AggaññasuttaWas zuerst kam
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.
pāsāde → Cp. Majjhima Nikāya (ed. Chalmers), iii. 1, 104. (pts note) | migāramātupāsāde → migāra-mātu pāsāde (pts)Einmal hielt sich der Buddha bei Sāvatthī im Ostkloster auf, im Pfahlbau-Langhaus der Mutter Migāras.
Tena kho pana samayena vāseṭṭhabhāradvājā bhikkhūsu parivasanti bhikkhubhāvaṁ ākaṅkhamānā.
parivasanti → paṭivasati (bj: sīmu) | Vāseṭṭha-Bhāradvājā → Cp. D. xiii. 3, ante, vol. i., p. 235. (pts note) | parivasanti → Bmr paṭivasanti. (pts note)Zu dieser Zeit nun lebten Vāseṭṭha und Bhāradvāja auf Probe unter den Mönchen in der Hoffnung, ordiniert zu werden.
Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito pāsādā orohitvā pāsādapacchāyāyaṁ abbhokāse caṅkamati.
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (bj, sya-all) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇhasamayaṁ patisallānā (pts) | pāsādapacchāyāyaṁ → pāsādacchāyāyaṁ (bj: kām) | pāsādapacchāyāyaṁ → pāsādacchāyāyaṁ (cck: ka.) | patisallānā → So SS; Bmr K paṭisallānā, and paṭisallāṇā. (pts note) | atha kho → athakho (th)Da kam der Buddha am späten Nachmittag vom Langhaus herab und ging im Schatten des Langhauses achtsam im Freien auf und ab.
Addasā kho vāseṭṭho bhagavantaṁ sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhitaṁ pāsādā orohitvā pāsādapacchāyāyaṁ abbhokāse caṅkamantaṁ.
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (bj, sya-all) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇhasamayaṁ patisallānā (pts) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇha-samayaṁ patisallānā (pts) | pāsādapacchāyāyaṁ → pāsāda pacchāyāyaṁ (pts)Vāseṭṭha sah ihn
Disvāna bhāradvājaṁ āmantesi:
Disvā → Bmr K disvāna. (pts note)und sagte zu Bhāradvāja:
“ayaṁ, āvuso bhāradvāja, bhagavā sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito pāsādā orohitvā pāsādapacchāyāyaṁ abbhokāse caṅkamati.
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (bj, sya-all) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇhasamayaṁ patisallānā (pts) | sāyanhasamayaṁ paṭisallānā → sāyaṇha-samayaṁ patisallānā (pts) | pāsādapacchāyāyaṁ → pāsāda-pacchāyāyaṁ (pts)„Geehrter Bhāradvāja, der Buddha geht im Schatten des Langhauses achtsam im Freien auf und ab.
Āyāmāvuso bhāradvāja, yena bhagavā tenupasaṅkamissāma;
āyāmāvuso → āyām āvuso (pts) | tenupasaṅkamissāma → ten upasaṁkamissāma (pts)Komm, Geehrter, lass uns zum Buddha gehen.
appeva nāma labheyyāma bhagavato santikā dhammiṁ kathaṁ savanāyā”ti.
santikā → sammukhā (sya-all, mr) | savanāyāti → savaṇāyāti (bj) | santikā → sammukhā (bj: syā, kām) | santikā → sammukhā (cck: syā. ka.) | santikā → So SS; Bmr K sammukhā. (pts note) | appeva nāma → appevanāma (bjt, th) | appeva → app eva (pts)Hoffentlich werden wir in seiner Gegenwart einen Dhammavortrag zu hören bekommen.“
“Evamāvuso”ti kho bhāradvājo vāseṭṭhassa paccassosi.
evamāvusoti → evam āvuso ti (pts)„Ja, Geehrter“, antwortete Bhāradvāja.
Atha kho vāseṭṭhabhāradvājā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā bhagavantaṁ caṅkamantaṁ anucaṅkamiṁsu.
atha kho → athakho (th) | vāseṭṭhabhāradvājā → vāseṭṭha-bhāradvājā (pts) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts)Und sie gingen zum Buddha, verbeugten sich und gingen neben ihm her.
Atha kho bhagavā vāseṭṭhaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th)Da wandte sich der Buddha an Vāseṭṭha:
“tumhe khvattha, vāseṭṭha, brāhmaṇajaccā brāhmaṇakulīnā brāhmaṇakulā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā, kacci vo, vāseṭṭha, brāhmaṇā na akkosanti na paribhāsantī”ti?
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | Vāseṭṭha → K Vāseṭṭhā, and so SS often. (pts note) | paribhāsantīti → paribhāsantī ti (bjt) | khvattha → khv attha (pts) | brāhmaṇajaccā → brāhmaṇa-jaccā (pts) | brāhmaṇakulā → brāhmaṇa-kulā (pts)„Vāseṭṭha, ihr beide seid Brahmanen durch eure Geburt und eure Familie, und ihr seid aus einer Brahmanenfamilie aus dem Haus fortgezogen ins hauslose Leben. Ich hoffe, ihr werdet nicht von den Brahmanen beschimpft und beleidigt?“
“Taggha no, bhante, brāhmaṇā akkosanti paribhāsanti attarūpāya paribhāsāya paripuṇṇāya, no aparipuṇṇāyā”ti.
aparipuṇṇāyāti → aparipuṇṇāyā ti (bjt) | attarūpāya → atta-rūpāya (pts)„Herr, die Brahmanen beschimpfen und beleidigen uns tatsächlich mit ihren üblichen Beleidigungen in vollem Umfang, ohne etwas zurückzuhalten.“
“Yathā kathaṁ pana vo, vāseṭṭha, brāhmaṇā akkosanti paribhāsanti attarūpāya paribhāsāya paripuṇṇāya, no aparipuṇṇāyā”ti?
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | aparipuṇṇāyāti → aparipuṇṇāyā ti (bjt) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (th) | yathā kathaṁ → yathā-kathaṁ (pts) | attarūpāya → atta-rūpāya (pts)„Aber wie beleidigen euch die Brahmanen?“
“Brāhmaṇā, bhante, evamāhaṁsu:
āhaṁsu → Cp. the Madhura-Sutta in the Majjhima Nikāya, 84 (Chalmers, vol. ii., p. 84, ff.). (pts note) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)„Herr, die Brahmanen sagen:
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīnā aññe vaṇṇā.
vaṇṇā → hīno añño vaṇṇo (cck: sī. pī. ma. ni. 2 madhurasutta) | vaṇṇo → So SS; Bmr K hīnā aññe vaṇṇā, and below. (pts note) | brāhmaṇova → brāhmaṇo va (th, pts)‚Nur die Brahmanen sind die beste Klasse; andere Klassen sind geringer.
Brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇhā aññe vaṇṇā.
vaṇṇā → kaṇho añño vaṇṇo (bj: PTS) | vaṇṇā → kaṇho añño vaṇṇo (cck: sī. pī. ma. ni. 2 madhurasutta) | kaṇho → Bmr K kaṇhā aññe vaṇṇe, and below. (pts note) | brāhmaṇova → brāhmaṇo va (th, pts)Nur die Brahmanen sind die helle Klasse; andere Klassen sind dunkel.
Brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā.
Brāhmaṇāva → brāhmaṇā (sya-all) | brāhmaṇāva → brāhmaṇā va (th, pts)Nur die Brahmanen sind geläutert; andere sind es nicht.
Brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā.
Brāhmaṇāva → brāhmaṇā (cck: syā.) | va → So Sc Bmr; Sdt ca; K omits. (pts note) | brāhmaṇāva → brāhmaṇā va (pts) | brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā → brahma-jā brahma-nimmitā brahma-dāyādā (pts)Nur die Brahmanen sind Brahmās Busensöhne, aus seinem Mund geboren, aus Brahmā geboren, von Brahmā geschaffen, Erben Brahmās.
Te tumhe seṭṭhaṁ vaṇṇaṁ hitvā hīnamattha vaṇṇaṁ ajjhupagatā, yadidaṁ muṇḍake samaṇake ibbhe kaṇhe bandhupādāpacce.
bandhupādāpacce → bandhupādā pacceti (sya-all) | ajjhupagatā → ajjhūpagatā (pts) | bandhupādāpacce → K adds ti. (pts note) | hīnamattha vaṇṇaṁ → hīnamatthavaṇṇaṁ (th) | hīnamattha → hīnam attha (pts)Ihr beiden habt die beste Klasse verlassen, um euch einer geringeren Klasse anzuschließen, nämlich diesen Glatzköpfen, diesen falschen Asketen, diesen Primitiven, der schwarzen Ausgeburt aus den Füßen unseres Verwandten.
Tayidaṁ na sādhu, tayidaṁ nappatirūpaṁ, yaṁ tumhe seṭṭhaṁ vaṇṇaṁ hitvā hīnamattha vaṇṇaṁ ajjhupagatā yadidaṁ muṇḍake samaṇake ibbhe kaṇhe bandhupādāpacce’ti.
nappatirūpaṁ → nappaṭirūpaṁ (bj, sya-all) | ajjhupagatā → ajjhūpagatā (pts) | hīnamattha vaṇṇaṁ → hīnamatthavaṇṇaṁ (th) | bandhupādāpacceti → bandhupādā pacceti (th) | hīnamattha → hīnam attha (pts) | bandhupādāpacceti → bandhu-pādāpacce ti (pts)Das ist nicht richtig, es ist nicht recht!‘
Evaṁ kho no, bhante, brāhmaṇā akkosanti paribhāsanti attarūpāya paribhāsāya paripuṇṇāya, no aparipuṇṇāyā”ti.
kho → St evabbo. (pts note) | attarūpāya → atta-rūpāya (pts)So beleidigen uns die Brahmanen.“
“Taggha vo, vāseṭṭha, brāhmaṇā porāṇaṁ assarantā evamāhaṁsu:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | assarantā → So SS; Bmr K asar-. (pts note) | assarantā → asarantā (bjt, th) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)„Vāseṭṭha, die Brahmanen vergessen tatsächlich ihre Bräuche, wenn sie so zu euch sprechen.
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīnā aññe vaṇṇā;
brāhmaṇova → brāhmaṇo va (th, pts) | hīnā aññe vaṇṇā → hīno añño vaṇṇo (pts)
brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇhā aññe vaṇṇā;
brāhmaṇova → brāhmaṇo va (bjt, th, pts) | kaṇhā aññe vaṇṇā → kaṇho añño vaṇṇo (pts)
brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā;
brāhmaṇāva → brāhmaṇā va (th, pts)
brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā’ti.
brāhmaṇāva → brāhmaṇā (th) | brāhmaṇāva → brāhmaṇā va (pts) | brahmajā → brahma-jā (pts) | brahmadāyādāti → brahma-dāyādā ti (pts)
Dissanti kho pana, vāseṭṭha, brāhmaṇānaṁ brāhmaṇiyo utuniyopi gabbhiniyopi vijāyamānāpi pāyamānāpi.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | utuniyopi gabbhiniyopi vijāyamānāpi pāyamānāpi → utuniyo pi gabbhiniyo pi vijāyamānā pi pāyamānā pi (pts)Denn man sieht, dass Brahmaninnen ihre Periode haben, dass sie schwanger werden, Kinder gebären und stillen.
Te ca brāhmaṇā yonijāva samānā evamāhaṁsu:
Te → te ca (bj, sya-all, mr) | yonijāva → yonijā va (th, pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)Doch obwohl sie aus dem Schoß einer Brahmanin geboren wurden, sagen die Brahmanen:
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīnā aññe vaṇṇā;
brāhmaṇova → brāhmaṇo va (th, pts)‚Nur die Brahmanen sind die beste Klasse; andere Klassen sind geringer.
brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇhā aññe vaṇṇā;Nur die Brahmanen sind die helle Klasse; andere Klassen sind dunkel.
brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā;Nur die Brahmanen sind geläutert; andere sind es nicht.
brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā’ti.Nur die Brahmanen sind Brahmās Busensöhne, aus seinem Mund geboren, aus Brahmā geboren, von Brahmā geschaffen, Erben Brahmās.‘
Te brahmānañceva abbhācikkhanti, musā ca bhāsanti, bahuñca apuññaṁ pasavanti.
te → te ca (bj, sya-all) | Te → te ca (cck: syā. ka.) | Te → So Sc Sum-Scd; Sdt omit te; Bmr K Sum-Br add ca. (pts note) | brahmānañceva → brahmānañ eva (pts) | bahuñca → bahuñ ca (pts)Sie stellen die Brahmanen falsch dar, reden unwahr und fließen über von viel Verderben.
1. Catuvaṇṇasuddhi1. Reinheit in den vier Klassen
Cattārome, vāseṭṭha, vaṇṇā—
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | cattārome → cattāro me (bjt, pts)Vāseṭṭha, es gibt diese vier Klassen:
khattiyā, brāhmaṇā, vessā, suddā.Adlige, Brahmanen, Landarbeiter und Hilfsarbeiter.
Khattiyopi kho, vāseṭṭha, idhekacco pāṇātipātī hoti adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavāco pharusavāco samphappalāpī abhijjhālu byāpannacitto micchādiṭṭhī.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | idhekacco pāṇātipātī → idh ekacco pāṇātipāti (pts) | hoti → So SS, and onwards; Bmr K omit. (pts note) | kāmesumicchācārī → kāmesu micchācārī (bjt, th)Manche Adlige töten lebende Geschöpfe, stehlen und begehen sexuelle Verfehlungen. Sie gebrauchen unwahre, entzweiende, harte oder unsinnige Rede. Und sie sind begehrlich und böswillig und haben falsche Ansicht.
Iti kho, vāseṭṭha, yeme dhammā akusalā akusalasaṅkhātā sāvajjā sāvajjasaṅkhātā asevitabbā asevitabbasaṅkhātā naalamariyā naalamariyasaṅkhātā kaṇhā kaṇhavipākā viññugarahitā, khattiyepi te idhekacce sandissanti.
khattiyepi te → kho vāseṭṭha (mr) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | naalamariyā naalamariyasaṅkhātā → nālamariyā nālamariyasaṅkhātā (sya-all, pts) | viññugarahitā khattiyepi → viññūgarahitā khattiye pi (pts) | te → kho vāseṭṭha (cck: ka.) | akusala-saṁkhātā → So SS Bmr K Sum (Rh D's transcript sañjātā throughout). (pts note) | naalamariyā naalamariyasaṅkhātā → na alamariyā na alamariyasaṅkhātā (bjt) | yeme → ye me (pts) | sāvajjasaṅkhātā → sāvajja-saṁkhātā (pts) | asevitabbasaṅkhātā naalamariyā naalamariyasaṅkhātā → asevitabba-saṁkhātā nālam-ariyā nālam-ariyasaṅkhātā (pts) | kaṇhavipākā viññugarahitā khattiyepi → kaṇha-vipākā viññū-garahitā khattiye pi (pts) | idhekacce → idh ekacce (pts)Diese Dinge sind untauglich, tadelnswert, sollten nicht gepflegt werden und sind der Edlen nicht würdig, und sie werden als solche gerechnet. Es sind dunkle Taten mit dunklem Ergebnis, die von vernünftigen Menschen getadelt werden. Solche Dinge sind bei manchen Adligen ersichtlich.
Brāhmaṇopi kho, vāseṭṭha …pe…
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | brāhmaṇopi → brāhmaṇo pi (bjt, pts)Und man sieht sie auch bei Brahmanen,
vessopi kho, vāseṭṭha …pe…
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | vessopi → vesso pi (bjt, pts)Landarbeitern
suddopi kho, vāseṭṭha, idhekacco pāṇātipātī hoti adinnādāyī kāmesumicchācārī musāvādī pisuṇavāco pharusavāco samphappalāpī abhijjhālu byāpannacitto micchādiṭṭhī.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | pāṇātipāti → Bmr K add hoti adinnādāyī. (pts note) | suddopi → suddo pi (bjt)und Hilfsarbeitern.
Iti kho, vāseṭṭha, yeme dhammā akusalā akusalasaṅkhātā …pe…
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | akusalasaṅkhātā → akusalasaṁkhāta (pts) | yeme → ye me (bjt, pts) | akusalasaṅkhātā → akusala-saṁkhāta (pts)
kaṇhā kaṇhavipākā viññugarahitā;
viññugarahitā suddepi → viññūgarahitā sudde pi (pts) | kaṇhavipākā viññugarahitā → kaṇha-vipākā viññūgarahitā (pts)
suddepi te idhekacce sandissanti.
suddepi → sudde pi (bjt, pts) | idhekacce → idh ekacce (pts)
Khattiyopi kho, vāseṭṭha, idhekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti, adinnādānā paṭivirato, kāmesumicchācārā paṭivirato, musāvādā paṭivirato, pisuṇāya vācāya paṭivirato, pharusāya vācāya paṭivirato, samphappalāpā paṭivirato, anabhijjhālu abyāpannacitto, sammādiṭṭhī.
pisuṇāya → pisunāya (bj) | sammādiṭṭhī → sammādiṭṭhi (bj) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | kāmesumicchācārā → hoti kāmesu micchācārā (pts) | paṭivirato → paṭivirato hoti (pts) | khattiyopi → khattiyo pi (bjt, pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | musāvādā → hoti musā-vādā (pts) | anabhijjhālu abyāpannacitto sammādiṭṭhī → hoti anabhijjhālū hoti avyāpannacitto hoti sammā-diṭṭhi hoti (pts)Aber manche Adlige unterlassen das Töten lebender Geschöpfe, das Stehlen und sexuelle Verfehlungen. Sie unterlassen unwahre, entzweiende, harte oder unsinnige Rede. Und sie sind zufrieden und gütig und haben rechte Ansicht.
Iti kho, vāseṭṭha, yeme dhammā kusalā kusalasaṅkhātā anavajjā anavajjasaṅkhātā sevitabbā sevitabbasaṅkhātā alamariyā alamariyasaṅkhātā sukkā sukkavipākā viññuppasatthā, khattiyepi te idhekacce sandissanti.
vāseṭṭha yeme → vāseṭṭhā ye me (bj) | te → te vāseṭṭhā (bj) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | te → Bm adds Vāseṭṭha; Br kho Vāseṭṭha. (pts note) | khattiyepi → khattiye pi (bjt, pts) | viññuppasatthā → viññupasatthā (th) | kusalasaṅkhātā → kusala-saṁkhātā (pts) | anavajjasaṅkhātā → anavajja-saṁkhātā (pts) | sevitabbasaṅkhātā alamariyā alamariyasaṅkhātā → sevitabba-saṁkhātā alam-ariyā alam-ariya-saṅkhātā (pts) | sukkavipākā → sukka-vipākā (pts) | idhekacce → idh ekacce (pts)Diese Dinge sind tauglich, ohne Tadel, sollten gepflegt werden und sind der Edlen würdig, und sie werden als solche gerechnet. Es sind helle Taten mit hellem Ergebnis, die von vernünftigen Menschen gepriesen werden. Solche Dinge sind bei manchen Adligen ersichtlich.
Brāhmaṇopi kho, vāseṭṭha …pe…
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | brāhmaṇopi → brāhmaṇo pi (bjt, pts)Und man sieht sie auch bei Brahmanen,
vessopi kho, vāseṭṭha …pe…
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | vessopi → vesso pi (bjt, pts)Landarbeitern
suddopi kho, vāseṭṭha, idhekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti …pe…
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | suddopi → suddo pi (bjt, pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)und Hilfsarbeitern.
anabhijjhālu, abyāpannacitto, sammādiṭṭhī.
sammādiṭṭhī → sammādiṭṭhi (bj) | anabhijjhālu abyāpannacitto sammādiṭṭhī → anabhijjhālū hoti avyāpanna-citto hoti sammā-diṭṭhi hoti (pts)
Iti kho, vāseṭṭha, yeme dhammā kusalā kusalasaṅkhātā anavajjā anavajjasaṅkhātā sevitabbā sevitabbasaṅkhātā alamariyā alamariyasaṅkhātā sukkā sukkavipākā viññuppasatthā;
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | viññuppasatthā → viññūpasatthā (bj: syā) | viññuppasatthā → viññupasatthā (th) | yeme → ye me (pts) | kusalasaṅkhātā → kusalasaṁkhātā (pts) | anavajjasaṅkhātā → anavajja-saṁkhātā (pts) | sevitabbasaṅkhātā alamariyā alamariyasaṅkhātā → sevitabbasaṁkhātā alam-ariyā alam-ariya-saṁkhātā (pts)
suddepi te idhekacce sandissanti.
suddepi → sudde pi (pts) | idhekacce → idh ekacce (pts)
Imesu kho, vāseṭṭha, catūsu vaṇṇesu evaṁ ubhayavokiṇṇesu vattamānesu kaṇhasukkesu dhammesu viññugarahitesu ceva viññuppasatthesu ca yadettha brāhmaṇā evamāhaṁsu:
vāseṭṭha catūsu → vāseṭṭhā catusu (bj) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | evaṁ ubhayavokiṇṇesu → evaṁubhayabyokiṇṇesu (sya-all) | viññugarahitesu → viññuvigarahitesu (sya-all) | ubhayavokiṇṇesu → K byakiṇṇesu, D's transcript (Dt) byo-. (pts note) | viññuppasatthesu → viññupasatthesu (th) | evaṁ → evam (pts) | kaṇhasukkesu → kaṇha-sukkesu (pts) | viññugarahitesu ceva viññuppasatthesu → viññūgarahitesu eva viññū-pasatthesu (pts) | yadettha → yad ettha (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)So kommt beides vor und ist über die vier Klassen verteilt – das Dunkle und das Helle, das, was von vernünftigen Menschen gepriesen und was von ihnen getadelt wird. Und doch sagen die Brahmanen:
‘brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo, hīnā aññe vaṇṇā;
brāhmaṇova → brāhmaṇo va (th, pts) | hīnā aññe vaṇṇā → hīno añño vaṇṇo (pts)‚Nur die Brahmanen sind die beste Klasse; andere Klassen sind geringer.
brāhmaṇova sukko vaṇṇo, kaṇhā aññe vaṇṇā;
brāhmaṇova → brāhmaṇo va (th, pts) | kaṇhā aññe vaṇṇā → kaṇho añño vaṇṇo (pts)Nur die Brahmanen sind die helle Klasse; andere Klassen sind dunkel.
brāhmaṇāva sujjhanti, no abrāhmaṇā;
brāhmaṇāva → brāhmaṇā va (th, pts)Nur die Brahmanen sind geläutert; andere sind es nicht.
brāhmaṇāva brahmuno puttā orasā mukhato jātā brahmajā brahmanimmitā brahmadāyādā’ti.
brāhmaṇāva → brāhmaṇā (th) | brāhmaṇāva → brāhmaṇā va (pts) | brahmajā → brahma-jā (pts) | brahmadāyādāti → brahma-dāyādā ti (pts)Nur die Brahmanen sind Brahmās Busensöhne, aus seinem Mund geboren, aus Brahmā geboren, von Brahmā geschaffen, Erben Brahmās.‘
Taṁ tesaṁ viññū nānujānanti.
taṁ tesaṁ → tantesaṁ (th)Vernünftige Menschen erkennen das nicht an.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so?
Imesañhi, vāseṭṭha, catunnaṁ vaṇṇānaṁ yo hoti bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, so nesaṁ aggamakkhāyati dhammeneva, no adhammena.
imesañhi vāseṭṭha → imesaṁ hi vāseṭṭhā (bj, sya-all) | parikkhīṇabhavasaṁyojano → parikkhīṇakavasaññojano (sya-all) | nesaṁ → tesaṁ (bj: PTS) | katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → kata-karaṇīyo ohita-bhāro anuppatta-sadattho parikkhīṇabhava-saṁyojano sammad-aññā vimutto (pts) | nesaṁ aggamakkhāyati dhammeneva → tesaṁ aggam akkhāyati dhammen eva (pts)Weil jeder Mönch, der vollendet ist – dessen Befleckungen aufgelöst sind, der das geistliche Leben erfüllt hat, der getan hat, was zu tun war, die Bürde abgelegt, das Ziel seines Herzens erreicht, der die Fessel des fortgesetzten Daseins endgültig gelöst hat und durch Erleuchtung richtig befreit ist – weil jeder solche Mönch als Vorderster gilt anhand von Grundsätzen, nicht gegen Grundsätze.
Dhammo hi, vāseṭṭha, seṭṭho janetasmiṁ, diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | abhisamparāyañca → abhisamparāyeca (bj) | abhisamparāyeca → abhisamparāyañca (bj: machasaṁ, PTS) | janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) | ceva → eva (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca (pts)Denn, Vāseṭṭha, Grundsätze sind das beste Ding für die Menschen, sowohl in diesem als auch im nächsten Leben.
Tadamināpetaṁ, vāseṭṭha, pariyāyena veditabbaṁ, yathā dhammova seṭṭho janetasmiṁ, diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | abhisamparāyañca → abhisamparāyeca (bj) | abhisamparāyeca → abhisamparāyaṁca (bj: machasaṁ, sīmu) | dhammo → Br adds va. (pts note) | tadamināpetaṁ → tadaminā p etaṁ (pts) | janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) | ceva → eva (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca (pts)Und hier ist eine Art, zu verstehen, inwiefern das so ist:
Jānāti kho, vāseṭṭha, rājā pasenadi kosalo:
kho → kho pana (bj, mr) | vāseṭṭha → pana vāseṭṭhā (bj); vāseṭṭhā (sya-all) | kho → kho pana (cck: ka.) | kho → Bmr add pana. (pts note) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts)Der König Pasenadi von Kosala weiß,
‘samaṇo gotamo anantarā sakyakulā pabbajito’ti.
anantarā → anuttaro (bahūsu) | anantarā → anuttaro (bj, sya-all, pts) | anantarā → anuttaro (cck: bahūsu) | anuttaro → So Bmr K; Scd antarā; St anantarā. (pts note)dass der Asket Gotama vom benachbarten Stamm der Sakyer fortgezogen ist,
Sakyā kho pana, vāseṭṭha, rañño pasenadissa kosalassa anuyuttā bhavanti.
kosalassa anuyuttā → anantarā anuyuttā (bj, mr); anantarā anuyantā (sya-all) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | pasenadissa → pasenadino (bj) | kosalassa → kosalassa anantarā (bj) | pasenadissa kosalassa → pasenadikosalassa (pts) | anuyuttā → anantarā anuyantā (cck: syā.); anantarā anuyuttā (cck: ka.) | anuyuttā → K anuyantā. (pts note) | pasenadissa kosalassa → pasenadi-kosalassa (pts)und die Sakyer sind seine Lehnsleute.
Karonti kho, vāseṭṭha, sakyā raññe pasenadimhi kosale nipaccakāraṁ abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ.
naṁ → nanu (bahūsu) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | raññe → So Bmr K; SS sahyarañño. (pts note) | paccuṭṭhānaṁ → paccuṭhānaṁ (bjt) | sāmīcikammaṁ → sāmīci-kammaṁ (pts)Die Sakyer zeigen dem König Pasenadi gegenüber ihre Ehrerbietung, indem sie sich vor ihm verbeugen, für ihn aufstehen, ihn mit zusammengelegten Händen begrüßen und ihm gegenüber respektvolle Umgangsformen zeigen.
Iti kho, vāseṭṭha, yaṁ karonti sakyā raññe pasenadimhi kosale nipaccakāraṁ abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ, karoti taṁ rājā pasenadi kosalo tathāgate nipaccakāraṁ abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ, na naṁ ‘sujāto samaṇo gotamo, dujjātohamasmi.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | na naṁ → nanu (bj, sya-all, pts) | nanu → nanaṁ (bj: machasaṁ) | dujjāto’hamasmi → dujāto (bj: syā) | naṁ → nanu (cck: bahūsu) | añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ → añjali-kammaṁ sāmīci-kammaṁ (pts) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | añjalikammaṁ → añjali-kammaṁ (pts) | dujjātohamasmi → dujjāto ham asmi (pts)Nun zeigt aber der König Pasenadi dem Klargewordenen gegenüber die gleiche Ehrerbietung. Aber er denkt nicht: ‚Der Asket Gotama ist von guter Geburt, ich bin von schlechter Geburt.
Balavā samaṇo gotamo, dubbalohamasmi.
dubbalohamasmi → dubbalo ham asmi (pts)Er ist mächtig, ich bin schwach.
Pāsādiko samaṇo gotamo, dubbaṇṇohamasmi.
pāsādiko → opāsādiko (sya-all) | pāsādiko → K opāsādiko. (pts note) | dubbaṇṇohamasmi → dubbaṇṇo ham asmi (pts)Er sieht gut aus, ich bin hässlich.
Mahesakkho samaṇo gotamo, appesakkhohamasmī’ti.
appesakkhohamasmīti → appesakkho hamasmīti (bjt) | appesakkhohamasmīti → appesakkho ham asmīti (pts)Er ist von hohem Rang, ich bin von niederem Rang.‘
Atha kho naṁ dhammaṁyeva sakkaronto dhammaṁ garuṁ karonto dhammaṁ mānento dhammaṁ pūjento dhammaṁ apacāyamāno evaṁ rājā pasenadi kosalo tathāgate nipaccakāraṁ karoti, abhivādanaṁ paccuṭṭhānaṁ añjalikammaṁ sāmīcikammaṁ.
garuṁ karonto → garukaronto (bj, sya-all, pts) | apacāyamāno → apacayamāno (sya-all) | naṁ dhammaṁyeva → taṁ dhammaṁ yeva (pts) | atha kho → athakho (th) | pasenadi kosalo → pasenadi-kosalo (pts) | sāmīcikammaṁ → sāmīci-kammaṁ (pts)Vielmehr ehrt er, wenn er dem Klargewordenen gegenüber solche Ehrerbietung zeigt, nur die Grundsätze, er achtet und verehrt die Grundsätze.
Imināpi kho etaṁ, vāseṭṭha, pariyāyena veditabbaṁ, yathā dhammova seṭṭho janetasmiṁ, diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | abhisamparāyañca → abhisamparāyeca (bj) | etaṁ vāseṭṭha → evaṁ vāseṭṭhā (sya-all) | abhisamparāyeca → abhisamparāyaṁca (bj: machasaṁ, sīmu) | Iminā → Bmr add pi. (pts note) | dhammova → dhammo (th, pts) | janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) | ceva → eva (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca (pts)Und hier ist eine andere Art, zu verstehen, inwiefern Grundsätze das beste Ding für die Menschen sind, sowohl in diesem als auch im nächsten Leben:
Tumhe khvattha, vāseṭṭha, nānājaccā nānānāmā nānāgottā nānākulā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | khvattha → khv attha (pts) | nānājaccā nānānāmā nānāgottā nānākulā → nānā-jaccā nānā-nāmā nānā-gottā nānā-kulā (pts)Vāseṭṭha, ihr seid von unterschiedlicher Geburt, habt unterschiedliche Namen, kommt von unterschiedlichen Familien, doch ihr seid aus dem Haus fortgezogen ins hauslose Leben.
‘Ke tumhe’ti—puṭṭhā samānā ‘samaṇā sakyaputtiyāmhā’ti—paṭijānātha.
paṭijānātha → paṭijānāthāti (sya-all) | sakyaputtiyāmhāti → sakyaputtiy amhāti (pts) | Sakya-puttiy → So SS; Bm K -puttiyā 'mhāti. (pts note) | paṭijānātha → K paṭijānāti. (pts note) | tumheti → tumhe ti (bjt, pts) | sakyaputtiyāmhāti → sakyaputtiyamhāti (bjt) | sakyaputtiyāmhāti → sakya-puttiy amhāti (pts)Wenn ihr gefragt werdet, wer ihr seid, behauptet ihr, Asketen zu sein, die dem Sakyer folgen.
Yassa kho panassa, vāseṭṭha, tathāgate saddhā niviṭṭhā mūlajātā patiṭṭhitā daḷhā asaṁhāriyā samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṁ, tassetaṁ kallaṁ vacanāya:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | vacanāya → vācāya (sya-all) | asaṁhāriyā → asaṁhārikā (pts) | asaṁhāriyā → asaṁhārikā (bj: PTS) | asaṁhārikā → So SS; Bmr K -hāriyā. (pts note) | panassa → pan assa (pts) | mūlajātā → mūla-jātā (pts) | tassetaṁ → tass etaṁ (pts)Aber nur, wenn jemand Vertrauen zum Klargewordenen hat, das verankert und verwurzelt und tief eingepflanzt ist, das fest ist und ihm von keinem Asketen oder Brahmanen oder Gott oder Māra oder Brahmā oder von irgendjemandem in der Welt genommen werden kann, nur dann ist es für ihn angebracht, zu sagen:
‘bhagavatomhi putto oraso mukhato jāto dhammajo dhammanimmito dhammadāyādo’ti.
bhagavatomhi → bhagavato mhi (pts) | dhammajo dhammanimmito dhammadāyādoti → dhamma-jo dhamma-nimmito dhamma-dāyādo ti (pts)‚Ich bin der Busensohn des Buddha, aus seinem Mund geboren, aus Grundsätzen geboren, von Grundsätzen geschaffen, Erbe von Grundsätzen.‘
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so?
Tathāgatassa hetaṁ, vāseṭṭha, adhivacanaṁ ‘dhammakāyo’ itipi, ‘brahmakāyo’ itipi, ‘dhammabhūto’ itipi, ‘brahmabhūto’ itipi.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | itipi → iti pīti (pts) | pīti → So SS; Bmr K pi. (pts note) | itipi → iti pi (bjt)Weil dies Ausdrücke für den Klargewordenen sind: ‚die Verkörperung des Grundsatzes‘ und ‚die Verkörperung Brahmās‘ und ‚die Manifestation des Grundsatzes‘ und ‚die Manifestation Brahmās‘.
Hoti kho so, vāseṭṭha, samayo yaṁ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena ayaṁ loko saṁvaṭṭati.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | Hoti → Cp. D. i. 2. 2, ante, vol. i., p. 17. (pts note)Es kommt eine Zeit, Vāseṭṭha, nachdem eine sehr lange Zeitspanne vergangen ist, da dieses Weltall sich zusammenzieht.
Saṁvaṭṭamāne loke yebhuyyena sattā ābhassarasaṁvattanikā honti.
ābhassarasaṁvattanikā → ābhassarasaṁvaṭṭanikā (pts) | ābhassarasaṁvattanikā → ābhassara-saṁvaṭṭanikā (pts)Wenn das Weltall sich zusammenzieht, gehen die Lebewesen zumeist zum Bereich des Strahlenden Glanzes.
Te tattha honti manomayā pītibhakkhā sayaṁpabhā antalikkhacarā subhaṭṭhāyino ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭhanti.
honti → (sya-all) | honti → K omits. (pts note) | sayaṁpabhā → sayampabhā (bjt) | pītibhakkhā sayaṁpabhā antalikkhacarā → pīti-bhakkhā sayampabhā antalikkha-carā (pts) | ciraṁ dīghamaddhānaṁ → ciram dīgham addhānaṁ (pts)Dort sind sie geistgeschaffen, ernähren sich von Ekstase, sind selbstleuchtend und bewegen sich mitten durch die Luft, gleichmäßig strahlend, und sie bleiben so für eine sehr lange Zeit.
Hoti kho so, vāseṭṭha, samayo yaṁ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena ayaṁ loko vivaṭṭati.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all)Es kommt eine Zeit, nachdem eine sehr lange Zeitspanne vergangen ist, da dieses Weltall sich ausdehnt.
Vivaṭṭamāne loke yebhuyyena sattā ābhassarakāyā cavitvā itthattaṁ āgacchanti.Wenn das Weltall sich ausdehnt, scheiden die Lebewesen zumeist von jener Schar strahlender Gottheiten ab und kommen zu dieser Daseinsform zurück.
Tedha honti manomayā pītibhakkhā sayaṁpabhā antalikkhacarā subhaṭṭhāyino ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭhanti.
tiṭṭhanti → tiṭṭhanti rasapaṭhavipātubhāvo (bj) | tedha → te ca (sya-all, pts) | sayaṁpabhā → sayampabhā (bjt) | + → ekodakīkūtaṁ (th) | pītibhakkhā sayaṁpabhā antalikkhacarā → pīti-bhakkhā sayam-pabhā antalikkha-carā (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts)Hier sind sie geistgeschaffen, ernähren sich von Ekstase, sind selbstleuchtend und bewegen sich mitten durch die Luft, gleichmäßig strahlend, und sie bleiben so für eine sehr lange Zeit.
2. Rasapathavipātubhāva2. Der Erdnektar erscheint
Ekodakībhūtaṁ kho pana, vāseṭṭha, tena samayena hoti andhakāro andhakāratimisā.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | ekodakībhūtaṁ → ekodakīkūtaṁ (sya-all) | ekodakībhūtaṁ → ekodakī-bhūtaṁ (pts) | andhakāro andhakāratimisā → andha-kāro andhakāra-timisā (pts)Aber zu dieser Zeit war diese einzige Wassermasse vollkommen dunkel.
Na candimasūriyā paññāyanti, na nakkhattāni tārakarūpāni paññāyanti, na rattindivā paññāyanti, na māsaḍḍhamāsā paññāyanti, na utusaṁvaccharā paññāyanti, na itthipumā paññāyanti, sattā sattātveva saṅkhyaṁ gacchanti.
candimasūriyā → candimasuriyā (bj, sya-all, pts) | māsaḍḍhamāsā → māsaddhamāsā (bj, sya-all, pts) | saṅkhyaṁ → saṅkhaṁ (bj) | itthipumā → itthīpurisā (sya-all) | māsaddhamāsā → māsaḍḍhamāsā (bj: machasaṁ) | itthipumā → na itthipurisā (bj: syā) | nakkhattāni → Bmr nakkhatta-tāraka-. (pts note) | rattin-divā → Bmr rattidivā. (pts note) | itthi-pumā → So SS Bmr; K -purisā. (pts note) | candimasūriyā → candima-suriyā (pts) | tārakarūpāni → tāraka-rūpāni (pts) | māsaḍḍhamāsā → māsaddha-māsā (pts) | utusaṁvaccharā → utu-saṁvaccharā (pts) | sattātveva → sattā tv eva (pts)Mond und Sonne waren nicht zu finden, noch Sterne und Sternbilder, Tag und Nacht, Monate und halbe Monate, Jahre und Jahreszeiten, und auch nicht Weibliches und Männliches. Die Wesen wurden einfach als ‚Wesen‘ gerechnet.
Atha kho tesaṁ, vāseṭṭha, sattānaṁ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena rasapathavī udakasmiṁ samatani;
samatani → samatāni (bj, pts1ed); samantāni (sya-all) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | rasapathavī → rasā paṭhavī (bj); rasapaṭhavī (sya-all, pts) | samatani seyyathāpi → samatāni seyyathā pi (pts) | samatāni → samatani (bj: machasaṁ); samattānī (bj: syā) | samatani → samatāni (cck: bahūsu) | samatāni → K samantāni (and in 18). (pts note) | atha kho → athakho (th) | rasapathavī → rasa-paṭhavī (pts)Aber als eine sehr lange Zeitspanne vergangen war, gerann im Wasser der Erdnektar.
seyyathāpi nāma payaso tattassa nibbāyamānassa upari santānakaṁ hoti;
payaso tattassa → payatattassa (sya-all) | payaso → pāyāso (bj: sī) | tattassa → takkassa (bj: sīmu) | tattassa → payatattassa (cck: syā.) | tattassa → So Sdt Bm Sum; Sc payasotakkattassa; Br pāyāsotakkassa; K payatatt-; Dt payattatassa. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Er erschien geradeso wie ein Gerinnsel auf heißem Milchreis, wenn er abkühlt.
evameva pāturahosi.
evameva → eva meva kho sā (bj) | evameva pāturahosi → evamevaṁ pāturahoti (sya-all); evam evaṁ pātur ahosi (pts) | evaṁ → Bm eva; Br eva kho. (pts note)
Sā ahosi vaṇṇasampannā gandhasampannā rasasampannā, seyyathāpi nāma sampannaṁ vā sappi sampannaṁ vā navanītaṁ evaṁvaṇṇā ahosi.
sampannaṁ → sampannā (sya-all) | vaṇṇā → So Sdt K; Sc Bmr vaṇṇo. (pts note) | vaṇṇasampannā gandhasampannā rasasampannā seyyathāpi → vaṇṇa-sampannā gandha-sampannā rasa-sampannā seyyathā pi (pts) | evaṁvaṇṇā → evaṁ vaṇṇā (pts)Er war schön anzusehen, duftend und wohlschmeckend, wie Ghee oder Butter.
Seyyathāpi nāma khuddamadhuṁ aneḷakaṁ;
khuddamadhuṁ → khuddamadhu (bj, pts1ed); khuddaṁ madhuṁ (mr) | aneḷakaṁ → anelakaṁ (pts1ed) | khuddamadhuṁ → khuddamadhadha (sya-all) | khuddamadhuṁ aneḷakaṁ evamassādā → khuddamadhu anelakaṁ evam assādā (pts) | khuddamadhu → khuddaṁ madhuṁ (bj: kām); khuddamadhuṁ (bj: machasaṁ) | aneḷakaṁ → anelakaṁ (bj: PTS) | khuddamadhuṁ → khuddaṁ madhuṁ (cck: ka. sī.) | aneḷakaṁ → anelakaṁ (cck: sī. pī.) | khuddamadhu → SS khuddaka; Bmr K khuddamadhuṁ; Sum-Scd khuddaṁ madhuṁ. See 14. (pts note) | anelakaṁ → Bmr K aneḷakaṁ. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Und er war so süß wie reiner Zwergbienenhonig.
evamassādā ahosi.
evamassādā → evam assādā (pts)
Atha kho, vāseṭṭha, aññataro satto lolajātiko:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | atha kho vāseṭṭha → athakho vāseṭṭhā (sya-all) | lolajātiko → lola-jātiko (pts)Nun war eins dieser Wesen begierig.
‘ambho, kimevidaṁ bhavissatī’ti rasapathaviṁ aṅguliyā sāyi.
rasapathaviṁ → rasaṁ paṭhaviṁ (bj); rasapaṭhaviṁ (sya-all, pts) | kimevidaṁ → kim ev idaṁ (pts) | rasapathaviṁ → rasa-paṭhaviṁ (pts)Es dachte: ‚Was um Himmels willen kann das sein?‘, und versuchte den Erdnektar mit seinem Finger.
Tassa rasapathaviṁ aṅguliyā sāyato acchādesi, taṇhā cassa okkami.
rasapathaviṁ → rasaṁ paṭhaviṁ (bj); rasapaṭhaviṁ (sya-all, pts) | taṇhā cassa → taṇhāpassa (sya-all) | cassa → passa (bj: syā) | assa → So Bmr; SS omit ca; K p'; assa. (pts note) | rasapathaviṁ → rasa-paṭhaviṁ (pts)Er schmeckte ihm, und Verlangen wurde in ihm geboren.
Aññepi kho, vāseṭṭha, sattā tassa sattassa diṭṭhānugatiṁ āpajjamānā rasapathaviṁ aṅguliyā sāyiṁsu.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | rasapathaviṁ → rasaṁ paṭhaviṁ (bj); rasapaṭhaviṁ (sya-all, pts) | aññepi → aññatare pi (pts) | Aññatare → So Sct; Sd aññataro; Bmr K aññe. (pts note) | rasapathaviṁ → rasa-paṭhaviṁ (pts)Und andere Wesen folgten dem Beispiel dieses Wesens und versuchten den Erdnektar mit ihren Fingern.
Tesaṁ rasapathaviṁ aṅguliyā sāyataṁ acchādesi, taṇhā ca tesaṁ okkami.
tesaṁ rasapathaviṁ → nesaṁ rasaṁ paṭhaviṁ (bj) | okkami → okkami candimasuriyādipātubhāvo (bj) | rasapathaviṁ → rasapaṭhaviṁ (sya-all, pts) | acchādesi → acchādeti (sya-all) | tesaṁ → nesaṁ (sya-all) | rasapathaviṁ → rasa-paṭhaviṁ (pts)Auch ihnen schmeckte er, und Verlangen wurde in ihnen geboren.
3. Candimasūriyādipātubhāva3. Mond und Sonne erscheinen
Atha kho te, vāseṭṭha, sattā rasapathaviṁ hatthehi āluppakārakaṁ upakkamiṁsu paribhuñjituṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | rasapathaviṁ → rasaṁ paṭhaviṁ (bj); rasapaṭhaviṁ (sya-all, pts) | āluppakārakaṁ → ālumpakārakaṁ (pts) | atha kho → athakho (th) | rasapathaviṁ → rasa-paṭhaviṁ (pts) | āluppakārakaṁ → ālumpa-kārakaṁ (pts)Dann begannen diese Wesen, den Erdnektar zu essen, indem sie ihn in Stücke brachen.
Yato kho te, vāseṭṭha, sattā rasapathaviṁ hatthehi āluppakārakaṁ upakkamiṁsu paribhuñjituṁ.
Yato kho te → yato kho (si, sya-all, pts1ed) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | rasapathaviṁ → rasaṁ paṭhaviṁ (bj); rasapaṭhaviṁ (sya-all, pts) | te vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | te → (pts) | āluppakārakaṁ → ālumpakārakaṁ (pts) | te → yatho kho vāseṭṭha (bj: sīmu) | te → yato kho (cck: sī. syā. pī.) | kho → Br adds te. (pts note) | rasapathaviṁ → rasa-paṭhaviṁ (pts)Aber als sie das taten,
Atha tesaṁ sattānaṁ sayaṁpabhā antaradhāyi.
tesaṁ → tesaṁ vāseṭṭhā (bj) | atha → Br adds kho. (pts note) | tesaṁ → Br adds Vāseṭṭha. (pts note) | sayaṁpabhā → sayampabhā (bjt) | sayaṁpabhā → sayam-pabhā (pts)verschwand ihr Leuchten.
Sayaṁpabhāya antarahitāya candimasūriyā pāturahesuṁ.
candimasūriyā → candimasuriyā (bj, sya-all) | candimasūriyā pāturahesuṁ candimasūriyesu → candimasuriyā pātur ahaṁsu candimasuriyesu (pts) | ahaṁsu → So SS Sum-Scd; Bmr Sum-Br K ahesuṁ, and below, 18. (pts note) | sayaṁpabhāya → sayampabhāya (bjt) | sayaṁpabhāya → sayam-pabhāya (pts) | candimasūriyā pāturahesuṁ → candima-suriyā pātur ahaṁsu (pts)Und als ihr Leuchten verschwand, wurden Mond und Sonne sichtbar,
Candimasūriyesu pātubhūtesu nakkhattāni tārakarūpāni pāturahesuṁ.
candimasūriyesu → candimasuriyesu (bj, sya-all) | pāturahesuṁ → pātur ahaṁsu (pts)Sterne und Sternbilder wurden sichtbar,
Nakkhattesu tārakarūpesu pātubhūtesu rattindivā paññāyiṁsu.
nakkhattesu tārakarūpesu pātubhūtesu → (bj) | tārakarūpesu pātubhūtesu → tāraka-rūpesu pātu bhūtesu (pts)Tage und Nächte wurden ersichtlich
Rattindivesu paññāyamānesu māsaḍḍhamāsā paññāyiṁsu.
māsaḍḍhamāsā → māsaddhamāsā (bj, sya-all, pts) | rattindivesu → rattin-divesu (pts) | māsaḍḍhamāsā → māsaddha-māsā (pts)sowie auch Monate und halbe Monate
Māsaḍḍhamāsesu paññāyamānesu utusaṁvaccharā paññāyiṁsu.
māsaḍḍhamāsesu → māsaddhamāsesu (bj, sya-all, pts) | māsaḍḍhamāsesu → māsaddha-māsesu (pts) | utusaṁvaccharā → utu-saṁvaccharā (pts)und Jahre und Jahreszeiten.
Ettāvatā kho, vāseṭṭha, ayaṁ loko puna vivaṭṭo hoti.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all)So weit hatte sich die Welt einmal mehr entwickelt.
Atha kho te, vāseṭṭha, sattā rasapathaviṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhaṁsu.
tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | rasapathaviṁ → rasaṁ paṭhaviṁ (bj); rasapaṭhaviṁ (sya-all) | tambhakkhā → tabhakkhā (bj: syā) | taṁbhakkhā → tabbhakkhā (cck: syā.) | paribhuñjantā → Scd paribhuñjitvā. (pts note) | atha kho → athakho (th) | rasapathaviṁ → rasa-pathaviṁ (pts) | tambhakkhā tadāhārā → tam-bhakkhā tad āhārā (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts)Und diese Wesen, die den Erdnektar aßen, blieben mit ihm als Speise und Ernährung so für eine sehr lange Zeit.
Yathā yathā kho te, vāseṭṭha, sattā rasapathaviṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhaṁsu tathā tathā tesaṁ sattānaṁ rasapathaviṁ paribhuñjantānaṁ kharattañceva kāyasmiṁ okkami, vaṇṇavevaṇṇatā ca paññāyittha.
rasapathaviṁ paribhuñjantānaṁ → etthantare pāṭho sya-all, pts1ed potthakesu natthi | vaṇṇavevaṇṇatā → vaṇṇavevajjatā (ṭīkā) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | rasapathaviṁ → rasaṁ paṭhaviṁ (bj); rasapaṭhaviṁ (sya-all, pts) | tesaṁ → tesaṁ vāseṭṭhā (bj) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | rasapathaviṁ paribhuñjantānaṁ → (sya-all) | vaṇṇavevaṇṇatā → vaṇṇavevajjatā ca (bj: kesuci) | paribhuñjantānaṁ → ( ) sī. syā. pī. potthakesu natthi (cck note) | vaṇṇavevaṇṇatā → vaṇṇavevajjatā (cck: ṭīkā) | tesaṁ → Br adds Vāseṭṭha. (pts note) | sattānaṁ → Br adds rasapaṭhaviṁ paribhuñjantānaṁ. (pts note) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | tambhakkhā tadāhārā → tam-bhakkhā tad āhārā (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts) | rasapathaviṁ paribhuñjantānaṁ kharattañceva → kharattañ eva (pts) | vaṇṇavevaṇṇatā → vaṇṇa-vevaṇṇatā (pts)Aber als sie lange Zeit diesen Erdnektar aßen, wurden ihre Körper gröber, und ihr Aussehen begann sich zu unterscheiden:
Ekidaṁ sattā vaṇṇavanto honti, ekidaṁ sattā dubbaṇṇā.
ekidaṁ sattā → ek idaṁ (pts) | idaṁ → Br adds sattā. (pts note)Manche waren schön, manche hässlich.
Tattha ye te sattā vaṇṇavanto, te dubbaṇṇe satte atimaññanti:Und die schönen Wesen schauten auf die hässlichen herab:
‘mayametehi vaṇṇavantatarā, amhehete dubbaṇṇatarā’ti.
vaṇṇavantatarā → Sc -vantarā; Sd -vanta. (pts note) | mayametehi → mayam etehi (pts) | amhehete dubbaṇṇatarāti → amheh ete dubbaṇṇatarā ti (pts)‚Wir sind schöner, sie sind die Hässlichen!‘
Tesaṁ vaṇṇātimānapaccayā mānātimānajātikānaṁ rasapathavī antaradhāyi.
rasapathavī → rasaṁ paṭhavī (bj); rasapaṭhavī (sya-all, pts) | vaṇṇātimānapaccayā → vaṇṇātimānappaccayā (bjt)Und die Eitelkeit der Schönen ließ den Erdnektar verschwinden.
Rasāya pathaviyā antarahitāya sannipatiṁsu.
pathaviyā → paṭhaviyā (bj, pts) | rasāya pathaviyā → rasapaṭhaviyā (sya-all) | Rasāya → So Sc Bm; Sdt rasā; Br K rasa-; SS Bmr agree below in rasāya. (pts note)Da versammelten sich die Wesen und klagten:
Sannipatitvā anutthuniṁsu:
‘aho rasaṁ, aho rasan’ti.
aho rasaṁ aho rasanti → ahorasaṁ ahorasanti (bjt) | rasanti → rasan ti (pts)‚Ach, was für ein Geschmack! Ach, was für ein Geschmack!‘
Tadetarahipi manussā kañcideva surasaṁ labhitvā evamāhaṁsu:
surasaṁ → sādhurasaṁ (pts1ed) | kañcideva → kiñcideva (bj, sya-all) | kañcideva surasaṁ → kiñcid eva sādhu rasaṁ (pts) | surasaṁ → sādhurasaṁ (bj: syā, PTS) | surasaṁ → sādhurasaṁ (cck: sī. syā. pī.) | sādhu → Dt Br su. (pts note) | tadetarahipi → tadetarahi pi (bjt) | tadetarahipi → tad etarahi pi (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)Und selbst heute sagen die Leute, wenn sie etwas Schmackhaftes bekommen:
‘aho rasaṁ, aho rasan’ti.
aho rasaṁ aho rasanti → ahorasaṁ ahorasanti (bjt) | rasanti → rasan ti (pts)‚Ach, was für ein Geschmack! Ach, was für ein Geschmack!‘
Tadeva porāṇaṁ aggaññaṁ akkharaṁ anusaranti, na tvevassa atthaṁ ājānanti.
ājānanti → ājānanti bhūmipappaṭakapātubhāvo (bj) | anusaranti → anupatanti (pts) | akkharaṁ → K omits. (pts note) | anupatanti → So Scd; St apatanti; Bmr Sum-Br anussaranti; Sum - Scd K anupadanti. (pts note) | na tvevassa → natvevassa (bjt) | tadeva → tad eva (pts) | tvevassa → tv ev assa (pts)Sie erinnern sich eben an eine alte, ursprüngliche Redensart, aber sie verstehen nicht, was sie bedeutet.
4. Bhūmipappaṭakapātubhāva4. Erdschwamm
Atha kho tesaṁ, vāseṭṭha, sattānaṁ rasāya pathaviyā antarahitāya bhūmipappaṭako pāturahosi.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | pathaviyā → paṭhaviyā (bj, pts) | rasāya pathaviyā → rasapaṭhaviyā (sya-all) | bhūmipappaṭako → bhūmipappaṭiko (sya-all) | bhūmipappaṭako → bhūmipappāṭikā (bj: syā) | bhūmipappaṭiko → bhūmipappaṭakoti vā pāṭho (sya-all note) | rasāya → K rasa-. (pts note) | bhūmi-pappaṭako → So SS; Bmr K pappaṭiko; K (note) bhūmipappaṭako ti pāṭho. Cp. 18. (pts note) | atha kho → athakho (th) | bhūmipappaṭako pāturahosi → bhūmi-pappaṭako pātur ahosi (pts)Als der Erdnektar verschwunden war, erschien diesen Wesen Erdschwamm.
Seyyathāpi nāma ahicchattako; evameva pāturahosi.
evameva pāturahosi → evam evaṁ pātur ahosi (pts) | evameva → evamevaṁ (th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Er erschien gerade wie ein Pilz.
So ahosi vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno, seyyathāpi nāma sampannaṁ vā sappi sampannaṁ vā navanītaṁ evaṁvaṇṇo ahosi.
sampannaṁ → sampannā (sya-all) | vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno seyyathāpi → vaṇṇa-sampanno gandha-sampanno rasa-sampanno seyyathā pi (pts) | evaṁvaṇṇo → evaṁ-vaṇṇo (pts)Er war schön anzusehen, duftend und wohlschmeckend, wie Ghee oder Butter.
Seyyathāpi nāma khuddamadhuṁ aneḷakaṁ; evamassādo ahosi.
khuddamadhuṁ → khuddamadhadha (sya-all) | khuddaṁ → So SS; Bmr K khudda. (pts note) | aneḷakaṁ → Sc Br anel-; Sdt anīl-; Bm K aneḷ-. (pts note) | khuddamadhuṁ → khuddamadhu (bjt) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | khuddamadhuṁ → khuddaṁ madhuṁ (pts) | evamassādo → evam assādo (pts)Und er war so süß wie reiner Zwergbienenhonig.
Atha kho te, vāseṭṭha, sattā bhūmipappaṭakaṁ upakkamiṁsu paribhuñjituṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | bhūmipappaṭakaṁ → bhūmipappaṭikaṁ (sya-all) | atha kho → athakho (th) | bhūmipappaṭakaṁ → bhūmi-pappaṭakaṁ (pts)Dann begannen diese Wesen, den Erdschwamm zu essen.
Te taṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhaṁsu.
taṁ → (sya-all) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | taṁ → So SS Bmr; K omits. (pts note) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | tambhakkhā → tam-bhakkhā (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts)Mit ihm als Speise und Ernährung blieben sie so für eine sehr lange Zeit.
Yathā yathā kho te, vāseṭṭha, sattā bhūmipappaṭakaṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhaṁsu tathā tathā tesaṁ sattānaṁ bhiyyoso mattāya kharattañceva kāyasmiṁ okkami, vaṇṇavevaṇṇatā ca paññāyittha.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | tesaṁ → tesaṁ vāseṭṭhā (bj) | bhūmipappaṭakaṁ → bhūmipappaṭikaṁ (sya-all) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | bhiyyoso mattāya kharattañceva → bhiyyosomattāya kharattañce va (bjt) | bhūmipappaṭakaṁ → bhūmi-pappaṭakaṁ (pts) | tambhakkhā tadāhārā → tam-bhakkhā tad-āhārā (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts) | bhiyyoso mattāya kharattañceva → bhiyyoso-mattāya kharattañ eva (pts) | vaṇṇavevaṇṇatā → vaṇṇa-vevaṇṇatā (pts)Aber als sie lange Zeit diesen Erdschwamm aßen, wurden ihre Körper gröber, und ihr Aussehen begann sich zu unterscheiden:
Ekidaṁ sattā vaṇṇavanto honti, ekidaṁ sattā dubbaṇṇā.
ekidaṁ → ek idaṁ (pts)Manche waren schön, manche hässlich.
Tattha ye te sattā vaṇṇavanto, te dubbaṇṇe satte atimaññanti:
dubbaṇṇe → bubbaṇṇe (sya-all)Und die schönen Wesen schauten auf die hässlichen herab:
‘mayametehi vaṇṇavantatarā, amhehete dubbaṇṇatarā’ti.
mayametehi → mayam etehi (pts) | amhehete dubbaṇṇatarāti → amheh ete dubbaṇṇatarā ti (pts)‚Wir sind schöner, sie sind die Hässlichen!‘
Tesaṁ vaṇṇātimānapaccayā mānātimānajātikānaṁ bhūmipappaṭako antaradhāyi.
bhūmipappaṭako → badālatā (bj); bhūmipappaṭiko (sya-all) | vaṇṇātimānapaccayā → vaṇṇātimānappaccayā (bjt) | + → badālatāpātubhāvo (bjt) | + → bhūmipappaṭike (th) | vaṇṇātimānapaccayā → vaṇṇātimāna-paccayā (pts) | bhūmipappaṭako → bhūmi-pappaṭako (pts)Und die Eitelkeit der Schönen ließ den Erdschwamm verschwinden.
5. Padālatāpātubhāva5. Aufplatzende Schoten
Bhūmipappaṭake antarahite padālatā pāturahosi, seyyathāpi nāma kalambukā; evameva pāturahosi.
kalambukā → kalambakā (sya-all) | padālatā → bhadālatā (bj); badālatā (pts1ed) | bhūmipappaṭake → bhūmipappaṭike (sya-all) | kalambukā evameva → kalambakā evamevaṁ (sya-all) | evameva pāturahosi → evam evaṁ pātur ahosi (pts) | badālatā → padālatā (bj: machasaṁ) | kalambukā → kalambakā (bj: syā) | padālatā → saddālatā (cck: sī.) | kalambukā → kalambakā (cck: syā.) | badālatā → So Sc Sum-Scd; Sd bhaddālata; St badāḷatā; Bmr padālatā. (pts note) | kalambukā → St kaladukā; K kalabakā. (pts note)Als der Erdschwamm verschwunden war, erschienen aufplatzende Schoten, wie die Früchte des Kadamba-Baumes.
Sā ahosi vaṇṇasampannā gandhasampannā rasasampannā, seyyathāpi nāma sampannaṁ vā sappi sampannaṁ vā navanītaṁ evaṁvaṇṇā ahosi.
sampannaṁ → sampannā (sya-all) | gandhasampannā rasasampannā seyyathāpi → gandha-sampannā rasa-sampannā seyyathā pi (pts) | evaṁvaṇṇā → evaṁ-vaṇṇā (pts)Sie waren schön anzusehen, duftend und wohlschmeckend, wie Ghee oder Butter.
Seyyathāpi nāma khuddamadhuṁ aneḷakaṁ; evamassādā ahosi.
khuddamadhuṁ → khuddamadhadha (sya-all) | khuddamadhuṁ aneḷakaṁ evamassādā → khuddamadhuaneḷakaṁ evam assādā (pts) | khuddamadhuṁ → khuddamadhu (bjt) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | khuddamadhuṁ aneḷakaṁ evamassādā → khudda-madhuaneḷakaṁ evam assādā (pts)Und sie waren so süß wie reiner Zwergbienenhonig.
Atha kho te, vāseṭṭha, sattā padālataṁ upakkamiṁsu paribhuñjituṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | padālataṁ → badālataṁ (pts) | atha kho → athakho (th)Dann begannen diese Wesen, die aufplatzenden Schoten zu essen.
Te taṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhaṁsu.
taṁ → (sya-all) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | taṁ → tam (pts) | tambhakkhā tadāhārā → tam-bhakkhā tad-āhārā (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts)Mit ihnen als Speise und Ernährung blieben sie so für eine sehr lange Zeit.
Yathā yathā kho te, vāseṭṭha, sattā padālataṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhaṁsu tathā tathā tesaṁ sattānaṁ bhiyyoso mattāya kharattañceva kāyasmiṁ okkami, vaṇṇavevaṇṇatā ca paññāyittha.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | padālataṁ → badālataṁ (pts) | ca → vaṇṇavejjatā (bj: machasaṁ) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | bhiyyoso mattāya → bhiyyosomattāya (my, bjt) | tadāhārā → tad-āhārā (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts) | tathā tathā → tathā-tathā (pts) | bhiyyoso mattāya kharattañceva → bhiyyoso-mattāya kharattañ eva (pts) | vaṇṇavevaṇṇatā → vaṇṇa-vevaṇṇatā (pts)Aber als sie lange Zeit diese aufplatzenden Schoten aßen, wurden ihre Körper gröber, und ihr Aussehen begann sich zu unterscheiden:
Ekidaṁ sattā vaṇṇavanto honti, ekidaṁ sattā dubbaṇṇā.
ekidaṁ → ek idaṁ (pts)Manche waren schön, manche hässlich.
Tattha ye te sattā vaṇṇavanto, te dubbaṇṇe satte atimaññanti:Und die schönen Wesen schauten auf die hässlichen herab:
‘mayametehi vaṇṇavantatarā, amhehete dubbaṇṇatarā’ti.
mayametehi → mayam etehi (pts) | amhehete dubbaṇṇatarāti → amheh ete dubbaṇṇatarā ti (pts)‚Wir sind schöner, sie sind die Hässlichen!‘
Tesaṁ vaṇṇātimānapaccayā mānātimānajātikānaṁ padālatā antaradhāyi.
padālatā → badālatā (pts) | vaṇṇātimānapaccayā → vaṇṇātimānappaccayā (bjt)Und die Eitelkeit der Schönen ließ die aufplatzenden Schoten verschwinden.
Padālatāya antarahitāya sannipatiṁsu. Sannipatitvā anutthuniṁsu:
padālatāya → badālatāya (pts)Da versammelten sich die Wesen und klagten:
‘ahu vata no, ahāyi vata no padālatā’ti.
padālatāti → badālatāti (bj) | ahāyi → Sd apāyi, here and in repetition. (pts note) | no → Dt me, and below. (pts note) | padālatāti → badālatā ti (pts)‚Ach, was haben wir verloren! Ach, was haben wir verloren – wir haben die aufplatzenden Schoten verloren!‘
Tadetarahipi manussā kenaci dukkhadhammena phuṭṭhā evamāhaṁsu:
kenaci → kenacideva (bj, sya-all, pts1ed) | kenaci → kenacid eva (pts) | phuṭṭhā evamāhaṁsu → puṭṭhā evam āhaṁsu (pts) | kenaci → kenacideva (cck: sī. syā. pī.) | eva → Bmr kenaci, omitting eva. (pts note) | puṭṭhā → Bmr phuṭṭhā. (pts note) | tadetarahipi → tadetarahi (th)Und selbst heute sagen die Leute, wenn sie Leiden erfahren:
‘ahu vata no, ahāyi vata no’ti.
Ahu → So Bmr K; Sc aha; Sd aho. (pts note) | noti → no ti (pts)‚Ach, was haben wir verloren! Ach, was haben wir verloren!‘
Tadeva porāṇaṁ aggaññaṁ akkharaṁ anusaranti, na tvevassa atthaṁ ājānanti.
ājānanti → ājānanti akaṭṭhapākasālipātubhāvo (bj) | anusaranti → anupatanti (pts) | anusaranti → anupatanti (bj: PTS); anussaranti (bj: syā) | na tvevassa → natvevassa (bjt) | tadeva → tad eva (pts) | tvevassa → tv ev assa (pts)Sie erinnern sich eben an eine alte, ursprüngliche Redensart, aber sie verstehen nicht, was sie bedeutet.
6. Akaṭṭhapākasālipātubhāva6. Reifer, wild wachsender Reis
Atha kho tesaṁ, vāseṭṭha, sattānaṁ padālatāya antarahitāya akaṭṭhapāko sāli pāturahosi akaṇo athuso suddho sugandho taṇḍulapphalo.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | padālatāya → badālatāya (bj, pts) | suddho → (pts) | taṇḍulaphalo → taṇḍulatthalo (bj: machasaṁ) | athuso → Bmr K add suddho and so SS, 18. (pts note) | taṇḍula-pphalo → Dt -pphasso. (pts note) | atha kho → athakho (th) | akaṭṭhapāko → akaṭṭha-pāko (pts) | pāturahosi → pātur ahosi (pts)Als die aufplatzenden Schoten verschwunden waren, erschien diesen Wesen reifer, wild wachsender Reis. Er hatte weder Häutchen noch Spelze, war rein und duftend, das blanke Reiskorn.
Yaṁ taṁ sāyaṁ sāyamāsāya āharanti, pāto taṁ hoti pakkaṁ paṭivirūḷhaṁ.
paṭivirūḷhaṁ yaṁ taṁ → paṭiviruḷhaṁ yantaṁ (sya-all) | yaṁ → yan (pts) | sāyamāsāya → sāyam-āsāya (pts)Was sie am Abend zum Abendessen holten, war bis zum Morgen nachgewachsen und reif.
Yaṁ taṁ pāto pātarāsāya āharanti, sāyaṁ taṁ hoti pakkaṁ paṭivirūḷhaṁ;
paṭivirūḷhaṁ → paṭiviruḷhaṁ (sya-all) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | pātarāsāya → pātar-āsāya (pts)Und was sie am Morgen zum Frühstück holten, war bis zum Abend nachgewachsen und reif.
nāpadānaṁ paññāyati.Es blieben keine Spuren sichtbar.
Atha kho te, vāseṭṭha, sattā akaṭṭhapākaṁ sāliṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhaṁsu.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | aṭṭhaṁsu → aṭṭhaṁsu liṅgapātubhāvo (bj) | atha kho te vāseṭṭha → athakho vāseṭṭhā (sya-all) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | te → So SS; Bmr K omit. (pts note) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | akaṭṭhapākaṁ → akaṭṭha-pākaṁ (pts) | tambhakkhā → tam-bhakkhā (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts)Und diese Wesen, die den reifen, wild wachsenden Reis aßen, blieben mit ihm als Speise und Ernährung so für eine sehr lange Zeit.
7. Itthipurisaliṅgapātubhāva7. Weibliche und männliche Geschlechtsmerkmale erscheinen
Yathā yathā kho te, vāseṭṭha, sattā akaṭṭhapākaṁ sāliṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhaṁsu tathā tathā tesaṁ sattānaṁ bhiyyoso mattāya kharattañceva kāyasmiṁ okkami, vaṇṇavevaṇṇatā ca paññāyittha, itthiyā ca itthiliṅgaṁ pāturahosi purisassa ca purisaliṅgaṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | tesaṁ → tesaṁ vāseṭṭhā (bj) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | itthiliṅgaṁ → itthīliṅgaṁ (sya-all) | ca → (sya-all, pts) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | bhiyyoso mattāya → bhiyyosomattāya (my, bjt) | akaṭṭhapākaṁ → akaṭṭha-pākaṁ (pts) | tambhakkhā tadāhārā → tam-bhakkhā tad āhārā (pts) | dīghamaddhānaṁ → dīgham addhānaṁ (pts) | bhiyyoso mattāya kharattañceva → bhiyyoso-mattāya kharattañ eva (pts) | vaṇṇavevaṇṇatā → vaṇṇa-vevaṇṇatā (pts) | itthiliṅgaṁ pāturahosi → itthi-liṅgaṁ pātur ahosi (pts) | ca purisaliṅgaṁ → purisa-liṅgaṁ (pts)Aber als sie lange Zeit diesen reifen, wild wachsenden Reis aßen, wurden ihre Körper gröber, und ihr Aussehen unterschied sich. Und es wurden weibliche Geschlechtsmerkmale bei Frauen und männliche Geschlechtsmerkmale bei Männern ersichtlich.
Itthī ca purisaṁ ativelaṁ upanijjhāyati puriso ca itthiṁ.
itthī → itthi (bj) | ca → ca sudaṁ (bj); ca sudaṁ ativelaṁ (sya-all, pts) | ativelaṁ → (sya-all, pts) | sudaṁ → Bmr omit; K suraṁ. (pts note) | itthiṁ → K adds ca. (pts note)Frauen verbrachten zu viel Zeit damit, Männer anzustarren, und Männer Frauen.
Tesaṁ ativelaṁ aññamaññaṁ upanijjhāyataṁ sārāgo udapādi, pariḷāho kāyasmiṁ okkami.
upanijjhāyataṁ → upanijjhāyantānaṁ (sya-all) | upanijjhāyataṁ → K upanijjhāyantānaṁ. (pts note) | aññamaññaṁ → aññam aññaṁ (pts)Sie wurden wollüstig und ihre Körper brannten im Fieber.
Te pariḷāhapaccayā methunaṁ dhammaṁ paṭiseviṁsu.Aufgrund dieses Fiebers hatten sie Geschlechtsverkehr miteinander.
Ye kho pana te, vāseṭṭha, tena samayena sattā passanti methunaṁ dhammaṁ paṭisevante, aññe paṁsuṁ khipanti, aññe seṭṭhiṁ khipanti, aññe gomayaṁ khipanti:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all)Die, die sie beim Geschlechtsverkehr sahen, bewarfen sie mit Schmutz, Erdklumpen oder Kuhmist:
‘nassa asuci, nassa asucī’ti.
asuci → vasalī (bj, mr); vasali (sya-all) | asucī → vasalī (bj, mr); vasali (sya-all) | asucīti kathañhi → vasalī kathaṁ hi (bj) | asucīti → vasalīti (sya-all) | vasalī → nassa asuci nassa asuci ti (bj: machasaṁ) | asuci → vasali (cck: syā.); vasalī (cck: ka.) | asuci → Bmr vasalī; K vasali. (pts note)‚Weg mit dir, du Dreck! Weg mit dir, du Dreck!
‘Kathañhi nāma satto sattassa evarūpaṁ karissatī’ti.
karissatīti → Dt karissanti. (pts note) | kathañhi → hi (bjt) | kathañhi → kathaṁ hi (pts)Wie in aller Welt kann ein Wesen das einem anderen antun!‘
Tadetarahipi manussā ekaccesu janapadesu vadhuyā nibbuyhamānāya aññe paṁsuṁ khipanti, aññe seṭṭhiṁ khipanti, aññe gomayaṁ khipanti.
nibbuyhamānāya → niggayhamānāya (mr) | nibbuyhamānāya → nibbuyahamānāya (bj) | vadhuyā → vadhaniyā (sya-all) | vadhuyā → vadhaniyā (bj: syā) | nibbuyahamānāya → nibbuyhamānāya (bj: machasaṁ); niggayhamānāya (bj: kām) | nibbuyhamānāya → nivayhamānāya, niggayhamānāya (cck: ka.) | vadhuyā → K vadhaniyā. (pts note) | nibbuyhamānāya → So SS Sum-Scd K; Bm nivayhamānāya; Br Sum-Br niggayha-. (pts note) | tadetarahipi → tadetarahi pi (bjt) | tadetarahipi → tad etarahi pi (pts) | seṭṭhiṁ → seṭṭhim (pts)Und selbst heute bewerfen die Leute in manchen Ländern, wenn sie eine Braut wegtragen, diese mit Schmutz, Erdklumpen oder Kuhmist.
Tadeva porāṇaṁ aggaññaṁ akkharaṁ anusaranti, na tvevassa atthaṁ ājānanti.
ājānanti → ājānanti methunadhammasamācāro (bj) | anusaranti → anupatanti (pts) | na tvevassa → natvevassa (bjt) | anusaranti → anussaranti (th) | tadeva → tad eva (pts) | tvevassa → tv ev assa (pts)Sie erinnern sich eben an eine alte, ursprüngliche Redensart, aber sie verstehen nicht, was sie bedeutet.
8. Methunadhammasamācāra8. Geschlechtsverkehr
Adhammasammataṁ kho pana, vāseṭṭha, tena samayena hoti, tadetarahi dhammasammataṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā yaṁ (bj); vāseṭṭhā (sya-all) | kho → adhammasammataṁ taṁ kho (bj: syā) | pana → adhammasammataṁ taṁ kho pana (cck: syā.); adhammasammataṁ kho pana taṁ (cck: ?) | Adhamma-sammataṁ → K adds taṁ. (pts note) | tadetarahi dhammasammataṁ → tad etarahi dhamma-sammataṁ (pts)Was zu jener Zeit als prinzipienlos erachtet wurde, wird heutzutage als prinzipientreu erachtet.
Ye kho pana, vāseṭṭha, tena samayena sattā methunaṁ dhammaṁ paṭisevanti, te māsampi dvemāsampi na labhanti gāmaṁ vā nigamaṁ vā pavisituṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj); te vāseṭṭhā (sya-all) | pana → K adds te. (pts note) | te māsampi → temāsampi (bjt) | te māsampi dvemāsampi → temāsaṁpi dvemāsaṁpi (th) | māsampi dvemāsampi → māsam pi dve-māsam pi (pts)Die Wesen, die miteinander Geschlechtsverkehr hatten, durften ein Dorf oder einen Marktflecken einen oder zwei Monate lang nicht betreten.
Yato kho te, vāseṭṭha, sattā tasmiṁ asaddhamme ativelaṁ pātabyataṁ āpajjiṁsu.
kho → kho pana (bj); kho vāseṭṭhā (sya-all) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj); (sya-all) | tasmiṁ → tasmiṁ samaye (bj, pts) | sattā → -7 Sdt ye kho pana te Vāseṭṭhā sattā; Br adds pana after kho. (pts note) | samaye → Bmr K omit. (pts note) | pātavyataṁ → Bmr K pātabyataṁ. (pts note)Von der Zeit an, als sie sich übermäßig in die Unmoral zu stürzen begannen,
Atha agārāni upakkamiṁsu kātuṁ tasseva asaddhammassa paṭicchādanatthaṁ.
atha → Br adds kho. (pts note) | tasseva → tass eva (pts)begannen die Wesen, Häuser zu bauen, um ihr unmoralisches Handeln zu verstecken.
Atha kho, vāseṭṭha, aññatarassa sattassa alasajātikassa etadahosi:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | atha kho vāseṭṭha → athakho vāseṭṭhā (sya-all) | alasajātikassa etadahosi → alasa-jātikassa etad ahosi (pts)Da dachte eins dieser Wesen, das von fauler Veranlagung war:
‘ambho, kimevāhaṁ vihaññāmi sāliṁ āharanto sāyaṁ sāyamāsāya pāto pātarāsāya.
evāhaṁ → -11 Sd kicchonāhaṁ; St kimpāham. (pts note) | kimevāhaṁ → kim evāhaṁ (pts) | sāyamāsāya → sāyam-āsāya (pts) | pātarāsāya → pātar-āsāya (pts)‚He, warum sollte ich mir die Mühe machen, am Abend Reis zum Abendessen zu holen und am Morgen zum Frühstück?
Yannūnāhaṁ sāliṁ āhareyyaṁ sakideva sāyapātarāsāyā’ti.
sakideva → sakiṁdeva (mr) | sakideva → sakiṁdeva (cck) | sāyapātarāsāyāti atha kho → sāyaṁ pātarāsāyāti athakho (sya-all) | sakideva → sakiṁdeva (bj: kām) | sakiṁdeva → sakiṁdeva (cck: ka.) | eva → -12 Bmr sakiṁ deva, and below. (pts note) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | sakideva sāyapātarāsāyāti → sakid eva sāya-pātar-āsāyāti (pts)Warum hole ich nicht Reis zum Abendessen und zum Frühstück auf einmal?‘
Atha kho so, vāseṭṭha, satto sāliṁ āhāsi sakideva sāyapātarāsāya.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | sakideva → sakiṁdeva (cck) | sāyapātarāsāya atha kho vāseṭṭha → sāyaṁ pātarāsāyāti athakho vāseṭṭhā (sya-all) | āhāsi → Sd āhārāsi; St ahāsi. (pts note) | sakideva sāyapātarāsāya → sakid eva sāya-pātar-āsāya (pts)Und so tat das Wesen es.
Atha kho, vāseṭṭha, aññataro satto yena so satto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ sattaṁ etadavoca:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | atha kho vāseṭṭha → athakho vāseṭṭhā (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Dann begab sich eins der anderen Wesen zu diesem Wesen und sagte:
‘ehi, bho satta, sālāhāraṁ gamissāmā’ti.‚Komm, gutes Wesen, wir wollen Reis holen gehen.‘
‘Alaṁ, bho satta, āhato me sāli sakideva sāyapātarāsāyā’ti.
āhato → āhaṭo (bj, sya-all) | sakideva → sakiṁdeva (cck) | sāyapātarāsāyāti atha kho → sāyaṁ pātarāsāyāti athakho (sya-all) | āhaṭo → āhato (bj: machasaṁ) | āhato → āhaṭo (cck: syā.) | sakideva sāyapātarāsāyāti → sakid eva sāya-pātar-āsāyāti (pts)‚Nicht nötig, gutes Wesen. Ich habe Reis zum Abendessen und zum Frühstück auf einmal geholt.‘
Atha kho so, vāseṭṭha, satto tassa sattassa diṭṭhānugatiṁ āpajjamāno sāliṁ āhāsi sakideva dvīhāya. ‘Evampi kira, bho, sādhū’ti.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | sakideva → sakiṁdeva (cck) | atha kho → athakho (th) | evampi → evaṁpi (th) | sakideva → sakid eva (pts) | evampi → evam pi (pts)Und dieses Wesen holte, indem es dem Beispiel des vorigen folgte, Reis für zwei Tage auf einmal und dachte: ‚Das scheint gut zu sein.‘
Atha kho, vāseṭṭha, aññataro satto yena so satto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ sattaṁ etadavoca:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | atha kho vāseṭṭha → athakho vāseṭṭhā (sya-all) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Dann begab sich eins der anderen Wesen zu diesem Wesen und sagte:
‘ehi, bho satta, sālāhāraṁ gamissāmā’ti.
satta → (bj)‚Komm, gutes Wesen, wir wollen Reis holen gehen.‘
‘Alaṁ, bho satta, āhato me sāli sakideva dvīhāyā’ti.
āhato → āhaṭo (bj, sya-all) | sakideva → sakiṁdeva (cck) | dvīhāyāti atha kho → sāyaṁ pātarāsāyāti athakho (sya-all) | dvīhāyāti → So Sc; Sd vihāyati; St vihāyāti; B dvih-; K sāyaṁ pātarāsāyāti. (pts note) | sakideva → sakid eva (pts)‚Nicht nötig, gutes Wesen. Ich habe Reis für zwei Tage auf einmal geholt.‘
Atha kho so, vāseṭṭha, satto tassa sattassa diṭṭhānugatiṁ āpajjamāno sāliṁ āhāsi sakideva catūhāya, ‘evampi kira, bho, sādhū’ti.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | sakideva → sakiṁdeva (cck) | evampi → evaṁ (sya-all) | atha kho → athakho (th) | sakideva catūhāya evampi → sakid eva catuhāya evam pi (pts)Und dieses Wesen holte, indem es dem Beispiel des vorigen folgte, Reis für vier Tage auf einmal und dachte: ‚Das scheint gut zu sein.‘
Atha kho, vāseṭṭha, aññataro satto yena so satto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā taṁ sattaṁ etadavoca:
atha kho vāseṭṭha → athakho vāseṭṭhā (sya-all) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Dann begab sich eins der anderen Wesen zu diesem Wesen und sagte:
‘ehi, bho satta, sālāhāraṁ gamissāmā’ti.‚Komm, gutes Wesen, wir wollen Reis holen gehen.‘
‘Alaṁ, bho satta, āhato me sāli sakideva catūhāyā’ti.
āhato → āhaṭo (sya-all) | sakideva catūhāyāti → sakid eva catuhāyāti (pts)‚Nicht nötig, gutes Wesen. Ich habe Reis für vier Tage auf einmal geholt.‘
Atha kho so, vāseṭṭha, satto tassa sattassa diṭṭhānugatiṁ āpajjamāno sāliṁ āhāsi sakideva aṭṭhāhāya, ‘evampi kira, bho, sādhū’ti.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | evampi → evaṁ (sya-all) | atha kho → athakho (th) | sakideva → sakid eva (pts) | evampi → evam pi (pts)Und dieses Wesen holte, indem es dem Beispiel des vorigen folgte, Reis für acht Tage auf einmal und dachte: ‚Das scheint gut zu sein.‘
Yato kho te, vāseṭṭha, sattā sannidhikārakaṁ sāliṁ upakkamiṁsu paribhuñjituṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | sannidhikārakaṁ → sannidhi-kārakaṁ (pts)Aber als sie begannen, Vorräte von Reis zum Essen anzulegen,
Atha kaṇopi taṇḍulaṁ pariyonandhi, thusopi taṇḍulaṁ pariyonandhi;
pariyonandhi thusopi → pariyonaddhi thuso pi (bj) | pariyonandhi → pariyonaddhi (bj, sya-all) | atha kaṇopi → athakho vāseṭṭhā kaṇo (sya-all) | pariyonandhi lūnampi nappaṭivirūḷhaṁ → pariyonaddhi lunaṁpi nappaṭiviruḷhaṁ (sya-all) | atha → K adds kho Vāseṭṭhā. (pts note) | pi → K omits. (pts note) | pariyonandhi → K pariyonaddhi. (pts note) | kaṇopi → kaṇo pi (bjt, pts)bekamen die Reiskörner Häutchen und Spelzen, von denen sie umhüllt waren,
lūnampi nappaṭivirūḷhaṁ, apadānaṁ paññāyittha, saṇḍasaṇḍā sālayo aṭṭhaṁsu.
sālayo → sāliyo (pts) | sālayo → sāliyo (bj: PTS) | sāliyo → K sālayo. (pts note) | lūnampi nappaṭivirūḷhaṁ → lunaṁpi nappaṭiviruḷhaṁ (th) | lūnampi → lūnam pi (pts) | saṇḍasaṇḍā sālayo → saṇḍa-saṇḍā sāliyo (pts)der Reis wuchs nach dem Schneiden nicht mehr nach, es blieben Spuren sichtbar, und er stand in Büscheln.
9. Sālivibhāga9. Den Reis aufteilen
Atha kho te, vāseṭṭha, sattā sannipatiṁsu, sannipatitvā anutthuniṁsu:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | anutthuniṁsu → anutthaniṁsu (sya-all) | anutthuniṁsu → Bm anutthūniṁsu; K anutthaniṁsu (and in 20). (pts note) | atha kho → athakho (th)Da versammelten sich die Wesen und klagten:
‘pāpakā vata, bho, dhammā sattesu pātubhūtā.
pātubhūtā → pātu bhūtā mayaṁ (pts)‚Ach, was für böse Dinge sind unter den Wesen erschienen!
Mayañhi pubbe manomayā ahumhā pītibhakkhā sayaṁpabhā antalikkhacarā subhaṭṭhāyino, ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhamhā.
ahumhā → ahumha (bj, pts) | aṭṭhamhā → aṭṭhamha (bj) | dīghamaddhānaṁ aṭṭhamhā → dīgham addhānaṁ aṭṭhamha (pts) | aṭṭhamha → aṭṭhamhā (bj: machasaṁ) | ahumha → K ahumhā. (pts note) | aṭṭhamha → K atthamhā. (pts note) | mayañhi → mayaṁ hi (bjt, th) | sayaṁpabhā → sayampabhā (bjt) | mayañhi → hi (pts) | sayaṁpabhā antalikkhacarā → sayam-pabhā antalikkha-carā (pts)Denn früher waren wir geistgeschaffen, ernährten uns von Ekstase, waren selbstleuchtend und bewegten uns mitten durch die Luft, gleichmäßig strahlend, und wir blieben so für eine sehr lange Zeit.
Tesaṁ no amhākaṁ kadāci karahaci dīghassa addhuno accayena rasapathavī udakasmiṁ samatani.
rasapathavī → rasā paṭhavī (bj); rasapaṭhavī (sya-all, pts) | samatani → samatāni (bj, pts); samantāni (sya-all) | karahaci → karahaci ciraṁ (sya-all) | rasapathavī → rasa-paṭhavī (pts)Als eine sehr lange Zeitspanne vergangen war, gerann im Wasser der Erdnektar.
Sā ahosi vaṇṇasampannā gandhasampannā rasasampannā.
vaṇṇasampannā → vaṇṇa-sampannā (pts) | rasasampannā → rasa-sampannā (pts)
Te mayaṁ rasapathaviṁ hatthehi āluppakārakaṁ upakkamimha paribhuñjituṁ, tesaṁ no rasapathaviṁ hatthehi āluppakārakaṁ upakkamataṁ paribhuñjituṁ sayaṁpabhā antaradhāyi.
rasapathaviṁ → rasaṁ paṭhaviṁ (bj); rasapaṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | upakkamimha → upakkamimhā (sya-all) | tesaṁ no rasapathaviṁ → tesanno rasapaṭhaviṁ (sya-all) | āluppakārakaṁ → ālumpakārakaṁ (pts) | upakkamimha → K upakkamimhā. (pts note) | upakkamataṁ → SS omit. (pts note) | paribhuñjituṁ → SS paribhuñjataṁ. (pts note) | sayaṁpabhā → sayampabhā (bjt) | rasapathaviṁ → rasa-pathaviṁ (pts) | āluppakārakaṁ → ālumpa-kārakaṁ (pts) | rasapathaviṁ → rasa-paṭhaviṁ (pts) | sayaṁpabhā → sayam-pabhā (pts)
Sayaṁpabhāya antarahitāya candimasūriyā pāturahesuṁ, candimasūriyesu pātubhūtesu nakkhattāni tārakarūpāni pāturahesuṁ, nakkhattesu tārakarūpesu pātubhūtesu rattindivā paññāyiṁsu, rattindivesu paññāyamānesu māsaḍḍhamāsā paññāyiṁsu.
candimasūriyā → … suriyā (bj, sya-all, pts1ed) | Sayaṁpabhāya → tāya (bj) | sayaṁpabhāya → tāya (bj) | candimasūriyā → candimasuriyā (bj, sya-all) | candimasūriyesu → candimasuriyesu (bj, sya-all) | māsaḍḍhamāsā → māsaddhamāsā (bj, sya-all, pts) | pāturahesuṁ → pātur ahaṁsu (pts) | candimasuriyā → candimasūriyā (bj: machasaṁ) | Sayam-pabhāya → -12 Bmr tāya. (pts note) | ahaṁsu → Bmr ahesuṁ. (pts note) | candimasūriyā pāturahesuṁ candimasūriyesu pātubhūtesu → candima-suriyā pātur ahaṁsu candima-suriyesu pātu bhūtesu (pts) | tārakarūpāni pāturahesuṁ → tāraka-rūpāni pātur ahaṁsu (pts) | tārakarūpesu pātubhūtesu rattindivā → tāraka-rūpesu pātu bhūtesu rattiṁ-divā (pts) | rattindivesu → rattiṁ-divesu (pts) | māsaḍḍhamāsā → māsaddha-māsā (pts)
Māsaḍḍhamāsesu paññāyamānesu utusaṁvaccharā paññāyiṁsu.
māsaḍḍhamāsesu → māsaddhamāsesu (bj, sya-all, pts) | utusaṁvaccharā → utu-saṁvaccharā (pts)
Te mayaṁ rasapathaviṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhamhā.
rasapathaviṁ → rasaṁ paṭhaviṁ (bj); rasapaṭhaviṁ (sya-all, pts) | aṭṭhamhā → aṭṭhamha (bj) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | dīghamaddhānaṁ aṭṭhamhā → dīgham addhānaṁ aṭṭhamha (pts) | aṭṭhamha → K aṭṭhamhā. (pts note) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | rasapathaviṁ → rasa-paṭhaviṁ (pts) | tambhakkhā → tam-bhakkhā (pts)
Tesaṁ no pāpakānaṁyeva akusalānaṁ dhammānaṁ pātubhāvā rasapathavī antaradhāyi.
rasapathavī → rasā paṭhavī (bj); rasapaṭhavī (sya-all, pts) | pāpakānaṁyeva → pāpakānaṁ ñeva (pts) | pātu-bhāvā → Br bhāvāya. (pts note) | pāpakānaṁyeva → pāpakānaññeva (bjt) | pātubhāvā rasapathavī → pātu-bhāvā rasapaṭhavī (pts)Aber schlechte, untaugliche Dinge unter uns ließen den Erdnektar verschwinden,
Rasapathaviyā antarahitāya bhūmipappaṭako pāturahosi.
rasapathaviyā → rasāya paṭhaviyā (bj); rasapaṭhaviyā (sya-all, pts) | bhūmipappaṭako → bhūmipappaṭiko (sya-all) | bhūmipappaṭako → So SS; Bm pabbaṭiko; Br pappaṭiko; K bhūmippapaṭiko. (pts note) | rasapathaviyā → rasa-paṭhaviyā (pts) | pāturahosi → pātur ahosi (pts)
So ahosi vaṇṇasampanno gandhasampanno rasasampanno.
vaṇṇasampanno → vaṇṇa-sampanno (pts) | rasasampanno → rasa-sampanno (pts)
Te mayaṁ bhūmipappaṭakaṁ upakkamimha paribhuñjituṁ.
bhūmipappaṭakaṁ upakkamimha → bhūmipappaṭikaṁ upakkamimhā (sya-all) | bhūmipappaṭakaṁ → bhūmi-pappaṭakaṁ (pts)
Te mayaṁ taṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhamhā.
aṭṭhamhā → aṭṭhamha (bj) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | dīghamaddhānaṁ aṭṭhamhā → dīgham addhānaṁ aṭṭhamha (pts) | mayaṁ → Scdt omit. (pts note) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | tambhakkhā tadāhārā → tam-bhakkhā tad-āhārā (pts)
Tesaṁ no pāpakānaṁyeva akusalānaṁ dhammānaṁ pātubhāvā bhūmipappaṭako antaradhāyi.
bhūmipappaṭako → bhūmipappaṭake (bj); bhūmipappaṭiko (sya-all) | pāpakānaṁyeva → pāpakānaṁ ñeva (pts) | pāpakānaṁyeva → pāpakānaññeva (bjt) | pātubhāvā bhūmipappaṭako → pātu-bhāvā bhūmi-pappaṭako (pts)und sie ließen auch den Erdschwamm
Bhūmipappaṭake antarahite padālatā pāturahosi.
padālatā → badālatā (bj) | bhūmipappaṭake → bhūmipappaṭike (sya-all) | padālatā pāturahosi → badālatā pātur ahosi (pts)
Sā ahosi vaṇṇasampannā gandhasampannā rasasampannā.
rasasampannā → rasasampanna (pts)
Te mayaṁ padālataṁ upakkamimha paribhuñjituṁ.
padālataṁ → badālataṁ (bj, pts) | upakkamimha → upakkamimhā (sya-all)
Te mayaṁ taṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhamhā.
aṭṭhamhā → aṭṭhamha (bj) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | dīghamaddhānaṁ aṭṭhamhā → dīgham addhānaṁ aṭṭhamha (pts) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | tambhakkhā tadāhārā → tam-bhakkhā tad-āhārā (pts)
Tesaṁ no pāpakānaṁyeva akusalānaṁ dhammānaṁ pātubhāvā padālatā antaradhāyi.
padālatā → badālatā (bj, pts) | pāpakānaṁyeva → pāpakānaṁ ñeva (pts) | pāpakānaṁyeva → pāpakānaññeva (bjt) | pātubhāvā padālatā → pātu-bhāvā badālatā (pts)und die aufplatzenden Schoten verschwinden,
Padālatāya antarahitāya akaṭṭhapāko sāli pāturahosi akaṇo athuso suddho sugandho taṇḍulapphalo.
padālatāya → badālatāya (bj, pts) | taṇḍulapphalo → taṇḍulaphalo (bjt) | akaṭṭhapāko → akaṭṭha-pāko (pts) | pāturahosi → pātur ahosi (pts) | taṇḍulapphalo → taṇḍula-pphalo (pts)
Yaṁ taṁ sāyaṁ sāyamāsāya āharāma, pāto taṁ hoti pakkaṁ paṭivirūḷhaṁ.
paṭivirūḷhaṁ yaṁ taṁ → paṭiviruḷhaṁ yantaṁ (sya-all) | yaṁ → yan (pts) | sāyamāsāya → sāyam-āsāya (pts)
Yaṁ taṁ pāto pātarāsāya āharāma, sāyaṁ taṁ hoti pakkaṁ paṭivirūḷhaṁ.
paṭivirūḷhaṁ → paṭiviruḷhaṁ (sya-all) | sāyaṁ taṁ → sāyantaṁ (bjt, th) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | yaṁ → yan (pts) | pātarāsāya → pātar-āsāya (pts) | sāyaṁ → sāyan (pts)
Nāpadānaṁ paññāyittha.
Te mayaṁ akaṭṭhapākaṁ sāliṁ paribhuñjantā tambhakkhā tadāhārā ciraṁ dīghamaddhānaṁ aṭṭhamhā.
sāliṁ → sāḷiṁ (bj) | aṭṭhamhā → aṭṭhamha (bj) | tambhakkhā → tabbhakkhā (sya-all) | dīghamaddhānaṁ aṭṭhamhā → dīgham addhānaṁ aṭṭhamha (pts) | tambhakkhā → taṁbhakkhā (my) | akaṭṭhapākaṁ → akaṭṭha-pākaṁ (pts) | tambhakkhā tadāhārā → tam-bhakkhā tad-āhārā (pts)
Tesaṁ no pāpakānaṁyeva akusalānaṁ dhammānaṁ pātubhāvā kaṇopi taṇḍulaṁ pariyonandhi, thusopi taṇḍulaṁ pariyonandhi, lūnampi nappaṭivirūḷhaṁ, apadānaṁ paññāyittha, saṇḍasaṇḍā sālayo ṭhitā.
pāpakānaṁyeva → pāpakānañceva (bj); pāpakānaṁ ñeva (pts) | pariyonandhi thusopi → pariyonaddhi thuso pi (bj) | pariyonandhi → pariyonaddhi (bj, sya-all) | pariyonandhi lūnampi nappaṭivirūḷhaṁ apadānaṁ → pariyonaddhi lūnaṁpi nappaṭiviruḷhaṁ apadānampi (sya-all) | sālayo → sāliyo (pts) | paṭivirūḷhaṁ → So Sc; Sd navirūlhi; St ṇavirūḷhī; Bmr K nappaṭivirūḷhaṁ. (pts note) | kaṇopi → kaṇo pi (bjt) | tesaṁ no → tesanno (th) | pātubhāvā kaṇopi taṇḍulaṁ → pātu-bhāvā kaṇo pi taṇḍulam (pts) | thusopi taṇḍulaṁ → thuso pi taṇḍulam (pts) | lūnampi nappaṭivirūḷhaṁ → lūnam pi na paṭivirūḷhaṁ (pts)und jetzt haben die Reiskörner Häutchen und Spelzen bekommen, von denen sie umhüllt sind, der Reis wächst nach dem Schneiden nicht mehr nach, es bleiben Spuren sichtbar, und er steht in Büscheln.
Yannūna mayaṁ sāliṁ vibhajeyyāma, mariyādaṁ ṭhapeyyāmā’ti.
yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yan nūna (pts)Wir sollten lieber den Reis aufteilen und Grenzen festsetzen.‘
Atha kho te, vāseṭṭha, sattā sāliṁ vibhajiṁsu, mariyādaṁ ṭhapesuṁ.
atha kho te vāseṭṭha → athakho vāseṭṭhā (sya-all)Und so taten sie es.
Atha kho, vāseṭṭha, aññataro satto lolajātiko sakaṁ bhāgaṁ parirakkhanto aññataraṁ bhāgaṁ adinnaṁ ādiyitvā paribhuñji.
aññataraṁ → aññassa (?) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | atha kho vāseṭṭha → athakho vāseṭṭhā (sya-all) | aññataraṁ → aññassa (cck: ?) | lolajātiko → So 12 and Bmr K; SS lolajāto. (pts note) | sakaṁ → SS saka. (pts note)Nun war eins dieser Wesen begierig. Es hob seinen eigenen Teil auf, nahm den Teil eines anderen, der ihm nicht gegeben worden war, und aß ihn.
Tamenaṁ aggahesuṁ, gahetvā etadavocuṁ:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)Sie ergriffen das Wesen, das das getan hatte, und sagten:
‘pāpakaṁ vata, bho satta, karosi, yatra hi nāma sakaṁ bhāgaṁ parirakkhanto aññataraṁ bhāgaṁ adinnaṁ ādiyitvā paribhuñjasi.
paribhuñjasi → paribhuñjissasi (bj) | paribhuñjissasi → paribhuñji (bj: syā); paribhuṁjasi (bj: sīmu)‚Du hast etwas Schlechtes getan, gutes Wesen, dass du deinen eigenen Teil aufgehoben und den Teil eines anderen genommen hast, der dir nicht gegeben worden war, und ihn gegessen hast.
Māssu, bho satta, punapi evarūpamakāsī’ti.
ssu → So SS Bm; Br su; K omits. (pts note) | pi → K omits. (pts note) | māssu → mā (th) | punapi → puna (th) | māssu → mā ssu (pts) | punapi evarūpamakāsīti → puna pi evarūpam akāsīti (pts)Tu so etwas nicht wieder.‘
‘Evaṁ, bho’ti kho, vāseṭṭha, so satto tesaṁ sattānaṁ paccassosi.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | bhoti → bho ti (pts)‚Ja, ihr Herren‘, antwortete dieses Wesen.
Dutiyampi kho, vāseṭṭha, so satto …pe…
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt) | dutiyampi → dutiyam pi (pts)Aber zum zweiten
tatiyampi kho, vāseṭṭha, so satto sakaṁ bhāgaṁ parirakkhanto aññataraṁ bhāgaṁ adinnaṁ ādiyitvā paribhuñji.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | tatiyampi → tatiyam pi (pts)und zum dritten Mal tat es das Gleiche und wurde auf die gleiche Art ermahnt.
Tamenaṁ aggahesuṁ, gahetvā etadavocuṁ:
gahetvā etadavocuṁ → aggahetvā etad avocuṁ (pts) | aggahetvā → Br gahetvā. (pts note) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)
‘pāpakaṁ vata, bho satta, karosi, yatra hi nāma sakaṁ bhāgaṁ parirakkhanto aññataraṁ bhāgaṁ adinnaṁ ādiyitvā paribhuñjasi.
paribhuñjasi māssu → paribhuñji mā (sya-all) | paribhuñjasi → K paribhuñji. (pts note) | paribhuñjasi → paribhuñjissasi (bjt)
Māssu, bho satta, punapi evarūpamakāsī’ti.
māssu → mā (th) | evarūpamakāsīti → evarūpaṁ akāsīti (th) | māssu → mā ssu (pts) | punapi evarūpamakāsīti → puna pi evarūpam akāsīti (pts)
Aññe pāṇinā pahariṁsu, aññe leḍḍunā pahariṁsu, aññe daṇḍena pahariṁsu.
leḍḍunā → leṇḍunā (bj: syā) | pahariṁsu → So Bmr K Sum; Sct pahaṁsu; Sd pahāriṁsu, but pahaṁsu and pāhaṁsu afterwards. (pts note)Und dann schlugen sie dieses Wesen, manche mit Fäusten, andere mit Steinen und wieder andere mit Stöcken.
Tadagge kho, vāseṭṭha, adinnādānaṁ paññāyati, garahā paññāyati, musāvādo paññāyati, daṇḍādānaṁ paññāyati.
vāseṭṭha → pana vāseṭṭhā (bj, sya-all) | kho → kho pana (pts)Von diesem Tag an fand man das Stehlen vor, das Beschuldigen, das Lügen und das Zu-Stöcken-Greifen.
10. Mahāsammatarājā10. Der gewählte König
Atha kho te, vāseṭṭha, sattā sannipatiṁsu, sannipatitvā anutthuniṁsu:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | anutthuniṁsu → anutthaniṁsu (sya-all) | te → Bmr K omit te. (pts note)Da versammelten sich die Wesen und klagten:
‘pāpakā vata bho dhammā sattesu pātubhūtā, yatra hi nāma adinnādānaṁ paññāyissati, garahā paññāyissati, musāvādo paññāyissati, daṇḍādānaṁ paññāyissati.
pātubhūtā → pātu bhūtā (pts) | musāvādo → musā-vādo (pts)‚Ach, was für böse Dinge sind unter den Wesen aufgekommen, dass man das Stehlen vorfindet, das Schuldigsprechen, das Lügen und das Zu-Stöcken-Greifen!
Yannūna mayaṁ ekaṁ sattaṁ sammanneyyāma, yo no sammā khīyitabbaṁ khīyeyya, sammā garahitabbaṁ garaheyya, sammā pabbājetabbaṁ pabbājeyya.
yo → so (pts) | sammā garahitabbaṁ → sammagarahitabbaṁ (pts) | yo → kho (bj: PTS) | So → So SS; Bmr K yo. (pts note) | yannūna → yaṁnūna (my) | sammā khīyitabbaṁ → sammākhīyitabbaṁ (th) | sammā garahitabbaṁ → sammāgarahitabbaṁ (th) | sammā pabbājetabbaṁ → sammāpabbājetabbaṁ (th) | yannūna → yan nūna (pts) | sammā khīyitabbaṁ → sammā-khīyitabbaṁ (pts) | sammā garahitabbaṁ → samma-garahitabbaṁ (pts) | sammā pabbājetabbaṁ → sammā-pabbājetabbaṁ (pts)Warum wählen wir nicht ein Wesen, das die, die Anklage verdienen, richtig anklagt, die, die Schuldspruch verdienen, richtig schuldig spricht und die, die Verbannung verdienen, richtig verbannt?
Mayaṁ panassa sālīnaṁ bhāgaṁ anuppadassāmā’ti.
anuppadassāmāti → So SS and onwards; Bmr K Sum anupa-. (pts note) | anuppadassāmāti → anupadassāmāti (th) | panassa → pan assa (pts)Wir wollen es mit einem Anteil Reis bezahlen.‘
Atha kho te, vāseṭṭha, sattā yo nesaṁ satto abhirūpataro ca dassanīyataro ca pāsādikataro ca mahesakkhataro ca taṁ sattaṁ upasaṅkamitvā etadavocuṁ:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | atha kho → athakho (th) | upasaṅkamitvā etadavocuṁ → upasaṁkamitvā etad avocuṁ (pts)Dann begaben sich diese Wesen zu einem Wesen unter ihnen, das besonders anziehend, gut aussehend, reizend und von hohem Rang war, und sagten:
‘ehi, bho satta, sammā khīyitabbaṁ khīya, sammā garahitabbaṁ garaha, sammā pabbājetabbaṁ pabbājehi.
bho → so (bj: PTS) | khīyi → Bm khīya; Br khiya. (pts note) | garahi → Bmr garaha. (pts note)‚Komm, gutes Wesen, klage die richtig an, die Anklage verdienen, sprich die richtig schuldig, die Schuldspruch verdienen und verbanne die richtig, die Verbannung verdienen.
Mayaṁ pana te sālīnaṁ bhāgaṁ anuppadassāmā’ti.
te → vo (sya-all) | pana → Sc omits. (pts note) | te → So SS Bmr; K vo. (pts note) | anuppadassāmāti → anupadassāmāti (th)Wir wollen dich mit einem Anteil Reis bezahlen.‘
‘Evaṁ, bho’ti kho, vāseṭṭha, so satto tesaṁ sattānaṁ paṭissuṇitvā sammā khīyitabbaṁ khīyi, sammā garahitabbaṁ garahi, sammā pabbājetabbaṁ pabbājesi.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj); (sya-all) | so → so vāseṭṭhā (sya-all) | paṭissuṇitvā sammā khīyitabbaṁ → paṭissutvā sammākhīyitabbaṁ (sya-all, pts) | paṭissutvā → Bmr paṭisuṇitvā. (pts note) | sammā garahitabbaṁ → sammāgarahitabbaṁ (th) | sammā pabbājetabbaṁ → sammāpabbājetabbaṁ (th) | bhoti → bho ti (pts) | paṭissuṇitvā sammā khīyitabbaṁ → paṭissutvā sammā-khīyitabbaṁ (pts) | sammā garahitabbaṁ → sammā-garahitabbaṁ (pts) | sammā pabbājetabbaṁ → sammā-pabbājetabbaṁ (pts)‚Ja, ihr Herren‘, antwortete dieses Wesen. Es tat wie besprochen
Te panassa sālīnaṁ bhāgaṁ anuppadaṁsu.
anuppadaṁsu → So SS; Bm K anupadiṁsu; Br anupadaṁsu. (pts note) | panassa → pan assa (pts)und wurde mit einem Anteil Reis bezahlt.
Mahājanasammatoti kho, vāseṭṭha, ‘mahāsammato, mahāsammato’ tveva paṭhamaṁ akkharaṁ upanibbattaṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | vāseṭṭha mahāsammato mahāsammato tveva → vāseṭṭhā mahāsammatotveva (sya-all) | mahā-sammato → K omits. (pts note) | mahājanasammatoti → mahājana-sammato ti (pts) | mahāsammato mahāsammato tveva → mahā-sammato mahā-sammato tv eva (pts)‚Von der Bevölkerung gewählt‘, Vāseṭṭha, ist die Bedeutung von ‚Volks-Gewählter‘, des ersten Ausdrucks, der auf ihn angewendet wurde.
Khettānaṁ adhipatīti kho, vāseṭṭha, ‘khattiyo, khattiyo’ tveva dutiyaṁ akkharaṁ upanibbattaṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | adhipatīti → patīti (pts) | patīti → Bmr K adhipatīti. (pts note) | khattiyo tveva → khattiyotveva (bjt, th) | tveva → tv eva (pts)‚Herr der Felder‘ ist die Bedeutung von ‚Adliger‘, des zweiten Ausdrucks, der auf ihn angewendet wurde.
Dhammena pare rañjetīti kho, vāseṭṭha, ‘rājā, rājā’ tveva tatiyaṁ akkharaṁ upanibbattaṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | pare → paresaṁ (sya-all) | pare → paresaṁ (bj: syā) | pare → So SS; Bm K paresaṁ; Br parehi. (pts note) | rājā tveva → rājātveva (bjt, th) | tveva → tv eva (pts)‚Er erfreut andere mit Grundsätzen‘ ist die Bedeutung von ‚König‘, des dritten Ausdrucks, der auf ihn angewendet wurde.
Iti kho, vāseṭṭha, evametassa khattiyamaṇḍalassa porāṇena aggaññena akkharena abhinibbatti ahosi tesaṁyeva sattānaṁ, anaññesaṁ. Sadisānaṁyeva, no asadisānaṁ. Dhammeneva, no adhammena.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | vāseṭṭha evametassa → vāseṭṭhā evamevassa (sya-all) | anaññesaṁ → aññesaṁ (sya-all) | tesaṁyeva → tesaṁ ñeva (pts) | sadisānaṁyeva → sadisānaṁ ñeva (pts) | anaññesaṁ → aññesaṁ (bj: syā) | etassa → K evassa. (pts note) | abhinibbatti → Sdt abhinibbattaṁ. (pts note) | anaññesaṁ → K aññesaṁ, and below. (pts note) | tesaṁyeva → te saññeva (bjt) | sadisānaṁyeva → sadisānaññeva (bjt) | evametassa → evam etassa (pts) | dhammeneva → dhammen eva (pts)Und so, Vāseṭṭha, wurden die alten, ursprünglichen Ausdrücke für den Kreis der Adligen geschaffen; für eben diese Wesen, keine anderen; für die, die ihnen gleichen, nicht für Ungleiche; anhand von Grundsätzen, nicht gegen Grundsätze.
Dhammo hi, vāseṭṭha, seṭṭho janetasmiṁ diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | abhisamparāyañca → abhisamparāyeca brāhmaṇamaṇḍalaṁ (bj) | janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) | ceva → eva (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca tesaṁ (pts)Denn, Vāseṭṭha, Grundsätze sind das beste Ding für die Menschen, sowohl in diesem als auch im nächsten Leben.
11. Brāhmaṇamaṇḍala11. Der Kreis der Brahmanen
Atha kho tesaṁ, vāseṭṭha, sattānaṁyeva ekaccānaṁ etadahosi:
sattānaṁyeva → te sattānaṁyeva (cck, sya1ed); tesaṁ sattānaṁyeva (sya2ed); tesaṁ yeva kho vāseṭṭha sattānaṁ (pts1ed) | vāseṭṭha sattānaṁyeva → vāseṭṭhā sattānaññeva (bj) | vāseṭṭha → (sya-all) | tesaṁ → (pts) | sattānaṁyeva → tesaṁ yeva kho vāseṭṭha sattānaṁ (cck: sī. pī.) | sattānaṁ → So SS; Bmr atha kho ṭesaṁ Vāseṭṭha sattānaṁ yeva; K atha kho te sattānaṁ yeva. (pts note) | atha kho → athakho (th) | atha → ñeva (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)Da dachten einige dieser Wesen:
‘pāpakā vata, bho, dhammā sattesu pātubhūtā, yatra hi nāma adinnādānaṁ paññāyissati, garahā paññāyissati, musāvādo paññāyissati, daṇḍādānaṁ paññāyissati, pabbājanaṁ paññāyissati.
pātubhūtā → pātu bhūtā (pts) | musāvādo → musā-vādo (pts)‚Ach, was für böse Dinge sind unter den Wesen aufgekommen, dass man das Stehlen vorfindet, das Schuldigsprechen, das Lügen und das Zu-Stöcken-Greifen!
Yannūna mayaṁ pāpake akusale dhamme vāheyyāmā’ti.
vāheyyāmāti → bāheyyāmāti (pts) | bāheyyāmāti → So SS; Bmr K vāheyyāmāti, and onwards. (pts note) | yannūna → yaṁnūna (my) | yannūna → yan nūna (pts)Warum legen wir nicht schlechte, untaugliche Dinge ab?‘
Te pāpake akusale dhamme vāhesuṁ.
vāhesuṁ → bāhesuṁ (bj, pts) | bāhesuṁ → vāhesuṁ (bj: machasaṁ)Und so taten sie es.
Pāpake akusale dhamme vāhentīti kho, vāseṭṭha, ‘brāhmaṇā, brāhmaṇā’ tveva paṭhamaṁ akkharaṁ upanibbattaṁ.
vāhentīti → bāhentīti (bj, pts) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | vāseṭṭha brāhmaṇā brāhmaṇā tveva → vāseṭṭhā brāhmaṇātveva (sya-all) | tveva → tv eva (pts)‚Er legt schlechte, untaugliche Dinge ab‘, ist die Bedeutung von ‚Brahmane‘, des ersten Ausdrucks, der auf sie angewendet wurde.
Te araññāyatane paṇṇakuṭiyo karitvā paṇṇakuṭīsu jhāyanti vītaṅgārā vītadhūmā pannamusalā sāyaṁ sāyamāsāya pāto pātarāsāya gāmanigamarājadhāniyo osaranti ghāsamesamānā.
ghāsamesamānā → ghāsamesanā (bj, sya-all, pts1ed) | ghāsamesamānā → ghāsamesānā (bj); ghāsam esanā (pts) | paṇṇakuṭiyo → paṇṇakuṭiyo ca (sya-all) | pannamusalā → paṇṇamusalā (sya-all, pts) | ghāsamesānā → ghāsamesamānā (bj: machasaṁ); ghāsamēsanā (bj: syā) | ghāsamesamānā → ghāsamesanā (cck: sī. syā. pī.) | paṇṇa-kuṭiyo → K adds ca. (pts note) | esanā → Br esamānā, and below. (pts note) | paṇṇakuṭīsu → paṇṇa-kuṭīsu (pts) | vītadhūmā pannamusalā → vīta-dhūmā paṇṇa-musalā (pts) | sāyamāsāya → sāyam-āsāya (pts) | pātarāsāya gāmanigamarājadhāniyo → pātar-āsāya gāma-nigama-rājadhāniyo (pts)Sie bauten Laubhütten in einem Wildnisgebiet und meditierten dort rein und hell, ohne ein Herdfeuer anzuzünden oder die Erde umzugraben. Sie kamen morgens zum Frühstück und abends zum Abendessen herab zum Dorf, dem Marktflecken oder der Königsstadt, um ein Mahl zu suchen.
Te ghāsaṁ paṭilabhitvā punadeva araññāyatane paṇṇakuṭīsu jhāyanti.
punadeva → punad eva (pts) | paṇṇakuṭīsu → paṇṇa-kuṭīsu (pts)Wenn sie zu essen bekommen hatten, setzten sie ihre Meditation in den Laubhütten fort.
Tamenaṁ manussā disvā evamāhaṁsu:
manussā → manussaṁ (bj) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)Wenn die Leute das sahen, sagten sie:
‘ime kho, bho, sattā araññāyatane paṇṇakuṭiyo karitvā paṇṇakuṭīsu jhāyanti, vītaṅgārā vītadhūmā pannamusalā sāyaṁ sāyamāsāya pāto pātarāsāya gāmanigamarājadhāniyo osaranti ghāsamesamānā.
vītaṅgārā → vitaṅgārā (bj) | ghāsamesamānā → ghāsamesānā (bj); ghāsamesanā (sya-all, pts) | pannamusalā → paṇṇamusalā (sya-all, pts) | paṇṇakuṭiyo → paṇṇa-kuṭiyo (pts) | paṇṇakuṭīsu → paṇṇa-kuṭīsu (pts) | vītadhūmā pannamusalā → vīta-dhūmā paṇṇa-musalā (pts) | sāyamāsāya → sāyam-āsāya (pts) | pātarāsāya gāmanigamarājadhāniyo → pātar-āsāya gāma-nigama-rājadhāniyo (pts) | ghāsamesamānā → ghāsam esanā (pts)‚Diese Wesen bauen Laubhütten in einem Wildnisgebiet und meditieren dort rein und hell, ohne ein Herdfeuer anzuzünden oder die Erde umzugraben. Sie kommen morgens zum Frühstück und abends zum Abendessen herab zum Dorf, dem Marktflecken oder der Königsstadt, um ein Mahl zu suchen.
Te ghāsaṁ paṭilabhitvā punadeva araññāyatane paṇṇakuṭīsu jhāyantī’ti,
paṇṇakuṭīsu jhāyantī’ti → paṇṇakuṭīsu jhāyanti (bj, pts1ed); paṇṇakuṭīsu (sya-all); paṇṇakuṭīsu jhāyantīti kho (mr) | jhāyantīti → jhāyanti (bj, pts) | jhāyantīti jhāyantīti → jhāyanti te (sya-all) | jhāyanti → So Scd K; St Bmr omit. (pts note) | ghāsaṁ paṭilabhitvā → ghāsampaṭilabhitvā (th) | punadeva → punad eva (pts) | paṇṇakuṭīsu jhāyantīti → paṇṇa-kuṭīsu jhāyanti (pts)Wenn sie zu essen bekommen haben, setzen sie ihre Meditation in den Laubhütten fort.‘
jhāyantīti kho, vāseṭṭha, ‘jhāyakā, jhāyakā’ tveva dutiyaṁ akkharaṁ upanibbattaṁ.
jhāyantīti kho → jhāyantīti kho pana (bj, pts1ed); jhāyanti te kho (sya-all) | vāseṭṭha → pana vāseṭṭhā (bj); vāseṭṭha jhāyahā (pts) | vāseṭṭha jhāyakā jhāyakā tveva → vāseṭṭhā jhāyikā jhāyikātveva (sya-all) | kho → kho pana (pts) | jhāyakā tveva → tv eva (pts) | kho → paṇṇakuṭīsu jhāyanti jhāyantīti kho (cck: sī. pī.); paṇṇakuṭīsu jhāyantīti kho (cck: ka.) | Jhāyantīti → Sd jhāyanti; K omits jhāyantīti, and adds te. (pts note) | pana → Bmr K omit. (pts note) | jhāyahā → K -ikā. (pts note) | jhāyakā tveva → jhāyakātveva (bjt)‚Er meditiert‘ ist die Bedeutung von ‚jemand, der meditiert‘, des zweiten Ausdrucks, der auf sie angewendet wurde.
Tesaṁyeva kho, vāseṭṭha, sattānaṁ ekacce sattā araññāyatane paṇṇakuṭīsu taṁ jhānaṁ anabhisambhuṇamānā gāmasāmantaṁ nigamasāmantaṁ osaritvā ganthe karontā acchanti.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | karontā → karonto (bj) | taṁ → (sya-all) | anabhisambhuṇamānā → anabhisambhunamānā (sya-all) | ganthe → gaṇṭhe (sya-all) | acchanti → āgacchanti (sya-all) | tesaṁyeva → tesaṁ ñeva (pts) | acchanti tamenaṁ → acchenti tam enaṁ (pts) | anabhisambhuṇamānā → anabhisaṁbhūnamānā (cck: katthaci) | taṁ → K omits. (pts note) | gāma-sāmantaṁ → Sdt sāmanta, and below. (pts note) | osaritvā → K otaritvā, and below. (pts note) | ganthe → Bmr gandhe, and below. (pts note) | acchenti → So SS; Bmr acchanti; K āgacchanti. (pts note) | tesaṁyeva → tesaññeva (bjt) | paṇṇakuṭīsu → paṇṇa-kuṭīsu (pts) | gāmasāmantaṁ nigamasāmantaṁ → gāma-sāmantaṁ nigama sāmantaṁ (pts)Aber einige dieser Wesen waren nicht in der Lage, die Meditation in den Laubhütten in der Wildnis fortzusetzen. Sie kamen herab in die Nähe eines Dorfes oder Marktfleckens, wo sie blieben und Texte verfassten.
Tamenaṁ manussā disvā evamāhaṁsu:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)Wenn die Leute das sahen, sagten sie:
‘ime kho, bho, sattā araññāyatane paṇṇakuṭīsu taṁ jhānaṁ anabhisambhuṇamānā gāmasāmantaṁ nigamasāmantaṁ osaritvā ganthe karontā acchanti, na dānime jhāyantī’ti.
kho → kho pana (sya-all) | taṁ → (sya-all) | anabhisambhuṇamānā → anabhisambhunamānā (sya-all) | ganthe → gaṇṭhe (sya-all) | acchanti → acchenti (pts) | dānime jhāyantīti → dān ime jhāyanti (pts) | kho → K adds pana. (pts note) | acchenti → K gacchanti. (pts note) | na dānime jhāyantīti → nadāni me jhāyanti (bjt) | acchanti na dānime jhāyantīti → gacchanti nadānime jhāyanti (th) | gāmasāmantaṁ nigamasāmantaṁ → gāma-sāmantaṁ nigama-sāmantaṁ (pts)‚Diese Wesen sind nicht in der Lage, die Meditation in den Laubhütten in der Wildnis fortzusetzen. Sie kommen herab in die Nähe eines Dorfes oder Marktfleckens, wo sie bleiben und Texte verfassen. Jetzt meditieren sie nicht.‘
Na dānime jhāyantīti kho, vāseṭṭha, ‘ajjhāyakā, ajjhāyakā’ tveva tatiyaṁ akkharaṁ upanibbattaṁ.
Na dānime → na dānime jhāyanti na dānime (bj, pts1ed, mr) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | vāseṭṭha ajjhāyakā ajjhāyakā tveva → vāseṭṭhā ajjhāyikā ajjhāyikātveva (sya-all) | dānime → na dānime jhāyantī na dānime (cck: sī. pī. ka.) | jhāyantīti → Cp. Sum. Vil., i., p. 247. (pts note) | na dānime jhāyantīti → nadāni me jhāyantī ti (bjt) | ajjhāyakā tveva → ajjhāyakātveva (bjt) | na dānime → nadānime (th) | dānime → dān ime (pts) | tveva → tv eva (pts)‚Jetzt meditieren sie nicht‘ ist die Bedeutung von ‚jemand, der aufsagt‘, des dritten Ausdrucks, der auf sie angewendet wurde.
Hīnasammataṁ kho pana, vāseṭṭha, tena samayena hoti, tadetarahi seṭṭhasammataṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā yaṁ (bj); vāseṭṭhā (sya-all) | hīnasammataṁ → hīna-sammataṁ (pts) | tadetarahi seṭṭhasammataṁ → tad etarahi seṭṭha-sammataṁ (pts)Was zu jener Zeit als geringer erachtet wurde, wird heutzutage als das Beste erachtet.
Iti kho, vāseṭṭha, evametassa brāhmaṇamaṇḍalassa porāṇena aggaññena akkharena abhinibbatti ahosi tesaṁyeva sattānaṁ, anaññesaṁ sadisānaṁyeva no asadisānaṁ dhammeneva, no adhammena.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | anaññesaṁ → aññesaṁ (sya-all) | tesaṁyeva → tesaṁ ñeva (pts) | sadisānaṁyeva → sadisānaṁ ñeva (pts) | tesaṁyeva → tesaññeva (bjt) | sadisānaṁyeva → sadisānaññeva (bjt) | evametassa brāhmaṇamaṇḍalassa → evam etassa brāhmaṇa-maṇḍalassa (pts) | dhammeneva → dhammen eva (pts)Und so, Vāseṭṭha, wurden die alten, ursprünglichen Ausdrücke für den Kreis der Brahmanen geschaffen; für eben diese Wesen, keine anderen; für die, die ihnen gleichen, nicht für Ungleiche; anhand von Grundsätzen, nicht gegen Grundsätze.
Dhammo hi, vāseṭṭha, seṭṭho janetasmiṁ diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | abhisamparāyañca tesaṁyeva → abhisamparāyeca vessamaṇḍalaṁ tesaññeva (bj) | janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) | ceva → eva (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca tesaṁ (pts)Denn, Vāseṭṭha, Grundsätze sind das beste Ding für die Menschen, sowohl in diesem als auch im nächsten Leben.
12. Vessamaṇḍala12. Der Kreis der Landarbeiter
Tesaṁyeva kho, vāseṭṭha, sattānaṁ ekacce sattā methunaṁ dhammaṁ samādāya visukammante payojesuṁ.
visukammante → vissutaṁ kammante (bj, pts1ed); vissukammante (si); visuṁ kammante (sya-all, mr) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | methunaṁ dhammaṁ → methunadhammaṁ (pts) | visukammante → vissutakammante (pts) | kammante → visasutakammanto (bj: PTS); visuṁ kammante (bj: sīmu) | visukammante → vissutakammante (cck: sī. pī.); vissukammante (cck: ka. sī.); visuṁ kammante (cck: syā. ka.) | tesaṁyeva → tesaññeva (bjt) | tesaṁyeva → ñeva (pts) | methunaṁ dhammaṁ → methuna-dhammaṁ (pts) | visukammante → vissuta-kammante (pts)Manche dieser Wesen nahmen ein aktives Sexualleben auf und widmeten sich verschiedenen Berufen.
Methunaṁ dhammaṁ samādāya visukammante payojentīti kho, vāseṭṭha, ‘vessā, vessā’ tveva akkharaṁ upanibbattaṁ.
visukammante payojentīti → vissutaṁ kammante peyājentīti (bj) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | visukammante → visuṁ kammante (sya-all); vissutakammante (pts) | upanibbattaṁ → nibbattaṁ (sya-all) | methunaṁ dhammaṁ → methunadhammaṁ (pts) | upanibbattaṁ → K nibbattaṁ. (pts note) | vessā tveva → vessātveva (bjt, th) | methunaṁ dhammaṁ → methuna-dhammaṁ (pts) | visukammante → vissuta-kammante (pts) | tveva → tv eva (pts)‚Sie nehmen ein aktives Sexualleben auf und widmen sich verschiedenen Berufen‘ ist die Bedeutung von ‚Landarbeiter‘, des Ausdrucks, der auf sie angewendet wurde.
Iti kho, vāseṭṭha, evametassa vessamaṇḍalassa porāṇena aggaññena akkharena abhinibbatti ahosi tesaññeva sattānaṁ anaññesaṁ sadisānaṁyeva, no asadisānaṁ, dhammeneva no adhammena.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | tesaññeva → tesaṁ ñeva (pts) | sadisānaṁyeva → sadisānaṁ ñeva (pts) | etassa → K inserts saṁkhittaṁ, and omits down to iti kho Vāseṭṭha evam etassa Suddha-maṇḍalassa. (pts note) | sadisānaṁyeva → sadisānaññeva (bjt) | dhammeneva → dhammen eva (pts)Und so, Vāseṭṭha, wurde der alte, ursprüngliche Ausdruck für den Kreis der Landarbeiter geschaffen; für eben diese Wesen, keine anderen; für die, die ihnen gleichen, nicht für Ungleiche; anhand von Grundsätzen, nicht gegen Grundsätze.
Dhammo hi, vāseṭṭha, seṭṭho janetasmiṁ diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | abhisamparāyañca → abhisamparāyeca suddamaṇḍalaṁ (bj) | janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) | ceva → eva (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca tesaṁ (pts)Denn, Vāseṭṭha, Grundsätze sind das beste Ding für die Menschen, sowohl in diesem als auch im nächsten Leben.
13. Suddamaṇḍala13. Der Kreis der Hilfsarbeiter
Tesaññeva kho, vāseṭṭha, sattānaṁ ye te sattā avasesā te luddācārā khuddācārā ahesuṁ.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | luddācārā → ḷuddācārā (bj) | khuddācārā → (pts) | ḷuddācārā → luddācārā (bj: sī) | ahesuṁ → So St Bm; Sc omits lud- ahesuṁ; Sd luddācārā luddācārā ahesuṁ; Br luddhācārā khuddācārā ahesuṁ. (pts note) | khuddācārā → So Sc Bm; Sdt omits khud-; St repeats lud-; Br luddh-. (pts note) | tesaññeva → ñeva (pts) | ahesuṁ → ti (pts)Die restlichen Wesen lebten von der Jagd und kleineren Arbeiten.
Luddācārā khuddācārāti kho, vāseṭṭha, ‘suddā, suddā’ tveva akkharaṁ upanibbattaṁ.
luddācārā → ḷuddācārā (bj) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | suddā tveva → suddātveva (bjt) | tveva → tv eva (pts)‚Sie leben von der Jagd und kleineren Arbeiten‘ ist die Bedeutung von ‚Hilfsarbeiter‘, des Ausdrucks, der auf sie angewendet wurde.
Iti kho, vāseṭṭha, evametassa suddamaṇḍalassa porāṇena aggaññena akkharena abhinibbatti ahosi tesaṁyeva sattānaṁ anaññesaṁ, sadisānaṁyeva no asadisānaṁ, dhammeneva, no adhammena.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | anaññesaṁ → aññesaṁ (sya-all) | tesaṁyeva sattānaṁ → tesaṁ ñeva sattānam (pts) | sadisānaṁyeva → sadisānaṁ ñeva (pts) | tesaṁyeva → tesaññeva (bjt) | sadisānaṁyeva → sadisānaññeva (bjt) | evametassa suddamaṇḍalassa → evam etassa sudda-maṇḍalassa (pts) | dhammeneva → dhammen eva (pts)Und so, Vāseṭṭha, wurde der alte, ursprüngliche Ausdruck für den Kreis der Hilfsarbeiter geschaffen; für eben diese Wesen, keine anderen; für die, die ihnen gleichen, nicht für Ungleiche; anhand von Grundsätzen, nicht gegen Grundsätze.
Dhammo hi, vāseṭṭha, seṭṭho janetasmiṁ diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | abhisamparāyañca → abhisamparāyeca (bj) | janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) | ceva → eva (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca (pts)Denn, Vāseṭṭha, Grundsätze sind das beste Ding für die Menschen, sowohl in diesem als auch im nächsten Leben.
Ahu kho so, vāseṭṭha, samayo, yaṁ khattiyopi sakaṁ dhammaṁ garahamāno agārasmā anagāriyaṁ pabbajati:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | khattiyopi → khattiyo pi (bjt, pts)Es kam eine Zeit, da ein Adliger,
‘samaṇo bhavissāmī’ti.
Brāhmaṇopi kho, vāseṭṭha …pe…
kho vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt)ein Brahmane,
vessopi kho, vāseṭṭha …pe…
kho vāseṭṭha → vāseṭṭhā (sya-all) | pe → spelled out in full (bjt)ein Landarbeiter
suddopi kho, vāseṭṭha, sakaṁ dhammaṁ garahamāno agārasmā anagāriyaṁ pabbajati:
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj); (sya-all) | suddopi kho vāseṭṭha → bhavissāmīti suddo pi (pts)oder ein Hilfsarbeiter seinen eigenen Beruf missbilligte und aus dem Haus fortzog ins hauslose Leben:
‘samaṇo bhavissāmī’ti.‚Ich will ein Asket sein.‘
Imehi kho, vāseṭṭha, catūhi maṇḍalehi samaṇamaṇḍalassa abhinibbatti ahosi, tesaṁyeva sattānaṁ anaññesaṁ, sadisānaṁyeva no asadisānaṁ, dhammeneva no adhammena.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | anaññesaṁ → aññesaṁ (sya-all) | tesaṁyeva → tesaṁ ñeva (pts) | sadisānaṁyeva → sadisānaṁ ñeva (pts) | tesaṁyeva → tesaññeva (bjt) | sadisānaṁyeva → sadisānaññeva (bjt) | samaṇamaṇḍalassa → samaṇa-maṇḍalassa (pts) | dhammeneva → dhammen eva (pts)Und so, Vāseṭṭha, wurde aus diesen vier Kreisen der Kreis der Asketen geschaffen; für eben diese Wesen, keine anderen; für die, die ihnen gleichen, nicht für Ungleiche; anhand von Grundsätzen, nicht gegen Grundsätze.
Dhammo hi, vāseṭṭha, seṭṭho janetasmiṁ diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | abhisamparāyañca khattiyopi → abhisamparāyeca khattiyo pi (bj) | janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) | ceva → eva (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca (pts)Denn, Vāseṭṭha, Grundsätze sind das beste Ding für die Menschen, sowohl in diesem als auch im nächsten Leben.
14. Duccaritādikathā14. Über schlechtes Verhalten
Khattiyopi kho, vāseṭṭha, kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya duccaritaṁ caritvā manasā duccaritaṁ caritvā micchādiṭṭhiko micchādiṭṭhikammasamādāno micchādiṭṭhikammasamādānahetu kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | micchādiṭṭhikammasamādāno → (pts) | micchādiṭṭhikammasamādāno → idaṁ padaṁ sī. ipotthakesu natthi (cck note) | micchā-diṭṭhiko → Bmr K add micchā-diṭṭhi-kamma-samādāno, and below. Cp. D. ii. 95, ante vol. i., p. 82. (pts note) | khattiyopi → khattiyo pi (bjt, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | duccaritaṁ caritvā → duccaritañcaritvā (th) | micchādiṭṭhiko micchādiṭṭhikammasamādāno micchādiṭṭhikammasamādānahetu → micchā-diṭṭhiko micchā-diṭṭhi-kamma-samādāna-hetu (pts) | paraṁ → param (pts)Ein Adliger,
Brāhmaṇopi kho, vāseṭṭha …pe…
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | brāhmaṇopi → brāhmaṇo pi (bjt, pts)ein Brahmane,
vessopi kho, vāseṭṭha …
vessopi → vesso pi (bjt, pts) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bjt, th)ein Landarbeiter,
suddopi kho, vāseṭṭha …
suddopi → suddo pi (bjt, pts) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bjt, th)ein Hilfsarbeiter
samaṇopi kho, vāseṭṭha, kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya duccaritaṁ caritvā manasā duccaritaṁ caritvā micchādiṭṭhiko micchādiṭṭhikammasamādāno micchādiṭṭhikammasamādānahetu kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | micchādiṭṭhikammasamādāno → (pts) | samaṇopi → samaṇo pi (bjt, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | duccaritaṁ caritvā → duccaritañcaritvā (th) | micchādiṭṭhiko micchādiṭṭhikammasamādāno micchādiṭṭhikammasamādānahetu → micchā-diṭṭhiko micchā-diṭṭhi-kammasamādāna-hetu (pts) | paraṁ → param (pts)oder ein Asket mag mit dem Körper, der Sprache und dem Geist Schlechtes tun. Er hat falsche Ansicht, und er unternimmt Handlungen aus dieser falschen Ansicht heraus. Und weil er so gehandelt hat, wird er, wenn sein Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, an einem verlorenen Ort wiedergeboren, einem schlechten Ort, in der Unterwelt, der Hölle.
Khattiyopi kho, vāseṭṭha, kāyena sucaritaṁ caritvā vācāya sucaritaṁ caritvā manasā sucaritaṁ caritvā sammādiṭṭhiko sammādiṭṭhikammasamādāno sammādiṭṭhikammasamādānahetu kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | sammādiṭṭhikammasamādāno → (pts) | sammādiṭṭhikammasamādāno → idaṁ padaṁ sī. pī. potthakesu natthi (cck note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | sucaritaṁ caritvā → sucaritañcaritvā (th) | khattiyopi → khattiyo pi (pts) | sammādiṭṭhikammasamādāno sammādiṭṭhikammasamādānahetu → sammā-diṭṭhi-kamma-samādāna-hetu (pts) | paraṁ → param (pts)Ein Adliger,
Brāhmaṇopi kho, vāseṭṭha …pe…
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | brāhmaṇopi → brāhmaṇo pi (bjt, pts)ein Brahmane,
vessopi kho, vāseṭṭha …
vessopi → vesso pi (bjt, pts) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bjt, th)ein Landarbeiter,
suddopi kho, vāseṭṭha …
suddopi → suddo pi (bjt, pts) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bjt, th)ein Hilfsarbeiter
samaṇopi kho, vāseṭṭha, kāyena sucaritaṁ caritvā vācāya sucaritaṁ caritvā manasā sucaritaṁ caritvā sammādiṭṭhiko sammādiṭṭhikammasamādāno sammādiṭṭhikammasamādānahetu kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | sammādiṭṭhikammasamādāno → (pts) | sucaritaṁ caritvā → sucaritañcaritvā (th) | samaṇopi → samaṇo pi (pts) | sammādiṭṭhiko sammādiṭṭhikammasamādāno sammādiṭṭhikammasamādānahetu → sammā-diṭṭhiko sammādiṭṭhi-kamma-samādāna-hetu (pts) | paraṁ → param (pts)oder ein Asket mag mit dem Körper, der Sprache und dem Geist Gutes tun. Er hat rechte Ansicht, und er unternimmt Handlungen aus dieser rechten Ansicht heraus. Und weil er so gehandelt hat, wird er, wenn sein Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, an einem guten Ort wiedergeboren, in einer himmlischen Welt.
Khattiyopi kho, vāseṭṭha, kāyena dvayakārī, vācāya dvayakārī, manasā dvayakārī, vimissadiṭṭhiko vimissadiṭṭhikammasamādāno vimissadiṭṭhikammasamādānahetu kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sukhadukkhappaṭisaṁvedī hoti.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | vimissadiṭṭhikammasamādāno vimissadiṭṭhikammasamādānahetu → vimissakammasamādāno vimissakammasamādānahetu (sya-all) | vimissadiṭṭhiko vimissadiṭṭhikammasamādāno vimissadiṭṭhikammasamādānahetu → vītimissadiṭṭhiko vītimissadiṭṭhikammasamādānahetu (pts) | sukhadukkhapaṭisaṁvedī → sukhadukkhappaṭisaṁvedī (bj: machasaṁ) | vimissadiṭṭhikammasamādānahetu → vimissadiṭṭhiko vimissakammasamādāno vimissakammasamādānahetu (cck: syā.); vītimissadiṭṭhiko vītimissadiṭṭhikammasamādānahetu (cck: sī. pī.) | khattiyopi → khattiyo pi (bjt, pts) | paraṁ maraṇā sukhadukkhappaṭisaṁvedī → parammaraṇā sukhadukkhapaṭisaṁvedī (bjt) | dvayakārī → dvaya-kārī (pts) | dvayakārī vimissadiṭṭhiko vimissadiṭṭhikammasamādāno vimissadiṭṭhikammasamādānahetu → dvaya-kārī vītimissa-diṭṭhiko vītimissa-diṭṭhi-kamma-samādāna-hetu (pts) | paraṁ → param (pts) | sukhadukkhappaṭisaṁvedī → sukha-dukkha-paṭisaṁ vedī (pts)Ein Adliger,
Brāhmaṇopi kho, vāseṭṭha …pe…
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | brāhmaṇopi → brāhmaṇo pi (bjt, pts) | pe → spelled out in full (th)ein Brahmane,
vessopi kho, vāseṭṭha …
vessopi → vesso pi (bjt, pts) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bjt) | pe → spelled out in full (th)ein Landarbeiter,
suddopi kho, vāseṭṭha …
suddopi → suddo pi (bjt, pts) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bjt) | pe → spelled out in full (th)ein Hilfsarbeiter
samaṇopi kho, vāseṭṭha, kāyena dvayakārī, vācāya dvayakārī, manasā dvayakārī, vimissadiṭṭhiko vimissadiṭṭhikammasamādāno vimissadiṭṭhikammasamādānahetu kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sukhadukkhappaṭisaṁvedī hoti.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | vimissadiṭṭhikammasamādāno vimissadiṭṭhikammasamādānahetu → vimissakammasamādāno vimissakammasamādānahetu (sya-all) | vimissadiṭṭhiko vimissadiṭṭhikammasamādāno vimissadiṭṭhikammasamādānahetu → vītimissadiṭṭhiko vītimissadiṭṭhikamma samādānahetu (pts) | samaṇopi → samaṇo pi (bjt, pts) | paraṁ maraṇā sukhadukkhappaṭisaṁvedī → parammaraṇā sukhadukkhapaṭisaṁvedī (bjt) | sukhadukkhappaṭisaṁvedī → sukhadukkhapaṭisaṁvedī (th) | dvayakārī → dvaya-kārī (pts) | dvayakārī vimissadiṭṭhiko vimissadiṭṭhikammasamādāno vimissadiṭṭhikammasamādānahetu → dvaya-kārī vītimissa-diṭṭhiko vītimissa-diṭṭhi-kamma samādāna-hetu (pts) | paraṁ → param (pts) | sukhadukkhappaṭisaṁvedī → sukha-dukkha-paṭisaṁvedī (pts)oder ein Asket mag mit dem Körper, der Sprache und dem Geist zweierlei Dinge tun tun. Er hat gemischte Ansichten, und er unternimmt Handlungen aus diesen gemischten Ansichten heraus. Und weil er so gehandelt hat, wird er, wenn sein Körper auseinanderbricht, nach dem Tod, sowohl Glück als auch Leid erfahren.
15. Bodhipakkhiyabhāvanā15. Die Eigenschaften, die zum Erwachen führen
Khattiyopi kho, vāseṭṭha, kāyena saṁvuto vācāya saṁvuto manasā saṁvuto sattannaṁ bodhipakkhiyānaṁ dhammānaṁ bhāvanamanvāya diṭṭheva dhamme parinibbāyati.
parinibbāyati → parinibbāti (bj, mr) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | parinibbāyati brāhmaṇopi → parinibbāti brāhmaṇo pi (bj) | diṭṭheva → diṭṭheyeva (sya-all) | parinibbāti → parinibbāyati (bj: machasaṁ) | parinibbāyati → parinibbāti (cck: ka.) | bodhi-pakkhiyānaṁ → Br pakkhiya-. (pts note) | va → K c 'eva. (pts note) | parinibbāyati → Bmr K parinibbāti. (pts note) | pe → Not in SS; K here repeats each clause in full. (pts note) | Samaṇo → Sd K omit this clause. (pts note) | khattiyopi → khattiyo pi (bjt)Ein Adliger,
Brāhmaṇopi kho, vāseṭṭha …pe…
brāhmaṇopi → brāhmaṇo pi (bjt) | vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bjt) | pe → spelled out in full (th)ein Brahmane,
vessopi kho, vāseṭṭha …
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | pe → spelled out in full (th)ein Landarbeiter,
suddopi kho, vāseṭṭha …
vāseṭṭha samaṇopi → vāseṭṭhā samaṇo pi (bj)ein Hilfsarbeiter
samaṇopi kho, vāseṭṭha, kāyena saṁvuto vācāya saṁvuto manasā saṁvuto sattannaṁ bodhipakkhiyānaṁ dhammānaṁ bhāvanamanvāya diṭṭheva dhamme parinibbāyati.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | parinibbāyati imesañhi vāseṭṭha → parinibbāti imesaṁ hi vāseṭṭhā (bj) | diṭṭheva → diṭṭheyeva (sya-all) | samaṇopi → samaṇo pi (bjt)oder ein Asket, der mit Körper, Sprache und Geist gezügelt ist und die sieben Eigenschaften entwickelt, die zum Erwachen führen, erlischt in eben diesem Leben.
Imesañhi, vāseṭṭha, catunnaṁ vaṇṇānaṁ yo hoti bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, so nesaṁ aggamakkhāyati dhammeneva, no adhammena.
vusitavā → (pts) | khīṇāsavo → Bmr K add vusitavā. (pts note) | sammadaññāvimutto → sammadaññā vimutto (my) | imesañhi vāseṭṭha → hi vāseṭṭhā (bjt) | parikkhīṇabhavasaṁyojano → parikkhīṇabhavasaññojano (bjt, th) | imesañhi vāseṭṭha → imesaṁ hi vāseṭṭhā (th) | vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → kata-karaṇīyo ohita-bhāro anuppatta-sadattho parikkhīṇa-bhava-saṁyojano sammadaññā vimutto (pts) | aggamakkhāyati dhammeneva → aggam akkhāyati dhammen eva (pts)Jeder Mönch aus diesen vier Klassen, der vollendet ist – dessen Befleckungen aufgelöst sind, der das geistliche Leben erfüllt hat, der getan hat, was zu tun war, die Bürde abgelegt, das Ziel seines Herzens erreicht, der die Fessel des fortgesetzten Daseins endgültig gelöst hat und durch Erleuchtung richtig befreit ist – jeder solche Mönch gilt als Vorderster anhand von Grundsätzen, nicht gegen Grundsätze.
Dhammo hi, vāseṭṭha, seṭṭho janetasmiṁ diṭṭhe ceva dhamme abhisamparāyañca.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj, sya-all) | abhisamparāyañca → abhisamparāyeca (bj) | janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) | ceva → eva (pts) | abhisamparāyañca → abhisamparāyañ ca (pts)Denn, Vāseṭṭha, Grundsätze sind das beste Ding für die Menschen, sowohl in diesem als auch im nächsten Leben.
Brahmunā pesā, vāseṭṭha, sanaṅkumārena gāthā bhāsitā:
pesā vāseṭṭha → pi vāseṭṭhā (bj) | brahmunā pesā vāseṭṭha → brahmunāpi vāseṭṭhā (sya-all) | p → So SS; Bmr K omit esā, and read pi. Cp. D. iii. 1. 28, ante, vol i., p. 99. (pts note) | pesā → p esā (pts) | sanaṅkumārena → sanaṁkumārena (pts)Auch der Brahmā Sanaṅkumāra sprach diese Strophe:
‘Khattiyo seṭṭho janetasmiṁ, ye gottapaṭisārino;
janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) gottapaṭisārino → paṭisāriṇo (bj: PTS) | gottapaṭisārino → gotta paṭisārino (pts)‚Der Adlige ist der Beste unter den Menschen, die Stammeszugehörigkeit zum Maßstab nehmen. Vijjācaraṇasampanno, so seṭṭho devamānuse’ti.
vijjācaraṇasampanno → vijjācaraṇasampaṇṇo (bj) | vijjācaraṇasampanno → vijjā-caraṇa-sampanno (pts) devamānuseti → deva-mānuse ti (pts)Aber wer im Wissen und Verhalten vollendet ist, ist Erster unter Göttern und Menschen.‘
Sā kho panesā, vāseṭṭha, brahmunā sanaṅkumārena gāthā sugītā, no duggītā. Subhāsitā, no dubbhāsitā. Atthasaṁhitā, no anatthasaṁhitā. Anumatā mayā.
vāseṭṭha → vāseṭṭhā gāthā (bj); vāseṭṭhā (sya-all) | gāthā → (bj) | sā → sāpi (sya-all) | atthasaṁhitā → atthasañhitā (bj note) | Sā → K adds pi. (pts note) | anatthasaṁhitā → anatthasañhitā (th) | panesā → pan esā (pts) | sanaṅkumārena → sanaṁkumārena (pts) | anatthasaṁhitā → anattha-saṁhitā (pts)Diese Strophe wurde vom Brahmā Sanaṅkumāra gut gesungen, nicht schlecht gesungen; gut gesprochen, nicht schlecht gesprochen. Sie ist nützlich, nicht nutzlos, und ich stimme ihr zu.
Ahampi, vāseṭṭha, evaṁ vadāmi—
vāseṭṭha → vāseṭṭhā (bj) | ahampi vāseṭṭha → ahaṁpi vāseṭṭhā (sya-all) | ahampi → aham pi (pts)Auch ich sage:
Khattiyo seṭṭho janetasmiṁ, ye gottapaṭisārino;
janetasmiṁ → jane tasmiṁ (pts) gottapaṭisārino → gotta-paṭisārino (pts)Der Adlige ist der Beste unter den Menschen, die Stammeszugehörigkeit zum Maßstab nehmen. Vijjācaraṇasampanno, so seṭṭho devamānuse”ti.
vijjācaraṇasampanno → vijjācaraṇasampaṇṇo (bj) | vijjācaraṇasampanno → vijjā-caraṇa-sampanno (pts) so → (pts) | devamānuseti → deva-mānuse ti (pts)Aber wer im Wissen und Verhalten vollendet ist, ist Erster unter Göttern und Menschen.“
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)Das sagte der Buddha.
Attamanā vāseṭṭhabhāradvājā bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
vāseṭṭhabhāradvājā → vāseṭṭha-bhāradvājā (pts) | abhinandunti → abhinandun ti aggañña (pts)Zufrieden begrüßten Vāseṭṭha und Bhāradvāja die Worte des Buddha.
Aggaññasuttaṁ niṭṭhitaṁ catutthaṁ.
aggaññasuttaṁ → suttantaṁ (pts)