SakkapañhasuttaSakkas Fragen
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā magadhesu viharati, pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo, tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṁ.
ambasaṇḍā → ambasaṇḍo (sya-all) | tassuttarato → tass uttarato (pts) | indasālaguhāyaṁ → indasāla-guhāyaṁ (pts)Einmal hielt sich der Buddha im Land der Magadher auf, in Indras Berghöhle am Berg Vediyaka im Norden eines Brahmanendorfes mit Namen Ambasaṇḍā, das östlich von Rājagaha liegt.
Tena kho pana samayena sakkassa devānamindassa ussukkaṁ udapādi bhagavantaṁ dassanāya.
devānamindassa ussukkaṁ → devānam indassa ussukkam (pts)Zu dieser Zeit bekam Sakka der Götterfürst große Lust, den Buddha zu sehen.
Atha kho sakkassa devānamindassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | devānamindassa etadahosi → devānam indassa etad ahosi (pts)Er dachte:
“kahaṁ nu kho bhagavā etarahi viharati arahaṁ sammāsambuddho”ti?
kahaṁ → kahan (pts) | sammāsambuddhoti → sammāsambuddho ti (pts)„Wo ist der Gesegnete gerade, der Vollendete, der vollkommen erwachte Buddha?“
Addasā kho sakko devānamindo bhagavantaṁ magadhesu viharantaṁ pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo, tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṁ.
ambasaṇḍā → ambasaṇḍo (sya-all) | devānamindo → devānam indo (pts) | brāhmaṇagāmo tassuttarato → brāhmaṇa-gāmo tass uttarato (pts) | indasālaguhāyaṁ → indasāla-guhāyaṁ (pts)Er sah, dass der Buddha in Indras Berghöhle am Berg Vediyaka war,
Disvāna deve tāvatiṁse āmantesi:
disvāna → disvā (pts)und wandte sich an die Götter der Dreiunddreißig:
“ayaṁ, mārisā, bhagavā magadhesu viharati, pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo, tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṁ.
ambasaṇḍā → ambasaṇḍo (sya-all) | tassuttarato → tass uttarato (pts) | indasālaguhāyaṁ → indasāla-guhāyaṁ (pts)„Kameraden, der Buddha hält sich im Land der Magadher auf, in Indras Berghöhle am Berg Vediyaka.
Yadi pana, mārisā, mayaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkameyyāma arahantaṁ sammāsambuddhan”ti?
mayaṁ taṁ → mayantaṁ (th) | mayaṁ → mayan (pts) | upasaṅkameyyāma → upasaṁkameyyāma (pts) | sammāsambuddhanti → sammā-sambuddhan ti (pts)Wie wäre es, wenn wir diesen Gesegneten besuchen würden, den Vollendeten, den vollkommen erwachten Buddha?“
“Evaṁ, bhaddantavā”ti kho devā tāvatiṁsā sakkassa devānamindassa paccassosuṁ.
bhaddantavāti → bhaddan tavāti (pts) | devānamindassa → devānam indassa (pts)„Ja, Herr“, erwiderten die Götter.
Atha kho sakko devānamindo pañcasikhaṁ gandhabbadevaputtaṁ āmantesi:
gandhabbadevaputtaṁ → gandhabbaputtaṁ (sya-all, pts) | gandhabbadevaputtaṁ → gandhabbaputtaṁ (bj: syā) | gandhabbadevaputtaṁ → gandhabbaputtaṁ (cck: syā.) | atha kho → athakho (th) | devānamindo → devānam indo (pts) | gandhabbadevaputtaṁ → gandhabba-puttaṁ (pts)Da wandte sich Sakka an den Zentauren Pañcasikha:
“ayaṁ, tāta pañcasikha, bhagavā magadhesu viharati pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo, tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṁ.
ambasaṇḍā → ambasaṇḍo (sya-all) | ayaṁ tāta → ayaṁtāta (bjt) | brāhmaṇagāmo tassuttarato → brāhmaṇa-gāmo tass uttarato (pts) | indasālaguhāyaṁ → indasāla-guhāyaṁ (pts)„Lieber Pañcasikha, der Buddha hält sich im Land der Magadher auf, in Indras Berghöhle am Berg Vediyaka.
Yadi pana, tāta pañcasikha, mayaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkameyyāma arahantaṁ sammāsambuddhan”ti?
yadi → yadi hi (sya-all) | mayaṁ → mayan (pts) | upasaṅkameyyāma → upasaṁkameyyāma (pts) | sammāsambuddhanti → sammā-sambuddhan ti (pts)Wie wäre es, wenn wir diesen Gesegneten besuchen würden, den Vollendeten, den vollkommen erwachten Buddha?“
“Evaṁ, bhaddantavā”ti kho pañcasikho gandhabbadevaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā beluvapaṇḍuvīṇaṁ ādāya sakkassa devānamindassa anucariyaṁ upāgami.
beluvapaṇḍuvīṇaṁ → beluvapaṇḍuṁ vīṇaṁ (bj); veḷuvapaṇḍuvīṇaṁ (sya-all) | gandhabbadevaputto → gandhabbaputto (sya-all, pts) | bhaddantavāti → bhaddan tavāti (pts) | devānamindassa → devānam indassa (pts) | beluvapaṇḍuvīṇaṁ → beluva-paṇḍu vīṇaṁ (pts)„Ja, Herr“, antwortete der Zentaur Pañcasikha. Er nahm seine Bogenharfe aus hellem Belbaumholz und ging als Sakkas Begleiter mit.
Atha kho sakko devānamindo devehi tāvatiṁsehi parivuto pañcasikhena gandhabbadevaputtena purakkhato—
gandhabbadevaputtena → gandhabbaputtena (sya-all, pts) | atha kho → athakho (th) | devānamindo → devānam indo (pts) | gandhabbadevaputtena → gandhabba-puttena (pts)Dann ging Sakka an der Spitze einer Gefolgschaft aus den Göttern der Dreiunddreißig und dem Ortsgott Pañcasikha dem Zentauren.
seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—devesu tāvatiṁsesu antarahito magadhesu pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo, tassuttarato vediyake pabbate paccuṭṭhāsi.
ambasaṇḍā → ambasaṇḍo (sya-all) | samiñjeyya evameva → sammiñjeyya evam evaṁ (pts) | samiñjitaṁ → sammiñjitaṁ (th, pts) | + → kho (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | brāhmaṇagāmo tassuttarato → brāhmaṇa-gāmo tass uttarato (pts)So leicht, wie ein kräftiger Mensch den Arm strecken oder beugen würde, verschwand er vom Himmel der Götter der Dreiunddreißig und landete auf dem Berg Vediyaka nördlich von Ambasaṇḍā.
Tena kho pana samayena vediyako pabbato atiriva obhāsajāto hoti ambasaṇḍā ca brāhmaṇagāmo yathā taṁ devānaṁ devānubhāvena.
ambasaṇḍā → ambasaṇḍo (sya-all) | obhāsajāto → obhāsa-jāto (pts) | brāhmaṇagāmo → brāhmaṇa-gāmo (pts)Da erschien über dem Berg Vediyaka und über Ambasaṇḍā ein gleißendes Licht, wie es durch die Strahlkraft der Götter geschieht.
Apissudaṁ parito gāmesu manussā evamāhaṁsu:
apissudaṁ → api ssudaṁ (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)Die Leute in den umliegenden Dörfern sagten:
“ādittassu nāmajja vediyako pabbato jhāyatisu nāmajja vediyako pabbato jalatisu. Nāmajja vediyako pabbato.
jalatisu → jālatissu (bj); jalatassu (sya-all, km); jalitassu (pts1ed) | jhāyatisu → jhāyatissu (bj); jhāyatassu (sya-all, km); pajjhāyitassu (pts1ed) | pabbato kiṁsu → kiṁ su (sya-all) | jhāyatisu nāmajja → pajjhāyit assu nām ajja (pts) | jalatisu nāmajja → jalit assu nām ajja (pts) | jhāyatissu → jhāyatisu (bj: machasaṁ); jhāyatassu (bj: syā) | jalatissu → jalatisu (bj: machasaṁ); jalatassu (bj: syā); jalitassu (bj: PTS) | jhāyatisu → jhāyatassu (cck: syā.); pajjhāyitassu (cck: sī. pī.) | jalatisu → jalatassu (cck: syā.); jalitassu (cck: sī. pī.) | jalatassu → jhāyitassu … jalitassūtipi pāṭhadvayena bhavitabbaṁ (sya-all note) | ādittassu nāmajja → āditt assu nām ajja (pts)„Der Berg Vediyaka scheint heute in Flammen zu stehen, zu lodern und zu brennen!
Kiṁsu nāmajja vediyako pabbato atiriva obhāsajāto ambasaṇḍā ca brāhmaṇagāmo”ti;
ambasaṇḍā → ambasaṇḍo (sya-all) | kiṁsu → kiṁ su (th) | kiṁsu nāmajja → kiṁ su nām ajja (pts) | obhāsajāto → obhāsa-jāto (pts) | brāhmaṇagāmoti → brāhmaṇa-gāmo ti (pts)Ach! Warum erscheint dieses gleißende Licht über dem Berg Vediyaka und über Ambasaṇḍā?“
saṁviggā lomahaṭṭhajātā ahesuṁ.
lomahaṭṭhajātā → lomahaṭṭha-jātā (pts)Sie waren erschüttert und ihre Haare sträubten sich.
Atha kho sakko devānamindo pañcasikhaṁ gandhabbadevaputtaṁ āmantesi:
gandhabbadevaputtaṁ → gandhabbaputtaṁ (sya-all, pts) | atha kho → athakho (th) | devānamindo → devānam indo (pts) | gandhabbadevaputtaṁ → gandhabba-puttaṁ (pts)Da wandte sich Sakka an den Zentauren Pañcasikha:
“durupasaṅkamā kho, tāta pañcasikha, tathāgatā mādisena, jhāyī jhānaratā, tadantaraṁ paṭisallīnā.
tadantaraṁ → tadanantara (bj); tadanantaraṁ (sya-all, km, pts1ed, mr) | tadantaraṁ paṭisallīnā → tadantarapaṭisallīnā (bj); tadanantaraṁ patisallīnā (pts) | tadantarapaṭisallīnā → tadantarā paṭisallīnā (bj: machasaṁ); tadanantaraṁ (bj: syā, kām, PTS) | tadantaraṁ → tadanantaraṁ (cck: sī. syā. pī. ka.) | durupasaṅkamā → durupasaṁkamā (pts) | jhānaratā tadantaraṁ paṭisallīnā → jhāna-ratā tadanantaraṁ patisallīnā (pts)„Mein lieber Pañcasikha, für jemanden wie mich ist es schwierig, in die Nähe von Klargewordenen zu gelangen, während sie sich in Klausur befinden und Vertiefung üben, Vertiefung genießen.
Yadi pana tvaṁ, tāta pañcasikha, bhagavantaṁ paṭhamaṁ pasādeyyāsi, tayā, tāta, paṭhamaṁ pasāditaṁ pacchā mayaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkameyyāma arahantaṁ sammāsambuddhan”ti.
tvaṁ → (pts) | upasaṅkameyyāma → upasaṁkameyyāma (pts) | sammāsambuddhanti → sammā-sambuddhan ti (pts)Aber wenn du zuerst den Buddha bezaubern würdest, könnte ich anschließend zu ihm gehen.“
“Evaṁ, bhaddantavā”ti kho pañcasikho gandhabbadevaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā beluvapaṇḍuvīṇaṁ ādāya yena indasālaguhā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā:
gandhabbadevaputto → gandhabbaputto (sya-all, pts) | beluvapaṇḍuvīṇaṁ → veḷuvapaṇḍuvīṇaṁ (sya-all) | beluvapaṇḍuvīṇaṁ → veḷuvapaṇḍuvīṇā (bj: syā) | bhaddantavāti → bhaddan tavāti (pts) | devānamindassa → devānam indassa (pts) | beluvapaṇḍuvīṇaṁ → beluva-paṇḍu-vīṇaṁ (pts) | indasālaguhā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → indasāla-guhā ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)„Ja, Herr“, antwortete der Zentaur Pañcasikha. Er nahm seine Bogenharfe aus hellem Belbaumholz und ging zu Indras Berghöhle. Als er nahe herangekommen war, stellte er sich zur Seite hin und dachte:
“ettāvatā me bhagavā neva atidūre bhavissati nāccāsanne, saddañca me sossatī”ti—
nāccāsanne → na accāsanena (bj) | atidūre bhavissati → avidūre kho vasati (sya-all) | neva → n eva (pts) | nāccāsanne saddañca me → na accāsanne saddañ ca kho (pts)„Das ist nicht zu weit und nicht zu nah, und er wird meine Stimme hören.“
ekamantaṁ aṭṭhāsi.
1. Pañcasikhagītagāthā1. Pañcasikhas Lied
Ekamantaṁ ṭhito kho pañcasikho gandhabbadevaputto beluvapaṇḍuvīṇaṁ assāvesi, imā ca gāthā abhāsi buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā:
gandhabbadevaputto beluvapaṇḍuvīṇaṁ → gandhabbaputto veḷuvapaṇḍuvīṇaṁ ādāya (sya-all) | gāthā → gāthāyo (sya-all) | arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā → arahantupasañhitā kāmupasañhitā (sya-all) | gandhabbadevaputto → gandhabbaputto (pts) | beluvapaṇḍuvīṇaṁ → veḷuvapaṇḍuvīṇaṁ ādāya (cck: syā.) | saṅghūpasañhitā → saṅghūpasañhitāti pāṭho na dissati (sya-all: sī.) | gandhabbadevaputto → gandhabbadeva putto (bjt) | buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā → buddhupasaṁhitā dhammupasaṁhitā saṅghupasaṁhitā arahantupasaṁhitā kāmūpasaṁhitā (bjt) | saṅghūpasañhitā → saṁghūpasañhitā (ms2005) | gandhabbadevaputto beluvapaṇḍuvīṇaṁ → gandhabbaputto beluva-paṇḍu-vīṇaṁ (pts) | buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā → buddhūpasaṁhitā dhammūpasaṁhitā arahantūpasaṁhitā kāmūpasaṁhitā (pts)Pañcasikha stand an der Seite, schlug seine Bogenharfe und sang diese Strophen über den Buddha, die Lehre, den Saṅgha, die Vollendeten und die sinnliche Liebe:
“Vande te pitaraṁ bhadde, timbaruṁ sūriyavacchase;
sūriyavacchase → suriyavaccase (bj, pts); suriyavacchase (sya-all) | suriyavacchase → suriyavaccase (sya-all: sī.) | sūriyavacchase → suriya-vaccase (pts)„Oh Bhaddā Sonnenschein, mein Herz, ehrerbietig grüße ich deinen Vater Timbaru, Yena jātāsi kalyāṇī, ānandajananī mama.
jātāsi kalyāṇī → jātā si kalyāṇi (pts) ānandajananī → ānanda-jananī (pts)durch den solch eine treffliche Dame geboren wurde, um mein Herz mit nie gekannter Freude zu erfüllen.Vātova sedataṁ kanto, pānīyaṁva pipāsato;
vātova sedataṁ → vāto va sedakaṁ (pts) | sedataṁ → sedanaṁ (bj: PTS) pānīyaṁva pipāsato → pānīyaṁ va pipāsino (pts)Willkommen wie ein Luftzug für den in Schweiß Gebadeten oder für den Durstigen ein kühles Wasser, Aṅgīrasi piyāmesi, dhammo arahatāmiva.
aṅgīrasi → aṅgīrasī (bj) | aṅgīrasi piyāmesi → aṅgiraṁsī piyā mesi (sya-all) | aṅgīrasi piyāmesi → aṅgīrasī piyā me si (pts) arahatāmiva → arahataṁ iva (sya-all) | arahatāmiva → arahatām iva (pts)so lieb bist du mir, Aṅgīrasi, geradeso lieb wie den Heiligen die Lehre!Āturasseva bhesajjaṁ, bhojanaṁva jighacchato;
āturasseva → āturass eva (pts) bhojanaṁva → bhojanaṁ va (pts)Wie Arznei, wenn man krank darniederliegt, oder Speise, wenn der Hunger quält, Parinibbāpaya maṁ bhadde, jalantamiva vārinā.
parinibbāpaya maṁ → parinibbāpayi (sya-all) | maṁ → (pts) jalantamiva vārinā sītodakaṁ → jalantam iva varinā sītodakiṁ (pts)Komm, Bhaddā, mach mein Feuer aus, so, wie Wasser die Flamme löscht.Sītodakaṁ pokkharaṇiṁ, yuttaṁ kiñjakkhareṇunā;
sītodakaṁ → sītodakiṁ (bj: sīmu, PTS) yutta → yutaṁ (bj: sīmu, PTS) | kiñjakkhareṇunā → kiñjakkha-reṇunā (pts)Wie Elefanten in der Sommerhitze eintauchen in den Lotusteich, den kühlen, nassen, Nāgo ghammābhitattova, ogāhe te thanūdaraṁ.
ghammābhitattova ogāhe → ghammābhitatto va ogahe (pts) ogāhe → ogahe (pts)bedeckt mit Blütenblättern und mit Blütenstaub – so möcht’ ich mich in deinen Busen sinken lassen.Accaṅkusova nāgova, jitaṁ me tuttatomaraṁ;
nāgova → nāgo ca (sya-all) | accaṅkusova nāgova → accaṅkuso va nāgo ca (pts) jitaṁ me → jitamme (bjt) | tuttatomaraṁ → tutta-tomaraṁ (pts)Wie Elefanten zur Brunftzeit alle Fesseln sprengen, überwinden den Stich von Stachel und Speer – Kāraṇaṁ nappajānāmi, sammatto lakkhaṇūruyā.
lakkhaṇūruyā → lakkhaṇūrasā (pts)ich verstehe nicht, was wohl der Grund ist, dass ich deine wohlgeformten Schenkel so begehr’!Tayi gedhitacittosmi, cittaṁ vipariṇāmitaṁ;
gedhitacittosmi → gadhitacittosmi (sya-all); gathitacitto smi (pts) | gedhitacittosmi → gathita-citto smi (pts)Mein Herz ist voller Leidenschaft nach dir, mein Geist ist im Zerfall begriffen; Paṭigantuṁ na sakkomi, vaṅkaghastova ambujo.
paṭigantuṁ → paṭiggantuṁ (th) vaṅkaghastova → vaṅkaghattova (sya-all) | vaṅkaghattova → vaṅkaghasovātipi pāṭho (sya-all note) | vaṅkaghastova → vaṅka-ghasto va (pts)es gibt kein Zurück, das kann nicht möglich sein, ich zappele am Angelhaken wie ein Fisch.Vāmūru saja maṁ bhadde, saja maṁ mandalocane;
vāmūru → vāmurū (pts) mandalocane → manda-locane (pts)Komm, Bhaddā mit den schönen Schenkeln, halt mich fest! umarme mich, Mädchen mit betörendem Blick! Palissaja maṁ kalyāṇi, etaṁ me abhipatthitaṁ.
etaṁ me → etamme (bjt) | etaṁ → etam (pts)In deinen Armen, Schöne, mich verwöhne, mehr könnt’ ich niemals wollen oder wünschen.Appako vata me santo, kāmo vellitakesiyā;
vellitakesiyā → vellita-kesiyā aneka (pts)Ach, da war mein Begehren noch so klein, du Süße mit dem wellig wehenden Haar; Anekabhāvo samuppādi, arahanteva dakkhiṇā.
samuppādi → samapādi (bj, sya-all) | anekabhāvo → anekabhāgo (bj: PTS) | samapādi → samapāda (bj: PTS) | anekabhāvo → anekabhāgotipi pāṭho (sya-all note) | anekabhāvo samuppādi → bhāgo sampādi (pts) arahanteva → ārahante va (pts)jetzt ist es ins Unermessliche gewachsen, wie die Gabe, die man Heiligen bringt dar.Yaṁ me atthi kataṁ puññaṁ, arahantesu tādisu;
yaṁ me → yamme (bjt) | yaṁ → yam (pts)Was ich auch an Verdienst geschaffen durch Gaben an solch vollkommene Wesen – Taṁ me sabbaṅgakalyāṇi, tayā saddhiṁ vipaccataṁ.
taṁ me → tamme (bjt) | taṁ → tam (pts) | sabbaṅgakalyāṇi → sabbaṅga-kalyāṇi (pts)dass das, du meine rundum Herrliche, reife in Zweisamkeit mit dir!Yaṁ me atthi kataṁ puññaṁ, asmiṁ pathavimaṇḍale;
yaṁ me → yamme (bjt) | yaṁ → yam (pts) pathavimaṇḍale taṁ me → paṭhavimaṇḍale tamme (bj) | pathavimaṇḍale → paṭhavimaṇḍale (sya-all) | pathavimaṇḍale taṁ → puthuvimaṇḍale tam (pts)Was ich auch an Verdienst geschaffen in diesem ausgedehnten Territorium – Taṁ me sabbaṅgakalyāṇi, tayā saddhiṁ vipaccataṁ.
taṁ me → tamme (bjt) | taṁ → tam (pts) | sabbaṅgakalyāṇi → sabbaṅga-kalyāṇi (pts)dass das, du meine rundum Herrliche, reife in Zweisamkeit mit dir!Sakyaputtova jhānena, ekodi nipako sato;
sakyaputtova → sakya-putto va (pts)Wie der Sakyer in Vertiefung meditierte, einig, wach und auch achtsam hier, Amataṁ muni jigīsāno, tamahaṁ sūriyavacchase.
jigīsāno → jigiṁsāno (bj, sya-all, km, pts1ed) | jigīsāno → jigiṁsāno (cck: sī. syā. pī.) sūriyavacchase → suriyavaccase (bj); suriyavacchase (sya-all) | tamahaṁ sūriyavacchase → tam ahaṁ suriyavaccase (pts)wie der Abgeklärte trachtete nach der Befreiung vom Tod, so trachte ich, mein Sonnenschein, nach dir!Yathāpi muni nandeyya, patvā sambodhimuttamaṁ;
yathāpi → yathā pi (pts) sambodhimuttamaṁ → sambodhim uttamaṁ (pts)Und wie der Abgeklärte sich erfreute, als er zur Wahrheit voll erwachte, Evaṁ nandeyyaṁ kalyāṇi, missībhāvaṁ gato tayā.
nandeyyaṁ → nandeyya (pts) missībhāvaṁ → missabhāvaṁ (sya-all); missībhavaṁ (pts) | missībhāvaṁ gato → missībhāvaṅgato (bjt) | missībhāvaṁ → missī-bhavaṁ (pts)so wäre es mir, liebste Dame, eine Freude, sollte ich eins werden mit dir.Sakko ce me varaṁ dajjā, tāvatiṁsānamissaro;
ce → ca (pts) tāvatiṁsānamissaro → śatraśva me varaṁ dadyāt trayastriṁśānamiśvaraඃ (bj: mahāvastu) | tāvatiṁsānamissaro → tāvatiṁsānam issaro (pts)Wenn Sakka als der Herr der Dreiunddreißig nur einen Wunsch gewährte mir, Tāhaṁ bhadde vareyyāhe, evaṁ kāmo daḷho mama.meine Bhaddā, nichts als Dich könnt’ ich wünschen, so stark ist meine Liebe zu dir.Sālaṁva na ciraṁ phullaṁ, pitaraṁ te sumedhase;
sālaṁva → sālaṁ va (pts)Wie ein frisch erblühter Salbaum, so ist dein Vater, meine verständige Freundin. Vandamāno namassāmi, yassāsetādisī pajā”ti.
yassāsetādisī → yassa setādisī (sya-all) | yassāsetādisī → yassā setādisī (my) | pajāti → pajā ti (bjt) | yassāsetādisī pajāti → yassa s etādisī pajā ti (pts)Ich verehre ihn, verneige mich demütig vor ihm, dessen Tochter so geartet ist.“
Evaṁ vutte, bhagavā pañcasikhaṁ gandhabbadevaputtaṁ etadavoca:
gandhabbadevaputtaṁ → gandhabbaputtaṁ (sya-all) | gandhabbadevaputtaṁ etadavoca → gandhabbaputtaṁ etad avoca (pts)Als Pañcasikha geendet hatte, sagte der Buddha zu ihm:
“saṁsandati kho te, pañcasikha, tantissaro gītassarena, gītassaro ca tantissarena;
kho → kho pana (pts)„Pañcasikha, der Klang der Saiten und der Klang deines Gesangs sind gut aufeinander abgestimmt,
na ca pana te, pañcasikha, tantissaro gītassaraṁ ativattati, gītassaro ca tantissaraṁ.
na ca pana → neva pana (sya-all, km) | na ca → neva (sya-all) | ativattati → ativattati na (sya-all); (pts) | tantissaro → tantissaro ativaṇṇati (pts) | ca → vā (pts) | pana → neva pana (cck: syā.)sodass keins das andere übertönt.
Kadā saṁyūḷhā pana te, pañcasikha, imā gāthā buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā”ti?
saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā → saṅghupasañhitā arahantupasañhitā (sya-all) | buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitāti → buddhupasaṁhitā dhammupasaṁhitā saṅghupasaṁhitā arahantupasaṁhitā kāmūpasaṁhitāti (bjt) | saṅghūpasañhitā → saṁghūpasañhitā (ms2005) | buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitāti → buddhūpasaṁhitā dhammūpasaṁhitā arahantūpasaṁhitā kāmūpasaṁhitā ti ekam (pts)Aber wann hast du diese Strophen über den Buddha, die Lehre, den Saṅgha, die Vollendeten und die sinnliche Liebe gedichtet?“
“Ekamidaṁ, bhante, samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhe paṭhamābhisambuddho.
ajapālanigrodhe → ajapālanigrodhamūle (bj, pts) | ekamidaṁ → ekamidāhaṁ (sya-all) | ekamidaṁ → ida (pts) | ajapālanigrodhe → ajapāla-nigrodha-mūle (pts)„Dieses eine Mal, Herr, als du eben erwacht warst, hieltest du dich in Uruvelā beim Banyanbaum des Ziegenhirten auf, am Ufer des Flusses Nerañjarā.
Tena kho panāhaṁ, bhante, samayena bhaddā nāma sūriyavacchasā timbaruno gandhabbarañño dhītā, tamabhikaṅkhāmi.
bhaddā nāma sūriyavacchasā → bhaddānāma suriyavaccasā (bj) | sūriyavacchasā → suriyavacchasā (sya-all); suriyavaccasā (pts) | tamabhikaṅkhāmi → tamābhikaṅkhāmi (sya-all) | sūriyavacchasā → suriya-vaccasā (pts) | gandhabbarañño → gandhabba-rañño (pts) | tamabhikaṅkhāmi → tam abhikaṁkhāmi (pts)Und da war ich gerade in die Dame Bhaddā Suriyavaccasā verliebt, ‚Herz Sonnenschein‘, die Tochter des Zentaurenkönigs Timbaru.
Sā kho pana, bhante, bhaginī parakāminī hoti;
parakāminī → para-kāminī (pts)Doch die Schwester begehrte einen anderen –
sikhaṇḍī nāma mātalissa saṅgāhakassa putto, tamabhikaṅkhati.
sikhaṇḍī → sikhaṇḍi (sya-all); sikhaddhi (pts) | tamabhikaṅkhati → tamābhikaṅkhati (sya-all) | tamabhikaṅkhati → tam abhikaṁkhati (pts)es war der mit Namen Sikhaṇḍī, der Sohn des Wagenlenkers Mātali, den sie liebte.
Yato kho ahaṁ, bhante, taṁ bhaginiṁ nālatthaṁ kenaci pariyāyena.Da ich diese Schwester mit keinem Mittel gewinnen konnte,
Athāhaṁ beluvapaṇḍuvīṇaṁ ādāya yena timbaruno gandhabbarañño nivesanaṁ tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā beluvapaṇḍuvīṇaṁ assāvesiṁ, imā ca gāthā abhāsiṁ buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā—
gāthā → gāthāyo (bj) | beluvapaṇḍuvīṇaṁ → veḷuvapaṇḍuvīṇaṁ (sya-all) | ca → (sya-all) | buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā → buddhupasaṁhitā dhammupasaṁhitā saṅghupasaṁhitā arahantupasaṁhitā kāmūpasaṁhitā (bjt) | buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā → buddhupasañhitā dhammupasañhitā saṅghupasañhitā arahantupasañhitā kāmupasañhitā (th) | saṅghūpasañhitā → saṁghūpasañhitā (ms2005) | beluvapaṇḍuvīṇaṁ → beluva-paṇḍu-vīṇaṁ (pts) | gandhabbarañño → gandhabba-rañño (pts) | tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā beluvapaṇḍuvīṇaṁ → ten upasaṁkamiṁ upasaṁkamitvā beluva-paṇḍu-vīṇaṁ (pts) | buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā → buddhūpasaṁhitā dhammūpasaṁhitā arahantūpasaṁhitā kāmūpasaṁhitā (pts)nahm ich meine Bogenharfe mit zu Timbarus Haus, wo ich diese Strophen spielte.
Vande te pitaraṁ bhadde, timbaruṁ sūriyavacchase;
sūriyavacchase → suriyavaṭṭase (bj); suriyavacchase (sya-all); suriyavaccase (pts) Yena jātāsi kalyāṇī, ānandajananī mama.
jātāsi kalyāṇī → jātā si kalyāṇi (pts) ānandajananī → ānanda-jananī (pts)
Sālaṁva na ciraṁ phullaṁ, pitaraṁ te sumedhase;
sālaṁva → sālaṁ va (pts) Vandamāno namassāmi, yassāsetādisī pajāti.
yassāsetādisī → yassa setādisī (sya-all) | yassāsetādisī → yassā setādisī (my, bjt) | yassāsetādisī pajāti → yassa s etādisī pajā ti (pts)
Evaṁ vutte, bhante, bhaddā sūriyavacchasā maṁ etadavoca:
sūriyavacchasā → suriyavaccasā (bj, pts); suriyavacchasā (sya-all) | sūriyavacchasā → suriya-vaccasā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Als ich geendet hatte, sagte Suriyavaccasā zu mir:
‘na kho me, mārisa, so bhagavā sammukhā diṭṭho, api ca sutoyeva me so bhagavā devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sudhammāyaṁ sabhāyaṁ upanaccantiyā.
sutoyeva → suto yeva (bjt, pts) | api ca → apica (th) | sudhammāyaṁ sabhāyaṁ → sudhammāya sabhāya (th)‚Kamerad, ich habe den Buddha nie Auge in Auge gesehen. Aber ich habe von ihm gehört, als ich in der Halle des Klaren Rechts für die Götter der Dreiunddreißig tanzte.
Yato kho tvaṁ, mārisa, taṁ bhagavantaṁ kittesi, hotu no ajja samāgamo’ti.
samāgamoti → samāgamo ti (pts)Da du den Buddha rühmst, wollen wir uns heute treffen.‘
Soyeva no, bhante, tassā bhaginiyā saddhiṁ samāgamo ahosi.
soyeva → so yeva (bjt, pts)So kam es, dass ich mich mit dieser Schwester getroffen habe.
Na ca dāni tato pacchā”ti.
ca dāni → vadāmi (sya-all) | pacchāti → pacchā ti (pts)Aber seitdem haben wir uns nicht wieder gesehen.“
2. Sakkūpasaṅkama2. Sakkas Annäherung
Atha kho sakkassa devānamindassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | devānamindassa etadahosi → devānam indassa etad ahosi (pts)Da dachte Sakka der Götterfürst:
“paṭisammodati pañcasikho gandhabbadevaputto bhagavatā, bhagavā ca pañcasikhenā”ti.
gandhabbadevaputto → gandhabbaputto (sya-all, pts) | + → kho (bjt, th, pts) | gandhabbadevaputto → gandhabba-putto (pts)„Pañcasikha tauscht mit dem Buddha Höflichkeiten aus.“
Atha kho sakko devānamindo pañcasikhaṁ gandhabbadevaputtaṁ āmantesi:
gandhabbadevaputtaṁ → gandhabbaputtaṁ (sya-all, pts) | atha kho → athakho (th) | devānamindo → devānam indo (pts) | gandhabbadevaputtaṁ → gandhabba-puttaṁ (pts)Und er wandte sich an Pañcasikha:
“abhivādehi me tvaṁ, tāta pañcasikha, bhagavantaṁ:
me tvaṁ → metthaṁ (bj)„Mein lieber Pañcasikha, bitte verbeuge dich für mich vor dem Buddha und sage:
‘sakko, bhante, devānamindo sāmacco saparijano bhagavato pāde sirasā vandatī’”ti.
devānamindo → devānam indo (pts)‚Herr, Sakka der Götterfürst mit seinen Dienern und seinem Gefolge beugt seinen Kopf zu deinen Füßen.‘“
“Evaṁ, bhaddantavā”ti kho pañcasikho gandhabbadevaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā bhagavantaṁ abhivādeti:
abhivādeti → abhivādesi (bj, sya-all, pts) | gandhabbadevaputto → gandhabbaputto (sya-all, pts) | bhaddantavāti → bhaddan tavāti (pts) | devānamindassa → devānam indassa (pts)„Ja, Herr“, antwortete Pañcasikha. Er verbeugte sich vor dem Buddha und sagte:
“sakko, bhante, devānamindo sāmacco saparijano bhagavato pāde sirasā vandatī”ti.
devānamindo → devānam indo (pts)„Herr, Sakka der Götterfürst mit seinen Dienern und seinem Gefolge beugt seinen Kopf zu deinen Füßen.“
“Evaṁ sukhī hotu, pañcasikha, sakko devānamindo sāmacco saparijano;
evaṁ → (pts) | devānamindo → devānam indo (pts)„Dass Sakka mit seinen Dienern und seinem Gefolge glücklich sei, Pañcasikha“, sagte der Buddha,
sukhakāmā hi devā manussā asurā nāgā gandhabbā ye caññe santi puthukāyā”ti.
devā → deva (pts) | sukhakāmā → sukha-kāmā (pts) | caññe → aññe (pts) | puthukāyāti → puthu-kāyā ti (pts)„denn alle wollen glücklich sein – ob Götter, Menschen, Titanen, Drachen, Zentauren oder was immer es sonst an vielfältigen Lebewesen gibt.“
Evañca pana tathāgatā evarūpe mahesakkhe yakkhe abhivadanti.
yakkhe → (pts) | evañca → evañ ca (pts)Denn so begrüßen Klargewordene solche ranghohen Geister.
Abhivadito sakko devānamindo bhagavato indasālaguhaṁ pavisitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
abhivadito → abhivādito (pts) | devānamindo → devānam indo (pts) | indasālaguhaṁ → indasāla-guhaṁ (pts)Und als er vom Buddha begrüßt wurde, betrat Sakka Indras Berghöhle, verbeugte sich vor dem Buddha und stellte sich zur Seite hin.
Devāpi tāvatiṁsā indasālaguhaṁ pavisitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.
devāpi → devā pi (bjt, pts)Die Götter der Dreiunddreißig
Pañcasikhopi gandhabbadevaputto indasālaguhaṁ pavisitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
gandhabbadevaputto → gandhabbaputto (sya-all) | pañcasikhopi gandhabbadevaputto → pañcasikho pi gandhabbaputto (pts) | pañcasikhopi gandhabbadevaputto → pañcasikho pi gandhabba-putto (pts)und auch Pañcasikha taten desgleichen.
Tena kho pana samayena indasālaguhā visamā santī samā samapādi, sambādhā santī urundā samapādi, andhakāro guhāyaṁ antaradhāyi, āloko udapādi yathā taṁ devānaṁ devānubhāvena.
urundā → uruddhā (sya-all, km); uruddā (mr) | santī → santi (sya-all) | santī urundā → santi uruddhā (sya-all) | samapādi → sampādi (pts) | samapādi andhakāro guhāyaṁ antaradhāyi → sampādi andhakāraguhāyaṁ (pts) | urundā → uruddā (cck: ka.) | uruddhā → urundā (sya-all: sī.) | indasālaguhā → indasāla-guhā (pts) | samapādi andhakāro guhāyaṁ antaradhāyi → sampādi andha-kāra-guhāyaṁ (pts)Und da wurden die unebenen Stellen in der Höhle eben, die engen Stellen öffneten sich, und die Dunkelheit verschwand und Licht erschien, wie es durch die Strahlkraft der Götter geschieht.
Atha kho bhagavā sakkaṁ devānamindaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | devānamindaṁ etadavoca → devānaṁ indaṁ etad avoca (pts)Da sagte der Buddha zu Sakka:
“acchariyamidaṁ āyasmato kosiyassa, abbhutamidaṁ āyasmato kosiyassa tāva bahukiccassa bahukaraṇīyassa yadidaṁ idhāgamanan”ti.
abbhutamidaṁ āyasmato → abbhutamidaāyasmato (bj) | idhāgamananti cirapaṭikāhaṁ → idhāṁ gamananti cirappatikāhaṁ (bj) | abbhutamidaṁ → abbhūtamidaṁ (sya-all) | tāva → tava (sya-all) | acchariyamidaṁ → acchariyam idaṁ (pts) | abbhutamidaṁ → abbhutam idaṁ (pts) | bahukiccassa bahukaraṇīyassa yadidaṁ idhāgamananti → bahu-kiccassa bahu-karaṇīyassa yad idaṁ idhāgamanan ti (pts)„Es ist unglaublich, es ist erstaunlich, dass du, der Ehrwürdige Kosiya, der so viele Pflichten und Verantwortlichkeiten hat, hierher kommst.“
“Cirapaṭikāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkamitukāmo; api ca devānaṁ tāvatiṁsānaṁ kehici kehici kiccakaraṇīyehi byāvaṭo; evāhaṁ nāsakkhiṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
kehici → kehici (sya-all, km) | kehici → kehici (cck: syā.) | cirapaṭikāhaṁ → cirappatikāhaṁ (bjt) | api ca → apica (th) | cirapaṭikāhaṁ → cira-paṭikāhaṁ (pts) | upasaṅkamitukāmo → upasaṁkamitu-kāmo (pts) | kiccakaraṇīyehi byāvaṭo → kicca-karaṇīyehi vyāvaṭo (pts) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ ekam (pts)„Seit langem schon wollte ich herkommen, um den Buddha zu sehen, aber es war mir nicht möglich, da ich durch die vielen Pflichten und Verantwortlichkeiten für die Götter der Dreiunddreißig davon abgehalten wurde.
Ekamidaṁ, bhante, samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati salaḷāgārake.
salaḷāgārake atha khvāhaṁ → saḷalāgārake athakhvāhaṁ (bj) | ekamidaṁ → ekam ida (pts)Dieses eine Mal, Herr, hielt sich der Buddha bei Sāvatthī in der Weihrauchbaum-Hütte auf.
Atha khvāhaṁ, bhante, sāvatthiṁ agamāsiṁ bhagavantaṁ dassanāya.
atha khvāhaṁ → athakhohaṁ (sya-all) | khvāhaṁ → kho ham (pts) | sāvatthiṁ → sāvatthiyaṁ (pts) | atha khvāhaṁ → athakhvāhaṁ (bjt)Da ging ich nach Sāvatthī, um den Buddha zu sehen.
Tena kho pana, bhante, samayena bhagavā aññatarena samādhinā nisinno hoti, bhūjati ca nāma vessavaṇassa mahārājassa paricārikā bhagavantaṁ paccupaṭṭhitā hoti, pañjalikā namassamānā tiṭṭhati.
bhūjati → bhuñjatī (bj); bhujagī (sya-all, km); bhuñjati (pts1ed) | bhūjati ca → bhuñjatī (bj); bhujagī (sya-all) | tiṭṭhati atha khvāhaṁ → athakhvāhaṁ (bj) | aññatarena → aññatareṇa (pts) | bhūjati → bhuñjatī (pts) | mahārājassa → (pts) | tiṭṭhati → (pts) | bhūjati → bhuñjatī ca (cck: sī. pī.); bhujagī (cck: syā.) | bhujagī → a. evaṁ. sī. yu. bhuñjatī (sya-all note)Doch zu der Zeit saß der Buddha in eine Meditation versunken da. Und die himmlische Magd des Großen Königs Vessavaṇa mit Namen Bhūjati wartete dem Buddha auf; sie stand in Verehrung mit zusammengelegten Händen da.
Atha khvāhaṁ, bhante, bhūjatiṁ etadavocaṁ:
bhūjatiṁ → bhuñjatiṁ (bj); bhujagiṁ (sya-all) | atha khvāhaṁ → athakhohaṁ (sya-all) | khvāhaṁ → kho haṁ (pts) | bhūjatiṁ etadavocaṁ → bhuñjatiṁ etad avocaṁ (pts) | atha khvāhaṁ → athakhvāhaṁ (bjt)Ich sagte zu ihr:
‘abhivādehi me tvaṁ, bhagini, bhagavantaṁ:
+ → tvaṁ (pts)‚Schwester, bitte verbeuge dich für mich vor dem Buddha und sage:
“sakko, bhante, devānamindo sāmacco saparijano bhagavato pāde sirasā vandatī”’ti.
vandatīti → vandatī ti (ms2005) | devānamindo → devānam indo (pts)„Herr, Sakka der Götterfürst mit seinen Dienern und seinem Gefolge beugt seinen Kopf zu deinen Füßen.“‘
Evaṁ vutte, bhante, sā bhūjati maṁ etadavoca:
bhūjati → bhuñjati (bj); bhujagī (sya-all) | bhante sā bhūjati → bhuñjatī (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Darauf sagte sie zu mir:
‘akālo kho, mārisa, bhagavantaṁ dassanāya;‚Es ist die falsche Zeit, um den Buddha zu sehen,
paṭisallīno bhagavā’ti.
paṭisallīno bhagavāti → patisallīno bhagavā ti (pts)er ist in Klausur.‘
‘Tena hi, bhagini, yadā bhagavā tamhā samādhimhā vuṭṭhito hoti, atha mama vacanena bhagavantaṁ abhivādehi:
hi → hī (cck) | tena hi → tenahi (th)‚Nun, Schwester, dann überbringe bitte meine Botschaft, wenn der Buddha aus dieser Versenkung heraustritt.‘
“sakko, bhante, devānamindo sāmacco saparijano bhagavato pāde sirasā vandatī”’ti.
vandatīti → vandatī ti (ms2005) | devānamindo → devānam indo (pts)
Kacci me sā, bhante, bhaginī bhagavantaṁ abhivādesi?Ich hoffe, diese Schwester hat sich vor dir verbeugt?
Sarati bhagavā tassā bhaginiyā vacanan”ti?
vacananti → vacanantī (bj) | vacananti → vacanan ti (pts)Erinnerst du dich, was sie sagte?“
“Abhivādesi maṁ sā, devānaminda, bhaginī, sarāmahaṁ tassā bhaginiyā vacanaṁ.
devānaminda → devānam inda (pts) | sarāmahaṁ → sarām ahaṁ (pts)„Sie verbeugte sich, Götterfürst; und ich erinnere mich, was sie sagte.
Api cāhaṁ āyasmato nemisaddena tamhā samādhimhā vuṭṭhito”ti.
āyasmato nemisaddena → cakkanemisaddena (sya-all, km) | āyasmato → āyasmato ca (bj, pts) | nemisaddena → cakkanemisaddena (cck: syā.) | api cāhaṁ → apicāhaṁ (th) | nemisaddena → ca nemi-saddena (pts) | vuṭṭhitoti → vuṭṭhito ti (pts)Ich erinnere mich auch, dass es das Geräusch deiner Wagenräder war, das mich aus dieser Versenkung herausholte.“
“Ye te, bhante, devā amhehi paṭhamataraṁ tāvatiṁsakāyaṁ upapannā, tesaṁ me sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ:
upapannā tesaṁ → uppannā tesam (pts) | paṭiggahitaṁ → paṭiggahītaṁ (pts) | paṭhamataraṁ tāvatiṁsakāyaṁ upapannā tesaṁ → paṭhamataram tāvatiṁsa-kāyaṁ uppannā tesam (pts)„Herr, ich habe unter den Augen der Götter, die vor mir in der Schar der Dreiunddreißig wiedergeboren waren, gehört und gelernt:
‘yadā tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā, dibbā kāyā paripūrenti, hāyanti asurakāyā’ti.
paripūrenti → paripūranti (bj) | sammāsambuddhā → sammā-sambuddhā (pts) | asurakāyāti → asura-kāyā ti (pts)‚Wenn ein Klargewordener, ein Vollendeter, ein vollkommen erwachter Buddha in der Welt erscheint, schwellen die himmlischen Heere an und die Heere der Titanen schrumpfen.‘
Taṁ me idaṁ, bhante, sakkhidiṭṭhaṁ yato tathāgato loke uppanno arahaṁ sammāsambuddho, dibbā kāyā paripūrenti, hāyanti asurakāyāti.
paripūrenti → paripūranti (bj) | asurakāyāti → asurakāyā ti (bjt, pts) | taṁ → tam (pts) | sakkhidiṭṭhaṁ → sakkhi-diṭṭhaṁ (pts) | sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts)Und ich habe das mit eigenen Augen gesehen.
2.1. Gopakavatthu2.1. Gopikās Geschichte
Idheva, bhante, kapilavatthusmiṁ gopikā nāma sakyadhītā ahosi buddhe pasannā dhamme pasannā saṅghe pasannā sīlesu paripūrakārinī.
paripūrakārinī → paripūrīkārinī (sya-all) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts) | idheva → idh eva (pts) | sakyadhītā → sakya-dhītā (pts)Gerade hier in Kapilavatthu lebte eine Sakyer-Dame mit Namen Gopikā, die Zuversicht zum Buddha, zur Lehre und zum Saṅgha hatte und die ihre Tugend erfüllt hatte.
Sā itthittaṁ virājetvā purisattaṁ bhāvetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā.
itthittaṁ → itthicittaṁ (cck, pts1ed); itthīcittaṁ (sya1ed, sya2ed, km) | purisattaṁ → purisacittaṁ (sya-all, km, pts1ed) | itthittaṁ → itthīcittaṁ (sya-all); itthicittaṁ (pts) | purisattaṁ → purisacittaṁ (pts) | upapannā → uppannā (pts) | itthittaṁ → itthicittaṁ (cck: syā.) | purisattaṁ → purisacittaṁ (cck: syā.) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | purisattaṁ → purisa-cittaṁ (pts) | paraṁ → param (pts)Sie verlor die Bindung an ihre Weiblichkeit und entwickelte Männlichkeit. Als ihr Körper auseinanderbrach, nach dem Tod, wurde sie an einem guten Ort wiedergeboren, in einer himmlischen Welt.
Devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sahabyataṁ amhākaṁ puttattaṁ ajjhupagatā.
ajjhupagatā tatrapi → ajjhūpagatā tatra pi (pts) | tāvatiṁsānaṁ sahabyataṁ → tāvatiṁsānam sahavyataṁ (pts)Unter den Göttern der Dreiunddreißig wurde sie einer meiner Söhne.
Tatrapi naṁ evaṁ jānanti:
tatrapi → tatrāpi (sya-all) | tatrapi → tatra pi (pts)Dort kannte man ihn
‘gopako devaputto, gopako devaputto’ti.
devaputto → deva-putto (pts) | devaputtoti → deva-putto ti (pts)als den Ortsgott Gopaka.
Aññepi, bhante, tayo bhikkhū bhagavati brahmacariyaṁ caritvā hīnaṁ gandhabbakāyaṁ upapannā.
upapannā → uppannā (pts) | aññepi → aññe pi (bjt, pts)Drei andere, drei Mönche, die unter dem Buddha das geistliche Leben geführt hatten, wurden derweil in einem niedrigeren Zentaurenreich wiedergeboren.
Te pañcahi kāmaguṇehi samappitā samaṅgībhūtā paricārayamānā amhākaṁ upaṭṭhānaṁ āgacchanti amhākaṁ pāricariyaṁ.
samaṅgībhūtā → samaṅgibhūtā (bj, sya-all, pts) | upaṭṭhānaṁ āgacchanti → upaṭṭhānamāgacchanti (bjt) | kāmaguṇehi → kāma-guṇehi (pts) | samaṅgībhūtā → samaṅgi-bhūtā (pts)Dort vergnügten sie sich, versorgt und ausgestattet mit den fünf Sinnesreizen, und wurden meine Diener und Aufwärter.
Te amhākaṁ upaṭṭhānaṁ āgate amhākaṁ pāricariyaṁ gopako devaputto paṭicodesi:
gopako → gopako nāma (bj) | upaṭṭhānaṁ āgate → upaṭṭhānamāgate (bjt) | devaputto → deva-putto (pts)Dafür schalt Gopaka sie:
‘kutomukhā nāma tumhe, mārisā, tassa bhagavato dhammaṁ assuttha—
assuttha → assutthā (bj); āyūhittha (sya-all, km); assutvā (pts1ed) | assuttha ahañhi → assutthā ahaṁ hi (bj); āyūhittha ahaṁ hi (sya-all) | assuttha ahañhi nāma → assutvā ahaṁ hi (pts) | assuttha → āyuhittha (cck: syā.) | kutomukhā → kuto-mukhā (pts)‚Kameraden, wo in aller Welt seid ihr gewesen, als ihr die Lehre des Buddha gehört habt!
ahañhi nāma itthikā samānā buddhe pasannā dhamme pasannā saṅghe pasannā sīlesu paripūrakārinī itthittaṁ virājetvā purisattaṁ bhāvetvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā, devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sahabyataṁ sakkassa devānamindassa puttattaṁ ajjhupagatā.
samānā → samāna (bj) | paripūrakārinī itthittaṁ → paripūrīkārinī itthīcittaṁ (sya-all) | purisattaṁ → purisacittaṁ (sya-all, pts) | itthittaṁ → itthicittaṁ (pts) | upapannā → uppannā (pts) | ajjhupagatā idhāpi → ajjhūpagatā idha pi (pts) | ahañhi → ahaṁ hi (bjt) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | ahañhi → hi (th) | saṅghe → saṁghe (ms2005, pts) | ahañhi nāma → ahaṁ hi (pts) | itthittaṁ → itthi-cittaṁ (pts) | paraṁ → param (pts) | sahabyataṁ → sahavyataṁ (pts) | devānamindassa → devānam indassa (pts)Als ich noch eine Frau war, hatte ich Zuversicht zum Buddha, zur Lehre und zum Saṅgha und hatte meine Tugend erfüllt. Ich verlor die Bindung an meine Weiblichkeit und entwickelte Männlichkeit. Als mein Körper auseinanderbrach, nach dem Tod, wurde ich an einem guten Ort wiedergeboren, in einer himmlischen Welt. Unter den Göttern der Dreiunddreißig wurde ich einer von Sakkas Söhnen.
Idhāpi maṁ evaṁ jānanti:
idhāpi → idha pi (pts)Hier kennt man mich als
“gopako devaputto gopako devaputto”ti.
devaputtoti → devaputto ti (ms2005) | devaputto → deva-putto (pts) | devaputtoti → deva-putto ti (pts)den Ortsgott Gopaka.
Tumhe pana, mārisā, bhagavati brahmacariyaṁ caritvā hīnaṁ gandhabbakāyaṁ upapannā.
upapannā → uppannā (pts) | gandhabbakāyaṁ upapannā → gandhabba-kāyaṁ uppannā (pts)Aber ihr, die ihr unter dem Buddha das geistliche Leben geführt habt, wurdet in dem niedrigeren Zentaurenreich wiedergeboren.
Duddiṭṭharūpaṁ vata bho addasāma, ye mayaṁ addasāma sahadhammike hīnaṁ gandhabbakāyaṁ upapanne’ti.
bho → (pts) | upapanneti → uppanne ti (pts) | duddiṭṭharūpaṁ → duddiṭṭha-rūpaṁ (pts) | gandhabbakāyaṁ upapanneti → gandhabba-kāyaṁ uppanne ti (pts)Es ist wahrlich ein trauriger Anblick, dass Gefährten in der Lehre in einem niedrigeren Zentaurenreich wiedergeboren sind.‘
Tesaṁ, bhante, gopakena devaputtena paṭicoditānaṁ dve devā diṭṭheva dhamme satiṁ paṭilabhiṁsu kāyaṁ brahmapurohitaṁ, eko pana devo kāme ajjhāvasi.
devo → devo te va (pts) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th, pts) | devaputtena → deva-puttena (pts)Als sie so von Gopaka gescholten wurden, fanden zwei dieser Götter auf der Stelle ihre Erinnerung wieder. Sie gelangten zur Schar der Priester Brahmās. Doch ein Gott blieb der Sinnlichkeit verhaftet.
‘Upāsikā cakkhumato ahosiṁ, nāmampi mayhaṁ ahu “gopikā”ti;
gopikāti → gopikā ti (bjt, ms2005, pts) | nāmampi → nāmaṁpi (th) | nāmampi → nāmam pi (pts)‚„Ich war eine Laienanhängerin des Klaräugigen und mein Name war Gopikā. Buddhe ca dhamme ca abhippasannā, saṅghañcupaṭṭhāsiṁ pasannacittā.
saṅghañcupaṭṭhāsiṁ → saṁghañcupaṭṭhāsiṁ (ms2005) | saṅghañcupaṭṭhāsiṁ pasannacittā → saṁghañ upaṭṭhāsiṁ pasanna-cittā (pts)Dem Buddha und der Lehre war ich ergeben und diente mit Ergebenheit dem Saṅgha.Tasseva buddhassa sudhammatāya, sakkassa puttomhi mahānubhāvo;
tasseva → tass eva (pts) puttomhi → putto mhi (pts)Wegen der klaren Richtigkeit der Lehre des Buddha bin ich jetzt ein mächtiger, majestätischer Sohn Sakkas, Mahājutīko tidivūpapanno, jānanti maṁ idhāpi “gopako”ti.
mahājutīko → mahājutiko (sya-all, pts) | mahājutīko → mahā-jutiko (pts) jānanti → jānanti pi (pts) | gopakoti → gopako ti (bjt, ms2005) | idhāpi gopakoti → idha gopako ti (pts)im dritten Himmel wiedergeboren; und hier kennt man mich als Gopaka.Athaddasaṁ bhikkhavo diṭṭhapubbe, gandhabbakāyūpagate vasīne;
athaddasaṁ → addasaṁ (sya-all) | athaddasaṁ → ath addasaṁ (pts) | diṭṭhapubbe → diṭṭha-pubbe (pts) gandhabbakāyūpagate vasīne → gandhabbakāyūpagatevahīne (bj) | vasīne imehi → vasine ime hi (sya-all) | gandhabbakāyūpagate → gandhabba-kāyūpagate (pts)Dann sah ich Mönche, die ich vorher gesehen hatte, die jetzt in den Reihen der Zentauren lebten. Imehi te gotamasāvakāse, ye ca mayaṁ pubbe manussabhūtā.
gotamasāvakāse → gotamasāvakā se (bjt) | imehi → ime hi (th, pts) | gotamasāvakāse → gotama-sāvakāse (pts) manussabhūtā → manussa-bhūtā (pts)Sie waren Schüler Gotamas, als ich ein Mensch war.Annena pānena upaṭṭhahimhā, pādūpasaṅgayha sake nivesane;
pādūpasaṅgayha → pādūpasaṁgayha (bjt, pts)Ich bediente sie mit Speise und Trank und umschlang ihre Füße in meinem Heim. Kutomukhā nāma ime bhavanto, buddhassa dhammāni paṭiggahesuṁ.
kutomukhā → kuto-mukhā (pts) buddhassa dhammāni paṭiggahesuṁ → buddhassa dhammaṁ na paṭiggahesuṁ (sya-all, km, pts1ed) | dhammāni → dhammaṁ na (sya-all, pts) | paṭiggahesuṁ → buddhassa dhammaṁ na paṭiggahesuṁ (cck: syā.)Wo in aller Welt sind diese guten Herren gewesen, als sie die Lehre des Buddha lernten?Paccattaṁ veditabbo hi dhammo, sudesito cakkhumatānubuddho;Denn jeder muss selbst die Lehre erkennen, die so gut dargelegt ist, vom Klaräugigen verwirklicht. Ahañhi tumheva upāsamāno, sutvāna ariyāna subhāsitāni.
ahañhi tumheva upāsamāno → ahaṁpi tumhe va upāsamānā (sya-all) | ahañhi → ahaṁ hi (bjt) | ahañhi tumheva upāsamāno → aham pi tumhe ca upāsamānā (pts) sutvāna ariyāna → sutvā ariyānaṁ (bj) | ariyāna → ariyānaṁ (sya-all)Ich war eine, die euch gefolgt ist, nachdem ich die erlesenen Worte der Edlen gehört hatte.Sakkassa puttomhi mahānubhāvo, mahājutīko tidivūpapanno;
puttomhi → putto mhi (pts) mahājutīko → mahājutiko (sya-all, pts)Jetzt bin ich ein mächtiger, majestätischer Sohn Sakkas, im dritten Himmel wiedergeboren. Tumhe pana seṭṭhamupāsamānā, anuttaraṁ brahmacariyaṁ caritvā.
seṭṭhamupāsamānā anuttaraṁ → seṭṭham upāsamānā anuttare (pts) anuttaraṁ → anuttare (sya-all)Doch ihr seid dem Besten der Menschen gefolgt und habt das unübertreffliche geistliche Leben geführt,Hīnaṁ kāyaṁ upapannā bhavanto, anānulomā bhavatūpapatti;
hīnaṁ kāyaṁ → hīnakāyaṁ (sya-all, pts) | hīnaṁ kāyaṁ → hīna-kāyaṁ (pts) bhavatūpapatti → bhavatopapatti (bj)und doch seid ihr in einem niedrigeren Bereich wiedergeboren, eine Wiedergeburt, die euch nicht ansteht. Duddiṭṭharūpaṁ vata addasāma, sahadhammike hīnakāyūpapanne.
sahadhammike → sadhammike (pts) | sahadhammike hīnakāyūpapanne → sadhammike hīna-kāyūpapanne (pts)Einen traurigen Anblick sehe ich da, gute Herren, gefährten in der Lehre in einem niedrigeren Bereich.Gandhabbakāyūpagatā bhavanto, devānamāgacchatha pāricariyaṁ;
gandhabbakāyūpagatā → gandhabba-kāyūpagatā (pts) devānamāgacchatha → devānam āgacchatha (pts)Unter Zentauren wiedergeboren, nur um den Göttern aufzuwarten. Agāre vasato mayhaṁ, imaṁ passa visesataṁ.
imaṁ → idaṁ (pts)Unterdessen habe ich im Haus gelebt – doch seht, wie erhaben ich jetzt bin!Itthī hutvā svajja pumomhi devo, dibbehi kāmehi samaṅgibhūto’;
itthī → itthi (bj, pts) | svajja → svājja (sya-all) | devo → devā (sya-all) | pumomhi → pumo mhi (pts)Ich war eine Frau und bin jetzt ein männlicher Gott, mit himmlischen Sinnenfreuden gesegnet.“ Te coditā gotamasāvakena, saṁvegamāpādu samecca gopakaṁ.
gotamasāvakena → gotama-sāvakena (pts) saṁvegamāpādu → saṁvegamāpāduṁ (bj) | saṁvegamāpādu → saṁvegam āpādu (pts)Als sie so von einem Schüler Gotamas gescholten wurden und als sie Gopaka verstanden, wurden sie von Dringlichkeit ergriffen.‘Handa viyāyāma byāyāma, mā no mayaṁ parapessā ahumhā’;
byāyāma → viyāyamāma (bj, sya-all, km, pts1ed) | viyāyāma → byāyamāma (bj); vigāyāma (sya-all, km); vitāyāma (pts1ed) | viyāyāma byāyāma → byāyamāma viyāyamāma (bj); vigāyāma viyāyamāma (sya-all); vitāyāma viyāyamāma (pts) | viyāyāma → vigāyāma (cck: syā.); vitāyāma (cck: pī.) | byāyāma → viyāyamāma (cck: sī. pī.) ahumhā → ahumha (bj, pts)„Wir wollen uns bemühen und anstrengen – wir werden nicht mehr anderen dienen!“ Tesaṁ duve vīriyamārabhiṁsu, anussaraṁ gotamasāsanāni.
vīriyamārabhiṁsu anussaraṁ → vīriyam ārabhiṁsu anussarā (pts) | vīriyamārabhiṁsu → viriyaṁ ārabhiṁsu (bjt) anussaraṁ → anussarā (pts)Zwei von ihnen rüttelten ihre Energie auf und erinnerten sich an die Anleitung des Buddha.Idheva cittāni virājayitvā, kāmesu ādīnavamaddasaṁsu;
idheva → idh eva (pts) ādīnavamaddasaṁsu → ādīnavamaddasiṁsu (sya-all, pts) | ādīnavamaddasaṁsu → ādīnavam addasiṁsu (pts)Auf der Stelle schwand ihre Leidenschaft, da sie die Nachteile der Sinnenfreuden sahen. Te kāmasaṁyojanabandhanāni, pāpimayogāni duraccayāni.
kāmasaṁyojanabandhanāni pāpimayogāni → kāmasaññojanabandhanāni pāpimato yogāni (sya-all) | kāmasaṁyojanabandhanāni → kāma-saṁyojana-bandhanāni (pts) pāpimayogāni → yogāni (th) | pāpimayogāni → pāpima-yogāni (pts)Die Fesseln und Ketten der Sinnenfreuden – die Bande des Bösen, so schwer zu zerreißen –Nāgova sannāni guṇāni chetvā, deve tāvatiṁse atikkamiṁsu;
sannāni guṇāni → sandānaguṇāni (bj, pts1ed); santāni guṇāni (sya-all, km) | sannāni → santāni (sya-all) | nāgova sannāni guṇāni chetvā → nāgo va sandānaguṇāni bhetvā (pts) | guṇāni → sandānaguṇāni (cck: sī. pī.); santāni guṇāni (cck: syā.) | chetvā → bhetvā (sya-all: sī.)sie haben sie gesprengt wie ein Elefantenbulle seine Stricke und sind an den Dreiunddreißig vorbeigezogen. Saindā devā sapajāpatikā, sabbe sudhammāya sabhāyupaviṭṭhā.
saindā devā sapajāpatikā → saindadevā sapajāpatīkā (sya-all, pts) | saindā devā sapajāpatikā → sa-inda-devā sa-pajāpatīkā (pts) sabhāyupaviṭṭhā → sabhāy uviṭṭhā (pts)Die Götter mit Indra und dem Urvater waren alle in der Halle des Klaren Rechts versammelt.Tesaṁ nisinnānaṁ abhikkamiṁsu, vīrā virāgā virajaṁ karontā;
tesaṁ nisinnānaṁ abhikkamiṁsu → te saṁnisinnānaṁ atikkamiṁsu (bj); tesannisinnā na atikkamiṁsu (sya-all) | tesaṁ nisinnānaṁ abhikkamiṁsu → te sannisinnānam atikkamiṁsu (pts)Als sie da saßen, zogen die beiden an ihnen vorbei, die wunschlosen Helden, die Reinheit übten. Te disvā saṁvegamakāsi vāsavo, devābhibhū devagaṇassa majjhe.
saṁvegamakāsi → saṁvegam akāsi (pts)Als er sie sah, wurde Vāsava von Dringlichkeit ergriffen; der Herr der Götter sagte inmitten der Gruppe:‘Imehi te hīnakāyūpapannā, deve tāvatiṁse abhikkamanti’;
imehi → ime hi (bjt, th, pts) | hīnakāyūpapannā → hīna-kāyūpapannā (pts) deve tāvatiṁse abhikkamanti → devetāvatiṁse atikkamanti (bj) | abhikkamanti saṁvegajātassa vaco → atikkamanti saṁvegajātassava te (sya-all) | abhikkamanti → atikkamanti (pts)„Diese waren in dem niedrigeren Zentaurenreich geboren, doch jetzt ziehen sie an uns vorbei!“ Saṁvegajātassa vaco nisamma, so gopako vāsavamajjhabhāsi.
saṁvegajātassa vaco → saṁvegajātassava te (th) | saṁvegajātassa → saṁvega-jātassa (pts) so → (sya-all) | vāsavamajjhabhāsi → vāsavaṁ ajjhabhāsi (th, pts)Gopaka beherzigte die Rede des so Bewegten und wandte sich an Vāsava:‘Buddho janindatthi manussaloke, kāmābhibhū sakyamunīti ñāyati;
janindatthi → pan ind atthi (pts) | janindatthi manussaloke → pan ind atthi manussa-loke (pts)„Da ist ein Buddha in der Welt, ein Herr der Menschen. man kennt ihn als den Abgeklärten aus dem Sakyerstamm, er hat die Sinne gemeistert. Tasseva te puttā satiyā vihīnā, coditā mayā te satimajjhalatthuṁ’.
tasseva te → tassete (bj, pts) | tasseva te → tass ete (pts) coditā → cuditā (sya-all); cūtā (pts) | satimajjhalatthuṁ → sati paccalatthuṁ (sya-all, pts)Diese seine Söhne hatten ihre Erinnerung verloren und gewannen sie zurück, als sie von mir gescholten wurden.Tiṇṇaṁ tesaṁ āvasinettha eko, gandhabbakāyūpagato vasīno;
āvasinettha → vasīnettha (bj); avasinettha (sya-all, km); avasīnettha (pts1ed) | āvasinettha → avasīn ettha (pts) | āvasinettha → avasīnettha (cck: pī.) vasīno → vahīno (bj) | gandhabbakāyūpagato → gandhabba-kāyūpagato (pts)Von Dreien lebt einer weiterhin in den Reihen der Zentauren. Dve ca sambodhipathānusārino, devepi hīḷenti samāhitattā.
ca → ceca (bj) | ca sambodhipathānusārino → va sambodhipadānusārino (sya-all) | ca sambodhipathānusārino → eva sambodhi-pathānusārino (pts) devepi → deve pi (pts)Doch zwei besannen sich auf den Weg zum Erwachen und, gesammelt, schlagen sie selbst das Götterdasein aus.Etādisī dhammappakāsanettha, na tattha kiṅkaṅkhati koci sāvako;
dhammappakāsanettha → dhammapakāsanettha (th) | dhammappakāsanettha → dhamma-pakāsan ettha (pts) kiṅkaṅkhati → kiṁkaṅkhati (my, ms2005) | kiṅkaṅkhati → kiṁ kaṅkhati (bjt, th) | kiṅkaṅkhati → kiṁ kaṁkhati (pts)So wird die Lehre hier erhellt: kein einziger Schüler bezweifelt das. Nitiṇṇaoghaṁ vicikicchachinnaṁ, buddhaṁ namassāma jinaṁ janindaṁ.
nitiṇṇaoghaṁ vicikicchachinnaṁ → nitthiṇṇaoghaṁ vicikicchachājinnaṁ (bj) | nitiṇṇaoghaṁ → nittiṇṇaoghaṁ (th) | nitiṇṇaoghaṁ vicikicchachinnaṁ → nittiṇṇa-oghaṁ vicikiccha-chinnaṁ (pts)Wir verehren den Buddha, den Sieger, den Herrn der Menschen, der die Flut überquert und den Zweifel abgeschnitten hat.Yaṁ te dhammaṁ idhaññāya, visesaṁ ajjhagaṁsu te;
yaṁ te → yante (bjt) | yaṁ → yan (pts) | idhaññāya → idh aññāya (pts) ajjhagaṁsu → ajjhagamaṁsu (sya-all); ajjhagamaṁsuṁ (km) | ajjhagaṁsu → ajjhagamaṁsu (cck: syā.)Sie erlangten Erhabenheit entsprechend dem Ausmaß, zu dem sie die Lehre hier verstanden; Kāyaṁ brahmapurohitaṁ, duve tesaṁ visesagū.
brahmapurohitaṁ → brahmapurohita (bjt) | brahmapurohitaṁ → brahma-purohitaṁ (pts)zwei von ihnen ragten in der Schar von Brahmās Priestern heraus.“‘Tassa dhammassa pattiyā, āgatamhāsi mārisa;
āgatamhāsi → āgatamhāpi (sya-all); āgat amhāse (pts)Um diese Lehre zu erfassen, sind wir hierhergekommen, Kamerad. Katāvakāsā bhagavatā, pañhaṁ pucchemu mārisā”ti.
katāvakāsā → katokāsā (pts)Wenn der Buddha mir die Gelegenheit gibt, möchte ich eine Frage stellen, Kamerad.“
Atha kho bhagavato etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)Da dachte der Buddha:
“dīgharattaṁ visuddho kho ayaṁ yakkho, yaṁ kiñci maṁ pañhaṁ pucchissati, sabbaṁ taṁ atthasañhitaṁyeva pucchissati, no anatthasañhitaṁ.
yakkho → sakko (bj, sya-all, km, pts1ed) | ayaṁ yakkho → ayaṁsakko (bj) | yakkho yaṁ kiñci → sakko yaṅkiñci (sya-all) | yakkho → sakko (pts) | anatthasañhitaṁ yañcassāhaṁ → anatthasaṁhitaṁ yam assāhaṁ (pts) | yakkho → sakko (cck: sī. syā. pī.) | atthasañhitaṁyeva → atthasaṁhitaṁ yeva (bjt) | anatthasañhitaṁ → anatthasaṁhitaṁ yaṁ (bjt) | sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (th) | dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts) | atthasañhitaṁyeva → attha-saṁhitaṁ yeva (pts) | anatthasañhitaṁ → anattha-saṁhitaṁ (pts)„Seit langem schon führt dieser Geist jetzt ein reines Leben. Jede Frage, die er mir stellt, wird von Nutzen sein, nicht nutzlos.
Yañcassāhaṁ puṭṭho byākarissāmi, taṁ khippameva ājānissatī”ti.
yañcassāhaṁ → cassāhaṁ (bjt) | yañcassāhaṁ → yam assāhaṁ (pts) | byākarissāmi → vyākarissāmi (pts) | khippameva → khippam eva (pts)Und er wird jede Antwort, die ich auf seine Frage gebe, schnell verstehen.“
Atha kho bhagavā sakkaṁ devānamindaṁ gāthāya ajjhabhāsi:
atha kho → athakho (th) | devānamindaṁ → devānam indaṁ (pts)Da redete der Buddha Sakka mit einer Strophe an:
“Puccha vāsava maṁ pañhaṁ, yaṁ kiñci manasicchasi;
yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | manasicchasi → manas icchasi (pts)„Stell deine Frage, Vāsava, frag, was du möchtest. Tassa tasseva pañhassa, ahaṁ antaṁ karomi te”ti.
tasseva → tass eva (pts) teti → te ti (pts)Jede einzelne Frage, die du hast, werde ich lösen.“
Paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito.
paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito → paṭhamabhāṇavāraṁ niṭṭhitaṁ (bjt) | paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito → paṭhamabhāṇavāraṁ (th)Der erste Abschnitt zum Aufsagen ist zu Ende.
Katāvakāso sakko devānamindo bhagavatā imaṁ bhagavantaṁ paṭhamaṁ pañhaṁ apucchi:
devānamindo bhagavatā imaṁ bhagavantaṁ → devānamindo bhagavantaṁ imaṁ (pts1ed) | apucchi kiṁsaṁyojanā → apucchida kiṁsaññojanā (bj) | devānamindo bhagavatā → devānam indo bhagavantaṁ (pts) | bhagavantaṁ → (pts) | apucchi → pucchi (pts) | bhagavantaṁ → devānamindo bhagavantaṁ imaṁ (cck: sī. pī.)Als er diese Gelegenheit vom Buddha erhalten hatte, stellte Sakka die erste Frage:
“Kiṁsaṁyojanā nu kho, mārisa, devā manussā asurā nāgā gandhabbā ye caññe santi puthukāyā, te:
kiṁsaṁyojanā → kiṁ saṁyojanā (my) | kiṁsaṁyojanā → kiṁsaññojanā (bjt, th) | kiṁsaṁyojanā → kiṁ-saṁyojanā (pts) | caññe → aññe (pts)„Kamerad, welche Fesseln binden Götter, Menschen, Titanen, Drachen, Zentauren oder was immer es sonst an vielfältigen Lebewesen gibt,
‘averā adaṇḍā asapattā abyāpajjā viharemu averino’ti iti ca nesaṁ hoti, atha ca pana saverā sadaṇḍā sasapattā sabyāpajjā viharanti saverino”ti?
ca → ce (bj, pts) | averā → averātha (sya-all) | abyāpajjā → abyāpajjhā (sya-all, pts) | sabyāpajjā viharanti → sabyāpajjhā viharachti (sya-all) | sabyāpajjā → savyāpajjhā (pts) | saverinoti → verino ti (pts) | abyāpajjā → avyāpajjhu (bj: PTS) | abyāpajjā → avyāpajjhā (pts) | averinoti → averino ti (pts)sodass sie, obwohl sie von Feindschaft, Gewalt, Feindseligkeit und Hass frei sein wollen, dennoch weiterhin mit Feindschaft, Gewalt, Feindseligkeit und Hass leben?“
Itthaṁ sakko devānamindo bhagavantaṁ pañhaṁ apucchi.
bhagavantaṁ pañhaṁ → imaṁ paṭhamaṁ pañhaṁ (pts1ed) | bhagavantaṁ → bhagavantaṁ imaṁ paṭhamaṁ (pts) | pañhaṁ → imaṁ paṭhamaṁ pañhaṁ (cck: sī. pī.) | devānamindo → devānam indo (pts)So war Sakkas Frage an den Buddha.
Tassa bhagavā pañhaṁ puṭṭho byākāsi:
byākāsi → vyākāsi (pts)Und der Buddha antwortete ihm:
“Issāmacchariyasaṁyojanā kho, devānaminda, devā manussā asurā nāgā gandhabbā ye caññe santi puthukāyā, te:
issāmacchariyasaṁyojanā → issāmacchariyasaññoyojanā (bj) | issāmacchariyasaṁyojanā → issāmacchariyasaññojanā (th) | issāmacchariyasaṁyojanā → issā-macchariya-saṁyojanā (pts) | devānaminda → devānam inda (pts) | caññe → aññe (pts)„Götterfürst, die Fesseln der Eifersucht und des Geizes binden Götter, Menschen, Titanen, Drachen, Zentauren oder was immer es sonst an vielfältigen Lebewesen gibt,
‘averā adaṇḍā asapattā abyāpajjā viharemu averino’ti iti ca nesaṁ hoti, atha ca pana saverā sadaṇḍā sasapattā sabyāpajjā viharanti saverino”ti.
ca → ce (bj, pts) | abyāpajjā → abyāpajjhā (sya-all, pts) | sabyāpajjā viharanti → sabyāpajjhā viharantā (sya-all) | sabyāpajjā → savyāpajjhā (pts) | saverinoti → verino ti (pts) | saverinoti → saverino ti (bjt) | abyāpajjā → avyāpajjhā (pts) | averinoti → averino ti (pts)sodass sie, obwohl sie von Feindschaft, Gewalt, Feindseligkeit und Hass frei sein wollen, dennoch weiterhin mit Feindschaft, Gewalt, Feindseligkeit und Hass leben.“
Itthaṁ bhagavā sakkassa devānamindassa pañhaṁ puṭṭho byākāsi.
devānamindassa → devānam indassa (pts) | byākāsi → vyākāsi (pts)So war die Antwort des Buddha an Sakka.
Attamano sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṁ abhinandi anumodi:
devānamindo → devānam indo (pts)Erfreut begrüßte Sakka die Worte des Buddha und stimmte ihm zu:
“evametaṁ, bhagavā, evametaṁ, sugata.
evametaṁ → evam etaṁ (pts)„Das ist wirklich wahr, Gesegneter! Das ist wirklich wahr, Heiliger!
Tiṇṇā mettha kaṅkhā vigatā kathaṅkathā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṁ sutvā”ti.
pañhaveyyākaraṇaṁ → pañhassa veyyākaraṇaṁ (bj); pañhāveyyākaraṇaṁ (sya-all) | kathaṅkathā → kathaṁkathā (my, bjt, th, ms2005, pts) | mettha kaṅkhā → m ettha kaṁkhā (pts) | pañhaveyyākaraṇaṁ sutvāti → pañha-veyyākaraṇaṁ sutvā ti (pts)Als ich die Antwort des Buddha gehört habe, bin ich über den Zweifel hinausgegangen und habe mich von Unschlüssigkeit frei gemacht.“
Itiha sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttari pañhaṁ apucchi:
uttari → uttariṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | uttari pañhaṁ apucchi → uttariṁ pañhamapucchi (bj) | uttari → uttariṁ (cck, pts) | uttariṁ → uttariṁ (cck: sī. syā. pī.) | itiha → iti ha (pts) | devānamindo → devānaṁ indo (pts)Und dann stellte Sakka eine weitere Frage:
“Issāmacchariyaṁ pana, mārisa, kiṁnidānaṁ kiṁsamudayaṁ kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ;
issāmacchariyaṁ → issā-macchariyaṁ (pts) | kiṁnidānaṁ → kiṁ-nidānaṁ (pts) | kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ → kiṁ-jātikaṁ kiṁ-pabhavaṁ (pts)„Aber Kamerad, was ist die Quelle, der Ursprung, die Wiege und die Herkunft von Eifersucht und Geiz?
kismiṁ sati issāmacchariyaṁ hoti;
kismiṁ → kismiṁ hi (sya-all) | issāmacchariyaṁ → issā-macchariyaṁ (pts)Wenn was besteht, gibt es Eifersucht und Geiz?
kismiṁ asati issāmacchariyaṁ na hotī”ti?
kismiṁ → kismiṁ hi (sya-all) | hotīti → hotī ti (bjt) | issāmacchariyaṁ → issā-macchariyaṁ (pts)Wenn was nicht besteht, gibt es keine Eifersucht und keinen Geiz?“
“Issāmacchariyaṁ kho, devānaminda, piyāppiyanidānaṁ piyāppiyasamudayaṁ piyāppiyajātikaṁ piyāppiyapabhavaṁ;
issāmacchariyaṁ → issā-macchariyaṁ (pts) | devānaminda piyāppiyanidānaṁ piyāppiyasamudayaṁ piyāppiyajātikaṁ → devānam inda piyāppiya-nidānaṁ piyāppiya-samudayaṁ piyāppiya-jātikaṁ (pts)„Geliebtes und Ungeliebtes, Götterfürst, sind die Quelle von Eifersucht und Geiz.
piyāppiye sati issāmacchariyaṁ hoti,
piyāppiye → piyāppiye hi (pts) | issāmacchariyaṁ → issā-macchariyaṁ (pts)Wenn Geliebtes und Ungeliebtes bestehen, gibt es Eifersucht und Geiz.
piyāppiye asati issāmacchariyaṁ na hotī”ti.
issāmacchariyaṁ → issā-macchariyaṁ (pts)Wenn Geliebtes und Ungeliebtes nicht bestehen, gibt es keine Eifersucht und keinen Geiz.“
“Piyāppiyaṁ pana, mārisa, kiṁnidānaṁ kiṁsamudayaṁ kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ;
pana → kho pana (bj, csp1ed) | kiṁnidānaṁ kiṁsamudayaṁ kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ → kiṁ-nidānaṁ kiṁ-samudayaṁ kiṁ-jātikaṁ kiṁ-pabhavaṁ (pts)„Aber Kamerad, was ist die Quelle des Geliebten und des Ungeliebten?“
kismiṁ sati piyāppiyaṁ hoti;
kismiṁ asati piyāppiyaṁ na hotī”ti?
kismiṁ → kismī (bj)
“Piyāppiyaṁ kho, devānaminda, chandanidānaṁ chandasamudayaṁ chandajātikaṁ chandapabhavaṁ;
chandapabhavaṁ → chandappabhavaṁ (bjt)„Sehnen ist die Quelle des Geliebten und des Ungeliebten.“
chande sati piyāppiyaṁ hoti;
chande asati piyāppiyaṁ na hotī”ti.
“Chando pana, mārisa, kiṁnidāno kiṁsamudayo kiṁjātiko kiṁpabhavo;
Chando pana → kho pana (bj, csp1ed) | kiṁnidāno kiṁsamudayo → kiṁ-nidāno kiṁ-samudayo (pts) | kiṁpabhavo → kiṁ-pabhavo (pts)„Aber was ist die Quelle des Sehnens?“
kismiṁ sati chando hoti;
kismiṁ asati chando na hotī”ti?
“Chando kho, devānaminda, vitakkanidāno vitakkasamudayo vitakkajātiko vitakkapabhavo;
devānaminda vitakkanidāno → devānam inda vitakka-nidāno (pts) | vitakkajātiko vitakkapabhavo → vitakka-jātiko vitakka-pabhavo (pts)„Gedanken sind die Quelle des Sehnens.“
vitakke sati chando hoti;
vitakke asati chando na hotī”ti.
“Vitakko pana, mārisa, kiṁnidāno kiṁsamudayo kiṁjātiko kiṁpabhavo;
Vitakko pana → kho pana (bj, csp1ed) | kiṁnidāno kiṁsamudayo kiṁjātiko kiṁpabhavo → kiṁ-nidāno kiṁ-samudayo kiṁ-jātiko kiṁ-pabhavo (pts)„Aber was ist die Quelle der Gedanken?“
kismiṁ sati vitakko hoti;
kismiṁ asati vitakko na hotī”ti?
“Vitakko kho, devānaminda, papañcasaññāsaṅkhānidāno papañcasaññāsaṅkhāsamudayo papañcasaññāsaṅkhājātiko papañcasaññāsaṅkhāpabhavo;
devānaminda papañcasaññāsaṅkhānidāno papañcasaññāsaṅkhāsamudayo papañcasaññāsaṅkhājātiko papañcasaññāsaṅkhāpabhavo → devānam inda papañca-saññā-saṅkhānidāno papañca-saññā-saṅkhā-samudayo papañca-saññāsaṅkhā-jātiko papañca-saññā-saṅkhā-pabhavo (pts)„Urteile, die durch das Ausufern von Wahrnehmungen angetrieben sind, sind die Quelle der Gedanken.“
papañcasaññāsaṅkhāya sati vitakko hoti;
papañcasaññāsaṅkhāya → papañcasaññā-saṅkhāya (pts)
papañcasaññāsaṅkhāya asati vitakko na hotī”ti.
papañcasaññāsaṅkhāya → papañca-saññā-saṅkhāya (pts)
“Kathaṁ paṭipanno pana, mārisa, bhikkhu papañcasaññāsaṅkhānirodhasāruppagāminiṁ paṭipadaṁ paṭipanno hotī”ti?
papañcasaññāsaṅkhānirodhasāruppagāminiṁ paṭipadaṁ → papañcasaññāsaṅkhānirodhasāruppagāminīpaṭipadaṁ (bj, sya-all); papañcasaññāsaṅkhānirodhasāruppagāminipaṭipadaṁ (pts) | kathaṁ paṭipanno → kathaṁpaṭipanno (th) | papañcasaññāsaṅkhānirodhasāruppagāminiṁ paṭipadaṁ → papañcasaññāsaṅkhā nirodhasāruppagāminīpaṭipadaṁ (th) | + → somanassaṁ (th) | kathaṁ paṭipanno → kathaṁ-paṭipanno (pts) | papañcasaññāsaṅkhānirodhasāruppagāminiṁ paṭipadaṁ → papañcasaññā-saṅkhā-nirodha-sāruppa-gāmini-paṭipadaṁ (pts)„Aber wie übt ein Mönch angemessen für das Ziel des Aufhörens von Urteilen, die durch das Ausufern von Wahrnehmungen angetrieben sind?“
2.2. Vedanākammaṭṭhāna2.2. Meditation über die Gefühle
“Somanassampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
somanassampāhaṁ → somanassaṁ cāhaṁ (sya-all) | Somanassaṁpāhaṁ → pahaṁ (cck: sī. pī.); cāhaṁ (cck: syā. kaṁ.) | cāhaṁ → sabbavāresu pahanti pāṭho dissati (sya-all: sī.) | somanassampāhaṁ devānaminda → somanassaṁ p ahaṁ devānam inda (pts)„Götterfürst, ich sage, es gibt zwei Arten von Glück:
sevitabbampi, asevitabbampi.
sevitabbampi asevitabbampi domanassampāhaṁ → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpi domanassaṁ cāhaṁ (sya-all) | sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbaṁ pi asevitabbam pi (pts)das, das gepflegt werden soll, und das, das nicht gepflegt werden soll.
Domanassampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
domanassampāhaṁ → domanassaṁpāhaṁ (my) | domanassampāhaṁ → domanassaṁ cāhaṁ (th) | domanassampāhaṁ devānaminda → domanassaṁ p ahaṁ devānam inda (pts)Ich sage, es gibt zwei Arten von Traurigkeit:
sevitabbampi, asevitabbampi.
sevitabbampi asevitabbampi upekkhampāhaṁ → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpi upekkhaṁ cāhaṁ (sya-all) | sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi upekhaṁ p (pts)die, die gepflegt werden soll, und die, die nicht gepflegt werden soll.
Upekkhampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
upekkhampāhaṁ → upekkhaṁpāhaṁ (my) | upekkhampāhaṁ → upekkhaṁ cāhaṁ (th) | upekkhampāhaṁ devānaminda → ahaṁ devānam inda (pts)Ich sage, es gibt zwei Arten von Gleichmut:
sevitabbampi, asevitabbampi.
sevitabbampi asevitabbampi somanassampāhaṁ → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpi somanassaṁ cāhaṁ (sya-all) | sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi (pts)der, der gepflegt werden soll, und der, der nicht gepflegt werden soll.
Somanassampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi sevitabbampi, asevitabbampīti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
somanassampāhaṁ → somanassaṁpāhaṁ (my) | somanassampāhaṁ → somanassaṁ cāhaṁ (th) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpīti (th) | somanassampāhaṁ devānaminda → somanassaṁ p ahaṁ devānam inda (pts) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)Es gibt zwei Arten von Glück. Das habe ich gesagt, aber inwiefern habe ich es gesagt?
Tattha yaṁ jaññā somanassaṁNun, wenn du von einem Glück erkennst:
‘imaṁ kho me somanassaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpaṁ somanassaṁ na sevitabbaṁ.
abhivaḍḍhanti → abhivāḍḍhanti (pts) | evarūpaṁ → evarūpam (pts) | sevitabbaṁ → sevitabbam (pts)‚Wenn ich dieses Glück pflege, wachsen untaugliche Eigenschaften an und taugliche Eigenschaften verkümmern‘, dann sollst du diese Art von Glück nicht pflegen.
Tattha yaṁ jaññā somanassaṁWenn du aber von einem Glück erkennst:
‘imaṁ kho me somanassaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpaṁ somanassaṁ sevitabbaṁ.‚Wenn ich dieses Glück pflege, verkümmern untaugliche Eigenschaften und taugliche Eigenschaften wachsen an‘, dann sollst du diese Art von Glück pflegen.
Tattha yañce savitakkaṁ savicāraṁ, yañce avitakkaṁ avicāraṁ, ye avitakke avicāre, te paṇītatare.
te → se (pts1ed) | avitakke avicāre → avitakkaavicāre (bj) | te → (sya-all); se (pts) | te → se (cck: sī. pī.) | yañce → yaṁ ce (my) | yañce → yañ ce (pts)Und das, bei dem du den Geist nicht ausrichtest und hältst, ist besser als das, bei dem du den Geist noch ausrichtest und hältst.
Somanassampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi sevitabbampi, asevitabbampīti.
somanassampāhaṁ → somanassaṁ cāhaṁ (sya-all) | somanassampāhaṁ → somanassaṁpāhaṁ (my) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpīti (th) | somanassampāhaṁ devānaminda → somanassaṁ p ahaṁ devānam inda (pts) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts)Es gibt zwei Arten von Glück.
Iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | paṭicca vuttaṁ → paṭiccavuttaṁ (bjt) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)Das habe ich gesagt, und insofern habe ich es gesagt.
Domanassampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi sevitabbampi, asevitabbampīti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
domanassampāhaṁ → domanassaṁ cāhaṁ (sya-all) | domanassampāhaṁ → domanassaṁpāhaṁ (my) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpīti (th) | domanassampāhaṁ devānaminda → domanassaṁ p ahaṁ devānam inda (pts) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)Es gibt zwei Arten von Traurigkeit. Das habe ich gesagt, aber inwiefern habe ich es gesagt?
Tattha yaṁ jaññā domanassaṁNun, wenn du von einer Traurigkeit erkennst:
‘imaṁ kho me domanassaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpaṁ domanassaṁ na sevitabbaṁ.‚Wenn ich diese Traurigkeit pflege, wachsen untaugliche Eigenschaften an und taugliche Eigenschaften verkümmern‘, dann sollst du diese Art von Traurigkeit nicht pflegen.
Tattha yaṁ jaññā domanassaṁWenn du aber von einer Traurigkeit erkennst:
‘imaṁ kho me domanassaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpaṁ domanassaṁ sevitabbaṁ.‚Wenn ich diese Traurigkeit pflege, verkümmern untaugliche Eigenschaften und taugliche Eigenschaften wachsen an‘, dann sollst du diese Art von Traurigkeit pflegen.
Tattha yañce savitakkaṁ savicāraṁ, yañce avitakkaṁ avicāraṁ, ye avitakke avicāre, te paṇītatare.
avitakke avicāre → avitakkaavicāre (bj) | te → (sya-all); se (pts) | yañce → yaṁ ce (my) | yañce → yañ ce (pts)Und das, bei dem du den Geist nicht ausrichtest und hältst, ist besser als das, bei dem du den Geist noch ausrichtest und hältst.
Domanassampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi sevitabbampi, asevitabbampīti
domanassampāhaṁ → domanassaṁ cāhaṁ (sya-all) | domanassampāhaṁ → domanassaṁpāhaṁ (my) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpīti (th) | domanassampāhaṁ devānaminda → domanassaṁ p ahaṁ devānam inda (pts) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts)Es gibt zwei Arten von Traurigkeit.
iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | paṭicca vuttaṁ → paṭiccavuttaṁ (bjt) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)Das habe ich gesagt, und insofern habe ich es gesagt.
Upekkhampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi sevitabbampi, asevitabbampīti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
upekkhampāhaṁ → upekkhaṁ cāhaṁ (sya-all) | upekkhampāhaṁ → upekkhaṁpāhaṁ (my) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpīti (th) | upekkhampāhaṁ devānaminda → upekhaṁ p ahaṁ devānam inda (pts) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)Es gibt zwei Arten von Gleichmut. Das habe ich gesagt, aber inwiefern habe ich es gesagt?
Tattha yaṁ jaññā upekkhaṁ
jaññā upekkhaṁ → jaññāupekkhaṁ (bjt) | upekkhaṁ → upekhaṁ (pts)Nun, wenn du von einem Gleichmut erkennst:
‘imaṁ kho me upekkhaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpā upekkhā na sevitabbā.
upekkhaṁ → upekhaṁ (pts) | upekkhā → upekhā (pts)‚Wenn ich diesen Gleichmut pflege, wachsen untaugliche Eigenschaften an und taugliche Eigenschaften verkümmern‘, dann sollst du diese Art von Gleichmut nicht pflegen.
Tattha yaṁ jaññā upekkhaṁ
upekkhaṁ → upekkhā (bj) | upekkhaṁ → upekhaṁ (pts)Wenn du aber von einem Gleichmut erkennst:
‘imaṁ kho me upekkhaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpā upekkhā sevitabbā.
upekkhaṁ → upekhaṁ (pts) | upekkhā → upekhā (pts)‚Wenn ich diesen Gleichmut pflege, verkümmern untaugliche Eigenschaften und taugliche Eigenschaften wachsen an‘, dann sollst du diese Art von Gleichmut pflegen.
Tattha yañce savitakkaṁ savicāraṁ, yañce avitakkaṁ avicāraṁ, ye avitakke avicāre, te paṇītatare.
avitakke avicāre → avitakkaavicāre (bj) | te → (sya-all); se (pts) | yañce → yaṁ ce (my) | yañce → yañ ce (pts)Und das, bei dem du den Geist nicht ausrichtest und hältst, ist besser als das, bei dem du den Geist noch ausrichtest und hältst.
Upekkhampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi sevitabbampi, asevitabbampīti
upekkhampāhaṁ → upekkhaṁ cāhaṁ (sya-all) | upekkhampāhaṁ → upekkhaṁpāhaṁ (my) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpīti (th) | upekkhampāhaṁ devānaminda → upekhaṁ p ahaṁ devānam inda (pts) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts)Es gibt zwei Arten von Gleichmut.
iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idaṁ etaṁ (pts)Das habe ich gesagt, und insofern habe ich es gesagt.
Evaṁ paṭipanno kho, devānaminda, bhikkhu papañcasaññāsaṅkhānirodhasāruppagāminiṁ paṭipadaṁ paṭipanno hotī”ti.
papañcasaññāsaṅkhānirodhasāruppagāminiṁ paṭipadaṁ → papañcasaññāsaṅkhānirodhasāruppagāminīpaṭipadaṁ (bj, sya-all); papañcasaññāsaṅkhānirodhasāruppagāminipaṭipadaṁ (pts) | evaṁ paṭipanno → evaṁpaṭipanno (th) | devānaminda → devānam inda (pts) | papañcasaññāsaṅkhānirodhasāruppagāminiṁ paṭipadaṁ → papañcasaññā-saṅkhā-nirodha-sāruppa-gāmini-paṭipadaṁ (pts)So übt ein Mönch angemessen für das Ziel des Aufhörens von Urteilen, die durch das Ausufern von Wahrnehmungen angetrieben sind.“
Itthaṁ bhagavā sakkassa devānamindassa pañhaṁ puṭṭho byākāsi.
devānamindassa → devānam indassa (pts) | byākāsi → vyākāsi (pts)So war die Antwort des Buddha an Sakka.
Attamano sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṁ abhinandi anumodi:
devānamindo → devānam indo (pts)Erfreut begrüßte Sakka die Worte des Buddha und stimmte ihm zu:
“evametaṁ, bhagavā, evametaṁ, sugata.
evametaṁ → evam etaṁ (pts)„Das ist wirklich wahr, Gesegneter! Das ist wirklich wahr, Heiliger!
Tiṇṇā mettha kaṅkhā vigatā kathaṅkathā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṁ sutvā”ti.
pañhaveyyākaraṇaṁ → pañhābyākaraṇaṁ (sya-all) | kathaṅkathā → kathaṁkathā (my, bjt, th, ms2005) | mettha → m ettha (pts) | pañhaveyyākaraṇaṁ sutvāti → pañha-veyyākaraṇaṁ sutvā ti (pts)Als ich die Antwort des Buddha gehört habe, bin ich über den Zweifel hinausgegangen und habe mich von Unschlüssigkeit frei gemacht.“
2.3. Pātimokkhasaṁvara2.3. Zügelung in der Ordenssatzung
Itiha sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttari pañhaṁ apucchi:
uttari → uttariṁ (bj, cck, sya-all, pts) | itiha → iti ha (pts) | devānamindo → devānam indo (pts)Und dann stellte Sakka eine weitere Frage:
“Kathaṁ paṭipanno pana, mārisa, bhikkhu pātimokkhasaṁvarāya paṭipanno hotī”ti?
hotīti → hotī ti (bjt) | kathaṁ paṭipanno → kathaṁpaṭipanno (th) | kathaṁ paṭipanno → kathaṁ-paṭipanno (pts)„Aber, Kamerad, wie übt ein Mönch für das Ziel der Zügelung in der Ordenssatzung?“
“Kāyasamācārampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācāraṁ cāhaṁ (sya-all) | kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācāraṁpāhaṁ (my) | kāyasamācārampāhaṁ devānaminda → kāya samācāraṁ p ahaṁ devānam inda (pts)„Götterfürst, ich sage, es gibt zwei Arten von körperlichem Verhalten:
sevitabbampi, asevitabbampi.
asevitabbampi → asevitabbampīti (bj) | sevitabbampi asevitabbampi vacīsamācārampāhaṁ → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpi vacīsamācāraṁ cāhaṁ (sya-all) | sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi vacī-samācāraṁ p (pts)das, das gepflegt werden soll, und das, das nicht gepflegt werden soll.
Vacīsamācārampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācāraṁpāhaṁ (my) | vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācāraṁ cāhaṁ (th) | vacīsamācārampāhaṁ devānaminda → ahaṁ devānam inda (pts)Ich sage, es gibt zwei Arten von sprachlichem Verhalten:
sevitabbampi, asevitabbampi.
asevitabbampi pariyesanaṁpāhaṁ → asevitabbampīti pariyesanampāhaṁ (bj) | sevitabbampi asevitabbampi pariyesanaṁpāhaṁ → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpi pariyesanaṁ cāhaṁ (sya-all) | sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi (pts)das, das gepflegt werden soll, und das, das nicht gepflegt werden soll.
Pariyesanaṁpāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
pariyesanaṁpāhaṁ → pariyesanampāhaṁ (bjt) | pariyesanaṁpāhaṁ → pariyesanaṁ cāhaṁ (th) | pariyesanaṁpāhaṁ devānaminda → pariyesanaṁ p ahaṁ devānaṁ inda (pts)Ich sage, es gibt zwei Arten der Suche:
sevitabbampi, asevitabbampi.
asevitabbampi → asevitabbampīti (bj) | sevitabbampi asevitabbampi kāyasamācārampāhaṁ → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpi kāyasamācāraṁ cāhaṁ (sya-all) | sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi kāya-samācāraṁ p (pts)die, die gepflegt werden soll, und die, die nicht gepflegt werden soll.
Kāyasamācārampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi sevitabbampi asevitabbampīti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācāraṁpāhaṁ (my) | kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācāraṁ cāhaṁ (th) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpīti (th) | kāyasamācārampāhaṁ devānaminda → ahaṁ devānam inda (pts) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)Es gibt zwei Arten von körperlichem Verhalten. Das habe ich gesagt, aber inwiefern habe ich es gesagt?
Tattha yaṁ jaññā kāyasamācāraṁ
kāyasamācāraṁ → kāya-samācāraṁ (pts)Nun, wenn du von einem körperlichen Verhalten erkennst:
‘imaṁ kho me kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpo kāyasamācāro na sevitabbo.
kāyasamācāraṁ → kāya-samācāraṁ (pts) | kāyasamācāro → kāya-samācāro (pts)‚Wenn ich dieses körperliche Verhalten pflege, wachsen untaugliche Eigenschaften an und taugliche Eigenschaften verkümmern‘, dann sollst du diese Art von körperlichem Verhalten nicht pflegen.
Tattha yaṁ jaññā kāyasamācāraṁ
kāyasamācāraṁ → kāya-samācāraṁ (pts)Wenn du aber von einem körperlichen Verhalten erkennst:
‘imaṁ kho me kāyasamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpo kāyasamācāro sevitabbo.
kāyasamācāraṁ → kāya-samācāraṁ (pts) | kāyasamācāro → kāya-samācāro (pts)‚Wenn ich dieses körperliche Verhalten pflege, verkümmern untaugliche Eigenschaften und taugliche Eigenschaften wachsen an‘, dann sollst du diese Art von körperlichem Verhalten pflegen.
Kāyasamācārampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācāraṁ cāhaṁ (sya-all) | kāyasamācārampāhaṁ → kāyasamācāraṁpāhaṁ (my)Es gibt zwei Arten von körperlichem Verhalten:
sevitabbampi, asevitabbampīti
sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpīti (th) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts)das, das gepflegt werden soll, und das, das nicht gepflegt werden soll.
iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)Das habe ich gesagt, und insofern habe ich es gesagt.
Vacīsamācārampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācāraṁ cāhaṁ (sya-all) | vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācāraṁpāhaṁ (my) | vacīsamācārampāhaṁ devānaminda → vacī samācāraṁ p ahaṁ devānam inda (pts)Es gibt zwei Arten von sprachlichem Verhalten.
sevitabbampi, asevitabbampīti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpīti (th) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)Das habe ich gesagt, aber inwiefern habe ich es gesagt?
Tattha yaṁ jaññā vacīsamācāraṁ ‘imaṁ kho me vacīsamācāraṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpo vacīsamācāro na sevitabbo.
vacīsamācāraṁ → vacī-samācāraṁ (pts) | vacīsamācāro → vacī-samācāro (pts)Nun, wenn du von einem sprachlichen Verhalten erkennst: ‚Wenn ich dieses sprachliche Verhalten pflege, wachsen untaugliche Eigenschaften an und taugliche Eigenschaften verkümmern‘, dann sollst du diese Art von sprachlichem Verhalten nicht pflegen.
Tattha yaṁ jaññā vacīsamācāraṁ ‘imaṁ kho me vacīsamācāraṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpo vacīsamācāro sevitabbo.
vacīsamācāraṁ → vacī-samācāraṁ (pts) | vacīsamācāro → vacī-samācāro (pts)Wenn du aber von einem sprachlichen Verhalten erkennst: ‚Wenn ich dieses sprachliche Verhalten pflege, verkümmern untaugliche Eigenschaften und taugliche Eigenschaften wachsen an‘, dann sollst du diese Art von sprachlichem Verhalten pflegen.
Vacīsamācārampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācāraṁ cāhaṁ (sya-all) | vacīsamācārampāhaṁ → vacīsamācāraṁpāhaṁ (my) | vacīsamācārampāhaṁ devānaminda → vacī-samācāraṁ p ahaṁ devānam inda (pts)Es gibt zwei Arten von sprachlichem Verhalten:
sevitabbampi, asevitabbampīti
sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpīti (th) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts)das, das gepflegt werden soll, und das, das nicht gepflegt werden soll.
iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)Das habe ich gesagt, und insofern habe ich es gesagt.
Pariyesanaṁpāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
pariyesanaṁpāhaṁ → pariyesanaṁ cāhaṁ (sya-all) | pariyesanaṁpāhaṁ → pariyesanampāhaṁ (bjt) | pariyesanaṁpāhaṁ devānaminda → pariyesanaṁ p ahaṁ devānam inda (pts)Es gibt zwei Arten der Suche.
sevitabbampi, asevitabbampīti iti kho panetaṁ vuttaṁ, kiñcetaṁ paṭicca vuttaṁ?
sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpīti (th) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | kiñcetaṁ → kiñ etaṁ (pts)Das habe ich gesagt, aber inwiefern habe ich es gesagt?
Tattha yaṁ jaññā pariyesanaṁ ‘imaṁ kho me pariyesanaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyantī’ti, evarūpā pariyesanā na sevitabbā.Nun, wenn du von einer Suche erkennst: ‚Wenn ich diese Suche pflege, wachsen untaugliche Eigenschaften an und taugliche Eigenschaften verkümmern‘, dann sollst du diese Art der Suche nicht pflegen.
Tattha yaṁ jaññā pariyesanaṁ ‘imaṁ kho me pariyesanaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhantī’ti, evarūpā pariyesanā sevitabbā.Wenn du aber von einer Suche erkennst: ‚Wenn ich diese Suche pflege, verkümmern untaugliche Eigenschaften und taugliche Eigenschaften wachsen an‘, dann sollst du diese Art der Suche pflegen.
Pariyesanaṁpāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
pariyesanaṁpāhaṁ → pariyesanaṁ cāhaṁ (sya-all) | pariyesanaṁpāhaṁ → pariyesanampāhaṁ (bjt) | pariyesanaṁpāhaṁ devānaminda → pariyesanaṁ p ahaṁ devānam inda (pts)Es gibt zwei Arten der Suche:
sevitabbampi, asevitabbampīti
sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpīti (th) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts)die, die gepflegt werden soll, und die, die nicht gepflegt werden soll.
iti yaṁ taṁ vuttaṁ, idametaṁ paṭicca vuttaṁ.
yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | yaṁ → yan (pts) | idametaṁ → idam etaṁ (pts)Das habe ich gesagt, und insofern habe ich es gesagt.
Evaṁ paṭipanno kho, devānaminda, bhikkhu pātimokkhasaṁvarāya paṭipanno hotī”ti.
evaṁ paṭipanno → evaṁpaṭipanno (th) | devānaminda → devānam inda (pts) | pātimokkhasaṁvarāya → pātimokkha-saṁvarāya (pts)So übt ein Mönch für das Ziel der Zügelung in der Ordenssatzung.“
Itthaṁ bhagavā sakkassa devānamindassa pañhaṁ puṭṭho byākāsi.
devānamindassa → devānam indassa (pts) | byākāsi → vyākāsi (pts)So war die Antwort des Buddha an Sakka.
Attamano sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṁ abhinandi anumodi:
devānamindo → devānam indo (pts)Erfreut begrüßte Sakka die Worte des Buddha und stimmte ihm zu:
“evametaṁ, bhagavā, evametaṁ, sugata.
evametaṁ → evam etaṁ (pts)„Das ist wirklich wahr, Gesegneter! Das ist wirklich wahr, Heiliger!
Tiṇṇā mettha kaṅkhā vigatā kathaṅkathā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṁ sutvā”ti.
kathaṅkathā → kathaṁkathā (my, bjt, ms2005) | mettha → m ettha (pts) | pañhaveyyākaraṇaṁ sutvāti → pañha-veyyākaraṇaṁ sutvā ti (pts)Als ich die Antwort des Buddha gehört habe, bin ich über den Zweifel hinausgegangen und habe mich von Unschlüssigkeit frei gemacht.“
2.4. Indriyasaṁvara2.4. Zügelung der Sinne
Itiha sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttari pañhaṁ apucchi:
uttari → uttariṁ (bj, cck, pts) | itiha → iti ha (pts) | devānamindo → devānam indo (pts)Und dann stellte Sakka eine weitere Frage:
“Kathaṁ paṭipanno pana, mārisa, bhikkhu indriyasaṁvarāya paṭipanno hotī”ti?
hotīti → hotī ti (bjt) | kathaṁ paṭipanno → kathaṁpaṭipanno (th) | kathaṁ paṭipanno → kathaṁ-paṭipanno (pts) | indriyasaṁvarāya → indriya saṁvarāya (pts)„Aber, Kamerad, wie übt ein Mönch für das Ziel der Zügelung der Sinne?“
“Cakkhuviññeyyaṁ rūpampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
rūpampāhaṁ → rūpaṁ cāhaṁ (sya-all) | rūpampāhaṁ → rūpaṁpāhaṁ (my)„Götterfürst, ich sage, es gibt zwei Arten von Bildern, die das Auge erkennt:
sevitabbampi, asevitabbampi.
asevitabbampi → asevitabbampīti (bj) | sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpi (th) | sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbam pi asevitabbam pi (pts)die, die gepflegt werden sollen, und die, die nicht gepflegt werden sollen.
Sotaviññeyyaṁ saddampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
saddampāhaṁ → saddaṁ cāhaṁ (sya-all) | saddampāhaṁ → saddaṁpāhaṁ (my)Es gibt zwei Arten von Tönen, die das Ohr erkennt …
sevitabbampi, asevitabbampi.
asevitabbampi → asevitabbampīti (bj) | sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpi (th)
Ghānaviññeyyaṁ gandhampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
gandhampāhaṁ → gandhaṁ cāhaṁ (sya-all) | gandhampāhaṁ → gandhaṁpāhaṁ (my)von Gerüchen, die die Nase erkennt …
sevitabbampi, asevitabbampi.
asevitabbampi → asevitabbampīti (bj) | sevitabbampi asevitabbampi → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpi (th)
Jivhāviññeyyaṁ rasampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
rasampāhaṁ → rasaṁpāhaṁ (my)von Geschmäcken, die die Zunge erkennt …
sevitabbampi, asevitabbampi.
asevitabbampi → asevitabbampīti (bj)
Kāyaviññeyyaṁ phoṭṭhabbampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
phoṭṭhabbampāhaṁ → phoṭṭhabbaṁpāhaṁ (my)von Berührungen, die der Körper erkennt …
sevitabbampi, asevitabbampi.
asevitabbampi → asevitabbampīti (bj)
Manoviññeyyaṁ dhammampāhaṁ, devānaminda, duvidhena vadāmi—
dhammampāhaṁ → dhammaṁpāhaṁ (my) | dhammampāhaṁ → dhammaṁ cāhaṁ (th)und von Vorstellungen, die der Geist erkennt:
sevitabbampi, asevitabbampī”ti.
sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbaṁpi asevitabbaṁpīti (th) | sevitabbampi asevitabbampīti → sevitabbam pi asevitabbam pīti (pts)die, die gepflegt werden sollen, und die, die nicht gepflegt werden sollen.“
Evaṁ vutte, sakko devānamindo bhagavantaṁ etadavoca:
devānamindo → devānam indo (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Daraufhin sagte Sakka zum Buddha:
“Imassa kho ahaṁ, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.
saṅkhittena → saṁkhittena (ms2005, pts)„Herr, so verstehe ich die ausführliche Bedeutung dieser kurzen Aussage des Buddha:
Yathārūpaṁ, bhante, cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti, evarūpaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ na sevitabbaṁ.
parihāyanti → parihāyantīti (bj, sya-all) | cakkhuviññeyyaṁ → cakkhu-viññeyyaṁ (pts)Die Art von Bildern, die das Auge erkennt, durch die, wenn sie gepflegt werden, untaugliche Eigenschaften anwachsen und taugliche Eigenschaften verkümmern, soll man nicht pflegen.
Yathārūpañca kho, bhante, cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, evarūpaṁ cakkhuviññeyyaṁ rūpaṁ sevitabbaṁ.
abhivaḍḍhanti → abhivaḍḍhantīti (bj, sya-all) | yathārūpañca → yathārūpañ ca (pts) | cakkhuviññeyyaṁ → cakkhu-viññeyyaṁ (pts) | cakkhuviññeyyaṁ → cakkhu viññeyyaṁ (pts)Die Art von Bildern, die das Auge erkennt, durch die, wenn sie gepflegt werden, untaugliche Eigenschaften verkümmern und taugliche Eigenschaften anwachsen, soll man pflegen.
Yathārūpañca kho, bhante, sotaviññeyyaṁ saddaṁ sevato …pe…
yathārūpañca → yathārūpaṁ ca (pts) | sotaviññeyyaṁ → sota-viññeyyaṁ (pts)Die Art von Tönen, die das Ohr erkennt …
ghānaviññeyyaṁ gandhaṁ sevato …
ghānaviññeyyaṁ → ghāna-viññeyyaṁ (pts)von Gerüchen, die die Nase erkennt …
jivhāviññeyyaṁ rasaṁ sevato …
jivhāviññeyyaṁ → jivhā-viññeyyaṁ (pts)von Geschmäcken, die die Zunge erkennt …
kāyaviññeyyaṁ phoṭṭhabbaṁ sevato …
kāyaviññeyyaṁ → kāya-viññeyyaṁ (pts)von Berührungen, die der Körper erkennt …
manoviññeyyaṁ dhammaṁ sevato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti, evarūpo manoviññeyyo dhammo na sevitabbo.
parihāyanti → parihāyantīti (bj, sya-all) | manoviññeyyaṁ → mano-viññeyyaṁ (pts) | manoviññeyyo → mano-viññeyyo (pts)von Vorstellungen, die der Geist erkennt, durch die, wenn sie gepflegt werden, untaugliche Eigenschaften anwachsen und taugliche Eigenschaften verkümmern, soll man nicht pflegen.
Yathārūpañca kho, bhante, manoviññeyyaṁ dhammaṁ sevato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti, evarūpo manoviññeyyo dhammo sevitabbo.
abhivaḍḍhanti → abhivaḍḍhantīti (bj, sya-all) | yathārūpañca → yathārūpañ ca (pts) | manoviññeyyaṁ → mano-viññeyyaṁ (pts) | manoviññeyyo → mano-viññeyyo (pts)Die Art von Vorstellungen, die der Geist erkennt, durch die, wenn sie gepflegt werden, untaugliche Eigenschaften verkümmern und taugliche Eigenschaften anwachsen, soll man pflegen.
Imassa kho me, bhante, bhagavatā saṅkhittena bhāsitassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānato
me → ahaṁ (sya-all) | ājānato → ājānanto (sya-all) | saṅkhittena → saṁkhittena (ms2005, pts)Herr, so verstehe ich die ausführliche Bedeutung dieser kurzen Aussage des Buddha.
tiṇṇā mettha kaṅkhā vigatā kathaṅkathā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṁ sutvā”ti.
pañhaveyyākaraṇaṁ → pañhāveyyākaraṇaṁ (sya-all) | kathaṅkathā → kathaṁkathā (my, bjt, th, ms2005) | mettha → m ettha (pts) | pañhaveyyākaraṇaṁ sutvāti → pañha-veyyākaraṇaṁ sutvā ti (pts)Als ich die Antwort des Buddha gehört habe, bin ich über den Zweifel hinausgegangen und habe mich von Unschlüssigkeit frei gemacht.“
Itiha sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttari pañhaṁ apucchi:
sakko → sakkā (bj) | uttari → uttariṁ (bj, cck, sya-all, pts) | itiha → iti ha (pts) | devānamindo → devānam indo (pts)Und dann stellte Sakka eine weitere Frage:
“Sabbeva nu kho, mārisa, samaṇabrāhmaṇā ekantavādā ekantasīlā ekantachandā ekantaajjhosānā”ti?
sabbeva → sabbe va (th, pts) | ekantachandā → ekantacchandā (th) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | ekantasīlā ekantachandā ekantaajjhosānāti → ekanta-sīlā ekanta-chandā ekanta-ajjhosānā ti (pts)„Kamerad, haben alle Asketen und Brahmanen eine einzige Doktrin, eine einzige Tugend, ein einziges Sehnen und eine einzige Anhänglichkeit?“
“Na kho, devānaminda, sabbe samaṇabrāhmaṇā ekantavādā ekantasīlā ekantachandā ekantaajjhosānā”ti.
ekantachandā → ekantacchandā (th) | devānaminda → devānam inda (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | ekantasīlā ekantachandā ekantaajjhosānāti → ekanta-sīlā ekanta-chandā ekanta-ajjhosānā ti (pts)„Nein, Götterfürst, das ist nicht so.“
“Kasmā pana, mārisa, na sabbe samaṇabrāhmaṇā ekantavādā ekantasīlā ekantachandā ekantaajjhosānā”ti?
ekantaajjhosānāti → ekantaajjhosānā ti (bjt) | ekantachandā → ekantacchandā (th) | samaṇabrāhmaṇā ekantavādā ekantasīlā ekantachandā ekantaajjhosānāti → samaṇa-brāhmaṇā ekanta-vādā ekanta-sīlā ekanta-chandā ekanta-ajjhosānā ti (pts)„Warum nicht?“
“Anekadhātu nānādhātu kho, devānaminda, loko.
anekadhātu nānādhātu → anekadhātunānādhātu (bjt) | nānādhātu → nānā dhātu (th) | anekadhātu nānādhātu → aneka-dhātu nānā-dhātu (pts) | devānaminda → devānam inda (pts)„Die Welt hat viele und vielfältige Elemente.
Tasmiṁ anekadhātunānādhātusmiṁ loke yaṁ yadeva sattā dhātuṁ abhinivisanti, taṁ tadeva thāmasā parāmāsā abhinivissa voharanti:
parāmāsā → parāmassa (bj, pts) | anekadhātunānādhātusmiṁ → anekadhātumhi nānādhātumhi (sya-all) | anekadhātunānādhātusmiṁ → aneka-dhātu nānā-dhātusmiṁ (pts) | yadeva → yad eva (pts) | tadeva → tad eva (pts)An jedem Element, auf dem Lebewesen in dieser Welt der vielen und vielfältigen Elemente beharren, halten sie eigensinnig fest und bestehen darauf:
‘idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)‚Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz.‘
Tasmā na sabbe samaṇabrāhmaṇā ekantavādā ekantasīlā ekantachandā ekantaajjhosānā”ti.
ekantachandā → ekantacchandā (th) | samaṇabrāhmaṇā ekantavādā ekantasīlā ekantachandā ekantaajjhosānāti → samaṇa-brāhmaṇā ekanta-vādā ekanta-sīlā ekanta-chandā ekanta-ajjhosānā ti (pts)Aus diesem Grund haben nicht alle Asketen und Brahmanen eine einzige Doktrin, eine einzige Tugend, ein einziges Sehnen und eine einzige Anhänglichkeit.“
“Sabbeva nu kho, mārisa, samaṇabrāhmaṇā accantaniṭṭhā accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosānā”ti?
accantapariyosānāti → accantapariyosānā ti (bjt) | sabbeva → sabbe va (th, pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosānāti → accanta-yogakkhemī accanta-brahmacārī accantapariyosānā ti (pts)„Kamerad, haben alle Asketen und Brahmanen den äußersten Schlusspunkt erreicht, das äußerste Refugium vor dem Joch, das äußerste geistliche Leben, das äußerste Ziel?“
“Na kho, devānaminda, sabbe samaṇabrāhmaṇā accantaniṭṭhā accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosānā”ti.
samaṇabrāhmaṇā → samaṇabrahmaṇā (sya-all) | devānaminda sabbe → devānam inda (pts) | devānaminda sabbe samaṇabrāhmaṇā → devānam inda samaṇa-brāhmaṇā (pts) | accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosānāti → accanta-yogakkhemī accanta-brahmacārī accantapariyosānā ti (pts)„Nein, Götterfürst, das ist nicht so.“
“Kasmā pana, mārisa, na sabbe samaṇabrāhmaṇā accantaniṭṭhā accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosānā”ti?
samaṇabrāhmaṇā accantaniṭṭhā accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosānāti → samaṇa-brāhmaṇā accanta-niṭṭhā accanta-yogakkhemī accanta-brahmacārī accanta-pariyosānā ti (pts)„Warum nicht?“
“Ye kho, devānaminda, bhikkhū taṇhāsaṅkhayavimuttā te accantaniṭṭhā accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosānā.
kho → kho te (sya-all) | devānaminda bhikkhū → te devānam inda samaṇabrāhmaṇā (pts) | devānaminda bhikkhū taṇhāsaṅkhayavimuttā → te devānam inda samaṇa-brāhmaṇā taṇhāsaṅkhaya-vimuttā (pts) | accantaniṭṭhā accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosānā → accanta-niṭṭhā accanta-yogakkhemī accanta-brahmacārī accanta-pariyosānā (pts)„Die Mönche und Nonnen, die durch die Auflösung des Verlangens befreit sind, haben den äußersten Schlusspunkt erreicht, das äußerste Refugium vor dem Joch, das äußerste geistliche Leben, das äußerste Ziel.
Tasmā na sabbe samaṇabrāhmaṇā accantaniṭṭhā accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosānā”ti.
samaṇabrāhmaṇā accantaniṭṭhā accantayogakkhemī accantabrahmacārī accantapariyosānāti → samaṇa-brāhmaṇā accanta-niṭṭhā accanta-yogakkhemī accanta-brahmacārī accanta-pariyosānā ti (pts)Aus diesem Grund haben nicht alle Asketen und Brahmanen den äußersten Schlusspunkt erreicht, das äußerste Refugium vor dem Joch, das äußerste geistliche Leben, das äußerste Ziel.“
Itthaṁ bhagavā sakkassa devānamindassa pañhaṁ puṭṭho byākāsi.
devānamindassa → devānam indassa (pts) | byākāsi → vyākāsi (pts)So war die Antwort des Buddha an Sakka.
Attamano sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṁ abhinandi anumodi:
devānamindo → devānam indo (pts)Erfreut begrüßte Sakka die Worte des Buddha und stimmte ihm zu:
“evametaṁ, bhagavā, evametaṁ, sugata.
evametaṁ → evam etaṁ (pts)„Das ist wirklich wahr, Gesegneter! Das ist wirklich wahr, Heiliger!
Tiṇṇā mettha kaṅkhā vigatā kathaṅkathā bhagavato pañhaveyyākaraṇaṁ sutvā”ti.
pañhaveyyākaraṇaṁ → pañhāveyyākaraṇaṁ (sya-all) | kathaṅkathā → kathaṁkathā (my, bjt, th, ms2005) | mettha → m ettha (pts) | pañhaveyyākaraṇaṁ sutvāti → pañha-veyyākaraṇaṁ sutvā ti (pts)Als ich die Antwort des Buddha gehört habe, bin ich über den Zweifel hinausgegangen und habe mich von Unschlüssigkeit frei gemacht.“
Itiha sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ etadavoca:
itiha → iti ha (pts) | devānamindo → devānam indo (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Und nachdem er die Worte des Buddha begrüßt und ihm zugestimmt hatte, sagte Sakka zum Buddha:
“Ejā, bhante, rogo, ejā gaṇḍo, ejā sallaṁ, ejā imaṁ purisaṁ parikaḍḍhati tassa tasseva bhavassa abhinibbattiyā.
abhinibbattiyā → abhinipphattiyā (pts) | abhinibbattiyā → abhinipphattiyāti vā pāṭho (sya-all note) | tasseva → tass eva (pts)„Erregung, Herr, ist eine Krankheit, ein Eiterherd, ein Pfeil. Erregung zieht einen Menschen zur Wiedergeburt von einem Leben zum anderen.
Tasmā ayaṁ puriso uccāvacamāpajjati.
uccāvacamāpajjati → uccāvacam āpajjati (pts)Darum findet sich ein Mensch in hohen und niederen Zuständen wieder.
Yesāhaṁ, bhante, pañhānaṁ ito bahiddhā aññesu samaṇabrāhmaṇesu okāsakammampi nālatthaṁ, te me bhagavatā byākatā.
yesāhaṁ → yesvāhaṁ (bj) | okāsakammampi → okāsakammaṁpi (th) | samaṇabrāhmaṇesu okāsakammampi → samaṇa-brāhmaṇesu okāsakammam pi (pts) | byākatā → vyākatā dīgharattānusayino (pts)Anderswo, bei anderen Asketen und Brahmanen, wurde mir nicht einmal die Gelegenheit gegeben, diese Fragen zu stellen, die der Buddha beantwortet hat.
Dīgharattānusayitañca pana me vicikicchākathaṅkathāsallaṁ, tañca bhagavatā abbuḷhan”ti.
pana → yañca pana (sya-all, km); yañca pana (pts1ed) | dīgharattānusayitañca → dīgharattānupassatā yañca (sya-all) | abbuḷhanti → abbūḷhanti (sya-all, pts) | pana → dīgharattānupassatā, yañca pana (cck: syā.); dīgharattānusayino, yañca pana (cck: sī. pī.) | pana → tañca panāti vā pāṭho (sya-all note) | vicikicchākathaṅkathāsallaṁ → vicikicchākathaṁkathāsallaṁ (my, th, ms2005) | vicikicchākathaṅkathāsallaṁ → vicikicchā-kathaṁkathāsallaṁ (bjt) | dīgharattānusayitañca → yañ ca (pts) | vicikicchākathaṅkathāsallaṁ tañca → vicikicchā-kathaṅkathāsallaṁ tañ ca (pts) | abbuḷhanti → abbūḷhan ti (pts)Der Pfeil des Zweifels und der Unschlüssigkeit hat lange in mir verborgen gelegen, aber der Buddha hat ihn herausgezogen.“
“Abhijānāsi no tvaṁ, devānaminda, ime pañhe aññe samaṇabrāhmaṇe pucchitā”ti?
devānaminda → devānamindo (pts1ed) | pucchitāti → pucchitoti (sya-all) | pucchitāti abhijānāmahaṁ → pucchittho ti abhijānām ahaṁ (pts) | devānaminda → devānam inda (pts) | samaṇabrāhmaṇe pucchitāti → samaṇa-brāhmaṇe pucchittho ti (pts)„Götterfürst, erinnerst du dich, dass du diese Frage anderen Asketen und Brahmanen gestellt hast?“
“Abhijānāmahaṁ, bhante, ime pañhe aññe samaṇabrāhmaṇe pucchitā”ti.
pucchitāti yathā kathaṁ → pucchitoti yathākathaṁ (sya-all) | abhijānāmahaṁ → abhijānām ahaṁ (pts) | pucchitāti → pucchitā ti (pts)„Das tue ich, Herr.“
“Yathā kathaṁ pana te, devānaminda, byākaṁsu? Sace te agaru bhāsassū”ti.
byākaṁsu → byākariṁsu (sya-all) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (bjt, th) | yathā kathaṁ → yathā-kathaṁ (pts) | devānaminda byākaṁsu → devānam inda vyākaṁsu (pts)„Wenn es dir nichts ausmacht, Götterfürst, sag mir, was sie geantwortet haben.“
“Na kho me, bhante, garu yatthassa bhagavā nisinno bhagavantarūpo vā”ti.
vāti tena hi → cāti tenahi (sya-all) | bhagavantarūpo vāti → bhagavantarūpā vā ti (pts) | yatthassa → yatth assa (pts) | bhagavantarūpo vāti → bhagavanta-rūpā vā ti (pts)„Es macht keine Mühe, wenn jemand wie der Gesegnete da sitzt.“
“Tena hi, devānaminda, bhāsassū”ti.
tena hi → tenahi (th) | devānaminda → devānam inda (pts)„Gut, dann sprich, Götterfürst.“
“Yesvāhaṁ, bhante, maññāmi samaṇabrāhmaṇā āraññikā pantasenāsanāti, tyāhaṁ upasaṅkamitvā ime pañhe pucchāmi, te mayā puṭṭhā na sampāyanti, asampāyantā mamaṁyeva paṭipucchanti:
Yesvāhaṁ → yesāhaṁ (sya-all, km); ye sāhaṁ (pts1ed) | āraññikā → āraññakā (bj, sya-all) | yesvāhaṁ → yesāhaṁ (sya-all, pts) | samaṇabrāhmaṇā āraññikā pantasenāsanāti → samaṇabrāhmaṇe āraññakā pantasenāsanā ti (pts) | svāhaṁ → yesvāhaṁ (bj: sīmu) | Yesvāhaṁ → yesāhaṁ (cck: sī. syā. pī.) | yesvāhaṁ → ye svāhaṁ (bjt) | mamaṁyeva → mamaṁ yeva (bjt, pts) | samaṇabrāhmaṇā āraññikā pantasenāsanāti → samaṇa-brāhmaṇe āraññakā panta-senāsanā ti (pts) | upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)„Herr, ich begab mich zu denen, von denen ich dachte, sie seien Asketen und Brahmanen, die in der Wildnis in einer abgelegenen Unterkunft leben. Doch sie waren von meiner Frage überfragt und stellten mir sogar ihrerseits Fragen:
‘ko nāmo āyasmā’ti?
āyasmāti → āyasmā ti (bjt, pts) | ko nāmo → konāmo (th)‚Wie ist der Name des Ehrwürdigen?‘
Tesāhaṁ puṭṭho byākaromi:
byākaromi → vyākaromi (pts)Und ich antwortete ihnen:
‘ahaṁ kho, mārisa, sakko devānamindo’ti.
devānamindoti → devānam indo ti (pts)‚Kamerad, ich bin Sakka der Götterfürst.‘
Te mamaṁyeva uttari paṭipucchanti:
mamaṁyeva uttari → mamaṁ yeva uttariṁ (bj, pts) | uttari → uttariṁ (sya-all)Da stellten sie mir eine weitere Frage:
‘kiṁ panāyasmā, devānaminda, kammaṁ katvā imaṁ ṭhānaṁ patto’ti?
devānaminda → devānamindo (cck: sī. pī.) | kiṁ panāyasmā devānaminda → kim pan āyasmā devānam indo (pts) | pattoti → patto ti (pts)‚Aber Götterfürst, welche Tat hat dich in diese Stellung gebracht?‘
Tesāhaṁ yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ dhammaṁ desemi.
yathāpariyattaṁ → yathāpāriyattaṁ (pts) | yathāsutaṁ yathāpariyattaṁ → yathā-sutaṁ yathā-pāriyattaṁ (pts)Und ich lehrte sie den Dhamma, wie ich ihn gehört und mir eingeprägt hatte.
Te tāvatakeneva attamanā honti:
tāvatakeneva → tāvaken eva (pts)Und sie gaben sich erfreut damit zufrieden:
‘sakko ca no devānamindo diṭṭho, yañca no apucchimhā, tañca no byākāsī’ti.
apucchimhā → apucchimha (bj) | devānamindo → devānam indo (pts) | yañca → yañ ca (pts) | tañca → tañ ca (pts) | byākāsīti → vyākāsīti (pts)‚Wir haben Sakka den Götterfürsten gesehen! Und er hat unsere Fragen beantwortet!‘
Te aññadatthu mamaṁyeva sāvakā sampajjanti, na cāhaṁ tesaṁ.
aññadatthu → aññadatthuṁ (sya-all) | mamaṁyeva → mamaṁ yeva (bjt, pts)Sie werden ausnahmslos meine Schüler und ich werde nicht ihrer.
Ahaṁ kho pana, bhante, bhagavato sāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo”ti.
sambodhiparāyaṇoti → sambodhiparāyanoti (sya-all, pts) | avinipātadhammo → avinipāta-dhammo (pts) | sambodhiparāyaṇoti → sambodhi-parāyano ti (pts)Aber, Herr, ich bin der Schüler des Buddha, bin in den Strom eingetreten, muss nicht mehr in der Unterwelt wiedergeboren werden und bin für das Erwachen bestimmt.“
2.5. Somanassapaṭilābhakathā2.5. Über ein Glücksgefühl
“Abhijānāsi no tvaṁ, devānaminda, ito pubbe evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhan”ti?
vedapaṭilābhaṁ → veda paṭilābhaṁ (bjt) | devānaminda → devānam inda (pts) | vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhanti → veda-paṭilābhaṁ somanassa-paṭilābhan ti (pts)„Götterfürst, erinnerst du dich, dass du früher schon einmal solche Freude und solches Glück empfunden hast?“
“Abhijānāmahaṁ, bhante, ito pubbe evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhan”ti.
abhijānāmahaṁ → abhijānām ahaṁ (pts) | somanassapaṭilābhanti → somanassa-paṭilābhan ti (pts)„Das tue ich, Herr.“
“Yathā kathaṁ pana tvaṁ, devānaminda, abhijānāsi ito pubbe evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhan”ti?
yathā kathaṁ → yathākathaṁ (bjt, th) | yathā kathaṁ → yathā-kathaṁ (pts) | devānaminda → devānam inda (pts) | vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhanti → veda-paṭilābhaṁ somanassa-paṭilābhan ti (pts)„Aber wie ging das zu?“
“Bhūtapubbaṁ, bhante, devāsurasaṅgāmo samupabyūḷho ahosi.
samupabyūḷho → samūpabyuḷho (cck); samupabyuḷho (sya1ed, sya2ed, km); samūpabbūḷho (pts1ed) | samupabyūḷho → samupabyuḷho (sya-all); samupabbūḷho (pts) | samupabyūḷho → samūpabbuḷho (cck: sī. pī.) | samupabyuḷho → samūpabbulho (sya-all: sī.) | devāsurasaṅgāmo samupabyūḷho → devāsura-saṁgāmo samupabbūḷho (pts)„Es war einmal eine Schlacht, Herr, die wurde zwischen den Göttern und den Titanen ausgefochten.
Tasmiṁ kho pana, bhante, saṅgāme devā jiniṁsu, asurā parājayiṁsu.
parājayiṁsu → parājiyiṁsu (bj); parājiṁsu (pts1ed) | asurā → asurā va (sya-all) | parājayiṁsu → parājiṁsu (pts) | parājayiṁsu → parājiṁsu (cck: sī. pī.) | saṅgāme → saṁgāme (pts)In dieser Schlacht siegten die Götter, und die Titanen unterlagen.
Tassa mayhaṁ, bhante, taṁ saṅgāmaṁ abhivijinitvā vijitasaṅgāmassa etadahosi:
vijitasaṅgāmassa → abhivijitasaṅgāmassa (sya-all) | saṅgāmaṁ → saṁgāmaṁ (pts) | vijitasaṅgāmassa etadahosi → vijita-saṁgāmassa etad ahosi (pts)Da kam mir als Sieger in den Sinn:
‘yā ceva dāni dibbā ojā yā ca asurā ojā, ubhayametaṁ devā paribhuñjissantī’ti.
ubhayametaṁ → ubhayamettha (bj, sya-all, km) | paribhuñjissantīti → paribhuñjissantatī ti (bj) | ca asurā ojā ubhayametaṁ → va asuraojā ubhayam etaṁ (pts) | ubhayametaṁ → ubhayamettha (cck: syā.) | ubhayamettha → ubhayametaṁ (sya-all: sī.) | ceva dāni → cevadāni (th) | ceva → eva (pts) | ca asurā ojā ubhayametaṁ → va asura-ojā ubhayam etaṁ (pts)‚Nun werden die Götter sowohl den Nektar der Götter als auch den Nektar der Titanen genießen.‘
So kho pana me, bhante, vedapaṭilābho somanassapaṭilābho sadaṇḍāvacaro sasatthāvacaro na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattati.
so → yo (pts) | vedapaṭilābho somanassapaṭilābho → veda-paṭilābho somanassa-paṭilābho (pts)Aber Herr, diese Freude und dieses Glück gehören in den Bereich von Stock und Schwert. Sie führen nicht zu Ernüchterung, Schwinden der Leidenschaft, Aufhören, Frieden, Einsicht, Erwachen und Erlöschen.
Yo kho pana me ayaṁ, bhante, bhagavato dhammaṁ sutvā vedapaṭilābho somanassapaṭilābho, so adaṇḍāvacaro asatthāvacaro ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattatī”ti.
ekantanibbidāya → ekantanibbibāya (sya-all) | vedapaṭilābho somanassapaṭilābho → veda-paṭilābho somanassa-paṭilābho (pts) | ekantanibbidāya → ekanta-nibbidāya (pts)Doch die Freude und das Glück, die ich empfinde, wenn ich der Lehre des Buddha zuhöre, die gehören nicht in den Bereich von Stock und Schwert. Sie führen zu Ernüchterung, Schwinden der Leidenschaft, Aufhören, Frieden, Einsicht, Erwachen und Erlöschen.“
“Kiṁ pana tvaṁ, devānaminda, atthavasaṁ sampassamāno evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ pavedesī”ti?
kiṁ → kathaṁ (sya-all) | somanassapaṭilābhaṁ pavedesīti → somanassa paṭilābhaṁ pavedesī ti (bjt) | kiṁ → kim (pts) | devānaminda → devānam inda (pts) | vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ → veda-paṭilābhaṁ somanassa-paṭilābhaṁ (pts)„Aber Götterfürst, welchen Grund siehst du, dass du von solcher Freude und solchem Glück sprichst?“
“Cha kho ahaṁ, bhante, atthavase sampassamāno evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ pavedemi.
pavedemi → pavedemīti (bj) | vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ → veda-paṭilābhaṁ somanassa-paṭilābhaṁ (pts)„Ich sehe sechs Gründe, um von solcher Freude und solchem Glück zu sprechen, Herr.
Idheva tiṭṭhamānassa, devabhūtassa me sato;
idheva → idh eva (pts) devabhūtassa → deva-bhūtassa (pts)Solange ich hierbleibe, die Götterform behalte, Punarāyu ca me laddho, evaṁ jānāhi mārisa.
punarāyu ca → punevāyu va (sya-all) | punarāyu → punar āyu (pts) mārisa → mārisāti (bj, sya-all, pts)habe ich ein verlängertes Leben gewonnen: das sollst du wissen, Kamerad.
Imaṁ kho ahaṁ, bhante, paṭhamaṁ atthavasaṁ sampassamāno evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ pavedemi.
vedapaṭilābhaṁ → veda-paṭilābhaṁ (pts)Das ist der erste Grund.
Cutāhaṁ diviyā kāyā, āyuṁ hitvā amānusaṁ;
cutāhaṁ → cutohaṁ (bj) amānusaṁ → amanusaṁ (pts)Wenn ich aus der himmlischen Schar herabfalle und das nicht-menschliche Leben hinter mir lasse, Amūḷho gabbhamessāmi, yattha me ramatī mano.
gabbhamessāmi → gabbham issāmi (pts) mano → manoti (sya-all) | + → ti (pts)werde ich bewusst zu einem neuen Schoß gehen, wo es meinem Geist gefällt.
Imaṁ kho ahaṁ, bhante, dutiyaṁ atthavasaṁ sampassamāno evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ pavedemi.
vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ → veda-paṭilābhaṁ somanassa-paṭilābhaṁ (pts)Das ist der zweite Grund.
Svāhaṁ amūḷhapaññassa, viharaṁ sāsane rato;
amūḷhapaññassa → amūḷhapañhassa (sya-all, km); amūḷhapaṅh’assu (pts1ed) | svāhaṁ amūḷhapaññassa → so haṁ amūḷhapañh assu (pts) | amūḷhapaññassa → amūḷhapañhassa (cck: ?) | svāhaṁ amūḷhapaññassa → so haṁ amūḷha-pañh assu (pts)Freudig werde ich unter der Führung dessen leben, dessen Weisheit unumwölkt ist; Ñāyena viharissāmi, sampajāno paṭissato.
paṭissato → patissato (bj); paṭissatoti (sya-all) | + → ti (pts)ich werde systematisch üben, der Situation bewusst und achtsam.
Imaṁ kho ahaṁ, bhante, tatiyaṁ atthavasaṁ sampassamāno evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ pavedemi.
sampassamāno → saṁpassamāno (pts) | vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ → veda-paṭilābhaṁ somanassa-paṭilābhaṁ (pts)Das ist der dritte Grund.
Ñāyena me carato ca, sambodhi ce bhavissati;
ñāyena → ñāyena ca (sya-all) | carato ca → parato (sya-all)Und sollte mir das Erwachen aufgehen, wenn ich so systematisch übe, Aññātā viharissāmi, sveva anto bhavissati.
aññātā → aññathā (bj) anto → manto (bj) | bhavissati → bhavissatīti (sya-all, pts)werde ich leben als einer, der versteht, und eben da wird mein Ende kommen.
Imaṁ kho ahaṁ, bhante, catutthaṁ atthavasaṁ sampassamāno evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ pavedemi.
vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ → veda-paṭilābhaṁ somanassa-paṭilābhaṁ (pts)Das ist der vierte Grund.
Cutāhaṁ mānusā kāyā, āyuṁ hitvāna mānusaṁ;
cutāhaṁ → cutohaṁ (bj)Wenn ich aus der Menschenwelt herabfalle und das menschliche Leben hinter mir lasse, Puna devo bhavissāmi, devalokamhi uttamo.
devo → deva (bj) devalokamhi uttamo → devalokasmimuttamoti (sya-all) | devalokamhi → devalokasmiṁ (pts) | devalokamhi → deva-lokasmiṁ (pts) | + → ti (pts)werde ich wieder ein Gott werden, der Höchste im Himmelreich.
Imaṁ kho ahaṁ, bhante, pañcamaṁ atthavasaṁ sampassamāno evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ pavedemi.
vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ → veda-paṭilābhaṁ somanassa-paṭilābhaṁ (pts)Das ist der fünfte Grund.
Te paṇītatarā devā, akaniṭṭhā yasassino;
Te → ye (?) | Te → ye (cck: ?)Sie sind die erlesensten Götter, die ruhmreichen Akaniṭṭhas. Antime vattamānamhi, so nivāso bhavissati.
bhavissati → bhavissatīti (sya-all, pts)Solange mein letztes Leben währt, wird dort mein Zuhause sein.
Imaṁ kho ahaṁ, bhante, chaṭṭhaṁ atthavasaṁ sampassamāno evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ pavedemi.
vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ → veda-paṭilābhaṁ somanassa-paṭilābhaṁ (pts)Das ist der sechste Grund.
Ime kho ahaṁ, bhante, cha atthavase sampassamāno evarūpaṁ vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ pavedemi.
vedapaṭilābhaṁ somanassapaṭilābhaṁ → veda-paṭilābhaṁ somanassa-paṭilābhaṁ (pts)Da ich diese sechs Gründe sehe, spreche ich von solcher Freude und solchem Glück.
Apariyositasaṅkappo, vicikiccho kathaṅkathī;
apariyositasaṅkappo → apariyosita-saṁkappo (pts) vicikiccho → vicikicchī (bj, pts) | vicikiccho kathaṅkathī vicariṁ → vicikicchākathaṁkathī vicaraṁ (sya-all) | kathaṅkathī → kathaṁkathī (my, ms2005) | vicikiccho kathaṅkathī → vicikicchī kathaṁkathī (bjt, pts)Mit unerfüllten Wünschen, zweifelnd und unschlüssig, Vicariṁ dīghamaddhānaṁ, anvesanto tathāgataṁ.
vicariṁ dīghamaddhānaṁ → vicarī dīgham addhānaṁ (pts) | vicariṁ → vicari (bj: PTS)wanderte ich so lange Zeit auf der Suche nach dem Klargewordenen.Yassu maññāmi samaṇe, pavivittavihārino;
yassu → yyāssu (bj); yassa (sya-all) | yassu → y assu (pts) pavivittavihārino → pavivitta-vihārino (pts)Ich dachte, abgeschieden lebende Asketen Sambuddhā iti maññāno, gacchāmi te upāsituṁ.
maññāno → maññamāno (sya-all) | sambuddhā → sambuddho (pts) | sambuddhā → sambuddho (bj: PTS) te → no (sya-all: sī.)seien sicherlich erwacht, daher ging ich und setzte mich zu ihnen.‘Kathaṁ ārādhanā hoti, kathaṁ hoti virādhanā’;‚Wie hat man Erfolg und wie hat man Misserfolg?‘ Iti puṭṭhā na sampāyanti, magge paṭipadāsu ca.
sampāyanti → sambhonti (bj, sya-all, km, pts1ed) | sampāyanti → sambhonti (pts) | sambhonti → sampāyanti (bj: sīmu) | sampāyanti → sambhonti (cck: syā.)Doch von solchen Fragen über den Weg und die Übung waren sie überfragt.Tyassu yadā maṁ jānanti, sakko devānamāgato;
tyassu → tyāssu (bj, pts); tyassa (sya-all) devānamāgato → devānam āgato (pts)Und als sie erfuhren, dass ich Sakka bin, der von den Göttern kommt, Tyassu mameva pucchanti, ‘kiṁ katvā pāpuṇī idaṁ’.
tyassu → tyāssu (bj); tyassa (sya-all) | tyassu mameva → tyāssu mam eva (pts)fragten sie stattdessen mich nach der Tat, die mich dorthin gebracht hat.Tesaṁ yathāsutaṁ dhammaṁ, desayāmi jane sutaṁ;
yathāsutaṁ → yathā sutaṁ (pts) jane sutaṁ → janesuta (bj) | sutaṁ → janesuta (cck: ka. sī.)Ich lehrte sie den Dhamma, wie ich ihn von Menschen gehört hatte. Tena attamanā honti, ‘diṭṭho no vāsavoti ca’.
honti → te nassatatamanā (bj: PTS) | tena → ten ass (pts) vāsavoti → vāsavo ti (pts)Sie waren darüber erfreut und sagten: ‚Wir haben Vāsava gesehen!‘Yadā ca buddhamaddakkhiṁ, vicikicchāvitāraṇaṁ;
buddhamaddakkhiṁ → sambuddhamaddakkhiṁ (sya-all) | buddhamaddakkhiṁ → buddhaṁ addakkhiṁ (pts) vicikicchāvitāraṇaṁ → vicikicchā-vitā raṇaṁ (pts)Nun, da ich den Buddha gesehen habe, der hilft, den Zweifel zu überwinden, Somhi vītabhayo ajja, sambuddhaṁ payirupāsiya.
somhi → so mhi (pts) payirupāsiya → payirupāsayiṁ (sya-all, km, mr); payirūpāsiya (pts1ed) | payirupāsiya → payiru pāsayiṁ (bj: machasaṁ) | payirupāsiya → payirupāsayiṁ (cck: syā. ka.)heute, frei von Furcht, mache ich dem Erwachten meine Aufwartung.Taṇhāsallassa hantāraṁ, buddhaṁ appaṭipuggalaṁ;
taṇhāsallassa → taṇhā-sallassa (pts) buddhaṁ appaṭipuggalaṁ → buddhamappaṭipuggalaṁ (bjt)Den Pfeil des Verlangens hat er vernichtet: der Buddha ist unerreicht. Ahaṁ vande mahāvīraṁ, buddhamādiccabandhunaṁ.
buddhamādiccabandhunaṁ → vandām ādiccabandhunaṁ (pts) | buddhamādiccabandhunaṁ → candamādiccabandhunaṁ (bj: PTS) | buddhamādiccabandhunaṁ → vandām ādicca-bandhunaṁ (pts)Ich verneige mich vor dem großen Helden, dem Buddha, der mit der Sonne verwandt ist.Yaṁ karomasi brahmuno, samaṁ devehi mārisa;
karomasi → karomase (sya-all, pts) | karomasi → yaṁ karomaso (bj: PTS)Geradeso wie Brahmā von uns Göttern verehrt werden soll, Kamerad, Tadajja tuyhaṁ kassāma, handa sāmaṁ karoma te.
kassāma → dassāmi (sya-all, km); dassāma (mr) | kassāma → dassāma (cck: syā. ka.) | tadajja → tad ajja (pts)werden wir heute dich verehren – komm, wir wollen dich selbst verehren!Tvameva asi sambuddho, tuvaṁ satthā anuttaro;
Tvameva asi → tvameva sivaṁ (sya-all, km); tuvamevasi (pts1ed) | asi → tuvamevasi (cck: pī.) | tvameva → tuvam ev (pts)Du allein bist der Erwachte! du bist der unübertreffliche Lehrer! Sadevakasmiṁ lokasmiṁ, natthi te paṭipuggalo”ti.
natthi → n atthi (pts) | paṭipuggaloti → paṭipuggalo ti (pts)In der Welt mit ihren Göttern gibt es nicht deinesgleichen.“
Atha kho sakko devānamindo pañcasikhaṁ gandhabbaputtaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th) | devānamindo → devānam indo (pts) | gandhabbaputtaṁ → gandhabba-puttaṁ (pts)Dann wandte sich Sakka an den Zentauren Pañcasikha:
“bahūpakāro kho mesi tvaṁ, tāta pañcasikha, yaṁ tvaṁ bhagavantaṁ paṭhamaṁ pasādesi.
pañcasikha → pañcasikhaṁ (bj) | mesi → me si (pts)„Lieber Pañcasikha, du warst mir eine große Hilfe, indem du zuerst den Buddha bezaubert hast,
Tayā, tāta, paṭhamaṁ pasāditaṁ pacchā mayaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkamimhā arahantaṁ sammāsambuddhaṁ.
upasaṅkamimhā → upasaṅkamimha (bj, pts) | taṁ → (pts) | upasaṅkamimhā → upasaṁkamimha (pts) | sammāsambuddhaṁ → sammā-sambuddhaṁ (pts)sodass ich anschließend zu ihm gehen konnte.
Pettike vā ṭhāne ṭhapayissāmi, gandhabbarājā bhavissasi, bhaddañca te sūriyavacchasaṁ dammi, sā hi te abhipatthitā”ti.
vā → ca (bj); (sya-all, pts) | sūriyavacchasaṁ → suriyavacchasaṁ (bj, sya-all); suriyavaccasaṁ (pts) | gandhabbarājā → gandhabba-rājā (pts) | bhaddañca → bhaddañ ca (pts) | sūriyavacchasaṁ → suriya-vaccasaṁ (pts) | abhipatthitāti → abhipatthitā ti (pts)Ich werde dich auf die Stellung deines Vaters berufen – du sollst der König der Zentauren sein. Und ich gebe dir Bhaddā Suriyavaccasā, denn sie liebt dich sehr.“
Atha kho sakko devānamindo pāṇinā pathaviṁ parāmasitvā tikkhattuṁ udānaṁ udānesi:
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | atha kho → athakho (th) | devānamindo → devānam indo (pts)Dann berührte Sakka mit seiner Hand die Erde und drückte dreimal dieses innige Gefühl aus:
“Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
sammāsambuddhassa → sammā-sambuddhassa (pts)„Ehre diesem Gesegneten, dem Vollendeten, dem vollkommen erwachten Buddha!
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa.
sammāsambuddhassa → sammā-sambuddhassa (pts)Ehre diesem Gesegneten, dem Vollendeten, dem vollkommen erwachten Buddha!
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassā”ti.
sammāsambuddhassāti → sammā-sambuddhassāti (pts)Ehre diesem Gesegneten, dem Vollendeten, dem vollkommen erwachten Buddha!“
Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne sakkassa devānamindassa virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi:
imasmiñca → imasmiñ ca (pts) | devānamindassa → devānam indassa (pts)Und während diese Lehrrede gesprochen wurde, erschien Sakka dem Götterfürsten das unbefleckte, makellose Auge des Dhamma:
“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.
sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (bjt, th) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | samudayadhammaṁ sabbaṁ → samudaya-dhammaṁ sabban (pts) | nirodhadhammanti → nirodha-dhamman ti (pts)„Alles, was einen Anfang hat, hat auch ein Ende.“
Aññesañca asītiyā devatāsahassānaṁ;
aññesañca → aññesañ ca (pts) | devatāsahassānaṁ → devatā-sahassānaṁ (pts)Und 80.000 anderen Gottheiten erging es ebenso.
iti ye sakkena devānamindena ajjhiṭṭhapañhā puṭṭhā, te bhagavatā byākatā.
ye → ha (pts) | devānamindena ajjhiṭṭhapañhā → devānam indena ajjhittā pañhā (pts) | byākatā → vyākatā (pts)So waren die Fragen, die Sakka stellte, und die der Buddha beantwortete.
Tasmā imassa veyyākaraṇassa sakkapañhātveva adhivacananti.
sakkapañhātveva → sakkapañhotveva (sya-all) | sakkapañhātveva adhivacananti → sakka-pañho t eva adhivacanan ti sakka-pañha (pts)Und darum ist der Name dieser Lehrrede „Sakkas Fragen“.
Sakkapañhasuttaṁ niṭṭhitaṁ aṭṭhamaṁ.
aṭṭhamaṁ → (pts) | sakkapañhasuttaṁ → suttantaṁ (pts)