge ahaṁ, bhante, dīgharattaṁ avinipāto avinipātaṁ sañjānāmi, āsā ca pana me santiṭṭhati sakadāgāmitāya.
ekantikato → ekantato (sya-all, km); ekantagato (pts1ed) | ekantikato abhippasanno → ekantagato abhipasanno (pts) | ekantikato → ekantato (bj: syā) | ekantikato → ekantato (cck: syā.); ekantagato (cck: pī.) | ekantato → ekantagato (sya-all: sī.) | ekantagato → SS ekantigato; Bm kato; K ekantato; K (Sī) ekantagato. (pts note) | abhipasanno → K abhippasanno. (pts note) | yadagge → yad-agge (pts) | ekantikato abhippasanno tadagge → ekantagato abhipasanno tad-agge (pts)
Von dem Tag an, als ich zu völliger Hingabe an den Buddha fand, weiß ich schon, dass ich nicht mehr in der Unterwelt wiedergeboren werde, aber dass ich noch hoffe, ein Einmalwiederkehrer zu werden.
Idhāhaṁ, bhante, vessavaṇena mahārājena pesito virūḷhakassa mahārājassa santike kenacideva karaṇīyena addasaṁ bhagavantaṁ antarāmagge giñjakāvasathaṁ pavisitvā māgadhake paricārake ārabbha aṭṭhiṁ katvā manasikatvā sabbaṁ cetasā samannāharitvā nisinnaṁ:
aṭṭhiṁ katvā → aṭṭhikatvā (bj, sya-all, pts) | cetasā → cetesā (bj); cetaso (sya-all) | māgadhake → māgadhike (sya-all) | sabbaṁ cetasā → sabbacetaso (pts) | Vessavaṇena → SS -vanena; and subsequently. (pts note) | kenacideva karaṇīyena → kenacidevakaraṇīyena (bjt) | kenacideva → kenacid eva (pts) | antarāmagge → antarā magge (pts) | sabbaṁ cetasā → sabba-cetaso (pts)
Gerade jetzt, Herr, wurde ich vom Großen König Vessavaṇa in einer Sache zum Großen König Virūḷhaka geschickt, und auf dem Weg sah ich den Buddha, wie er achtgab, den Geist gebrauchte und mit ganzem Herzen bei dem Schicksal der Anhänger aus Magadha war.
“gatiṁ nesaṁ jānissāmi abhisamparāyaṁ, yaṅgatikā te bhavanto yaṁabhisamparāyā”ti.
nesaṁ → tesaṁ (bj, pts) | yaṅgatikā → yaṁgatikā (my, bjt, th, ms2005) | yaṁabhisamparāyāti → yaṁabhisamparāyā ti (ms2005) | yaṅgatikā → yaṁ-gatikā (pts) | yaṁabhisamparāyāti → yam-abhisamparāyāti (pts)
Anacchariyaṁ kho panetaṁ, bhante, yaṁ vessavaṇassa mahārājassa tassaṁ parisāyaṁ bhāsato sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ:
sutaṁ sammukhā → (sya-all) | tassaṁ → yaṁ (pts) | yaṁ → Bm K tassaṁ. (pts note) | sammukhā → -3 K omits. (pts note) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Aber es ist nicht überraschend, dass ich das Schicksal der Anhänger aus Magadha unter den Augen des Großen Königs Vessavaṇa gehört und gelernt habe, als er zu seiner Versammlung sprach.
“yaṅgatikā te bhavanto yaṁabhisamparāyā”ti.
yaṅgatikā → yaṁgatikā (my, bjt, th, ms2005) | yaṁabhisamparāyāti → yaṁabhisamparāyā ti (ms2005) | yaṅgatikā → yaṁ-gatikā (pts) | yaṁabhisamparāyāti → yam-abhisaṁparāyā ti (pts)
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
Es kam mir in den Sinn:
“bhagavantañca dakkhāmi, idañca bhagavato ārocessāmī”ti.
ārocessāmīti → āroceyyāmīti (pts) | ārocessāmīti → ārocessāmī ti (ms2005) | bhagavantañca → bhagavantañ ca (pts) | idañca → idañ ca (pts)
„Ich werde zum Buddha gehen und ihn darüber unterrichten.“
Ime kho me, bhante, dvepaccayā bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
me → (pts) | upasaṅkamituṁ → pakkamituṁ (pts) | kho → Bm K insert me. (pts note) | pakkamituṁ → Bm upasaṁkamituṁ. (pts note) | dvepaccayā → dve paccayā (bjt, th, pts)
Aus diesen beiden Gründen bin ich hergekommen, um den Buddha zu sehen.

4. Devasabhā4. Die Ratsversammlung der Götter

Purimāni, bhante, divasāni purimatarāni tadahuposathe pannarase vassūpanāyikāya puṇṇāya puṇṇamāya rattiyā kevalakappā ca devā tāvatiṁsā sudhammāyaṁ sabhāyaṁ sannisinnā honti sannipatitā.
pannarase → paṇṇarase (bj) | pannarase vassūpanāyikāya puṇṇāya → paṇṇarase vassupanāyikāya (sya-all) | tadahuposathe pannarase → tadahu posathe paṇṇarase (pts) | kevalakappā → kavalakappā (pts) | puṇṇāya → K omits. (pts note) | devā → deva (pts)
Herr, in früheren Tagen, vor einer Weile, am fünfzehnten Tag, dem Besinnungstag, am Vollmondtag, als die Regenzeit angetreten wurde, da saßen alle Götter der Dreiunddreißig in der Halle des Klaren Rechts zusammen.
Mahatī ca dibbaparisā samantato nisinnā honti, cattāro ca mahārājāno catuddisā nisinnā honti.
dibbaparisā → dibbā parisā (pts1ed) | samantato nisinnā honti → sannisinnā honti (bj); sannisinnā honti sannipatitā (mr) | nisinnā → sannisinnā (bj) | honti → honti sannipatitā (bj) | dibbaparisā → dibbā parisā (bj: PTS) | honti → hoti (bj: PTS) | dibbaparisā → dibbā parisā (cck: sī. pī.) | honti → nisinnā hoti (cck: sī.); sannisinnā honti sannipatitā (cck: ka.) | dibbā → Km K dibba-, and below. (pts note) | nisinnā → Bm sannisinnā. (pts note) | honti → Sc hoti; Bm adds sannipatitā. (pts note) | mahārājā → Bm K -jāno, and below. (pts note)
Eine große Versammlung von Göttern saß da, und die vier großen Könige saßen in den vier Himmelsrichtungen.

Puratthimāya disāya dhataraṭṭho mahārājā pacchimābhimukho nisinno hoti deve purakkhatvā;
deve → devehi (sya-all) | pacchimābhimukho → pacchāmukho (pts) | pacchimābhimukho → pacchābhimuko (bj: machasaṁ) | pacchimābhimukho → pacchābhimukho (cck: ka.) | pacchāmukho → Bm pacchābhimukho; K pacchimābhimukho. (pts note) | deve → K devehi, and subsequently. (pts note)
Der große König Dhataraṭṭha saß im Osten vor seinen Göttern, mit Blick nach Westen.
dakkhiṇāya disāya virūḷhako mahārājā uttarābhimukho nisinno hoti deve purakkhatvā;
deve → devehi (sya-all)
Der große König Virūḷhaka saß im Süden vor seinen Göttern, mit Blick nach Norden.
pacchimāya disāya virūpakkho mahārājā puratthābhimukho nisinno hoti deve purakkhatvā;
puratthābhimukho → puratthimābhimukho (sya-all, pts) | deve → devehi (sya-all) | puratthābhimukho → puratthimābhimukho (bj: machasaṁ) | puratthimābhimukho → So K; St Bm purattābhimukho. (pts note)
Der große König Virūpakkha saß im Westen vor seinen Göttern, mit Blick nach Osten.
uttarāya disāya vessavaṇo mahārājā dakkhiṇābhimukho nisinno hoti deve purakkhatvā.
deve → devehi (sya-all)
Der große König Vessavaṇa saß im Norden vor seinen Göttern, mit Blick nach Süden.
Yadā, bhante, kevalakappā ca devā tāvatiṁsā sudhammāyaṁ sabhāyaṁ sannisinnā honti sannipatitā, mahatī ca dibbaparisā samantato nisinnā honti, cattāro ca mahārājāno catuddisā nisinnā honti. Idaṁ nesaṁ hoti āsanasmiṁ;
nisinnā → sannisinnā (bj) | honti → honti sannipatitā (bj) | nesaṁ → tesaṁ (bj, pts) | sannisinnā → nisinnā (sya-all) | dibbaparisā → dibbā parisā (pts) | sannisinnā → K nisinnā. (pts note) | nisinnā → Bm sannisinnā. (pts note) | honti → Bm adds sannipatitā. (pts note) | ca → Scd omit. (pts note) | mahārājāno → mahārājā (pts)
Wenn die Götter der Dreiunddreißig eine solche Zusammenkunft haben, ist das ihre Sitzordnung.
atha pacchā amhākaṁ āsanaṁ hoti.Und danach kommen unsere Plätze.

Ye te, bhante, devā bhagavati brahmacariyaṁ caritvā adhunūpapannā tāvatiṁsakāyaṁ, te aññe deve atirocanti vaṇṇena ceva yasasā ca.
atirocanti → ativirocenti (sya-all) | adhunūpapannā → adhunuppannā (pts) | atirocanti → K ativirocanti. (pts note) | ceva → eva (pts)
Herr, diejenigen Götter, die vor kurzem unter den Dreiunddreißig wiedergeboren waren, nachdem sie unter dem Buddha das geistliche Leben geführt hatten, übertrafen die anderen Götter an Schönheit und Glanz.
Tena sudaṁ, bhante, devā tāvatiṁsā attamanā honti pamuditā pītisomanassajātā:
tena sudaṁ → tenassudaṁ (bjt) | pītisomanassajātā → pītisomanassa-jātā (pts)
Darüber waren die Götter der Dreiunddreißig erhoben und überglücklich, voller Ekstase und Glück, und sagten:
“dibbā vata bho kāyā paripūrenti, hāyanti asurakāyā”ti.
paripūrenti → paripūranti (bj) | asurakāyāti → asurā kāyāti (bj) | asura-kāyāti → Sc asukārāyāti; Sd K asurakāyāti; St asurakāyāyāti; Bm asurākāyāti. (pts note) | asurakāyāti → asurakāyā ti (ms2005)
„Die himmlischen Heere schwellen an und die Heere der Titanen schrumpfen!“

Atha kho, bhante, sakko devānamindo devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sampasādaṁ viditvā imāhi gāthāhi anumodi:
kho → Bm K kho, SS omit. (pts note) | atha kho → athakho (th) | devānamindo → devānam indo (pts)
Als er die Freude der Götter sah, feierte Sakka der Götterfürst das mit diesen Strophen:

“Modanti vata bho devā, tāvatiṁsā sahindakā;
sahindakā → saindakā (si) | sahindakā → saindakā (bj: sīmu) | sahindakā → saindakā (cck: sī.) | sahindakā → SS sa-indakā. See p. 221. (pts note)
„Die Götter freuen sich, die Dreiunddreißig mit ihrem König;
Tathāgataṁ namassantā, dhammassa ca sudhammataṁ.
sudhammataṁ → modanti bho punardevāඃ tayasatriṁśa saśatrakāṁ tathāgataṁ namasyantā dharmasya sukhadharmatām (bj: mahāvastu)
sie ehren den Klargewordenen und die klare Richtigkeit der Lehre.

Nave deve ca passantā, vaṇṇavante yasassine;
nave → nave va (sya-all, pts) | ca → (sya-all, pts) | deve → So Sdt K; Sc nave ca deve; Bm nave deve ca, and so at 18. At 18 SS nave va deve; K nave ca deve. (pts note) yasassine → yasassino (sya-all, km, pts1ed) | yasassine → yasassino (pts) | yasassine → yasassino (bj: syā) | yasassine → yasassino (cck: syā.)
Sie sehen die neuen Götter, so schön und glänzend,
Sugatasmiṁ brahmacariyaṁ, caritvāna idhāgate.
brahmacariyaṁ → brahmacaryaṁ (pts) | brahmacaryaṁ → MSS. and K -cariyaṁ. (pts note)
die unter dem Buddha das geistliche Leben führten und dann hierher kamen!

Te aññe atirocanti, vaṇṇena yasasāyunā;
aññe → Sc te vaṇṇa here but sabbe te at 18; Sdt te v'; aññe here but te aññe at 18. (pts note)
Sie übertreffen die anderen an Schönheit, Glanz und Lebensdauer.
Sāvakā bhūripaññassa, visesūpagatā idha.
bhūripaññassa → bhūri-paññassa (pts) visesūpagatā → visesupagatā (sya-all)
Das sind die herausragenden Schüler des Lehrers von ausgedehnter Weisheit.

Idaṁ disvāna nandanti, tāvatiṁsā sahindakā;
sahindakā → Sc Bm sa-y-; K sah- and so Bm K twice at 18 and SS at 21. (pts note)
Wenn sie das sehen, sind sie entzückt, die Dreiunddreißig mit ihrem König;
Tathāgataṁ namassantā, dhammassa ca sudhammatan”ti.
sudhammatanti → sudhammatan ti (ms2005, pts)
sie ehren den Klargewordenen und die klare Richtigkeit der Lehre.“

Tena sudaṁ, bhante, devā tāvatiṁsā bhiyyoso mattāya attamanā honti pamuditā pītisomanassajātā
bhiyyoso → bhīyoso (pts) | bhiyyoso mattāya → bhiyyosomattāya (my, bjt) | pītisomanassajātā → pīti-somanassa-jātā (pts)
Davon waren die Götter der Dreiunddreißig noch mehr erhoben und überglücklich und sagten:
“dibbā vata, bho, kāyā paripūrenti, hāyanti asurakāyā”ti.
paripūrenti → paripūranti (bj) | asurakāyāti → asurā kāyāti (bjt) | asurakāyāti → asurakāyā ti (ms2005) | asurakāyāti → asura-kāyā ti (pts)
„Die himmlischen Heere schwellen an und die Heere der Titanen schrumpfen!“

Atha kho, bhante, yenatthena devā tāvatiṁsā sudhammāyaṁ sabhāyaṁ sannisinnā honti sannipatitā, taṁ atthaṁ cintayitvā taṁ atthaṁ mantayitvā vuttavacanāpi taṁ cattāro mahārājāno tasmiṁ atthe honti. Paccānusiṭṭhavacanāpi taṁ cattāro mahārājāno tasmiṁ atthe honti,
vuttavacanāpi taṁ → vuttavacanā nāmidaṁ (mr) | paccānusiṭṭhavacanāpi → paccanusiṭṭhavacanāpi (sya-all, pts) | kho → (pts) | taṁ → vuttavacanā nāmidaṁ (bj: kām) | paccanusiṭṭhavacanāpi → paccanusiṭṭhavacanā pi taṁ (bj: machasaṁ) | taṁ → vuttavacanā nāmidaṁ (cck: ka.) | taṁ → paccānusiṭṭhavacanā nāmidaṁ (cck: ka.) | Atha → Bm K add kho. (pts note) | taṁ → Bm nām'; idaṁ; K agrees with SS. (pts note) | taṁ → Bm nām'; idaṁ. (pts note) | atha kho → athakho (th) | yenatthena → yen atthena (pts) | vuttavacanāpi → vutta-vacanā pi (pts) | mahārājāno → mahārājā (pts) | paccānusiṭṭhavacanāpi → paccanusiṭṭha-vacanā pi (pts)
Dann berieten und entschieden die Götter der Dreiunddreißig die Angelegenheit, wegen der sie in der Halle des Klaren Rechts zusammensaßen. Sie unterrichteten die vier großen Könige über die Sache und leiteten sie an.
sakesu sakesu āsanesu ṭhitā avipakkantā.
avipakkantā → adhipakkantā (mr) | sakesu → (pts) | avipakkantā → ayipakkantā (bj: kām) | avipakkantā → adhipakkantā (cck: ka.) | sakesu → Bm K sakesu sakesu. (pts note)
Nachdem sie unterrichtet worden waren, stand jeder bei seinem Sitzplatz, ohne fortzugehen.

Te vuttavākyā rājāno, paṭiggayhānusāsaniṁ;
vuttavākyā → vutta-vākyā (pts) paṭigayhānusāsaniṁ → Sd pariggay-; St paggay-; Bm K paṭigg-. See p. 225. (pts note)
Die Könige wurden unterrichtet und beherzigten den guten Rat.
Vippasannamanā santā, aṭṭhaṁsu samhi āsaneti.
vippasannamanā → vippasanna-manā (pts) āsaneti → āsane ti (pts)
Klaren und friedvollen Sinnes standen sie bei ihrem Plätzen.

Atha kho, bhante, uttarāya disāya uḷāro āloko sañjāyi, obhāso pāturahosi atikkammeva devānaṁ devānubhāvaṁ.
atha kho → athakho (th) | pāturahosi atikkammeva devānaṁ → pātur ahosi atikkamm eva devānam (pts)
Da ging im Norden ein wunderbares Licht auf und ein Glanz erschien, und sie übertrafen die Strahlkraft der Götter.
Atha kho, bhante, sakko devānamindo deve tāvatiṁse āmantesi:
kho → (sya-all, pts) | Atha → Bm adds kho, but not K. (pts note) | devānamindo → devānam indo (pts)
Da wandte sich Sakka der Götterfürst an die Götter der Dreiunddreißig:
“yathā kho, mārisā, nimittāni dissanti, uḷāro āloko sañjāyati, obhāso pātubhavati, brahmā pātubhavissati. Brahmuno hetaṁ pubbanimittaṁ pātubhāvāya yadidaṁ āloko sañjāyati obhāso pātubhavatī”ti.
uḷāro → (sya-all, pts) | hetaṁ → etaṁ (pts) | Yathā → Sd yatho; Sct yato; but see i. 220; ii. 225. (pts note) | dissanti → Bm inserts uḷāro. (pts note) | Brahmuno → Bm adds h'; (from the verse). (pts note) | pātubhavatīti → pātubhavatī ti (bjt, ms2005) | nimittāni → nimittā (th, pts) | pātubhavati → pātu bhavati (pts) | pātubhavissati → pātu bhavissati (pts) | hetaṁ pubbanimittaṁ → etaṁ pubba-nimittaṁ (pts) | pātubhavatīti → pātu bhavatīti (pts)
„Die Zeichen – wenn ein Licht aufgeht und ein Glanz erscheint – weisen darauf hin, dass Brahmā erscheinen wird. Denn das sind die Vorboten von Brahmās Erscheinen: nämlich, wenn ein Licht aufgeht und ein Glanz erscheint.“

Yathā nimittā dissanti, brahmā pātubhavissati;
pātubhavissati → pātu bhavissati (pts)
Die Zeichen weisen darauf hin, dass Brahmā erscheinen wird.
Brahmuno hetaṁ nimittaṁ, obhāso vipulo mahāti.
nimittaṁ → pubbanimittaṁ (sya-all) | nimittaṁ → MSS. and K pubba-nimittaṁ. (pts note) | hetaṁ → h etaṁ (pts) mahāti → mahā ti (pts)
Denn das ist Brahmās Zeichen: ein Licht, ausgedehnt und gewaltig.

5. Sanaṅkumārakathā5. Über Sanaṅkumāra

Atha kho, bhante, devā tāvatiṁsā yathāsakesu āsanesu nisīdiṁsu:
kho → (sya-all) | yathāsakesu → sakesu (pts) | Tāvatiṁsā → Bm adds yathā. (pts note)
Da setzten sich die Götter der Dreiunddreißig jeder auf seinen Platz und sagten:
“obhāsametaṁ ñassāma, yaṁvipāko bhavissati, sacchikatvāva naṁ gamissāmā”ti.
ñassāma → K yassāma, and below. (pts note) | gamissāmāti → gamissāmā ti (bjt, ms2005) | yaṁvipāko → yaṁ vipāko (th) | sacchikatvāva → sacchikatvā va (th, pts) | obhāsametaṁ → obhāsam etaṁ (pts) | yaṁvipāko → yaṁ-vipāko (pts)
„Wir werden herausfinden, wo dieses Licht herkommt, und erst wenn wir es wissen, werden wir gehen.“
Cattāropi mahārājāno yathāsakesu āsanesu nisīdiṁsu:
cattāropi → cattāro pi (bjt)
Und die vier großen Könige taten desgleichen.
“obhāsametaṁ ñassāma yaṁvipāko bhavissati, sacchikatvāva naṁ gamissāmā”ti.
yaṁvipāko → yaṁ vipāko (th) | sacchikatvāva → sacchikatvā va (th, pts) | gamissāmāti → gamissāmā ti (ms2005) | obhāsametaṁ → obhāsam etaṁ (pts) | yaṁvipāko → yaṁ-vipāko (pts)

Idaṁ sutvā devā tāvatiṁsā ekaggā samāpajjiṁsu:
devā → So K; SS Bm omit. (pts note)
Als sie das hörten, stimmten die Götter der Dreiunddreißig einstimmig zu:
“obhāsametaṁ ñassāma, yaṁvipāko bhavissati, sacchikatvāva naṁ gamissāmā”ti.
yaṁvipāko → yaṁ vipāko (th) | sacchikatvāva → sacchikatvā va (th, pts) | gamissāmāti → gamissāmā ti (ms2005) | obhāsametaṁ → obhāsam etaṁ (pts) | yaṁvipāko → yaṁ-vipāko (pts)
„Wir werden herausfinden, wo dieses Licht herkommt, und erst wenn wir es wissen, werden wir gehen.“

Yadā, bhante, brahmā sanaṅkumāro devānaṁ tāvatiṁsānaṁ pātubhavati, oḷārikaṁ attabhāvaṁ abhinimminitvā pātubhavati.
abhinimminitvā → K abhinimmitvā. (pts note) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | pātubhavati → pātu bhavati (pts)
Wenn der Brahmā Sanaṅkumāra den Göttern der Dreiunddreißig erscheint, nimmt er vorher eine feste Verkörperung an.
Yo kho pana, bhante, brahmuno pakativaṇṇo anabhisambhavanīyo so devānaṁ tāvatiṁsānaṁ cakkhupathasmiṁ.
pakativaṇṇo → pakati-vaṇṇo (pts) | cakkhupathasmiṁ → cakkhu-pathasmiṁ (pts)
Denn die gewöhnliche Erscheinung eines Brahmā ist im Sichtbereich der Götter der Dreiunddreißig nicht wahrnehmbar.
Yadā, bhante, brahmā sanaṅkumāro devānaṁ tāvatiṁsānaṁ pātubhavati, so aññe deve atirocati vaṇṇena ceva yasasā ca.
atirocati → atīrocati (pts) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | pātubhavati → pātu bhavati (pts) | ceva → eva (pts)
Wenn der Brahmā Sanaṅkumāra den Göttern der Dreiunddreißig erscheint, übertrifft er die anderen Götter an Schönheit und Glanz,
Seyyathāpi, bhante, sovaṇṇo viggaho mānusaṁ viggahaṁ atirocati;
sovaṇṇo viggaho → sovaṇṇaviggaho (sya-all) | sovaṇṇo viggaho mānusaṁ viggahaṁ → sovaṇṇaviggaho manussaviggahaṁ (pts) | manussa-viggahaṁ → Bm K mānusaṁ. (pts note) | atirocati → Bm atiroceti. (pts note)
so wie eine goldene Figur die menschliche Gestalt übertrifft.
evameva kho, bhante, yadā brahmā sanaṅkumāro devānaṁ tāvatiṁsānaṁ pātubhavati, so aññe deve atirocati vaṇṇena ceva yasasā ca.
sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | evameva → evam eva (pts) | pātubhavati → pātu bhavati (pts) | ceva → eva (pts)

Yadā, bhante, brahmā sanaṅkumāro devānaṁ tāvatiṁsānaṁ pātubhavati, na tassaṁ parisāyaṁ koci devo abhivādeti vā paccuṭṭheti vā āsanena vā nimanteti.
tassa → Bm K tassaṁ. (pts note) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | pātubhavati → pātu bhavati (pts)
Wenn der Brahmā Sanaṅkumāra den Göttern der Dreiunddreißig erscheint, begrüßt ihn kein einziger Gott in der Versammlung, indem er sich verbeugt oder indem er aufsteht und ihm einen Sitz anbietet.
Sabbeva tuṇhībhūtā pañjalikā pallaṅkena nisīdanti:
pañjalikā → Sc añjalikā, Sd pajalikā. (pts note) | na → So SS which vary afterwards; K pallaṅke, but in 18 -kena. (pts note) | sabbeva → sabbe va (th) | sabbeva tuṇhībhūtā → sabbe va tuṇhī-bhūtā (pts) | pallaṅkena → pallaṅke na (pts)
Sie sitzen alle still auf ihren Sitzen, die zusammengelegten Hände erhoben, und denken:
“yassadāni devassa pallaṅkaṁ icchissati brahmā sanaṅkumāro, tassa devassa pallaṅke nisīdissatī”ti.
pallaṅkaṁ → (bj, sya-all, pts) | nisīdissatīti → nisīdissati (sya-all) | nisīdissatīti → K nisīdissati. (pts note) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | nisīdissatīti → nisīdissatī ti (ms2005) | yassadāni → yassa dāni (pts)
„Nun wird Brahmā Sanaṅkumāra sich auf den Sitz des Gottes setzen, den er auswählt.“
Yassa kho pana, bhante, devassa brahmā sanaṅkumāro pallaṅke nisīdati, uḷāraṁ so labhati devo vedapaṭilābhaṁ; uḷāraṁ so labhati devo somanassapaṭilābhaṁ.
pallaṅke → Sct add na. (pts note) | nisīdati → SS nisīdissati. (pts note) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | vedapaṭilābhaṁ → veda-paṭilābhaṁ (pts)
Und der Gott, auf dessen Sitz der Brahmā sitzt, ist überglücklich und fließt vor Freude über,
Seyyathāpi, bhante, rājā khattiyo muddhāvasitto adhunābhisitto rajjena, uḷāraṁ so labhati vedapaṭilābhaṁ, uḷāraṁ so labhati somanassapaṭilābhaṁ;
adhunābhisitto → adhunāvasitto (sya-all) | adhunāvasitto → adhunābhisittotipi pāṭho (sya-all note) | adhunābhisitto → K adhunāvasitto, and in note adhunābhisitto ti pi pāṭno. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | somanassapaṭilābhaṁ → somanassa-paṭilābhaṁ (pts)
wie ein König am Tag seiner Krönung.
evameva kho, bhante, yassa devassa brahmā sanaṅkumāro pallaṅke nisīdati, uḷāraṁ so labhati devo vedapaṭilābhaṁ, uḷāraṁ so labhati devo somanassapaṭilābhaṁ.
sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | evameva → evam eva (pts) | somanassapaṭilābhaṁ → somanassa-paṭilābham (pts)

Atha, bhante, brahmā sanaṅkumāro oḷārikaṁ attabhāvaṁ abhinimminitvā kumāravaṇṇī hutvā pañcasikho devānaṁ tāvatiṁsānaṁ pāturahosi.
kumāravaṇṇī → kumāravaṇṇo (sya-all, mr) | kumāravaṇṇī → kumāravaṇṇo (cck: syā. ka.) | abhinimminitvā → K abhinimmitvā. (pts note) | kumāra-vaṇṇī → K -vaṇṇo. (pts note) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | pāturahosi → pātur ahosi (pts)
Dann nahm der Brahmā Sanaṅkumāra eine feste Verkörperung an; er nahm die Gestalt des jungen Pañcasikha an und erschien den Göttern der Dreiunddreißig.
So vehāsaṁ abbhuggantvā ākāse antalikkhe pallaṅkena nisīdi.
antalikkhe → antaḷikkhe (bj)
Er erhob sich in die Luft und saß mit gekreuzten Beinen mitten in der Luft,
Seyyathāpi, bhante, balavā puriso supaccatthate vā pallaṅke same vā bhūmibhāge pallaṅkena nisīdeyya;
seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | bhūmibhāge → bhūmi-bhāge (pts)
so wie ein kräftiger Mensch mit gekreuzten Beinen auf einem gut hergerichteten Sitz oder auf ebener Erde sitzen würde.
evameva kho, bhante, brahmā sanaṅkumāro vehāsaṁ abbhuggantvā ākāse antalikkhe pallaṅkena nisīditvā devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sampasādaṁ viditvā imāhi gāthāhi anumodi:
antalikkhe → antaḷikkhe (bj) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | pallaṅkena → pallaṅke (th) | evameva → evam eva (pts)
Als er die Freude der Götter sah, feierte der Brahmā Sanaṅkumāra das mit diesen Strophen:

“Modanti vata bho devā, tāvatiṁsā sahindakā;„Die Götter freuen sich, die Dreiunddreißig mit ihrem König; Tathāgataṁ namassantā, dhammassa ca sudhammataṁ.sie ehren den Klargewordenen und die klare Richtigkeit der Lehre.

Nave deve ca passantā, vaṇṇavante yasassine;
nave → nave va (sya-all, pts) | ca → (sya-all, pts) yasassine sugatasmiṁ → yasassino sugatamhi (sya-all) | yasassine → yasassino (pts) | yasassino → Sct Bm yasassine. (pts note)
Sie sehen die neuen Götter, so schön und glänzend,
Sugatasmiṁ brahmacariyaṁ, caritvāna idhāgate.
Sugatasmiṁ → K Sagatasmi. (pts note) | sugatasmiṁ → sugatamhi (th)
die unter dem Buddha das geistliche Leben führten und dann hierher kamen!

Te aññe atirocanti, vaṇṇena yasasāyunā;Sie übertreffen die anderen an Schönheit, Glanz und Lebensdauer. Sāvakā bhūripaññassa, visesūpagatā idha.
bhūripaññassa → bhūri-paññassa (pts) visesūpagatā → visesupagatā (sya-all)
Das sind die herausragenden Schüler des Lehrers von ausgedehnter Weisheit.

Idaṁ disvāna nandanti, tāvatiṁsā sahindakā;Wenn sie das sehen, sind sie entzückt, die Dreiunddreißig mit ihrem König; Tathāgataṁ namassantā, dhammassa ca sudhammatan”ti.
sudhammatanti imamatthaṁ → sudhammatan ti idam atthaṁ (pts)
sie ehren den Klargewordenen und die klare Richtigkeit der Lehre!“

Imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsittha;
imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj, sya-all) | bhāsittha imamatthaṁ → abhāsittha idamatthaṁ (sya-all, pts) | abhāsittha → Sc rāhāsittha; Sdt Bm bhāsittha here and in 21. (pts note) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt)
Über dieses Thema sprach der Brahmā Sanaṅkumāra.
imamatthaṁ, bhante, brahmuno sanaṅkumārassa bhāsato aṭṭhaṅgasamannāgato saro hoti vissaṭṭho ca viññeyyo ca mañju ca savanīyo ca bindu ca avisārī ca gambhīro ca ninnādī ca.
imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj) | mañju → mañjū (sya-all, pts) | saro → Sdt omit. (pts note) | bindu → Sd bandu, St bindū. (pts note) | sanaṅkumārassa → sanaṁkumārassa (bjt, pts) | imamatthaṁ → atthaṁ (pts) | aṭṭhaṅgasamannāgato → aṭṭhaṅga-samannāgato (pts)
Und während er darüber sprach, hatte seine Stimme acht Eigenschaften: Sie war klar, deutlich, bezaubernd, gut zu hören, einleuchtend, unverfälscht, tief und klangvoll.
Yathāparisaṁ kho pana, bhante, brahmā sanaṅkumāro sarena viññāpeti; na cassa bahiddhā parisāya ghoso niccharati.
sarena → sarena ca (sya-all) | sarena → K inserts ca. (pts note) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | yathāparisaṁ → yathā parisaṁ (pts) | cassa → assa (pts)
Er stellt sicher, dass seine Stimme in der ganzen Versammlung zu verstehen ist, aber dass der Ton nicht darüber hinausreicht.
Yassa kho pana, bhante, evaṁ aṭṭhaṅgasamannāgato saro hoti, so vuccati “brahmassaro”ti.
brahmassaroti → brahmassaro ti (ms2005, pts) | aṭṭhaṅgasamannāgato → aṭṭhaṅga-samannāgato (pts)
Wenn jemand eine solche Stimme hat, so sagt man, er habe Brahmās Stimme.

Atha kho, bhante, brahmā sanaṅkumāro tettiṁse attabhāve abhinimminitvā devānaṁ tāvatiṁsānaṁ paccekapallaṅkesu pallaṅkena nisīditvā deve tāvatiṁse āmantesi:
pallaṅkena → paccekapallaṅkesu paccekapallaṅkena (si, mr), paccekapallaṅke (sya-all, km) | tettiṁse → tettiṁsa (bj) | pallaṅkena → paccekapallaṅkena (bj) | paccekapallaṅkesu pallaṅkena → paccekapallaṅke (sya-all) | pallaṅkena → paccekapallaṅkena (cck: ka.) | abhinimminitvā → K abhinimmitvā. (pts note) | pacceka-pallaṅkesu → Bm inserts pacceka-; K omits paccekapallaṅkesu, but follows with paccekapallaṅke. (pts note) | sanaṅkumāro tettiṁse → sanaṁkumāro tettiṁsa (bjt) | atha kho → athakho (th) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (pts)
Da nahm der Brahmā Sanaṅkumāra dreiunddreißig Verkörperungen an und setzte sich auf den Sitz jedes einzelnen der Götter der Dreiunddreißig. Er wandte sich an sie:
“taṁ kiṁ maññanti, bhonto devā tāvatiṁsā, yāvañca so bhagavā bahujanahitāya paṭipanno bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
yāvañca so → yāvañceso (sya-all) | yāvañca → yāva ca (pts) | lokānukampāya → lokānukampakāya (pts) | Yāva → Bm K yāvañ. (pts note) | ca → K ce. (pts note) | lokānukampakāya → K -kampāya. (pts note) | kiṁ maññanti → kimmaññanti (bjt) | bahujanahitāya → bahujana-hitāya (pts)
„Was denken die guten Götter der Dreiunddreißig? Wie sehr doch der Buddha zum Nutzen und Glück vieler Menschen gehandelt hat, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen!
Ye hi keci, bho, buddhaṁ saraṇaṁ gatā dhammaṁ saraṇaṁ gatā saṅghaṁ saraṇaṁ gatā sīlesu paripūrakārino te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā appekacce paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce nimmānaratīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce tusitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce yāmānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce tāvatiṁsānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce cātumahārājikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti.
bho → bhonto (sya-all) | paripūrakārino → paripūrīkārino (sya-all) | paranimmitavasavattīnaṁ → parinimmitavasavattīnaṁ (sya-all) | appekacce paranimmitavasavattīnaṁ → app ekacce parinimmitavasavattīnaṁ (pts) | sahabyataṁ upapajjanti appekacce → sahavyataṁ uppajjanti app ekacce (pts); (pts) | sahabyataṁ upapajjanti appekacce cātumahārājikānaṁ → cātummahārājikānaṁ (pts) | sahabyataṁ upapajjanti → sahavyataṁ uppajjanti (pts) | bho → K bhonto. (pts note) | devānaṁ → Bm K repeat the whole clause. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | saṅghaṁ → saṁghaṁ (ms2005, pts) | paraṁ → param (pts) | appekacce paranimmitavasavattīnaṁ → app ekacce parinimmita-vasavattīnaṁ (pts)
Denn wenn man all die bedenkt, die Zuflucht zum Buddha, zur Lehre und zum Saṅgha genommen und ihre Tugend erfüllt haben: Wenn ihr Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, werden manche unter den Göttern wiedergeboren, die über das herrschen, was andere erschaffen, manche unter den Göttern, die das Erschaffen lieben, manche unter den freudvollen Göttern, manche unter den Yama-Göttern, manche unter den Göttern der Dreiunddreißig und manche unter den Göttern der vier großen Könige.
Ye sabbanihīnaṁ kāyaṁ paripūrenti, te gandhabbakāyaṁ paripūrentī”ti.
paripūrentīti imamatthaṁ → paripūrentī ti idamatthaṁ (bj)
Und zum Allerwenigsten füllen sie die Scharen der Zentauren auf.“

Imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsittha;
imamatthaṁ → idamatthaṁ (sya-all, pts) | bhāsittha imamatthaṁ → abhāsittha idamatthaṁ (sya-all, pts) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt)
Über dieses Thema sprach der Brahmā Sanaṅkumāra.
imamatthaṁ, bhante, brahmuno sanaṅkumārassa bhāsato ghosoyeva devā maññanti:
imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj) | Brahmuno → SS -na; K brahmāsanaṁk-. (pts note) | ghoso → Sc so, Sd soso. (pts note) | yeva → Sc yevā. (pts note) | devo → Sc omits; Bm K devā. (pts note) | maññati → Bm K -nti. (pts note) | sanaṅkumārassa → sanaṁkumārassa (bjt, pts) | ghosoyeva → ghoso yeva (bjt) | imamatthaṁ → atthaṁ (pts) | ghosoyeva devā maññanti → ghoso yeva devo maññati yo (pts)
Und während sie die Stimme des Brahmā darüber sprechen hörten, glaubte jeder der Götter:
“yvāyaṁ mama pallaṅke svāyaṁ ekova bhāsatī”ti.
ekova → eko ca (sya-all) | svāyaṁ ekova → so yaṁ eko va (pts) | yaṁ → Bm yvāyaṁ. (pts note) | yaṁ → Bm K svāyaṁ. (pts note) | va → K ca. (pts note) | bhāsatīti → bhāsatī ti (ms2005)
„Der, der auf meinem Sitz sitzt, ist der Einzige, der redet.“

Ekasmiṁ bhāsamānasmiṁ, sabbe bhāsanti nimmitā;
nimmitā → ekasya bhāṣamānasya sarve bhāṣanti nirmitāඃ ekasya tuṣaṇīmbhūtasya sarve tuṣṇīmbhavanti te (bj: divyāvadāna)
Wenn einer spricht, sprechen alle die Gestalten.
Ekasmiṁ tuṇhimāsīne, sabbe tuṇhī bhavanti te.
tuṇhimāsīne → tuṇhimāsine (sya-all); tuṇhīm āsīne (pts) tuṇhī bhavanti → tuṇhībhavanti (bjt)
Wenn einer schweigend dasitzt, schweigen alle.

Tadāsu devā maññanti, tāvatiṁsā sahindakā;
tadāsu → tadassu (sya-all) | tadāsu → tadā su (bjt, pts)
Doch diese Götter, die Dreiunddreißig mit ihrem König,
Yvāyaṁ mama pallaṅkasmiṁ, svāyaṁ ekova bhāsatīti.
yvāyaṁ → yo ayaṁ (pts) | ayaṁ → SS yoyaṁ, K yvāyaṁ. (pts note) | pallaṅke → K pallaṅkasmiṁ. (pts note) | pallaṅkasmiṁ → pallaṅke so (pts) ekova → eko ca (sya-all) | yaṁ → K svāyaṁ. K yvāyaṁ. (pts note) | va → K ca. (pts note) | bhāsatīti → bhāsatī ti (bjt) | svāyaṁ ekova → yaṁ eko va (pts)
glauben, der auf ihrem Sitz ist der Einzige, der spricht.

Atha kho, bhante, brahmā sanaṅkumāro ekattena attānaṁ upasaṁharati, ekattena attānaṁ upasaṁharitvā sakkassa devānamindassa pallaṅke pallaṅkena nisīditvā deve tāvatiṁse āmantesi:
upasaṁharati → upasaṁhāsi (bj) | āmantesi → āmantesi iddhipāda bhāvanā (bj) | pallaṅkena → (sya-all) | ekattena → ekante (pts) | upasaṁharati ekattena → upasaṁhāsi ekante (pts) | devānamindassa pallaṅke → devānam indassa (pts) | ekante → Bm K ekattena, and below. (pts note) | upasaṁhāsi → K -saṁharati. (pts note) | pallaṅkena → St Bm pallaṅke pallaṅkena; K pallaṅke. (pts note) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt) | atha kho → athakho (th) | sanaṅkumāro ekattena → sanaṁkumāro ekante (pts)
Als nächstes verschmolz der Brahmā Sanaṅkumāra zu einer einzigen körperlichen Gestalt. Dann setzte er sich auf den Platz Sakkas des Götterfürsten und wandte sich an die Götter der Dreiunddreißig:

6. Bhāvitaiddhipāda6. Die Grundlagen übersinnlicher Kraft entwickeln

“Taṁ kiṁ maññanti, bhonto devā tāvatiṁsā, yāva supaññattā cime tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro iddhipādā paññattā iddhipahutāya iddhivisavitāya iddhivikubbanatāya.
iddhipahutāya → iddhibahulīkatāya (sya-all, km) | supaññattā cime → supaññattāpime (sya-all) | paññattā iddhipahutāya iddhivisavitāya → iddhibahulīkatāya iddhivisevitāya (sya-all) | paññattā → (pts) | iddhipahutāya → iddhibahulīkatāya (cck: syā.) | iddhivisavitāya → iddhivisevitāya (cck: syā.) | iddhibahulīkatāya → iddhipahutāyāti pāṭhena bhavitabbaṁ (sya-all note) | iddhivisevitāya → iddhiāsevitāyāti vā iddhivisatāyāti vā pāṭho (sya-all note) | v → Bm c'; K p'; cp. 20. (pts note) | iddhipahutāya → K bahulīkatāya and below; K (note) iddhipahutāyāti pāṭhena bhaviṭabbaṁ. (pts note) | iddhi-visavitāya → K visevitāya, and below note iddhi-āsavitāyāti vā iddhivisatāyāti vā pāṭho. (pts note) | kiṁ maññanti → kimmaññanti (bjt) | yāva supaññattā → yāvasupaññattā (bjt) | supaññattā cime → suppaññattā ime (pts) | iddhivisavitāya iddhivikubbanatāya → iddhi-visavitāya iddhi-vikubbanatāya (pts)
„Was denken die guten Götter der Dreiunddreißig? Wie gut doch der Gesegnete, der erkennt und sieht, der Vollendete, der vollkommen erwachte Buddha die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft beschrieben hat! Sie werden zur Verstärkung, zum Aufkeimen und zur Verwandlung übersinnlicher Kraft gelehrt.
Katame cattāro?Welche vier? Idha bho bhikkhu chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.
chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → chandasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ (bjt, th) | chandasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → chanda-samādhi-padhānasaṁkhāra-samannāgataṁ (pts)
Da entwickelt ein Mönch die Grundlage übersinnlicher Kraft, die mit Versenkung durch Enthusiasmus und mit aktivem Bemühen einhergeht.
Vīriyasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.
viriyasamādhi → Bm K repeat the clause after each. (pts note) | vīriyasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → viriyasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ (bjt, th) | vīriyasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti → viriyasamādhi citta-samādhi (pts)
Er entwickelt die Grundlage übersinnlicher Kraft, die mit Versenkung durch Energie und mit aktivem Bemühen einhergeht.
Cittasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.
cittasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → cittasamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ (bjt) | cittasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → cittasamādhipadhāna saṅkhārasamannāgataṁ (th) | cittasamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti → vīmaṁsā-samādhipadhāna-saṁkhāra (pts)
Er entwickelt die Grundlage übersinnlicher Kraft, die mit Versenkung durch Entwicklung des Geistes und mit aktivem Bemühen einhergeht.
Vīmaṁsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ iddhipādaṁ bhāveti.
vīmaṁsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → vīmaṁsāsamādhipadhānasaṅkhārasamannāgataṁ (bjt, th) | vīmaṁsāsamādhippadhānasaṅkhārasamannāgataṁ → samannāgataṁ (pts)
Er entwickelt die Grundlage übersinnlicher Kraft, die mit Versenkung durch Untersuchung und mit aktivem Bemühen einhergeht.
Ime kho, bho, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro iddhipādā paññattā iddhipahutāya iddhivisavitāya iddhivikubbanatāya.
iddhipahutāya iddhivisavitāya → iddhibahulīkatāya iddhivisevitāya (sya-all) | iddhivisavitāya iddhivikubbanatāya → iddhi-visavitāya iddhi-vikubbanatāya (pts)
Das sind die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft, die vom Buddha zur Verstärkung, zum Aufkeimen und zur Verwandlung übersinnlicher Kraft gelehrt wurden.

Ye hi keci bho atītamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhosuṁ, sabbe te imesaṁyeva catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā.
ye → yepi (sya-all) | hi → K pi (but in 20 hi). (pts note) | anekavihitaṁ → SS omit here only. (pts note) | imesaṁyeva → imesaṁ yeva (bjt, pts) | imesaṁyeva → imesaññeva (th) | atītamaddhānaṁ → atītam addhānam (pts) | iddhividhaṁ → iddhi-vidhaṁ (pts) | bahulīkatattā → bahulī-katattā (pts)
Alle Asketen und Brahmanen der Vergangenheit, die die vielen Arten übersinnlicher Kraft ausübten, taten das, indem sie die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft entwickelten und mehrten.
Yepi hi keci bho anāgatamaddhānaṁ samaṇā vā brāhmaṇā vā anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhossanti, sabbe te imesaṁyeva catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā.
vā → (pts) | pi → Bm K pi hi and below. (pts note) | yepi → ye pi (bjt) | imesaṁyeva → imesaṁ yeva (bjt, pts) | imesaṁyeva → imesaññeva (th) | yepi → ye (pts) | anāgatamaddhānaṁ → anāgatam addhānaṁ (pts) | vā anekavihitaṁ iddhividhaṁ → aneka-vihitaṁ iddhi-vidhaṁ (pts) | bahulīkatattā → bahulī-katattā (pts)
Alle Asketen und Brahmanen der Zukunft, die die vielen Arten übersinnlicher Kraft ausüben werden, werden das tun, indem sie die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft entwickeln und mehren werden.
Yepi hi keci bho etarahi samaṇā vā brāhmaṇā vā anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhonti, sabbe te imesaṁyeva catunnaṁ iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā.
pi → Bm pi hi. (pts note) | imesaṁyeva → imesaṁ yeva (bjt, pts) | imesaṁyeva → imesaññeva (th) | yepi → ye (pts) | anekavihitaṁ iddhividhaṁ → aneka-vihitaṁ iddhi-vidhaṁ (pts) | bahulīkatattā → bahulī-katattā (pts)
Alle Asketen und Brahmanen der Gegenwart, die die vielen Arten übersinnlicher Kraft ausüben, tun das, indem sie die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft entwickeln und mehren.
Passanti no, bhonto devā tāvatiṁsā, mamapimaṁ evarūpaṁ iddhānubhāvan”ti?
mamapimaṁ → mamapīmaṁ (sya-all); mama pi naṁ (pts) | mamapīmaṁ → mamapi naṁ (sya-all: sī.) | naṁ → Bm maṁ; K prints mama pimaṁ; K (Sī) mamapi naṁ. (pts note) | mamapimaṁ → mama pi maṁ (bjt) | iddhānubhāvanti → iddhānubhāvan ti (ms2005, pts)
Ihr Herren, seht ihr bei mir solche übersinnliche Kraft und Macht?“

“Evaṁ, mahābrahme”ti.
mahābrahmeti ahampi → brahme ti aham pi (pts) | Brahme → Bm K Mahā-Brāhme. (pts note) | mahābrahmeti → mahābrahme ti (ms2005)
„Ja, Großer Brahmā.“

“Ahampi kho bho imesaṁyeva catunnañca iddhipādānaṁ bhāvitattā bahulīkatattā evaṁ mahiddhiko evaṁmahānubhāvo”ti.
imesaṁyeva catunnañca → imesaṁ yeva catunnaṁ (bj, pts) | catunnañca → catunnaṁ (sya-all) | ahampi → ahaṁpi (th) | evaṁ mahiddhiko → evaṁmahiddhiko (th) | evaṁmahānubhāvoti → evaṁmahānubhāvo ti (ms2005) | ahampi → aham pi (pts) | bahulīkatattā evaṁ → bahulī-katattā evam (pts) | evaṁmahānubhāvoti → evam mahānubhāvo ti idam (pts)
„Auch ich wurde so mächtig und gewaltig, indem ich die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft entwickelte und mehrte.“

Imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsittha.
imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj, sya-all) | bhāsittha imamatthaṁ → abhāsittha idamatthaṁ (sya-all, pts) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt)
Über dieses Thema sprach der Brahmā Sanaṅkumāra.
Imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsitvā deve tāvatiṁse āmantesi:
imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj) | āmantesi → āmantesi okāsādhigamā (bj) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | imamatthaṁ → atthaṁ (pts)
Und nachdem er darüber gesprochen hatte, wandte er sich an die Götter der Dreiunddreißig:

7. Tividhaokāsādhigama7. Die drei Öffnungen

“Taṁ kiṁ maññanti, bhonto devā tāvatiṁsā, yāvañcidaṁ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tayo okāsādhigamā anubuddhā sukhassādhigamāya.
sukhassādhigamāya → sukhassa adhigamāya (bj) | kiṁ maññanti → kimmaññanti (bjt) | yāvañcidaṁ → yāvañ idaṁ (pts) | sammāsambuddhena → sammā sambuddhena (pts)
„Was denken die guten Götter der Dreiunddreißig? Wie gut doch die drei Gelegenheiten zum Erlangen von Glück vom Buddha verstanden wurden!
Katame tayo?Welche drei?

Idha bho ekacco saṁsaṭṭho viharati kāmehi saṁsaṭṭho akusalehi dhammehi.Zunächst ist da jemand in Sinnenfreuden und schlechte, untaugliche Eigenschaften verwickelt. So aparena samayena ariyadhammaṁ suṇāti, yoniso manasi karoti, dhammānudhammaṁ paṭipajjati.
ariyadhammaṁ → ariyaṁ dhammaṁ (pts) | manasi karoti → manasikaroti (th, pts)
Nach einiger Zeit hört er die Lehre der Edlen, gebraucht den Geist wohlüberlegt dafür, wie sie auf ihn zutrifft, und übt im Einklang damit.
So ariyadhammassavanaṁ āgamma yonisomanasikāraṁ dhammānudhammappaṭipattiṁ asaṁsaṭṭho viharati kāmehi asaṁsaṭṭho akusalehi dhammehi.
yonisomanasikāraṁ dhammānudhammappaṭipattiṁ → yoniso manasikāraṁ dhammānudhammaṁ paṭipajjati (sya-all) | dhammānudhammapaṭipattiṁ → K Dhammānudhammaṁ paṭipajjati, and below. (pts note) | ariyadhammassavanaṁ → ariyadhammasavanaṁ (bjt) | ariyadhammassavanaṁ → ariya-dhamma-savanaṁ (pts) | yonisomanasikāraṁ dhammānudhammappaṭipattiṁ → yoniso manasikāraṁ dhammānudhammapaṭipattiṁ (pts)
Er hält sich von Sinnenfreuden und untauglichen Eigenschaften fern.
Tassa asaṁsaṭṭhassa kāmehi asaṁsaṭṭhassa akusalehi dhammehi uppajjati sukhaṁ, sukhā bhiyyo somanassaṁ.
bhiyyo → bhīyo (pts) | bhīyo → K bhiyyo and below. (pts note)
Daraus entspringt Wohlgefühl, und mehr als Wohlgefühl: Glück,
Seyyathāpi, bho, pamudā pāmojjaṁ jāyetha;
pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (pts1ed, mr) | pamudā → mudā (bj) | pamudā pāmojjaṁ → mudā pāmujjaṁ (pts) | pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (cck: pī. ka.) | pāmojjaṁ → pāmujjantīti vā pāṭho (sya-all note) | mudā → K pamudā, and below. (pts note) | pāmujjaṁ → K pāmojjaṁ and below; K note pāmujjantīti vā pāṭho. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
wie das Wohlgefühl, das aus Freude entsteht.
evameva kho, bho, asaṁsaṭṭhassa kāmehi asaṁsaṭṭhassa akusalehi dhammehi uppajjati sukhaṁ, sukhā bhiyyo somanassaṁ.
bhiyyo → bhīyo (pts) | evameva → evam eva (pts)
Ayaṁ kho, bho, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena paṭhamo okāsādhigamo anubuddho sukhassādhigamāya.
sukhassādhigamāya → sukhassa adhigamāya (bj) | sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts)
Das ist die erste Gelegenheit zum Erlangen von Glück.

Puna caparaṁ, bho, idhekaccassa oḷārikā kāyasaṅkhārā appaṭippassaddhā honti, oḷārikā vacīsaṅkhārā appaṭippassaddhā honti, oḷārikā cittasaṅkhārā appaṭippassaddhā honti.
pe → K repeats appaṭippassaddhā honti. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekaccassa → idh ekaccassa (pts) | kāyasaṅkhārā → kāyasaṁkhārā (pts) | vacīsaṅkhārā → vacī-saṁkhārā citta-saṁkhārā (pts)
Dann ist da jemand, bei dem die groben körperlichen, sprachlichen und geistigen Vorgänge nicht abgeklungen sind.
So aparena samayena ariyadhammaṁ suṇāti, yoniso manasi karoti, dhammānudhammaṁ paṭipajjati.
manasi karoti → manasikaroti (th, pts) | ariyadhammaṁ → ariya-dhammaṁ (pts)
Nach einiger Zeit hört er die Lehre der Edlen, gebraucht den Geist wohlüberlegt dafür, wie sie auf ihn zutrifft, und übt im Einklang damit.
Tassa ariyadhammassavanaṁ āgamma yonisomanasikāraṁ dhammānudhammappaṭipattiṁ oḷārikā kāyasaṅkhārā paṭippassambhanti, oḷārikā vacīsaṅkhārā paṭippassambhanti, oḷārikā cittasaṅkhārā paṭippassambhanti.
yonisomanasikāraṁ dhammānudhammappaṭipattiṁ → yoniso manasikāraṁ dhammānudhammaṁ paṭipajjantassa (sya-all) | dhammānudhamma-paṭipattiṁ → K dhammānudhammaṁ paṭipajjantassa. (pts note) | pe → Not in SS; K repeats the clause. (pts note) | ariyadhammassavanaṁ → ariyadhammasavanaṁ (bjt) | ariyadhammassavanaṁ → ariya-dhamma-savanaṁ (pts) | yonisomanasikāraṁ dhammānudhammappaṭipattiṁ → yoniso-manasikāraṁ dhammānudhamma-paṭipattiṁ (pts) | kāyasaṅkhārā → kāya-saṁkhārā (pts) | vacīsaṅkhārā → vacī-saṁkhārā citta-saṁkhārā (pts)
Die groben körperlichen, sprachlichen und geistigen Vorgänge klingen ab.
Tassa oḷārikānaṁ kāyasaṅkhārānaṁ paṭippassaddhiyā oḷārikānaṁ vacīsaṅkhārānaṁ paṭippassaddhiyā oḷārikānaṁ cittasaṅkhārānaṁ paṭippassaddhiyā uppajjati sukhaṁ, sukhā bhiyyo somanassaṁ.
paṭippassaddhiyā oḷārikānaṁ → (pts) | bhiyyo → bhīyo (pts) | kāyasaṅkhārānaṁ → kāya-saṁkhārānaṁ (pts) | vacīsaṅkhārānaṁ → vacīsaṁkhārānaṁ citta-saṁkhārānaṁ (pts)
Daraus entspringt Wohlgefühl, und mehr als Wohlgefühl: Glück,
Seyyathāpi, bho, pamudā pāmojjaṁ jāyetha;
pamudā → mudā (bj) | pamudā pāmojjaṁ → mudā pāmujjam (pts) | mudā → Bm pamudā. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
wie das Wohlgefühl, das aus Freude entsteht.
evameva kho bho oḷārikānaṁ kāyasaṅkhārānaṁ paṭippassaddhiyā oḷārikānaṁ vacīsaṅkhārānaṁ paṭippassaddhiyā oḷārikānaṁ cittasaṅkhārānaṁ paṭippassaddhiyā uppajjati sukhaṁ, sukhā bhiyyo somanassaṁ.
paṭippassaddhiyā oḷārikānaṁ → (pts) | bhiyyo → bhīyo (pts) | kho → So Bm K; SS omit. (pts note) | evameva → evam eva (pts) | kāyasaṅkhārānaṁ → kāya-saṁkhārānaṁ (pts) | vacīsaṅkhārānaṁ → vacī-saṁkhārānaṁ citta-saṁkhārānaṁ (pts)
Ayaṁ kho, bho, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dutiyo okāsādhigamo anubuddho sukhassādhigamāya.
sukhassādhigamāya → sukhassa adhigamāya (bj) | sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts)
Das ist die zweite Gelegenheit zum Erlangen von Glück.

Puna caparaṁ, bho, idhekacco ‘idaṁ kusalan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti, ‘idaṁ akusalan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
kusalanti → kusalan ti (ms2005, pts) | akusalanti → akusalan ti (ms2005, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | nappajānāti → na ppajānāti (pts)
Dann ist da jemand, der nicht wahrheitsgemäß versteht, was tauglich und was untauglich ist,
‘Idaṁ sāvajjaṁ idaṁ anavajjaṁ, idaṁ sevitabbaṁ idaṁ na sevitabbaṁ, idaṁ hīnaṁ idaṁ paṇītaṁ, idaṁ kaṇhasukkasappaṭibhāgan’ti yathābhūtaṁ nappajānāti.
sāvajjaṁ → sāvajjanti yathābhūtaṁ nappajānāti (sya-all) | anavajjaṁ → anavajjanti yathābhūtaṁ nappajānāti (sya-all) | sevitabbaṁ → sevitabbanti yathābhūtaṁ nappajānāti (sya-all) | hīnaṁ → hīnanti yathābhūtaṁ nappajānāti (sya-all) | paṇītaṁ → paṇītanti yathābhūtaṁ nappajānāti (sya-all) | sāvajjaṁ → K sāvajjan ti yathābhūtam nappajānāti, and so throughout. (pts note) | kaṇhasukkasappaṭibhāganti → kaṇhasukkasappaṭibhāgan ti (ms2005) | kaṇhasukkasappaṭibhāganti → kaṇha-sukka-sappaṭibhāgan ti (pts)
was tadelnswert und was ohne Tadel ist, was gepflegt werden soll und was nicht, was gering und was hochstehend ist und was auf der dunklen und auf der hellen Seite ist.
So aparena samayena ariyadhammaṁ suṇāti, yoniso manasi karoti, dhammānudhammaṁ paṭipajjati.
ariyadhammaṁ → ariyaṁ dhammam (pts) | manasi karoti → manasikaroti (th, pts)
Nach einiger Zeit hört er die Lehre der Edlen, gebraucht den Geist wohlüberlegt dafür, wie sie auf ihn zutrifft, und übt im Einklang damit.
So ariyadhammassavanaṁ āgamma yonisomanasikāraṁ dhammānudhammappaṭipattiṁ, ‘idaṁ kusalan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘idaṁ akusalan’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
yonisomanasikāraṁ dhammānudhammappaṭipattiṁ → yoniso manasikāraṁ dhammānudhammaṁ paṭipajjati (sya-all) | ariyadhammassavanaṁ → ariyadhammasavanaṁ (bjt) | kusalanti → kusalan ti (ms2005, pts) | akusalanti → akusalan ti (ms2005, pts) | ariyadhammassavanaṁ → ariya-dhamma-savanaṁ (pts) | yonisomanasikāraṁ dhammānudhammappaṭipattiṁ → yoniso-manasikāraṁ dhammānudhamma-paṭipattiṁ (pts)
Er versteht wahrheitsgemäß, was tauglich und was untauglich ist,
‘Idaṁ sāvajjaṁ idaṁ anavajjaṁ, idaṁ sevitabbaṁ idaṁ na sevitabbaṁ, idaṁ hīnaṁ idaṁ paṇītaṁ, idaṁ kaṇhasukkasappaṭibhāgan’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
sāvajjaṁ → sāvajjanti yathābhūtaṁ pajānāti (sya-all) | anavajjaṁ → anavajjanti yathābhūtaṁ pajānāti (sya-all) | sevitabbaṁ → sevitabbanti yathābhūtaṁ pajānāti (sya-all) | hīnaṁ → hīnanti yathābhūtaṁ pajānāti (sya-all) | paṇītaṁ → paṇītanti yathābhūtaṁ pajānāti (sya-all) | kaṇhasukkasappaṭibhāganti → kaṇhasukkasappaṭibhāgan ti (ms2005) | kaṇhasukkasappaṭibhāganti → kaṇha-sukka-sappaṭibhāgan ti (pts)
was tadelnswert und was ohne Tadel ist, was gepflegt werden soll und was nicht, was gering und was hochstehend ist und was auf der dunklen und auf der hellen Seite ist.
Tassa evaṁ jānato evaṁ passato avijjā pahīyati, vijjā uppajjati.Wenn man das erkennt und sieht, gibt man Unwissenheit auf, und Wissen erscheint. Tassa avijjāvirāgā vijjuppādā uppajjati sukhaṁ, sukhā bhiyyo somanassaṁ.
bhiyyo → bhīyo (pts) | avijjāvirāgā → Bm avijjāvitarāgā, and below. (pts note) | tassa → tass (pts)
Daraus entspringt Wohlgefühl, und mehr als Wohlgefühl: Glück,
Seyyathāpi, bho, pamudā pāmojjaṁ jāyetha;
pamudā → mudā (bj) | pamudā pāmojjaṁ → mudā pāmujjaṁ (pts) | pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (bj: kām) | mudā → Bm K pamudā. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
wie das Wohlgefühl, das aus Freude entsteht.
evameva kho, bho, avijjāvirāgā vijjuppādā uppajjati sukhaṁ, sukhā bhiyyo somanassaṁ.
bhiyyo → bhīyo (pts) | bho → Bm omits, but not K. (pts note) | avijjā-virāgā → Bm vitar-. (pts note) | evameva → evam eva (pts)
Ayaṁ kho, bho, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tatiyo okāsādhigamo anubuddho sukhassādhigamāya.
sukhassādhigamāya → sukhassa adhigamāya (bj) | sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts)
Das ist die dritte Gelegenheit zum Erlangen von Glück.

Ime kho, bho, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tayo okāsādhigamā anubuddhā sukhassādhigamāyā”ti.
sukhassādhigamāyāti imamatthaṁ → sukhassa adhigamāyāti idamatthaṁ (bj) | sukhassādhigamāyāti → sukhassādhigamāyā ti (ms2005) | sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts)
Das sind die drei Gelegenheiten zum Erlangen von Glück, die der Buddha verstanden hat.“

Imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsittha,
imamatthaṁ → idamatthaṁ (sya-all, pts) | bhāsittha imamatthaṁ → abhāsittha idamatthaṁ (sya-all, pts) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt)
Über dieses Thema sprach der Brahmā Sanaṅkumāra.
imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsitvā deve tāvatiṁse āmantesi:
imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj) | āmantesi → āmantesi satipaṭṭhānā (bj) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | imamatthaṁ → atthaṁ (pts)
Und nachdem er darüber gesprochen hatte, wandte er sich an die Götter der Dreiunddreißig:

8. Catusatipaṭṭhāna8. Achtsamkeitsmeditation

“Taṁ kiṁ maññanti, bhonto devā tāvatiṁsā, yāva supaññattā cime tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro satipaṭṭhānā paññattā kusalassādhigamāya.
paññattā → (bj, sya-all, pts) | supaññattā cime → supaññattāpīme (sya-all) | v → Bm c'; K p'. (pts note) | kiṁ maññanti → kimmaññanti (bjt) | supaññattā cime → supaññattācime (bjt) | supaññattā cime → suppaññattā ime (pts)
„Was denken die guten Götter der Dreiunddreißig? Wie gut doch die vier Arten der Achtsamkeitsmeditation vom Buddha beschrieben wurden! Sie werden gelehrt, um zu erreichen, was tauglich ist.
Katame cattāro?Welche vier?

Idha, bho, bhikkhu ajjhattaṁ kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
abhijjhādomanassaṁ → abhijjhā domanassaṁ (pts)
Da meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt des Körpers beobachtet – eifrig, bewusst und achtsam, frei von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit gegenüber der Welt.
Ajjhattaṁ kāye kāyānupassī viharanto tattha sammā samādhiyati, sammā vippasīdati.Wenn er so meditiert, versenkt er sich darin auf die rechte Art, wird gesammelt auf die rechte Art. So tattha sammā samāhito sammā vippasanno bahiddhā parakāye ñāṇadassanaṁ abhinibbatteti.
sammā samāhito sammā vippasanno → sammāsamāhito sammāvippasanno (bjt, th) | parakāye ñāṇadassanaṁ → para-kāye ñāṇa-dassanaṁ (pts)
Daraus entsteht das äußere Erkennen und Sehen der Körper Anderer.

Ajjhattaṁ vedanāsu vedanānupassī viharati …pe…
vedanānupassī viharati → (pts) | pe → spelled out in full (th)
Er meditiert, indem er einen Aspekt der Gefühle innerlich beobachtet …
bahiddhā paravedanāsu ñāṇadassanaṁ abhinibbatteti.Daraus entsteht das äußere Erkennen und Sehen der Gefühle Anderer.

Ajjhattaṁ citte cittānupassī viharati …pe…
cittānupassī viharati → (pts) | pe → spelled out in full (th)
Er meditiert, indem er einen Aspekt des Geistes innerlich beobachtet …
bahiddhā paracitte ñāṇadassanaṁ abhinibbatteti.Daraus entsteht das äußere Erkennen und Sehen des Geistes Anderer.

Ajjhattaṁ dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
abhijjhādomanassaṁ → abhijjhā domanassaṁ (pts)
Er meditiert, indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten innerlich beobachtet – eifrig, bewusst und achtsam, frei von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit gegenüber der Welt.
Ajjhattaṁ dhammesu dhammānupassī viharanto tattha sammā samādhiyati, sammā vippasīdati.
samādhiyati → samādhiyatī (pts)
Wenn er so meditiert, versenkt er sich darin auf die rechte Art, wird gesammelt auf die rechte Art.
So tattha sammā samāhito sammā vippasanno bahiddhā paradhammesu ñāṇadassanaṁ abhinibbatteti.
sammā samāhito sammā vippasanno → sammāsamāhito sammāvippasanno (th)
Daraus entsteht das äußere Erkennen und Sehen der natürlichen Gesetzmäßigkeiten Anderer.

Ime kho, bho, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro satipaṭṭhānā paññattā kusalassādhigamāyā”ti.
kusalassādhigamāyāti imamatthaṁ → kusalassa adhigamāyāti idamatthaṁ (bj) | kusalassādhigamāyāti → kusalassādhigamāyā ti (ms2005) | sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts)
Das sind die vier Arten der Achtsamkeitsmeditation, die vom Buddha gelehrt wurden, um zu erreichen, was tauglich ist.“

Imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsittha.
imamatthaṁ → idamatthaṁ (sya-all, pts) | bhāsittha imamatthaṁ → abhāsittha idamatthaṁ (sya-all, pts) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt)
Über dieses Thema sprach der Brahmā Sanaṅkumāra.
Imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsitvā deve tāvatiṁse āmantesi:
imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj) | āmantesi → āmantesi samādhiparikkhārā (bj) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | imamatthaṁ → atthaṁ (pts)
Und nachdem er darüber gesprochen hatte, wandte er sich an die Götter der Dreiunddreißig:

9. Sattasamādhiparikkhāra9. Sieben Voraussetzungen für die Versenkung

“Taṁ kiṁ maññanti, bhonto devā tāvatiṁsā, yāva supaññattā cime tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena satta samādhiparikkhārā sammāsamādhissa paribhāvanāya sammāsamādhissa pāripūriyā.
samādhiparikkhārā → sammāsamādhiparikkhārā (bj) | paribhāvanāya → bhāvanāya (bj, sya-all) | supaññattā cime → supaññattāpīme (sya-all) | paribhāvanāya sammāsamādhissa → bhāvanāya samādhissa (pts) | ime → Bm cime; K pime. (pts note) | samādhi-parikkhārā → Ang. iv. 40; comp. M. i. 301, Asl. 305. (pts note) | bhāvanāya → Bm pari bhāv-. (pts note) | samādhissa → Bm K omit. (pts note) | kiṁ maññanti → kimmaññanti (bjt) | yāva supaññattā cime → yāvasupaññattācime (bjt) | supaññattā cime → suppaññattā ime (pts) | sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts) | samādhiparikkhārā sammāsamādhissa paribhāvanāya sammāsamādhissa → samādhi-parikkhārā sammā-samādhissa bhāvanāya samādhissa (pts)
„Was denken die guten Götter der Dreiunddreißig? Wie gut doch die sieben Voraussetzungen für die Versenkung für das Entwickeln und Erfüllen rechter Versenkung vom Buddha beschrieben wurden!
Katame satta?
satta → satta seyyathīdaṁ (pts)
Welche sieben?
Sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati.
sammāsaṅkappo → sammāsaṁkappo (bjt)
Rechte Ansicht, rechtes Bestreben, rechte Rede, rechtes Handeln, rechter Lebenserwerb, rechter Einsatz und rechte Achtsamkeit.
Yā kho, bho, imehi sattahaṅgehi cittassa ekaggatā parikkhatā, ayaṁ vuccati, bho, ariyo sammāsamādhi saupaniso itipi saparikkhāro itipi.
sattahaṅgehi → sattahi aṅgehi (bj) | satta → St sattahi corrected to satta; Bm K Hardy sattah'. (pts note) | parikkhatā → SS Bm parikkhattā; K parikkhatā; Sum. parikhārā. (pts note) | pi → Sc omits the second iti pi. (pts note) | sattahaṅgehi cittassa → satta aṅgehi cittass (pts) | sammāsamādhi saupaniso itipi → sammā-samādhi sa-upaniso iti pi (pts)
Einswerden des Geistes, bei dem diese sieben Faktoren als Voraussetzungen zugegen sind, ist das, was man edle rechte Versenkung ‚mit ihren wesentlichen Bedingungen‘ und auch ‚mit ihren Voraussetzungen‘ nennt.

Sammādiṭṭhissa, bho, sammāsaṅkappo pahoti, sammāsaṅkappassa sammāvācā pahoti, sammāvācassa sammākammanto pahoti. Sammākammantassa sammāājīvo pahoti, sammāājīvassa sammāvāyāmo pahoti, sammāvāyāmassa sammāsati pahoti, sammāsatissa sammāsamādhi pahoti, sammāsamādhissa sammāñāṇaṁ pahoti, sammāñāṇassa sammāvimutti pahoti.
pahoti → K ca hoti, and onwards. (pts note) | sammādiṭṭhissa → sammā-diṭṭhissa (pts) | sammāsaṅkappo → sammā-saṁkappo (pts) | sammāsaṅkappassa sammāvācā → sammā-saṁkappassa sammā-vācā (pts) | sammāvācassa sammākammanto → sammā-vācassa sammā-kammanto (pts) | sammākammantassa sammāājīvo → sammā-kammantassa sammā-ājīvo (pts) | sammāājīvassa → sammā-ājīvassa (pts) | sammāvāyāmassa sammāsati → sammā-vāyāmassa sammā-sati (pts) | sammāsatissa sammāsamādhi → sammā-satissa sammā-samādhi (pts) | sammāsamādhissa sammāñāṇaṁ → sammā-samādhissa sammā-ñāṇaṁ (pts) | sammāñāṇassa → sammā-ñāṇassa (pts)
Rechte Ansicht bringt rechtes Bestreben hervor. Rechtes Bestreben bringt rechte Rede hervor. Rechte Rede bringt rechtes Handeln hervor. Rechtes Handeln bringt rechten Lebenserwerb hervor. Rechter Lebenserwerb bringt rechten Einsatz hervor. Rechter Einsatz bringt rechte Achtsamkeit hervor. Rechte Achtsamkeit bringt rechte Versenkung hervor. Rechte Versenkung bringt rechte Erkenntnis hervor. Und rechte Erkenntnis bringt rechte Freiheit hervor.

Yañhi taṁ, bho, sammā vadamāno vadeyya:
yañhi → yaṁ hi (bjt, pts) | sammā vadamāno → sammāvadamāno (th)
Wenn irgendetwas zu Recht als eine Lehre bezeichnet wird,
‘svākkhāto bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhi apārutā amatassa dvārā’ti idameva taṁ sammā vadamāno vadeyya.
dvārā → dvārāti (sya-all, km, mr) | opaneyyiko → opanayiko (bj, sya-all, pts) | dvārāti idameva taṁ → dvārā ti ida metaṁ (bj) | viññūhi → viññūhīti (sya-all) | apārutā → apārutā te (sya-all) | sammā vadamāno → sammāsambuddhe aveccappasādena samannāgataṁ sammāvadamāno (sya-all) | viññūhi apārutā → viññūhīti apārūtā (pts) | Bhagavatā → Sd Bhagavato. (pts note) | opanayiko → Sd omits; Bm opaneyyiko and below. (pts note) | viññūhīti → Bm viññūhi, and below. It looks as if the sentence may have once ended with viññuhīti, as on p. 222 and often elsewhere. (pts note) | Apārūtā → Sc apāyutā, corrected to apārūyutā; Sd apārūpātā, corrected to apārūtā; K apārutā. (pts note) | dvārā → Sc dvāra, omits ti. (pts note) | vadeyya → Sc omits idam . . . vadeyya; Bm idam etaṁ, etc.; K Idam eva taṁ Sammā-sambuddhe aveccappasādena samannāgataṁ, etc. (pts note) | dvārāti idameva → dvārā ti idam eva (pts)
die ‚vom Buddha gut erklärt ist, in diesem Leben ersichtlich, unmittelbar wirksam, die zum Überprüfen einlädt, die zielführend ist, sodass vernünftige Menschen sie selbst erkennen können‘; und wovon es heißt, dass ‚die Tore zur Befreiung vom Tod aufgestoßen sind‘, dann ist es das.
Svākkhāto hi, bho, bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko, akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhi apārutā amatassa dvārā.
opaneyyiko → opanayiko (bj, sya-all, pts) | bho → (sya-all) | apārutā → apārutā te (sya-all); apārūtā (pts) | dvārā → dvārāti (sya-all) | opanayiko → opaneyyako (bj: machasaṁ) | dvārā → dvārāti (cck: syā. ka.) | bho → K omits. (pts note) | viññūhi → SS vinnūhīti; Bm -ñūhi; so K here. (pts note) | apārūtā → Sd apārūpā; K apārutā. (pts note) | dvārā → Sc dvāra; Bm add ti. (pts note)
Denn die Lehre ist vom Buddha gut erklärt – im in diesem Leben ersichtlich, unmittelbar wirksam, sie lädt zum Überprüfen ein, ist zielführend, sodass vernünftige Menschen sie selbst erkennen können. Und die Tore zur Befreiung vom Tod sind aufgestoßen.

Ye hi keci, bho, buddhe aveccappasādena samannāgatā, dhamme aveccappasādena samannāgatā, saṅghe aveccappasādena samannāgatā, ariyakantehi sīlehi samannāgatā, ye cime opapātikā dhammavinītā sātirekāni catuvīsatisatasahassāni māgadhakā paricārakā abbhatītā kālaṅkatā tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpannā avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā.
kālaṅkatā → kālakatā (bj, sya-all, pts) | dhammavinītā → dhamme vinītā (sya-all) | māgadhakā → māgadhikā (sya-all) | sambodhiparāyaṇā → sambodhiparāyanā (sya-all, pts) | cime → hi kec ime (pts) | hi → Sd omits ye hi; St omits hi; K Bm ye cime. (pts note) | kālakatā → Bm kālaṅk-. (pts note) | sambodhiparāyanā → Sd Atth'; ime 'v'; ettha. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts) | ariyakantehi → ariya-kantehi (pts) | dhammavinītā → dhamma-vinītā (pts) | catuvīsatisatasahassāni → catu-vīsati-sata-sahassāni (pts) | avinipātadhammā → avinipāta-dhammā (pts)
Alle, die auf Erfahrung gegründete Zuversicht zum Buddha, zur Lehre und zum Saṅgha haben und die Tugend besitzen, die von den Edlen geliebt wird; und alle, die durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren wurden und in der Lehre geübt sind: Mehr als 2.400.000 solcher Anhänger aus Magadha hatten bei ihrem Tod drei Fesseln aufgelöst. Sie sind in den Strom eingetreten, müssen nicht mehr in der Unterwelt wiedergeboren werden und sind für das Erwachen bestimmt.
Atthi cevettha sakadāgāmino.
cevettha → ceve ttha (bjt) | cevettha → ev ettha (pts)
Und da sind auch Einmalwiederkehrer.

Atthāyaṁ itarā pajā, puññābhāgāti me mano;
atthāyaṁ → athāyaṁ (bj: syā) | Atthāyaṁ → athāyaṁ (cck: sī. syā.) puññābhāgāti → puññabhāgāti (bj) | puññābhāgāti me mano → puññabhāgāti mama no (sya-all) | Puññābhāgā → Sc bhāga. (pts note) | mano → K puññabhāgāti mama me. (pts note) | puññābhāgāti → puññābhāgā ti (pts)
Was die restlichen Leute betrifft, von denen ich denke, sie haben Teil am Verdienst:
Saṅkhātuṁ nopi sakkomi, musāvādassa ottappan”ti.
nopi → (sya-all) | pi → K omits no pi. (pts note) ottappanti imamatthaṁ → ottapanti idamatthaṁ (bj, pts) | ottapanti → ottappanti (bj: machasaṁ) | ottappan → Bm ottapan. (pts note) | ottappanti → ottappan ti (ms2005) | musāvādassa ottappanti → musā-vādassa ottappan ti idam (pts)
Ich könnte ihre Zahl nicht nennen aus Furcht, etwas Falsches zu sagen.“

Imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro bhāsittha, imamatthaṁ, bhante, brahmuno sanaṅkumārassa bhāsato vessavaṇassa mahārājassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:
imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj, sya-all) | bhāsittha imamatthaṁ → abhāsittha idamatthaṁ (sya-all, pts) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt) | sanaṅkumārassa → sanaṁkumārassa (bjt, pts) | imamatthaṁ → atthaṁ (pts) | sanaṅkumāro bhāsittha imamatthaṁ → sanaṁkumāro abhāsittha idam atthaṁ (pts)
Über dieses Thema sprach der Brahmā Sanaṅkumāra. Und während er darüber sprach, kam dem großen König Vessavaṇa dieser Gedanke:
“acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, evarūpopi nāma uḷāro satthā bhavissati, evarūpaṁ uḷāraṁ dhammakkhānaṁ, evarūpā uḷārā visesādhigamā paññāyissantī”ti.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | nāma → Sc omits pi nāma (pts note) | paññāyissantīti → paññāyissantī ti (ms2005) | evarūpopi → evarūpo pi (pts)
„Ach, wie unglaublich! Wie erstaunlich! Dass es einen so wunderbaren Lehrer geben soll und eine so wunderbare Lehrdarlegung! Und dass das Erreichen solch hoher erhabener Zustände bekanntgegeben wird!“

Atha, bhante, brahmā sanaṅkumāro vessavaṇassa mahārājassa cetasā cetoparivitakkamaññāya vessavaṇaṁ mahārājānaṁ etadavoca:
mahārājānaṁ etadavoca → mahārājaṁ etad avoca (pts) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | cetoparivitakkamaññāya → ceto parivitakkamaññāya (bjt) | cetoparivitakkamaññāya → ceto-parivitakkam aññāya (pts)
Und der Brahmā Sanaṅkumāra, der den Gedankengang des großen Königs Vessavaṇa erkannte, sagte zu ihm:
“taṁ kiṁ maññati bhavaṁ vessavaṇo mahārājā atītampi addhānaṁ evarūpo uḷāro satthā ahosi, evarūpaṁ uḷāraṁ dhammakkhānaṁ, evarūpā uḷārā visesādhigamā paññāyiṁsu.
kiṁ maññati → kimmaññati (bjt) | atītampi → atītam pi (pts)
„Was denkt der große König Vessavaṇa? Auch früher schon gab es einen so wunderbaren Lehrer und eine so wunderbare Lehrdarlegung! Und es wurde das Erreichen solch hoher erhabener Zustände bekanntgegeben!
Anāgatampi addhānaṁ evarūpo uḷāro satthā bhavissati, evarūpaṁ uḷāraṁ dhammakkhānaṁ, evarūpā uḷārā visesādhigamā paññāyissantī”ti.
paññāyissantīti → paññāyissantī ti (ms2005) | anāgatampi → anāgatam pi (pts)
Auch in Zukunft wird es einen so wunderbaren Lehrer und eine so wunderbare Lehrdarlegung geben! Und es wird das Erreichen solch hoher erhabener Zustände bekanntgegeben werden!“

Imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro devānaṁ tāvatiṁsānaṁ abhāsi, imamatthaṁ vessavaṇo mahārājā brahmuno sanaṅkumārassa devānaṁ tāvatiṁsānaṁ bhāsato sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ sayaṁ parisāyaṁ ārocesi’”.
sutaṁ → sutvā (pts1ed) | paṭiggahitaṁ → paṭiggahetvā (pts1ed) | imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj, sya-all, pts) | sayaṁ → sāyaṁ (sya-all) | imamatthaṁ bhante → idam atthaṁ (pts) | sutaṁ → sutvā (pts) | paṭiggahitaṁ sayaṁ parisāyaṁ → paṭiggahetvā saparisāyaṁ (pts) | sutaṁ → sutvā (cck: sī. pī.) | paṭiggahitaṁ → sutvā sammukhā paṭiggahetvā (sya-all: sī.) | parisāyaṁ → saparisāyaṁ (sya-all: sī.) | atthaṁ → Sd Bm K insert bhante. (pts note) | paṭiggahetvā → Bm K sutaṁ sammukhā patiggahitaṁ (twice, but not the third and fourth times); K (Sī) sutvā sammukhā paṭiggahetvā. (pts note) | saparisāyaṁ → Sd yaṁ; Bm sayaṁ; K sāyaṁ parisāyaṁ; K (Sī) saparisāyaṁ. (pts note) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | sanaṅkumārassa → sanaṁkumārassa (bjt, pts)
Über dieses Thema, Herr, sprach der Brahmā Sanaṅkumāra zu den Göttern der Dreiunddreißig. Und der große König Vessavaṇa unterrichtete seine eigene Versammlung, nachdem er es unter den Augen des Brahmā gehört und gelernt hatte, als dieser zu dem Thema sprach.‘“

Imamatthaṁ janavasabho yakkho vessavaṇassa mahārājassa sayaṁ parisāyaṁ bhāsato sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ bhagavato ārocesi.
sutaṁ → sutvā (bj, pts1ed) | paṭiggahitaṁ → paṭiggahetvā (pts1ed) | imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj, sya-all, pts) | sayaṁ → sāyaṁ (sya-all); (pts) | sutaṁ → sutvā (pts) | paṭiggahitaṁ → paṭiggahetvā (pts) | paṭiggahitaṁ → paṭiggahetvā (cck: sī. pī.) | paṭiggahitaṁ → sutvā sammukhā paṭiggahetvā (sya-all: sī.) | Mahārājassa → Sd inserts saṁ; Bm sayaṁ; K sāyaṁ. (pts note) | imamatthaṁ → idam atthaṁ (pts)
Und der Geist Janavasabha, der es unter den Augen des großen Königs Vessavaṇa gehört und gelernt hatte, als dieser zu seiner eigenen Versammlung über das Thema sprach, unterrichtete den Buddha.
Imamatthaṁ bhagavā janavasabhassa yakkhassa sammukhā sutvā sammukhā paṭiggahetvā sāmañca abhiññāya āyasmato ānandassa ārocesi, imamatthamāyasmā ānando bhagavato sammukhā sutvā sammukhā paṭiggahetvā ārocesi bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ.
imamatthaṁ → idamatthaṁ (bj, sya-all, pts) | imamatthamāyasmā → idamatthaṁ āyasmā (bj, sya-all, pts) | abhiññāya → Sd pañña (corrected to pañca) abhiññā; Sct pañca abhiññāya. (pts note) | imamatthaṁ → idam atthaṁ (pts) | sāmañca → sāmañ ca (pts) | imamatthamāyasmā → idam atthaṁ āyasmā (pts)
Und der Buddha, der es unter den Augen des Geistes Janavasabha gehört und gelernt hatte und es auch durch seine eigene unmittelbare Einsicht erkannte, unterrichtete den Ehrwürdigen Ānanda. Und der Ehrwürdige Ānanda, der es unter den Augen des Buddha gehört und gelernt hatte, unterrichtete die Mönche, Nonnen, Laienanhänger und Laienanhängerinnen.
Tayidaṁ brahmacariyaṁ iddhañceva phītañca vitthārikaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitanti.
vitthārikaṁ → vitthāritaṁ (bj) | bāhujaññaṁ → bahujaññaṁ (sya-all) | ti → = XVI. 3, 35, 36 (above pp. 113, 114). (pts note) | iddhañceva phītañca vitthārikaṁ → iddhañ eva phītañ ca vitthāritaṁ (pts) | yāva devamanussehi suppakāsitanti → yāvad eva manussehi suppakāsitan ti (pts)
Und so wurde dieses geistliche Leben erfolgreich und blühend, umfassend, beliebt, weit verbreitet und gut verkündet, wo immer es Götter und Menschen gibt.

Janavasabhasuttaṁ niṭṭhitaṁ pañcamaṁ.
pañcamaṁ → (pts)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย