Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Dīgha Nikāya 20ทีฆนิกาย

Mahāsamayasutta๒๐ มหาสมยสูตร

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้
ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ mahāvane mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi sabbeheva arahantehi;
bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | pañcamattehi bhikkhusatehi sabbeheva → pañca-mattehi bhikkhu-satehi sabbeh eva (pts)
สมัยหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ที่ป่ามหาวัน เขตกรุงกบิลพัสดุ์ แคว้น สักกะ พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ประมาณ ๕๐๐ รูป ซึ่งล้วนเป็นพระอรหันต์
dasahi ca lokadhātūhi devatā yebhuyyena sannipatitā honti bhagavantaṁ dassanāya bhikkhusaṅghañca.
bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | lokadhātūhi → loka-dhātūhi (pts) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhu-saṁghañ ca (pts)
มีเหล่าเทวดาจำนวนมากจาก ๑๐ โลกธาตุมาประชุมกันเพื่อเฝ้าพระผู้มีพระภาค และเยี่ยมภิกษุสงฆ์

Atha kho catunnaṁ suddhāvāsakāyikānaṁ devatānaṁ etadahosi:
devatānaṁ → devānaṁ (sya-all, km, pts1ed) | devatānaṁ etadahosi → devānaṁ etad ahosi (pts) | devatānaṁ → devānaṁ (bj: PTS, syā) | devatānaṁ → devānaṁ (cck: sī. syā. pī.) | atha kho → athakho (th)
เทพชั้นสุทธาวาส ๔ องค์ ได้มีความดำริดังนี้ว่า
“ayaṁ kho bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṁ mahāvane mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi sabbeheva arahantehi;
bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | kapilavatthusmiṁ → kapila-vatthusmiṁ (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | pañcamattehi bhikkhusatehi sabbeheva → pañca-mattehi bhikkhu-satehi sabbeh eva (pts)
“พระผู้มีพระภาคพระองค์นี้ ประทับอยู่ที่ป่ามหาวัน เขตกรุงกบิลพัสดุ์ แคว้นสักกะ พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ ประมาณ ๕๐๐ รูป ซึ่งล้วนเป็นพระอรหันต์
dasahi ca lokadhātūhi devatā yebhuyyena sannipatitā honti bhagavantaṁ dassanāya bhikkhusaṅghañca.
bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | lokadhātūhi → loka-dhātūhi (pts) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhu-saṁghañ ca (pts)
มีเหล่าเทวดาจำนวนมากจาก ๑๐ โลกธาตุมาประชุมกัน เพื่อเฝ้าพระผู้มีพระภาคและเยี่ยมภิกษุสงฆ์
Yannūna mayampi yena bhagavā tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā bhagavato santike paccekaṁ gāthaṁ bhāseyyāmā”ti.
paccekaṁ gāthaṁ → paccekagāthā (si); paccekagāthaṁ (sya-all, km, pts1ed) | paccekaṁ gāthaṁ → paccekagāthaṁ (pts) | gāthaṁ → paccekagāthaṁ (bj: PTS, syā) | gāthaṁ → paccekagāthaṁ (cck: sī. syā. pī.); paccekagāthā (cck: ka. sī.) | paccekagāthaṁ → pāyato evaṁ. paccekagāthātipi pāṭhena pana bhavitabbaṁ (sya-all note) | yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna mayampi → yan nūna mayam pi (pts) | tenupasaṅkameyyāma upasaṅkamitvā → ten upasaṁkameyyāma upasaṁkamitvā (pts) | paccekaṁ gāthaṁ → pacceka-gāthaṁ (pts)
ทางที่ดี เราก็ควร เข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาค แล้วกล่าวคาถาองค์ละคาถาในสำนักพระผู้มีพระภาค”

Atha kho tā devatā seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—suddhāvāsesu devesu antarahitā bhagavato purato pāturahesuṁ.
puriso samiñjitaṁ → puraso sammiñjitaṁ (sya-all) | pāturahesuṁ atha kho → pāturahaṁsu athakho (sya-all) | samiñjeyya evameva → sammiñjeyya evam evaṁ (pts) | pāturahesuṁ → pātur ahaṁsu (pts) | samiñjitaṁ → sammiṁjitaṁ (bj: sīmu) | samiñjeyya → sammiṁjeyya (bj: sīmu) | pāturahesuṁ → pāturahaṁsu (bj: PTS) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
ลำดับนั้น เทพเหล่านั้นหายไปจากเทวโลกชั้นสุทธาวาสมาปรากฏ ณ เบื้องพระพักตร์พระผู้มีพระภาค เหมือนบุรุษมีกำลังเหยียดแขนออกหรือคู้แขนเข้า ฉะนั้น
Atha kho tā devatā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.
atha kho → athakho (th)
ถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาคแล้วยืนอยู่
Ekamantaṁ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:ณ ที่สมควร เทพองค์หนึ่งได้กล่าว คาถานี้ว่า

“Mahāsamayo pavanasmiṁ, devakāyā samāgatā;
mahāsamayo → mahā-samayo (pts) devakāyā → deva-kāyā (pts)
“การประชุมครั้งใหญ่ในป่าใหญ่ มีหมู่เทพมาประชุมกัน
Āgatamha imaṁ dhammasamayaṁ, dakkhitāye aparājitasaṅghan”ti.
āgatamha → āgat amha (pts) | dhammasamayaṁ → dhamma-samayaṁ (pts) dakkhitāye → dakkhitāyeva (sya-all) | aparājitasaṅghanti → aparājitasaṁghanti (ms2005) | aparājitasaṅghanti → aparājita-saṁghan ti (pts)
พวกเราพากันมายังธรรมสมัย นี้ ก็เพื่อได้เยี่ยมสงฆ์ผู้ไม่พ่ายแพ้”

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:
atha kho → athakho (th)
จากนั้น เทพอีกองค์หนึ่งได้กล่าวคาถานี้ว่า

“Tatra bhikkhavo samādahaṁsu, cittamattano ujukaṁ akaṁsu;
ujukaṁ akaṁsu → ujukamakaṁsu (bj, sya-all, km, pts1ed) | akaṁsu → ujukamakaṁsu (cck: sī. syā. pī.) | cittamattano ujukaṁ akaṁsu → cittaṁ attano ujukamakaṁsu (th) | cittamattano ujukaṁ → cittaṁ attano ujukam (pts)
“ภิกษุทั้งหลายในที่ประชุมนั้น มีจิตมั่นคง ทำจิตของตน ๆ ให้ตรง
Sārathīva nettāni gahetvā, indriyāni rakkhanti paṇḍitā”ti.
sārathīva → sārathi va (pts) paṇḍitāti → paṇḍitā ti (pts)
ภิกษุผู้เป็นบัณฑิตย่อมรักษาอินทรีย์ไว้ เหมือนสารถีผู้กุมบังเหียนขับรถม้าไป”

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:
atha kho → athakho (th)
เทพอีกองค์หนึ่งได้กล่าวคาถานี้ว่า

“Chetvā khīlaṁ chetvā palighaṁ, indakhīlaṁ ūhacca manejā;
palighaṁ → palīghaṁ (sya-all) | khīlaṁ → khilaṁ (pts) ūhacca → ohacca (sya-all, km); uhacca (mr) | ūhacca manejā → ohaccamanejā (sya-all) | ūhacca → ubhacca (bj: kām) | ūhacca → uhacca (cck: ka.) | indakhīlaṁ ūhacca manejā → inda-khīlaṁ ūhacca-m-anejā (pts)
“ภิกษุเหล่านั้นตัดกิเลสดังตะปู ตัดกิเลสดังลิ่มสลัก ถอนกิเลสดังเสาเขื่อนได้แล้ว เป็นผู้ไม่หวั่นไหว
Te caranti suddhā vimalā, cakkhumatā sudantā susunāgā”ti.
susunāgāti atha kho → susūnāgāti athakho (sya-all) | susunāgāti → susu nāgāti (bjt) | susunāgāti → susunāgā ti (pts)
บริสุทธิ์ เป็นผู้ปราศจากมลทิน เที่ยวไป เป็นผู้อันพระผู้มีพระภาคผู้มีพระจักษุ ทรงฝึกดีแล้ว เหมือนช้างหนุ่ม ฉะนั้น”

Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṁ gāthaṁ abhāsi:
atha kho → athakho (th)
เทพอีกองค์หนึ่งได้กล่าวคาถานี้ว่า

“Ye keci buddhaṁ saraṇaṁ gatāse, na te gamissanti apāyabhūmiṁ;
ye keci → yekeci (my) apāyabhūmiṁ → apāyaṁ (pts) | apāyabhūmiṁ → apāyaṁ (bj: sīmu) | apāyabhūmiṁ → sabbapotthakesu pāyato apāyanti pāṭho dissati (sya-all note)
“เหล่าชนผู้นับถือพระพุทธเจ้าเป็นสรณะ จักไม่ไปสู่อบายภูมิ
Pahāya mānusaṁ dehaṁ, devakāyaṁ paripūressantī”ti.
devakāyaṁ → deva-kāyaṁ (pts)
ครั้นละกายมนุษย์แล้ว จักทำให้หมู่เทพเจริญเต็มที่”

1. Devatāsannipātaการประชุมของเทวดา

Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi:
atha kho → athakho (th)
ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาครับสั่งเรียกภิกษุทั้งหลายมาตรัสว่า

“yebhuyyena, bhikkhave, dasasu lokadhātūsu devatā sannipatitā honti, tathāgataṁ dassanāya bhikkhusaṅghañca.
honti → idaṁ padaṁ pts1ed potthake | lokadhātūsu → lokadhātusu (pts) | honti tathāgataṁ → tathāgatam (pts) | honti → ( ) sī. ipotthakesu natthi (cck note) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | lokadhātūsu → loka-dhātusu (pts) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhu-saṁghañ ca (pts)
“ภิกษุ ทั้งหลาย พวกเทวดาจำนวนมากใน ๑๐ โลกธาตุประชุมกันเพื่อเยี่ยมตถาคตและ ภิกษุสงฆ์
Yepi te, bhikkhave, ahesuṁ atītamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā, tesampi bhagavantānaṁ etapparamāyeva devatā sannipatitā ahesuṁ seyyathāpi mayhaṁ etarahi.
etapparamāyeva → etaparamāyeva (si, sya-all, km, pts1ed) | etapparamāyeva → etaṁparamā yeva (bj, cck) | etaṁparamā → etaparamā (bj: sī) | etaṁparamāyeva → etaparamāyeva (cck: sī. syā. pī.) | yepi → ye pi (bjt, pts) | atītamaddhānaṁ → atītam addhānaṁ (pts) | sammāsambuddhā tesampi → sammā-sambuddhā tesam pi (pts) | etapparamāyeva → eta-paramā yeva (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
ภิกษุทั้งหลาย พวกเทวดาของพระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ทั้งหลายในอดีตกาล ที่มาประชุมกัน ครั้งที่มีจำนวนสูงสุดก็เท่ากับพวกเทวดาของ เรานี้เองที่มาประชุมกันในบัดนี้
Yepi te, bhikkhave, bhavissanti anāgatamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā, tesampi bhagavantānaṁ etapparamāyeva devatā sannipatitā bhavissanti seyyathāpi mayhaṁ etarahi.
etapparamāyeva → etaṁparamā yeva (bj, cck) | etapparamāyeva → etaṁparamāyeva (my) | yepi → ye pi (bjt, pts) | bhavissanti anāgatamaddhānaṁ arahanto sammāsambuddhā → bhavissantianāgatamaddhānaṁarahantosammāsambuddhā (bjt) | etapparamāyeva → etaparamāyeva (th) | anāgatamaddhānaṁ → anāgatam addhānaṁ (pts) | tesampi → tesam pi (pts) | etapparamāyeva → eta-paramā yeva (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)
พวกเทวดาของพระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมา สัมพุทธเจ้าทั้งหลายในอนาคตกาลที่มาประชุมกัน ครั้งที่มีจำนวนสูงสุดก็เท่ากับ พวกเทวดาของเรานี้เองที่มาประชุมกันในบัดนี้
Ācikkhissāmi, bhikkhave, devakāyānaṁ nāmāni;เราจักบอกชื่อของหมู่เทพ kittayissāmi, bhikkhave, devakāyānaṁ nāmāni;จักระบุ ชื่อของหมู่เทพ desessāmi, bhikkhave, devakāyānaṁ nāmāni.
desessāmi → desissāmi (bj, sya-all, pts)
จักแสดงชื่อของหมู่เทพ
Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasikarotha, bhāsissāmī”ti.
manasikarotha → manasi karotha (bjt)
เธอจงฟัง จงใส่ใจให้ดี เราจักกล่าว”

“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
evaṁ bhanteti → evambhanteti (bjt, th) | bhanteti → bhante ti (pts)
ภิกษุ เหล่านั้นทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว

Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
พระผู้มีพระภาคจึงได้ตรัสดังนี้ว่า

“Silokamanukassāmi, yattha bhummā tadassitā;
silokamanukassāmi → silokam anukassāmi (pts) tadassitā → tad assitā (pts)
“เรา จะกล่าวเป็นคาถา เหล่าภุมมเทวดาอาศัยอยู่ในที่ใด เหล่าภิกษุก็อาศัยอยู่ในที่นั้น
Ye sitā girigabbharaṁ, pahitattā samāhitā.
sitā → sītā (bj) | girigabbharaṁ → gabbhāraṁ (bj: sīmu) | girigabbharaṁ → giri-gabbharaṁ (pts)
ภิกษุเหล่าใดอาศัยซอกเขา มีจิตมุ่งมั่น มีจิตตั้งมั่น

Puthūsīhāva sallīnā, lomahaṁsābhisambhuno;
puthūsīhāva → puthū sīhāva (bjt, th) | puthūsīhāva → puthū sīhā va (pts)
พวกเธอมีจำนวนมากเร้นอยู่ เหมือนราชสีห์ ข่มความขนพองสยองเกล้าได้
Odātamanasā suddhā, vippasannamanāvilā.
odātamanasā → odāta-manasā (pts) vippasannamanāvilā → vippasannā manāvilā (bj) | vippasannamanāvilā bhiyyo → vippasannāmanāvilā bhīyyo (pts) | manāvilā → vippasannamanāvilā (bj: machasaṁ, PTS) | vippasannamanāvilā → vippasannāmanāvilā (cck: pī. ka.) | vippasannamanāvilā → vippasannā-m-anāvilā (pts)
มีจิตสะอาด หมดจด ผ่องใส ไม่ขุ่นมัว

Bhiyyo pañcasate ñatvā, vane kāpilavatthave;
bhiyyo pañcasate → bhīyyo pañca-sate (pts)
พระศาสดาทรงทราบว่ามีภิกษุกว่า ๕๐๐ รูป ผู้อยู่ในป่า ในเขตกรุงกบิลพัสดุ์
Tato āmantayī satthā, sāvake sāsane rate.
āmantayī → āmantayi (sya-all, pts)
จึงรับสั่งเรียก พระสาวกผู้ยินดีในศาสนามาตรัสว่า

‘Devakāyā abhikkantā, te vijānātha bhikkhavo’;
devakāyā → deva-kāyā (pts)
‘ภิกษุทั้งหลาย หมู่เทพมุ่งมากันแล้ว พวกเธอจงรู้จักเทพเหล่านั้น’
Te ca ātappamakaruṁ, sutvā buddhassa sāsanaṁ.
ātappamakaruṁ → ātappam akaruṁ (pts)
ภิกษุเหล่านั้นทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว พากันทำความเพียร ’

Tesaṁ pāturahu ñāṇaṁ, amanussānadassanaṁ;
pāturahu → pātur ahū (pts) | tesaṁ pāturahu → tesampāturahu (th) amanussānadassanaṁ → amanussāna dassanaṁ (th, pts)
จึงมีญาณ อันเป็นเหตุให้เห็นพวกอมนุษย์ปรากฏขึ้น
Appeke satamaddakkhuṁ, sahassaṁ atha sattariṁ.
appeke satamaddakkhuṁ → app eke satam addakkhuṁ (pts) sattariṁ → sattatiṁ (pts)
ภิกษุบางพวก เห็นอมนุษย์ ๑๐๐ ตน บางพวกเห็น ๑,๐๐๐ ตน

Sataṁ eke sahassānaṁ, amanussānamaddasuṁ;
amanussānamaddasuṁ → amanussānam addasuṁ app eke nantam (pts)
บางพวกเห็น ๗๐,๐๐๐ ตน บางพวกเห็น ๑๐๐,๐๐๐ ตน
Appekenantamaddakkhuṁ, disā sabbā phuṭā ahuṁ.
appekenantamaddakkhuṁ → addakkhuṁ (pts) ahu → ahuṁ (bj: machasaṁ) | ahuṁ → ahū (pts)
บางพวกเห็นมากมายไม่มีที่สิ้นสุด อมนุษย์อยู่กระจายไปทั่วทุกทิศ

Tañca sabbaṁ abhiññāya, vavatthitvāna cakkhumā;
tañca → tañ ca (pts) vavatthitvāna → vavakkhitvāna (sya-all, km, pts1ed); avekkhitvāna (ṭīkā) | vavatthitvāna → vavakkhitvāna (pts) | vavatthitvāna → avekkhitvāna (bj: ṭīkā) | vavatthitvāna → vavakkhitvāna (cck: sī. syā. pī.); avekkhitvāna (cck: ṭīkā) | vavakkhitvāna → vavatthitvānāti vā pāṭho (sya-all note)
พระศาสดาผู้มีพระจักษุ ทรงทราบเหตุทั้งหมด ทรงกำหนดแล้ว
Tato āmantayī satthā, sāvake sāsane rate.
āmantayī → āmantayi (sya-all, pts)
จึงรับสั่งเรียก พระสาวกผู้ยินดีในศาสนามาตรัสว่า

‘Devakāyā abhikkantā, te vijānātha bhikkhavo;
devakāyā → deva-kāyā (pts)
‘ภิกษุทั้งหลาย หมู่เทพมุ่งมากันแล้ว เธอทั้งหลายจงรู้จักหมู่เทพเหล่านั้น
Ye vohaṁ kittayissāmi, girāhi anupubbaso’.
vohaṁ → vo haṁ (pts)
เราจะบอกเธอทั้งหลาย ด้วยวาจาตามลำดับ

Sattasahassā te yakkhā, bhummā kāpilavatthavā;
te → va (sya-all) | sattasahassā te → satta sahassā va (pts)
ยักษ์ ๗,๐๐๐ ตน ที่เป็นภุมมเทวดาอยู่ในกรุงกบิลพัสดุ์
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
jutimanto → jutīmanto (pts)
มีฤทธิ์ มีความรุ่งเรือง มีผิวพรรณงดงาม มียศ
Modamānā abhikkāmuṁ, bhikkhūnaṁ samitiṁ vanaṁ.ต่างยินดีมุ่งมา ยังป่าที่ประชุมของภิกษุทั้งหลาย

Chasahassā hemavatā, yakkhā nānattavaṇṇino;
chasahassā → cha sahassā (bjt) | chasahassā → cha-sahassā (pts) nānattavaṇṇino → nānatta-vaṇṇino (pts)
ยักษ์ ๖,๐๐๐ ตนอยู่ที่ภูเขาหิมพานต์ มีผิวพรรณหลายหลาก
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
jutimanto → jutīmanto (pts1ed) | jutimanto → jutīmanto (cck, pts) | jutīmanto → jutīmanto (cck: sī. pī.)
มีฤทธิ์ มีความรุ่งเรือง มีผิวพรรณงดงาม มียศ
Modamānā abhikkāmuṁ, bhikkhūnaṁ samitiṁ vanaṁ.ต่างยินดีมุ่งมา ยังป่าที่ประชุมของภิกษุทั้งหลาย

Sātāgirā tisahassā, yakkhā nānattavaṇṇino;
tisahassā → ti-sahassā (pts) nānattavaṇṇino → nānatta-vaṇṇino (pts)
ยักษ์ ๓,๐๐๐ ตนอยู่ที่ภูเขาสาตาคีรี มีผิวพรรณหลายหลาก
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
jutimanto → jutīmanto (pts)
มีฤทธิ์ มีความรุ่งเรือง มีผิวพรรณงดงาม มียศ
Modamānā abhikkāmuṁ, bhikkhūnaṁ samitiṁ vanaṁ.ต่างยินดีมุ่งมา ยังป่าที่ประชุมของภิกษุทั้งหลาย

Iccete soḷasasahassā, yakkhā nānattavaṇṇino;
iccete soḷasasahassā → ete soḷasa-sahassā (pts) nānattavaṇṇino → nānatta-vaṇṇino (pts)
ยักษ์เหล่านั้นรวมเป็น ๑๖,๐๐๐ ตน มีผิวพรรณหลายหลาก
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
jutimanto → jutīmanto (pts)
มีฤทธิ์ มีความรุ่งเรือง มีผิวพรรณงดงาม มียศ
Modamānā abhikkāmuṁ, bhikkhūnaṁ samitiṁ vanaṁ.ต่างยินดีมุ่งมา ยังป่าที่ประชุมของภิกษุทั้งหลาย

Vessāmittā pañcasatā, yakkhā nānattavaṇṇino;
pañcasatā → pañca-satā (pts) nānattavaṇṇino → nānatta-vaṇṇino (pts)
ยักษ์ ๕๐๐ ตนอยู่ที่ภูเขาเวสสามิต มีผิวพรรณหลายหลาก
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
jutimanto → jutīmanto (pts)
มีฤทธิ์ มีความรุ่งเรือง มีผิวพรรณงดงาม มียศ
Modamānā abhikkāmuṁ, bhikkhūnaṁ samitiṁ vanaṁ.ต่างยินดีมุ่งมา ยังป่าที่ประชุมของภิกษุทั้งหลาย

Kumbhīro rājagahiko, vepullassa nivesanaṁ;
nivesanaṁ → kumbhīra yekṣā rājagṛhe vipule’ samin naivāsikaඃ bhuyaඃ śata sahasrāṇa yakṣāඃ paryupāsyate (bj: mahāmāyuri vidyā)
กุมภีรยักษ์ผู้รักษากรุงราชคฤห์ อยู่ที่ภูเขาเวปุลละ
Bhiyyo naṁ satasahassaṁ, yakkhānaṁ payirupāsati;
bhiyyo → bhīyotipi pāṭho (sya-all note) | satasahassaṁ → sata-sahassaṁ (pts)
Kumbhīro rājagahiko, sopāgā samitiṁ vanaṁ.
sopāgā → sopāga (bjt, th) | sopāgā → so p āga (pts)
มีฤทธิ์ มีความรุ่งเรือง มีผิวพรรณงดงาม มียศ ต่างยินดีมุ่งมายังป่าที่ประชุมของภิกษุทั้งหลาย

Purimañca disaṁ rājā, dhataraṭṭho pasāsati;
purimañca → purimañ ca (pts) pasāsati → purveṇa dhṛtarāṣaṭra satu dakṣiṇena virūḍhakaඃ paścimena virūpākṣaඃ kuberaśvottarāṁdisā (bj: mahāvastu)
ท้าวธตรฐปกครองทิศตะวันออก
Gandhabbānaṁ adhipati, mahārājā yasassiso.
adhipati → ādhipati (pts) yasassiso → yasassi so (bjt, th, pts)
เป็นหัวหน้าของพวกคนธรรพ์ เป็นมหาราชผู้มียศ

Puttāpi tassa bahavo, indanāmā mahabbalā;
puttāpi → puttā pi (pts) mahabbalā → aṭṭhakathāyaṁ sabbavāresu mahābalāti pāṭho (sya-all note) | indanāmā → inda-nāmā (pts)
แม้บุตรของเธอมีจำนวนมาก ต่างมีพลังมาก(และ)มีชื่อว่าอินทะ
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
jutimanto → jutīmanto (pts)
มีฤทธิ์ มีความรุ่งเรือง มีผิวพรรณงดงาม มียศ
Modamānā abhikkāmuṁ, bhikkhūnaṁ samitiṁ vanaṁ.ต่างยินดีมุ่งมา ยังป่าที่ประชุมของภิกษุทั้งหลาย

Dakkhiṇañca disaṁ rājā, virūḷho taṁ pasāsati;
dakkhiṇañca → dakkhiṇañ ca (pts) taṁ pasāsati → tappasāsati (sya-all, km) | pasāsati → tappasāsati (cck: syā.)
ท้าววิรุฬหกปกครองทิศใต้
Kumbhaṇḍānaṁ adhipati, mahārājā yasassiso.
adhipati → ādhipati (sya-all, pts) yasassiso → yasassi so (bjt, th, pts)
เป็นหัวหน้าของพวกกุมภัณฑ์ เป็นมหาราชผู้มียศ

Puttāpi tassa bahavo, indanāmā mahabbalā;
puttāpi → puttā pi (pts) indanāmā → inda-nāmā (pts)
แม้บุตรของเธอมีจำนวนมาก ต่างมีพลังมาก(และ)มีชื่อว่าอินทะ
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
jutimanto → jutīmanto (pts)
มีฤทธิ์ มีความรุ่งเรือง มีผิวพรรณงดงาม มียศ
Modamānā abhikkāmuṁ, bhikkhūnaṁ samitiṁ vanaṁ.ต่างยินดีมุ่งมา ยังป่าที่ประชุมของภิกษุทั้งหลาย

Pacchimañca disaṁ rājā, virūpakkho pasāsati;
pacchimañca → pacchimañ ca (pts)
ท้าววิรูปักษ์ปกครองทิศตะวันตก
Nāgānañca adhipati, mahārājā yasassiso.
nāgānañca → nāgāṇañca (bj) | nāgānañca adhipati → nāgānaṁ ādhipati (sya-all); nāgānaṁ va ādhipati (pts) yasassiso → yasassi so (bjt, th, pts)
เป็นหัวหน้าของพวกนาค เป็นมหาราชผู้มียศ

Puttāpi tassa bahavo, indanāmā mahabbalā;
puttāpi → puttā pi (pts) indanāmā → inda-nāmā (pts)
แม้บุตรของเธอมีจำนวนมาก ต่างมีพลังมาก(และ)มีชื่อว่าอินทะ
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
jutimanto → jutīmanto (pts)
มีฤทธิ์ มีความรุ่งเรือง มีผิวพรรณงดงาม มียศ
Modamānā abhikkāmuṁ, bhikkhūnaṁ samitiṁ vanaṁ.ต่างยินดีมุ่งมา ยังป่าที่ประชุมของภิกษุทั้งหลาย

Uttarañca disaṁ rājā, kuvero taṁ pasāsati;
uttarañca → uttarañ ca (pts) taṁ pasāsati yakkhānañca adhipati → tappasāsati yakkhānaṁ ādhipati (sya-all)
ท้าวกุเวรปกครองทิศเหนือ
Yakkhānañca adhipati, mahārājā yasassiso.
yakkhānañca adhipati → yakkhānaṁ va ādhipati (pts) yasassiso → yasassi so (th, pts)
เป็นหัวหน้าของพวกยักษ์ เป็นมหาราชผู้มียศ

Puttāpi tassa bahavo, indanāmā mahabbalā;
puttāpi → puttā pi (pts) mahabbalā → bahabbalā (sya-all) | indanāmā → inda-nāmā (pts)
แม้บุตรของเธอมีจำนวนมาก ต่างมีพลังมาก (และ)มีชื่อว่าอินทะ
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
jutimanto → jutīmanto (pts)
มีฤทธิ์ มีความรุ่งเรือง มีผิวพรรณงดงาม มียศ
Modamānā abhikkāmuṁ, bhikkhūnaṁ samitiṁ vanaṁ.
modamānā → modanānā (sya-all)
ต่างยินดีมุ่งมา ยังป่าที่ประชุมของภิกษุทั้งหลาย

Purimaṁ disaṁ dhataraṭṭho, dakkhiṇena virūḷhako;
purimaṁ disaṁ → purimadisaṁ (sya-all)
ท้าวธตรฐอยู่ทางทิศตะวันออก ท้าววิรุฬหกอยู่ทางทิศใต้
Pacchimena virūpakkho, kuvero uttaraṁ disaṁ.ท้าววิรูปักษ์อยู่ทางทิศตะวันตก ท้าวกุเวรอยู่ทางทิศเหนือ

Cattāro te mahārājā, samantā caturo disā;ท้าวจาตุมหาราชนั้น มีแสงสว่างส่องไปโดยรอบทั่วทั้ง ๔ ทิศ Daddallamānā aṭṭhaṁsu, vane kāpilavatthave.
Daddallamānā → daddaḷhamānā (mr) | Daddallamānā → daddaḷhamānā (cck: ka.) | daddallamānā → dadaḷhamānātipi pāṭho (sya-all note) | daddallamānā → dadallamānā (bjt)
สถิตอยู่ในป่า เขตกรุงกบิลพัสดุ์

Tesaṁ māyāvino dāsā, āguṁ vañcanikā saṭhā;
āguṁ → āgū (sya-all, km); āgu (pts1ed) | āguṁ → āgū (syā.), āgu (sī. pī.) evamuparipi (cck note)
พวกผู้รับใช้ของท้าวจาตุมหาราชเหล่านั้น เป็นพวกมีมายา หลอกลวง โอ้อวดก็มาด้วย
Māyā kuṭeṇḍu viṭeṇḍu, viṭucca viṭuṭo saha.
viṭeṇḍu → veṭeṇḍu (bj, sya-all, km, pts1ed) | viṭeṇḍu viṭucca → veṭeṇḍu viṭū ca (sya-all) | viṭeṇḍu → veṭeṇḍu (cck: sī. syā. pī.) viṭucca → viṭū ca (sya-all, km) | viṭuṭo → viṭuḍo (bj) | viṭucca → viṭū ca (cck: syā.) | viṭucca viṭuṭo → viṭuc ca viṭucco (pts)
พวกผู้รับใช้ที่มีมายา คือ กุเฏณฑุ เวเฏณฑุ วิฏู วิฏุฏะ

Candano kāmaseṭṭho ca, kinnighaṇḍu nighaṇḍu ca;
kāmaseṭṭho → kāmaseṭṭhā (bj) kinnighaṇḍu → kinnughaṇḍu (sya-all, km, pts1ed) | kinnighaṇḍu → kinnughaṇḍu (pts) | kinnighaṇḍu → kinnughaṇḍu (cck: sī. syā. pī.)
จันทนะ กามเสฏฐะ กินนุฆัณฑุ และ นิฆัณฑุก็มาด้วย
Panādo opamañño ca, devasūto ca mātali.ปนาทะ โอปมัญญะ มาตลิผู้เป็นเทพสารถี

Cittaseno ca gandhabbo, naḷorājā janesabho;
janesabho → janosabho (sya-all, km) | janesabho āgā → janosabho āgū (sya-all) | naḷorājā → nalo rājā (pts) | janesabho → janosabho (bj: syā) | janesabho → janosabho (cck: syā.) | naḷorājā → naḷo rājā (bjt)
จิตตเสนะ นโฬราชะ ชโนสภะ
Āgā pañcasikho ceva, timbarū sūriyavacchasā.
āgā → āguṁ (bj); āgu (pts) | āgā → āgū (th) | ceva → eva (pts) sūriyavacchasā → suriyavaccasā (bj, pts1ed); suriyavacchasā (sya-all, km) | timbarū sūriyavacchasā → timbaru suriyavaccasā (bj) | sūriyavacchasā → sūriyavaccasā (cck); suriyavaccasā (pts) | sūriyavaccasā → suriyavaccasā (cck: sī. pī.) | suriyavacchasā → suriyavaccasā (sya-all: sī.)
ปัญจสิขะ ติมพรุ (คันธรรพเทวราชา) และสุริยวัจฉสา (คันธรรพเทวธิดา) ก็มาด้วย

Ete caññe ca rājāno, gandhabbā saha rājubhi;
caññe → aññe (pts) rājubhi → rājūhi (bj)
เทวราชเหล่านั้นและคนธรรพ์อื่น ๆ ที่มาพร้อมเทวราช
Modamānā abhikkāmuṁ, bhikkhūnaṁ samitiṁ vanaṁ.ต่างยินดีมุ่งมา ยังป่าที่ประชุมของภิกษุทั้งหลาย

Athāguṁ nāgasā nāgā, vesālā sahatacchakā;
nāgasā → nābhasā (bj) | athāguṁ nāgasā → athāgū nābhasā (sya-all); ath āgu nābhasā (pts) | athāguṁ → athāgu (bj: sīmu) sahatacchakā → saha tacchakā (bjt, th, pts)
อนึ่ง หมู่นาคที่อยู่ในสระนาภสะ และที่อยู่ในกรุงเวสาลีมาพร้อมด้วยพวกนาคตัจฉกะ
Kambalassatarā āguṁ, pāyāgā saha ñātibhi.
āguṁ → āgū (sya-all) | āguṁ → āgu (bj: sī) ñātibhi → ñātihi (bj)
นาคกัมพลและนาคอัสดรก็มาด้วย และนาคที่อยู่ในท่าปายาคะก็มาพร้อมด้วยหมู่ญาติ

Yāmunā dhataraṭṭhā ca, āgū nāgā yasassino;
dhataraṭṭhā → dhataraṭṭho (bj) āgū → āguṁ (bj); āgu (pts) | āguṁ → āgū (bj: machasaṁ)
นาคผู้อยู่ในแม่น้ำยมุนา และนาคที่เกิดในตระกูลธตรฐผู้มียศก็มา
Erāvaṇo mahānāgo, sopāgā samitiṁ vanaṁ.
mahānāgo → mahā-nāgo (pts) sopāgā → sopāga (bj, sya-all) | sopāgā → so p āga (pts)
พญาช้างเอราวัณ ก็มายังป่าที่ประชุมของภิกษุทั้งหลาย

Ye nāgarāje sahasā haranti, dibbā dijā pakkhi visuddhacakkhū;
nāgarāje → nāga-rāje (pts) visuddhacakkhū → visuddha-cakkhū (pts)
เหล่าครุฑผู้เป็นทิพย์ มีนัยน์ตาบริสุทธิ์ ผู้สามารถจับนาคราชได้ฉับพลัน
Vehāyasā te vanamajjhapattā, citrā supaṇṇā iti tesa nāmaṁ.
Vehāyasā → vehāsayā (bj, pts1ed) | vehāyasā → vehāsayā (bj, pts) | vehāsayā → vehāyasā (bj: machasaṁ) | Vehāyasā → vehāsayā (cck: sī. pī.) | vanamajjhapattā → vana-majjha-pattā (pts) tesa nāmaṁ → tesaṁ nāmāni (bj) | tesa → tesaṁ (pts) | nāmāni → nāmaṁ (bj: machasaṁ)
ผู้บินมาทางอากาศถึงท่ามกลางป่า มีชื่อว่าจิตรสุบรรณ

Abhayaṁ tadā nāgarājānamāsi, supaṇṇato khemamakāsi buddho;
abhayaṁ tadā nāgarājānamāsi → abhayantadā nāgarājānamāsī (sya-all) | abhayaṁ → abhayan (pts) | nāgarājānamāsi → nāga-rājānam āsi (pts) khemamakāsi → khemam akāsi (pts)
เวลานั้น พวกนาคราชไม่มีความหวาดกลัว (เพราะ) พระพุทธเจ้าทรงกระทำให้ปลอดภัยจากครุฑ
Saṇhāhi vācāhi upavhayantā, nāgā supaṇṇā saraṇamakaṁsu buddhaṁ.
saraṇamakaṁsu → saraṇamagaṁsu (bj, pts) | saraṇamagaṁsu → saraṇamakaṁsu (bj: machasaṁ) | saraṇamakaṁsu → saraṇaṁ agaṁsu (pts)
นาคกับครุฑเจรจากันด้วยวาจาอันไพเราะ ต่างมีพระพุทธเจ้าเป็นสรณะ

Jitā vajirahatthena, samuddaṁ asurāsitā;
vajirahatthena → vajira-hatthena (pts) asurāsitā → asurā sitā (bjt, th, pts)
อสูรพวกที่อาศัยอยู่ในมหาสมุทร เป็นผู้พ่ายแพ้ต่อพระอินทร์ผู้ถือวชิราวุธ
Bhātaro vāsavassete, iddhimanto yasassino.
vāsavassete → vāsavass ete (pts)
อสูรเหล่านั้นมีฤทธิ์ มียศ เป็นพี่น้องของท้าววาสวะ

Kālakañcā mahābhismā, asurā dānaveghasā;
Kālakañcā mahābhismā → kālakañjā mahābhismā (bj, sya-all); kālakañjā mahābhiṁsā (pts1ed) | kālakañcā → kālakañchā (bj); kālakañjā (sya-all) | kālakañcā mahābhismā → kālakañjā mahābhiṁsā (pts) | mahābhismā → mahābhiṁsā (bj: PTS) | mahābhismā → kālakañjā mahābhiṁsā (cck: sī. pī.)
พวกอสูรกาลกัญชะมีร่างน่ากลัวมาก พวกอสูรทานเวฆสะ
Vepacitti sucitti ca, pahārādo namucī saha.
sucitti → sucittī (bjt) namucī → namuci (bjt)
อสูรเวปจิตติ อสูรสุจิตติ อสูรปหาราทะ และพญามารนมุจีก็มาด้วย

Satañca baliputtānaṁ, sabbe verocanāmakā;
satañca baliputtānaṁ → satañ ca bali-puttānaṁ (pts) verocanāmakā → veroca-nāmakā (pts)
บุตรของพลิอสูร ๑๐๐ ตน ที่ชื่อว่าเวโรจนะ ทุกตน
Sannayhitvā balisenaṁ, rāhubhaddamupāgamuṁ;
balisenaṁ → baliṁ senaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | balisenaṁ rāhubhaddamupāgamuṁ → baliṁ senaṁ rāhubhaddam upāgamuṁ (pts) | senaṁ → balisenaṁ (bj: machasaṁ); balīsenaṁ (bj: syā) | balisenaṁ → balīsenaṁ (cck: syā.) rāhubhaddamupāgamuṁ → rāhubhaddam upāgamuṁ (pts)
ต่างสวมเกราะเข้มแข็ง เข้าไปใกล้ราหูจอมอสูร แล้วกล่าวว่า
‘Samayo dāni bhaddante, bhikkhūnaṁ samitiṁ vanaṁ’.
samayo dāni → samayodāni (my, th) | bhaddante → bhaddan te (pts)
‘ขอความเจริญจงมีแก่ท่าน บัดนี้ ถึงเวลาที่ท่านควรเข้าไป สู่ป่าที่ประชุมของภิกษุทั้งหลาย’

Āpo ca devā pathavī, tejo vāyo tadāgamuṁ;
pathavī → paṭhavī ca (bj, sya-all); paṭhavī (pts) tadāgamuṁ → tad āgamuṁ (pts)
เวลานั้น เทพ (๑๐ หมู่) คือ อาโป ปฐวี เตโช วาโย
Varuṇā vāraṇā devā, somo ca yasasā saha.
vāraṇā → vāruṇā (bj, sya-all, km, pts1ed) | vāraṇā → vāruṇā (pts) | vāruṇā → vāraṇā (bj: machasaṁ) | vāraṇā → vāruṇā (cck: syā.)
วรุณะ วารุณะ โสมะ ยสสะ

Mettā karuṇā kāyikā, āguṁ devā yasassino;
mettā karuṇā kāyikā āguṁ → mettākaruṇākāyikā āgū (sya-all); mettākaruṇākāyikā āgu (pts) | mettā karuṇā kāyikā → mettā-karuṇā-kāyikā (pts) āguṁ → āgū (th) | āguṁ → āgu (pts)
เมตตาและกรุณา เป็นผู้มียศก็มาด้วย
Dasete dasadhā kāyā, sabbe nānattavaṇṇino.
dasete → das ete (pts) nānattavaṇṇino → nānatta-vaṇṇino (pts)
เทพทั้ง ๑๐ หมู่นี้แบ่งเป็น ๑๐ พวก ทั้งหมดล้วนมีผิวพรรณหลายหลาก

Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
jutimanto → jutīmanto (pts)
มีฤทธิ์ มีความรุ่งเรือง มีผิวพรรณงดงาม มียศ
Modamānā abhikkāmuṁ, bhikkhūnaṁ samitiṁ vanaṁ.ต่างยินดีมุ่งมา ยังป่าที่ประชุมของภิกษุทั้งหลาย

Veṇḍudevā sahali ca, asamā ca duve yamā;
sahali ca → veṇhū ca devā sahalī ca (bj); veṇḍū ca devā sahalī ca (sya-all, km); veṇhū ca devā sahaḷī ca (pts1ed) | veṇḍudevā sahali → veṇhū va devā sahalī (bj); veṇḍū ca devā sahalī (sya-all); veṇhū ca devā sahaḷī (pts) | devā → veṇhū devā ca (bj: machasaṁ) | ca → veṇhūca devā sahalīca (cck: sī. pī.) asamā → asmā (bj)
เทพ (๑๐ หมู่) คือ เวณฑู สหลี และเทพ ๒ หมู่ คือ อสมะ และยมะก็มา
Candassūpanisā devā, candamāguṁ purakkhatvā.
candamāguṁ purakkhatvā sūriyassūpanisā → candamāgū purakkhitā suriyassūpanisā (sya-all) | candamāguṁ → candam āgu (pts)
เทพผู้อาศัยพระจันทร์ มีพระจันทร์นำหน้ามา

Sūriyassūpanisā devā, sūriyamāguṁ purakkhatvā;
sūriyassūpanisā → suriyassūpanisā (bj, pts) | suriyassūpanisā → sūriyassūpanisā (bj: machasaṁ) | Sūriyassūpanisā → suriyassūpanisā (cck: sī. syā. pī.) sūriyamāguṁ purakkhatvā → suriyamāguṁ purakkhitvā (bj); suriyamāgū purakkhitā (sya-all) | sūriyamāguṁ → suriyam āgu (pts) | suriyamāguṁ → sūriyamāguṁ (bj: machasaṁ)
เทพผู้อาศัยพระอาทิตย์ มีพระอาทิตย์นำหน้ามา
Nakkhattāni purakkhatvā, āguṁ mandavalāhakā.
āguṁ → āgū (sya-all) | āguṁ mandavalāhakā → āgu manda-valāhakā (pts)
เทพพวกมันทวลาหกะ มีพระนักษัตรนำหน้ามา

Vasūnaṁ vāsavo seṭṭho, sakkopāgā purindado;
sakkopāgā → sakkopāga (bj, sya-all) | sakkopāga → sakkopāgā (bj: machasaṁ) | sakkopāgā → sakko pāga (th) | sakkopāgā → sakko p āga (pts)
พระอินทร์ผู้เป็นท้าวสักกะ ผู้เป็นท้าวปุรินททะ ท้าววาสวะ ประเสริฐกว่าเหล่าเทพวสุ ก็มา
Dasete dasadhā kāyā, sabbe nānattavaṇṇino.
dasete → das ete (pts) nānattavaṇṇino → nānatta-vaṇṇino (pts)
เทพทั้ง ๑๐ หมู่นี้แบ่งเป็น ๑๐ พวก ทั้งหมดล้วนมีผิวพรรณหลายหลาก

Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
jutimanto → jutīmanto (pts)
มีฤทธิ์ มีความรุ่งเรือง มีผิวพรรณงดงาม มียศ
Modamānā abhikkāmuṁ, bhikkhūnaṁ samitiṁ vanaṁ.ต่างยินดีมุ่งมา ยังป่าที่ประชุมของภิกษุทั้งหลาย

Athāguṁ sahabhū devā, jalamaggi sikhāriva;
athāguṁ → athāgū (sya-all); ath āgu (pts) jalamaggi sikhāriva → jalamaggisikhāriva (my, th) | jalamaggi sikhāriva → jalam aggi-sikhā-r-iva (pts)
เทพอีก (๑๐ หมู่) คือ สหภู ผู้รุ่งเรืองดังเปลวไฟ
Ariṭṭhakā ca rojā ca, umāpupphanibhāsino.
rojā → rojo (bj) umāpupphanibhāsino → ummāpupphanibhāsino (bjt, th) | umāpupphanibhāsino → ummā-puppha-nibhāsino (pts)
อริฏฐกะ โรชะ ผู้มีรัศมีดังสีดอกผักตบ

Varuṇā sahadhammā ca, accutā ca anejakā;
sahadhammā → saha dhammā (bjt) | sahadhammā → saha-dhammā (pts)
วรุณะ สหธรรม อัจจุตะ อเนชกะ
Sūleyyarucirā āguṁ, āguṁ vāsavanesino;
āguṁ āguṁ → āgū āgū (sya-all) | sūleyyarucirā → sūleyya rucirā (bjt) | sūleyyarucirā āguṁ → sūleyya-rucirā āgu (pts) āguṁ → āgū (th) | āguṁ → āgu (pts)
สุเลยยะ รุจิระ และวาสวเนสีก็มา
Dasete dasadhā kāyā, sabbe nānattavaṇṇino.
dasete → das ete (pts) nānattavaṇṇino → nānatta-vaṇṇino (pts)
เทพทั้ง ๑๐ หมู่นี้แบ่งเป็น ๑๐ พวก ทั้งหมดล้วนมีผิวพรรณหลายหลาก

Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
jutimanto → jutīmanto (pts)
มีฤทธิ์ มีความรุ่งเรือง มีผิวพรรณงดงาม มียศ
Modamānā abhikkāmuṁ, bhikkhūnaṁ samitiṁ vanaṁ.ต่างยินดีมุ่งมา ยังป่าที่ประชุมของภิกษุทั้งหลาย

Samānā mahāsamanā, mānusā mānusuttamā;
mahāsamanā → mahāsamānā (bj, sya-all, pts) | mahāsamānā → mahāsamanā (bj: machasaṁ) | mahāsamanā → mahā-samānā (pts)
เทพอีก (๑๐ หมู่) คือ สมานะ มหาสมานะ มานุสะ มานุสุตตมะ
Khiḍḍāpadosikā āguṁ, āguṁ manopadosikā.
khiḍḍāpadosikā → khiḍḍāpadūsikā (bj) | khiḍḍāpadosikā āguṁ → khiḍḍāpadūsikā āgū (th) | khiḍḍāpadosikā āguṁ → khiḍḍā-padūsikā āgu āgu (pts) manopadosikā → manopadūsikā (bj) | āguṁ manopadosikā → āgū manopadūsikā (th) | āguṁ manopadosikā → mano-padūsikā ath (pts)
ขิฑฑาปทูสิกะ มโนปทูสิกะ

Athāguṁ harayo devā, ye ca lohitavāsino;
athāguṁ → athāgū (th) | athāguṁ → āgu (pts) lohitavāsino → lohita-vāsino (pts)
หริ โลหิตวาสี
Pāragā mahāpāragā, āguṁ devā yasassino;
mahāpāragā → mahā-pāragā (pts) āguṁ → āgū (sya-all) | āguṁ → āgu (pts)
ปารคะ และมหาปารคะ ผู้มียศก็มา
Dasete dasadhā kāyā, sabbe nānattavaṇṇino.
dasete → das ete (pts) nānattavaṇṇino → nānatta-vaṇṇino (pts)
เทพทั้ง ๑๐ หมู่นี้แบ่งเป็น ๑๐ พวก ทั้งหมดล้วนมีผิวพรรณหลายหลาก

Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
jutimanto → jutīmanto (pts)
มีฤทธิ์ มีความรุ่งเรือง มีผิวพรรณงดงาม มียศ
Modamānā abhikkāmuṁ, bhikkhūnaṁ samitiṁ vanaṁ.ต่างยินดีมุ่งมา ยังป่าที่ประชุมของภิกษุทั้งหลาย

Sukkā karambhā aruṇā, āguṁ veghanasā saha;
karambhā → karumhā (si, sya-all, km, pts1ed) | karambhā → karamhā (bj); karumhā (pts) | karamhā → karumhā (bj: sīmu, syā, PTS) | karambhā → karumhā (cck: sī. syā. pī.) veghanasā → vekhanasā (bj) | āguṁ → āgū (sya-all) | vekhanasā → veghanasā (bj: machasaṁ) | āguṁ → āgu (pts)
เทพอีก (๑๐ หมู่) คือ สุกกะ กรุมหะ อรุณะ เวฆนสะ
Odātagayhā pāmokkhā, āguṁ devā vicakkhaṇā.
odātagayhā → odāta-gayhā (pts) āguṁ → āgū (sya-all) | āguṁ → āgu (pts)
โอทาตคัยหะผู้เป็นหัวหน้า วิจักขณะ

Sadāmattā hāragajā, missakā ca yasassino;สทามัตตะ หารคชะ มิสสกะผู้มียศ Thanayaṁ āga pajjunno, yo disā abhivassati.
pajjunno → pajjanno (bj) | āga pajjunno → āgā pajunno (sya-all) | pajjanno → pajjunno (bj: machasaṁ, sīmu, PTS) | āgā → yebhuyyena āgūti pāṭho dissati (sya-all note)
และปชุนนเทวราช ผู้บันดาลฝนให้ตกทั่วทุกทิศก็มา

Dasete dasadhā kāyā, sabbe nānattavaṇṇino;
dasete → das ete (pts) nānattavaṇṇino → nānatta-vaṇṇino (pts)
เทพทั้ง ๑๐ หมู่นี้แบ่งเป็น ๑๐ พวก ทั้งหมดล้วนมีผิวพรรณหลายหลาก
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
jutimanto → jutīmanto (pts)
มีฤทธิ์ มีความรุ่งเรือง มีผิวพรรณงดงาม มียศ
Modamānā abhikkāmuṁ, bhikkhūnaṁ samitiṁ vanaṁ.ต่างยินดีมุ่งมา ยังป่าที่ประชุมของภิกษุทั้งหลาย

Khemiyā tusitā yāmā, kaṭṭhakā ca yasassino;
kaṭṭhakā → a. kathakā (sya-all note)
เทพอีก (๑๐ หมู่) คือ เทพพวกเขมิยะ เทพชั้นดุสิต เทพชั้นยามา เทพพวกกัฏฐกะ ผู้มียศ
Lambītakā lāmaseṭṭhā, jotināmā ca āsavā;
lambītakā → lambitakā (sya-all) | lāmaseṭṭhā → lāma-seṭṭhā (pts) jotināmā → joti-nāmā (pts)
เทพพวกลัมพีตกะ เทพพวกลามเสฏฐะ เทพพวกโชติ อาสวะ
Nimmānaratino āguṁ, athāguṁ paranimmitā.
nimmānaratino → nimmāṇaratino (bj) | āguṁ athāguṁ → āgū athāgū (sya-all); āgu ath āgu (pts) | nimmānaratino āguṁ → nimmāna-ratino āgu ath (pts) athāguṁ → athāgū (th) | athāguṁ → āgu (pts)
เทพชั้นนิมมานรดี และเทพชั้นปรนิมมิตวสวัตดีก็มา

Dasete dasadhā kāyā, sabbe nānattavaṇṇino;
dasete → das ete (pts) nānattavaṇṇino → nānatta-vaṇṇino (pts)
เทพทั้ง ๑๐ หมู่นี้แบ่งเป็น ๑๐ พวก ทั้งหมดล้วนมีผิวพรรณหลายหลาก
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino;
jutimanto → jutīmanto (pts)
มีฤทธิ์ มีความรุ่งเรือง มีผิวพรรณงดงาม มียศ
Modamānā abhikkāmuṁ, bhikkhūnaṁ samitiṁ vanaṁ.ต่างยินดีมุ่งมา ยังป่าที่ประชุมของภิกษุทั้งหลาย

Saṭṭhete devanikāyā, sabbe nānattavaṇṇino;
saṭṭhete devanikāyā → saṭṭh ete deva-nikāyā (pts) nānattavaṇṇino → nānatta-vaṇṇino (pts)
เทพทั้งหมด ๖๐ หมู่ ล้วนมีผิวพรรณหลายหลาก
Nāmanvayena āgacchuṁ, ye caññe sadisā saha.
āgacchuṁ → āgañchuṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | āgacchuṁ → āgañchuṁ (pts) | āgañchuṁ → āgañju (bj: sīmu, syā, PTS) | āgacchuṁ → āgañchuṁ (cck: sī. syā. pī.) caññe → aññe (pts)
มาแล้วตามกำหนด ชื่อหมู่เทพ และเทพพวกอื่น ผู้มีผิวพรรณและชื่อเช่นนั้นก็มา (ด้วยคิด)ว่า

‘Pavuṭṭhajātimakhilaṁ, oghatiṇṇamanāsavaṁ;
pavuṭṭhajātimakhilaṁ → pavutthajātimakhilaṁ (bj); pavutthajātimakkhīlaṁ (sya-all) | pavutthajātimakhilaṁ → pavuṭṭhajātimakhilaṁ (bj: machasaṁ); pavutthajātiṁ akhilaṁ (bj: sīmu, PTS) | Pavuṭṭhajātimakhilaṁ → pavutthajātiṁ akhilaṁ (cck: sī. pī.) | pavuṭṭhajātimakhilaṁ → pavuttha-jātiṁ akhilaṁ (pts) oghatiṇṇamanāsavaṁ → ogha-tiṇṇaṁ anāsavaṁ (pts)
‘พวกเราจะเข้าพบพระนาคะ ผู้ไม่มีการเกิด ไม่มีกิเลสดังตะปู ผู้ข้ามโอฆะ ได้แล้ว ไม่มีอาสวะ
Dakkhemoghataraṁ nāgaṁ, candaṁva asitātigaṁ’.
dakkhemoghataraṁ → dakkhem ogha-taraṁ (pts) asitātigaṁ → asitātitaṁ (sya-all) | asitātitaṁ → asitātiganti vā pāṭho (sya-all note) | candaṁva → candaṁ va (pts)
ผู้พ้นโอฆะได้แล้ว ล่วงพ้นธรรมดำ ดังดวงจันทร์พ้นจากเมฆฉะนั้น

Subrahmā paramatto ca, puttā iddhimato saha;
paramatto ca → paramattho ca (mr) | paramatto → paramattho (bj: kām) | ca → paramattho ca (cck: ka.)
สุพรหมและปรมัตตพรหม ผู้เป็นบุตร ของพระผู้ทรงฤทธิ์ ก็มาด้วย
Sanaṅkumāro tisso ca, sopāga samitiṁ vanaṁ.
sanaṅkumāro → sanaṁ-kumāro (pts) sopāga → so p āga (pts)
สนังกุมารพรหมและติสสพรหม ก็มายังป่าที่ประชุม

Sahassaṁ brahmalokānaṁ, mahābrahmābhitiṭṭhati;
sahassaṁ brahmalokānaṁ → sahassabrahmalokānaṁ (sya-all) | sahassaṁ brahmalokānaṁ mahābrahmābhitiṭṭhati → sahassabrahmalokānaṁ mahābrahmā bhitiṭṭhati (pts) | sahassaṁ brahmalokānaṁ → sahassa-brahmalokānaṁ (pts) mahābrahmābhitiṭṭhati → mahā-brahmā bhitiṭṭhati (pts)
ท้าวมหาพรหม ๑,๐๐๐ องค์ ปกครองพรหมโลก ท้าวมหาพรหมนั้น
Upapanno jutimanto, bhismākāyo yasassiso.
jutimanto → jutīmanto (pts) yasassiso → yasassi so (bjt, th) | bhismākāyo yasassiso → bhismā-kāyo yasassi so (pts)
อุบัติขึ้นในพรหมโลก มีความรุ่งเรือง มีกายใหญ่ มียศก็มา

Dasettha issarā āguṁ, paccekavasavattino;
āguṁ → āgū (sya-all) | dasettha → das ettha (pts) | āguṁ → āgu (pts) paccekavasavattino → pacceka-vasavattino (pts)
มีพรหม ๑๐ องค์ ผู้เป็นใหญ่กว่าพรหม ๑,๐๐๐ องค์ มีอำนาจเฉพาะองค์ละอย่างก็มา
Tesañca majjhato āga, hārito parivārito.
āga → āgā (sya-all) | āgā → pāyato āgūti pāco dissati (sya-all note) | tesañca → tesañ ca (pts)
มหาพรหมชื่อหาริตะ มีบริวารห้อมล้อม มาอยู่ท่ามกลางพรหม ๑,๐๐๐ องค์นั้น’

Te ca sabbe abhikkante, sainde deve sabrahmake;
sainde → sinde (sya-all, km); sainda (pts1ed) | sainde deve → saindadeve (pts) | sainde → sīnde (bj: syā) | sainde → sinde (cck: syā.) | sainde deve sabrahmake → sa-inda-deve sa-brahmake (pts)
เมื่อเสนามารมาถึง พระศาสดาได้ตรัสกับพวกเทพทั้งหมดเหล่านั้น พร้อมทั้งพระอินทร์และพระพรหมผู้ประชุมกันอยู่
Mārasenā abhikkāmi, passa kaṇhassa mandiyaṁ.
abhikkāmi → abhikkāmuṁ (bj) | abhikkāmuṁ → abhikkāmi (bj: machasaṁ) | mārasenā → māra-senā (pts)
จงดูความโง่เขลาของกัณหมาร

‘Etha gaṇhatha bandhatha, rāgena baddhamatthu vo;
baddhamatthu → bandhamatthu (bj, sya-all) | baddhamatthu vo → baddham atthu ve (pts)
มหาเสนามารได้ส่งเสนามารไป ในที่ประชุมใหญ่ของเหล่าเทพด้วยคำว่า “พวกท่านจงไปจับหมู่เทพผูกไว้ พวกท่านจงผูกไว้ด้วยราคะเถิด
Samantā parivāretha, mā vo muñcittha koci naṁ’.จงล้อมไว้ทุกด้าน ใคร ๆ อย่าได้ปล่อยให้ผู้ใดหลุดพ้นไป”

Iti tattha mahāseno, kaṇho senaṁ apesayi;
mahāseno → mahā-seno (pts) kaṇho senaṁ → kaṇhasenaṁ (bj, sya-all, pts) | kaṇho senaṁ → kaṇha-senaṁ (pts)
Pāṇinā talamāhacca, saraṁ katvāna bheravaṁ.
talamāhacca → thalamāhacca (bj) | talamāhacca → talam āhacca (pts)
แล้วก็เอาฝ่ามือตบแผ่นดิน ทำเสียงน่ากลัว

Yathā pāvussako megho, thanayanto savijjuko;(แต่) ในเวลานั้น ไม่อาจ ทำให้ใครตกอยู่ในอำนาจได้ Tadā so paccudāvatti, saṅkuddho asayaṁvase.
asayaṁvase → asayaṁvasī (bj, pts1ed) | asayaṁvase → asayaṁvasī (cck: sī. pī.) | asayaṁvase → asayaṁ vase (th) | saṅkuddho asayaṁvase → saṁkuddho asayaṁvasī (pts)
จึงกลับไป ทั้งที่เกรี้ยวโกรธ เหมือนเมฆฝนที่บันดาลให้ฝนตก ฟ้าร้อง ฟ้าแลบ ฉะนั้น

Tañca sabbaṁ abhiññāya, vavatthitvāna cakkhumā;
tañca → tañ ca (pts) vavatthitvāna → vavakkhitvāna (sya-all, pts)
พระศาสดาผู้มีพระจักษุ ทรงทราบเหตุทั้งหมด ทรงกำหนดแล้ว
Tato āmantayī satthā, sāvake sāsane rate.
āmantayī → āmantayi (sya-all, pts)
จึงรับสั่งเรียก พระสาวกผู้ยินดีในศาสนามาตรัสว่า

‘Mārasenā abhikkantā, te vijānātha bhikkhavo’;
mārasenā → māra-senā (pts)
‘ภิกษุทั้งหลาย เสนามารมุ่งมากันแล้ว พวกเธอจงรู้จักพวกเขา’
Te ca ātappamakaruṁ, sutvā buddhassa sāsanaṁ;
te ca → teca (bjt) | ātappamakaruṁ → ātappam akaruṁ (pts)
ภิกษุเหล่านั้นทูลรับสนองพระดำรัสแล้ว พากันทำความเพียร
Vītarāgehi pakkāmuṁ, nesaṁ lomāpi iñjayuṁ.
vītarāgehi pakkāmuṁ → vītarāgehapakkāmuṁ (bj) | vītarāgehi → vīta-rāgehi (pts) lomāpi → lomampi (bj, sya-all) | nesaṁ lomāpi → na saṁ lomaṁ pi (pts)
เสนามารหลีกไปจากเหล่าภิกษุผู้ปราศจากราคะ ไม่อาจแม้ทำขนของภิกษุเหล่านั้นให้ไหวได้

‘Sabbe vijitasaṅgāmā, bhayātītā yasassino;
vijitasaṅgāmā → vijita-saṁgāmā (pts)
(พญามารกล่าวสรรเสริญว่า) ‘หมู่พระสาวกของพระพุทธเจ้า ชนะสงครามแล้วทั้งสิ้น
Modanti saha bhūtehi, sāvakā te janesutā’”ti.
janesutāti → jane sutāti (th) | janesutāti → jane sutā ti (pts)
ล่วงพ้นความหวาดกลัว มียศปรากฏอยู่ในหมู่ชน บันเทิงอยู่กับภูต ทั้งหลาย”

Mahāsamayasuttaṁ niṭṭhitaṁ sattamaṁ.
sattamaṁ → (pts) | niṭṭhitaṁ sattamaṁ → samattaṁ (bjt)
มหาสมยสูตรที่ ๗ จบ

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย