AggaññasuttaNastanak sveta
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)Ovako sam čuo.
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.
pāsāde → Cp. Majjhima Nikāya (ed. Chalmers), iii. 1, 104. (pts note) | migāramātupāsāde → migāra-mātu pāsāde (pts)Jednom je Blaženi boravio kraj Sāvatthīja, u Istočnom parku, u palati Migārine majke.
Tena kho pana samayena vāseṭṭhabhāradvājā bhikkhūsu parivasanti bhikkhubhāvaṁ ākaṅkhamānā.
parivasanti → paṭivasati (bj: sīmu) | Vāseṭṭha-Bhāradvājā → Cp. D. xiii. 3, ante, vol. i., p. 235. (pts note) | parivasanti → Bmr paṭivasanti. (pts note)U to vreme su Vāseṭṭha i Bhāradvāđa živeli među monasima, nadajući se da će i sami postati monasi.
Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito pāsādā orohitvā pāsādapacchāyāyaṁ abbhokāse caṅkamati.
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (bj, sya-all) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇhasamayaṁ patisallānā (pts) | pāsādapacchāyāyaṁ → pāsādacchāyāyaṁ (bj: kām) | pāsādapacchāyāyaṁ → pāsādacchāyāyaṁ (cck: ka.) | patisallānā → So SS; Bmr K paṭisallānā, and paṭisallāṇā. (pts note) | atha kho → athakho (th)A predveče Blaženi izađe iz palate, te započe meditaciju u hodu u njezinoj senci.
Addasā kho vāseṭṭho bhagavantaṁ sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhitaṁ pāsādā orohitvā pāsādapacchāyāyaṁ abbhokāse caṅkamantaṁ.
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (bj, sya-all) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇhasamayaṁ patisallānā (pts) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇha-samayaṁ patisallānā (pts) | pāsādapacchāyāyaṁ → pāsāda pacchāyāyaṁ (pts)Vāseṭṭha to primeti
Disvāna bhāradvājaṁ āmantesi:
Disvā → Bmr K disvāna. (pts note)i reče Bhāradvāđi:
“ayaṁ, āvuso bhāradvāja, bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito pāsādā orohitvā pāsādapacchāyāyaṁ abbhokāse caṅkamati.
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (bj, sya-all) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇhasamayaṁ patisallānā (pts) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇha-samayaṁ patisallānā (pts) | pāsādapacchāyāyaṁ → pāsāda-pacchāyāyaṁ (pts)„Prijatelju Bhāradvāđa, Blaženi je izašao iz palate, te započeo meditaciju u hodu u njezinoj senci.
Āyāmāvuso bhāradvāja, yena bhagavā tenupasaṅkamissāma;
āyāmāvuso → āyām āvuso (pts) | tenupasaṅkamissāma → ten upasaṁkamissāma (pts)Hajdemo do njega,
appeva nāma labheyyāma bhagavato santikā dhammiṁ kathaṁ savanāyā”ti.
santikā → sammukhā (sya-all, mr) | savanāyāti → savaṇāyāti (bj) | santikā → sammukhā (bj: syā, kām) | santikā → sammukhā (cck: syā. ka.) | santikā → So SS; Bmr K sammukhā. (pts note) | appeva nāma → appevanāma (bjt, th) | appeva → app eva (pts)možda ćemo imati sreće da čujemo govor o Dhammi od Blaženog lično.”
“Evamāvuso”ti kho bhāradvājo vāseṭṭhassa paccassosi.
evamāvusoti → evam āvuso ti (pts)„Hajdemo”, reče Bhāradvāđa
Atha kho vāseṭṭhabhāradvājā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā bhagavantaṁ caṅkamantaṁ anucaṅkamiṁsu.
atha kho → athakho (th) | vāseṭṭhabhāradvājā → vāseṭṭha-bhāradvājā (pts) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts)i obojica odoše do Blaženog. Kad su se poklonili, krenuli su ukorak sa njim.
Atha kho bhagavā vāseṭṭhaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Tada Blaženi reče Vāseṭṭhi:
“tumhe khvattha, vāseṭṭha, brāhmaṇajaccā brāhmaṇakulīnā brāhmaṇakulā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā, kacci vo, vāseṭṭha, brāhmaṇā na akkosanti na paribhāsantī”ti?
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | Vāseṭṭha → K Vāseṭṭhā, and so SS often. (pts note) | paribhāsantīti → paribhāsantī ti (bjt) | khvattha → khv attha (pts) | brāhmaṇajaccā → brāhmaṇa-jaccā (pts) | brāhmaṇakulā → brāhmaṇa-kulā (pts)„Vāseṭṭha, vas dvojica ste rođeni u brahmanskoj porodici i napustili ste brahmanske porodice kako biste postali beskućnici. Da li vas brahmani kritikuju zbog toga i grde?”
“Taggha no, bhante, brāhmaṇā akkosanti paribhāsanti attarūpāya paribhāsāya paripuṇṇāya, no aparipuṇṇāyā”ti.
aparipuṇṇāyāti → aparipuṇṇāyā ti (bjt) | attarūpāya → atta-rūpāya (pts)„Da, poštovani, kritikuju nas zbog toga i grde. Ne propuštaju priliku da nam upute uobičajenu bujicu prekora.”
“Yathā kathaṁ pana vo, vāseṭṭha, brāhmaṇā akkosanti paribhāsanti attarūpāya paribhāsāya paripuṇṇāya, no aparipuṇṇāyā”ti?
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | aparipuṇṇāyāti → aparipuṇṇāyā ti (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th) | yathā kathaṁ → yathā-kathaṁ (pts) | attarūpāya → atta-rūpāya (pts)„Pa šta vam to govore, Vāseṭṭha?”
“Brāhmaṇā, bhante, evamāhaṁsu:
āhaṁsu → Cp. the Madhura-Sutta in the Majjhima Nikāya, 84 (Chalmers, vol. ii., p. 84, ff.). (pts note) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)„Poštovani, brahmani nas ovako kritikuju:
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīnā aññe vaṇṇā.
vaṇṇā → hīno añño vaṇṇo (cck: sī. pī. ma. ni. 2 madhurasutta) | vaṇṇo → So SS; Bmr K hīnā aññe vaṇṇā, and below. (pts note) | brāhmaṇova → brāhmaṇo va (th, pts)’Brahmani su najviša kasta, sve druge kaste su ispod njih;
Brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇhā aññe vaṇṇā.
vaṇṇā → kaṇho añño vaṇṇo (bj: PTS) | vaṇṇā → kaṇho añño vaṇṇo (cck: sī. pī. ma. ni. 2 madhurasutta) | kaṇho → Bmr K kaṇhā aññe vaṇṇe, and below. (pts note) | brāhmaṇova → brāhmaṇo va (th, pts)brahmani su kasta najsvetlije puti, sve druge kaste su tamnije;
Brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā.
Brāhmaṇāva → brāhmaṇā (sya-all) | brāhmaṇāva → brāhmaṇā va (th, pts)jedino brahmani su pročišćeni, ali ne i ne-brahmani;
Brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā.
Brāhmaṇāva → brāhmaṇā (cck: syā.) | va → So Sc Bmr; Sdt ca; K omits. (pts note) | brāhmaṇāva → brāhmaṇā va (pts) | brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā → brahma-jā brahma-nimmitā brahma-dāyādā (pts)Samo su brahmani sinovi Brahme, potomci Brahme, rođeni iz njegovih usta; rodio ih je Brahmā, stvorio ih je Brahmā, oni su njegovi naslednici.’
Te tumhe seṭṭhaṁ vaṇṇaṁ hitvā hīnamattha vaṇṇaṁ ajjhupagatā, yadidaṁ muṇḍake samaṇake ibbhe kaṇhe bandhupādāpacce.
bandhupādāpacce → bandhupādā pacceti (sya-all) | ajjhupagatā → ajjhūpagatā (pts) | bandhupādāpacce → K adds ti. (pts note) | hīnamattha vaṇṇaṁ → hīnamatthavaṇṇaṁ (th) | hīnamattha → hīnam attha (pts)A vi ste obojica napustili najvišu kastu i prešli u nisku kastu, pomešali se sa tim jadnim, ćelavim, tamnoputim nazovi asketama, rođenim od nogu Brahminih!
Tayidaṁ na sādhu, tayidaṁ nappatirūpaṁ, yaṁ tumhe seṭṭhaṁ vaṇṇaṁ hitvā hīnamattha vaṇṇaṁ ajjhupagatā yadidaṁ muṇḍake samaṇake ibbhe kaṇhe bandhupādāpacce’ti.
nappatirūpaṁ → nappaṭirūpaṁ (bj, sya-all) | ajjhupagatā → ajjhūpagatā (pts) | hīnamattha vaṇṇaṁ → hīnamatthavaṇṇaṁ (th) | bandhupādāpacceti → bandhupādā pacceti (th) | hīnamattha → hīnam attha (pts) | bandhupādāpacceti → bandhu-pādāpacce ti (pts)Nije ispravno, nije u redu da se pomešate sa takvim ljudima!’
Evaṁ kho no, bhante, brāhmaṇā akkosanti paribhāsanti attarūpāya paribhāsāya paripuṇṇāya, no aparipuṇṇāyā”ti.
kho → St evabbo. (pts note) | attarūpāya → atta-rūpāya (pts)„Na taj način nas, poštovani, brahmani kritikuju nas i grde. Ne propuštaju priliku da nam upute uobičajenu bujicu prekora.”
“Taggha vo, vāseṭṭha, brāhmaṇā porāṇaṁ assarantā evamāhaṁsu:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | assarantā → So SS; Bmr K asar-. (pts note) | assarantā → asarantā (bjt, th) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)Vāseṭṭha, ako tako govore, brahmani su zaboravili svoju drevnu tradiciju.
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīnā aññe vaṇṇā;
brāhmaṇova → brāhmaṇo va (th, pts) | hīnā aññe vaṇṇā → hīno añño vaṇṇo (pts)
brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇhā aññe vaṇṇā;
brāhmaṇova → brāhmaṇo va (bjt, th, pts) | kaṇhā aññe vaṇṇā → kaṇho añño vaṇṇo (pts)
brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā;
brāhmaṇāva → brāhmaṇā va (th, pts)
brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā’ti.
brāhmaṇāva → brāhmaṇā (th) | brāhmaṇāva → brāhmaṇā va (pts) | brahmajā → brahma-jā (pts) | brahmadāyādāti → brahma-dāyādā ti (pts)
Dissanti kho pana, vāseṭṭha, brāhmaṇānaṁ brāhmaṇiyo utuniyopi gabbhiniyopi vijāyamānāpi pāyamānāpi.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | utuniyopi gabbhiniyopi vijāyamānāpi pāyamānāpi → utuniyo pi gabbhiniyo pi vijāyamānā pi pāyamānā pi (pts)Jer možemo videti da brahmanske žene imaju menstruaciju, zatrudne, porode se i doje.
Te ca brāhmaṇā yonijāva samānā evamāhaṁsu:
Te → te ca (bj, sya-all, mr) | yonijāva → yonijā va (th, pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)A ipak oni koji su rođeni iz materice brahmanki kažu:
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīnā aññe vaṇṇā;
brāhmaṇova → brāhmaṇo va (th, pts)’Brahmanska kasta je najviša kasta, druge kaste su niske.
brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇhā aññe vaṇṇā;brahmani su kasta najsvetlije puti, sve druge kaste su tamnije;
brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā;jedino brahmani su pročišćeni, ali ne i ne-brahmani;
brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā’ti.Samo su brahmani sinovi Brahme, potomci Brahme, rođeni iz njegovih usta; rodio ih je Brahmā, stvorio ih je Brahmā, oni su njegovi naslednici.’
Te brahmānañceva abbhācikkhanti, musā ca bhāsanti, bahuñca apuññaṁ pasavanti.
te → te ca (bj, sya-all) | Te → te ca (cck: syā. ka.) | Te → So Sc Sum-Scd; Sdt omit te; Bmr K Sum-Br add ca. (pts note) | brahmānañceva → brahmānañ eva (pts) | bahuñca → bahuñ ca (pts)Ti brahmani pogrešno predstavljaju Brahmu, lažu i time stvaraju mnogo loše kamme.
1. Catuvaṇṇasuddhi1. Pročišćenje četiri kaste
Cattārome, vāseṭṭha, vaṇṇā—
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | cattārome → cattāro me (bjt, pts)Postoje, Vāseṭṭha, četiri kaste:
khattiyā, brāhmaṇā, vessā, suddā.plemići, brahmani, ratari i najamnici.
Khattiyopi kho, vāseṭṭha, idhekacco pāṇātipātī hoti adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavāco pharusavāco samphappalāpī abhijjhālu byāpannacitto micchādiṭṭhī.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | idhekacco pāṇātipātī → idh ekacco pāṇātipāti (pts) | hoti → So SS, and onwards; Bmr K omit. (pts note) | kāmesumicchācārī → kāmesu micchācārī (bjt, th)Neki plemići ubijaju živa bića, uzimaju ono što im nije dato, upuštaju se u nedolične seksualne odnose, lažu, govore zlonamerno, vređaju, ogovaraju, gramzivi su, uma ispunjenog zlovoljom i drže se pogrešnih gledišta.
Iti kho, vāseṭṭha, yeme dhammā akusalā akusalasaṅkhātā sāvajjā sāvajjasaṅkhātā asevitabbā asevitabbasaṅkhātā naalamariyā naalamariyasaṅkhātā kaṇhā kaṇhavipākā viññugarahitā, khattiyepi te idhekacce sandissanti.
khattiyepi te → kho vāseṭṭha (mr) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | naalamariyā naalamariyasaṅkhātā → nālamariyā nālamariyasaṅkhātā (sya-all, pts) | viññugarahitā khattiyepi → viññūgarahitā khattiye pi (pts) | te → kho vāseṭṭha (cck: ka.) | akusala-saṁkhātā → So SS Bmr K Sum (Rh D's transcript sañjātā throughout). (pts note) | naalamariyā naalamariyasaṅkhātā → na alamariyā na alamariyasaṅkhātā (bjt) | yeme → ye me (pts) | sāvajjasaṅkhātā → sāvajja-saṁkhātā (pts) | asevitabbasaṅkhātā naalamariyā naalamariyasaṅkhātā → asevitabba-saṁkhātā nālam-ariyā nālam-ariyasaṅkhātā (pts) | kaṇhavipākā viññugarahitā khattiyepi → kaṇha-vipākā viññū-garahitā khattiye pi (pts) | idhekacce → idh ekacce (pts)Te stvari su štetne, vredne prekora, ne treba ih negovati, nedostojne plemenitih i mračne – a takvima se i smatraju. To su crna dela sa crnim plodovima, kakva mudri kritikuju, a mogu se videti među plemićima.
Brāhmaṇopi kho, vāseṭṭha …pe…
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | brāhmaṇopi → brāhmaṇo pi (bjt, pts)Neki brahmani…
vessopi kho, vāseṭṭha …pe…
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | vessopi → vesso pi (bjt, pts)Neki ratari…
suddopi kho, vāseṭṭha, idhekacco pāṇātipātī hoti adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavāco pharusavāco samphappalāpī abhijjhālu byāpannacitto micchādiṭṭhī.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | pāṇātipāti → Bmr K add hoti adinnādāyī. (pts note) | suddopi → suddo pi (bjt)Neki najamnici ubijaju živa bića, uzimaju ono što im nije dato, upuštaju se u nedolične seksualne odnose, lažu, govore zlonamerno, vređaju, ogovaraju, gramzivi su, uma ispunjenog zlovoljom i drže se pogrešnih gledišta.
Iti kho, vāseṭṭha, yeme dhammā akusalā akusalasaṅkhātā …pe…
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | akusalasaṅkhātā → akusalasaṁkhāta (pts) | yeme → ye me (bjt, pts) | akusalasaṅkhātā → akusala-saṁkhāta (pts)Te stvari su štetne…
kaṇhā kaṇhavipākā viññugarahitā;
viññugarahitā suddepi → viññūgarahitā sudde pi (pts) | kaṇhavipākā viññugarahitā → kaṇha-vipākā viññūgarahitā (pts)crna dela sa crnim plodovima, kakva mudri kritikuju,
suddepi te idhekacce sandissanti.
suddepi → sudde pi (bjt, pts) | idhekacce → idh ekacce (pts)a mogu se videti među najamnicima.
Khattiyopi kho, vāseṭṭha, idhekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato, kāmesumicchācārā paṭivirato, musāvādā paṭivirato, pisuṇāya vācāya paṭivirato, pharusāya vācāya paṭivirato, samphappalāpā paṭivirato, anabhijjhālu abyāpannacitto, sammādiṭṭhī.
pisuṇāya → pisunāya (bj) | sammādiṭṭhī → sammādiṭṭhi (bj) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | kāmesumicchācārā → hoti kāmesu micchācārā (pts) | paṭivirato → paṭivirato hoti (pts) | khattiyopi → khattiyo pi (bjt, pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | musāvādā → hoti musā-vādā (pts) | anabhijjhālu abyāpannacitto sammādiṭṭhī → hoti anabhijjhālū hoti avyāpannacitto hoti sammā-diṭṭhi hoti (pts)Neki plemići su odustali od ubijanja živih bića, od uzimanja onoga što im nije dato, od nedoličnih seksualnih odnosa, laganja, zlonamernog govora, vređanja, ogovaranja, nisu gramzivi, nisu puni zlovolje i drže se ispravnih gledišta.
Iti kho, vāseṭṭha, yeme dhammā kusalā kusalasaṅkhātā anavajjā anavajjasaṅkhātā sevitabbā sevitabbasaṅkhātā alamariyā alamariyasaṅkhātā sukkā sukkavipākā viññuppasatthā, khattiyepi te idhekacce sandissanti.
vāseṭṭha yeme → vāseṭṭhā ye me (bj) | te → te vāseṭṭhā (bj) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | te → Bm adds Vāseṭṭha; Br kho Vāseṭṭha. (pts note) | khattiyepi → khattiye pi (bjt, pts) | viññuppasatthā → viññupasatthā (th) | kusalasaṅkhātā → kusala-saṁkhātā (pts) | anavajjasaṅkhātā → anavajja-saṁkhātā (pts) | sevitabbasaṅkhātā alamariyā alamariyasaṅkhātā → sevitabba-saṁkhātā alam-ariyā alam-ariya-saṅkhātā (pts) | sukkavipākā → sukka-vipākā (pts) | idhekacce → idh ekacce (pts)Te stvari su korisne, vredne pohvala, treba ih negovati, doliče plemenitima i svetle – a takvima se i smatraju. To su svetla dela sa svetlim plodovima, kakva mudri hvale, a mogu se videti među plemićima.
Brāhmaṇopi kho, vāseṭṭha …pe…
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | brāhmaṇopi → brāhmaṇo pi (bjt, pts)Neki brahmani…
vessopi kho, vāseṭṭha …pe…
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | vessopi → vesso pi (bjt, pts)Neki ratari…
suddopi kho, vāseṭṭha, idhekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti …pe…
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | suddopi → suddo pi (bjt, pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Neki najamnici su odustali od ubijanja živa bića…
anabhijjhālu, abyāpannacitto, sammādiṭṭhī.
sammādiṭṭhī → sammādiṭṭhi (bj) | anabhijjhālu abyāpannacitto sammādiṭṭhī → anabhijjhālū hoti avyāpanna-citto hoti sammā-diṭṭhi hoti (pts)nisu gramzivi, nisu puni zlovolje i drže se ispravnih gledišta.
Iti kho, vāseṭṭha, yeme dhammā kusalā kusalasaṅkhātā anavajjā anavajjasaṅkhātā sevitabbā sevitabbasaṅkhātā alamariyā alamariyasaṅkhātā sukkā sukkavipākā viññuppasatthā;
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | viññuppasatthā → viññūpasatthā (bj: syā) | viññuppasatthā → viññupasatthā (th) | yeme → ye me (pts) | kusalasaṅkhātā → kusalasaṁkhātā (pts) | anavajjasaṅkhātā → anavajja-saṁkhātā (pts) | sevitabbasaṅkhātā alamariyā alamariyasaṅkhātā → sevitabbasaṁkhātā alam-ariyā alam-ariya-saṁkhātā (pts)Te stvari su korisne, vredne pohvala, treba ih negovati, doliče plemenitima i svetle – a takvima se i smatraju. To su svetla dela sa svetlim plodovima, kakva mudri hvale,
suddepi te idhekacce sandissanti.
suddepi → sudde pi (pts) | idhekacce → idh ekacce (pts)a mogu se videti među najamnicima.
Imesu kho, vāseṭṭha, catūsu vaṇṇesu evaṁ ubhayavokiṇṇesu vattamānesu kaṇhasukkesu dhammesu viññugarahitesu ceva viññuppasatthesu ca yadettha brāhmaṇā evamāhaṁsu:
vāseṭṭha catūsu → vāseṭṭhā catusu (bj) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | evaṁ ubhayavokiṇṇesu → evaṁubhayabyokiṇṇesu (sya-all) | viññugarahitesu → viññuvigarahitesu (sya-all) | ubhayavokiṇṇesu → K byakiṇṇesu, D's transcript (Dt) byo-. (pts note) | viññuppasatthesu → viññupasatthesu (th) | evaṁ → evam (pts) | kaṇhasukkesu → kaṇha-sukkesu (pts) | viññugarahitesu ceva viññuppasatthesu → viññūgarahitesu eva viññū-pasatthesu (pts) | yadettha → yad ettha (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)Vāseṭṭha, obe vrste ovih stvari se događaju, pomešane među sve četiri kaste – tamne i svetle, one koje mudri hvale i one koje kritikuju. Pa ipak brahmani kažu:
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīnā aññe vaṇṇā;
brāhmaṇova → brāhmaṇo va (th, pts) | hīnā aññe vaṇṇā → hīno añño vaṇṇo (pts)’Brahmani su najviša kasta, sve druge kaste su ispod njih;
brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇhā aññe vaṇṇā;
brāhmaṇova → brāhmaṇo va (th, pts) | kaṇhā aññe vaṇṇā → kaṇho añño vaṇṇo (pts)brahmani su kasta najsvetlije puti, sve druge kaste su tamnije;
brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā;
brāhmaṇāva → brāhmaṇā va (th, pts)jedino brahmani su pročišćeni, ali ne i ne-brahmani;
brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā’ti.
brāhmaṇāva → brāhmaṇā (th) | brāhmaṇāva → brāhmaṇā va (pts) | brahmajā → brahma-jā (pts) | brahmadāyādāti → brahma-dāyādā ti (pts)Samo su brahmani sinovi Brahme, potomci Brahme, rođeni iz njegovih usta; rodio ih je Brahmā, stvorio ih je Brahmā, oni su njegovi naslednici.’
Taṁ tesaṁ viññū nānujānanti.
taṁ tesaṁ → tantesaṁ (th)Mudri to ne odobravaju.
Taṁ kissa hetu?A zašto?
Imesañhi, vāseṭṭha, catunnaṁ vaṇṇānaṁ yo hoti bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, so nesaṁ aggamakkhāyati dhammeneva, no adhammena.
imesañhi vāseṭṭha → imesaṁ hi vāseṭṭhā (bj, sya-all) | parikkhīṇabhavasaṁyojano → parikkhīṇakavasaññojano (sya-all) | nesaṁ → tesaṁ (bj: PTS) | katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → kata-karaṇīyo ohita-bhāro anuppatta-sadattho parikkhīṇabhava-saṁyojano sammad-aññā vimutto (pts) | nesaṁ aggamakkhāyati dhammeneva → tesaṁ aggam akkhāyati dhammen eva (pts)Zato što, Vāseṭṭha, svako iz ove četiri kaste ko postane monah, arahant koji je sve otrove uklonio, proživeo svetački život, učinio što je trebalo učiniti, odložio tovar, dosegao istinski cilj, raskinuo okove bića i potpuno je oslobođen sopstvenim znanjem – toga zovu prvim među svim ostalima i to u skladu sa Dhammom (večni princip), a ne mimo nje.
Dhammo hi, vāseṭṭha, seṭṭho janetasmiṁ, diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | abhisamparāyañca → abhisamparāyeca (bj) | abhisamparāyeca → abhisamparāyañca (bj: machasaṁ, PTS) | janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) | ceva → eva (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca (pts)Jer ta Dhamma, Vāseṭṭha, jeste ono najbolje za ljude u ovome životu, kao i u narednom.
Tadamināpetaṁ, vāseṭṭha, pariyāyena veditabbaṁ, yathā dhammova seṭṭho janetasmiṁ, diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | abhisamparāyañca → abhisamparāyeca (bj) | abhisamparāyeca → abhisamparāyaṁca (bj: machasaṁ, sīmu) | dhammo → Br adds va. (pts note) | tadamināpetaṁ → tadaminā p etaṁ (pts) | janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) | ceva → eva (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca (pts)Ovaj primer će ti razjasniti na koji način je Dhamma ono najbolje u ovome svetu, kao i u narednom.
Jānāti kho, vāseṭṭha, rājā pasenadi kosalo:
kho → kho pana (bj, mr) | vāseṭṭha → pana vāseṭṭhā (bj); vāseṭṭhā (sya-all) | kho → kho pana (cck: ka.) | kho → Bmr add pana. (pts note) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts)Pasenadi, kralj Kosale, zna:
‘samaṇo gotamo anantarā sakyakulā pabbajito’ti.
anantarā → anuttaro (bahūsu) | anantarā → anuttaro (bj, sya-all, pts) | anantarā → anuttaro (cck: bahūsu) | anuttaro → So Bmr K; Scd antarā; St anantarā. (pts note)’Asketa Gotama je napustio susedni klan Sakya i otišao u beskućnike.’
Sakyā kho pana, vāseṭṭha, rañño pasenadissa kosalassa anuyuttā bhavanti.
kosalassa anuyuttā → anantarā anuyuttā (bj, mr); anantarā anuyantā (sya-all) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | pasenadissa → pasenadino (bj) | kosalassa → kosalassa anantarā (bj) | pasenadissa kosalassa → pasenadikosalassa (pts) | anuyuttā → anantarā anuyantā (cck: syā.); anantarā anuyuttā (cck: ka.) | anuyuttā → K anuyantā. (pts note) | pasenadissa kosalassa → pasenadi-kosalassa (pts)A Sakyani su vazali kralja Kosale.
Karonti kho, vāseṭṭha, sakyā raññe pasenadimhi kosale nipaccakāraṁ abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ.
naṁ → nanu (bahūsu) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | raññe → So Bmr K; SS sahyarañño. (pts note) | paccuṭṭhānaṁ → paccuṭhānaṁ (bjt) | sāmīcikammaṁ → sāmīci-kammaṁ (pts)Oni mu se klanjaju do nogu, obraćaju mu se s poštovanjem, ustaju sa svojih mesta kad se on pojavi, pozdravljaju sklopljenim dlanovima.
Iti kho, vāseṭṭha, yaṁ karonti sakyā raññe pasenadimhi kosale nipaccakāraṁ abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ, karoti taṁ rājā pasenadi kosalo tathāgate nipaccakāraṁ abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ, na naṁ ‘sujāto samaṇo gotamo, dujjātohamasmi.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | na naṁ → nanu (bj, sya-all, pts) | nanu → nanaṁ (bj: machasaṁ) | dujjāto’hamasmi → dujāto (bj: syā) | naṁ → nanu (cck: bahūsu) | añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ → añjali-kammaṁ sāmīci-kammaṁ (pts) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | añjalikammaṁ → añjali-kammaṁ (pts) | dujjātohamasmi → dujjāto ham asmi (pts)Istu takvu poniznost koju Sakyani pokazuju prema kralju, pokazuje i kralj prema Tathāgati. Ali on pri tome ne razmišlja: ’Asketa Gotama je plemenitog porekla, ja sam niskog.
Balavā samaṇo gotamo, dubbalohamasmi.
dubbalohamasmi → dubbalo ham asmi (pts)Asketa Gotama je snažan, ja sam slab.
Pāsādiko samaṇo gotamo, dubbaṇṇohamasmi.
pāsādiko → opāsādiko (sya-all) | pāsādiko → K opāsādiko. (pts note) | dubbaṇṇohamasmi → dubbaṇṇo ham asmi (pts)Asketa Gotama je lep, ja sam ružan.
Mahesakkho samaṇo gotamo, appesakkhohamasmī’ti.
appesakkhohamasmīti → appesakkho hamasmīti (bjt) | appesakkhohamasmīti → appesakkho ham asmīti (pts)Asketa Gotama je uticajan, ja beznačajan.’
Atha kho naṁ dhammaṁyeva sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ mānento dhammaṁ pūjento dhammaṁ apacāyamāno evaṁ rājā pasenadi kosalo tathāgate nipaccakāraṁ karoti, abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ.
garuṁ karonto → garukaronto (bj, sya-all, pts) | apacāyamāno → apacayamāno (sya-all) | naṁ dhammaṁyeva → taṁ dhammaṁ yeva (pts) | atha kho → athakho (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | sāmīcikammaṁ → sāmīci-kammaṁ (pts)Umesto toga, klanjajući se do nogu Tathāgati, obraćajući mu se s poštovanjem, ustajući sa svog mesta kad se on pojavi, pozdravljajući ga sklopljenim dlanovima zato, kralj Pasenadi samo poštuje večni princip, ceni večni princip, uzdiže večni princip.
Imināpi kho etaṁ, vāseṭṭha, pariyāyena veditabbaṁ, yathā dhammova seṭṭho janetasmiṁ, diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | abhisamparāyañca → abhisamparāyeca (bj) | etaṁ vāseṭṭha → evaṁ vāseṭṭhā (sya-all) | abhisamparāyeca → abhisamparāyaṁca (bj: machasaṁ, sīmu) | Iminā → Bmr add pi. (pts note) | dhammova → dhammo (th, pts) | janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) | ceva → eva (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca (pts)I ovako je, Vāseṭṭha, moguće razumeti na koji način Dhamma jeste ono najbolje za ljude u ovome životu, kao i u narednom.
Tumhe khvattha, vāseṭṭha, nānājaccā nānānāmā nānāgottā nānākulā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | khvattha → khv attha (pts) | nānājaccā nānānāmā nānāgottā nānākulā → nānā-jaccā nānā-nāmā nānā-gottā nānā-kulā (pts)Vāseṭṭha, svi ste vi različiti po rođenju, imenu, klanu i porodici, a napustili ste dom i postali beskućnici.
‘Ke tumhe’ti—puṭṭhā samānā ‘samaṇā sakyaputtiyāmhā’ti—paṭijānātha.
paṭijānātha → paṭijānāthāti (sya-all) | sakyaputtiyāmhāti → sakyaputtiy amhāti (pts) | Sakya-puttiy → So SS; Bm K -puttiyā 'mhāti. (pts note) | paṭijānātha → K paṭijānāti. (pts note) | tumheti → tumhe ti (bjt, pts) | sakyaputtiyāmhāti → sakyaputtiyamhāti (bjt) | sakyaputtiyāmhāti → sakya-puttiy amhāti (pts)Kada vas pitaju ko ste, treba ovako da odgovorite: ’Mi smo askete, sledbenici Sakyanina.’
Yassa kho panassa, vāseṭṭha, tathāgate saddhā niviṭṭhā mūlajātā patiṭṭhitā daḷhā asaṁhāriyā samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṁ, tassetaṁ kallaṁ vacanāya:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | vacanāya → vācāya (sya-all) | asaṁhāriyā → asaṁhārikā (pts) | asaṁhāriyā → asaṁhārikā (bj: PTS) | asaṁhārikā → So SS; Bmr K -hāriyā. (pts note) | panassa → pan assa (pts) | mūlajātā → mūla-jātā (pts) | tassetaṁ → tass etaṁ (pts)Ali samo onaj čije poverenje u Tathāgatu je čvrsto, duboko ukorenjeno, pouzdano i ne može ga poremetiti bilo koji asketa, brahman, božanstvo, Māra, Brahmā, niti bilo ko drugi na ovome svetu, samo takav s pravom može reći:
‘bhagavatomhi putto oraso mukhato jāto dhammajo dhammanimmito dhammadāyādo’ti.
bhagavatomhi → bhagavato mhi (pts) | dhammajo dhammanimmito dhammadāyādoti → dhamma-jo dhamma-nimmito dhamma-dāyādo ti (pts)’Ja sam istinski sin Blaženog, od njegovih usta rođen, Dhamma me je porodila, Dhamma me stvorio, naslednik sam Dhamme.’
Taṁ kissa hetu?A zašto?
Tathāgatassa hetaṁ, vāseṭṭha, adhivacanaṁ ‘dhammakāyo’ itipi, ‘brahmakāyo’ itipi, ‘dhammabhūto’ itipi, ‘brahmabhūto’ itipi.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | itipi → iti pīti (pts) | pīti → So SS; Bmr K pi. (pts note) | itipi → iti pi (bjt)Zato što su ovo epiteti Tathāgate: ’otelovljenje Dhamme’, ’otelovljenje svetosti, ’onaj ko je postao Dhamma’ i ’onaj ko je postao svetost’.
Hoti kho so, vāseṭṭha, samayo yaṁ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena ayaṁ loko saṁvaṭṭati.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | Hoti → Cp. D. i. 2. 2, ante, vol. i., p. 17. (pts note)Dođe vreme, Vāseṭṭha, kada posle dugog vremena ovaj svet počne da se skuplja (dezintegriše).
Saṁvaṭṭamāne loke yebhuyyena sattā ābhassarasaṁvattanikā honti.
ābhassarasaṁvattanikā → ābhassarasaṁvaṭṭanikā (pts) | ābhassarasaṁvattanikā → ābhassara-saṁvaṭṭanikā (pts)Dok se on skuplja, biće se u najvećoj meri preporađaju u ābhasara svetu Brahme.
Te tattha honti manomayā pītibhakkhā sayaṁpabhā antalikkhacarā subhaṭṭhāyino ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭhanti.
honti → (sya-all) | honti → K omits. (pts note) | sayaṁpabhā → sayampabhā (bjt) | pītibhakkhā sayaṁpabhā antalikkhacarā → pīti-bhakkhā sayampabhā antalikkha-carā (pts) | ciraṁ dīghamaddhānaṁ → ciram dīgham addhānaṁ (pts)Tu ona žive, umom stvorena, hraneći se ushićenjem, blistavi, lete nebom, veličanstveni i takvi ostaju dugo vremena.
Hoti kho so, vāseṭṭha, samayo yaṁ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena ayaṁ loko vivaṭṭati.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all)Dođe vreme, Vāseṭṭha, kada posle dugog vremena ovaj svet počne da se širi.
Vivaṭṭamāne loke yebhuyyena sattā ābhassarakāyā cavitvā itthattaṁ āgacchanti.Dok se on širi, bića umiru u ābhassara svetu Brahme i dolaze u ovaj svet.
Tedha honti manomayā pītibhakkhā sayaṁpabhā antalikkhacarā subhaṭṭhāyino ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭhanti.
tiṭṭhanti → tiṭṭhanti rasapaṭhavipātubhāvo (bj) | tedha → te ca (sya-all, pts) | sayaṁpabhā → sayampabhā (bjt) | + → ekodakīkūtaṁ (th) | pītibhakkhā sayaṁpabhā antalikkhacarā → pīti-bhakkhā sayam-pabhā antalikkha-carā (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts)Ovde ona žive, umom stvorena, hraneći se ushićenjem, blistavi, lete nebom, veličanstveni i takvi ostaju dugo vremena.
2. Rasapathavipātubhāva2. Pojavljivanje zemljinog nektara
Ekodakībhūtaṁ kho pana, vāseṭṭha, tena samayena hoti andhakāro andhakāratimisā.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | ekodakībhūtaṁ → ekodakīkūtaṁ (sya-all) | ekodakībhūtaṁ → ekodakī-bhūtaṁ (pts) | andhakāro andhakāratimisā → andha-kāro andhakāra-timisā (pts)U to vreme postoji samo ogromna masa vode, svuda je tama, potpuna tama.
Na candimasūriyā paññāyanti, na nakkhattāni tārakarūpāni paññāyanti, na rattindivā paññāyanti, na māsaḍḍhamāsā paññāyanti, na utusaṁvaccharā paññāyanti, na itthipumā paññāyanti, sattā sattātveva saṅkhyaṁ gacchanti.
candimasūriyā → candimasuriyā (bj, sya-all, pts) | māsaḍḍhamāsā → māsaddhamāsā (bj, sya-all, pts) | saṅkhyaṁ → saṅkhaṁ (bj) | itthipumā → itthīpurisā (sya-all) | māsaddhamāsā → māsaḍḍhamāsā (bj: machasaṁ) | itthipumā → na itthipurisā (bj: syā) | nakkhattāni → Bmr nakkhatta-tāraka-. (pts note) | rattin-divā → Bmr rattidivā. (pts note) | itthi-pumā → So SS Bmr; K -purisā. (pts note) | candimasūriyā → candima-suriyā (pts) | tārakarūpāni → tāraka-rūpāni (pts) | māsaḍḍhamāsā → māsaddha-māsā (pts) | utusaṁvaccharā → utu-saṁvaccharā (pts) | sattātveva → sattā tv eva (pts)Ne pojavljuju se ni mesec ni sunce, nema ni zvezda ni sazvežđa, nema razlike između noći i dana, nedelja i meseca, godišnjih doba i godina, muškaraca i žena. Sva bića su jednostavno bića.
Atha kho tesaṁ, vāseṭṭha, sattānaṁ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena rasapathavī udakasmiṁ samatani;
samatani → samatāni (bj, pts1ed); samantāni (sya-all) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | rasapathavī → rasā paṭhavī (bj); rasapaṭhavī (sya-all, pts) | samatani seyyathāpi → samatāni seyyathā pi (pts) | samatāni → samatani (bj: machasaṁ); samattānī (bj: syā) | samatani → samatāni (cck: bahūsu) | samatāni → K samantāni (and in 18). (pts note) | atha kho → athakho (th) | rasapathavī → rasa-paṭhavī (pts)A onda se, posle dugog vremena, na toj vodi ukazala tvrda materija poput skrame, na mestu gde se nalaze ta bića.
seyyathāpi nāma payaso tattassa nibbāyamānassa upari santānakaṁ hoti;
payaso tattassa → payatattassa (sya-all) | payaso → pāyāso (bj: sī) | tattassa → takkassa (bj: sīmu) | tattassa → payatattassa (cck: syā.) | tattassa → So Sdt Bm Sum; Sc payasotakkattassa; Br pāyāsotakkassa; K payatatt-; Dt payattatassa. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)To je kao kad se na prokuvanom mleku, koje se lagano hladi, stvori skrama.
evameva pāturahosi.
evameva → eva meva kho sā (bj) | evameva pāturahosi → evamevaṁ pāturahoti (sya-all); evam evaṁ pātur ahosi (pts) | evaṁ → Bm eva; Br eva kho. (pts note)
Sā ahosi vaṇṇasampannā gandhasampannā rasasampannā, seyyathāpi nāma sampannaṁ vā sappi sampannaṁ vā navanītaṁ evaṁvaṇṇā ahosi.
sampannaṁ → sampannā (sya-all) | vaṇṇā → So Sdt K; Sc Bmr vaṇṇo. (pts note) | vaṇṇasampannā gandhasampannā rasasampannā seyyathāpi → vaṇṇa-sampannā gandha-sampannā rasa-sampannā seyyathā pi (pts) | evaṁvaṇṇā → evaṁ vaṇṇā (pts)I taj ukusni nektar ima boju, miris i ukus. Boja mu kao prečišćen ghee ili buter,
Seyyathāpi nāma khuddamadhuṁ aneḷakaṁ;
khuddamadhuṁ → khuddamadhu (bj, pts1ed); khuddaṁ madhuṁ (mr) | aneḷakaṁ → anelakaṁ (pts1ed) | khuddamadhuṁ → khuddamadhadha (sya-all) | khuddamadhuṁ aneḷakaṁ evamassādā → khuddamadhu anelakaṁ evam assādā (pts) | khuddamadhu → khuddaṁ madhuṁ (bj: kām); khuddamadhuṁ (bj: machasaṁ) | aneḷakaṁ → anelakaṁ (bj: PTS) | khuddamadhuṁ → khuddaṁ madhuṁ (cck: ka. sī.) | aneḷakaṁ → anelakaṁ (cck: sī. pī.) | khuddamadhu → SS khuddaka; Bmr K khuddamadhuṁ; Sum-Scd khuddaṁ madhuṁ. See 14. (pts note) | anelakaṁ → Bmr K aneḷakaṁ. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)a ukus poput čistog meda.
evamassādā ahosi.
evamassādā → evam assādā (pts)
Atha kho, vāseṭṭha, aññataro satto lolajātiko:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | atha kho vāseṭṭha → athakho vāseṭṭhā (sya-all) | lolajātiko → lola-jātiko (pts)A onda neko biće sklono gramzivosti pomisli:
‘ambho, kimevidaṁ bhavissatī’ti rasapathaviṁ aṅguliyā sāyi.
rasapathaviṁ → rasaṁ paṭhaviṁ (bj); rasapaṭhaviṁ (sya-all, pts) | kimevidaṁ → kim ev idaṁ (pts) | rasapathaviṁ → rasa-paṭhaviṁ (pts)’Hm, šta bi ovo moglo biti?’, zahvati malo prstom onog nektara i okusi.
Tassa rasapathaviṁ aṅguliyā sāyato acchādesi, taṇhā cassa okkami.
rasapathaviṁ → rasaṁ paṭhaviṁ (bj); rasapaṭhaviṁ (sya-all, pts) | taṇhā cassa → taṇhāpassa (sya-all) | cassa → passa (bj: syā) | assa → So Bmr; SS omit ca; K p'; assa. (pts note) | rasapathaviṁ → rasa-paṭhaviṁ (pts)Pošto je zadovoljno ukusom, u njemu se javi žudnja.
Aññepi kho, vāseṭṭha, sattā tassa sattassa diṭṭhānugatiṁ āpajjamānā rasapathaviṁ aṅguliyā sāyiṁsu.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | rasapathaviṁ → rasaṁ paṭhaviṁ (bj); rasapaṭhaviṁ (sya-all, pts) | aññepi → aññatare pi (pts) | Aññatare → So Sct; Sd aññataro; Bmr K aññe. (pts note) | rasapathaviṁ → rasa-paṭhaviṁ (pts)Kad to vide druga bića, takođe zahvate prstom taj ukusni nektar i okuse ga.
Tesaṁ rasapathaviṁ aṅguliyā sāyataṁ acchādesi, taṇhā ca tesaṁ okkami.
tesaṁ rasapathaviṁ → nesaṁ rasaṁ paṭhaviṁ (bj) | okkami → okkami candimasuriyādipātubhāvo (bj) | rasapathaviṁ → rasapaṭhaviṁ (sya-all, pts) | acchādesi → acchādeti (sya-all) | tesaṁ → nesaṁ (sya-all) | rasapathaviṁ → rasa-paṭhaviṁ (pts)Pošto su zadovoljna ukusom, u njima se javi žudnja.
3. Candimasūriyādipātubhāva3. Povaljivanje meseca i sunca
Atha kho te, vāseṭṭha, sattā rasapathaviṁ hatthehi āluppakārakaṁ upakkamiṁsu paribhuñjituṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | rasapathaviṁ → rasaṁ paṭhaviṁ (bj); rasapaṭhaviṁ (sya-all, pts) | āluppakārakaṁ → ālumpakārakaṁ (pts) | atha kho → athakho (th) | rasapathaviṁ → rasa-paṭhaviṁ (pts) | āluppakārakaṁ → ālumpa-kārakaṁ (pts)Onda navale da ga šakama grabe, odvaljuju čitave komade ukusnog nektara i gutaju.
Yato kho te, vāseṭṭha, sattā rasapathaviṁ hatthehi āluppakārakaṁ upakkamiṁsu paribhuñjituṁ.
Yato kho te → yato kho (si, sya-all, pts1ed) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | rasapathaviṁ → rasaṁ paṭhaviṁ (bj); rasapaṭhaviṁ (sya-all, pts) | te vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | te → (pts) | āluppakārakaṁ → ālumpakārakaṁ (pts) | te → yatho kho vāseṭṭha (bj: sīmu) | te → yato kho (cck: sī. syā. pī.) | kho → Br adds te. (pts note) | rasapathaviṁ → rasa-paṭhaviṁ (pts)A posledica toga je
Atha tesaṁ sattānaṁ sayaṁpabhā antaradhāyi.
tesaṁ → tesaṁ vāseṭṭhā (bj) | atha → Br adds kho. (pts note) | tesaṁ → Br adds Vāseṭṭha. (pts note) | sayaṁpabhā → sayampabhā (bjt) | sayaṁpabhā → sayam-pabhā (pts)da njihova blistavost nestane.
Sayaṁpabhāya antarahitāya candimasūriyā pāturahesuṁ.
candimasūriyā → candimasuriyā (bj, sya-all) | candimasūriyā pāturahesuṁ candimasūriyesu → candimasuriyā pātur ahaṁsu candimasuriyesu (pts) | ahaṁsu → So SS Sum-Scd; Bmr Sum-Br K ahesuṁ, and below, 18. (pts note) | sayaṁpabhāya → sayampabhāya (bjt) | sayaṁpabhāya → sayam-pabhāya (pts) | candimasūriyā pāturahesuṁ → candima-suriyā pātur ahaṁsu (pts)Kad više nema njihove blistavosti,
Candimasūriyesu pātubhūtesu nakkhattāni tārakarūpāni pāturahesuṁ.
candimasūriyesu → candimasuriyesu (bj, sya-all) | pāturahesuṁ → pātur ahaṁsu (pts)pojave se mesec i sunce, zvezde i sazvežđa,
Nakkhattesu tārakarūpesu pātubhūtesu rattindivā paññāyiṁsu.
nakkhattesu tārakarūpesu pātubhūtesu → (bj) | tārakarūpesu pātubhūtesu → tāraka-rūpesu pātu bhūtesu (pts)razlika između noći i dana,
Rattindivesu paññāyamānesu māsaḍḍhamāsā paññāyiṁsu.
māsaḍḍhamāsā → māsaddhamāsā (bj, sya-all, pts) | rattindivesu → rattin-divesu (pts) | māsaḍḍhamāsā → māsaddha-māsā (pts)nedelja i meseca,
Māsaḍḍhamāsesu paññāyamānesu utusaṁvaccharā paññāyiṁsu.
māsaḍḍhamāsesu → māsaddhamāsesu (bj, sya-all, pts) | māsaḍḍhamāsesu → māsaddha-māsesu (pts) | utusaṁvaccharā → utu-saṁvaccharā (pts)godišnjih doba i godina.
Ettāvatā kho, vāseṭṭha, ayaṁ loko puna vivaṭṭo hoti.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all)I tu se završava širenje sveta.
Atha kho te, vāseṭṭha, sattā rasapathaviṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhaṁsu.
tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | rasapathaviṁ → rasaṁ paṭhaviṁ (bj); rasapaṭhaviṁ (sya-all) | tambhakkhā → tabhakkhā (bj: syā) | taṁbhakkhā → tabbhakkhā (cck: syā.) | paribhuñjantā → Scd paribhuñjitvā. (pts note) | atha kho → athakho (th) | rasapathaviṁ → rasa-pathaviṁ (pts) | tambhakkhā tadāhārā → tam-bhakkhā tad āhārā (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts)A ova bića nastaviše da se još vrlo dugo naslađuju onim ukusnim nektarom, jedu ga i njime bivaju hranjeni.
Yathā yathā kho te, vāseṭṭha, sattā rasapathaviṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhaṁsu tathā tathā tesaṁ sattānaṁ rasapathaviṁ paribhuñjantānaṁ kharattañceva kāyasmiṁ okkami, vaṇṇavevaṇṇatā ca paññāyittha.
rasapathaviṁ paribhuñjantānaṁ → etthantare pāṭho sya-all, pts1ed potthakesu natthi | vaṇṇavevaṇṇatā → vaṇṇavevajjatā (ṭīkā) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | rasapathaviṁ → rasaṁ paṭhaviṁ (bj); rasapaṭhaviṁ (sya-all, pts) | tesaṁ → tesaṁ vāseṭṭhā (bj) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | rasapathaviṁ paribhuñjantānaṁ → (sya-all) | vaṇṇavevaṇṇatā → vaṇṇavevajjatā ca (bj: kesuci) | paribhuñjantānaṁ → ( ) sī. syā. pī. potthakesu natthi (cck note) | vaṇṇavevaṇṇatā → vaṇṇavevajjatā (cck: ṭīkā) | tesaṁ → Br adds Vāseṭṭha. (pts note) | sattānaṁ → Br adds rasapaṭhaviṁ paribhuñjantānaṁ. (pts note) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | tambhakkhā tadāhārā → tam-bhakkhā tad āhārā (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts) | rasapathaviṁ paribhuñjantānaṁ kharattañceva → kharattañ eva (pts) | vaṇṇavevaṇṇatā → vaṇṇa-vevaṇṇatā (pts)Dok to čine, tela im postaju sve grublja i pojavljuju se razlike u izgledu među njima.
Ekidaṁ sattā vaṇṇavanto honti, ekidaṁ sattā dubbaṇṇā.
ekidaṁ sattā → ek idaṁ (pts) | idaṁ → Br adds sattā. (pts note)Neka bića postanu lepa, druga ružna.
Tattha ye te sattā vaṇṇavanto, te dubbaṇṇe satte atimaññanti:I ona lepa počnu da preziru ružna, govoreći:
‘mayametehi vaṇṇavantatarā, amhehete dubbaṇṇatarā’ti.
vaṇṇavantatarā → Sc -vantarā; Sd -vanta. (pts note) | mayametehi → mayam etehi (pts) | amhehete dubbaṇṇatarāti → amheh ete dubbaṇṇatarā ti (pts)’Mi smo lepši od njih.’
Tesaṁ vaṇṇātimānapaccayā mānātimānajātikānaṁ rasapathavī antaradhāyi.
rasapathavī → rasaṁ paṭhavī (bj); rasapaṭhavī (sya-all, pts) | vaṇṇātimānapaccayā → vaṇṇātimānappaccayā (bjt)I pošto postanu nadmena i obmanuta u vezi sa svojim izgledom, onaj ukusni nektar nestane.
Rasāya pathaviyā antarahitāya sannipatiṁsu.
pathaviyā → paṭhaviyā (bj, pts) | rasāya pathaviyā → rasapaṭhaviyā (sya-all) | Rasāya → So Sc Bm; Sdt rasā; Br K rasa-; SS Bmr agree below in rasāya. (pts note)Na to se ona okupe i krenu da nariču:
Sannipatitvā anutthuniṁsu:
‘aho rasaṁ, aho rasan’ti.
aho rasaṁ aho rasanti → ahorasaṁ ahorasanti (bjt) | rasanti → rasan ti (pts)’Ah, taj ukus! Ah, taj ukus!’
Tadetarahipi manussā kañcideva surasaṁ labhitvā evamāhaṁsu:
surasaṁ → sādhurasaṁ (pts1ed) | kañcideva → kiñcideva (bj, sya-all) | kañcideva surasaṁ → kiñcid eva sādhu rasaṁ (pts) | surasaṁ → sādhurasaṁ (bj: syā, PTS) | surasaṁ → sādhurasaṁ (cck: sī. syā. pī.) | sādhu → Dt Br su. (pts note) | tadetarahipi → tadetarahi pi (bjt) | tadetarahipi → tad etarahi pi (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)Isto tako, kada danas ljudi dobiju nešto ukusno, oni kažu:
‘aho rasaṁ, aho rasan’ti.
aho rasaṁ aho rasanti → ahorasaṁ ahorasanti (bjt) | rasanti → rasan ti (pts)’Ah, taj ukus! Ah taj ukus!’
Tadeva porāṇaṁ aggaññaṁ akkharaṁ anusaranti, na tvevassa atthaṁ ājānanti.
ājānanti → ājānanti bhūmipappaṭakapātubhāvo (bj) | anusaranti → anupatanti (pts) | akkharaṁ → K omits. (pts note) | anupatanti → So Scd; St apatanti; Bmr Sum-Br anussaranti; Sum - Scd K anupadanti. (pts note) | na tvevassa → natvevassa (bjt) | tadeva → tad eva (pts) | tvevassa → tv ev assa (pts)Oni zapravo ponavljaju reči iz prošlosti, a da ne razumeju njihovo značenje.
4. Bhūmipappaṭakapātubhāva4. Pojavljivanje izdanaka
Atha kho tesaṁ, vāseṭṭha, sattānaṁ rasāya pathaviyā antarahitāya bhūmipappaṭako pāturahosi.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | pathaviyā → paṭhaviyā (bj, pts) | rasāya pathaviyā → rasapaṭhaviyā (sya-all) | bhūmipappaṭako → bhūmipappaṭiko (sya-all) | bhūmipappaṭako → bhūmipappāṭikā (bj: syā) | bhūmipappaṭiko → bhūmipappaṭakoti vā pāṭho (sya-all note) | rasāya → K rasa-. (pts note) | bhūmi-pappaṭako → So SS; Bmr K pappaṭiko; K (note) bhūmipappaṭako ti pāṭho. Cp. 18. (pts note) | atha kho → athakho (th) | bhūmipappaṭako pāturahosi → bhūmi-pappaṭako pātur ahosi (pts)A kada je ukusni nektar nestao, izdanci se pojaviše za ta bića.
Seyyathāpi nāma ahicchattako; evameva pāturahosi.
evameva pāturahosi → evam evaṁ pātur ahosi (pts) | evameva → evamevaṁ (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Nicali su poput pečuraka.
So ahosi vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno, seyyathāpi nāma sampannaṁ vā sappi sampannaṁ vā navanītaṁ evaṁvaṇṇo ahosi.
sampannaṁ → sampannā (sya-all) | vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno seyyathāpi → vaṇṇa-sampanno gandha-sampanno rasa-sampanno seyyathā pi (pts) | evaṁvaṇṇo → evaṁ-vaṇṇo (pts)Bili su lepi, mirisni i ukusni. Boja im kao prečišćen ghee ili buter,
Seyyathāpi nāma khuddamadhuṁ aneḷakaṁ; evamassādo ahosi.
khuddamadhuṁ → khuddamadhadha (sya-all) | khuddaṁ → So SS; Bmr K khudda. (pts note) | aneḷakaṁ → Sc Br anel-; Sdt anīl-; Bm K aneḷ-. (pts note) | khuddamadhuṁ → khuddamadhu (bjt) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | khuddamadhuṁ → khuddaṁ madhuṁ (pts) | evamassādo → evam assādo (pts)a ukus poput čistog meda.
Atha kho te, vāseṭṭha, sattā bhūmipappaṭakaṁ upakkamiṁsu paribhuñjituṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | bhūmipappaṭakaṁ → bhūmipappaṭikaṁ (sya-all) | atha kho → athakho (th) | bhūmipappaṭakaṁ → bhūmi-pappaṭakaṁ (pts)Onda, Vāseṭṭha, bića navale da jedu te izdanke.
Te taṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhaṁsu.
taṁ → (sya-all) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | taṁ → So SS Bmr; K omits. (pts note) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | tambhakkhā → tam-bhakkhā (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts)I nastaviše da se još vrlo dugo naslađuju tim izdancima, jedu ih i njima bivaju hranjeni.
Yathā yathā kho te, vāseṭṭha, sattā bhūmipappaṭakaṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhaṁsu tathā tathā tesaṁ sattānaṁ bhiyyoso mattāya kharattañceva kāyasmiṁ okkami, vaṇṇavevaṇṇatā ca paññāyittha.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | tesaṁ → tesaṁ vāseṭṭhā (bj) | bhūmipappaṭakaṁ → bhūmipappaṭikaṁ (sya-all) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | bhiyyoso mattāya kharattañceva → bhiyyosomattāya kharattañce va (bjt) | bhūmipappaṭakaṁ → bhūmi-pappaṭakaṁ (pts) | tambhakkhā tadāhārā → tam-bhakkhā tad-āhārā (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts) | bhiyyoso mattāya kharattañceva → bhiyyoso-mattāya kharattañ eva (pts) | vaṇṇavevaṇṇatā → vaṇṇa-vevaṇṇatā (pts)Dok to čine, tela im postaju još grublja i pojaviše se razlike u izgledu među njima.
Ekidaṁ sattā vaṇṇavanto honti, ekidaṁ sattā dubbaṇṇā.
ekidaṁ → ek idaṁ (pts)Neka bića postanu lepa, druga ružna.
Tattha ye te sattā vaṇṇavanto, te dubbaṇṇe satte atimaññanti:
dubbaṇṇe → bubbaṇṇe (sya-all)I ona lepa počnu da preziru ružna, govoreći:
‘mayametehi vaṇṇavantatarā, amhehete dubbaṇṇatarā’ti.
mayametehi → mayam etehi (pts) | amhehete dubbaṇṇatarāti → amheh ete dubbaṇṇatarā ti (pts)’Mi smo lepši od njih.’
Tesaṁ vaṇṇātimānapaccayā mānātimānajātikānaṁ bhūmipappaṭako antaradhāyi.
bhūmipappaṭako → badālatā (bj); bhūmipappaṭiko (sya-all) | vaṇṇātimānapaccayā → vaṇṇātimānappaccayā (bjt) | + → badālatāpātubhāvo (bjt) | + → bhūmipappaṭike (th) | vaṇṇātimānapaccayā → vaṇṇātimāna-paccayā (pts) | bhūmipappaṭako → bhūmi-pappaṭako (pts)I pošto postanu nadmena i obmanuta u vezi sa svojim izgledom, oni ukusni izdanci nestanu.
5. Padālatāpātubhāva5. Pojavljivanje puzavica
Bhūmipappaṭake antarahite padālatā pāturahosi, seyyathāpi nāma kalambukā; evameva pāturahosi.
kalambukā → kalambakā (sya-all) | padālatā → bhadālatā (bj); badālatā (pts1ed) | bhūmipappaṭake → bhūmipappaṭike (sya-all) | kalambukā evameva → kalambakā evamevaṁ (sya-all) | evameva pāturahosi → evam evaṁ pātur ahosi (pts) | badālatā → padālatā (bj: machasaṁ) | kalambukā → kalambakā (bj: syā) | padālatā → saddālatā (cck: sī.) | kalambukā → kalambakā (cck: syā.) | badālatā → So Sc Sum-Scd; Sd bhaddālata; St badāḷatā; Bmr padālatā. (pts note) | kalambukā → St kaladukā; K kalabakā. (pts note)Kada su nestali, pojavi se neka vrsta puzavice. Ličila je na kalambukā biljku.
Sā ahosi vaṇṇasampannā gandhasampannā rasasampannā, seyyathāpi nāma sampannaṁ vā sappi sampannaṁ vā navanītaṁ evaṁvaṇṇā ahosi.
sampannaṁ → sampannā (sya-all) | gandhasampannā rasasampannā seyyathāpi → gandha-sampannā rasa-sampannā seyyathā pi (pts) | evaṁvaṇṇā → evaṁ-vaṇṇā (pts)Imala je boju, miris i ukus. Boja joj kao prečišćen ghee ili buter,
Seyyathāpi nāma khuddamadhuṁ aneḷakaṁ; evamassādā ahosi.
khuddamadhuṁ → khuddamadhadha (sya-all) | khuddamadhuṁ aneḷakaṁ evamassādā → khuddamadhuaneḷakaṁ evam assādā (pts) | khuddamadhuṁ → khuddamadhu (bjt) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | khuddamadhuṁ aneḷakaṁ evamassādā → khudda-madhuaneḷakaṁ evam assādā (pts)a ukus poput čistog meda.
Atha kho te, vāseṭṭha, sattā padālataṁ upakkamiṁsu paribhuñjituṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | padālataṁ → badālataṁ (pts) | atha kho → athakho (th)Onda bića navale da jedu te puzavice.
Te taṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhaṁsu.
taṁ → (sya-all) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | taṁ → tam (pts) | tambhakkhā tadāhārā → tam-bhakkhā tad-āhārā (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts)I nastaviše da se još vrlo dugo naslađuju tim puzavicama, jedu ih i njima bivaju hranjeni.
Yathā yathā kho te, vāseṭṭha, sattā padālataṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhaṁsu tathā tathā tesaṁ sattānaṁ bhiyyoso mattāya kharattañceva kāyasmiṁ okkami, vaṇṇavevaṇṇatā ca paññāyittha.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | padālataṁ → badālataṁ (pts) | ca → vaṇṇavejjatā (bj: machasaṁ) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | bhiyyoso mattāya → bhiyyosomattāya (my, bjt) | tadāhārā → tad-āhārā (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts) | tathā tathā → tathā-tathā (pts) | bhiyyoso mattāya kharattañceva → bhiyyoso-mattāya kharattañ eva (pts) | vaṇṇavevaṇṇatā → vaṇṇa-vevaṇṇatā (pts)Dok to čine, tela im postaju sve grublja i pojavljuju se razlike u izgledu među njima.
Ekidaṁ sattā vaṇṇavanto honti, ekidaṁ sattā dubbaṇṇā.
ekidaṁ → ek idaṁ (pts)Neka bića postanu lepa, druga ružna.
Tattha ye te sattā vaṇṇavanto, te dubbaṇṇe satte atimaññanti:I ona lepa počnu da preziru ružna, govoreći:
‘mayametehi vaṇṇavantatarā, amhehete dubbaṇṇatarā’ti.
mayametehi → mayam etehi (pts) | amhehete dubbaṇṇatarāti → amheh ete dubbaṇṇatarā ti (pts)’Mi smo lepši od njih.’
Tesaṁ vaṇṇātimānapaccayā mānātimānajātikānaṁ padālatā antaradhāyi.
padālatā → badālatā (pts) | vaṇṇātimānapaccayā → vaṇṇātimānappaccayā (bjt)I pošto postanu nadmena i obmanuta u vezi sa svojim izgledom, one ukusne puzavice nestanu.
Padālatāya antarahitāya sannipatiṁsu. Sannipatitvā anutthuniṁsu:
padālatāya → badālatāya (pts)Na to se ona okupe i krenu da nariču:
‘ahu vata no, ahāyi vata no padālatā’ti.
padālatāti → badālatāti (bj) | ahāyi → Sd apāyi, here and in repetition. (pts note) | no → Dt me, and below. (pts note) | padālatāti → badālatā ti (pts)’Avaj, imali smo ih, a sada su sasvim nestale!’
Tadetarahipi manussā kenaci dukkhadhammena phuṭṭhā evamāhaṁsu:
kenaci → kenacideva (bj, sya-all, pts1ed) | kenaci → kenacid eva (pts) | phuṭṭhā evamāhaṁsu → puṭṭhā evam āhaṁsu (pts) | kenaci → kenacideva (cck: sī. syā. pī.) | eva → Bmr kenaci, omitting eva. (pts note) | puṭṭhā → Bmr phuṭṭhā. (pts note) | tadetarahipi → tadetarahi (th)Isto tako, kada danas ljude upitaju zašto su potišteni, oni kažu:
‘ahu vata no, ahāyi vata no’ti.
Ahu → So Bmr K; Sc aha; Sd aho. (pts note) | noti → no ti (pts)’Avaj, imali smo to, a sada je sasvim nestalo!’
Tadeva porāṇaṁ aggaññaṁ akkharaṁ anusaranti, na tvevassa atthaṁ ājānanti.
ājānanti → ājānanti akaṭṭhapākasālipātubhāvo (bj) | anusaranti → anupatanti (pts) | anusaranti → anupatanti (bj: PTS); anussaranti (bj: syā) | na tvevassa → natvevassa (bjt) | tadeva → tad eva (pts) | tvevassa → tv ev assa (pts)Oni zapravo ponavljaju reči iz prošlosti, a da ne razumeju njihovo značenje.
6. Akaṭṭhapākasālipātubhāva6. Pojavljivanje pirinča koji raste bez sejanja
Atha kho tesaṁ, vāseṭṭha, sattānaṁ padālatāya antarahitāya akaṭṭhapāko sāli pāturahosi akaṇo athuso suddho sugandho taṇḍulapphalo.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | padālatāya → badālatāya (bj, pts) | suddho → (pts) | taṇḍulaphalo → taṇḍulatthalo (bj: machasaṁ) | athuso → Bmr K add suddho and so SS, 18. (pts note) | taṇḍula-pphalo → Dt -pphasso. (pts note) | atha kho → athakho (th) | akaṭṭhapāko → akaṭṭha-pāko (pts) | pāturahosi → pātur ahosi (pts)A posle nestanka puzavica, pojavio se na čistinama pirinač za ta bića. Rastao je bez obrađivanja, bez praha i ljuske, samo zrno, čisto i mirisno.
Yaṁ taṁ sāyaṁ sāyamāsāya āharanti, pāto taṁ hoti pakkaṁ paṭivirūḷhaṁ.
paṭivirūḷhaṁ yaṁ taṁ → paṭiviruḷhaṁ yantaṁ (sya-all) | yaṁ → yan (pts) | sāyamāsāya → sāyam-āsāya (pts)Koliko god da su požnjeli uveče za večeru, toliko je do jutra ponovo rodilo.
Yaṁ taṁ pāto pātarāsāya āharanti, sāyaṁ taṁ hoti pakkaṁ paṭivirūḷhaṁ;
paṭivirūḷhaṁ → paṭiviruḷhaṁ (sya-all) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | pātarāsāya → pātar-āsāya (pts)Koliko god da su požnjeli ujutro za doručak, toliko je do večeri ponovo rodilo.
nāpadānaṁ paññāyati.Za žetvu oni nisu znali.
Atha kho te, vāseṭṭha, sattā akaṭṭhapākaṁ sāliṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhaṁsu.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | aṭṭhaṁsu → aṭṭhaṁsu liṅgapātubhāvo (bj) | atha kho te vāseṭṭha → athakho vāseṭṭhā (sya-all) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | te → So SS; Bmr K omit. (pts note) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | akaṭṭhapākaṁ → akaṭṭha-pākaṁ (pts) | tambhakkhā → tam-bhakkhā (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts)I ta bića nastaviše da se još vrlo dugo naslađuju pirinčem koji raste bez sejanjai, da ga jedu i njime bivaju hranjena.
7. Itthipurisaliṅgapātubhāva7. Pojavljivanje razlika među polovima
Yathā yathā kho te, vāseṭṭha, sattā akaṭṭhapākaṁ sāliṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhaṁsu tathā tathā tesaṁ sattānaṁ bhiyyoso mattāya kharattañceva kāyasmiṁ okkami, vaṇṇavevaṇṇatā ca paññāyittha, itthiyā ca itthiliṅgaṁ pāturahosi purisassa ca purisaliṅgaṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | tesaṁ → tesaṁ vāseṭṭhā (bj) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | itthiliṅgaṁ → itthīliṅgaṁ (sya-all) | ca → (sya-all, pts) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | bhiyyoso mattāya → bhiyyosomattāya (my, bjt) | akaṭṭhapākaṁ → akaṭṭha-pākaṁ (pts) | tambhakkhā tadāhārā → tam-bhakkhā tad āhārā (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts) | bhiyyoso mattāya kharattañceva → bhiyyoso-mattāya kharattañ eva (pts) | vaṇṇavevaṇṇatā → vaṇṇa-vevaṇṇatā (pts) | itthiliṅgaṁ pāturahosi → itthi-liṅgaṁ pātur ahosi (pts) | ca purisaliṅgaṁ → purisa-liṅgaṁ (pts)Dok to čine, tela im postaju još grublja i pojaviše se razlike u izgledu među njima.
Itthī ca purisaṁ ativelaṁ upanijjhāyati puriso ca itthiṁ.
itthī → itthi (bj) | ca → ca sudaṁ (bj); ca sudaṁ ativelaṁ (sya-all, pts) | ativelaṁ → (sya-all, pts) | sudaṁ → Bmr omit; K suraṁ. (pts note) | itthiṁ → K adds ca. (pts note)Žene su gledale muškarce sa snažnim, intenzivnim zanimanjem, baš kao i muškarci žene.
Tesaṁ ativelaṁ aññamaññaṁ upanijjhāyataṁ sārāgo udapādi, pariḷāho kāyasmiṁ okkami.
upanijjhāyataṁ → upanijjhāyantānaṁ (sya-all) | upanijjhāyataṁ → K upanijjhāyantānaṁ. (pts note) | aññamaññaṁ → aññam aññaṁ (pts)Dok su tako jedni druge dugo gledali, u njima se javila strast, plamen zahvati njihova tela.
Te pariḷāhapaccayā methunaṁ dhammaṁ paṭiseviṁsu.Zbog tog plamena imali su snošaj.
Ye kho pana te, vāseṭṭha, tena samayena sattā passanti methunaṁ dhammaṁ paṭisevante, aññe paṁsuṁ khipanti, aññe seṭṭhiṁ khipanti, aññe gomayaṁ khipanti:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all)Kada su ih druga bića videla kako obavljaju snošaj, neka baciše na njih grumenje zemlje, neka pepeo, neka kravlju balegu, govoreći:
‘nassa asuci, nassa asucī’ti.
asuci → vasalī (bj, mr); vasali (sya-all) | asucī → vasalī (bj, mr); vasali (sya-all) | asucīti kathañhi → vasalī kathaṁ hi (bj) | asucīti → vasalīti (sya-all) | vasalī → nassa asuci nassa asuci ti (bj: machasaṁ) | asuci → vasali (cck: syā.); vasalī (cck: ka.) | asuci → Bmr vasalī; K vasali. (pts note)’Gubite se odavde!
‘Kathañhi nāma satto sattassa evarūpaṁ karissatī’ti.
karissatīti → Dt karissanti. (pts note) | kathañhi → hi (bjt) | kathañhi → kathaṁ hi (pts)Kako jedno biće može učiniti tako nešto drugome!’
Tadetarahipi manussā ekaccesu janapadesu vadhuyā nibbuyhamānāya aññe paṁsuṁ khipanti, aññe seṭṭhiṁ khipanti, aññe gomayaṁ khipanti.
nibbuyhamānāya → niggayhamānāya (mr) | nibbuyhamānāya → nibbuyahamānāya (bj) | vadhuyā → vadhaniyā (sya-all) | vadhuyā → vadhaniyā (bj: syā) | nibbuyahamānāya → nibbuyhamānāya (bj: machasaṁ); niggayhamānāya (bj: kām) | nibbuyhamānāya → nivayhamānāya, niggayhamānāya (cck: ka.) | vadhuyā → K vadhaniyā. (pts note) | nibbuyhamānāya → So SS Sum-Scd K; Bm nivayhamānāya; Br Sum-Br niggayha-. (pts note) | tadetarahipi → tadetarahi pi (bjt) | tadetarahipi → tad etarahi pi (pts) | seṭṭhiṁ → seṭṭhim (pts)I danas u nekim krajevima kada se izvodi mlada, neki ljudi bacaju prašinu na nju, pepeo ili kravlju balegu.
Tadeva porāṇaṁ aggaññaṁ akkharaṁ anusaranti, na tvevassa atthaṁ ājānanti.
ājānanti → ājānanti methunadhammasamācāro (bj) | anusaranti → anupatanti (pts) | na tvevassa → natvevassa (bjt) | anusaranti → anussaranti (th) | tadeva → tad eva (pts) | tvevassa → tv ev assa (pts)Ponavljaju stari običaj, ali ne razumeju njegovo značenje.
8. Methunadhammasamācāra8. Seksualni odnos
Adhammasammataṁ kho pana, vāseṭṭha, tena samayena hoti, tadetarahi dhammasammataṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā yaṁ (bj); vāseṭṭhā (sya-all) | kho → adhammasammataṁ taṁ kho (bj: syā) | pana → adhammasammataṁ taṁ kho pana (cck: syā.); adhammasammataṁ kho pana taṁ (cck: ?) | Adhamma-sammataṁ → K adds taṁ. (pts note) | tadetarahi dhammasammataṁ → tad etarahi dhamma-sammataṁ (pts)Vāseṭṭha, ono što se smatralo lošim običajem u stara vremena sada se smatra dobrim običajem.
Ye kho pana, vāseṭṭha, tena samayena sattā methunaṁ dhammaṁ paṭisevanti, te māsampi dvemāsampi na labhanti gāmaṁ vā nigamaṁ vā pavisituṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj); te vāseṭṭhā (sya-all) | pana → K adds te. (pts note) | te māsampi → temāsampi (bjt) | te māsampi dvemāsampi → temāsaṁpi dvemāsaṁpi (th) | māsampi dvemāsampi → māsam pi dve-māsam pi (pts)Onim ljudima koji su se u ta vremena upuštali u snošaj nije dopuštano da uđu u selo ili grad tokom mesec ili dva.
Yato kho te, vāseṭṭha, sattā tasmiṁ asaddhamme ativelaṁ pātabyataṁ āpajjiṁsu.
kho → kho pana (bj); kho vāseṭṭhā (sya-all) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj); (sya-all) | tasmiṁ → tasmiṁ samaye (bj, pts) | sattā → -7 Sdt ye kho pana te Vāseṭṭhā sattā; Br adds pana after kho. (pts note) | samaye → Bmr K omit. (pts note) | pātavyataṁ → Bmr K pātabyataṁ. (pts note)Zato su oni koji su u to vreme bili opijeni žudnjom
Atha agārāni upakkamiṁsu kātuṁ tasseva asaddhammassa paṭicchādanatthaṁ.
atha → Br adds kho. (pts note) | tasseva → tass eva (pts)počeli da grade svoje kuće, tako da mogu da sve to rade skriveni.
Atha kho, vāseṭṭha, aññatarassa sattassa alasajātikassa etadahosi:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | atha kho vāseṭṭha → athakho vāseṭṭhā (sya-all) | alasajātikassa etadahosi → alasa-jātikassa etad ahosi (pts)A nekom biću sklonom lenjosti pade na pamet ova misao:
‘ambho, kimevāhaṁ vihaññāmi sāliṁ āharanto sāyaṁ sāyamāsāya pāto pātarāsāya.
evāhaṁ → -11 Sd kicchonāhaṁ; St kimpāham. (pts note) | kimevāhaṁ → kim evāhaṁ (pts) | sāyamāsāya → sāyam-āsāya (pts) | pātarāsāya → pātar-āsāya (pts)
Yannūnāhaṁ sāliṁ āhareyyaṁ sakideva sāyapātarāsāyā’ti.
sakideva → sakiṁdeva (mr) | sakideva → sakiṁdeva (cck) | sāyapātarāsāyāti atha kho → sāyaṁ pātarāsāyāti athakho (sya-all) | sakideva → sakiṁdeva (bj: kām) | sakiṁdeva → sakiṁdeva (cck: ka.) | eva → -12 Bmr sakiṁ deva, and below. (pts note) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | sakideva sāyapātarāsāyāti → sakid eva sāya-pātar-āsāyāti (pts)Zašto ga odmah ne bih sakupio za oba obroka?’
Atha kho so, vāseṭṭha, satto sāliṁ āhāsi sakideva sāyapātarāsāya.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | sakideva → sakiṁdeva (cck) | sāyapātarāsāya atha kho vāseṭṭha → sāyaṁ pātarāsāyāti athakho vāseṭṭhā (sya-all) | āhāsi → Sd āhārāsi; St ahāsi. (pts note) | sakideva sāyapātarāsāya → sakid eva sāya-pātar-āsāya (pts)Tako i učini.
Atha kho, vāseṭṭha, aññataro satto yena so satto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ sattaṁ etadavoca:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | atha kho vāseṭṭha → athakho vāseṭṭhā (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Onda neko drugi dođe kod njega i kaže mu:
‘ehi, bho satta, sālāhāraṁ gamissāmā’ti.’Hajdemo da sakupljamo pirinač.’
‘Alaṁ, bho satta, āhato me sāli sakideva sāyapātarāsāyā’ti.
āhato → āhaṭo (bj, sya-all) | sakideva → sakiṁdeva (cck) | sāyapātarāsāyāti atha kho → sāyaṁ pātarāsāyāti athakho (sya-all) | āhaṭo → āhato (bj: machasaṁ) | āhato → āhaṭo (cck: syā.) | sakideva sāyapātarāsāyāti → sakid eva sāya-pātar-āsāyāti (pts)’Nema potrebe, prijatelju, dovoljno sam sakupio za oba obroka.’
Atha kho so, vāseṭṭha, satto tassa sattassa diṭṭhānugatiṁ āpajjamāno sāliṁ āhāsi sakideva dvīhāya. ‘Evampi kira, bho, sādhū’ti.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | sakideva → sakiṁdeva (cck) | atha kho → athakho (th) | evampi → evaṁpi (th) | sakideva → sakid eva (pts) | evampi → evam pi (pts)Onda taj drugi, sledeći primer ovog prvog, sakupi odjednom dovoljno pirinča za dva dana i reče: ’Ovo bi trebalo da bude dovoljno.’
Atha kho, vāseṭṭha, aññataro satto yena so satto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ sattaṁ etadavoca:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | atha kho vāseṭṭha → athakho vāseṭṭhā (sya-all) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)A neko treće biće dođe kod ovog drugog i kaže mu:
‘ehi, bho satta, sālāhāraṁ gamissāmā’ti.
satta → (bj)’Hajdemo da sakupljamo pirinač.’
‘Alaṁ, bho satta, āhato me sāli sakideva dvīhāyā’ti.
āhato → āhaṭo (bj, sya-all) | sakideva → sakiṁdeva (cck) | dvīhāyāti atha kho → sāyaṁ pātarāsāyāti athakho (sya-all) | dvīhāyāti → So Sc; Sd vihāyati; St vihāyāti; B dvih-; K sāyaṁ pātarāsāyāti. (pts note) | sakideva → sakid eva (pts)’Nema potrebe, prijatelju, dovoljno sam sakupio za dva dana.’
Atha kho so, vāseṭṭha, satto tassa sattassa diṭṭhānugatiṁ āpajjamāno sāliṁ āhāsi sakideva catūhāya, ‘evampi kira, bho, sādhū’ti.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | sakideva → sakiṁdeva (cck) | evampi → evaṁ (sya-all) | atha kho → athakho (th) | sakideva catūhāya evampi → sakid eva catuhāya evam pi (pts)Onda taj treći, sledeći primer ovog drugog, sakupi odjednom dovoljno pirinča za četiri dana i reče: ’Ovo bi trebalo da bude dovoljno.’
Atha kho, vāseṭṭha, aññataro satto yena so satto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ sattaṁ etadavoca:
atha kho vāseṭṭha → athakho vāseṭṭhā (sya-all) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)A neko četvrto biće dođe kod ovog trećeg i kaže mu:
‘ehi, bho satta, sālāhāraṁ gamissāmā’ti.’Hajdemo da sakupljamo pirinač.’
‘Alaṁ, bho satta, āhato me sāli sakideva catūhāyā’ti.
āhato → āhaṭo (sya-all) | sakideva catūhāyāti → sakid eva catuhāyāti (pts)’Nema potrebe, prijatelju, dovoljno sam sakupio za četiri dana.’
Atha kho so, vāseṭṭha, satto tassa sattassa diṭṭhānugatiṁ āpajjamāno sāliṁ āhāsi sakideva aṭṭhāhāya, ‘evampi kira, bho, sādhū’ti.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | evampi → evaṁ (sya-all) | atha kho → athakho (th) | sakideva → sakid eva (pts) | evampi → evam pi (pts)Onda taj četvrti, sledeći primer ovog trećeg, sakupi odjednom dovoljno pirinča za osam dana.
Yato kho te, vāseṭṭha, sattā sannidhikārakaṁ sāliṁ upakkamiṁsu paribhuñjituṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | sannidhikārakaṁ → sannidhi-kārakaṁ (pts)Pošto su sva ta bića jela pirinač koji su prethodno uskladištila,
Atha kaṇopi taṇḍulaṁ pariyonandhi, thusopi taṇḍulaṁ pariyonandhi;
pariyonandhi thusopi → pariyonaddhi thuso pi (bj) | pariyonandhi → pariyonaddhi (bj, sya-all) | atha kaṇopi → athakho vāseṭṭhā kaṇo (sya-all) | pariyonandhi lūnampi nappaṭivirūḷhaṁ → pariyonaddhi lunaṁpi nappaṭiviruḷhaṁ (sya-all) | atha → K adds kho Vāseṭṭhā. (pts note) | pi → K omits. (pts note) | pariyonandhi → K pariyonaddhi. (pts note) | kaṇopi → kaṇo pi (bjt, pts)prah i ljuske prekriše zrna,
lūnampi nappaṭivirūḷhaṁ, apadānaṁ paññāyittha, saṇḍasaṇḍā sālayo aṭṭhaṁsu.
sālayo → sāliyo (pts) | sālayo → sāliyo (bj: PTS) | sāliyo → K sālayo. (pts note) | lūnampi nappaṭivirūḷhaṁ → lunaṁpi nappaṭiviruḷhaṁ (th) | lūnampi → lūnam pi (pts) | saṇḍasaṇḍā sālayo → saṇḍa-saṇḍā sāliyo (pts)jednom požnjeven, pirinač nije više rađao. Tako nastadoše žetve u određeno vreme, a pirinač je sada nicao samo u bokorima.
9. Sālivibhāga9. Podela pirinčanih polja
Atha kho te, vāseṭṭha, sattā sannipatiṁsu, sannipatitvā anutthuniṁsu:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | anutthuniṁsu → anutthaniṁsu (sya-all) | anutthuniṁsu → Bm anutthūniṁsu; K anutthaniṁsu (and in 20). (pts note) | atha kho → athakho (th)Na to se bića okupiše i krenu da nariču:
‘pāpakā vata, bho, dhammā sattesu pātubhūtā.
pātubhūtā → pātu bhūtā mayaṁ (pts)’Loše stvari zadesiše nas.
Mayañhi pubbe manomayā ahumhā pītibhakkhā sayaṁpabhā antalikkhacarā subhaṭṭhāyino, ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhamhā.
ahumhā → ahumha (bj, pts) | aṭṭhamhā → aṭṭhamha (bj) | dīghamaddhānaṁ aṭṭhamhā → dīgham addhānaṁ aṭṭhamha (pts) | aṭṭhamha → aṭṭhamhā (bj: machasaṁ) | ahumha → K ahumhā. (pts note) | aṭṭhamha → K atthamhā. (pts note) | mayañhi → mayaṁ hi (bjt, th) | sayaṁpabhā → sayampabhā (bjt) | mayañhi → hi (pts) | sayaṁpabhā antalikkhacarā → sayam-pabhā antalikkha-carā (pts)Nekada smo živeli umom stvoreni, hraneći se ushićenjem, blistavi, leteli nebom, veličanstveni i takvi ostajali dugo vremena.
Tesaṁ no amhākaṁ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena rasapathavī udakasmiṁ samatani.
rasapathavī → rasā paṭhavī (bj); rasapaṭhavī (sya-all, pts) | samatani → samatāni (bj, pts); samantāni (sya-all) | karahaci → karahaci ciraṁ (sya-all) | rasapathavī → rasa-paṭhavī (pts)A onda se, posle dugog vremena, na vodi ukazala tvrda materija poput skrame, na mestu gde smo se nalazili…
Sā ahosi vaṇṇasampannā gandhasampannā rasasampannā.
vaṇṇasampannā → vaṇṇa-sampannā (pts) | rasasampannā → rasa-sampannā (pts)
Te mayaṁ rasapathaviṁ hatthehi āluppakārakaṁ upakkamimha paribhuñjituṁ, tesaṁ no rasapathaviṁ hatthehi āluppakārakaṁ upakkamataṁ paribhuñjituṁ sayaṁpabhā antaradhāyi.
rasapathaviṁ → rasaṁ paṭhaviṁ (bj); rasapaṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | upakkamimha → upakkamimhā (sya-all) | tesaṁ no rasapathaviṁ → tesanno rasapaṭhaviṁ (sya-all) | āluppakārakaṁ → ālumpakārakaṁ (pts) | upakkamimha → K upakkamimhā. (pts note) | upakkamataṁ → SS omit. (pts note) | paribhuñjituṁ → SS paribhuñjataṁ. (pts note) | sayaṁpabhā → sayampabhā (bjt) | rasapathaviṁ → rasa-pathaviṁ (pts) | āluppakārakaṁ → ālumpa-kārakaṁ (pts) | rasapathaviṁ → rasa-paṭhaviṁ (pts) | sayaṁpabhā → sayam-pabhā (pts)
Sayaṁpabhāya antarahitāya candimasūriyā pāturahesuṁ, candimasūriyesu pātubhūtesu nakkhattāni tārakarūpāni pāturahesuṁ, nakkhattesu tārakarūpesu pātubhūtesu rattindivā paññāyiṁsu, rattindivesu paññāyamānesu māsaḍḍhamāsā paññāyiṁsu.
candimasūriyā → … suriyā (bj, sya-all, pts1ed) | Sayaṁpabhāya → tāya (bj) | sayaṁpabhāya → tāya (bj) | candimasūriyā → candimasuriyā (bj, sya-all) | candimasūriyesu → candimasuriyesu (bj, sya-all) | māsaḍḍhamāsā → māsaddhamāsā (bj, sya-all, pts) | pāturahesuṁ → pātur ahaṁsu (pts) | candimasuriyā → candimasūriyā (bj: machasaṁ) | Sayam-pabhāya → -12 Bmr tāya. (pts note) | ahaṁsu → Bmr ahesuṁ. (pts note) | candimasūriyā pāturahesuṁ candimasūriyesu pātubhūtesu → candima-suriyā pātur ahaṁsu candima-suriyesu pātu bhūtesu (pts) | tārakarūpāni pāturahesuṁ → tāraka-rūpāni pātur ahaṁsu (pts) | tārakarūpesu pātubhūtesu rattindivā → tāraka-rūpesu pātu bhūtesu rattiṁ-divā (pts) | rattindivesu → rattiṁ-divesu (pts) | māsaḍḍhamāsā → māsaddha-māsā (pts)
Māsaḍḍhamāsesu paññāyamānesu utusaṁvaccharā paññāyiṁsu.
māsaḍḍhamāsesu → māsaddhamāsesu (bj, sya-all, pts) | utusaṁvaccharā → utu-saṁvaccharā (pts)
Te mayaṁ rasapathaviṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhamhā.
rasapathaviṁ → rasaṁ paṭhaviṁ (bj); rasapaṭhaviṁ (sya-all, pts) | aṭṭhamhā → aṭṭhamha (bj) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | dīghamaddhānaṁ aṭṭhamhā → dīgham addhānaṁ aṭṭhamha (pts) | aṭṭhamha → K aṭṭhamhā. (pts note) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | rasapathaviṁ → rasa-paṭhaviṁ (pts) | tambhakkhā → tam-bhakkhā (pts)
Tesaṁ no pāpakānaṁyeva akusalānaṁ dhammānaṁ pātubhāvā rasapathavī antaradhāyi.
rasapathavī → rasā paṭhavī (bj); rasapaṭhavī (sya-all, pts) | pāpakānaṁyeva → pāpakānaṁ ñeva (pts) | pātu-bhāvā → Br bhāvāya. (pts note) | pāpakānaṁyeva → pāpakānaññeva (bjt) | pātubhāvā rasapathavī → pātu-bhāvā rasapaṭhavī (pts)I pošto smo postali nadmeni i obmanuti u vezi sa svojim izgledom, onaj ukusni nektar nestade…
Rasapathaviyā antarahitāya bhūmipappaṭako pāturahosi.
rasapathaviyā → rasāya paṭhaviyā (bj); rasapaṭhaviyā (sya-all, pts) | bhūmipappaṭako → bhūmipappaṭiko (sya-all) | bhūmipappaṭako → So SS; Bm pabbaṭiko; Br pappaṭiko; K bhūmippapaṭiko. (pts note) | rasapathaviyā → rasa-paṭhaviyā (pts) | pāturahosi → pātur ahosi (pts)
So ahosi vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno.
vaṇṇasampanno → vaṇṇa-sampanno (pts) | rasasampanno → rasa-sampanno (pts)
Te mayaṁ bhūmipappaṭakaṁ upakkamimha paribhuñjituṁ.
bhūmipappaṭakaṁ upakkamimha → bhūmipappaṭikaṁ upakkamimhā (sya-all) | bhūmipappaṭakaṁ → bhūmi-pappaṭakaṁ (pts)
Te mayaṁ taṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhamhā.
aṭṭhamhā → aṭṭhamha (bj) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | dīghamaddhānaṁ aṭṭhamhā → dīgham addhānaṁ aṭṭhamha (pts) | mayaṁ → Scdt omit. (pts note) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | tambhakkhā tadāhārā → tam-bhakkhā tad-āhārā (pts)
Tesaṁ no pāpakānaṁyeva akusalānaṁ dhammānaṁ pātubhāvā bhūmipappaṭako antaradhāyi.
bhūmipappaṭako → bhūmipappaṭake (bj); bhūmipappaṭiko (sya-all) | pāpakānaṁyeva → pāpakānaṁ ñeva (pts) | pāpakānaṁyeva → pāpakānaññeva (bjt) | pātubhāvā bhūmipappaṭako → pātu-bhāvā bhūmi-pappaṭako (pts)potom oni ukusni izdanci nestadoše…
Bhūmipappaṭake antarahite padālatā pāturahosi.
padālatā → badālatā (bj) | bhūmipappaṭake → bhūmipappaṭike (sya-all) | padālatā pāturahosi → badālatā pātur ahosi (pts)
Sā ahosi vaṇṇasampannā gandhasampannā rasasampannā.
rasasampannā → rasasampanna (pts)
Te mayaṁ padālataṁ upakkamimha paribhuñjituṁ.
padālataṁ → badālataṁ (bj, pts) | upakkamimha → upakkamimhā (sya-all)
Te mayaṁ taṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhamhā.
aṭṭhamhā → aṭṭhamha (bj) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | dīghamaddhānaṁ aṭṭhamhā → dīgham addhānaṁ aṭṭhamha (pts) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | tambhakkhā tadāhārā → tam-bhakkhā tad-āhārā (pts)
Tesaṁ no pāpakānaṁyeva akusalānaṁ dhammānaṁ pātubhāvā padālatā antaradhāyi.
padālatā → badālatā (bj, pts) | pāpakānaṁyeva → pāpakānaṁ ñeva (pts) | pāpakānaṁyeva → pāpakānaññeva (bjt) | pātubhāvā padālatā → pātu-bhāvā badālatā (pts)potom one ukusne puzavice nestadoše…
Padālatāya antarahitāya akaṭṭhapāko sāli pāturahosi akaṇo athuso suddho sugandho taṇḍulapphalo.
padālatāya → badālatāya (bj, pts) | taṇḍulapphalo → taṇḍulaphalo (bjt) | akaṭṭhapāko → akaṭṭha-pāko (pts) | pāturahosi → pātur ahosi (pts) | taṇḍulapphalo → taṇḍula-pphalo (pts)
Yaṁ taṁ sāyaṁ sāyamāsāya āharāma, pāto taṁ hoti pakkaṁ paṭivirūḷhaṁ.
paṭivirūḷhaṁ yaṁ taṁ → paṭiviruḷhaṁ yantaṁ (sya-all) | yaṁ → yan (pts) | sāyamāsāya → sāyam-āsāya (pts)
Yaṁ taṁ pāto pātarāsāya āharāma, sāyaṁ taṁ hoti pakkaṁ paṭivirūḷhaṁ.
paṭivirūḷhaṁ → paṭiviruḷhaṁ (sya-all) | sāyaṁ taṁ → sāyantaṁ (bjt, th) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | pātarāsāya → pātar-āsāya (pts) | sāyaṁ → sāyan (pts)
Nāpadānaṁ paññāyittha.
Te mayaṁ akaṭṭhapākaṁ sāliṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhamhā.
sāliṁ → sāḷiṁ (bj) | aṭṭhamhā → aṭṭhamha (bj) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | dīghamaddhānaṁ aṭṭhamhā → dīgham addhānaṁ aṭṭhamha (pts) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | akaṭṭhapākaṁ → akaṭṭha-pākaṁ (pts) | tambhakkhā tadāhārā → tam-bhakkhā tad-āhārā (pts)
Tesaṁ no pāpakānaṁyeva akusalānaṁ dhammānaṁ pātubhāvā kaṇopi taṇḍulaṁ pariyonandhi, thusopi taṇḍulaṁ pariyonandhi, lūnampi nappaṭivirūḷhaṁ, apadānaṁ paññāyittha, saṇḍasaṇḍā sālayo ṭhitā.
pāpakānaṁyeva → pāpakānañceva (bj); pāpakānaṁ ñeva (pts) | pariyonandhi thusopi → pariyonaddhi thuso pi (bj) | pariyonandhi → pariyonaddhi (bj, sya-all) | pariyonandhi lūnampi nappaṭivirūḷhaṁ apadānaṁ → pariyonaddhi lūnaṁpi nappaṭiviruḷhaṁ apadānampi (sya-all) | sālayo → sāliyo (pts) | paṭivirūḷhaṁ → So Sc; Sd navirūlhi; St ṇavirūḷhī; Bmr K nappaṭivirūḷhaṁ. (pts note) | kaṇopi → kaṇo pi (bjt) | tesaṁ no → tesanno (th) | pātubhāvā kaṇopi taṇḍulaṁ → pātu-bhāvā kaṇo pi taṇḍulam (pts) | thusopi taṇḍulaṁ → thuso pi taṇḍulam (pts) | lūnampi nappaṭivirūḷhaṁ → lūnam pi na paṭivirūḷhaṁ (pts)Sa pojavom loših, štetnih stvari među nama, prah i ljuske prekriše zrna; jednom požnjeven, pirinač nije više rađao. Tako nastadoše žetve u određeno vreme, a pirinač je sada nicao samo u bokorima.
Yannūna mayaṁ sāliṁ vibhajeyyāma, mariyādaṁ ṭhapeyyāmā’ti.
yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yan nūna (pts)Kako bi bilo da ta pirinčana polja podelimo na posebne njive i povučemo granice.’
Atha kho te, vāseṭṭha, sattā sāliṁ vibhajiṁsu, mariyādaṁ ṭhapesuṁ.
atha kho te vāseṭṭha → athakho vāseṭṭhā (sya-all)Tako i učiniše.
Atha kho, vāseṭṭha, aññataro satto lolajātiko sakaṁ bhāgaṁ parirakkhanto aññataraṁ bhāgaṁ adinnaṁ ādiyitvā paribhuñji.
aññataraṁ → aññassa (?) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | atha kho vāseṭṭha → athakho vāseṭṭhā (sya-all) | aññataraṁ → aññassa (cck: ?) | lolajātiko → So 12 and Bmr K; SS lolajāto. (pts note) | sakaṁ → SS saka. (pts note)Onda, Vāseṭṭha, neko biće mučeno pohlepom, dok je čuvalo svoju njivu, prigrabi i drugu koja mu nije bila data i poče da uživa u njenim plodovima.
Tamenaṁ aggahesuṁ, gahetvā etadavocuṁ:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)Zbog toga ga dohvatiše i rekoše mu:
‘pāpakaṁ vata, bho satta, karosi, yatra hi nāma sakaṁ bhāgaṁ parirakkhanto aññataraṁ bhāgaṁ adinnaṁ ādiyitvā paribhuñjasi.
paribhuñjasi → paribhuñjissasi (bj) | paribhuñjissasi → paribhuñji (bj: syā); paribhuṁjasi (bj: sīmu)’Lošu si stvar učinio kad si tuđu njivu tako prisvojio i u njenim plodovima uživaš!
Māssu, bho satta, punapi evarūpamakāsī’ti.
ssu → So SS Bm; Br su; K omits. (pts note) | pi → K omits. (pts note) | māssu → mā (th) | punapi → puna (th) | māssu → mā ssu (pts) | punapi evarūpamakāsīti → puna pi evarūpam akāsīti (pts)Da nikada to više nisi učinio!’
‘Evaṁ, bho’ti kho, vāseṭṭha, so satto tesaṁ sattānaṁ paccassosi.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | bhoti → bho ti (pts)’Neću više nikada,’ reče ovaj,
Dutiyampi kho, vāseṭṭha, so satto …pe…
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt) | dutiyampi → dutiyam pi (pts)ali učini istu stvar po drugi
tatiyampi kho, vāseṭṭha, so satto sakaṁ bhāgaṁ parirakkhanto aññataraṁ bhāgaṁ adinnaṁ ādiyitvā paribhuñji.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | tatiyampi → tatiyam pi (pts)i po treći put.
Tamenaṁ aggahesuṁ, gahetvā etadavocuṁ:
gahetvā etadavocuṁ → aggahetvā etad avocuṁ (pts) | aggahetvā → Br gahetvā. (pts note) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Zbog toga ga dohvatiše i rekoše mu:
‘pāpakaṁ vata, bho satta, karosi, yatra hi nāma sakaṁ bhāgaṁ parirakkhanto aññataraṁ bhāgaṁ adinnaṁ ādiyitvā paribhuñjasi.
paribhuñjasi māssu → paribhuñji mā (sya-all) | paribhuñjasi → K paribhuñji. (pts note) | paribhuñjasi → paribhuñjissasi (bjt)’Lošu si stvar učinio kad si tuđu njivu tako prisvojio i u njenim plodovima uživaš!
Māssu, bho satta, punapi evarūpamakāsī’ti.
māssu → mā (th) | evarūpamakāsīti → evarūpaṁ akāsīti (th) | māssu → mā ssu (pts) | punapi evarūpamakāsīti → puna pi evarūpam akāsīti (pts)Da nikada to više nisi učinio!’
Aññe pāṇinā pahariṁsu, aññe leḍḍunā pahariṁsu, aññe daṇḍena pahariṁsu.
leḍḍunā → leṇḍunā (bj: syā) | pahariṁsu → So Bmr K Sum; Sct pahaṁsu; Sd pahāriṁsu, but pahaṁsu and pāhaṁsu afterwards. (pts note)Neki su ga još udarali pesnicama, neki kamenjem, a neki štapovima.
Tadagge kho, vāseṭṭha, adinnādānaṁ paññāyati, garahā paññāyati, musāvādo paññāyati, daṇḍādānaṁ paññāyati.
vāseṭṭha → pana vāseṭṭhā (bj, sya-all) | kho → kho pana (pts)Na taj način, Vāseṭṭha, nastala je krađa, osuđivanje, laganje i kažnjavanje.
10. Mahāsammatarājā10. Izabrani kralj
Atha kho te, vāseṭṭha, sattā sannipatiṁsu, sannipatitvā anutthuniṁsu:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | anutthuniṁsu → anutthaniṁsu (sya-all) | te → Bmr K omit te. (pts note)Onda se bića okupiše i krenuše da nariču:
‘pāpakā vata bho dhammā sattesu pātubhūtā, yatra hi nāma adinnādānaṁ paññāyissati, garahā paññāyissati, musāvādo paññāyissati, daṇḍādānaṁ paññāyissati.
pātubhūtā → pātu bhūtā (pts) | musāvādo → musā-vādo (pts)’O koje su se sve loše stvari pojavile među nama: krađa, osuđivanje, laganje i kažnjavanje!
Yannūna mayaṁ ekaṁ sattaṁ sammanneyyāma, yo no sammā khīyitabbaṁ khīyeyya, sammā garahitabbaṁ garaheyya, sammā pabbājetabbaṁ pabbājeyya.
yo → so (pts) | sammā garahitabbaṁ → sammagarahitabbaṁ (pts) | yo → kho (bj: PTS) | So → So SS; Bmr K yo. (pts note) | yannūna → yaṁnūna (my) | sammā khīyitabbaṁ → sammākhīyitabbaṁ (th) | sammā garahitabbaṁ → sammāgarahitabbaṁ (th) | sammā pabbājetabbaṁ → sammāpabbājetabbaṁ (th) | yannūna → yan nūna (pts) | sammā khīyitabbaṁ → sammā-khīyitabbaṁ (pts) | sammā garahitabbaṁ → samma-garahitabbaṁ (pts) | sammā pabbājetabbaṁ → sammā-pabbājetabbaṁ (pts)Kako bi bilo da postavimo neko biće koje će optužiti one koji to zasluže, osuditi one koji to zasluže i proterati one koji to zasluže!
Mayaṁ panassa sālīnaṁ bhāgaṁ anuppadassāmā’ti.
anuppadassāmāti → So SS and onwards; Bmr K Sum anupa-. (pts note) | anuppadassāmāti → anupadassāmāti (th) | panassa → pan assa (pts)Zauzvrat, daćemo mu deo pirinča koji požnjemo.’
Atha kho te, vāseṭṭha, sattā yo nesaṁ satto abhirūpataro ca dassanīyataro ca pāsādikataro ca mahesakkhataro ca taṁ sattaṁ upasaṅkamitvā etadavocuṁ:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | atha kho → athakho (th) | upasaṅkamitvā etadavocuṁ → upasaṁkamitvā etad avocuṁ (pts)I odoše do jednoga među njima koji je bio najnaočitiji, najlepši, najprijatniji i najsposobniji, te ga zamoliše:
‘ehi, bho satta, sammā khīyitabbaṁ khīya, sammā garahitabbaṁ garaha, sammā pabbājetabbaṁ pabbājehi.
bho → so (bj: PTS) | khīyi → Bm khīya; Br khiya. (pts note) | garahi → Bmr garaha. (pts note)’Hajde, dobri čoveče, pravedno optuži one koji to zasluže, pravedno osudi one koji to zasluže i pravedno proteraj one koji to zasluže!
Mayaṁ pana te sālīnaṁ bhāgaṁ anuppadassāmā’ti.
te → vo (sya-all) | pana → Sc omits. (pts note) | te → So SS Bmr; K vo. (pts note) | anuppadassāmāti → anupadassāmāti (th)Zauzvrat, daćemo ti deo pirinča koji požnjemo.’
‘Evaṁ, bho’ti kho, vāseṭṭha, so satto tesaṁ sattānaṁ paṭissuṇitvā sammā khīyitabbaṁ khīyi, sammā garahitabbaṁ garahi, sammā pabbājetabbaṁ pabbājesi.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj); (sya-all) | so → so vāseṭṭhā (sya-all) | paṭissuṇitvā sammā khīyitabbaṁ → paṭissutvā sammākhīyitabbaṁ (sya-all, pts) | paṭissutvā → Bmr paṭisuṇitvā. (pts note) | sammā garahitabbaṁ → sammāgarahitabbaṁ (th) | sammā pabbājetabbaṁ → sammāpabbājetabbaṁ (th) | bhoti → bho ti (pts) | paṭissuṇitvā sammā khīyitabbaṁ → paṭissutvā sammā-khīyitabbaṁ (pts) | sammā garahitabbaṁ → sammā-garahitabbaṁ (pts) | sammā pabbājetabbaṁ → sammā-pabbājetabbaṁ (pts)’U redu, gospodo,’ dgovori onaj čovek te stade činiti kako je obećao.
Te panassa sālīnaṁ bhāgaṁ anuppadaṁsu.
anuppadaṁsu → So SS; Bm K anupadiṁsu; Br anupadaṁsu. (pts note) | panassa → pan assa (pts)Nagrada mu je bila udeo u žetvi pirinča.
Mahājanasammatoti kho, vāseṭṭha, ‘mahāsammato, mahāsammato’ tveva paṭhamaṁ akkharaṁ upanibbattaṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | vāseṭṭha mahāsammato mahāsammato tveva → vāseṭṭhā mahāsammatotveva (sya-all) | mahā-sammato → K omits. (pts note) | mahājanasammatoti → mahājana-sammato ti (pts) | mahāsammato mahāsammato tveva → mahā-sammato mahā-sammato tv eva (pts)’Narodom izabran’, Vāseṭṭha, jeste značenje naziva ’izabranik’, prve titule koja bi uvedena.
Khettānaṁ adhipatīti kho, vāseṭṭha, ‘khattiyo, khattiyo’ tveva dutiyaṁ akkharaṁ upanibbattaṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | adhipatīti → patīti (pts) | patīti → Bmr K adhipatīti. (pts note) | khattiyo tveva → khattiyotveva (bjt, th) | tveva → tv eva (pts)’Gospodar polja’ je značenje pojma ’plemić’, druge takve titule.
Dhammena pare rañjetīti kho, vāseṭṭha, ‘rājā, rājā’ tveva tatiyaṁ akkharaṁ upanibbattaṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | pare → paresaṁ (sya-all) | pare → paresaṁ (bj: syā) | pare → So SS; Bm K paresaṁ; Br parehi. (pts note) | rājā tveva → rājātveva (bjt, th) | tveva → tv eva (pts)A ’Onaj koji obraduje Dhammom’ jeste značenje pojma ’kralj’, treće titule koja bi uvedena.
Iti kho, vāseṭṭha, evametassa khattiyamaṇḍalassa porāṇena aggaññena akkharena abhinibbatti ahosi tesaṁyeva sattānaṁ, anaññesaṁ. Sadisānaṁyeva, no asadisānaṁ. Dhammeneva, no adhammena.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | vāseṭṭha evametassa → vāseṭṭhā evamevassa (sya-all) | anaññesaṁ → aññesaṁ (sya-all) | tesaṁyeva → tesaṁ ñeva (pts) | sadisānaṁyeva → sadisānaṁ ñeva (pts) | anaññesaṁ → aññesaṁ (bj: syā) | etassa → K evassa. (pts note) | abhinibbatti → Sdt abhinibbattaṁ. (pts note) | anaññesaṁ → K aññesaṁ, and below. (pts note) | tesaṁyeva → te saññeva (bjt) | sadisānaṁyeva → sadisānaññeva (bjt) | evametassa → evam etassa (pts) | dhammeneva → dhammen eva (pts)Tako je, Vāseṭṭha, nastala kasta plemića, upravo za ta bića, ne druga; za ona slična njima, ne druga; u skladu sa Dhammom, a ne suprotno njoj.
Dhammo hi, vāseṭṭha, seṭṭho janetasmiṁ diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | abhisamparāyañca → abhisamparāyeca brāhmaṇamaṇḍalaṁ (bj) | janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) | ceva → eva (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca tesaṁ (pts)Jer Dhamma, Vāseṭṭha, jeste ono najbolje za ljude u ovome životu, kao i u narednom.
11. Brāhmaṇamaṇḍala11. Krug brahmana
Atha kho tesaṁ, vāseṭṭha, sattānaṁyeva ekaccānaṁ etadahosi:
sattānaṁyeva → te sattānaṁyeva (cck, sya1ed); tesaṁ sattānaṁyeva (sya2ed); tesaṁ yeva kho vāseṭṭha sattānaṁ (pts1ed) | vāseṭṭha sattānaṁyeva → vāseṭṭhā sattānaññeva (bj) | vāseṭṭha → (sya-all) | tesaṁ → (pts) | sattānaṁyeva → tesaṁ yeva kho vāseṭṭha sattānaṁ (cck: sī. pī.) | sattānaṁ → So SS; Bmr atha kho ṭesaṁ Vāseṭṭha sattānaṁ yeva; K atha kho te sattānaṁ yeva. (pts note) | atha kho → athakho (th) | atha → ñeva (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)Onda, Vāseṭṭha, neka od tih bića pomisliše:
‘pāpakā vata, bho, dhammā sattesu pātubhūtā, yatra hi nāma adinnādānaṁ paññāyissati, garahā paññāyissati, musāvādo paññāyissati, daṇḍādānaṁ paññāyissati, pabbājanaṁ paññāyissati.
pātubhūtā → pātu bhūtā (pts) | musāvādo → musā-vādo (pts)’O koje su se sve loše stvari pojavile među nama: krađa, osuđivanje, laganje i kažnjavanje!
Yannūna mayaṁ pāpake akusale dhamme vāheyyāmā’ti.
vāheyyāmāti → bāheyyāmāti (pts) | bāheyyāmāti → So SS; Bmr K vāheyyāmāti, and onwards. (pts note) | yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yan nūna (pts)Kako bi bilo da odbacimo loše i štetne stvari.’
Te pāpake akusale dhamme vāhesuṁ.
vāhesuṁ → bāhesuṁ (bj, pts) | bāhesuṁ → vāhesuṁ (bj: machasaṁ)Tako i učiniše.
Pāpake akusale dhamme vāhentīti kho, vāseṭṭha, ‘brāhmaṇā, brāhmaṇā’ tveva paṭhamaṁ akkharaṁ upanibbattaṁ.
vāhentīti → bāhentīti (bj, pts) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | vāseṭṭha brāhmaṇā brāhmaṇā tveva → vāseṭṭhā brāhmaṇātveva (sya-all) | tveva → tv eva (pts)’Odbacuju loše i štetne stvari’ jeste značenje pojma brahman, koji beše prva titula za takve ljude.
Te araññāyatane paṇṇakuṭiyo karitvā paṇṇakuṭīsu jhāyanti vītaṅgārā vītadhūmā pannamusalā sāyaṁ sāyamāsāya pāto pātarāsāya gāmanigamarājadhāniyo osaranti ghāsamesamānā.
ghāsamesamānā → ghāsamesanā (bj, sya-all, pts1ed) | ghāsamesamānā → ghāsamesānā (bj); ghāsam esanā (pts) | paṇṇakuṭiyo → paṇṇakuṭiyo ca (sya-all) | pannamusalā → paṇṇamusalā (sya-all, pts) | ghāsamesānā → ghāsamesamānā (bj: machasaṁ); ghāsamēsanā (bj: syā) | ghāsamesamānā → ghāsamesanā (cck: sī. syā. pī.) | paṇṇa-kuṭiyo → K adds ca. (pts note) | esanā → Br esamānā, and below. (pts note) | paṇṇakuṭīsu → paṇṇa-kuṭīsu (pts) | vītadhūmā pannamusalā → vīta-dhūmā paṇṇa-musalā (pts) | sāyamāsāya → sāyam-āsāya (pts) | pātarāsāya gāmanigamarājadhāniyo → pātar-āsāya gāma-nigama-rājadhāniyo (pts)Oni u šumi napraviše kolibe od pruća i u njima su meditirali. Bez vatre (za kuvanje) i dima, bez tučka i avana. Odlazili su u sela, varoši i kraljevske gradove u potrazi za hranom, uveče za večernji obrok i ujutro za jutarnji obrok.
Te ghāsaṁ paṭilabhitvā punadeva araññāyatane paṇṇakuṭīsu jhāyanti.
punadeva → punad eva (pts) | paṇṇakuṭīsu → paṇṇa-kuṭīsu (pts)Kad bi sakupili hranu, vraćali su se u svoje kolibe da meditiraju.
Tamenaṁ manussā disvā evamāhaṁsu:
manussā → manussaṁ (bj) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)Drugi ljudi su to gledali i rekoše:
‘ime kho, bho, sattā araññāyatane paṇṇakuṭiyo karitvā paṇṇakuṭīsu jhāyanti, vītaṅgārā vītadhūmā pannamusalā sāyaṁ sāyamāsāya pāto pātarāsāya gāmanigamarājadhāniyo osaranti ghāsamesamānā.
vītaṅgārā → vitaṅgārā (bj) | ghāsamesamānā → ghāsamesānā (bj); ghāsamesanā (sya-all, pts) | pannamusalā → paṇṇamusalā (sya-all, pts) | paṇṇakuṭiyo → paṇṇa-kuṭiyo (pts) | paṇṇakuṭīsu → paṇṇa-kuṭīsu (pts) | vītadhūmā pannamusalā → vīta-dhūmā paṇṇa-musalā (pts) | sāyamāsāya → sāyam-āsāya (pts) | pātarāsāya gāmanigamarājadhāniyo → pātar-āsāya gāma-nigama-rājadhāniyo (pts) | ghāsamesamānā → ghāsam esanā (pts)’Oni su u šumi napravili kolibe od pruća i u njima meditiraju. Bez vatre i dima, bez tučka i avana. Odlaze u sela, varoši i kraljevske gradove u potrazi za hranom, uveče za večernji obrok i ujutro za jutarnji obrok.
Te ghāsaṁ paṭilabhitvā punadeva araññāyatane paṇṇakuṭīsu jhāyantī’ti,
paṇṇakuṭīsu jhāyantī’ti → paṇṇakuṭīsu jhāyanti (bj, pts1ed); paṇṇakuṭīsu (sya-all); paṇṇakuṭīsu jhāyantīti kho (mr) | jhāyantīti → jhāyanti (bj, pts) | jhāyantīti jhāyantīti → jhāyanti te (sya-all) | jhāyanti → So Scd K; St Bmr omit. (pts note) | ghāsaṁ paṭilabhitvā → ghāsampaṭilabhitvā (th) | punadeva → punad eva (pts) | paṇṇakuṭīsu jhāyantīti → paṇṇa-kuṭīsu jhāyanti (pts)Kad sakupe hranu, vraćaju su se u svoje kolibe da meditiraju.
jhāyantīti kho, vāseṭṭha, ‘jhāyakā, jhāyakā’ tveva dutiyaṁ akkharaṁ upanibbattaṁ.
jhāyantīti kho → jhāyantīti kho pana (bj, pts1ed); jhāyanti te kho (sya-all) | vāseṭṭha → pana vāseṭṭhā (bj); vāseṭṭha jhāyahā (pts) | vāseṭṭha jhāyakā jhāyakā tveva → vāseṭṭhā jhāyikā jhāyikātveva (sya-all) | kho → kho pana (pts) | jhāyakā tveva → tv eva (pts) | kho → paṇṇakuṭīsu jhāyanti jhāyantīti kho (cck: sī. pī.); paṇṇakuṭīsu jhāyantīti kho (cck: ka.) | Jhāyantīti → Sd jhāyanti; K omits jhāyantīti, and adds te. (pts note) | pana → Bmr K omit. (pts note) | jhāyahā → K -ikā. (pts note) | jhāyakā tveva → jhāyakātveva (bjt)’Onaj koji meditira’ jeste značenje pojma ’meditant’, drugog koji je uveden posebno za njih.
Tesaṁyeva kho, vāseṭṭha, sattānaṁ ekacce sattā araññāyatane paṇṇakuṭīsu taṁ jhānaṁ anabhisambhuṇamānā gāmasāmantaṁ nigamasāmantaṁ osaritvā ganthe karontā acchanti.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | karontā → karonto (bj) | taṁ → (sya-all) | anabhisambhuṇamānā → anabhisambhunamānā (sya-all) | ganthe → gaṇṭhe (sya-all) | acchanti → āgacchanti (sya-all) | tesaṁyeva → tesaṁ ñeva (pts) | acchanti tamenaṁ → acchenti tam enaṁ (pts) | anabhisambhuṇamānā → anabhisaṁbhūnamānā (cck: katthaci) | taṁ → K omits. (pts note) | gāma-sāmantaṁ → Sdt sāmanta, and below. (pts note) | osaritvā → K otaritvā, and below. (pts note) | ganthe → Bmr gandhe, and below. (pts note) | acchenti → So SS; Bmr acchanti; K āgacchanti. (pts note) | tesaṁyeva → tesaññeva (bjt) | paṇṇakuṭīsu → paṇṇa-kuṭīsu (pts) | gāmasāmantaṁ nigamasāmantaṁ → gāma-sāmantaṁ nigama sāmantaṁ (pts)Međutim, neka od tih bića, pošto nisu bila u stanju da meditiraju u kućama od pruća, nastaniše se po obodima sela i gradova, gde su stvarali tekstove.
Tamenaṁ manussā disvā evamāhaṁsu:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)Kada su ljudi to videli, rekoše:
‘ime kho, bho, sattā araññāyatane paṇṇakuṭīsu taṁ jhānaṁ anabhisambhuṇamānā gāmasāmantaṁ nigamasāmantaṁ osaritvā ganthe karontā acchanti, na dānime jhāyantī’ti.
kho → kho pana (sya-all) | taṁ → (sya-all) | anabhisambhuṇamānā → anabhisambhunamānā (sya-all) | ganthe → gaṇṭhe (sya-all) | acchanti → acchenti (pts) | dānime jhāyantīti → dān ime jhāyanti (pts) | kho → K adds pana. (pts note) | acchenti → K gacchanti. (pts note) | na dānime jhāyantīti → nadāni me jhāyanti (bjt) | acchanti na dānime jhāyantīti → gacchanti nadānime jhāyanti (th) | gāmasāmantaṁ nigamasāmantaṁ → gāma-sāmantaṁ nigama-sāmantaṁ (pts)’Ovi ljudi nisu u stanju da meditiraju u kućama od pruća. Zato su se nastanili po obodima sela i gradova, gde stvaraju tekstove. Oni ne meditiraju.’
Na dānime jhāyantīti kho, vāseṭṭha, ‘ajjhāyakā, ajjhāyakā’ tveva tatiyaṁ akkharaṁ upanibbattaṁ.
Na dānime → na dānime jhāyanti na dānime (bj, pts1ed, mr) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | vāseṭṭha ajjhāyakā ajjhāyakā tveva → vāseṭṭhā ajjhāyikā ajjhāyikātveva (sya-all) | dānime → na dānime jhāyantī na dānime (cck: sī. pī. ka.) | jhāyantīti → Cp. Sum. Vil., i., p. 247. (pts note) | na dānime jhāyantīti → nadāni me jhāyantī ti (bjt) | ajjhāyakā tveva → ajjhāyakātveva (bjt) | na dānime → nadānime (th) | dānime → dān ime (pts) | tveva → tv eva (pts)’Oni koji ne meditiraju’ jeste značenje pojma recitatori (veda), trećeg koji je uveden posebno za njih.
Hīnasammataṁ kho pana, vāseṭṭha, tena samayena hoti, tadetarahi seṭṭhasammataṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā yaṁ (bj); vāseṭṭhā (sya-all) | hīnasammataṁ → hīna-sammataṁ (pts) | tadetarahi seṭṭhasammataṁ → tad etarahi seṭṭha-sammataṁ (pts)U to vreme je on smatran nižom stvari, a danas se smatra boljom.
Iti kho, vāseṭṭha, evametassa brāhmaṇamaṇḍalassa porāṇena aggaññena akkharena abhinibbatti ahosi tesaṁyeva sattānaṁ, anaññesaṁ sadisānaṁyeva no asadisānaṁ dhammeneva, no adhammena.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | anaññesaṁ → aññesaṁ (sya-all) | tesaṁyeva → tesaṁ ñeva (pts) | sadisānaṁyeva → sadisānaṁ ñeva (pts) | tesaṁyeva → tesaññeva (bjt) | sadisānaṁyeva → sadisānaññeva (bjt) | evametassa brāhmaṇamaṇḍalassa → evam etassa brāhmaṇa-maṇḍalassa (pts) | dhammeneva → dhammen eva (pts)Tako je, Vāseṭṭha, nastala kasta brahmana, upravo za ta bića, ne druga; za ona slična njima, ne druga; u skladu sa Dhammom, a ne suprotno njoj.
Dhammo hi, vāseṭṭha, seṭṭho janetasmiṁ diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | abhisamparāyañca tesaṁyeva → abhisamparāyeca vessamaṇḍalaṁ tesaññeva (bj) | janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) | ceva → eva (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca tesaṁ (pts)Jer Dhamma, Vāseṭṭha, jeste ono najbolje za ljude u ovome životu, kao i u narednom.
12. Vessamaṇḍala12. Kasta ratara
Tesaṁyeva kho, vāseṭṭha, sattānaṁ ekacce sattā methunaṁ dhammaṁ samādāya visukammante payojesuṁ.
visukammante → vissutaṁ kammante (bj, pts1ed); vissukammante (si); visuṁ kammante (sya-all, mr) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | methunaṁ dhammaṁ → methunadhammaṁ (pts) | visukammante → vissutakammante (pts) | kammante → visasutakammanto (bj: PTS); visuṁ kammante (bj: sīmu) | visukammante → vissutakammante (cck: sī. pī.); vissukammante (cck: ka. sī.); visuṁ kammante (cck: syā. ka.) | tesaṁyeva → tesaññeva (bjt) | tesaṁyeva → ñeva (pts) | methunaṁ dhammaṁ → methuna-dhammaṁ (pts) | visukammante → vissuta-kammante (pts)Međutim, neka od tih bića, praktikujući snošaj, počeš da se bave različitim poslovima.
Methunaṁ dhammaṁ samādāya visukammante payojentīti kho, vāseṭṭha, ‘vessā, vessā’ tveva akkharaṁ upanibbattaṁ.
visukammante payojentīti → vissutaṁ kammante peyājentīti (bj) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | visukammante → visuṁ kammante (sya-all); vissutakammante (pts) | upanibbattaṁ → nibbattaṁ (sya-all) | methunaṁ dhammaṁ → methunadhammaṁ (pts) | upanibbattaṁ → K nibbattaṁ. (pts note) | vessā tveva → vessātveva (bjt, th) | methunaṁ dhammaṁ → methuna-dhammaṁ (pts) | visukammante → vissuta-kammante (pts) | tveva → tv eva (pts)’Oni koji praktikuju snošaj i različite poslove’, Vāseṭṭha, jeste značenje pojma ’ratar’, koji bi za njih trebalo upotrebljavati.
Iti kho, vāseṭṭha, evametassa vessamaṇḍalassa porāṇena aggaññena akkharena abhinibbatti ahosi tesaññeva sattānaṁ anaññesaṁ sadisānaṁyeva, no asadisānaṁ, dhammeneva no adhammena.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | tesaññeva → tesaṁ ñeva (pts) | sadisānaṁyeva → sadisānaṁ ñeva (pts) | etassa → K inserts saṁkhittaṁ, and omits down to iti kho Vāseṭṭha evam etassa Suddha-maṇḍalassa. (pts note) | sadisānaṁyeva → sadisānaññeva (bjt) | dhammeneva → dhammen eva (pts)Tako je, Vāseṭṭha, nastala kasta ratara, upravo za ta bića, ne druga; za ona slična njima, ne druga; u skladu sa Dhammom, a ne suprotno njoj.
Dhammo hi, vāseṭṭha, seṭṭho janetasmiṁ diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | abhisamparāyañca → abhisamparāyeca suddamaṇḍalaṁ (bj) | janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) | ceva → eva (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca tesaṁ (pts)Jer Dhamma, Vāseṭṭha, jeste ono najbolje za ljude u ovome životu, kao i u narednom.
13. Suddamaṇḍala13. Kasta najamnika
Tesaññeva kho, vāseṭṭha, sattānaṁ ye te sattā avasesā te luddācārā khuddācārā ahesuṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | luddācārā → ḷuddācārā (bj) | khuddācārā → (pts) | ḷuddācārā → luddācārā (bj: sī) | ahesuṁ → So St Bm; Sc omits lud- ahesuṁ; Sd luddācārā luddācārā ahesuṁ; Br luddhācārā khuddācārā ahesuṁ. (pts note) | khuddācārā → So Sc Bm; Sdt omits khud-; St repeats lud-; Br luddh-. (pts note) | tesaññeva → ñeva (pts) | ahesuṁ → ti (pts)Preostala bića, Vāseṭṭha, žive od lova i različitih niskih poslova.
Luddācārā khuddācārāti kho, vāseṭṭha, ‘suddā, suddā’ tveva akkharaṁ upanibbattaṁ.
luddācārā → ḷuddācārā (bj) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | suddā tveva → suddātveva (bjt) | tveva → tv eva (pts)’Oni koji žive od lova i niskih poslova’ jeste značenje pojma ’najamnici’, koji bi za njih trebalo upotrebljavati.
Iti kho, vāseṭṭha, evametassa suddamaṇḍalassa porāṇena aggaññena akkharena abhinibbatti ahosi tesaṁyeva sattānaṁ anaññesaṁ, sadisānaṁyeva no asadisānaṁ, dhammeneva, no adhammena.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | anaññesaṁ → aññesaṁ (sya-all) | tesaṁyeva sattānaṁ → tesaṁ ñeva sattānam (pts) | sadisānaṁyeva → sadisānaṁ ñeva (pts) | tesaṁyeva → tesaññeva (bjt) | sadisānaṁyeva → sadisānaññeva (bjt) | evametassa suddamaṇḍalassa → evam etassa sudda-maṇḍalassa (pts) | dhammeneva → dhammen eva (pts)Tako je, Vāseṭṭha, nastala kasta najamnika, upravo za ta bića, ne druga; za ona slična njima, ne druga; u skladu sa Dhammom, a ne suprotno njoj.
Dhammo hi, vāseṭṭha, seṭṭho janetasmiṁ diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | abhisamparāyañca → abhisamparāyeca (bj) | janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) | ceva → eva (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca (pts)Jer Dhamma, Vāseṭṭha, jeste ono najbolje za ljude u ovome životu, kao i u narednom.
Ahu kho so, vāseṭṭha, samayo, yaṁ khattiyopi sakaṁ dhammaṁ garahamāno agārasmā anagāriyaṁ pabbajati:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | khattiyopi → khattiyo pi (bjt, pts)I dođe vreme kada plemić zanemari svoj način života, te napusti dom i postane beskućnik:
‘samaṇo bhavissāmī’ti.’Biću asketa.’
Brāhmaṇopi kho, vāseṭṭha …pe…
kho vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt)Dođe vreme kada brahman…
vessopi kho, vāseṭṭha …pe…
kho vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt)Dođe vreme kada ratar…
suddopi kho, vāseṭṭha, sakaṁ dhammaṁ garahamāno agārasmā anagāriyaṁ pabbajati:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj); (sya-all) | suddopi kho vāseṭṭha → bhavissāmīti suddo pi (pts)Dođe vreme kada najamnik zanemari svoj način života, te napusti dom i postane beskućnik:
‘samaṇo bhavissāmī’ti.’Biću asketa.’
Imehi kho, vāseṭṭha, catūhi maṇḍalehi samaṇamaṇḍalassa abhinibbatti ahosi, tesaṁyeva sattānaṁ anaññesaṁ, sadisānaṁyeva no asadisānaṁ, dhammeneva no adhammena.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | anaññesaṁ → aññesaṁ (sya-all) | tesaṁyeva → tesaṁ ñeva (pts) | sadisānaṁyeva → sadisānaṁ ñeva (pts) | tesaṁyeva → tesaññeva (bjt) | sadisānaṁyeva → sadisānaññeva (bjt) | samaṇamaṇḍalassa → samaṇa-maṇḍalassa (pts) | dhammeneva → dhammen eva (pts)Od te četiri kaste je, Vāseṭṭha, stvorena kasta asketa, upravo za ta bića, ne druga; za ona slična njima, ne druga; u skladu sa Dhammom, a ne suprotno njoj.
Dhammo hi, vāseṭṭha, seṭṭho janetasmiṁ diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | abhisamparāyañca khattiyopi → abhisamparāyeca khattiyo pi (bj) | janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) | ceva → eva (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca (pts)Jer Dhamma, Vāseṭṭha, jeste ono najbolje za ljude u ovome životu, kao i u narednom.
14. Duccaritādikathā14. O rđavim postupcima
Khattiyopi kho, vāseṭṭha, kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya duccaritaṁ caritvā manasā duccaritaṁ caritvā micchādiṭṭhiko micchādiṭṭhikammasamādāno micchādiṭṭhikammasamādānahetu kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | micchādiṭṭhikammasamādāno → (pts) | micchādiṭṭhikammasamādāno → idaṁ padaṁ sī. ipotthakesu natthi (cck note) | micchā-diṭṭhiko → Bmr K add micchā-diṭṭhi-kamma-samādāno, and below. Cp. D. ii. 95, ante vol. i., p. 82. (pts note) | khattiyopi → khattiyo pi (bjt, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | duccaritaṁ caritvā → duccaritañcaritvā (th) | micchādiṭṭhiko micchādiṭṭhikammasamādāno micchādiṭṭhikammasamādānahetu → micchā-diṭṭhiko micchā-diṭṭhi-kamma-samādāna-hetu (pts) | paraṁ → param (pts)Neki plemić može činiti rđave postupke telom, govorom ili umom. Pogrešno razume stvari i na osnovu tog pogrešnog razumevanja postupa. I zbog toga, posle posle sloma tela, posle smrti, preporađa se u svetu lišavanja, na lošem odredištu, u nižim svetovima, u čistilištu.
Brāhmaṇopi kho, vāseṭṭha …pe…
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | brāhmaṇopi → brāhmaṇo pi (bjt, pts)Neki brahman…
vessopi kho, vāseṭṭha …
vessopi → vesso pi (bjt, pts) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bjt, th)Neki ratar…
suddopi kho, vāseṭṭha …
suddopi → suddo pi (bjt, pts) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bjt, th)Neki najamnik…
samaṇopi kho, vāseṭṭha, kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya duccaritaṁ caritvā manasā duccaritaṁ caritvā micchādiṭṭhiko micchādiṭṭhikammasamādāno micchādiṭṭhikammasamādānahetu kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | micchādiṭṭhikammasamādāno → (pts) | samaṇopi → samaṇo pi (bjt, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | duccaritaṁ caritvā → duccaritañcaritvā (th) | micchādiṭṭhiko micchādiṭṭhikammasamādāno micchādiṭṭhikammasamādānahetu → micchā-diṭṭhiko micchā-diṭṭhi-kammasamādāna-hetu (pts) | paraṁ → param (pts)Neki asketa može činiti rđave postupke telom, govorom ili umom. Pogrešno razume stvari i na osnovu tog pogrešnog razumevanja postupa. I zbog toga, posle posle sloma tela, posle smrti, preporađa se u svetu lišavanja, na lošem odredištu, u nižim svetovima, u čistilištu.
Khattiyopi kho, vāseṭṭha, kāyena sucaritaṁ caritvā vācāya sucaritaṁ caritvā manasā sucaritaṁ caritvā sammādiṭṭhiko sammādiṭṭhikammasamādāno sammādiṭṭhikammasamādānahetu kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | sammādiṭṭhikammasamādāno → (pts) | sammādiṭṭhikammasamādāno → idaṁ padaṁ sī. pī. potthakesu natthi (cck note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | sucaritaṁ caritvā → sucaritañcaritvā (th) | khattiyopi → khattiyo pi (pts) | sammādiṭṭhikammasamādāno sammādiṭṭhikammasamādānahetu → sammā-diṭṭhi-kamma-samādāna-hetu (pts) | paraṁ → param (pts)Neki plemić može činiti dobre postupke telom, govorom ili umom. Ispravno razume stvari i na osnovu tog ispravnog razumevanja postupa. I zbog toga, posle posle sloma tela, posle smrti, takav se preporađa na dobrom odredištu, u nebeskom svetu.
Brāhmaṇopi kho, vāseṭṭha …pe…
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | brāhmaṇopi → brāhmaṇo pi (bjt, pts)Neki brahman…
vessopi kho, vāseṭṭha …
vessopi → vesso pi (bjt, pts) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bjt, th)Neki ratar…
suddopi kho, vāseṭṭha …
suddopi → suddo pi (bjt, pts) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bjt, th)Neki najamnik…
samaṇopi kho, vāseṭṭha, kāyena sucaritaṁ caritvā vācāya sucaritaṁ caritvā manasā sucaritaṁ caritvā sammādiṭṭhiko sammādiṭṭhikammasamādāno sammādiṭṭhikammasamādānahetu kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | sammādiṭṭhikammasamādāno → (pts) | sucaritaṁ caritvā → sucaritañcaritvā (th) | samaṇopi → samaṇo pi (pts) | sammādiṭṭhiko sammādiṭṭhikammasamādāno sammādiṭṭhikammasamādānahetu → sammā-diṭṭhiko sammādiṭṭhi-kamma-samādāna-hetu (pts) | paraṁ → param (pts)
Khattiyopi kho, vāseṭṭha, kāyena dvayakārī, vācāya dvayakārī, manasā dvayakārī, vimissadiṭṭhiko vimissadiṭṭhikammasamādāno vimissadiṭṭhikammasamādānahetu kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sukhadukkhappaṭisaṁvedī hoti.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | vimissadiṭṭhikammasamādāno vimissadiṭṭhikammasamādānahetu → vimissakammasamādāno vimissakammasamādānahetu (sya-all) | vimissadiṭṭhiko vimissadiṭṭhikammasamādāno vimissadiṭṭhikammasamādānahetu → vītimissadiṭṭhiko vītimissadiṭṭhikammasamādānahetu (pts) | sukhadukkhapaṭisaṁvedī → sukhadukkhappaṭisaṁvedī (bj: machasaṁ) | vimissadiṭṭhikammasamādānahetu → vimissadiṭṭhiko vimissakammasamādāno vimissakammasamādānahetu (cck: syā.); vītimissadiṭṭhiko vītimissadiṭṭhikammasamādānahetu (cck: sī. pī.) | khattiyopi → khattiyo pi (bjt, pts) | paraṁ maraṇā sukhadukkhappaṭisaṁvedī → parammaraṇā sukhadukkhapaṭisaṁvedī (bjt) | dvayakārī → dvaya-kārī (pts) | dvayakārī vimissadiṭṭhiko vimissadiṭṭhikammasamādāno vimissadiṭṭhikammasamādānahetu → dvaya-kārī vītimissa-diṭṭhiko vītimissa-diṭṭhi-kamma-samādāna-hetu (pts) | paraṁ → param (pts) | sukhadukkhappaṭisaṁvedī → sukha-dukkha-paṭisaṁ vedī (pts)Neki plemić može činiti obe vrste postupaka telom, govorom ili umom. Pomešano razume stvari i na osnovu tog pomešanog razumevanja postupa. Zbog toga, posle posle sloma tela, posle smrti, takav doživljava i zadovoljstvo i bol.
Brāhmaṇopi kho, vāseṭṭha …pe…
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | brāhmaṇopi → brāhmaṇo pi (bjt, pts) | pe → spelled out in full (th)Neki brahman…
vessopi kho, vāseṭṭha …
vessopi → vesso pi (bjt, pts) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bjt) | pe → spelled out in full (th)Neki ratar…
suddopi kho, vāseṭṭha …
suddopi → suddo pi (bjt, pts) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bjt) | pe → spelled out in full (th)Neki najamnik…
samaṇopi kho, vāseṭṭha, kāyena dvayakārī, vācāya dvayakārī, manasā dvayakārī, vimissadiṭṭhiko vimissadiṭṭhikammasamādāno vimissadiṭṭhikammasamādānahetu kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sukhadukkhappaṭisaṁvedī hoti.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | vimissadiṭṭhikammasamādāno vimissadiṭṭhikammasamādānahetu → vimissakammasamādāno vimissakammasamādānahetu (sya-all) | vimissadiṭṭhiko vimissadiṭṭhikammasamādāno vimissadiṭṭhikammasamādānahetu → vītimissadiṭṭhiko vītimissadiṭṭhikamma samādānahetu (pts) | samaṇopi → samaṇo pi (bjt, pts) | paraṁ maraṇā sukhadukkhappaṭisaṁvedī → parammaraṇā sukhadukkhapaṭisaṁvedī (bjt) | sukhadukkhappaṭisaṁvedī → sukhadukkhapaṭisaṁvedī (th) | dvayakārī → dvaya-kārī (pts) | dvayakārī vimissadiṭṭhiko vimissadiṭṭhikammasamādāno vimissadiṭṭhikammasamādānahetu → dvaya-kārī vītimissa-diṭṭhiko vītimissa-diṭṭhi-kamma samādāna-hetu (pts) | paraṁ → param (pts) | sukhadukkhappaṭisaṁvedī → sukha-dukkha-paṭisaṁvedī (pts)Neki asketa može činiti obe vrste postupaka telom, govorom ili umom. Pomešano razume stvari i na osnovu tog pomešanog razumevanja postupa. Zbog toga, posle posle sloma tela, posle smrti, takav doživljava i zadovoljstvo i bol.
15. Bodhipakkhiyabhāvanā15. Negovanje kvaliteta koji vode do probuđenja
Khattiyopi kho, vāseṭṭha, kāyena saṁvuto vācāya saṁvuto manasā saṁvuto sattannaṁ bodhipakkhiyānaṁ dhammānaṁ bhāvanamanvāya diṭṭheva dhamme parinibbāyati.
parinibbāyati → parinibbāti (bj, mr) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | parinibbāyati brāhmaṇopi → parinibbāti brāhmaṇo pi (bj) | diṭṭheva → diṭṭheyeva (sya-all) | parinibbāti → parinibbāyati (bj: machasaṁ) | parinibbāyati → parinibbāti (cck: ka.) | bodhi-pakkhiyānaṁ → Br pakkhiya-. (pts note) | va → K c 'eva. (pts note) | parinibbāyati → Bmr K parinibbāti. (pts note) | pe → Not in SS; K here repeats each clause in full. (pts note) | Samaṇo → Sd K omit this clause. (pts note) | khattiyopi → khattiyo pi (bjt)Neki plemić obuzdanog tela, govora i uma, neguje sedam kvaliteta koji vode do probuđenja i tako već u ovom životu postaje potpuno oslobođen.
Brāhmaṇopi kho, vāseṭṭha …pe…
brāhmaṇopi → brāhmaṇo pi (bjt) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bjt) | pe → spelled out in full (th)Neki brahman…
vessopi kho, vāseṭṭha …
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | pe → spelled out in full (th)Neki ratar…
suddopi kho, vāseṭṭha …
vāseṭṭha samaṇopi → vāseṭṭhā samaṇo pi (bj)Neki najamnik…
samaṇopi kho, vāseṭṭha, kāyena saṁvuto vācāya saṁvuto manasā saṁvuto sattannaṁ bodhipakkhiyānaṁ dhammānaṁ bhāvanamanvāya diṭṭheva dhamme parinibbāyati.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | parinibbāyati imesañhi vāseṭṭha → parinibbāti imesaṁ hi vāseṭṭhā (bj) | diṭṭheva → diṭṭheyeva (sya-all) | samaṇopi → samaṇo pi (bjt)Neki asketa obuzdanog tela, govora i uma, neguje sedam kvaliteta koji vode do probuđenja i tako već u ovom životu postaje potpuno oslobođen.
Imesañhi, vāseṭṭha, catunnaṁ vaṇṇānaṁ yo hoti bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, so nesaṁ aggamakkhāyati dhammeneva, no adhammena.
vusitavā → (pts) | khīṇāsavo → Bmr K add vusitavā. (pts note) | sammadaññāvimutto → sammadaññā vimutto (my) | imesañhi vāseṭṭha → hi vāseṭṭhā (bjt) | parikkhīṇabhavasaṁyojano → parikkhīṇabhavasaññojano (bjt, th) | imesañhi vāseṭṭha → imesaṁ hi vāseṭṭhā (th) | vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → kata-karaṇīyo ohita-bhāro anuppatta-sadattho parikkhīṇa-bhava-saṁyojano sammadaññā vimutto (pts) | aggamakkhāyati dhammeneva → aggam akkhāyati dhammen eva (pts)Vāseṭṭha, svako iz ove četiri kaste ko postane monah, arahant koji je sve otrove uklonio, proživeo svetački život, učinio što je trebalo učiniti, odložio tovar, dosegao istinski cilj, raskinuo okove bića i potpuno je oslobođen sopstvenim znanjem – toga zovu prvim među svim ostalima i to u skladu sa Dhammom, a ne mimo nje.
Dhammo hi, vāseṭṭha, seṭṭho janetasmiṁ diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | abhisamparāyañca → abhisamparāyeca (bj) | janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) | ceva → eva (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca (pts)Jer Dhamma, Vāseṭṭha, jeste ono najbolje za ljude u ovome životu, kao i u narednom.
Brahmunā pesā, vāseṭṭha, sanaṅkumārena gāthā bhāsitā:
pesā vāseṭṭha → pi vāseṭṭhā (bj) | brahmunā pesā vāseṭṭha → brahmunāpi vāseṭṭhā (sya-all) | p → So SS; Bmr K omit esā, and read pi. Cp. D. iii. 1. 28, ante, vol i., p. 99. (pts note) | pesā → p esā (pts) | sanaṅkumārena → sanaṁkumārena (pts)Brahmā Sanaṅkumāra je jednom izrekao ove stihove:
‘Khattiyo seṭṭho janetasmiṁ, ye gottapaṭisārino;
janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) gottapaṭisārino → paṭisāriṇo (bj: PTS) | gottapaṭisārino → gotta paṭisārino (pts)’Plemić je najbolji među onima koji klan uzimaju kao svoje merilo. Vijjācaraṇasampanno, so seṭṭho devamānuse’ti.
vijjācaraṇasampanno → vijjācaraṇasampaṇṇo (bj) | vijjācaraṇasampanno → vijjā-caraṇa-sampanno (pts) devamānuseti → deva-mānuse ti (pts)Ali onaj usavršen u znanju i ponašanju najbolji je među bogovima i ljudima.’
Sā kho panesā, vāseṭṭha, brahmunā sanaṅkumārena gāthā sugītā, no duggītā. Subhāsitā, no dubbhāsitā. Atthasaṁhitā, no anatthasaṁhitā. Anumatā mayā.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā gāthā (bj); vāseṭṭhā (sya-all) | gāthā → (bj) | sā → sāpi (sya-all) | atthasaṁhitā → atthasañhitā (bj note) | Sā → K adds pi. (pts note) | anatthasaṁhitā → anatthasañhitā (th) | panesā → pan esā (pts) | sanaṅkumārena → sanaṁkumārena (pts) | anatthasaṁhitā → anattha-saṁhitā (pts)Te stihove je, Vāseṭṭha, dobro ispevao Brahmā Sanaṅkumāra, ne loše; dobro ih izgovorio, ne loše, korisni su, ne povređuju i ja ih odobravam.
Ahampi, vāseṭṭha, evaṁ vadāmi—
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | ahampi vāseṭṭha → ahaṁpi vāseṭṭhā (sya-all) | ahampi → aham pi (pts)Jer i ja isto tako kažem:
Khattiyo seṭṭho janetasmiṁ, ye gottapaṭisārino;
janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) gottapaṭisārino → gotta-paṭisārino (pts)’Plemić je najbolji među onima koji klan uzimaju kao svoje merilo. Vijjācaraṇasampanno, so seṭṭho devamānuse”ti.
vijjācaraṇasampanno → vijjācaraṇasampaṇṇo (bj) | vijjācaraṇasampanno → vijjā-caraṇa-sampanno (pts) so → (pts) | devamānuseti → deva-mānuse ti (pts)Ali onaj usavršen u znanju i ponašanju najbolji je među bogovima i ljudima.’
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)Tako reče Blaženi.
Attamanā vāseṭṭhabhāradvājā bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
vāseṭṭhabhāradvājā → vāseṭṭha-bhāradvājā (pts) | abhinandunti → abhinandun ti aggañña (pts)Zadovoljan, Vāseṭṭha Bhāradvāđa se obradova rečima Blaženoga.
Aggaññasuttaṁ niṭṭhitaṁ catutthaṁ.
aggaññasuttaṁ → suttantaṁ (pts)