Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Dīgha Nikāya 19Lange Lehrreden 19

MahāgovindasuttaDer Große Verwalter

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate.
bhagavā → bhagavatā (sya-all)
Einmal hielt sich der Buddha bei Rājagaha auf der Geierkuppe auf.

Atha kho pañcasikho gandhabbaputto abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇo kevalakappaṁ gijjhakūṭaṁ pabbataṁ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho pañcasikho gandhabbaputto bhagavantaṁ etadavoca:
pabbataṁ → (pts) | etadavoca yaṁ kho → etad avoca yam (pts) | abhikkanta-vaṇṇo → Sc Bm vaṇṇā. (pts note) | Gijjhakūṭaṁ → Bm -kuṭapabbataṁ. (pts note) | atha kho → athakho (th) | gandhabbaputto → gandhabba-putto (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
Da kam spät in der Nacht der strahlende Zentaur Pañcasikha, der mit seiner Schönheit die Geierkuppe weithin erhellte, zum Buddha, verbeugte sich, stellte sich zur Seite hin und sagte zu ihm:
“yaṁ kho me, bhante, devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ, ārocemi taṁ bhagavato”ti.
ārocemi taṁ → ārocemetaṁ (bj, sya-all) | kho → (sya-all) | paṭiggahītaṁ → Bm K -hitaṁ. (pts note) | bhante → Bm K omit. (pts note) | yaṁ kho → yam (pts) | paṭiggahitaṁ ārocemi taṁ bhagavatoti → paṭiggahītaṁ ārocem etaṁ bhante bhagavato ti (pts)
„Herr, ich würde dir berichten, was ich unter den Augen der Götter der Dreiunddreißig gehört und gelernt habe.“

“Ārocehi me tvaṁ, pañcasikhā”ti bhagavā avoca.„Berichte es mir, Pañcasikha“, sagte der Buddha.

1. Devasabhā1. Die Ratsversammlung der Götter

“Purimāni, bhante, divasāni purimatarāni tadahuposathe pannarase pavāraṇāya puṇṇāya puṇṇamāya rattiyā kevalakappā ca devā tāvatiṁsā sudhammāyaṁ sabhāyaṁ sannisinnā honti sannipatitā;
pannarase → paṇṇarase (bj, sya-all) | puṇṇāya → (sya-all, pts) | tadahuposathe pannarase → tadahu posathe paṇṇarase (pts)
„Herr, vor etwas mehr als ein paar Tagen, am fünfzehnten Tag, dem Besinnungstag, am Vollmondtag der Einladung zum Ermahnen am Ende der Regenzeit, da saßen alle Götter der Dreiunddreißig in der Halle des Klaren Rechts zusammen.
mahatī ca dibbaparisā samantato nisinnā honti, cattāro ca mahārājāno catuddisā nisinnā honti;
nisinnā → sannisinnā (bj) | honti → honti sannipatitā (bj); hoti (pts) | dibbaparisā → dibbā parisā (pts) | mahārājāno catuddisā → mahārājā cātuddisā (pts) | dibbā → Bm K dibba-. (pts note) | Mahārājā → Bm K rājāno, and below. (pts note)
Eine große Versammlung von Göttern saß da, und die vier großen Könige saßen in den vier Himmelsrichtungen.

puratthimāya disāya dhataraṭṭho mahārājā pacchimābhimukho nisinno hoti deve purakkhatvā;
pacchimābhimukho → pacchābhimukho (sya-all, pts) | deve → devehi (sya-all) | pacchābhimukho → Bm pacchāmukho, and so throughout. (pts note) | deve → Bm deva; K devehi, and so throughout. (pts note) | purakkhatvā → Bm pūrakkhitvā, and below. (pts note)
Der große König Dhataraṭṭha saß im Osten vor seinen Göttern, mit Blick nach Westen.
dakkhiṇāya disāya virūḷhako mahārājā uttarābhimukho nisinno hoti deve purakkhatvā;
deve → devehi (sya-all)
Der große König Virūḷhaka saß im Süden vor seinen Göttern, mit Blick nach Norden.
pacchimāya disāya virūpakkho mahārājā puratthābhimukho nisinno hoti deve purakkhatvā;
deve → devehi (sya-all)
Der große König Virūpakkha saß im Westen vor seinen Göttern, mit Blick nach Osten.
uttarāya disāya vessavaṇo mahārājā dakkhiṇābhimukho nisinno hoti deve purakkhatvā.
deve → devehi (sya-all)
Der große König Vessavaṇa saß im Norden vor seinen Göttern, mit Blick nach Süden.

Yadā, bhante, kevalakappā ca devā tāvatiṁsā sudhammāyaṁ sabhāyaṁ sannisinnā honti sannipatitā, mahatī ca dibbaparisā samantato nisinnā honti, cattāro ca mahārājāno catuddisā nisinnā honti, idaṁ nesaṁ hoti āsanasmiṁ;
nisinnā → sannisinnā (bj) | honti → honti sannipatitā (bj) | nesaṁ → tesaṁ (bj, pts) | dibbaparisā → dibbā parisā (pts) | honti → Bm hoti. (pts note) | tesaṁ → Scd Bm nesaṁ. (pts note) | mahārājāno → mahārājā (pts)
Wenn die Götter der Dreiunddreißig eine solche Zusammenkunft haben, ist das ihre Sitzordnung.
atha pacchā amhākaṁ āsanaṁ hoti.Und danach kommen unsere Plätze.

Ye te, bhante, devā bhagavati brahmacariyaṁ caritvā adhunūpapannā tāvatiṁsakāyaṁ, te aññe deve atirocanti vaṇṇena ceva yasasā ca.
adhunūpapannā tāvatiṁsakāyaṁ → adhunuppannā tāvatiṁsakāyā (pts) | adhun-uppannā → Bm K addhunūpap-. (pts note) | Tāvatiṁsa-kāyā → Bm K -kāyaṁ. (pts note) | yasasā → Bm atiro centi deve nave yasasā. (pts note) | adhunūpapannā tāvatiṁsakāyaṁ → adhun-uppannā tāvatiṁsa-kāyā (pts) | ceva → eva (pts)
Herr, diejenigen Götter, die vor kurzem unter den Dreiunddreißig wiedergeboren waren, nachdem sie unter dem Buddha das geistliche Leben geführt hatten, übertrafen die anderen Götter an Schönheit und Glanz.
Tena sudaṁ, bhante, devā tāvatiṁsā attamanā honti pamuditā pītisomanassajātā;
tena sudaṁ → tenasudaṁ (bjt) | pītisomanassajātā → pīti-somanassa-jātā (pts)
Darüber waren die Götter der Dreiunddreißig erhoben und überglücklich, voller Ekstase und Glück, und sagten:
‘dibbā vata bho kāyā paripūrenti, hāyanti asurakāyā’ti.
asurakāyāti → asurā kāyāti (bj) | paripūrenti → SS paripūranti here; -purenti in 3. (pts note) | asurakāyāti → asura-kāyā ti (pts)
‚Die himmlischen Heere schwellen an und die Heere der Titanen schrumpfen!‘

Atha kho, bhante, sakko devānamindo devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sampasādaṁ viditvā imāhi gāthāhi anumodi:
kho → (pts) | sampasādaṁ → pāsādaṁ (pts) | Atha → Bm K insert kho. (pts note) | pāsādaṁ → Bm K sappasādaṁ. (pts note) | atha kho → athakho (th) | devānamindo → devānam indo (pts)
Als er die Freude der Götter sah, feierte Sakka der Götterfürst das mit diesen Strophen:

‘Modanti vata bho devā, tāvatiṁsā sahindakā;
sahindakā → So SS at pp. 212, 227, Sd here, and Bm K always. St here sayindakā. Sc here and SS at p. 211 sa-indakā. See Jāt. 5, 223, compared with 123; Mahāvastu iii. 203 has sasakrakā. (pts note)
‚Die Götter freuen sich, die Dreiunddreißig mit ihrem König;
Tathāgataṁ namassantā, dhammassa ca sudhammataṁ.
sudhammataṁ → Bm dhammataṁ. (pts note)
sie ehren den Klargewordenen und die klare Richtigkeit der Lehre.

Nave deve ca passantā, vaṇṇavante yasassine;
nave → nave va (sya-all, pts) | ca → (sya-all, pts) | va → Bm naceca. (pts note) | passantā → Sd pasannā; St passante. (pts note) yasassine → yasassino (sya-all, pts) | yasassino → Sct Bm -ine. (pts note)
Sie sehen die neuen Götter, so schön und glänzend,
Sugatasmiṁ brahmacariyaṁ, caritvāna idhāgate.die unter dem Buddha das geistliche Leben führten und dann hierher kamen!

Te aññe atirocanti, vaṇṇena yasasāyunā;
atirocanti → Bm -centi. (pts note) yasasāyunā → Scd Bm -yunā; St -yutā. (pts note)
Sie übertreffen die anderen an Schönheit, Glanz und Lebensdauer.
Sāvakā bhūripaññassa, visesūpagatā idha.
bhūripaññassa → bhūri-paññassa (pts)
Das sind die herausragenden Schüler des Lehrers von ausgedehnter Weisheit.

Idaṁ disvāna nandanti, tāvatiṁsā sahindakā;
idaṁ → idhaṁ (bj)
Wenn sie das sehen, sind sie entzückt, die Dreiunddreißig mit ihrem König;
Tathāgataṁ namassantā, dhammassa ca sudhammatan’ti.
sudhammatanti → sudhammatan ti (pts)
sie ehren den Klargewordenen und die klare Richtigkeit der Lehre!‘

Tena sudaṁ, bhante, devā tāvatiṁsā bhiyyoso mattāya attamanā honti pamuditā pītisomanassajātā;
bhiyyoso → bhīyoso (pts) | bhiyyoso mattāya → bhiyyosomattāya (bjt) | pītisomanassajātā → pīti-somanassa-jātā (pts)
Davon waren die Götter der Dreiunddreißig noch mehr erhoben und überglücklich, voller Ekstase und Glück, und sagten:
‘dibbā vata bho, kāyā paripūrenti, hāyanti asurakāyā’ti.
paripūrenti → paripūranti (bj) | asurakāyāti → asurā kāyāti aṭṭha yathābhuccavaṇṇā (bj) | kāyā’ti → asurakāyā (bj: machasaṁ) | asurakāyāti → asura-kāyā ti (pts)
‚Die himmlischen Heere schwellen an und die Heere der Titanen schrumpfen!‘

2. Aṭṭhayathābhuccavaṇṇa2. Achtfaches wahres Lob

Atha kho, bhante, sakko devānamindo devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sampasādaṁ viditvā deve tāvatiṁse āmantesi:
kho → (sya-all, pts) | Atha → Bm adds kho. (pts note) | devānamindo → devānam indo (pts)
Als er die Freude der Götter sah, wandte sich Sakka der Götterfürst an sie:
‘iccheyyātha no tumhe, mārisā, tassa bhagavato aṭṭha yathābhucce vaṇṇe sotun’ti?
sotunti icchāma → sotun ti iccheyyāma (pts) | yathābhucce → yathā-bhucce (pts)
‚Kameraden, würdet ihr gerne ein achtfaches wahres Lob des Buddha hören?‘

‘Icchāma mayaṁ, mārisa, tassa bhagavato aṭṭha yathābhucce vaṇṇe sotun’ti.
mārisa → mārisā (bj, sya-all) | icchāma → iccheyyāma (bj: PTS) | yathābhucce → yathā-bhucce (pts) | sotunti → sotun ti (pts)
‚Jawohl, Kamerad, das würden wir gerne.‘

Atha kho, bhante, sakko devānamindo devānaṁ tāvatiṁsānaṁ bhagavato aṭṭha yathābhucce vaṇṇe payirudāhāsi:
kho → (sya-all, pts) | tāvatiṁsānaṁ → tāvaṭiṁsānaṁ (pts) | payirudāhāsi → Bm pariyud-; SS sometimes payirūpādāhāsi and payirudābhāsi. See 12, 19. (pts note) | devānamindo → devānam indo (pts) | yathābhucce → yathā-bhucce (pts)
Und Sakka sprach dieses achtfache wahre Lob des Buddha aus:

‘Taṁ kiṁ maññanti, bhonto devā tāvatiṁsā?
kiṁ maññanti → kimpaññanti (bj)
‚Was denken die werten Götter der Dreiunddreißig?
Yāvañca so bhagavā bahujanahitāya paṭipanno bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
yāvañca so → yāvañceso (sya-all) | lokānukampāya → lokānukampakāya (pts) | yāvañca → yāva cassa (bj: PTS) | c → Sd yāvam; Bm yavañcabhogavā (the ā after bh being apparently crossed out); K yāvañceso Bhagavā. (pts note) | lokānukampakāya → Sd sukhānukampakāya; Bm -kampāya, and below, and at 13. (pts note) | yāvañca → yāva assa (pts) | bahujanahitāya → bahujana-hitāya (pts)
Wie sehr doch der Buddha zum Nutzen und Glück vieler Menschen gehandelt hat, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen!
Evaṁ bahujanahitāya paṭipannaṁ bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ imināpaṅgena samannāgataṁ satthāraṁ neva atītaṁse samanupassāma, na panetarahi, aññatra tena bhagavatā.
lokānukampāya → lokānukampakāya (pts) | bahujanahitāya → bahujana-hitāya (pts) | bahujanasukhāya lokānukampāya → bahujana-sukhāya lokānukampakāya (pts) | devamanussānaṁ imināpaṅgena → deva-manussānaṁ iminā p aṅgena (pts) | neva → n eva (pts) | panetarahi → pan etarahi (pts)
Ich sehe keinen Lehrer außer dem Buddha, in der Vergangenheit oder jetzt, der eine solche Anteilnahme für die Welt hätte.

Svākkhāto kho pana tena bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhi.
opaneyyiko → opanayiko (bj, sya-all, pts) | tena bhagavatā → tassa bhagavato (sya-all, pts) | dhammo → Bm dhammā. (pts note) | akāliko → Sdt omits. (pts note) | opanayiko → Bm opaneyiko. (pts note) | viññūhi → SS viññūhīti. See pp. 217, 228. (pts note)
Auch hat der Buddha die Lehre gut erklärt – in diesem Leben ersichtlich, unmittelbar wirksam, sie lädt zum Überprüfen ein, ist zielführend, sodass vernünftige Menschen sie selbst erkennen können.
Evaṁ opaneyyikassa dhammassa desetāraṁ imināpaṅgena samannāgataṁ satthāraṁ neva atītaṁse samanupassāma, na panetarahi, aññatra tena bhagavatā.
opaneyyikassa → opanayikassa (bj, sya-all) | evaṁ opaneyyikassa → evam opanayikassa (pts) | opanayikassa → opaneyyikassa (bj: machasaṁ) | imināpaṅgena → iminā p aṅgena (pts) | neva → n eva (pts) | panetarahi → pan etarahi (pts)
Ich sehe keinen Lehrer außer dem Buddha, in der Vergangenheit oder jetzt, der eine so zielführende Lehre erklären würde.

“Idaṁ kusalan”ti kho pana tena bhagavatā supaññattaṁ, “idaṁ akusalan”ti supaññattaṁ.
pana → Bm omits. (pts note) | suppaññattaṁ → Bm K supañ-. (pts note) | kusalanti → kusalan ti (pts) | supaññattaṁ idaṁ akusalanti supaññattaṁ → suppaññattaṁ idam akusalan ti suppaññattaṁ (pts)
Auch hat der Buddha gut beschrieben, was tauglich und was untauglich ist,
“Idaṁ sāvajjaṁ idaṁ anavajjaṁ, idaṁ sevitabbaṁ idaṁ na sevitabbaṁ, idaṁ hīnaṁ idaṁ paṇītaṁ, idaṁ kaṇhasukkasappaṭibhāgan”ti supaññattaṁ.
supaññattaṁ → suppaññattaṁ (bjt) | idaṁ → idam (pts) | kaṇhasukkasappaṭibhāganti supaññattaṁ → kaṇhasukka-sappaṭibhāgan ti suppaññattaṁ (pts)
was tadelnswert und was ohne Tadel ist, was gepflegt werden soll und was nicht, was gering und was hochstehend ist und was auf der dunklen und auf der hellen Seite ist.
Evaṁ kusalākusalasāvajjānavajjasevitabbāsevitabbahīnapaṇītakaṇhasukkasappaṭibhāgānaṁ dhammānaṁ paññāpetāraṁ imināpaṅgena samannāgataṁ satthāraṁ neva atītaṁse samanupassāma, na panetarahi, aññatra tena bhagavatā.
paññāpetāraṁ → paññapetāraṁ (bj, cck, sya-all) | paññāpetāraṁ → Bm pañapet-; K paññapet-. (pts note) | kusalākusalasāvajjānavajjasevitabbāsevitabbahīnapaṇītakaṇhasukkasappaṭibhāgānaṁ → kusalākusalasāvajjānavajjasevitabbāsevitabbahīna-paṇītakaṇhasukkasappaṭibhāgānaṁ (my) | kusalākusalasāvajjānavajjasevitabbāsevitabbahīnapaṇītakaṇhasukkasappaṭibhāgānaṁ → kusalākusalasāvajjānavajjasevitabbāsevitabbahīnappaṇītakaṇhasukka sappaṭibhāgānaṁ (bjt) | kusalākusalasāvajjānavajjasevitabbāsevitabbahīnapaṇītakaṇhasukkasappaṭibhāgānaṁ → kusalākusalasāvajjānavajjasevitabbāsevitabbahīnappaṇītakaṇhasukkasappaṭibhāgānaṁ (th) | kusalākusalasāvajjānavajjasevitabbāsevitabbahīnapaṇītakaṇhasukkasappaṭibhāgānaṁ → kusalākusala-sāvajjānavajja-sevitabbāsevitabba-hīnappaṇītakaṇhasukka-sappaṭibhāgānaṁ (pts) | imināpaṅgena → iminā p aṅgena (pts) | neva → n eva (pts) | panetarahi → pan etarahi (pts)
Ich sehe keinen Lehrer außer dem Buddha, in der Vergangenheit oder jetzt, der all das so klar beschreiben würde.

Supaññattā kho pana tena bhagavatā sāvakānaṁ nibbānagāminī paṭipadā, saṁsandati nibbānañca paṭipadā ca.
supaññattā → suppaññattā (bjt, pts) | nibbānagāminī → nibbāna-gāminī (pts) | nibbānañca → nibbānañ ca (pts)
Auch hat der Buddha die Übung, die zum Erlöschen führt, für seine Schüler gut beschrieben. Und Erlöschen und Übung vereinigen sich
Seyyathāpi nāma gaṅgodakaṁ yamunodakena saṁsandati sameti;
sameti → Jāt. v. 496. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
wie die Wasser des Ganges mit den Wassern der Yamuna zusammenkommen und sich vereinigen.
evameva supaññattā tena bhagavatā sāvakānaṁ nibbānagāminī paṭipadā, saṁsandati nibbānañca paṭipadā ca.
nibbānagāmini- → Bm K gāminiyā. (pts note) | nibbānagāminī paṭipadā → nibbānagāminīpaṭipadā (bjt) | evameva supaññattā → evam eva suppaññattā (pts) | sāvakānaṁ nibbānagāminī → sāvakānam nibbāna-gāminī (pts) | nibbānañca → nibbānañ ca (pts) | + → evaṁ nibbānagāmini (pts)
Evaṁ nibbānagāminiyā paṭipadāya paññāpetāraṁ imināpaṅgena samannāgataṁ satthāraṁ neva atītaṁse samanupassāma, na panetarahi, aññatra tena bhagavatā.
paññāpetāraṁ imināpaṅgena → paññapetāraṁ iminā paṅgena (bj) | na → na ca (bj) | paññāpetāraṁ → paññapetāraṁ (cck) | pe → spelled out in full (th) | imināpaṅgena → iminā p aṅgena (pts) | neva → n eva (pts) | panetarahi → pan etarahi (pts)
Ich sehe keinen Lehrer außer dem Buddha, in der Vergangenheit oder jetzt, der die Übung, die zum Erlöschen führt, für seine Schüler so klar beschreiben würde.

Abhinipphanno kho pana tassa bhagavato lābho abhinipphanno siloko, yāva maññe khattiyā sampiyāyamānarūpā viharanti, vigatamado kho pana so bhagavā āhāraṁ āhāreti.
Abhinipphanno → abhinippanno (pts1ed, mr) | abhinipphanno → abhinippanno (pts) | Abhinipphanno → abhinippanno (cck: pī. ka.) | abhinipphanno → abhinippannoti vā pāṭho (sya-all note) | pe → spelled out in full (pts) | sampiyāyamānarūpā → sampiyāyamāna-rūpā (pts) | vigatamado → vigata-mado (pts)
Auch sind dem Buddha Besitz und Beliebtheit zugekommen, so viel, dass man denken könnte, es würde selbst die Adligen in Erregung versetzen. Doch er nimmt seine Nahrung ohne Eitelkeit ein.
Evaṁ vigatamadaṁ āhāraṁ āharayamānaṁ imināpaṅgena samannāgataṁ satthāraṁ neva atītaṁse samanupassāma, na panetarahi, aññatra tena bhagavatā.
āharayamānaṁ → āhariyamānaṁ (bj: sīmu) | imināpaṅgena → iminā paṅgena (bjt) | vigatamadaṁ → vigata-madaṁ (pts) | āharayamānaṁ imināpaṅgena → āhariyamānaṁ iminā p aṅgena (pts) | neva → n eva (pts) | panetarahi → pan etarahi (pts)
Ich sehe keinen Lehrer außer dem Buddha, in der Vergangenheit oder jetzt, der seine Nahrung so ohne Eitelkeit einnehmen würde.

Laddhasahāyo kho pana so bhagavā sekhānañceva paṭipannānaṁ khīṇāsavānañca vusitavataṁ.Auch hat der Buddha Gefährten gewonnen, solche in Schulung, die üben, und solche, die die Befleckungen aufgelöst und ihre Reise abgeschlossen haben. Te bhagavā apanujja ekārāmataṁ anuyutto viharati.
anuyutto → anuyutto pi (bj)
Der Buddha weiht sich den Freuden der Einsamkeit, doch er schickt die Gefährten nicht fort.
Evaṁ ekārāmataṁ anuyuttaṁ imināpaṅgena samannāgataṁ satthāraṁ neva atītaṁse samanupassāma, na panetarahi, aññatra tena bhagavatā.Ich sehe keinen Lehrer außer dem Buddha, in der Vergangenheit oder jetzt, der sich so den Freuden der Einsamkeit weihen würde.

Yathāvādī kho pana so bhagavā tathākārī, yathākārī tathāvādī, iti yathāvādī tathākārī, yathākārī tathāvādī.Auch handelt der Buddha, wie er spricht, und spricht, wie er handelt: Er handelt, wie er spricht, und spricht, wie er handelt. Evaṁ dhammānudhammappaṭipannaṁ imināpaṅgena samannāgataṁ satthāraṁ neva atītaṁse samanupassāma, na panetarahi, aññatra tena bhagavatā.
dhammānudhammappaṭipannaṁ → dhammānudhammapaṭipannaṁ (th) | dhammānudhammappaṭipannaṁ imināpaṅgena → dhammānudhamma-paṭipannaṁ iminā p aṅgena (pts) | neva → n eva (pts) | panetarahi → pan etarahi (pts)
Ich sehe keinen Lehrer außer dem Buddha, in der Vergangenheit oder jetzt, der so im Einklang mit der Lehre handelt.

Tiṇṇavicikiccho kho pana so bhagavā vigatakathaṅkatho pariyositasaṅkappo ajjhāsayaṁ ādibrahmacariyaṁ.
vigatakathaṅkatho → vigatakathaṁkatho (my, th, ms2005) | vigatakathaṅkatho pariyositasaṅkappo → vigatakathaṁkatho pariyositasaṁkappo (bjt) | tiṇṇavicikiccho → tiṇṇa-vicikiccho (pts) | vigatakathaṅkatho pariyositasaṅkappo → vigatakathaṁkatho pariyosita-saṁkappo (pts) | ādibrahmacariyaṁ → ādi-brahmacariyaṁ (pts)
Auch ist der Buddha über den Zweifel hinausgegangen und hat sich von Unschlüssigkeit frei gemacht. Er hat im Hinblick auf den grundlegenden Zweck des geistlichen Lebens alles erreicht, was er wollte.
Evaṁ tiṇṇavicikicchaṁ vigatakathaṅkathaṁ pariyositasaṅkappaṁ ajjhāsayaṁ ādibrahmacariyaṁ imināpaṅgena samannāgataṁ satthāraṁ neva atītaṁse samanupassāma, na panetarahi, aññatra tena bhagavatā’ti.
vigatakathaṅkathaṁ → vigatakathaṁkathaṁ (my, th, ms2005) | vigatakathaṅkathaṁ pariyositasaṅkappaṁ → vigatakathaṁkathaṁ pariyositasaṁkappaṁ (bjt) | bhagavatāti → bhagavatā ti (bjt, pts) | tiṇṇavicikicchaṁ vigatakathaṅkathaṁ pariyositasaṅkappaṁ → tiṇṇa-vicikicchaṁ vigata-kathaṅkathaṁ pariyosita-saṁkappaṁ (pts) | ādibrahmacariyaṁ imināpaṅgena → ādi-brahmacariyaṁ iminā p aṅgena (pts) | neva → n eva (pts) | panetarahi → pan etarahi (pts)
Ich sehe keinen Lehrer außer dem Buddha, in der Vergangenheit oder jetzt, der das erreicht hätte.‘

Ime kho, bhante, sakko devānamindo devānaṁ tāvatiṁsānaṁ bhagavato aṭṭha yathābhucce vaṇṇe payirudāhāsi.
devānamindo → devānam indo (pts) | yathābhucce → yathā-bhucce (pts)
Das ist das achtfache wahre Lob des Buddha, das Sakka aussprach.
Tena sudaṁ, bhante, devā tāvatiṁsā bhiyyoso mattāya attamanā honti pamuditā pītisomanassajātā bhagavato aṭṭha yathābhucce vaṇṇe sutvā.
bhiyyoso → bhīyoso (pts) | bhiyyoso mattāya → bhiyyosomattāya (bjt) | pītisomanassajātā → pīti-somanassa-jātā (pts) | yathābhucce → yathā-bhucce (pts)
Als sie das hörten, waren die Götter der Dreiunddreißig noch mehr erhoben und überglücklich.

Tatra, bhante, ekacce devā evamāhaṁsu:
+ → kho (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
Und manche von ihnen dachten:
‘aho vata, mārisā, cattāro sammāsambuddhā loke uppajjeyyuṁ dhammañca deseyyuṁ yathariva bhagavā.
yathariva bhagavā → yatharivabhagavā (bjt) | sammāsambuddhā → sammā-sambuddhā (pts) | dhammañca → dhammañ ca (pts)
‚Wenn doch nur vier vollkommen erwachte Buddhas in der Welt erscheinen und den Dhamma lehren würden, so wie der Gesegnete!
Tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan’ti.
lokānukampāya → lokānukampakāya (pts) | tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya → tad assa bahujana-hitāya bahujana-sukhāya lokānukampakāya (pts) | devamanussānanti → deva-manussānan ti (pts)
Zum Nutzen und Glück vieler Menschen, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen!‘

Ekacce devā evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
Andere Götter dachten:
‘tiṭṭhantu, mārisā, cattāro sammāsambuddhā, aho vata, mārisā, tayo sammāsambuddhā loke uppajjeyyuṁ dhammañca deseyyuṁ yathariva bhagavā.
tiṭṭhantu → tiṭṭhanti (sya-all) | sammāsambuddhā → sammā-sambuddhā (pts) | dhammañca → dhammañ ca (pts)
‚Lass es gut sein mit den vier vollkommen erwachten Buddhas. Wenn doch nur drei vollkommen erwachte Buddhas
Tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan’ti.
lokānukampāya → lokānukampakāya (pts) | tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya → tad assa bahujana-hitāya bahujana-sukhāya lokānukampakāya (pts) | devamanussānanti → deva-manussānan ti (pts)
Ekacce devā evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
‘tiṭṭhantu, mārisā, tayo sammāsambuddhā, aho vata, mārisā, dve sammāsambuddhā loke uppajjeyyuṁ dhammañca deseyyuṁ yathariva bhagavā.
sammāsambuddhā → sammā-sambuddhā (pts) | dhammañca → dhammañ ca (pts)
oder zwei vollkommen erwachte Buddhas in der Welt erscheinen und den Dhamma lehren würden, so wie der Gesegnete!
Tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan’ti.
lokānukampāya → lokānukampakāya (pts) | tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya → tad assa bahujana-hitāya bahujana-sukhāya lokānukampakāya (pts) | devamanussānanti → deva-manussānan ti (pts)
Zum Nutzen und Glück vieler Menschen, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen!‘

Evaṁ vutte, bhante, sakko devānamindo deve tāvatiṁse etadavoca:
devānamindo → devānam indo (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Als sie das sagten, entgegnete Sakka:
‘aṭṭhānaṁ kho etaṁ, mārisā, anavakāso, yaṁ ekissā lokadhātuyā dve arahanto sammāsambuddhā apubbaṁ acarimaṁ uppajjeyyuṁ, netaṁ ṭhānaṁ vijjati.
etaṁ → panetaṁ (sya-all) | lokadhātuyā → loka-dhātuyā (pts) | sammāsambuddhā → sammā-sambuddhā (pts) | netaṁ → n etaṁ (pts)
‚Es ist ganz unmöglich, Kameraden, dass zwei Vollendete, zwei vollkommen erwachte Buddhas gleichzeitig im selben Sonnensystem erscheinen.
Aho vata, mārisā, so bhagavā appābādho appātaṅko ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭheyya.
so → so ca (sya-all) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts)
Dass doch dieser Gesegnete gesund und wohlauf sei und lange bei uns bleibe!
Tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānan’ti.
lokānukampāya → lokānukampakāya (pts) | tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya → tad assa bahujana-hitāya bahujana-sukhāya lokānukampakāya (pts) | devamanussānanti → deva-manussānan ti (pts)
Zum Nutzen und Glück vieler Menschen, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen!‘

Atha kho, bhante, yenatthena devā tāvatiṁsā sudhammāyaṁ sabhāyaṁ sannisinnā honti sannipatitā, taṁ atthaṁ cintayitvā taṁ atthaṁ mantayitvā vuttavacanāpi taṁ cattāro mahārājāno tasmiṁ atthe honti.
vuttavacanāpi taṁ → vuttavacanā nāmidaṁ (bj) | kho → (pts) | atha kho → athakho (th) | yenatthena → yen atthena (pts) | sudhammāyaṁ → sudhammāya (pts) | vuttavacanāpi → vutta-vacanā pi (pts) | mahārājāno → mahārājā (pts)
Dann berieten und entschieden die Götter der Dreiunddreißig die Angelegenheit, wegen der sie in der Halle des Klaren Rechts zusammensaßen. Sie unterrichteten die vier großen Könige über die Sache und leiteten sie an.
Paccānusiṭṭhavacanāpi taṁ cattāro mahārājāno tasmiṁ atthe honti, sakesu sakesu āsanesu ṭhitā avipakkantā.
paccānusiṭṭhavacanāpi taṁ → paccānusiṭṭhavacanā nāmidaṁ (bj) | paccānusiṭṭhavacanāpi → paccanusiṭṭhavacanāpi (sya-all, pts) | sakesu → (pts) | paccānusiṭṭhavacanāpi → paccanusiṭṭha-vacanā pi (pts) | mahārājāno → mahārājā (pts) | avipakkantā → avippakantā (pts)
Nachdem sie unterrichtet worden waren, stand jeder bei seinem Sitzplatz, ohne fortzugehen.

Te vuttavākyā rājāno, paṭiggayhānusāsaniṁ;
vuttavākyā → vutta-vākyā (pts)
Die Könige wurden unterrichtet und beherzigten den guten Rat.
Vippasannamanā santā, aṭṭhaṁsu samhi āsaneti.
vippasannamanā → vippasanna-manā (pts) āsaneti → āsane ti (pts)
Klaren und friedvollen Sinnes standen sie bei ihrem Plätzen.

Atha kho, bhante, uttarāya disāya uḷāro āloko sañjāyi, obhāso pāturahosi atikkammeva devānaṁ devānubhāvaṁ.
sañjāyi → sañjāyati (sya-all) | kho → (pts) | atha kho → athakho (th) | pāturahosi atikkammeva → pātur ahosi atikamm eva (pts)
Da ging im Norden ein wunderbares Licht auf und ein Glanz erschien, und sie übertrafen die Strahlkraft der Götter.
Atha kho, bhante, sakko devānamindo deve tāvatiṁse āmantesi:
kho → (sya-all, pts) | devānamindo → devānam indo (pts)
Da wandte sich Sakka der Götterfürst an die Götter der Dreiunddreißig:
‘yathā kho, mārisā, nimittāni dissanti, uḷāro āloko sañjāyati, obhāso pātubhavati, brahmā pātubhavissati;
uḷāro → (sya-all, pts) | nimittāni → nimittā (th, pts) | pātubhavati → pātu bhavati (pts) | pātubhavissati → pātu bhavissati (pts)
‚Die Zeichen – wenn ein Licht aufgeht und ein Glanz erscheint – weisen darauf hin, dass Brahmā erscheinen wird. Denn das sind die Vorboten von Brahmās Erscheinen: nämlich, wenn ein Licht aufgeht und ein Glanz erscheint.‘
brahmuno hetaṁ pubbanimittaṁ pātubhāvāya, yadidaṁ āloko sañjāyati obhāso pātubhavatīti.
hetaṁ → etaṁ (pts) | pātubhavatīti → pātubhavatī ti (bjt) | hetaṁ pubbanimittaṁ → etaṁ pubba-nimittaṁ (pts) | pātubhavatīti → pātu bhavatīti (pts)

Yathā nimittā dissanti, brahmā pātubhavissati;
pātubhavissati → pātu bhavissati (pts)
Die Zeichen weisen darauf hin, dass Brahmā erscheinen wird.
Brahmuno hetaṁ nimittaṁ, obhāso vipulo mahā’ti.
nimittaṁ → pubbanimittaṁ (sya-all) | hetaṁ → h etaṁ (pts) mahāti → mahā ti (pts)
Denn das ist Brahmās Zeichen: ein Licht, ausgedehnt und gewaltig.

3. Sanaṅkumārakathā3. Über Sanaṅkumāra

Atha kho, bhante, devā tāvatiṁsā yathāsakesu āsanesu nisīdiṁsu:
kho → (sya-all, pts) | yathāsakesu → yathā sakesu (pts)
Da setzten sich die Götter der Dreiunddreißig jeder auf seinen Platz und sagten:
‘obhāsametaṁ ñassāma, yaṁvipāko bhavissati, sacchikatvāva naṁ gamissāmā’ti.
sacchikatvāva → sacchi katvāva (bjt) | yaṁvipāko → yaṁ vipāko (th) | sacchikatvāva → sacchikatvā va (th, pts) | obhāsametaṁ → obhāsam etaṁ (pts) | yaṁvipāko → yaṁ-vipāko (pts)
‚Wir werden herausfinden, wo dieses Licht herkommt, und erst wenn wir es wissen, werden wir gehen.‘
Cattāropi mahārājāno yathāsakesu āsanesu nisīdiṁsu:Und die vier großen Könige taten desgleichen. ‘obhāsametaṁ ñassāma, yaṁvipāko bhavissati, sacchikatvāva naṁ gamissāmā’ti.
sacchikatvāva → sacchi katvāva (bjt) | yaṁvipāko → yaṁ vipāko (th, pts) | sacchikatvāva → sacchikatvā va (th, pts) | obhāsametaṁ → obhāsam etaṁ (pts)
Idaṁ sutvā devā tāvatiṁsā ekaggā samāpajjiṁsu:
ekaggā → ekaggatā (pts)
Als sie das hörten, stimmten die Götter der Dreiunddreißig einstimmig zu:
‘obhāsametaṁ ñassāma, yaṁvipāko bhavissati, sacchikatvāva naṁ gamissāmā’ti.
yaṁvipāko → yaṁ vipāko (th) | sacchikatvāva → sacchikatvā va (th, pts) | obhāsametaṁ → obhāsam etaṁ (pts) | yaṁvipāko → yaṁ-vipāko (pts)
‚Wir werden herausfinden, wo dieses Licht herkommt, und erst wenn wir es wissen, werden wir gehen.‘

Yadā, bhante, brahmā sanaṅkumāro devānaṁ tāvatiṁsānaṁ pātubhavati, oḷārikaṁ attabhāvaṁ abhinimminitvā pātubhavati.
sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | pātubhavati → pātu bhavati (pts)
Wenn der Brahmā Sanaṅkumāra den Göttern der Dreiunddreißig erscheint, nimmt er vorher eine feste Verkörperung an.
Yo kho pana, bhante, brahmuno pakativaṇṇo, anabhisambhavanīyo so devānaṁ tāvatiṁsānaṁ cakkhupathasmiṁ.
pakativaṇṇo → pakati-vaṇṇo (pts) | cakkhupathasmiṁ → cakkhu-pathasmiṁ (pts)
Denn die gewöhnliche Erscheinung eines Brahmā ist im Sichtbereich der Götter der Dreiunddreißig nicht wahrnehmbar.
Yadā, bhante, brahmā sanaṅkumāro devānaṁ tāvatiṁsānaṁ pātubhavati, so aññe deve atirocati vaṇṇena ceva yasasā ca.
atirocati → ativirocati (sya-all) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | pātubhavati → pātu bhavati (pts) | ceva → eva (pts)
Wenn der Brahmā Sanaṅkumāra den Göttern der Dreiunddreißig erscheint, übertrifft er die anderen Götter an Schönheit und Glanz,
Seyyathāpi, bhante, so vaṇṇo viggaho mānusaṁ viggahaṁ atirocati;
atirocati → ativirocati (sya-all) | so vaṇṇo → sovaṇṇo (my, bjt, th, pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
so wie eine goldene Figur die menschliche Gestalt übertrifft.
evameva kho, bhante, yadā brahmā sanaṅkumāro devānaṁ tāvatiṁsānaṁ pātubhavati, so aññe deve atirocati vaṇṇena ceva yasasā ca.
atirocati → ativirocati (sya-all) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | evameva → evam eva (pts) | pātubhavati → pātu bhavati (pts) | atirocati vaṇṇena ceva → atirocativaṇṇena eva (pts)
Yadā, bhante, brahmā sanaṅkumāro devānaṁ tāvatiṁsānaṁ pātubhavati, na tassaṁ parisāyaṁ koci devo abhivādeti vā paccuṭṭheti vā āsanena vā nimanteti.
āsanena → āsanena nimanteti (pts) | nimanteti sabbeva → sabbe (pts) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | pātubhavati → pātu bhavati (pts) | tassaṁ → tassa (pts)
Wenn der Brahmā Sanaṅkumāra den Göttern der Dreiunddreißig erscheint, begrüßt ihn kein einziger Gott in der Versammlung, indem er sich verbeugt oder indem er aufsteht und ihm einen Sitz anbietet.
Sabbeva tuṇhībhūtā pañjalikā pallaṅkena nisīdanti:
sabbeva → sabbe va (th) | pallaṅkena → pallaṅke (th) | sabbeva tuṇhībhūtā → vā sabbe tuṇhī-bhūtā (pts)
Sie sitzen alle still auf ihren Sitzen, die zusammengelegten Hände erhoben, und denken:
‘yassadāni devassa pallaṅkaṁ icchissati brahmā sanaṅkumāro, tassa devassa pallaṅke nisīdissatī’ti.
pallaṅkaṁ → (sya-all, pts) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | yassadāni → yassa dāni (pts)
‚Nun wird Brahmā Sanaṅkumāra sich auf den Sitz des Gottes setzen, den er auswählt.‘
Yassa kho pana, bhante, devassa brahmā sanaṅkumāro pallaṅke nisīdati, uḷāraṁ so labhati devo vedapaṭilābhaṁ, uḷāraṁ so labhati devo somanassapaṭilābhaṁ.
sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | somanassapaṭilābhaṁ → somanassa-paṭilābhaṁ (pts)
Und der Gott, auf dessen Sitz der Brahmā sitzt, ist überglücklich und fließt vor Freude über,
Seyyathāpi, bhante, rājā khattiyo muddhāvasitto adhunābhisitto rajjena, uḷāraṁ so labhati vedapaṭilābhaṁ, uḷāraṁ so labhati somanassapaṭilābhaṁ;
adhunābhisitto → adhunāvasitto (sya-all) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | vedapaṭilābhaṁ → veda-paṭilābhaṁ (pts) | somanassapaṭilābhaṁ → somanassa-paṭilābhaṁ (pts)
wie ein König am Tag seiner Krönung.
evameva kho, bhante, yassa devassa brahmā sanaṅkumāro pallaṅke nisīdati, uḷāraṁ so labhati devo vedapaṭilābhaṁ, uḷāraṁ so labhati devo somanassapaṭilābhaṁ.
sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | evameva → evam eva (pts) | vedapaṭilābhaṁ → veda-paṭilābhaṁ (pts) | somanassapaṭilābhaṁ → somanassa-paṭilābhaṁ (pts)

Atha, bhante, brahmā sanaṅkumāro devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sampasādaṁ viditvā antarahito imāhi gāthāhi anumodi:
sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts)
Als er die Freude der Götter sah, feierte Brahmā Sanaṅkumāra das mit diesen Strophen:

‘Modanti vata bho devā, tāvatiṁsā sahindakā;‚Die Götter freuen sich, die Dreiunddreißig mit ihrem König; Tathāgataṁ namassantā, dhammassa ca sudhammataṁ.
tathāgataṁ → tathāgatam (pts)
sie ehren den Klargewordenen und die klare Richtigkeit der Lehre.

Nave deve ca passantā, vaṇṇavante yasassine;
nave → nave va (sya-all, pts) | ca → (sya-all, pts) yasassine → yasassino (sya-all, pts)
Sie sehen die neuen Götter, so schön und glänzend,
Sugatasmiṁ brahmacariyaṁ, caritvāna idhāgate.die unter dem Buddha das geistliche Leben führten und dann hierher kamen!

Te aññe atirocanti, vaṇṇena yasasāyunā;Sie übertreffen die anderen an Schönheit, Glanz und Lebensdauer. Sāvakā bhūripaññassa, visesūpagatā idha.
bhūripaññassa → bhūri-paññassa (pts) visesūpagatā → visesupagatā (sya-all)
Das sind die herausragenden Schüler des Lehrers von ausgedehnter Weisheit.

Idaṁ disvāna nandanti, tāvatiṁsā sahindakā;Wenn sie das sehen, sind sie entzückt, die Dreiunddreißig mit ihrem König; Tathāgataṁ namassantā, dhammassa ca sudhammatan’ti.
sudhammatanti imamatthaṁ → sudhammatan ti idam atthaṁ (pts)
sie ehren den Klargewordenen und die klare Richtigkeit der Lehre!‘

Imamatthaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro abhāsittha.
imamatthaṁ → idamatthaṁ (sya-all) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | imamatthaṁ → atthaṁ (pts)
Über dieses Thema sprach der Brahmā Sanaṅkumāra.
Imamatthaṁ, bhante, brahmuno sanaṅkumārassa bhāsato aṭṭhaṅgasamannāgato saro hoti vissaṭṭho ca viññeyyo ca mañju ca savanīyo ca bindu ca avisārī ca gambhīro ca ninnādī ca.
imamatthaṁ → idamatthaṁ (sya-all, pts) | mañju → mañjū (sya-all) | sanaṅkumārassa → sanaṁkumārassa (bjt, pts) | imamatthaṁ → idam atthaṁ (pts) | aṭṭhaṅgasamannāgato → aṭṭhaṅga-samannāgato (pts)
Und während er darüber sprach, hatte seine Stimme acht Eigenschaften: Sie war klar, deutlich, bezaubernd, gut zu hören, einleuchtend, unverfälscht, tief und klangvoll.
Yathāparisaṁ kho pana, bhante, brahmā sanaṅkumāro sarena viññāpeti, na cassa bahiddhā parisāya ghoso niccharati.
sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | yathāparisaṁ → yathā-parisaṁ (pts) | cassa → assa (pts)
Er stellt sicher, dass seine Stimme in der ganzen Versammlung zu verstehen ist, aber dass der Ton nicht darüber hinausreicht.
Yassa kho pana, bhante, evaṁ aṭṭhaṅgasamannāgato saro hoti, so vuccati ‘brahmassaro’ti.
aṭṭhaṅgasamannāgato → aṭṭhaṅga-samannāgato (pts) | brahmassaroti → brahmassaro ti (pts)
Wenn jemand eine solche Stimme hat, so sagt man, er habe Brahmās Stimme.

Atha kho, bhante, devā tāvatiṁsā brahmānaṁ sanaṅkumāraṁ etadavocuṁ:
kho → (pts) | brahmānaṁ sanaṅkumāraṁ etadavocuṁ → brahmāsanaṁkumāraṁ etad avocuṁ (pts) | sanaṅkumāraṁ → sanaṁkumāraṁ (bjt) | atha kho → athakho (th) | brahmānaṁ sanaṅkumāraṁ etadavocuṁ → brahmā-sanaṁkumāraṁ etad avocuṁ (pts)
Da sagten die Götter der Dreiunddreißig zu Brahmā Sanaṅkumāra:
‘sādhu, mahābrahme, etadeva mayaṁ saṅkhāya modāma;
mahābrahme etadeva → brahme etad eva (pts)
‚Gut, Großer Brahmā! Da wir das eingeschätzt haben, freuen wir uns.
atthi ca sakkena devānamindena tassa bhagavato aṭṭha yathābhuccā vaṇṇā bhāsitā;
devānamindena → devānam indena (pts)
Und da ist das achtfache wahre Lob des Buddha, das Sakka aussprach –
te ca mayaṁ saṅkhāya modāmā’ti.
+ → athakho (th)
da wir auch das eingeschätzt haben, freuen wir uns.‘

4. Aṭṭhayathābhuccavaṇṇa4. Achtfaches wahres Lob

Atha, bhante, brahmā sanaṅkumāro sakkaṁ devānamindaṁ etadavoca:
atha → athakho (sya-all) | + → kho (bjt, pts) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | devānamindaṁ etadavoca → devānam indaṁ etad avoca (pts)
Da sagte der Brahmā zu Sakka:
‘sādhu, devānaminda, mayampi tassa bhagavato aṭṭha yathābhucce vaṇṇe suṇeyyāmā’ti.
mayampi → mayaṁpi (th) | devānaminda mayampi → devānam inda mayam pi (pts)
‚Es wäre gut, Götterfürst, wenn auch ich das achtfache wahre Lob des Buddha hören könnte.‘

‘Evaṁ, mahābrahme’ti kho, bhante, sakko devānamindo brahmuno sanaṅkumārassa bhagavato aṭṭha yathābhucce vaṇṇe payirudāhāsi.
sanaṅkumārassa → sanaṅkumārasseva paṭissutvā (sya-all) | sanaṅkumārasseva → brahmāsanaṅkumārassevāti pāṭhena bhavitabbaṁ (sya-all note) | sanaṅkumārassa → sanaṁkumārassa (bjt, pts) | mahābrahmeti → mahā-brahme ti (pts) | devānamindo → devānam indo (pts)
‚Ja, Großer Brahmā‘, sagte Sakka und wiederholte für ihn das achtfache wahre Lob des Buddha.

‘Taṁ kiṁ maññati, bhavaṁ mahābrahmā?
kiṁ maññati → kimmaññati (bjt) | mahābrahmā → mahā-brahmā yāva (pts)
Yāvañca so bhagavā bahujanahitāya paṭipanno bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
yāvañca so → yāvañceso (sya-all) | yāvañca → yāva ca (pts) | lokānukampāya → lokānukampakāya (pts) | bahujanahitāya → bahujana-hitāya (pts)
Evaṁ bahujanahitāya paṭipannaṁ bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ imināpaṅgena samannāgataṁ satthāraṁ neva atītaṁse samanupassāma, na panetarahi, aññatra tena bhagavatā.
lokānukampāya → lokānukampakāya (pts) | bahujanahitāya → bahujana-hitāya (pts) | imināpaṅgena → iminā p aṅgena (pts) | neva → n eva (pts) | panetarahi → pan etarahi (pts)

Svākkhāto kho pana tena bhagavatā dhammo sandiṭṭhiko akāliko ehipassiko opaneyyiko paccattaṁ veditabbo viññūhi.
opaneyyiko → opanayiko (bj, sya-all, pts) | tena bhagavatā → tassa bhagavato (sya-all, pts)
Evaṁ opaneyyikassa dhammassa desetāraṁ imināpaṅgena samannāgataṁ satthāraṁ neva atītaṁse samanupassāma, na panetarahi, aññatra tena bhagavatā.
opaneyyikassa → opanayikassa (bj, sya-all, pts) | imināpaṅgena → iminā paṅgena (bjt) | imināpaṅgena → iminā p aṅgena (pts) | neva → n eva (pts) | panetarahi → pan etarahi (pts)

“Idaṁ kusalan”ti kho pana tena bhagavatā supaññattaṁ, “idaṁ akusalan”ti supaññattaṁ, “idaṁ sāvajjaṁ idaṁ anavajjaṁ, idaṁ sevitabbaṁ idaṁ na sevitabbaṁ, idaṁ hīnaṁ idaṁ paṇītaṁ, idaṁ kaṇhasukkasappaṭibhāgan”ti supaññattaṁ.
supaññattaṁ → suppaññattaṁ (bjt, pts) | kusalanti → kusalan ti (ms2005, pts) | akusalanti → akusalan ti (ms2005) | kaṇhasukkasappaṭibhāganti → kaṇhasukkasappaṭibhāgan ti (ms2005) | akusalanti supaññattaṁ → akusalan ti suppaññattaṁ (pts) | kaṇhasukkasappaṭibhāganti supaññattaṁ → kaṇhasukka-sappaṭibhāgan ti suppaññattaṁ (pts)
Evaṁ kusalākusalasāvajjānavajjasevitabbāsevitabbahīnapaṇītakaṇhasukkasappaṭibhāgānaṁ dhammānaṁ paññāpetāraṁ.
paññāpetāraṁ → paññapetāraṁ (sya-all) | kusalākusalasāvajjānavajjasevitabbāsevitabbahīnapaṇītakaṇhasukkasappaṭibhāgānaṁ → kusalākusalasāvajjānavajjasevitabbāsevitabbahīnappaṇītakaṇhasukkasappaṭibhāgānaṁ (th) | kusalākusalasāvajjānavajjasevitabbāsevitabbahīnapaṇītakaṇhasukkasappaṭibhāgānaṁ → kusalākusala-sāvajjānavajja-sevitabbāsevitabba-hīnappaṇītakaṇhasukka-sappaṭibhāgānaṁ (pts)
Imināpaṅgena samannāgataṁ satthāraṁ neva atītaṁse samanupassāma, na panetarahi, aññatra tena bhagavatā.
imināpaṅgena → iminā p aṅgena (pts) | neva → n eva (pts) | panetarahi → pan etarahi (pts)

Supaññattā kho pana tena bhagavatā sāvakānaṁ nibbānagāminī paṭipadā saṁsandati nibbānañca paṭipadā ca.
supaññattā → suppaññattā (bjt, pts) | nibbānagāminī → nibbāna gāminī (pts) | nibbānañca → nibbānañ ca (pts)
Seyyathāpi nāma gaṅgodakaṁ yamunodakena saṁsandati sameti;
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
evameva supaññattā tena bhagavatā sāvakānaṁ nibbānagāminī paṭipadā saṁsandati nibbānañca paṭipadā ca.
supaññattā → suppaññattā (bjt) | evameva supaññattā → evam eva suppaññattā (pts) | nibbānagāminī → nibbāna-gāminī (pts) | nibbānañca → nibbānañ ca (pts)
Evaṁ nibbānagāminiyā paṭipadāya paññāpetāraṁ imināpaṅgena samannāgataṁ satthāraṁ neva atītaṁse samanupassāma, na panetarahi, aññatra tena bhagavatā.
nibbānagāminiyā paṭipadāya → nibbānagāminipaṭipadāya (pts) | pe → spelled out in full (th) | nibbānagāminiyā paṭipadāya → nibbāna-gāminipaṭipadāya (pts) | imināpaṅgena → iminā p aṅgena (pts) | neva → n eva (pts) | panetarahi → pan etarahi (pts)

Abhinipphanno kho pana tassa bhagavato lābho abhinipphanno siloko, yāva maññe khattiyā sampiyāyamānarūpā viharanti.
abhinipphanno → abhinippanno (pts) | vusitavataṁ → Sd Bm vusitaṁ vataṁ. (pts note) | te → Bm K tena. (pts note) | apanujja → Bm apanajja; Scdt anupajja. See 24. (pts note) | Abhinippanno → K abhinipphanno; K (note) abhinippanno ti vā pāṭho. (pts note) | maññe → Bm paññe (in 25 aññe without p'). (pts note)
Vigatamado kho pana so bhagavā āhāraṁ āhāreti.
āhāraṁ → Bm āhāraṁ āhāraṁ (but not at 25). (pts note) | + → maññe (bjt) | vigatamado → vigata-mado (pts)
Evaṁ vigatamadaṁ āhāraṁ āharayamānaṁ imināpaṅgena samannāgataṁ satthāraṁ neva atītaṁse samanupassāma, na panetarahi, aññatra tena bhagavatā.
vigatamadaṁ → vigata-madaṁ (pts) | āharayamānaṁ imināpaṅgena → āhariyamānaṁ iminā p aṅgena (pts) | neva → n eva (pts) | panetarahi → pan etarahi (pts)

Laddhasahāyo kho pana so bhagavā sekhānañceva paṭipannānaṁ khīṇāsavānañca vusitavataṁ, te bhagavā apanujja ekārāmataṁ anuyutto viharati.
te → so (bj)
Evaṁ ekārāmataṁ anuyuttaṁ imināpaṅgena samannāgataṁ satthāraṁ neva atītaṁse samanupassāma, na panetarahi, aññatra tena bhagavatā.

Yathāvādī kho pana so bhagavā tathākārī, yathākārī tathāvādī; iti yathāvādī tathākārī, yathākārī tathāvādī.
yathāvādī tathākārī → yathā-vādī tathā-kārī (pts) | tathāvādī → tathā-vādī (pts)
Evaṁ dhammānudhammappaṭippannaṁ imināpaṅgena samannāgataṁ satthāraṁ neva atītaṁse samanupassāma, na panetarahi, aññatra tena bhagavatā.
dhammānudhammappaṭippannaṁ → dhammānudhammapaṭippannaṁ (bjt) | dhammānudhammappaṭippannaṁ → dhammānudhammapaṭipannaṁ (th) | dhammānudhammappaṭippannaṁ imināpaṅgena → dhammānudhamma-paṭipannaṁ iminā p aṅgena (pts) | neva → n eva (pts) | panetarahi → pan etarahi (pts)

Tiṇṇavicikiccho kho pana so bhagavā vigatakathaṅkatho pariyositasaṅkappo ajjhāsayaṁ ādibrahmacariyaṁ.
vigatakathaṅkatho → vigatakathaṁkatho (my, th, ms2005) | vigatakathaṅkatho pariyositasaṅkappo → vigatakathaṁkatho pariyositasaṁkappo (bjt) | tiṇṇavicikiccho → tiṇṇa-vicikiccho (pts) | pariyositasaṅkappo → pariyosita-saṁkappo (pts) | ādibrahmacariyaṁ → ādi-brahmacariyaṁ (pts)
Evaṁ tiṇṇavicikicchaṁ vigatakathaṅkathaṁ pariyositasaṅkappaṁ ajjhāsayaṁ ādibrahmacariyaṁ.
vigatakathaṅkathaṁ → vigatakathaṁkathaṁ (my, bjt, th, ms2005) | tiṇṇavicikicchaṁ vigatakathaṅkathaṁ pariyositasaṅkappaṁ → tiṇṇa-vicikicchaṁ vigata-kathaṅkathaṁ pariyosita-saṁkappaṁ (pts) | ādibrahmacariyaṁ → ādi-brahmacariyaṁ (pts)
Imināpaṅgena samannāgataṁ satthāraṁ neva atītaṁse samanupassāma, na panetarahi, aññatra tena bhagavatā’ti.
bhagavatāti → bhagavatā ti (bjt, pts) | imināpaṅgena → iminā p aṅgena (pts) | neva → n eva (pts) | panetarahi → pan etarahi (pts)

Ime kho, bhante, sakko devānamindo brahmuno sanaṅkumārassa bhagavato aṭṭha yathābhucce vaṇṇe payirudāhāsi.
payirudāhāsi → Bm parirūdāhāsi. See p. 222. (pts note) | sanaṅkumārassa → sanaṁkumārassa (bjt, pts) | devānamindo → devānam indo (pts) | yathābhucce → yathā-bhucce (pts)
Tena sudaṁ, bhante, brahmā sanaṅkumāro attamano hoti pamudito pītisomanassajāto bhagavato aṭṭha yathābhucce vaṇṇe sutvā.
sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | pītisomanassajāto → pīti-somanassa-jāto (pts) | yathābhucce → yathā-bhucce (pts)
Als er das hörte, war der Brahmā Sanaṅkumāra erhoben und überglücklich, voller Ekstase und Glück.
Atha, bhante, brahmā sanaṅkumāro oḷārikaṁ attabhāvaṁ abhinimminitvā kumāravaṇṇī hutvā pañcasikho devānaṁ tāvatiṁsānaṁ pāturahosi.
kumāravaṇṇī → kumāravaṇṇo (sya-all) | pāturahosi so → pātur ahosi (pts) | kumāravaṇṇo → kumāravaṇṇī (sya-all: sī.) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | kumāravaṇṇī → kumāra-vaṇṇī (pts)
Dann nahm der Brahmā Sanaṅkumāra eine feste Verkörperung an; er nahm die Gestalt des jungen Pañcasikha an und erschien den Göttern der Dreiunddreißig.
So vehāsaṁ abbhuggantvā ākāse antalikkhe pallaṅkena nisīdi.
antalikkhe → antaḷikkhe (bj) | nisīdi seyyathāpi → nisīditvā seyyathā pi (pts)
Er erhob sich in die Luft und saß mit gekreuzten Beinen mitten in der Luft,
Seyyathāpi, bhante, balavā puriso supaccatthate vā pallaṅke same vā bhūmibhāge pallaṅkena nisīdeyya;
seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | bhūmibhāge → bhūmi-bhāge (pts)
so wie ein kräftiger Mensch mit gekreuzten Beinen auf einem gut hergerichteten Sitz oder auf ebener Erde sitzen würde.
evameva kho, bhante, brahmā sanaṅkumāro vehāsaṁ abbhuggantvā ākāse antalikkhe pallaṅkena nisīditvā deve tāvatiṁse āmantesi:
sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | + → govindabrāmaṇavatthu (bjt) | evameva → evam eva (pts)
Da wandte er sich an die Götter der Dreiunddreißig:

5. Govindabrāhmaṇavatthu5. Die Geschichte des Verwalters

‘Taṁ kiṁ maññanti, bhonto devā tāvatiṁsā, yāva dīgharattaṁ mahāpaññova so bhagavā ahosi.
mahāpaññova → mahāpañño ca (pts) | kiṁ maññanti → kimmaññanti (bjt) | mahāpaññova → mahāpañño va (th) | dīgharattaṁ mahāpaññova → dīgha-rattaṁ mahā-pañño ca (pts)
‚Was denken die werten Götter der Dreiunddreißig: Wie weit reicht die große Weisheit des Buddha zurück?

Bhūtapubbaṁ, bho, rājā disampati nāma ahosi.
disampati → disampatī (pts) | bhūtapubbaṁ → bhūta-pubbaṁ (pts)
Es war einmal ein König mit Namen Disampati.
Disampatissa rañño govindo nāma brāhmaṇo purohito ahosi.Er hatte einen brahmanischen Hohepriester, der der Verwalter genannt wurde. Disampatissa rañño reṇu nāma kumāro putto ahosi.Disampatis Sohn war der Prinz mit Namen Reṇu, Govindassa brāhmaṇassa jotipālo nāma māṇavo putto ahosi.und der Sohn des Verwalters war der Vedenstudent mit Namen Jotipāla. Iti reṇu ca rājaputto jotipālo ca māṇavo aññe ca cha khattiyā iccete aṭṭha sahāyā ahesuṁ.
cha khattiyā iccete → chakkhattiyā ete (pts)
Da waren der Prinz Reṇu, der Vedenstudent Jotipāla und sechs andere Adlige, und diese acht wurden Freunde.

Atha kho, bho, ahorattānaṁ accayena govindo brāhmaṇo kālamakāsi.
bho → (pts) | atha kho → athakho (th) | atha → attha (pts) | kālamakāsi → kālam akāsi (pts)
Als seine Zeit gekommen war, starb der Verwalter.
Govinde brāhmaṇe kālaṅkate rājā disampati paridevesi:
kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all, pts) | paridevesi → paridevesī (bj) | disampati → disampatī (pts)
Bei seinem Tod klagte der König Disampati:
“yasmiṁ vata, bho, mayaṁ samaye govinde brāhmaṇe sabbakiccāni sammā vossajjitvā pañcahi kāmaguṇehi samappitā samaṅgībhūtā paricārema, tasmiṁ no samaye govindo brāhmaṇo kālaṅkato”ti.
kālaṅkatoti → kālakatoti (bj, sya-all, pts) | sammā vossajjitvā → sammavossajjitvā (sya-all, pts) | samaṅgībhūtā → samaṅgibhūtā (sya-all, pts) | no → kho pana (sya-all); (pts) | kālaṅkatoti → kālaṅkato ti (ms2005) | sabbakiccāni sammā vossajjitvā → sabba-kiccāni sammavossajjitvā (pts) | kāmaguṇehi → kāma-guṇehi (pts) | samaṅgībhūtā → samaṅgi-bhūtā (pts) | kālaṅkatoti → kālakato ti (pts)
„Zu einer Zeit, da ich alle meine Pflichten an den brahmanischen Verwalter übergeben habe und mich vergnüge, versorgt und ausgestattet mit den fünf Sinnesreizen, stirbt er!“

Evaṁ vutte, bho, reṇu rājaputto rājānaṁ disampatiṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Darauf sagte der Prinz Reṇu zu ihm:
“mā kho tvaṁ, deva, govinde brāhmaṇe kālaṅkate atibāḷhaṁ paridevesi.
kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all, pts)
„Majestät, klage nicht zu viel über den Tod des Verwalters.
Atthi, deva, govindassa brāhmaṇassa jotipālo nāma māṇavo putto paṇḍitataro ceva pitarā, alamatthadasataro ceva pitarā;
ceva → eva (pts)
Er hat einen Sohn mit Namen Jotipāla, der sogar noch klüger und fachkundiger ist als sein Vater.
yepissa pitā atthe anusāsi, tepi jotipālasseva māṇavassa anusāsaniyā”ti.
yepissa → yepi tassa (sya-all) | anusāsaniyāti → anusāsanīyāti (th) | anusāsaniyāti → anusāsaniyā ti (ms2005, pts) | yepissa → ye pi ssa (pts) | tepi jotipālasseva → te pi jotipālass eva (pts)
Er soll die Angelegenheiten verwalten, die sein Vater verwaltet hat.“

“Evaṁ, kumārā”ti?
kumārāti → kumārā ti (ms2005)
„Ist das so, mein Prinz?“

“Evaṁ, devā”ti.
devāti → devā ti (ms2005)
„So ist es, Majestät.“

6. Mahāgovindavatthu6. Die Geschichte des Großen Verwalters

Atha kho, bho, rājā disampati aññataraṁ purisaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)
Da wandte sich der König Disampati an einen seiner Männer:
“ehi tvaṁ, ambho purisa, yena jotipālo māṇavo tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā jotipālaṁ māṇavaṁ evaṁ vadehi:
jotipālo → jotipālo nāma (bj, cck, sya-all) | tenupasaṅkama upasaṅkamitvā → ten upasaṁkama upasaṁkamitvā (pts)
„He, Mann, bitte gehe zu dem Vedenstudenten Jotipāla und sage zu ihm:
‘bhavamatthu bhavantaṁ jotipālaṁ, rājā disampati bhavantaṁ jotipālaṁ māṇavaṁ āmantayati, rājā disampati bhoto jotipālassa māṇavassa dassanakāmo’”ti.
jotipālaṁ → jotipālaṁ māṇavaṁ (bj, sya-all, pts) | dassanakāmoti → dassanakāmo ti (ms2005) | bhavamatthu → bhavam atthu (pts) | dassanakāmoti → dassana-kāmo ti (pts)
‚Die besten Wünsche, Jotipāla! König Disampati lässt dich rufen; er will dich sehen.‘“

“Evaṁ, devā”ti kho, bho, so puriso disampatissa rañño paṭissutvā yena jotipālo māṇavo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā jotipālaṁ māṇavaṁ etadavoca:
kho → (pts) | etadavoca bhavamatthu bhavantaṁ jotipālaṁ → (pts) | devāti → devā ti (ms2005) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā jotipālaṁ māṇavaṁ etadavoca → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā jotipāla-māṇavaṁ etad avoca (pts)
„Ja, Majestät“, erwiderte der Mann und tat wie geheißen.
“bhavamatthu bhavantaṁ jotipālaṁ, rājā disampati bhavantaṁ jotipālaṁ māṇavaṁ āmantayati, rājā disampati bhoto jotipālassa māṇavassa dassanakāmo”ti.
jotipālaṁ → jotipālaṁ māṇavaṁ (bj, sya-all) | dassanakāmoti → dassanakāmo ti (ms2005) | bhavamatthu → bhavam atthu (pts) | dassanakāmoti → dassana-kāmo ti (pts)
“Evaṁ, bho”ti kho, bho, jotipālo māṇavo tassa purisassa paṭissutvā yena rājā disampati tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā disampatinā raññā saddhiṁ sammodi;
bho → so (bj) | bhoti → bho ti (ms2005, pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
Da ging Jotipāla zum König und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.

sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho, bho, jotipālaṁ māṇavaṁ rājā disampati etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin, und der König sagte zu ihm:
“anusāsatu no bhavaṁ jotipālo, mā no bhavaṁ jotipālo anusāsaniyā paccabyāhāsi.
jotipālo → jotipālo māṇavo (sya-all, pts) | anusāsaniyā → māṇavo anusāsanīyā (sya-all) | no → (pts) | paccabyāhāsi → paccavyāhāsi (pts)
„Jotipāla, du sollst meine Angelegenheiten verwalten – bitte weise mich nicht ab!
Pettike taṁ ṭhāne ṭhapessāmi, govindiye abhisiñcissāmī”ti.
ṭhāne → ṭhānaṁ (sya-all) | ṭhapessāmi → ṭhapayissāmi (pts) | abhisiñcissāmīti → abhisiñcissāmī ti (ms2005)
Ich will dich auf die Stellung deines Vaters berufen und zum Verwalter salben.“

“Evaṁ, bho”ti kho, bho, so jotipālo māṇavo disampatissa rañño paccassosi.
bho → (bj) | bho so → (sya-all) | so → (pts) | bhoti → bho ti (ms2005, pts)
„Ja, werter Herr“, antwortete Jotipāla.

Atha kho, bho, rājā disampati jotipālaṁ māṇavaṁ govindiye abhisiñci, taṁ pettike ṭhāne ṭhapesi.
taṁ → (bj, sya-all, pts) | atha kho → athakho (th)
Da salbte der König ihn zum Verwalter und berief ihn auf die Stellung seines Vaters.
Abhisitto jotipālo māṇavo govindiye pettike ṭhāne ṭhapito yepissa pitā atthe anusāsi tepi atthe anusāsati, yepissa pitā atthe nānusāsi tepi atthe anusāsati;
anusāsati → nānusāsati (sya-all) | anusāsati yepissa → nānusāsati ye pi ssa (pts) | tepi → te (pts) | tepi → te pi (pts)
Nach seiner Berufung verwaltete der Verwalter Jotipāla die Angelegenheiten, die sein Vater verwaltet hatte, wie auch andere Angelegenheiten, die sein Vater nicht verwaltet hatte.
yepissa pitā kammante abhisambhosi tepi kammante abhisambhoti, yepissa pitā kammante nābhisambhosi tepi kammante abhisambhoti.
abhisambhoti → nābhisambhoti (sya-all) | abhisambhoti tamenaṁ → nābhisambhoti tam enaṁ (pts) | yepissa → ye pi ssa (pts) | tepi → te pi (pts)
Er verwaltete die Arbeiten, die sein Vater verwaltet hatte, wie auch andere Arbeiten, die sein Vater nicht verwaltet hatte.
Tamenaṁ manussā evamāhaṁsu:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
Darüber sagten die Leute:
“govindo vata, bho, brāhmaṇo, mahāgovindo vata, bho, brāhmaṇo”ti.
brāhmaṇoti → brāhmaṇo ti (ms2005, pts) | mahāgovindo → mahā govindo (pts)
„Dar Brahmane ist wahrlich ein Verwalter, ein großer Verwalter!“
Iminā kho evaṁ, bho, pariyāyena jotipālassa māṇavassa govindo mahāgovindotveva samaññā udapādi.
govindo → (sya-all) | evaṁ → etaṁ (pts) | govindo mahāgovindotveva → mahāgovindo mahāgovindo tv eva (pts) | govindo mahāgovindotveva → mahā-govindo mahā-govindo tv eva (pts)
Und so wurde der Vedenstudent Jotipāla als der Große Verwalter bekannt.

6.1. Rajjasaṁvibhajana6.1. Die Aufteilung des Reiches

Atha kho, bho, mahāgovindo brāhmaṇo yena te cha khattiyā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te cha khattiye etadavoca:
atha kho → athakho (th) | mahāgovindo → mahā-govindo (pts) | cha khattiyā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → chakkhattiyā ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | cha khattiye etadavoca → chakkhattiye etad (pts)
Da ging der Große Verwalter zu den sechs Adligen und sagte:
“disampati kho, bho, rājā jiṇṇo vuddho mahallako addhagato vayoanuppatto, ko nu kho pana, bho, jānāti jīvitaṁ?
vuddho → vuḍḍho (sya-all) | jīvitaṁ → jīvitānaṁ (sya-all, pts) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt) | + → avocā (pts) | vayoanuppatto → vayo-anuppatto (pts)
„Der König Disampati ist alt, bejahrt und hochbetagt, in vorgerücktem Alter und im letzten Lebensabschnitt angekommen. Wer weiß, wie lange er noch zu leben hat?
Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati, yaṁ disampatimhi raññe kālaṅkate rājakattāro reṇuṁ rājaputtaṁ rajje abhisiñceyyuṁ.
kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all, pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | kālaṅkate rājakattāro → kālakate rāja-kattāro (pts) | rājaputtaṁ → rāja-puttaṁ (pts)
Wenn er stirbt, ist es wahrscheinlich, dass die Königsmacher den Prinzen Reṇu zum König salben werden.
Āyantu, bhonto, yena reṇu rājaputto tenupasaṅkamatha; upasaṅkamitvā reṇuṁ rājaputtaṁ evaṁ vadetha:
+ → bho (pts) | rājaputto tenupasaṅkamatha upasaṅkamitvā → rāja-putto ten upasaṁkamatha upasaṁkamitvā (pts) | rājaputtaṁ → rāja-puttaṁ (pts)
Kommt, werte Herren, geht zum Prinzen Reṇu und sagt:
‘mayaṁ kho bhoto reṇussa sahāyā piyā manāpā appaṭikūlā, yaṁsukho bhavaṁ taṁsukhā mayaṁ, yaṁdukkho bhavaṁ taṁdukkhā mayaṁ.
kho → (pts) | appaṭikūlā yaṁsukho → appaṭikkūlā yaṁ-sukho (pts) | taṁsukhā → taṁ-sukhā (pts) | yaṁdukkho → yaṁ-dukkho (pts) | taṁdukkhā → taṁ-dukkhā (pts)
‚Werter Reṇu, wir sind deine Freunde, lieb und teuer und geschätzt. Wir haben Freud und Leid mit dir geteilt.
Disampati kho, bho, rājā jiṇṇo vuddho mahallako addhagato vayoanuppatto, ko nu kho pana, bho, jānāti jīvitaṁ?
vuddho → vuḍḍho (sya-all) | jīvitaṁ → jīvitānaṁ (sya-all, pts) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt) | addhagato vayoanuppatto → addha-gato vayo-anuppatto (pts)
Der König Disampati ist alt, bejahrt und hochbetagt, in vorgerücktem Alter und im letzten Lebensabschnitt angekommen. Wer weiß, wie lange er noch zu leben hat?
Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati, yaṁ disampatimhi raññe kālaṅkate rājakattāro bhavantaṁ reṇuṁ rajje abhisiñceyyuṁ.
kālaṅkate rājakattāro → kālakate rāja kattāro (bj) | kālaṅkate → kālakate (sya-all) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | kālaṅkate rājakattāro → kālakate rāja-kattāro (pts)
Wenn er stirbt, ist es wahrscheinlich, dass die Königsmacher dich zum König salben werden.
Sace bhavaṁ reṇu rajjaṁ labhetha, saṁvibhajetha no rajjenā’”ti.
rajjenāti → rajjenā ti (ms2005)
Wenn du die Königswürde erlangen solltest, teile sie mit uns.‘“

“Evaṁ, bho”ti kho, bho, te cha khattiyā mahāgovindassa brāhmaṇassa paṭissutvā yena reṇu rājaputto tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā reṇuṁ rājaputtaṁ etadavocuṁ:
bho → (sya-all) | bhoti → bho ti (ms2005, pts) | cha khattiyā → chakkhattiyā (pts) | rājaputto tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → rāja-putto ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts) | rājaputtaṁ etadavocuṁ → rāja-puttaṁ etad avocuṁ (pts)
„Ja, werter Herr“, erwiderten die Adligen. Sie gingen zum Prinzen Reṇu und unterbreiteten ihm den Vorschlag.
“mayaṁ kho bhoto reṇussa sahāyā piyā manāpā appaṭikūlā;
appaṭikūlā → appaṭikkūlā (pts)
yaṁsukho bhavaṁ taṁsukhā mayaṁ, yaṁdukkho bhavaṁ taṁdukkhā mayaṁ.
yaṁsukho → yaṁ-sukho (pts) | taṁsukhā → taṁ-sukhā (pts) | yaṁdukkho → yaṁ-dukkho (pts) | taṁdukkhā → taṁ-dukkhā (pts)
Disampati kho, bho, rājā jiṇṇo vuddho mahallako addhagato vayoanuppatto, ko nu kho pana bho jānāti jīvitaṁ?
vuddho → vuḍḍho (sya-all) | jīvitaṁ → jīvitānaṁ (sya-all) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt) | addhagato vayoanuppatto → addha-gato vayo-anuppatto (pts) | + → bho (pts)
Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati, yaṁ disampatimhi raññe kālaṅkate rājakattāro bhavantaṁ reṇuṁ rajje abhisiñceyyuṁ.
kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Sace bhavaṁ reṇu rajjaṁ labhetha, saṁvibhajetha no rajjenā”ti.
rajjenāti → rajjenā ti (ms2005)

“Ko nu kho, bho, añño mama vijite sukho bhavetha, aññatra bhavantebhi?
sukho bhavetha → sukha medhetha (bj); sukhaṁ bhaveyyātha (sya-all, km); sukhamedheyyātha (pts1ed); sukhā bhaveyyātha (mr) | sukho bhavetha → sukhamedhetha (bj); sukham edheyyātha (pts) | bhavantebhi → bhavantehi (bj, sya-all, pts) | nu → no (pts) | sukhamedhetha → sukho bhavetha (bj: machasaṁ); sukhaṁ bhaveyyātha (bj: syā); sukhamedheyyātha (bj: PTS); sukhā bhaveyyātha (bj: kā) | bhavetha → sukhā bhaveyyātha (cck: ka.); sukhaṁ bhaveyyātha, sukhamedheyyātha (cck: sī. pī.); sukha medhetha (cck: ?) | bhaveyyātha → sumedheyyātha (sya-all: sī.)
Der Prinz antwortete: „Wer sonst in meinem Reich, werte Herren, sollte vorankommen, wenn nicht ihr?
Sacāhaṁ, bho, rajjaṁ labhissāmi, saṁvibhajissāmi vo rajjenā”ti.
rajjenāti → rajjenā ti (ms2005)
Wenn ich die Königswürde erlange, werde ich sie mit euch allen teilen.“

Atha kho, bho, ahorattānaṁ accayena rājā disampati kālamakāsi.
atha kho → athakho (th) | kālamakāsi → kālam akāsi (pts)
Als seine Zeit gekommen war, starb der König Disampati.
Disampatimhi raññe kālaṅkate rājakattāro reṇuṁ rājaputtaṁ rajje abhisiñciṁsu.
kālaṅkate → kālakate (bj, sya-all, pts) | rājaputtaṁ → rāja-puttaṁ (pts)
Nach seinem Tod salbten die Königsmacher den Prinzen Reṇu zum König.
Abhisitto reṇu rajjena pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti.
samaṅgībhūto → samaṅgibhūto (bj, sya-all, pts) | kāmaguṇehi → kāma-guṇehi (pts)
Doch als er gesalbt war, vergnügte König Reṇu sich, versorgt und ausgestattet mit den fünf Sinnesreizen.

Atha kho, bho, mahāgovindo brāhmaṇo yena te cha khattiyā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te cha khattiye etadavoca:
atha kho → athakho (th) | mahāgovindo → mahā-govindo (pts) | cha khattiyā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → chakkhattiyā ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | cha khattiye etadavoca → chakkhattiye etad avoca (pts)
Da ging der Große Verwalter zu den sechs Adligen und sagte:
“disampati kho, bho, rājā kālaṅkato.
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts)
„Der König Disampati ist verstorben.
Abhisitto reṇu rajjena pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti.
samaṅgībhūto → samaṅgibhūto (bj, sya-all, pts) | abhisitto → abhisitto bhavaṁ (pts) | kāmaguṇehi → kāma-guṇehi (pts)
Doch als er gesalbt war, vergnügte König Reṇu sich, versorgt und ausgestattet mit den fünf Sinnesreizen.
Ko nu kho pana, bho, jānāti, madanīyā kāmā?
madanīyā → madaniyā (th)
Wer kennt die berauschende Macht der Sinnenfreuden?
Āyantu, bhonto, yena reṇu rājā tenupasaṅkamatha; upasaṅkamitvā reṇuṁ rājānaṁ evaṁ vadetha:
tenupasaṅkamatha upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamatha upasaṁkamitvā (pts)
Kommt, werte Herren, geht zum König Reṇu und sagt:
‘disampati kho, bho, rājā kālaṅkato, abhisitto bhavaṁ reṇu rajjena, sarati bhavaṁ taṁ vacanan’”ti?
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts) | kho → vo (sya-all) | vacananti → vacanan ti (ms2005) | bhavaṁ taṁ vacananti → bhavan tam vacanan ti (pts)
‚Werter Herr, der König Disampati ist verstorben und du wurdest zum König gesalbt. Erinnerst du dich an dein Versprechen?‘“

“Evaṁ, bho”ti kho, bho, te cha khattiyā mahāgovindassa brāhmaṇassa paṭissutvā yena reṇu rājā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā reṇuṁ rājānaṁ etadavocuṁ:
bho → (sya-all) | bhoti → bho ti (ms2005, pts) | cha khattiyā mahāgovindassa → chakkhattiyā mahāgovindasa (pts) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
„Ja, werter Herr“, erwiderten die Adligen. Sie gingen zum König Reṇu und sagten:
“disampati kho, bho, rājā kālaṅkato, abhisitto bhavaṁ reṇu rajjena, sarati bhavaṁ taṁ vacanan”ti?
kālaṅkato → kālakato (bj, sya-all, pts) | vacananti → vacanan ti (ms2005, pts) | bhavaṁ → bhavan (pts)
„Werter Herr, der König Disampati ist verstorben und du wurdest zum König gesalbt. Erinnerst du dich an dein Versprechen?“

“Sarāmahaṁ, bho, taṁ vacanaṁ.
vacanaṁ → vacananti (sya-all, km, mr) | vacanaṁ → vacananti (cck: syā. ka.) | sarāmahaṁ → sarām ahaṁ (pts)
„Ich erinnere mich, werte Herren.
Ko nu kho, bho, pahoti imaṁ mahāpathaviṁ uttarena āyataṁ dakkhiṇena sakaṭamukhaṁ sattadhā samaṁ suvibhattaṁ vibhajitun”ti?
mahāpathaviṁ → mahāpaṭhaviṁ (sya-all, pts) | vibhajitunti → vibhajitun ti (ms2005, pts) | mahāpathaviṁ → mahā-paṭhaviṁ (pts)
Wer ist in der Lage, dieses große Land, das im Norden breit und im Süden schmal ist wie das vordere Ende eines Karrens, sauber in sieben gleiche Teile zu teilen?“

“Ko nu kho, bho, añño pahoti, aññatra mahāgovindena brāhmaṇenā”ti?
brāhmaṇenāti → brāhmaṇenā ti (ms2005) | mahāgovindena → mahā-govindena (pts)
„Wer anders, werter Herr, als der Große Verwalter?“

Atha kho, bho, reṇu rājā aññataraṁ purisaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)
Also wandte sich König Reṇu an einen seiner Männer:
“ehi tvaṁ, ambho purisa, yena mahāgovindo brāhmaṇo tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā mahāgovindaṁ brāhmaṇaṁ evaṁ vadehi:
mahāgovindo → mahā-govindo (pts) | tenupasaṅkama upasaṅkamitvā mahāgovindaṁ → ten upasaṁkama upasaṁkamitvā mahā-govindaṁ (pts)
„He, Mann, bitte gehe zum Brahmanen, dem Großen Verwalter, und sage ihm,
‘rājā taṁ, bhante, reṇu āmantetī’”ti.
āmantetīti → āmantetī ti (ms2005)
dass der König Reṇu ihn rufen lässt.“

“Evaṁ, devā”ti kho, bho, so puriso reṇussa rañño paṭissutvā yena mahāgovindo brāhmaṇo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā mahāgovindaṁ brāhmaṇaṁ etadavoca:
devāti → devo ti (pts) | devāti → devā ti (ms2005) | mahāgovindo → mahā-govindo (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā mahāgovindaṁ → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā mahā-govindaṁ (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
„Ja, Majestät“, erwiderte der Mann und tat wie geheißen.
“rājā taṁ, bhante, reṇu āmantetī”ti.
āmantetīti → āmantetī ti (ms2005)
“Evaṁ, bho”ti kho, bho, mahāgovindo brāhmaṇo tassa purisassa paṭissutvā yena reṇu rājā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā reṇunā raññā saddhiṁ sammodi.
bho → so (bj) | bhoti → bho ti (ms2005, pts) | mahāgovindo → mahā-govindo (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
Da ging der Große Verwalter zum König und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.

Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho, bho, mahāgovindaṁ brāhmaṇaṁ reṇu rājā etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | bho → (pts) | bho mahāgovindaṁ → mahā-govindaṁ (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin, und der König sagte zu ihm:
“etu, bhavaṁ govindo imaṁ mahāpathaviṁ uttarena āyataṁ dakkhiṇena sakaṭamukhaṁ sattadhā samaṁ suvibhattaṁ vibhajatū”ti.
mahāpathaviṁ → mahāpaṭhaviṁ (sya-all, pts) | vibhajatūti → vibhajetūti (sya-all) | vibhajatūti → vibhajatū ti (ms2005) | mahāpathaviṁ → mahā-paṭhaviṁ (pts)
„Komm, der Große Verwalter teile bitte dieses große Land, das im Norden breit und im Süden schmal ist wie das vordere Ende eines Karrens, sauber in sieben gleiche Teile.“

“Evaṁ, bho”ti kho bho mahāgovindo brāhmaṇo reṇussa rañño paṭissutvā imaṁ mahāpathaviṁ uttarena āyataṁ dakkhiṇena sakaṭamukhaṁ sattadhā samaṁ suvibhattaṁ vibhaji.
bho → so (bj); (cck, pts) | mahāpathaviṁ → mahāpaṭhaviṁ (sya-all, pts) | bhoti → bho ti (ms2005, pts) | bho mahāgovindo → mahā-govindo (pts) | mahāpathaviṁ → mahā-paṭhaviṁ (pts)
„Ja, werter Herr“, erwiderte der Große Verwalter und tat wie geheißen.
Sabbāni sakaṭamukhāni paṭṭhapesi.
paṭṭhapesi → aṭṭhapesi (pts1ed) | paṭṭhapesi → aṭṭhapesi (pts) | paṭṭhapesi → aṭṭhapesi (cck: sī. pī.)
Alle Teile waren in der Form des vorderen Endes eines Karrens angeordnet,
Tatra sudaṁ majjhe reṇussa rañño janapado hoti.und genau in der Mitte war König Reṇus Land.

Dantapuraṁ kaliṅgānaṁ, assakānañca potanaṁ;
kaliṅgānaṁ → kāliṅgānaṁ (sya-all, km, pts1ed, mr) | kaliṅgānaṁ → kāliṅgānaṁ (bj: syā, kām, PTS) | kaliṅgānaṁ → kāliṅgānaṁ (cck: syā. pī. ka.) assakānañca → assakānañ ca (pts)
Dantapura für die Kaliṅger; potana für die Assaker;
Mahesayaṁ avantīnaṁ, sovīrānañca rorukaṁ.
Mahesayaṁ → māhissati (bj, sya-all, km); māhissatī (pts1ed) | mahesayaṁ → māhissatī (bj, pts); māhissati (sya-all) | Mahesayaṁ → māhissati (cck: sī. syā. pī.) sovīrānañca → socirānañca (sya-all) | sovīrānañca → sovīrānañ ca (pts)
Māhissatī für die Avantier; roruka für die Sovīrer;

Mithilā ca videhānaṁ, campā aṅgesu māpitā;Mithilā für die Videher; campā wurde für die Aṅger angelegt; Bārāṇasī ca kāsīnaṁ, ete govindamāpitāti.
govindamāpitāti → govinda-māpitā ti (pts)
und Varanasi für die Kāsier: so wurde es vom Großen Verwalter festgelegt.

Atha kho, bho, te cha khattiyā yathāsakena lābhena attamanā ahesuṁ paripuṇṇasaṅkappā:
atha kho → athakho (th) | cha khattiyā yathāsakena → chakkhattiyā yathā sakena (pts) | paripuṇṇasaṅkappā → paripuṇṇa-saṁkappā (pts)
Da waren diese sechs Adligen entzückt über ihre jeweiligen Anteile, da sie alles erreicht hatten, was sie wünschten:
“yaṁ vata no ahosi icchitaṁ, yaṁ ākaṅkhitaṁ, yaṁ adhippetaṁ, yaṁ abhipatthitaṁ, taṁ no laddhan”ti.
abhipatthitaṁ → adhipatthitaṁ (bj, pts) | yaṁ → (sya-all) | laddhanti → laddhan ti (ms2005, pts)
„Wir haben genau das erhalten, was wir wollten, was wir wünschten, was wir begehrten und wonach wir uns sehnten.“

Sattabhū brahmadatto ca, vessabhū bharato saha;
brahmadatto → brahmadātto (pts) saha → sahā (bj)
Sattabhū und Brahmadatta, vessabhū und Bharata,
Reṇu dve dhataraṭṭhā ca, tadāsuṁ satta bhāradhāti.
dhataraṭṭhā → reṇudeva dhataraṭṭhā ca (bj: machasaṁ) satta bhāradhāti → sattabhāratāti paṭhamabhāṇavāraṁ (bjt) | bhāradhāti → bhāratā ti paṭhama-bhāṇavāraṁ niṭṭhitaṁ (pts)
Reṇu und die beiden Dhataraṭṭhas: das waren die sieben Bhāratas.

Paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito.
paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito → niṭṭhitaṁ kittisaddabbhuggamanaṁ (bjt) | paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito → bhāravāti paṭhamabhāṇavāraṁ niṭṭhitaṁ (th)
Der erste Abschnitt zum Aufsagen ist zu Ende.

6.2. Kittisaddaabbhuggamana6.2. Ein guter Ruf

Atha kho, bho, te cha khattiyā yena mahāgovindo brāhmaṇo tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā mahāgovindaṁ brāhmaṇaṁ etadavocuṁ:
atha kho → athakho (th) | cha khattiyā → chakkhattiyā (pts) | mahāgovindo → mahā-govindo (pts) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
Da begaben sich die sechs Adligen zum Großen Verwalter und sagten:
“yathā kho bhavaṁ govindo reṇussa rañño sahāyo piyo manāpo appaṭikūlo.
kho → (pts) | appaṭikūlo evameva kho bhavaṁ → appaṭikkūlo evam eva bhavam (pts) | + → bho (th)
„Verwalter, geradeso wie du der Freund des Königs Reṇu bist, lieb und teuer und geschätzt,
Evameva kho bhavaṁ govindo amhākampi sahāyo piyo manāpo appaṭikūlo, anusāsatu no bhavaṁ govindo;
amhākampi → brāhmaṇo amhākaṁpi (sya-all) | govindo → govindo brāhmaṇo (sya-all) | appaṭikūlo → appaṭikkūlo (bjt, pts) | evameva kho bhavaṁ → evam eva bhavam (pts) | amhākampi → amhākaṁ pi (pts)
so bist du auch unser Freund.
mā no bhavaṁ govindo anusāsaniyā paccabyāhāsī”ti.
paccabyāhāsīti → paccabyākāsīti (bj) | govindo → govindo brāhmaṇo (sya-all) | paccabyāhāsīti → paccabyāhāsī ti (ms2005) | paccabyāhāsīti → paccavyāhāsīti (pts)
Willst du auch unsere Angelegenheiten verwalten? Bitte weise uns nicht ab!“

“Evaṁ, bho”ti kho mahāgovindo brāhmaṇo tesaṁ channaṁ khattiyānaṁ paccassosi.
kho → kho so (bj) | khattiyānaṁ → khattiyānaṁ muddhābhisittānaṁ (sya-all) | + → bho (th) | bhoti → bho ti (ms2005, pts) | mahāgovindo → bho mahā-govindo (pts)
„Ja, werte Herren“, antwortete der Große Verwalter.
Atha kho, bho, mahāgovindo brāhmaṇo satta ca rājāno khattiye muddhāvasitte rajje anusāsi, satta ca brāhmaṇamahāsāle satta ca nhātakasatāni mante vācesi.
muddhāvasitte rajje → muddhābhisitte rajjena (sya-all, km) | brāhmaṇo → brāhmaṇo anusāsaniyā (sya-all) | nhātakasatāni → nahātakasatāni (pts) | rajje → muddhābhisitte rajjena (cck: syā.) | atha kho → athakho (th) | brāhmaṇamahāsāle → brāhmaṇa mahāsāle (pts) | nhātakasatāni → nahātaka-satāni (pts)
Da verwaltete der Große Verwalter die Reiche der sieben Könige. Und er unterwies sieben gutsituierte Brahmanen und siebenhundert gebadete Eingeweihte im Aufsagen der Hymnen.

Atha kho, bho, mahāgovindassa brāhmaṇassa aparena samayena evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchi:
abbhuggacchi → abbhuggañchi (bj, pts1ed) | abbhuggacchi sakkhi → abbhuggañchi sakkhī (bj, pts) | abbhuggacchi → abbhuggañchi (cck: sī. pī.) | atha kho → athakho (th) | evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th) | mahāgovindassa → mahā-govindassa (pts)
Nach einiger Zeit hatte er diesen guten Ruf:
“sakkhi mahāgovindo brāhmaṇo brahmānaṁ passati, sakkhi mahāgovindo brāhmaṇo brahmunā sākaccheti sallapati mantetī”ti.
sakkhi → sakkhī (bj, pts) | mantetīti → mantetī ti (ms2005) | sakkhi mahāgovindo → sakkhī mahā-govindo (pts)
„Der Große Verwalter trifft Brahmā persönlich! Der Große Verwalter diskutiert, unterhält sich und berät sich mit Brahmā persönlich!“

Atha kho, bho, mahāgovindassa brāhmaṇassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Der Große Verwalter dachte:
“mayhaṁ kho evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
abbhuggato → abbhuggacchi (bj: machasaṁ) | evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th)
„Ich habe den Ruf,
‘sakkhi mahāgovindo brāhmaṇo brahmānaṁ passati, sakkhi mahāgovindo brāhmaṇo brahmunā sākaccheti sallapati mantetī’ti.
sakkhi → sakkhī (pts) | mantetīti → mantetī ti (ms2005) | sakkhi mahāgovindo → sakkhī mahā-govindo (pts)
Brahmā persönlich zu treffen und mich mit ihm zu unterhalten.
Na kho panāhaṁ brahmānaṁ passāmi, na brahmunā sākacchemi, na brahmunā sallapāmi, na brahmunā mantemi.
sallapāmi → sallapemi (sya-all) | brahmunā → brahmūnā (pts)
Aber so ist es nicht.
Sutaṁ kho pana metaṁ brāhmaṇānaṁ vuddhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ:
vuddhānaṁ → vuḍḍhānaṁ (sya-all) | metaṁ → m etaṁ (pts) | ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ → ācariya-pācariyānaṁ bhāsamānānam (pts)
Ich habe gehört, dass die Brahmanen der Vergangenheit, die bejahrten und hochbetagten, die Lehrmeister der Lehrmeister, gesagt hätten:
‘yo vassike cattāro māse paṭisallīyati, karuṇaṁ jhānaṁ jhāyati, so brahmānaṁ passati brahmunā sākaccheti brahmunā sallapati brahmunā mantetī’ti.
brahmunā → (sya-all, pts) | paṭisallīyati → patisallīyati (pts) | mantetīti → mantetī ti (ms2005)
‚Wer für die vier Monate der Regenzeit in Klausur geht und die Vertiefung über das Mitgefühl übt, sieht Brahmā und unterhält sich mit ihm.‘
Yannūnāhaṁ vassike cattāro māse paṭisallīyeyyaṁ, karuṇaṁ jhānaṁ jhāyeyyan”ti.
paṭisallīyeyyaṁ → patisallīyeyyaṁ (pts) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | jhāyeyyanti → jhāyeyyan ti (ms2005, pts)
Warum tue ich das nicht?“

Atha kho, bho, mahāgovindo brāhmaṇo yena reṇu rājā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā reṇuṁ rājānaṁ etadavoca:
atha kho bho → athakho (sya-all) | mahāgovindo → mahā-govindo (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Also ging der Große Verwalter zum König Reṇu und erklärte ihm die Sache. Er sagte:
“mayhaṁ kho, bho, evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th)
‘sakkhi mahāgovindo brāhmaṇo brahmānaṁ passati, sakkhi mahāgovindo brāhmaṇo brahmunā sākaccheti sallapati mantetī’ti.
sakkhi → sakkhī (pts) | mantetīti → mantetī ti (ms2005) | sakkhi mahāgovindo → sakkhī mahā-govindo (pts)
Na kho panāhaṁ, bho, brahmānaṁ passāmi, na brahmunā sākacchemi, na brahmunā sallapāmi, na brahmunā mantemi.
brahmānaṁ → brāhmanaṁ (bj) | sallapāmi → sallapemi (sya-all)
Sutaṁ kho pana metaṁ brāhmaṇānaṁ vuddhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ:
vuddhānaṁ → vuḍḍhānaṁ (sya-all) | metaṁ → m etaṁ (pts) | ācariyapācariyānaṁ → ācariya-pācariyānaṁ (pts)
‘yo vassike cattāro māse paṭisallīyati, karuṇaṁ jhānaṁ jhāyati, so brahmānaṁ passati, brahmunā sākaccheti brahmunā sallapati brahmunā mantetī’ti.
brahmunā → (sya-all, pts) | mantetīti → mantetī ti (ms2005) | paṭisallīyati → patisallīyati (pts)
Icchāmahaṁ, bho, vassike cattāro māse paṭisallīyituṁ, karuṇaṁ jhānaṁ jhāyituṁ;
icchāmahaṁ bho → icchām ahaṁ bhoti (pts) | paṭisallīyituṁ → patisallīyituṁ (pts)
„Werter Herr, ich wünsche, für die vier Monate der Regenzeit in Klausur zu gehen und die Vertiefung über das Mitgefühl zu üben.
namhi kenaci upasaṅkamitabbo aññatra ekena bhattābhihārenā”ti.
namhi → nāmhi (bj) | bhattābhihārenāti → bhattāhārenāti (sya-all) | bhattābhihārenāti → bhattābhihārenā ti (ms2005) | namhi → n amhi (pts) | upasaṅkamitabbo → upasaṁkamitabbo (pts)
Niemand soll sich mir nähern außer dem, der mir das Essen bringt.“

“Yassadāni bhavaṁ govindo kālaṁ maññatī”ti.
maññatīti → maññatī ti (ms2005) | yassadāni → yassa dāni (pts)
„Bitte tu das, werter Verwalter, nach deinem Belieben.“

Atha kho, bho, mahāgovindo brāhmaṇo yena te cha khattiyā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te cha khattiye etadavoca:
bho → so (bj) | atha kho bho → athakho (sya-all)
Da ging der Große Verwalter zu den sechs Adligen und erklärte ihnen das Gleiche. Und auch sie sagten:
“mayhaṁ kho, bho, evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th)
‘sakkhi mahāgovindo brāhmaṇo brahmānaṁ passati, sakkhi mahāgovindo brāhmaṇo brahmunā sākaccheti sallapati mantetī’ti.
sakkhi → sakkhī (bj) | mantetīti → mantetī ti (ms2005) | sakkhi mahāgovindo → sakkhī mahā-govindo (pts)
Na kho panāhaṁ, bho, brahmānaṁ passāmi, na brahmunā sākacchemi, na brahmunā sallapāmi, na brahmunā mantemi.
sallapāmi → sallapemi (sya-all) | + → bho (th)
Sutaṁ kho pana metaṁ brāhmaṇānaṁ vuddhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ,
vuddhānaṁ → vuḍḍhānaṁ (sya-all) | metaṁ → m etaṁ (pts) | ācariyapācariyānaṁ → ācariya-pācariyānaṁ (pts)
‘yo vassike cattāro māse paṭisallīyati, karuṇaṁ jhānaṁ jhāyati, so brahmānaṁ passati brahmunā sākaccheti brahmunā sallapati brahmunā mantetī’ti.
mantetīti → mantetī ti (ms2005) | paṭisallīyati → patisallīyati (pts)
Icchāmahaṁ, bho, vassike cattāro māse paṭisallīyituṁ, karuṇaṁ jhānaṁ jhāyituṁ;
icchāmahaṁ → icchām ahaṁ (pts) | paṭisallīyituṁ → patisallīyituṁ (pts) | jhānaṁ → jhāyaṁ (pts)
namhi kenaci upasaṅkamitabbo aññatra ekena bhattābhihārenā”ti.
namhi → nāmhi (bj) | bhattābhihārenāti → bhattāhārenāti (th) | bhattābhihārenāti → bhattābhihārenā ti (ms2005) | namhi → n amhi (pts) | upasaṅkamitabbo → upasaṁkamitabbo (pts)
“Yassadāni bhavaṁ govindo kālaṁ maññatī”ti.
maññatīti → maññatī ti (ms2005) | yassadāni → yassa dāni (pts)
„Bitte tu das, werter Verwalter, nach deinem Belieben.“

Atha kho, bho, mahāgovindo brāhmaṇo yena te satta ca brāhmaṇamahāsālā satta ca nhātakasatāni tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te satta ca brāhmaṇamahāsāle satta ca nhātakasatāni etadavoca:
te → (bj) | atha kho → athakho (th) | mahāgovindo → mahā-govindo (pts) | brāhmaṇamahāsālā → brāhmaṇa-mahā-sālā (pts) | nhātakasatāni tenupasaṅkami upasaṅkamitvā te → nahātaka-satāni ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | brāhmaṇamahāsāle → brāhmaṇa-mahāsāle (pts) | nhātakasatāni etadavoca → nahātaka-satāni etad avoca (pts)
Er ging auch zu den sieben gutsituierten Brahmanen und den siebenhundert gebadeten Eingeweihten und erklärte es ihnen. Er fügte hinzu:
“mayhaṁ kho, bho, evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th)
‘sakkhi mahāgovindo brāhmaṇo brahmānaṁ passati, sakkhi mahāgovindo brāhmaṇo brahmunā sākaccheti sallapati mantetī’ti.
sakkhi → sakkhī (bj) | mantetīti → mantetī ti (ms2005) | sakkhi mahāgovindo → sakkhī mahā-govindo (pts)
Na kho panāhaṁ, bho, brahmānaṁ passāmi, na brahmunā sākacchemi, na brahmunā sallapāmi, na brahmunā mantemi.
sallapāmi → sallapemi (th) | bho → kho (pts)
Sutaṁ kho pana metaṁ brāhmaṇānaṁ vuddhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ:
vuddhānaṁ → vuḍḍhānaṁ (th) | metaṁ → m etaṁ (pts) | ācariyapācariyānaṁ → ācariya-pācariyānaṁ (pts)
‘yo vassike cattāro māse paṭisallīyati, karuṇaṁ jhānaṁ jhāyati, so brahmānaṁ passati, brahmunā sākaccheti, brahmunā sallapati, brahmunā mantetī’ti.
mantetīti → mantetī ti (ms2005) | paṭisallīyati → patisallīyati (pts)
Tena hi, bho, yathāsute yathāpariyatte mante vitthārena sajjhāyaṁ karotha, aññamaññañca mante vācetha;
tena hi → tenahi (bjt, th) | aññamaññañca → aññamaññaṁ ca (bjt) | yathāsute yathāpariyatte → yathā sute yathā pariyatte (pts) | aññamaññañca → aññam aññañ ca (pts)
„Werte Herren, sagt die Hymnen ausführlich auf, wie ihr sie gehört und euch eingeprägt habt, und unterweist euch gegenseitig im Aufsagen.“
icchāmahaṁ, bho, vassike cattāro māse paṭisallīyituṁ, karuṇaṁ jhānaṁ jhāyituṁ;
icchāmahaṁ → icchām ahaṁ (pts) | paṭisallīyituṁ → patisallīyituṁ (pts)

namhi kenaci upasaṅkamitabbo aññatra ekena bhattābhihārenā”ti.
namhi → nāmhi (bj) | bhattābhihārenāti → bhattāhārenāti (sya-all) | bhattābhihārenāti → bhattābhihārenā ti (ms2005) | namhi → n amhi (pts) | upasaṅkamitabbo → upasaṁkamitabbo (pts)
Und auch sie sagten:
“Yassadāni bhavaṁ govindo kālaṁ maññatī”ti.
yassadāni → yassa dāni (my, pts) | maññatīti → maññatī ti (ms2005)
„Bitte tu das, werter Verwalter, nach deinem Belieben.“

Atha kho, bho, mahāgovindo brāhmaṇo yena cattārīsā bhariyā sādisiyo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā cattārīsā bhariyā sādisiyo etadavoca:
atha kho → athakho (th) | mahāgovindo → mahā-govindo (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Dann ging der Große Verwalter zu seinen vierzig gleichrangigen Frauen und erklärte auch ihnen die Sache. Und auch sie sagten:
“mayhaṁ kho, bhotī, evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
bhotī evaṁ kalyāṇo → bhoti evaṁkalyāṇo (sya-all)
‘sakkhi mahāgovindo brāhmaṇo brahmānaṁ passati, sakkhi mahāgovindo brāhmaṇo brahmunā sākaccheti sallapati mantetī’ti.
mantetīti → mantetī ti (ms2005) | sakkhi mahāgovindo → sakkhī mahā-govindo (pts)
Na kho panāhaṁ, bhotī, brahmānaṁ passāmi, na brahmunā sākacchemi, na brahmunā sallapāmi, na brahmunā mantemi.
bhotī → bhoti (sya-all) | sallapāmi → sallapemi (sya-all) | brahmunā → brāhmunā (pts)
Sutaṁ kho pana metaṁ brāhmaṇānaṁ vuddhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ
vuddhānaṁ → vuḍḍhānaṁ (sya-all) | metaṁ → m etaṁ (pts) | ācariyapācariyānaṁ → ācariya-pācariyānaṁ (pts)
‘yo vassike cattāro māse paṭisallīyati, karuṇaṁ jhānaṁ jhāyati, so brahmānaṁ passati, brahmunā sākaccheti, brahmunā sallapati, brahmunā mantetī’ti,
brahmunā → (sya-all) | mantetīti → mantetī ti (ms2005)
icchāmahaṁ, bhotī, vassike cattāro māse paṭisallīyituṁ, karuṇaṁ jhānaṁ jhāyituṁ;
bhotī → bhoti (sya-all) | icchāmahaṁ bhotī → icchām ahaṁ bhoti (pts) | paṭisallīyituṁ → patisallīyituṁ (pts)
namhi kenaci upasaṅkamitabbo aññatra ekena bhattābhihārenā”ti.
namhi → nāmhi (bj) | bhattābhihārenāti → bhattāhārenāti (sya-all) | bhattābhihārenāti → bhattābhihārenā ti (ms2005) | namhi → n amhi (pts) | upasaṅkamitabbo → upasaṁkamitabbo (pts)
“Yassadāni bhavaṁ govindo kālaṁ maññatī”ti.
yassadāni → yassa dāni (my, pts) | maññatīti → maññatī ti (ms2005)
„Bitte tu das, werter Verwalter, nach deinem Belieben.“

Atha kho, bho, mahāgovindo brāhmaṇo puratthimena nagarassa navaṁ sandhāgāraṁ kārāpetvā vassike cattāro māse paṭisallīyi, karuṇaṁ jhānaṁ jhāyi;
sandhāgāraṁ → santhāgāraṁ (bj, pts); saṇṭhāgāraṁ (sya-all) | nagarassa → nagarasseva (sya-all) | paṭisallīyi → patisallīyi (pts) | atha kho → athakho (th) | mahāgovindo → mahā-govindo (pts)
Da ließ der Große Verwalter östlich von seiner Burg eine neue Zeremonienhalle bauen, zog sich für die vier Monate der Regenzeit dorthin zur Klausur zurück und übte die Vertiefung über das Mitgefühl.
nāssudha koci upasaṅkamati aññatra ekena bhattābhihārena.
upasaṅkamati → upasaṅkami (pts1ed) | nāssudha koci → nāssakoci (sya-all) | bhattābhihārena atha kho → bhattāhārenāti athakho (sya-all) | nāssudha → nāssuda (pts) | upasaṅkamati → upasaṁkami (pts) | upasaṅkamati → upasaṅkami (bj: PTS) | upasaṅkamati → upasaṅkami (cck: pī.) | nāssakoci → nassu ca (sya-all: sī.)
Und niemand näherte sich ihm außer dem, der ihm das Essen brachte.

Atha kho, bho, mahāgovindassa brāhmaṇassa catunnaṁ māsānaṁ accayena ahudeva ukkaṇṭhanā ahu paritassanā:
ahudeva → ahu deva (bjt) | atha kho → athakho (th) | mahāgovindassa → mahā-govindassa (pts) | ahudeva → ahud eva (pts)
Als dann aber die vier Monate vorbei waren, wurde der Große Verwalter unzufrieden und unruhig:
“sutaṁ kho pana metaṁ brāhmaṇānaṁ vuddhānaṁ mahallakānaṁ ācariyapācariyānaṁ bhāsamānānaṁ:
pana metaṁ → panetaṁ (sya-all) | vuddhānaṁ → vuḍḍhānaṁ (sya-all) | metaṁ → m etaṁ (pts) | ācariyapācariyānaṁ → ācariya-pācariyānaṁ (pts)
„Ich habe gehört, dass die Brahmanen der Vergangenheit, die bejahrten und hochbetagten, die Lehrmeister der Lehrmeister, gesagt hätten:
‘yo vassike cattāro māse paṭisallīyati, karuṇaṁ jhānaṁ jhāyati, so brahmānaṁ passati, brahmunā sākaccheti brahmunā sallapati brahmunā mantetī’ti.
brahmunā → (sya-all, pts) | paṭisallīyati → patisallīyati (pts) | jhānaṁ → jhāyaṁ (pts) | mantetīti → mantetī ti (ms2005)
‚Wer für die vier Monate der Regenzeit in Klausur geht und die Vertiefung über das Mitgefühl übt, sieht Brahmā und unterhält sich mit ihm.‘
Na kho panāhaṁ brahmānaṁ passāmi, na brahmunā sākacchemi na brahmunā sallapāmi na brahmunā mantemī”ti.
mantemīti → mantemīti brahmunā sākacchā (bj) | sallapāmi → sallapemi (sya-all) | mantemīti → mantemī ti (ms2005)
Aber weder treffe ich Brahmā noch unterhalte ich mich mit ihm.“

6.3. Brahmunāsākacchā6.3. Ein Gespräch mit Brahmā

Atha kho, bho, brahmā sanaṅkumāro mahāgovindassa brāhmaṇassa cetasā cetoparivitakkamaññāya—seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—brahmaloke antarahito mahāgovindassa brāhmaṇassa sammukhe pāturahosi.
sammukhe pāturahosi → pamukhe pātur ahosi (pts) | sanaṅkumāro → sanaṁkumāro (bjt, pts) | atha kho → athakho (th) | samiñjitaṁ → sammiñjitaṁ (th, pts) | samiñjeyya → sammiñjeyya (th) | cetoparivitakkamaññāya seyyathāpi → ceto parivitakkam aññāya seyyathā pi (pts) | samiñjeyya evameva brahmaloke → sammiñjeyya evam eva brahma-loke (pts) | mahāgovindassa → mahā-govindassa (pts)
Und der Brahmā Sanaṅkumāra, der den Gedankengang des Großen Verwalters erkannte, verschwand da, so leicht, wie ein kräftiger Mensch den Arm strecken oder beugen würde, aus der Brahmāwelt und erschien wieder unter den Augen des Großen Verwalters.
Atha kho, bho, mahāgovindassa brāhmaṇassa ahudeva bhayaṁ ahu chambhitattaṁ ahu lomahaṁso yathā taṁ adiṭṭhapubbaṁ rūpaṁ disvā.
atha kho → athakho (th) | yathā taṁ → yathātaṁ (th) | ahudeva → ahud eva (pts) | adiṭṭhapubbaṁ → adiṭṭha-pubbaṁ (pts)
Darauf wurde der Große Verwalter von Furcht und Entsetzen gepackt und seine Haare sträubten sich, da er nie zuvor einen solchen Anblick gesehen hatte.
Atha kho, bho, mahāgovindo brāhmaṇo bhīto saṁviggo lomahaṭṭhajāto brahmānaṁ sanaṅkumāraṁ gāthāya ajjhabhāsi:
sanaṅkumāraṁ → sanaṁkumāraṁ (bjt, pts) | atha kho → athakho (th) | mahāgovindo → mahā-govindo (pts) | lomahaṭṭhajāto → loma-haṭṭha-jāto (pts)
Und er wandte sich mit einer Strophe an den Brahmā Sanaṅkumāra:

“Vaṇṇavā yasavā sirimā, ko nu tvamasi mārisa;
tvamasi → tvam asi (pts)
„Wer magst du sein, Kamerad, so schön, glänzend und majestätisch?
Ajānantā taṁ pucchāma, kathaṁ jānemu taṁ mayan”ti.
taṁ → tam (pts) mayanti → mayaṁ (pts) | mayanti → mayan ti (ms2005)
Da ich nicht weiß, frage ich: wie kann ich wissen, wer du bist?“

“Maṁ ve kumāraṁ jānanti, brahmaloke sanantanaṁ;
sanantanaṁ → sanantica (mr) | sanantanaṁ → sanantica (cck: ka.) | brahmaloke → brahma-loke (pts)
„In der Brahmāwelt kennt man mich als den ‚Ewig-Jungen‘.
Sabbe jānanti maṁ devā, evaṁ govinda jānahi”.Alle Götter kennen mich so, und so sollst auch du mich kennen, Verwalter.“

“Āsanaṁ udakaṁ pajjaṁ, madhusākañca brahmuno;
madhusākañca → madhupākañca (bj, sya-all, km, pts1ed) | madhupākañca → madhupākañca (bj: machasaṁ) | madhusākañca → madhupākañca (cck: sī. syā. pī.) | madhusākañca → madhu-pākañ ca (pts)
„Ein Sitz, Wasser und Fußbalsam stehen einem Brahmā zu, auch süßer Kuchen.
Agghe bhavantaṁ pucchāma, agghaṁ kurutu no bhavaṁ”.
bhavaṁ → āsanamudakaṁ pādyāṁ madhukalpaṁ ca pāyasam pratihṛhṇehi brahma agramahiharā mite āsanamudakā pādyāṁ madhukalapaṁ ca pāyasam pratigṛhṇami hovinda agramahiharāhi me (bj: mahāvastu)
Werter Herr, ich bitte dich, nimm diese Gastgeschenke an.“

“Paṭiggaṇhāma te agghaṁ, yaṁ tvaṁ govinda bhāsasi;
paṭiggaṇhāma → paṭigaṇhāma (pts)
„Ich nehme die Gastgeschenke an, von denen du sprichst.
Diṭṭhadhammahitatthāya, samparāya sukhāya ca;
diṭṭhadhammahitatthāya samparāya sukhāya → diṭṭhe dhamme hitatthāya samparāyasukhāya (sya-all) | diṭṭhadhammahitatthāya → diṭṭha-dhamma-hitatthāya (pts) samparāya sukhāya → samparāyasukhāya (th) | samparāya sukhāya → samparāya-sukhāya (pts)
Ich gewähre dir die Gunst, zu bitten, worum du willst:
Katāvakāso pucchassu, yaṁ kiñci abhipatthitan”ti.
pucchassu → puccha ssu (pts) kiñci abhipatthitanti → kiñcimabhipatthitanti (bj) | kiñcimabhipatthitanti → udakaṁ paṭigaṇhātu no bhavaṁ agasaṁ bhavantaṁ pucchāmi agasaṁ kurutu no bhavaṁ (bj: jātaka 509 dāṣṭe dharme hitārthaṁ vā samparāyasukhāya vā kṛtāvakā śo pācechayaṁ yaṁ me manasi prārthitam – mahāvastu) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | abhipatthitanti → abhipatthitan ti (ms2005, pts)
um Nutzen und Segen in diesem Leben oder um Glück in künftigen Leben.“

Atha kho, bho, mahāgovindassa brāhmaṇassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | mahāgovindassa → mahā-govindassa (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Da dachte der Große Verwalter:
“katāvakāso khomhi brahmunā sanaṅkumārena.
khomhi → kho mhi (pts) | sanaṅkumārena → sanaṁkumārena (pts)
„Der Brahmā Sanaṅkumāra hat mir eine Gunst gewährt.
Kiṁ nu kho ahaṁ brahmānaṁ sanaṅkumāraṁ puccheyyaṁ diṭṭhadhammikaṁ vā atthaṁ samparāyikaṁ vā”ti?
kiṁ nu → kinnu (bjt, th) | vāti → vā ti (ms2005, pts) | kiṁ → kin (pts) | sanaṅkumāraṁ → sanaṁkumāraṁ (pts) | diṭṭhadhammikaṁ → diṭṭha-dhammikaṁ (pts)
Soll ich um das bitten, was für dieses Leben segensreich ist, oder für künftige Leben?“

Atha kho, bho, mahāgovindassa brāhmaṇassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | mahāgovindassa → mahā-govindassa (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Dann dachte er:
“kusalo kho ahaṁ diṭṭhadhammikānaṁ atthānaṁ, aññepi maṁ diṭṭhadhammikaṁ atthaṁ pucchanti.
diṭṭhadhammikānaṁ → diṭṭha-dhammikānaṁ (pts) | aññepi → aññe pi (pts) | diṭṭhadhammikaṁ → diṭṭha-dhammikaṁ (pts)
„In dem, was für dieses Leben segensreich ist, bin ich bewandert, und andere fragen mich sogar danach.
Yannūnāhaṁ brahmānaṁ sanaṅkumāraṁ samparāyikaññeva atthaṁ puccheyyan”ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | puccheyyanti → puccheyyan ti (ms2005, pts) | sanaṅkumāraṁ samparāyikaññeva → sanaṁkumāraṁ samparāyikaṁ yeva (pts)
Warum frage ich den Brahmā nicht nach dem Segen, der vor allem künftige Leben betrifft?“
Atha kho, bho, mahāgovindo brāhmaṇo brahmānaṁ sanaṅkumāraṁ gāthāya ajjhabhāsi:
atha kho → athakho (th) | mahāgovindo → mahā-govindo (pts) | sanaṅkumāraṁ → sanaṁkumāraṁ (pts)
Und er redete den Brahmā Sanaṅkumāra mit einer Strophe an:

“Pucchāmi brahmānaṁ sanaṅkumāraṁ, kaṅkhī akaṅkhiṁ paravediyesu;
sanaṅkumāraṁ → sanaṁkumāraṁ (pts)
„Ich bin im Zweifel, daher frage ich Brahmā, der frei von Zweifel ist, über Dinge, die man von andern lernen kann:
Katthaṭṭhito kimhi ca sikkhamāno, pappoti macco amataṁ brahmalokan”ti.
brahmalokanti → pṛcchāmi brahmaṇaṁ sanatkumāraṁ kāṁkaṣi akāṁkaṣi parivāriyeṣu kathaṁkaro kintikaro kimācaraṁ prāpnoti manujo mṛtaṁ brahmalokam (bj: mahāvastu) | brahmalokanti → brahmalokan ti (ms2005) | brahmalokanti → brahma-lokan ti (pts)
Worauf muss man stehen, worin sich schulen, um als Sterblicher die unsterbliche Brahmāwelt zu erreichen?“

“Hitvā mamattaṁ manujesu brahme, ekodibhūto karuṇedhimutto;
karuṇedhimutto → karuṇādhimutto (bj, sya-all, km, pts1ed) | karuṇedhimutto → karuṇādhimutto (pts) | karuṇādhimutto → karuṇedhimutto (bj: machasaṁ) | karuṇedhimutto → karuṇādhimutto (cck: sī. syā. pī.)
„Unter den Menschen, Brahmane, hat einer das Besitzen aufgegeben, ist geeint, voll Mitgefühl,
Nirāmagandho virato methunasmā, etthaṭṭhito ettha ca sikkhamāno;
etthaṭṭhito → ettha ṭhito (bjt)
frei von Fäulnis, vermeidet Geschlechtsverkehr. darauf muss man stehen, darin sich schulen,
Pappoti macco amataṁ brahmalokan”ti.
brahmalokanti → hitvā mamatvaṁ manujesu brahme ekotībhūto karuṇo viviktaඃ nirāmagandho virato maithunāto prāpnoti manujo mṛtaṁ brahmalokam (bj: mahāvastu) | brahmalokanti → brahmalokan ti (ms2005) | brahmalokanti → brahma-lokan ti (pts)
um als Sterblicher die unsterbliche Brahmāwelt zu erreichen.“

“‘Hitvā mamattan’ti ahaṁ, bhoto, ājānāmi.
mamattanti ahaṁ → mamattaṁ tāhaṁ (pts) | ahaṁ → mamattaṁtāhaṁ (sya-all: sī. yu.) | mamattanti → mamattan ti (ms2005)
„Werter Herr, ich verstehe, was ‚das Besitzen aufgeben‘ heißt.
Idhekacco appaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya mahantaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya appaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya mahantaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajati,
ñātiparivaṭṭaṁ → ñatiparivaṭṭaṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | ñātiparivaṭṭaṁ → ñāti-parivaṭṭaṁ (pts) | ñātiparivaṭṭaṁ → ñati-parivaṭṭaṁ (pts) | kesamassuṁ → kesa-massuṁ (pts)
Da gibt jemand ein großes oder kleines Vermögen auf und verlässt einen großen oder kleinen Familienkreis. Er rasiert sich Haar und Bart, legt ockerfarbene Roben an und zieht aus dem Haus fort ins hauslose Leben.
iti ‘hitvā mamattan’ti ahaṁ, bhoto, ājānāmi.
mamattanti ahaṁ → mamattaṁ tāhaṁ (bj, pts); mamattaṁti sahaṁ (sya-all) | sahaṁ → mamattaṁtāhaṁ. mamattaṁtipahanti pana pāṭhena bhavitabbaṁ (sya-all: sī.) | mamattanti → mamattan ti (ms2005)
Das verstehe ich unter ‚das Besitzen aufgeben‘.

‘Ekodibhūto’ti ahaṁ, bhoto, ājānāmi.
ahaṁ → sahaṁ (sya-all) | ekodibhūtoti ahaṁ → ekodibhūto ti cāhaṁ (pts) | sahaṁ → ekodibhūtotipahanti pāṭhena bhavitabbaṁ (sya-all note)
Werter Herr, ich verstehe, was ‚geeint‘ heißt.
Idhekacco vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ,
palālapuñjaṁ → palālapuñjaṁ paṭisallīyati (sya-all) | idhekacco → idh ekacco (pts) | rukkhamūlaṁ → rukkha-mūlaṁ (pts) | giriguhaṁ → giri-guhaṁ (pts) | vanapatthaṁ → vana-patthaṁ (pts) | palālapuñjaṁ → palāla-puñjaṁ (pts)
Da sucht jemand einen abgelegenen Platz auf: eine Wildnis, die Wurzel eines Baumes, einen Hügel, eine Schlucht, eine Berghöhle, ein Leichenfeld, einen Wald, den freien Himmel, einen Strohhaufen.
iti ‘ekodibhūto’ti ahaṁ, bhoto, ājānāmi.
ahaṁ → sahaṁ (sya-all) | ekodibhūtoti → ekodibhūto ti (ms2005) | ekodibhūtoti → ekodibhūto ti p (pts)
Das verstehe ich unter ‚geeint‘.

‘Karuṇedhimutto’ti ahaṁ, bhoto, ājānāmi.
karuṇedhimuttoti → karuṇādhimuttoti (bj) | karuṇedhimuttoti ahaṁ → karuṇādhimuttoti sahaṁ (sya-all) | karuṇedhimuttoti → karuṇedhimutto ti (ms2005) | karuṇedhimuttoti → karuṇādhimutto ti p (pts)
Werter Herr, ich verstehe, was ‚voll Mitgefühl‘ heißt.
Idhekacco karuṇāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ. Iti uddhamadhotiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ karuṇāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.
abyāpajjena → abyāpajjhena (sya-all, pts) | uddhamadhotiriyaṁ → uddhamadho tiriyaṁ (bjt, th) | idhekacco karuṇāsahagatena → idh ekacco karuṇā-sahagatena (pts) | uddhamadhotiriyaṁ → uddham adho tiriyaṁ (pts) | karuṇāsahagatena → karuṇā-sahagatena (pts) | abyāpajjena → avyāpajjhena (pts)
Da meditiert jemand, indem er eine Himmelsrichtung mit einem Herzen voller Mitgefühl durchdringt, und die zweite und die dritte und die vierte. Ebenso nach oben, nach unten, dazwischen, überall und ringsumher; die ganze Welt durchdringt er mit einem Herzen voller Mitgefühl – weit, ausgedehnt, grenzenlos, frei von Feindschaft und Böswilligkeit.
Iti ‘karuṇedhimutto’ti ahaṁ, bhoto, ājānāmi.
karuṇedhimuttoti → karuṇādhimuttoti (bj) | karuṇedhimuttoti ahaṁ → karuṇādhimuttoti sahaṁ (sya-all) | karuṇedhimuttoti → karuṇedhimutto ti (ms2005) | karuṇedhimuttoti → karuṇādhimutto ti p (pts)
Das verstehe ich unter ‚voll Mitgefühl‘.

Āmagandhe ca kho ahaṁ, bhoto, bhāsamānassa na ājānāmi.
na → na ca (sya-all) | ca → va (pts)
Aber ich verstehe nicht, was du über die Fäulnis sagst.

Ke āmagandhā manujesu brahme, ete avidvā idha brūhi dhīra;
avidvā → aviddhā (sya-all)
Was, Brahmā, ist unter den Menschen die Fäulnis? ich verstehe nicht, so sag mir, Bedächtiger:
Kenāvaṭā vāti pajā kurutu, āpāyikā nivutabrahmalokā”ti.
kurutu → kurūrā (bj); kururū (sya-all, km); kuruṭṭharū (pts1ed); kurūru (?) | Kenāvaṭā → kenāvutā (bj); kenāvuṭā (sya-all, km) | kenāvaṭā → kenāvutā (bj); kenāvuṭā (sya-all) | kurutu → kuruṭṭharū (pts) | kurūrā → kurūtu (bj: machasaṁ); kurūru (bj: syā); kuruṭṭharū (bj: PTS) | Kenāvaṭā → kenāvuṭā (cck: syā.) | kurutu → kururū (cck: syā.); kuruṭṭharū (cck: pī.); kurūru (cck: ?) | kururū → kruṭṭharū (sya-all: sī.) | kenāvaṭā → ken āvaṭā (pts) nivutabrahmalokāti → nīvutabrahmalokāti (sya-all, pts) | nivutabrahmalokā”ti → ke āmagandhā manujesu brahma etaṁ na vinda tad vīra brūhi yenāvṛtā vārivahā kukulā apāyikā nirvṛtā brahmalokam (bj: mahāvastu) | nivutabrahmalokāti → nivutabrahmalokā ti (ms2005) | nivutabrahmalokāti → nīvuta-brahmalokā ti (pts)
Worin gehüllt stinken Menschen, gehen zur Hölle und sind aus der Brahmāwelt ausgeschlossen?“

“Kodho mosavajjaṁ nikati ca dubbho, kadariyatā atimāno usūyā;
dubbho → dobbho (bj, sya-all, pts) | nikati → nikatī (pts) | dobbho → dubbho (bj: machasaṁ); dobbho (bj: PTS) usūyā → usuyyā (bj, sya-all, pts) | usūyā → ussuyā (th)
„Zorn, Lügen, Falschheit, Betrug, knauserigkeit, Selbstgefälligkeit und Eifersucht,
Icchā vivicchā paraheṭhanā ca, lobho ca doso ca mado ca moho;
vivicchā → vicikicchā (sya-all, pts) | vivicchā paraheṭhanā → vicikicchā para-heṭhanā (pts)
Wünschen, Raffsucht, andere bedrängen, gier, Hass, Eitelkeit und Täuschung –
Etesu yuttā anirāmagandhā, āpāyikā nivutabrahmalokā”ti.
nivutabrahmalokāti → nīvutabrahmalokāti (sya-all, pts) | nivutabrahmalokāti → krodho mṛṣavāda kathaṁkatā ca ..... atimāno ..... irṣyā hiṁsā paravādaroṣaṇa (bj: mahāvastu) | nivutabrahmalokāti → nivutabrahmalokā ti (ms2005) | nivutabrahmalokāti → nīvuta-brahmalokā ti (pts)
wen es zu solchen Dingen zieht, der ist nicht frei von Fäulnis. dieser Mensch kommt in die Hölle und ist aus der Brahmāwelt ausgeschlossen.“

“Yathā kho ahaṁ, bhoto, āmagandhe bhāsamānassa ājānāmi. Te na sunimmadayā agāraṁ ajjhāvasatā.„Wie ich das verstehe, was du über die Fäulnis sagst, so ist sie nicht leicht zu besänftigen, wenn man im Haus lebt. Pabbajissāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyan”ti.
agārasmā → agāramhā (sya-all) | anagāriyanti → anagāriyan ti (ms2005, pts) | pabbajissāmahaṁ → pabbajissām ahaṁ (pts)
Ich werde aus dem Haus fortziehen ins hauslose Leben!“

“Yassadāni bhavaṁ govindo kālaṁ maññatī”ti.
maññatīti → maññatīti reṇurājā mantanā (bj) | maññatīti → maññatī ti (ms2005) | yassadāni → yassa dāni (pts)
„Bitte tu das, werter Verwalter, nach deinem Belieben.“

6.4. Reṇurājaāmantanā6.4. Der König Reṇu wird unterrichtet

Atha kho, bho, mahāgovindo brāhmaṇo yena reṇu rājā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā reṇuṁ rājānaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | mahāgovindo → mahā-govindo (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā reṇuṁ → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā reṇu (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Also ging der Große Verwalter zum König Reṇu und sagte:
“aññaṁ dāni bhavaṁ purohitaṁ pariyesatu, yo bhoto rajjaṁ anusāsissati.
aññaṁ dāni → aññaṁdāni (bjt, th)
„Werter Herr, bitte finde jetzt einen anderen Hohepriester, der die Staatsangelegenheiten für dich verwaltet.
Icchāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyaṁ pabbajituṁ.
icchāmahaṁ → icchām ahaṁ (pts)
Ich wünsche, aus dem Haus fortzuziehen ins hauslose Leben.
Yathā kho pana me sutaṁ brahmuno āmagandhe bhāsamānassa, te na sunimmadayā agāraṁ ajjhāvasatā.Wie ich das verstehe, was der Brahmā über die Fäulnis sagt, so ist sie nicht leicht zu besänftigen, wenn man im Haus lebt. Pabbajissāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyan”ti.
anagāriyanti → anagāriyan ti (ms2005, pts) | pabbajissāmahaṁ → pabbajissām ahaṁ (pts)
Ich werde aus dem Haus fortziehen ins hauslose Leben.

“Āmantayāmi rājānaṁ, reṇuṁ bhūmipatiṁ ahaṁ;
bhūmipatiṁ → bhūmi-patiṁ (pts)
Ich kündige dem König Reṇu an, dem Herrn des Landes:
Tvaṁ pajānassu rajjena, nāhaṁ porohicce rame”.
porohicce → porohacce (sya-all, pts) | rame → āmantremi mahārāja reṇu bhūmipate tava pravrajāmi prajahitvā rājyaṁ paurohityaṁ ca me (bj: mahāvastu)
Du musst lernen zu regieren, denn ich sorge nicht länger für mein Amt.“

“Sace te ūnaṁ kāmehi, ahaṁ paripūrayāmi te;
ūnaṁ kāmehi → ūnakāmehi (sya-all)
„Sollten dir Sinnenfreuden fehlen, will ich dich damit versorgen.
Yo taṁ hiṁsati vāremi, bhūmisenāpati ahaṁ;
bhūmisenāpati → bhūmi senāpatī (bj, sya-all, pts) | bhūmisenāpati → bhūmisenāpatī (th) | bhūmisenāpati → bhūmi-senāpatī (pts)
Vor Schaden will ich dich bewahren, denn ich befehlige das Heer des Landes.
Tuvaṁ pitā ahaṁ putto, mā no govinda pājahi”.
tuvaṁ → tvaṁ (sya-all, pts) | putto → putto ca (sya-all) | + → si (pts) pājahi → pājehi (aṭṭhakathāyaṁ saṁvaṇṇitapāṭhantaraṁ) | pājahi → sa vedasti ūnaṁ kāmehi vayaṁ te pūrayāma taṁ ko vā bhavantaṁ heṭheti ..... bhavān pītā vayaṁ putro mā govinda pravrajāhi (bj: mahāvastu) | pājahi → pājehi (cck: aṭṭhakathāyaṁ saṁvaṇṇitapāṭhantaraṁ)
Du bist mein Vater, ich bin dein Sohn! verwalter, bitte geh nicht fort!“

“Namatthi ūnaṁ kāmehi, hiṁsitā me na vijjati;
namatthi ūnaṁ kāmehi hiṁsitā → na matthi ūnakāmehi hiṁsito (sya-all) | namatthi → na m atthi (pts) hiṁsitā → hiṁsito (th)
„Mir fehlt es nicht an Vergnügen und niemand tut mir ein Leid an.
Amanussavaco sutvā, tasmāhaṁ na gahe rame”.
amanussavaco → amanussa-vaco (pts) tasmāhaṁ → tasmā haṁ (pts)
Ich habe eine nicht-menschliche Stimme gehört und habe kein Interesse mehr am Leben im Haus.“

“Amanusso kathaṁvaṇṇo, kiṁ te atthaṁ abhāsatha;
kathaṁvaṇṇo → kathaṁ-vaṇṇo (pts) kiṁ → kaṁ (bj, pts) | kiṁ te → kante (sya-all) | abhāsatha → na asati ūnaṁ kāmehi heṭhayitā na vidyati amanuṣyavacanaṁ śrætvā (bj: mahāvastu) | kiṁ → kan (pts)
„Wie war dieses nicht-menschliche Wesen? was sagte es zu dir,
Yañca sutvā jahāsi no, gehe amhe ca kevalī”.
yañca → yaṁ (pts) | jahāsi → pajāhāsi (pts) | yañca → yaṁ ca (bjt) kevalī → kevale (bj, sya-all, pts) | kevale → amanuṣyo kathaṁvarṇo kiṁ vā athimahāṣata yasya vācaṁ śrætvā jahāsi asmākaṁ gāhaṁ ca kevalam (bj: mahāvastu)
dass du unser Haus und all unsere Menschen aufgeben willst?“

“Upavutthassa me pubbe, yiṭṭhukāmassa me sato;
yiṭṭhukāmassa → yaṭṭhukāmassa (bj); yiṭṭhakāmassa (sya-all); yatthukāmassa (pts) | yiṭṭhukāmassa → yatthu-kāmassa (pts)
„Bevor ich diese Klausur begann, liebte ich es nur, zu opfern.
Aggi pajjalito āsi, kusapattaparitthato.
kusapattaparitthato → sarvato ya yaṣṭukāmasya upavustatya me sataඃ agni prajavālito āsi kuśvīraparicchedo (bj: mahāvastu) | kusapattaparitthato → kusapatta-paritthato (pts)
Ich entfachte die heilige Flamme, über die Kusagras gestreut war.

Tato me brahmā pāturahu, brahmalokā sanantano;
pāturahu → pātur ahu (pts) brahmalokā → brahmālokā (bj) | brahmalokā → brahma-lokā (pts)
Doch dann erschien mir aus der Brahmāwelt der Brahmā Ewig-Jung.
So me pañhaṁ viyākāsi, taṁ sutvā na gahe rame”.
rame → taneඃ hammi prādurabhud brahma loke sanātano yasyāhaṁ vacanaṁ śrætvā jahāmi yuṣamākaṁ gṛhaṁ ca kevalam (bj: mahāvastu)
Er beantwortete meine Frage, und seit ich das hörte, habe ich kein Interesse mehr am Leben im Haus.“

“Saddahāmi ahaṁ bhoto, yaṁ tvaṁ govinda bhāsasi;„Ich habe Vertrauen, Verwalter, zu dem, wovon du sprichst. Amanussavaco sutvā, kathaṁ vattetha aññathā.
amanussavaco → amanussa-vaco (pts) aññathā → śraddadāma vayaṁ bhavato yathā govindo bhāṣati amanuṣyavacanaṁ śrātvā kathaṁ vartema anyathā (bj: mahāvastu)
Da du eine nicht-menschliche Stimme gehört hast, was könntest du sonst tun?

Te taṁ anuvattissāma, satthā govinda no bhavaṁ;
anuvattissāma → anupabbajissāmātipi pāṭho (sya-all note) bhavaṁ → bhava (pts)
Wir wollen deinem Beispiel folgen; verwalter, sei mein Lehrer!
Maṇi yathā veḷuriyo, akāco vimalo subho;
akāco → akāso (sya-all)
Wie ein Schmuckstück aus Beryll – makellos, unbefleckt, schön –
Evaṁ suddhā carissāma, govindassānusāsaneti.
suddhā → sutvā (sya-all) govindassānusāsaneti → govindassānusāsane ti (pts)
so rein wollen wir leben im Lehrsystem des Verwalters.

Sace bhavaṁ govindo agārasmā anagāriyaṁ pabbajissati, mayampi agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāma.
mayampi → aham pi (pts) | pabbajissāma → pabbajissāmi (pts)
Wenn der Verwalter aus dem Haus fortzieht ins hauslose Leben, werden wir das auch tun. Dein Schicksal soll auch unseres sein.“
Atha yā te gati, sā no gati bhavissatī”ti.
bhavissatīti → bhavissatīti chakkhattiyāmantanā (bj) | bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005)

6.5. Chakhattiyaāmantanā6.5. Die sechs Adligen werden unterrichtet

Atha kho, bho, mahāgovindo brāhmaṇo yena te cha khattiyā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te cha khattiye etadavoca:
te cha khattiye etadavoca → chakkhattiye etad avoca (pts) | atha kho → athakho (th)
Dann ging der Große Verwalter zu den sechs Adligen und sagte:
“aññaṁ dāni bhavanto purohitaṁ pariyesantu, yo bhavantānaṁ rajje anusāsissati.
aññaṁ dāni → aññaṁdāni bho (sya-all)
„Werte Herren, bitte findet jetzt einen anderen Hohepriester, der die Staatsangelegenheiten für euch verwaltet.
Icchāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyaṁ pabbajituṁ.
icchāmahaṁ → icchām ahaṁ (pts)
Ich wünsche, aus dem Haus fortzuziehen ins hauslose Leben.
Yathā kho pana me sutaṁ brahmuno āmagandhe bhāsamānassa, te na sunimmadayā agāraṁ ajjhāvasatā.Wie ich das verstehe, was der Brahmā über die Fäulnis sagt, so ist sie nicht leicht zu besänftigen, wenn man im Haus lebt. Pabbajissāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyan”ti.
anagāriyanti → anagāriyan ti (ms2005, pts) | pabbajissāmahaṁ → pabbajissām ahaṁ (pts)
Ich werde aus dem Haus fortziehen ins hauslose Leben!“

Atha kho, bho, te cha khattiyā ekamantaṁ apakkamma evaṁ samacintesuṁ:
te cha khattiyā → chakkhattiyā (pts) | atha kho → athakho (th)
Da zogen sich die sechs Adligen zu einer Seite zurück und dachten einen Plan aus:
“ime kho brāhmaṇā nāma dhanaluddhā;
+ → bho (th)
„Diese Brahmanen sind gierig nach Reichtümern.
yannūna mayaṁ mahāgovindaṁ brāhmaṇaṁ dhanena sikkheyyāmā”ti.
yannūna → yaṁnūna (my) | sikkheyyāmāti → sikkheyyāmā ti (ms2005) | yannūna → yan nūna (pts) | mahāgovindaṁ → mahā-govindaṁ (pts)
Warum bedenken wir ihn nicht mit Reichtümern?“

Te mahāgovindaṁ brāhmaṇaṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu:
mahāgovindaṁ → mahā-govindaṁ (pts) | upasaṅkamitvā evamāhaṁsu → upasaṁkamitvā evam āhaṁsu (pts)
Sie gingen zum Großen Verwalter zurück und sagten:
“saṁvijjati kho, bho, imesu sattasu rajjesu pahūtaṁ sāpateyyaṁ, tato bhoto yāvatakena attho, tāvatakaṁ āharīyatan”ti.
āharīyatanti → āhareyyatan ti (pts) | āharīyatanti → āharīyatan ti (ms2005)
„In diesen sieben Königreichen gibt es Reichtümer in Fülle. Wir werden dir so viel davon zur Verfügung stellen, wie du willst.“

“Alaṁ, bho, mamapidaṁ pahūtaṁ sāpateyyaṁ bhavantānaṁyeva vāhasā.
mamapidaṁ → mamapīdaṁ (sya-all) | vāhasā tamahaṁ → tathā sāpateyyaṁ ahaṁ (sya-all) | bhavantānaṁyeva → bhavantānaṁ yeva (bjt, pts) | mamapidaṁ → mama p idaṁ (pts)
„Genug, werte Herren. Ich habe selbst Reichtümer in Fülle, die ich meinen Herren verdanke.
Tamahaṁ sabbaṁ pahāya agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāmi.
tamahaṁ sabbaṁ → tam ahaṁ yasaṁ (pts)
All das werde ich aufgeben und fortziehen.“
Yathā kho pana me sutaṁ brahmuno āmagandhe bhāsamānassa, te na sunimmadayā agāraṁ ajjhāvasatā, pabbajissāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyan”ti.
anagāriyanti → anagāriyan ti (ms2005, pts) | pabbajissāmahaṁ → pabbajissām ahaṁ (pts)

Atha kho, bho, te cha khattiyā ekamantaṁ apakkamma evaṁ samacintesuṁ:
atha kho → athakho (th) | cha khattiyā → chakkhattiyā (pts)
Da zogen sich die sechs Adligen zu einer Seite zurück und dachten einen Plan aus:
“ime kho brāhmaṇā nāma itthiluddhā;
itthiluddhā → itthīluddhā (sya-all) | + → bho (th) | itthiluddhā → itthi-luddhā (pts)
„Diese Brahmanen sind gierig nach Frauen.
yannūna mayaṁ mahāgovindaṁ brāhmaṇaṁ itthīhi sikkheyyāmā”ti.
yannūna → yaṁnūna (my) | sikkheyyāmāti → sikkheyyāmā ti (ms2005) | yannūna → yan nūna (pts) | mahāgovindaṁ → mahā-govindaṁ (pts)
Warum bedenken wir ihn nicht mit Frauen?“

Te mahāgovindaṁ brāhmaṇaṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu saṁvijjanti → evam āhaṁsu saṁvijjante (pts) | mahāgovindaṁ → mahā-govindaṁ (pts) | upasaṅkamitvā evamāhaṁsu → upasaṁkamitvā evam āhaṁsu (pts)
Sie gingen zum Großen Verwalter zurück und sagten:
“saṁvijjanti kho, bho, imesu sattasu rajjesu pahūtā itthiyo, tato bhoto yāvatikāhi attho, tāvatikā ānīyatan”ti.
ānīyatanti → ānīyyantanti (bj); ānīyatāti (sya-all) | ānīyatanti → ānīyatan ti (ms2005) | saṁvijjanti → saṁvijjante (pts) | ānīyatanti → āniyyatan ti (pts)
„In diesen sieben Königreichen gibt es viele Frauen. Wir werden dir so viele davon zur Verfügung stellen, wie du willst.“

“Alaṁ, bho, mamapimā cattārīsā bhariyā sādisiyo.
mamapimā → mamapi tā (bj, mr); mamapīmā (sya-all, km) | sādisiyo → tādisiyo (bj) | mamapimā → mamapitā (cck: ka.); mamapi (cck: sī.) | mamapimā → mama p imā (pts)
„Genug, werte Herren. Ich habe bereits vierzig gleichrangige Frauen.
Tāpāhaṁ sabbā pahāya agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāmi.
tāpāhaṁ → tāvāhaṁ (sya-all) | tāvāhaṁ → tāpahaṁ (sya-all: sī.) | tāpāhaṁ → tā p ahaṁ (pts)
All diese werde ich aufgeben und fortziehen.“
Yathā kho pana me sutaṁ brahmuno āmagandhe bhāsamānassa, te na sunimmadayā agāraṁ ajjhāvasatā, pabbajissāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyanti”.
pabbajissāmahaṁ → pabbajissām ahaṁ (pts) | anagāriyanti → anagāriyan ti (pts)

“Sace bhavaṁ govindo agārasmā anagāriyaṁ pabbajissati, mayampi agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāma, atha yā te gati, sā no gati bhavissatī”ti.
bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005) | mayampi → mayam pi (pts)
„Wenn der Verwalter aus dem Haus fortzieht ins hauslose Leben, werden wir das auch tun. Dein Schicksal soll auch unseres sein.“

“Sace jahatha kāmāni, yattha satto puthujjano;
jahatha → pajahatha (sya-all); jahātha (pts)
„Wenn ihr alle die Sinnenfreuden aufgebt, an denen gewöhnliche Menschen hängen,
Ārambhavho daḷhā hotha, khantībalasamāhitā.
ārambhavho → ārabhavho (bj, pts) khantībalasamāhitā → khantibalasamāhitā (cck, pts) | khantībalasamāhitā → sacejjahatha kāmāni yatra rakatāඃ pṛthagjanāඃ sasataṁ bhaved dṛṭhibhavatha kṣantibala samāhitā (bj: mahāvastu) | khantībalasamāhitā → khanti-bala-samāhitā (pts)
wenn ihr euch anstrengt und stark seid, wenn ihr die Kraft der Geduld besitzt,

Esa maggo ujumaggo, esa maggo anuttaro;
ujumaggo → uju maggo (bjt, pts)
ist dies der gerade Weg, der unübertreffliche Weg.
Saddhammo sabbhi rakkhito, brahmalokūpapattiyā”ti.
brahmalokūpapattiyā”ti → eṣa mārgo brahmapure eṣa mārgaඃ sanātanaඃ saddharmaviyibhirābyāto brahmalokoppattaye (bj: mahāvastu) | brahmalokūpapattiyāti → brahmalokūpapattiyā ti (ms2005, pts)
Von den Redlichen behütet, führt die wahre Lehre zur Wiedergeburt in der Brahmāwelt.“

“Tena hi bhavaṁ govindo satta vassāni āgametu.
govindo → mahāgovindo (sya-all) | tena hi → tenahi (th)
„Nun, werter Verwalter, dann warte bitte sieben Jahre.
Sattannaṁ vassānaṁ accayena mayampi agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāma, atha yā te gati, sā no gati bhavissatī”ti.
bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005) | mayampi → mayam pi (pts)
Wenn sieben Jahre vergangen sind, werden wir fortziehen. Dein Schicksal soll auch unseres sein.“

“Aticiraṁ kho, bho, satta vassāni, nāhaṁ sakkomi, bhavante, satta vassāni āgametuṁ.
satta vassāni → sattavassāni (bjt)
„Sieben Jahre sind zu lang, werte Herren. So lange kann ich nicht warten.
Ko nu kho pana, bho, jānāti jīvitānaṁ.
nu → (pts)
Wer weiß, was den Lebenden alles zustößt?
Gamanīyo samparāyo, mantāyaṁ boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇaṁ.
mantāyaṁ → mantāya (sya-all, km, pts1ed) | mantāyaṁ boddhabbaṁ → mantāya voṭṭhabbaṁ (sya-all) | mantāyaṁ → mantāya (cck: bahūsu) | mantāyaṁ boddhabbaṁ → mantāya bodhabbaṁ (pts) | natthi → n atthi (pts)
Wir sind auf dem Weg zu künftigen Leben. Wir müssen bedacht sein und aufwachen! Wir müssen das Gute tun und das geistliche Leben führen, denn niemand, der geboren ist, kann dem Tod entrinnen.
Yathā kho pana me sutaṁ brahmuno āmagandhe bhāsamānassa, te na sunimmadayā agāraṁ ajjhāvasatā,
āmagandhe → āmagandho (bj)
pabbajissāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyan”ti.
anagāriyanti → anagāriyan ti (ms2005, pts) | pabbajissāmahaṁ → pabbajissām ahaṁ (pts)
Ich werde fortziehen.“

“Tena hi bhavaṁ govindo chabbassāni āgametu …pe…
chabbassāni → cha vassāni (sya-all, pts) | tena hi → tenahi (th)
„Nun, werter Verwalter, dann warte bitte sechs Jahre …
pañca vassāni āgametu …fünf Jahre … cattāri vassāni āgametu …vier Jahre … tīṇi vassāni āgametu …drei Jahre … dve vassāni āgametu …zwei Jahre … ekaṁ vassaṁ āgametu, ekassa vassassa accayena mayampi agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāma, atha yā te gati, sā no gati bhavissatī”ti.
ekassa vassassa → ekavassassa (pts) | bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005) | ekassa vassassa → eka-vassassa (pts) | mayampi → mayam pi (pts)
ein Jahr …
“Aticiraṁ kho, bho, ekaṁ vassaṁ, nāhaṁ sakkomi bhavante ekaṁ vassaṁ āgametuṁ. Ko nu kho pana, bho, jānāti jīvitānaṁ.
jānāti → jānāmi (sya-all) | nu → (pts)
Gamanīyo samparāyo, mantāyaṁ boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇaṁ.
mantāyaṁ boddhabbaṁ → mantāya voṭṭhabbaṁ (sya-all) | mantāyaṁ boddhabbaṁ → mantāya bodhabbaṁ (pts) | natthi → n atthi (pts)
Yathā kho pana me sutaṁ brahmuno āmagandhe bhāsamānassa, te na sunimmadayā agāraṁ ajjhāvasatā, pabbajissāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyan”ti.
anagāriyanti → anagāriyan ti (ms2005, pts) | pabbajissāmahaṁ → pabbajissām ahaṁ (pts)
“Tena hi bhavaṁ govindo satta māsāni āgametu, sattannaṁ māsānaṁ accayena mayampi agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāma, atha yā te gati, sā no gati bhavissatī”ti.
tena hi → tenahi (th) | bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005) | mayampi → mayam pi (pts)
sieben Monate …
“Aticiraṁ kho, bho, satta māsāni, nāhaṁ sakkomi bhavante satta māsāni āgametuṁ.
aticiraṁ → ati ciraṁ (bjt)
Ko nu kho pana, bho, jānāti jīvitānaṁ.
nu → (pts)
Gamanīyo samparāyo, mantāyaṁ boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇaṁ.
mantāyaṁ boddhabbaṁ → mantāya voṭṭhabbaṁ (sya-all) | mantāyaṁ boddhabbaṁ → mantāya bodhabbaṁ (pts) | natthi → n atthi (pts)
Yathā kho pana me sutaṁ brahmuno āmagandhe bhāsamānassa, te na sunimmadayā agāraṁ ajjhāvasatā, pabbajissāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyan”ti.
anagāriyanti → anagāriyan ti (ms2005, pts) | pabbajissāmahaṁ → pabbajissām ahaṁ (pts)
“Tena hi bhavaṁ govindo cha māsāni āgametu …pe…
tena hi → tenahi (th)
sechs Monate …
pañca māsāni āgametu …fünf Monate … cattāri māsāni āgametu …vier Monate … tīṇi māsāni āgametu …drei Monate … dve māsāni āgametu …zwei Monate … ekaṁ māsaṁ āgametu …einen Monat … addhamāsaṁ āgametu, addhamāsassa accayena mayampi agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāma, atha yā te gati, sā no gati bhavissatī”ti.
addhamāsaṁ → aḍḍhamāsantipi pāṭho (sya-all note) | bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005) | addhamāsaṁ → addha-māsaṁ (pts) | addhamāsassa → addha-māsassa (pts) | mayampi → mayam pi (pts)
oder nur einen halben Monat. Wenn ein halber Monat vergangen ist, werden wir fortziehen. Dein Schicksal soll auch unseres sein.“

“Aticiraṁ kho, bho, addhamāso, nāhaṁ sakkomi bhavante addhamāsaṁ āgametuṁ.
addhamāsaṁ → addhamāsam (pts)
„Ein halber Monat ist zu lang, werte Herren. So lange kann ich nicht warten.
Ko nu kho pana, bho, jānāti jīvitānaṁ.
nu → (pts)
Wer weiß, was den Lebenden alles zustößt?
Gamanīyo samparāyo, mantāyaṁ boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇaṁ.
mantāyaṁ boddhabbaṁ → mantāya voṭṭhabbaṁ (sya-all) | mantāyaṁ boddhabbaṁ → mantāya bodhabbaṁ (pts) | natthi → n atthi (pts)
Wir sind auf dem Weg zu künftigen Leben. Wir müssen bedacht sein und aufwachen! Wir müssen das Gute tun und das geistliche Leben führen, denn niemand, der geboren ist, kann dem Tod entrinnen.
Yathā kho pana me sutaṁ brahmuno āmagandhe bhāsamānassa, te na sunimmadayā agāraṁ ajjhāvasatā,
agāraṁ → agārasmā (pts)
Wie ich das verstehe, was der Brahmā über die Fäulnis sagt, so ist sie nicht leicht zu besänftigen, wenn man im Haus lebt.
pabbajissāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyan”ti.
anagāriyanti → anagāriyan ti (ms2005, pts) | pabbajissāmahaṁ → pabbajissām aham (pts)
Ich werde aus dem Haus fortziehen ins hauslose Leben!“

“Tena hi bhavaṁ govindo sattāhaṁ āgametu, yāva mayaṁ sake puttabhātaro rajjena anusāsissāma, sattāhassa accayena mayampi agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāma, atha yā te gati, sā no gati bhavissatī”ti.
rajjena → rajje (sya-all, km, pts1ed) | puttabhātaro rajjena anusāsissāma → putta bhātaro rajje anusāsāma (pts) | rajjena → rajje (bj: syā) | rajjena → rajje (cck: syā.) | tena hi → tenahi (th) | bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005) | mayampi → mayam pi (pts)
„Nun, werter Verwalter, dann warte eine Woche, damit wir unsere Söhne und Brüder ins Königtum einweisen können. Wenn eine Woche vergangen ist, werden wir fortziehen. Dein Schicksal soll auch unseres sein.“

“Na ciraṁ kho, bho, sattāhaṁ, āgamessāmahaṁ bhavante sattāhan”ti.
sattāhanti → sattāhanti brāhmaṇamahāsālādīnaṁ āmantanā (bj) | āgamessāmahaṁ → āgamissāmahaṁ (sya-all, pts) | sattāhanti → sattāhan ti (ms2005, pts) | āgamessāmahaṁ → āgamissām ahaṁ (pts)
„Eine Woche ist nicht zu lang, werte Herren. So lange werde ich warten.“

6.6. Brāhmaṇamahāsālādīnaṁāmantanā6.6. Die Brahmanen werden unterrichtet

Atha kho, bho, mahāgovindo brāhmaṇo yena te satta ca brāhmaṇamahāsālā satta ca nhātakasatāni tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te satta ca brāhmaṇamahāsāle satta ca nhātakasatāni etadavoca:
te → (bj, sya-all, pts) | ca brāhmaṇamahāsālā → brāhmaṇā mahāsālā (pts) | nhātakasatāni tenupasaṅkami → nahātakasatāni ten upasaṁkami (pts) | ca → (pts) | nhātakasatāni etadavoca → nahātakasatāni etad avoca (pts) | atha kho → athakho (th) | mahāgovindo → mahā-govindo (pts) | ca brāhmaṇamahāsālā → brāhmaṇā mahā-sālā (pts) | nhātakasatāni tenupasaṅkami upasaṅkamitvā te → nahātaka-satāni ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | ca brāhmaṇamahāsāle → brāhmaṇa-mahāsāle (pts) | nhātakasatāni etadavoca → nahātaka-satāni etad avoca (pts)
Dann ging der Große Verwalter auch zu den sieben gutsituierten Brahmanen und den siebenhundert gebadeten Eingeweihten und sagte:
“aññaṁ dāni bhavanto ācariyaṁ pariyesantu, yo bhavantānaṁ mante vācessati.
aññaṁ dāni → aññaṁdāni (bjt, th)
„Werte Herren, bitte findet jetzt einen anderen Lehrmeister, der euch im Aufsagen der Hymnen unterweist.
Icchāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyaṁ pabbajituṁ.
icchāmahaṁ → icchām ahaṁ (pts)
Ich wünsche, aus dem Haus fortzuziehen ins hauslose Leben.
Yathā kho pana me sutaṁ brahmuno āmagandhe bhāsamānassa. Te na sunimmadayā agāraṁ ajjhāvasatā,Wie ich das verstehe, was der Brahmā über die Fäulnis sagt, so ist sie nicht leicht zu besänftigen, wenn man im Haus lebt. pabbajissāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyan”ti.
anagāriyanti → anagāriyan ti (ms2005, pts) | pabbajissāmahaṁ → pabbajissām ahaṁ (pts)
Ich werde aus dem Haus fortziehen ins hauslose Leben!“

“Mā bhavaṁ govindo agārasmā anagāriyaṁ pabbaji.„Bitte ziehe nicht aus dem Haus fort ins hauslose Leben! Pabbajjā, bho, appesakkhā ca appalābhā ca;Das Leben von jemand, der fortgezogen ist, ist von niederem Rang und Gewinn, brahmaññaṁ mahesakkhañca mahālābhañcā”ti.
mahālābhañcāti → mahālābhañcā ti (ms2005) | mahesakkhañca mahālābhañcāti → mahesakkhañ ca mahālābhañ cāti (pts)
während das Leben eines Brahmanen von hohem Rang und Gewinn ist.“

“Mā bhavanto evaṁ avacuttha: ‘pabbajjā appesakkhā ca appalābhā ca, brahmaññaṁ mahesakkhañca mahālābhañcā’ti.
avacuttha → avacuttha mā bhavanto evaṁ avacuttha (sya-all) | mahālābhañcāti → mahālābhañcā ti (ms2005) | mahesakkhañca mahālābhañcāti → mahesakkhañ ca mahālābhañ cāti (pts)
„Bitte, werte Herren, sagt das nicht.
Ko nu kho, bho, aññatra mayā mahesakkhataro vā mahālābhataro vā.
aññatra → añño (pts) | aññatra → aññoti vā pāṭho (sya-all note)
Wer hat höheren Rang und Gewinn als ich?
Ahañhi, bho, etarahi rājāva raññaṁ brahmāva brāhmaṇānaṁ devatāva gahapatikānaṁ.
brāhmaṇānaṁ → brahmānaṁ (bj, mr) | ahañhi bho → ahaṁ vo vā (sya-all) | rājāva → rājā ca (pts) | brahmāva → brahmā ca (pts) | devatāva → devatā ca (pts) | brāhmaṇānaṁ → brahmānaṁ (cck: sī. pī. ka.) | vā → ahaṁ hi bho (sya-all: sī.)
Denn ich bin jetzt für Könige wie ein König, für Brahmanen wie Brahmā und für Hausbesitzer wie eine Gottheit.
Tamahaṁ sabbaṁ pahāya agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāmi.
tamahaṁ → taṁ p ahaṁ (pts)
All das werde ich aufgeben und fortziehen.
Yathā kho pana me sutaṁ brahmuno āmagandhe bhāsamānassa, te na sunimmadayā agāraṁ ajjhāvasatā.Wie ich das verstehe, was der Brahmā über die Fäulnis sagt, so ist sie nicht leicht zu besänftigen, wenn man im Haus lebt. Pabbajissāmahaṁ, bho, agārasmā anagāriyan”ti.
anagāriyanti → anagāriyan ti (ms2005, pts) | pabbajissāmahaṁ → pabbajissām ahaṁ (pts)
Ich werde aus dem Haus fortziehen ins hauslose Leben!“

“Sace bhavaṁ govindo agārasmā anagāriyaṁ pabbajissati, mayampi agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāma, atha yā te gati, sā no gati bhavissatī”ti.
bhavissatīti → bhavissatīti bhariyānaṁ āmantanā (bj) | anagāriyaṁ → anagariyaṁ (pts) | bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005) | mayampi → mayam pi (pts)
„Wenn der Verwalter aus dem Haus fortzieht ins hauslose Leben, werden wir das auch tun. Dein Schicksal soll auch unseres sein.“

6.7. Bhariyānaṁāmantanā6.7. Die Frauen werden unterrichtet

Atha kho, bho, mahāgovindo brāhmaṇo yena cattārīsā bhariyā sādisiyo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā cattārīsā bhariyā sādisiyo etadavoca:
cattārīsā → cattārisā ca (bj); cattārisā (bj) | atha kho → athakho (th) | mahāgovindo → mahā-govindo (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Dann ging der Große Verwalter zu seinen vierzig gleichrangigen Frauen und sagte:
“yā bhotīnaṁ icchati, sakāni vā ñātikulāni gacchatu aññaṁ vā bhattāraṁ pariyesatu.
bhotīnaṁ → bhoti naṁ (sya-all, pts) | gacchatu → gacchantu (sya-all) | pariyesatu → pariyesantu (sya-all) | vā → va (pts); (pts) | vā ñātikulāni → va ñāti-kulāni (pts)
„Werte Damen, bitte tut, was ihr wünscht. Entweder geht ihr zurück zu euren eigenen Familien oder ihr findet einen anderen Mann.
Icchāmahaṁ, bhotī, agārasmā anagāriyaṁ pabbajituṁ.
bhotī → bhoti (sya-all) | icchāmahaṁ bhotī → icchām ahaṁ bhoti (pts)
Ich wünsche, aus dem Haus fortzuziehen ins hauslose Leben.
Yathā kho pana me sutaṁ brahmuno āmagandhe bhāsamānassa, te na sunimmadayā agāraṁ ajjhāvasatā.Wie ich das verstehe, was der Brahmā über die Fäulnis sagt, so ist sie nicht leicht zu besänftigen, wenn man im Haus lebt. Pabbajissāmahaṁ, bhotī, agārasmā anagāriyan”ti.
bhotī → bhoti (sya-all) | pabbajissāmahaṁ bhotī → pabbajissām ahaṁ bhoti (pts) | anagāriyanti → anagāriyan ti (ms2005)
Ich werde aus dem Haus fortziehen ins hauslose Leben!“

“Tvaññeva no ñāti ñātikāmānaṁ, tvaṁ pana bhattā bhattukāmānaṁ.
tvaññeva → yeva (pts) | ñātikāmānaṁ → ñāti-kāmānaṁ (pts) | bhattukāmānaṁ → bhattu-kāmānaṁ (pts)
„Du bist die einzige Familie, die wir wollen! Du bist der einzige Ehemann, den wir wollen!
Sace bhavaṁ govindo agārasmā anagāriyaṁ pabbajissati, mayampi agārasmā anagāriyaṁ pabbajissāma, atha yā te gati, sā no gati bhavissatī”ti.
+ → bho (th) | bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005) | mayampi → mayam pi (pts)
Wenn du aus dem Haus fortziehst ins hauslose Leben, werden wir das auch tun. Dein Schicksal soll auch unseres sein.“

6.8. Mahāgovindapabbajjā6.8. Der große Verwalter zieht fort

Atha kho, bho, mahāgovindo brāhmaṇo tassa sattāhassa accayena kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbaji.
atha kho → athakho (th) | mahāgovindo → mahā govindo (pts) | kesamassuṁ → kesa-massuṁ (pts) | anagāriyaṁ → anagāriyam (pts)
Als eine Woche vergangen war, rasierte sich der Große Verwalter Haar und Bart, legte ockerfarbene Roben an und zog aus dem Haus fort ins hauslose Leben.
Pabbajitaṁ pana mahāgovindaṁ brāhmaṇaṁ satta ca rājāno khattiyā muddhāvasittā satta ca brāhmaṇamahāsālā satta ca nhātakasatāni cattārīsā ca bhariyā sādisiyo anekāni ca khattiyasahassāni anekāni ca brāhmaṇasahassāni anekāni ca gahapatisahassāni anekehi ca itthāgārehi itthiyo kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā mahāgovindaṁ brāhmaṇaṁ agārasmā anagāriyaṁ pabbajitaṁ anupabbajiṁsu.
cattārīsā → cattārisā (bj) | itthiyo → itthikāyo (bj, pts) | pabbajitaṁ → pabbajitañca (sya-all) | anekehi → anekā (sya-all, pts) | itthāgārehi → itthāgārā (sya-all) | nhātakasatāni → nahātakasatāni (pts) | pabbajitaṁ → pabbajitañ ca (pts) | mahāgovindaṁ → mahā-govindaṁ (pts) | brāhmaṇamahāsālā → brāhmaṇa-mahāsālā (pts) | nhātakasatāni → nahātaka-satāni (pts) | khattiyasahassāni → khattiya-sahassāni (pts) | brāhmaṇasahassāni → brāhmaṇa-sahassāni (pts) | gahapatisahassāni anekehi → gahapati-sahassāni anekā (pts) | itthiyo kesamassuṁ → itthikāyo kesa-massuṁ (pts)
Und als er fortgezogen war, rasierten sich die sieben gesalbten adligen Könige, die sieben Brahmanen mit den siebenhundert Eingeweihten, die vierzig gleichrangigen Frauen und viele tausend Adlige, Brahmanen und Hausbesitzer sowie viele Haremsfrauen Haar und Bart, legten ockerfarbene Roben an und zogen aus dem Haus fort ins hauslose Leben.

Tāya sudaṁ, bho, parisāya parivuto mahāgovindo brāhmaṇo gāmanigamarājadhānīsu cārikaṁ carati.
mahāgovindo → mahā-govindo (pts) | gāmanigamarājadhānīsu → gāma-nigama-rājadhānīsu (pts)
Der Große Verwalter wanderte in Begleitung dieser Gesellschaft durch die Dörfer, Marktflecken und Königsstädte.
Yaṁ kho pana, bho, tena samayena mahāgovindo brāhmaṇo gāmaṁ vā nigamaṁ vā upasaṅkamati, tattha rājāva hoti raññaṁ, brahmāva brāhmaṇānaṁ, devatāva gahapatikānaṁ.
gahapatikānaṁ → gahapatikānaṁ yekho pana bho (sya-all) | mahāgovindo → mahā-govindo (pts) | upasaṅkamati → upasaṁkamati (pts) | rājāva → rājā va (pts) | brahmāva → brahmā va (pts) | devatāva → devatā va (pts)
Und zu der Zeit war er, wann immer er in einem Dorf oder Marktflecken ankam, für Könige wie ein König, für Brahmanen wie Brahmā und für Hausbesitzer wie eine Gottheit.
Tena kho pana samayena manussā khipanti vā upakkhalanti vā.
kho pana → (sya-all) | tena → ye ca (pts) | pana → pana bho tena (pts)
Und jedes Mal, wenn jemand nieste oder stolperte,
Te evamāhaṁsu:
evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
sagten sie:
“namatthu mahāgovindassa brāhmaṇassa, namatthu satta purohitassā”ti.
satta purohitassāti → sattapurohitassāti (th) | purohitassāti → purohitassā ti (ms2005) | namatthu → nam atthu (pts) | namatthu satta purohitassāti → nam atthu satta-purohitassāti (pts)
„Ehre dem Großen Verwalter! Ehre dem Hohepriester der Sieben!“

Mahāgovindo, bho, brāhmaṇo mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā vihāsi, tathā dutiyaṁ, tathā tatiyaṁ, tathā catutthaṁ. Iti uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā vihāsi.
bho → (sya-all) | cetasā → cetasā averena abyāpajjhena (sya-all) | abyāpajjena → abyāpajjhena (sya-all, pts) | mahāgovindo → mahā-govindo (pts) | mettāsahagatena → mettā-sahagatena (pts) | uddhamadho → uddham adho (pts) | abyāpajjena → avyāpajjhena (pts)
Der Große Verwalter meditierte, indem er eine Himmelsrichtung mit einem Herzen voller Liebe durchdrang, und die zweite und die dritte und die vierte. Ebenso nach oben, nach unten, dazwischen, überall und ringsumher; die ganze Welt durchdrang er mit einem Herzen voller Liebe – weit, ausgedehnt, grenzenlos, frei von Feindschaft und Böswilligkeit.
Karuṇāsahagatena cetasā …pe…
karuṇāsahagatena → karuṇā-sahagatena (pts)
Er meditierte, indem er eine Himmelsrichtung mit einem Herzen voller Mitgefühl durchdrang …
muditāsahagatena cetasā …pe…
muditāsahagatena → muditā-sahagatena (pts) | + → upekhā (pts)
Er meditierte, indem er eine Himmelsrichtung mit einem Herzen voller freudiger Anteilnahme durchdrang …
upekkhāsahagatena cetasā …pe… abyāpajjena pharitvā vihāsi.
abyāpajjena pharitvā vihāsi → (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt) | upekkhāsahagatena → sahagatena (pts) | abyāpajjena → ekaṁ disaṁ (pts)
Er meditierte, indem er eine Himmelsrichtung mit einem Herzen voller Gleichmut durchdrang, und die zweite und die dritte und die vierte. Ebenso nach oben, nach unten, dazwischen, überall und ringsumher; die ganze Welt durchdrang er mit einem Herzen voller Gleichmut – weit, ausgedehnt, grenzenlos, frei von Feindschaft und Böswilligkeit.
Sāvakānañca brahmalokasahabyatāya maggaṁ desesi.Und er lehrte seine Schüler den Weg zur Wiedergeburt in der Gemeinschaft mit Brahmā.

Ye kho pana, bho, tena samayena mahāgovindassa brāhmaṇassa sāvakā sabbenasabbaṁ sāsanaṁ ājāniṁsu.
bho → pana (bj, sya-all, km, mr) | sabbenasabbaṁ → sabbena sabbaṁ (my, bjt, th, pts) | mahāgovindassa → mahā-govindassa (pts)
Diejenigen seiner Schüler, die die Anleitung des Großen Verwalters vollständig verstanden,
Te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ brahmalokaṁ upapajjiṁsu.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts) | brahmalokaṁ → brahma-lokaṁ (pts)
wurden, als ihr Körper auseinanderbrach, nach dem Tod, in der Brahmāwelt wiedergeboren.
Ye na sabbenasabbaṁ sāsanaṁ ājāniṁsu, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā appekacce paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjiṁsu;
sahabyataṁ upapajjiṁsu appekacce → sahavyataṁ uppajjiṁsu app ekacce (pts) | sabbenasabbaṁ → sabbena sabbaṁ (my, bjt, th, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts) | appekacce paranimmitavasavattīnaṁ → app ekacce paranimmita-vasavattīnaṁ (pts)
Von denjenigen seiner Schüler, die die Anleitung des Großen Verwalters nur teilweise verstanden, wurden manche unter den Göttern wiedergeboren, die über das herrschen, was andere erschaffen,
appekacce nimmānaratīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjiṁsu;
sahabyataṁ upapajjiṁsu appekacce → sahavyataṁ uppajjiṁsu app ekacce (pts) | appekacce nimmānaratīnaṁ → app ekacce nimmāna-ratīnaṁ (pts)
manche unter den Göttern, die das Erschaffen lieben,
appekacce tusitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjiṁsu;
sahabyataṁ upapajjiṁsu appekacce → sahavyataṁ uppajjiṁsu app ekacce (pts)
manche unter den freudvollen Göttern,
appekacce yāmānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjiṁsu;
sahabyataṁ upapajjiṁsu appekacce → sahavyataṁ uppajjiṁsu app ekacce (pts)
manche unter den Yama-Göttern,
appekacce tāvatiṁsānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjiṁsu;
appekacce → app ekacce (pts) | sahabyataṁ upapajjiṁsu → sahavyataṁ uppajjiṁsu (pts)
manche unter den Göttern der Dreiunddreißig
appekacce cātumahārājikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjiṁsu;
sahabyataṁ upapajjiṁsu → sahavyataṁ uppajjiṁsu (pts) | cātumahārājikānaṁ → cātummahārājikānaṁ (th)
und manche unter den Göttern der vier großen Könige.
ye sabbanihīnaṁ kāyaṁ paripūresuṁ te gandhabbakāyaṁ paripūresuṁ.
sabbanihīnaṁ kāyaṁ → sabbanihīnakāyaṁ (sya-all); sabbe sabbanihīnakāyaṁ (pts) | sabbanihīnaṁ kāyaṁ → sabbe sabba-nihīna-kāyaṁ (pts) | gandhabbakāyaṁ → gandhabba-kāyaṁ (pts)
Und zum Allerwenigsten füllten sie die Scharen der Zentauren auf.

Iti kho, bho, sabbesaṁyeva tesaṁ kulaputtānaṁ amoghā pabbajjā ahosi avañjhā saphalā saudrayā’ti.
bho sabbesaṁyeva → pana sabbesaṁ yeva (bj) | bho → pana (sya-all) | avañjhā → avajjā (sya-all) | saudrayāti → sauddisā ti (pts) | bho → pana (cck: syā. ka.) | avajjā → avañjhāti vā avajjhāti vā pāṭho (sya-all note) | kulaputtānaṁ → kula-puttānaṁ (pts) | saudrayāti → sa-uddisā ti (pts)
Und so war das Fortziehen all dieser ehrbaren Menschen nicht vergeblich, nicht umsonst, sondern reich und fruchtbar.‘

Sarati taṁ bhagavā”ti?
bhagavāti → bhagavā ti (pts)
Erinnerst du dich daran, Gesegneter?“

“Sarāmahaṁ, pañcasikha.
+ → bho (th) | sarāmahaṁ → sarām ahaṁ (pts)
„Ich erinnere mich, Pañcasikha.
Ahaṁ tena samayena mahāgovindo brāhmaṇo ahosiṁ.
ahaṁ tena → ahantena (th) | mahāgovindo → mahā-govindo (pts)
Ich selbst war damals der Brahmane, der Große Verwalter.
Ahaṁ tesaṁ sāvakānaṁ brahmalokasahabyatāya maggaṁ desesiṁ.
tesaṁ → taṁ (sya-all) | brahmalokasahabyatāya → brahmaloka-sahavyatāya (pts)
Ich lehrte diese Schüler den Weg zur Wiedergeburt in der Gemeinschaft mit Brahmā.
Taṁ kho pana me, pañcasikha, brahmacariyaṁ na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattati, yāvadeva brahmalokūpapattiyā.
me → (sya-all, pts) | brahmalokūpapattiyā → brahmalokupapattiyā (sya-all) | brahmalokūpapattiyā → brahma lokūpapattiyā (bjt) | yāvadeva → yāvad eva (pts)
Aber jener geistliche Pfad führt nicht zu Ernüchterung, Schwinden der Leidenschaft, Aufhören, Frieden, Einsicht, Erwachen und Erlöschen. Er führt nur bis zur Wiedergeburt in der Brahmāwelt.

Idaṁ kho pana me, pañcasikha, brahmacariyaṁ ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati.
saṁvattati → saṁvattatiti (bj) | ekantanibbidāya → ekanta-nibbidāya (pts)
Doch dieser geistliche Pfad führt zu Ernüchterung, Schwinden der Leidenschaft, Aufhören, Frieden, Einsicht, Erwachen und Erlöschen.
Katamañca taṁ, pañcasikha, brahmacariyaṁ ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati?
ekantanibbidāya → ekanta nibbidāya (bjt)
Und was ist der geistliche Pfad, der zum Erlöschen führt?
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo.
ayameva → ayaṁ eva (pts)
Es ist einfach dieser edle achtfache Pfad:
Seyyathidaṁ—sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi.
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi → sammā-saṁkappo sammā-vācā sammā-kammanto sammā-ājīvo sammā-vāyāmo sammā-sati sammā-samādhi (pts)
nämlich rechte Ansicht, rechtes Bestreben, rechte Rede, rechtes Handeln, rechter Lebenserwerb, rechter Einsatz, rechte Achtsamkeit und rechte Versenkung.
Idaṁ kho taṁ, pañcasikha, brahmacariyaṁ ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati.
taṁ → taṁ pana (sya-all)
Das ist der geistliche Pfad, der zu Ernüchterung, Schwinden der Leidenschaft, Aufhören, Frieden, Einsicht, Erwachen und Erlöschen führt.

Ye kho pana me, pañcasikha, sāvakā sabbenasabbaṁ sāsanaṁ ājānanti, te āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti;
sabbenasabbaṁ → sabbena sabbaṁ (my, bjt, th, pts) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva → ceto-vimuttiṁ paññā-vimuttiṁ diṭṭhe va (pts)
Diejenigen meiner Schüler, die meine Anleitung vollständig verstehen, erlangen mit der Auflösung der Befleckungen in eben diesem Leben die fleckenlose Freiheit des Herzens, die fleckenlose Freiheit durch Weisheit, erkennen sie durch eigene Einsicht und leben darin.

ye na sabbenasabbaṁ sāsanaṁ ājānanti, te pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātikā honti tattha parinibbāyino anāvattidhammā tasmā lokā.
te → app ekacce (pts) | sabbenasabbaṁ → sabbena sabbaṁ (my, bjt, th, pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | anāvattidhammā → anāvatti-dhammā (pts)
Von denjenigen meiner Schüler, die meine Anleitung nur teilweise verstehen, werden manche mit dem Auflösen der fünf niederen Fesseln durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren. Sie erlöschen dort und müssen von jener Welt nicht zurückkehren.

Ye na sabbenasabbaṁ sāsanaṁ ājānanti, appekacce tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmino honti sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karissanti.
karissanti → karonti (pts1ed) | dukkhassantaṁ karissanti → dukkhass antaṁ karonti (pts) | karissanti → karonti (cck: sī. pī.) | sabbenasabbaṁ → sabbena sabbaṁ (my, bjt, th, pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | + → rāgadosamohānaṁ (bjt) | appekacce tiṇṇaṁ → app ekacce tiṇṇam (pts) | rāgadosamohānaṁ → rāga-dosa-mohānaṁ (pts) | sakideva → sakid eva (pts)
Manche werden mit dem Auflösen von drei Fesseln und dem Abschwächen von Gier, Hass und Täuschung Einmalwiederkehrer. Nur einmal kehren sie in diese Welt zurück, um dann dem Leiden ein Ende zu machen.

Ye na sabbenasabbaṁ sāsanaṁ ājānanti, appekacce tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpannā honti avinipātadhammā niyatā sambodhiparāyaṇā.
saṁyojanānaṁ → saññoyojanānaṁ (bj) | sambodhiparāyaṇā → sambodhiparāyanā (sya-all, pts) | sabbenasabbaṁ → sabbena sabbaṁ (my, bjt, th, pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (th) | appekacce → app ekacce (pts) | avinipātadhammā → avinipāta-dhammā (pts) | sambodhiparāyaṇā → sambodhi-parāyanā (pts)
Und manche treten mit dem Auflösen von drei Fesseln in den Strom ein, sie müssen nicht mehr in der Unterwelt wiedergeboren werden und sind für das Erwachen bestimmt.

Iti kho, pañcasikha, sabbesaṁyeva imesaṁ kulaputtānaṁ amoghā pabbajjā avañjhā saphalā saudrayā”ti.
pabbajjā → pabbajā ahosi (mr) | avañjhā → avajjā (sya-all) | saudrayāti idamavoca → sauddisā ti idam avoca (pts) | pabbajjā → pabbajā ahosi (cck: ka.) | sabbesaṁyeva → sabbesaṁ yeva (bjt, pts) | sabbesaṁyeva → sabbesaññeva (th) | kulaputtānaṁ → kula-puttānaṁ (pts) | saudrayāti → sa-uddisā ti (pts)
Und so war das Fortziehen all dieser ehrbaren Menschen nicht vergeblich, nicht umsonst, sondern reich und fruchtbar.“

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idamavo ca (bjt) | idamavoca → idam avoca (pts)
Das sagte der Buddha.
Attamano pañcasikho gandhabbaputto bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyīti.
tatthevantaradhāyīti → tatthevantaradhāyī ti (bjt) | tatthevantaradhāyīti → tatth ev antaradhāyīti (pts)
Zufrieden begrüßte der Zentaur Pañcasikha die Worte des Buddha und stimmte ihm zu. Er verbeugte er sich, umrundete den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt, und verschwand eben dort.

Mahāgovindasuttaṁ niṭṭhitaṁ chaṭṭhaṁ.
chaṭṭhaṁ → (pts)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย