Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Dīgha Nikāya 2Ilgų suttų rinkinys 2

SāmaññaphalasuttaAtsiskyrimo vaisiai

1. Rājāmaccakathā1. Ministrų kalba

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
Taip aš girdėjau.
ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati jīvakassa komārabhaccassa ambavane mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhateḷasehi bhikkhusatehi.
komārabhaccassa → Bp -bhajjassa; Sm -bhāṇḍ-. See ‘Vinaya Texts,'; ii. 174. (pts note) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (th, ms2005) | ambavane → amba-vane (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | aḍḍhateḷasehi → aḍḍha teḷasehi (pts)
Kartą Palaimintasis buvo apsistojęs Radžagahoje Džyvakos Komarabhačos mangų giraitėje kartu su didžiule vienuolių bendruomene, su tūkstančiu dviem šimtais penkiasdešimt vienuolių.

Tena kho pana samayena rājā māgadho ajātasattu vedehiputto tadahuposathe pannarase komudiyā cātumāsiniyā puṇṇāya puṇṇamāya rattiyā rājāmaccaparivuto uparipāsādavaragato nisinno hoti.
pannarase → paṇṇarase (bj, sya-all) | tadahuposathe pannarase → tadahu posathe paṇṇarase (pts) | Ajātasattu → Called Kshemadarṣin at Suhridlekha, verse 14 (J. P. T. S. 1886, p. 9). (pts note) | cātumāsiniyā → cātummāsiniyā (th) | vedehiputto tadahuposathe pannarase → vedehi-putto tadahu posathe paṇṇarase (pts) | rājāmaccaparivuto uparipāsādavaragato → rājāmacca-parivuto upari-pāsāda-vara-gato (pts)
Tuo gi pat metu Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa per uposathą, per pilnatį, katikos mėnesio penkioliktą dieną, pilno mėnulio vakarą, sėdėjo apsuptas ministrų viršutiniame rūmų aukšte.

Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto tadahuposathe udānaṁ udānesi:
tadahuposathe → (sya-all) | udānesi → udānesī (pts) | atha kho → athakho (th) | vedehiputto tadahuposathe → vedehi-putto tadahu posathe (pts)
Ir štai, per tą uposathą Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa su jausmu ištarė:
“ramaṇīyā vata bho dosinā ratti, abhirūpā vata bho dosinā ratti, dassanīyā vata bho dosinā ratti, pāsādikā vata bho dosinā ratti, lakkhaññā vata bho dosinā ratti.„Ak, koks žavingas pilnaties vakaras, gerbiamieji! Ak, koks nuostabus pilnaties vakaras, gerbiamieji! Ak, koks gražus pilnaties vakaras, gerbiamieji! Ak, koks romus pilnaties vakaras, gerbiamieji! Ak, koks daug žadantis pilnaties vakaras, gerbiamieji! Kaṁ nu khvajja samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā payirupāseyyāma, yaṁ no payirupāsato cittaṁ pasīdeyyā”ti?
khvajja → kh ajja (pts) | payirupāseyyāma → payirūpāseyyāma (sya-all: yu.) | ajja → Sm Bp Gr khvajja; Sdt kin nu khajja; St khannu khajja. (pts note) | kaṁ nu → kannu (bjt) | yaṁ no → yanno (bjt, th) | pasīdeyyāti → pasīdeyyā ti (bjt)
Kokį atsiskyrėlį ar brahmaną galėtume šiandien aplankyti, pas kurį lankantis protas nurimtų?“

Evaṁ vutte, aññataro rājāmacco rājānaṁ māgadhaṁ ajātasattuṁ vedehiputtaṁ etadavoca:
vedehiputtaṁ etadavoca → vedehi-puttaṁ etad avoca (pts)
Į tai vienas ministras pasakė Magadhos karaliui Adžatasatui Vėdėhiputai:
“ayaṁ, deva, pūraṇo kassapo saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto.
titthakaro → titthaṁkaro (bj) | titthaṁkaro → titthakaro (bj: bahūsu) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, pts) | saṅghī → saṁghī (th, ms2005) | saṅghī ceva → saṁghī eva (pts) | sādhusammato bahujanassa → sādhu-sammato bahu-janassa (pts) | cirapabbajito → cira-pabbajito (pts)
„Šis, didenybe, Pūrana Kasapa yra bendruomenės galva, turi daug pasekėjų, yra daugelio mokytojas, yra žinomas ir įžymus, religinės grupės įkūrėjas, daugelio žmonių didžiai gerbiamas, yra patyręs, seniai palikęs pasaulietinį gyvenimą, pagyvenęs, sulaukęs senatvės.
Taṁ devo pūraṇaṁ kassapaṁ payirupāsatu.Tegul didenybė aplanko tą Pūraną Kasapą. Appeva nāma devassa pūraṇaṁ kassapaṁ payirupāsato cittaṁ pasīdeyyā”ti.
appeva nāma → appevanāma (bjt, th) | appeva → app eva (pts)
Galbūt didenybei lankantis pas Pūraną Kasapą protas nurimtų.“
Evaṁ vutte, rājā māgadho ajātasattu vedehiputto tuṇhī ahosi.
vedehiputto → vedehi-putto (pts)
Į tai Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa pratylėjo.

Aññataropi kho rājāmacco rājānaṁ māgadhaṁ ajātasattuṁ vedehiputtaṁ etadavoca:
aññataropi → aññataro pi (pts) | vedehiputtaṁ etadavoca → vedehi-puttaṁ etad avoca (pts)
Kitas ministras pasakė Magadhos karaliui Adžatasatui Vėdėhiputai:
“ayaṁ, deva, makkhali gosālo saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto.
makkhali → makkhalī (bj) | titthakaro → titthaṁkaro (bj) | saṅghī → saṁghī (ms2005) | makkhali gosālo saṅghī ceva → makkhali-gosālo saṁghī eva (pts) | sādhusammato bahujanassa → sādhu-sammato bahu-janassa (pts) | cirapabbajito → cira-pabbajito (pts) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (pts)
„Šis, didenybe, Makhalis Gosala yra bendruomenės galva, turi daug pasekėjų, yra daugelio mokytojas, yra žinomas ir įžymus, religinės grupės įkūrėjas, daugelio žmonių didžiai gerbiamas, yra patyręs, seniai palikęs pasaulietinį gyvenimą, pagyvenęs, sulaukęs senatvės.
Taṁ devo makkhaliṁ gosālaṁ payirupāsatu.
makkhaliṁ gosālaṁ → makkhaligosālaṁ (pts) | makkhaliṁ gosālaṁ → makkhali-gosālaṁ (pts)
Tegul didenybė aplanko tą Makhalį Gosalą.
Appeva nāma devassa makkhaliṁ gosālaṁ payirupāsato cittaṁ pasīdeyyā”ti.
makkhaliṁ gosālaṁ → makkhaligosālaṁ (pts) | appeva nāma → appevanāma (bjt, th) | appeva → app eva (pts) | makkhaliṁ gosālaṁ → makkhali-gosālaṁ (pts)
Galbūt didenybei lankantis pas Makhalį Gosalą protas nurimtų.“
Evaṁ vutte, rājā māgadho ajātasattu vedehiputto tuṇhī ahosi.
vedehiputto → vedehi-putto (pts)
Į tai Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa pratylėjo.

Aññataropi kho rājāmacco rājānaṁ māgadhaṁ ajātasattuṁ vedehiputtaṁ etadavoca:
aññataropi → aññataro pi (pts) | vedehiputtaṁ etadavoca → vedehi-puttaṁ etad avoca (pts)
Kitas ministras pasakė Magadhos karaliui Adžatasatui Vėdėhiputai:
“ayaṁ, deva, ajito kesakambalo saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto.
titthakaro → titthaṁkaro (bj) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, pts) | saṅghī → saṁghī (ms2005) | kesakambalo saṅghī ceva → kesa-kambalo saṁghī eva (pts) | sādhusammato bahujanassa → sādhu-sammato bahu-janassa (pts) | cirapabbajito → cira-pabbajito (pts)
„Šis, didenybe, Adžita Kesakambala yra bendruomenės galva, turi daug pasekėjų, yra daugelio mokytojas, yra žinomas ir įžymus, religinės grupės įkūrėjas, daugelio žmonių didžiai gerbiamas, yra patyręs, seniai palikęs pasaulietinį gyvenimą, pagyvenęs, sulaukęs senatvės.
Taṁ devo ajitaṁ kesakambalaṁ payirupāsatu.
kesakambalaṁ → kesa-kambalaṁ (pts)
Tegul didenybė aplanko tą Adžitą Kesakambalą.
Appeva nāma devassa ajitaṁ kesakambalaṁ payirupāsato cittaṁ pasīdeyyā”ti.
appeva nāma → appevanāma (bjt, th) | appeva → app eva (pts) | kesakambalaṁ → kesa-kambalaṁ (pts)
Galbūt didenybei lankantis pas Adžitą Kesakambalą protas nurimtų.“
Evaṁ vutte, rājā māgadho ajātasattu vedehiputto tuṇhī ahosi.
vedehiputto → vedehi-putto (pts)
Į tai Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa pratylėjo.

Aññataropi kho rājāmacco rājānaṁ māgadhaṁ ajātasattuṁ vedehiputtaṁ etadavoca:
aññataropi → aññataro pi (pts) | vedehiputtaṁ etadavoca → vedehi-puttaṁ etad avoca (pts)
Kitas ministras pasakė Magadhos karaliui Adžatasatui Vėdėhiputai:
“ayaṁ, deva, pakudho kaccāyano saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto.
titthakaro → titthaṁkaro (bj) | kaccāyano → kaccāno (bj: katthaci) | pakudho → pakuddho (cck: sī.) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, pts) | saṅghī → saṁghī (ms2005) | saṅghī ceva → saṁghī eva (pts) | sādhusammato bahujanassa → sādhu-sammato bahu-janassa (pts) | cirapabbajito → cira-pabbajito (pts)
„Šis, didenybe, Pakudha Kačajana yra bendruomenės galva, turi daug pasekėjų, yra daugelio mokytojas, yra žinomas ir įžymus, religinės grupės įkūrėjas, daugelio žmonių didžiai gerbiamas, yra patyręs, seniai palikęs pasaulietinį gyvenimą, pagyvenęs, sulaukęs senatvės.
Taṁ devo pakudhaṁ kaccāyanaṁ payirupāsatu.Tegul didenybė aplanko tą Pakudhą Kačajaną. Appeva nāma devassa pakudhaṁ kaccāyanaṁ payirupāsato cittaṁ pasīdeyyā”ti.
appeva nāma → appevanāma (bjt, th) | appeva → app eva (pts)
Galbūt didenybei lankantis pas Pakudhą Kačajaną protas nurimtų.“
Evaṁ vutte, rājā māgadho ajātasattu vedehiputto tuṇhī ahosi.
vedehiputto → vedehi-putto (pts)
Į tai Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa pratylėjo.

Aññataropi kho rājāmacco rājānaṁ māgadhaṁ ajātasattuṁ vedehiputtaṁ etadavoca:
aññataropi → aññataro pi (pts) | vedehiputtaṁ etadavoca → vedehi-puttaṁ etad avoca (pts)
Kitas ministras pasakė Magadhos karaliui Adžatasatui Vėdėhiputai:
“ayaṁ, deva, sañcayo belaṭṭhaputto saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto.
sañcayo → sañjayo (bj, sya-all, pts1ed) | belaṭṭhaputto → velaṭṭhaputto (sya-all); bellaṭṭhiputto (pts1ed) | sañcayo belaṭṭhaputto → sañjayo beḷaṭṭhaputto (bj); sañjayo velaṭṭhaputto (sya-all); sañjayo belaṭṭhiputto (pts) | titthakaro → titthaṁkaro (bj) | sañcayo → sañjayo (cck: sī. syā.) | belaṭṭhaputto → bellaṭṭhiputto (cck: sī.); velaṭṭhaputto (cck: syā.) | velaṭṭhaputto → velaṭṭhiputto (sya-all: sī.) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, pts) | saṅghī → saṁghī (ms2005) | sañcayo belaṭṭhaputto saṅghī ceva → sañjayo belaṭṭhi-putto saṁghī eva (pts) | sādhusammato bahujanassa → sādhu-sammato bahu-janassa (pts) | cirapabbajito → cira-pabbajito (pts)
„Šis, didenybe, Sančaja Bėlathaputa yra bendruomenės galva, turi daug pasekėjų, yra daugelio mokytojas, yra žinomas ir įžymus, religinės grupės įkūrėjas, daugelio žmonių didžiai gerbiamas, yra patyręs, seniai palikęs pasaulietinį gyvenimą, pagyvenęs, sulaukęs senatvės.
Taṁ devo sañcayaṁ belaṭṭhaputtaṁ payirupāsatu.
sañcayaṁ belaṭṭhaputtaṁ → sañjayaṁ beḷaṭṭhaputtaṁ (bj); sañjayaṁ velaṭṭhaputtaṁ (sya-all); sañjayaṁ belaṭṭhiputtaṁ (pts) | sañcayaṁ belaṭṭhaputtaṁ → sañjayaṁ belaṭṭhi-puttaṁ (pts)
Tegul didenybė aplanko tą Sančają Bėlathaputą.
Appeva nāma devassa sañcayaṁ belaṭṭhaputtaṁ payirupāsato cittaṁ pasīdeyyā”ti.
sañcayaṁ belaṭṭhaputtaṁ → sañjayaṁ beḷaṭṭhaputtaṁ (bj); sañjayaṁ velaṭṭhaputtaṁ (sya-all); sañjāyaṁ belaṭṭhiputtaṁ (pts) | appeva nāma → appevanāma (bjt, th) | appeva → app eva (pts) | sañcayaṁ belaṭṭhaputtaṁ → sañjāyaṁ belaṭṭhi-puttaṁ (pts)
Galbūt didenybei lankantis pas PSančają Bėlathaputą protas nurimtų.“
Evaṁ vutte, rājā māgadho ajātasattu vedehiputto tuṇhī ahosi.
vedehiputto → vedehi-putto (pts)
Į tai Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa pratylėjo.

Aññataropi kho rājāmacco rājānaṁ māgadhaṁ ajātasattuṁ vedehiputtaṁ etadavoca:
aññataropi → aññataro pi (pts) | vedehiputtaṁ etadavoca → vedehi-puttaṁ etad avoca (pts)
Kitas ministras pasakė Magadhos karaliui Adžatasatui Vėdėhiputai:
“ayaṁ, deva, nigaṇṭho nāṭaputto saṅghī ceva gaṇī ca gaṇācariyo ca ñāto yasassī titthakaro sādhusammato bahujanassa rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto.
nāṭaputto → nātaputto (bj, pts1ed) | titthakaro → titthaṁkaro (bj) | nāṭaputto → nātaputto (pts) | nāṭaputto → nāthaputto (cck: sī.); nātaputto (cck: pī.) | Nāta-putto → Scd Nātha; Smt Nāta; Bp Nāṭha (see 28). (pts note) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, pts) | saṅghī → saṁghī (ms2005) | nāṭaputto saṅghī ceva → nāta-putto saṁghī eva (pts) | sādhusammato bahujanassa → sādhu-sammato bahu-janassa (pts) | cirapabbajito → cira-pabbajito (pts)
„Šis, didenybe, Nigantha Nataputa yra bendruomenės galva, turi daug pasekėjų, yra daugelio mokytojas, yra žinomas ir įžymus, religinės grupės įkūrėjas, daugelio žmonių didžiai gerbiamas, yra patyręs, seniai palikęs pasaulietinį gyvenimą, pagyvenęs, sulaukęs senatvės.
Taṁ devo nigaṇṭhaṁ nāṭaputtaṁ payirupāsatu.
nāṭaputtaṁ → nātaputtaṁ (bj, pts) | nāṭaputtaṁ → nāta-puttaṁ (pts)
Tegul didenybė aplanko tą Niganthą Nataputą.
Appeva nāma devassa nigaṇṭhaṁ nāṭaputtaṁ payirupāsato cittaṁ pasīdeyyā”ti.
nāṭaputtaṁ → nātaputtaṁ (bj, pts) | appeva nāma → appevanāma (bjt, th) | appeva → app eva (pts) | nāṭaputtaṁ → nāta-puttaṁ (pts)
Galbūt didenybei lankantis pas Niganthą Nataputą protas nurimtų.“
Evaṁ vutte, rājā māgadho ajātasattu vedehiputto tuṇhī ahosi.
vedehiputto → vedehi-putto (pts)
Į tai Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa pratylėjo.

2. Komārabhaccajīvakakathā2. Džyvakos Komarabhačos kalba

Tena kho pana samayena jīvako komārabhacco rañño māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassa avidūre tuṇhībhūto nisinno hoti.
vedehiputtassa → vedehi-puttassa (pts)
Tuo gi pat metu Džyvaka Komarabhača sėdėjo netoli Magadhos karaliaus Adžatasatos Vedehiputos tylėdamas.
Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto jīvakaṁ komārabhaccaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | vedehiputto → vedehi-putto (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Ir štai Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa pasakė Džyvakai Komarabhačai:
“tvaṁ pana, samma jīvaka, kiṁ tuṇhī”ti?
tuṇhīti → tuṇhī ti (bjt, pts)
„O tu, mielas Džyvaka, ko tyli?“

“Ayaṁ, deva, bhagavā arahaṁ sammāsambuddho amhākaṁ ambavane viharati mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ aḍḍhateḷasehi bhikkhusatehi.
bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts) | ambavane → amba-vane (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | aḍḍhateḷasehi bhikkhusatehi → aḍḍha teḷasehi bhikkhu-satehi (pts)
„Šis Palaimintasis, arahantas, tobulai pabudęs, jūsų didenybe, yra apsistojęs mano mangų giraitėje kartu su didžiule vienuolių bendruomene, su tūkstančiu dviem šimtais penkiasdešimt vienuolių.
Taṁ kho pana bhagavantaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
bhagavantaṁ → bhagavantaṁ gotamaṁ (bj, pts1ed, mr) | bhagavantaṁ → bhagavantaṁ gotamaṁ (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantaṁ gotamaṁ (cck: sī. ka. pī.) | kittisaddo → kitti-saddo (pts)
Ir apie tą gi Palaimintąjį yra pasklidę tokie nuostabūs pagyros žodžiai:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
itipi → iti pi (pts) | sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno → sammā-sambuddho vijjācaraṇa-sampanno (pts) | lokavidū → loka-vidū (pts) | purisadammasārathi → purisa-dammasārathi (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)
„Šis Palaimintasis yra arahantas, tobulai pabudęs, pasiekęs žinojimą ir gerą elgesį, gerai žengęs, žinantis pasaulį, neprilygstamas tramdytinų žmonių auklėtojas, dievybių ir žmonių mokytojas, budintojas, palaimintas.“
Taṁ devo bhagavantaṁ payirupāsatu.Tegul didenybė aplanko tą Palaimintąjį. Appeva nāma devassa bhagavantaṁ payirupāsato cittaṁ pasīdeyyā”ti.
appeva nāma → appevanāma (bjt, th) | appeva → app eva (pts)
Galbūt didenybei lankantis pas Palaimintąjį protas nurimtų.“

“Tena hi, samma jīvaka, hatthiyānāni kappāpehī”ti.
tena hi → tenahi (th) | hatthiyānāni → hatthi-yānāni (pts)
„Ką gi, tuomet, mielas Džyvaka, paruoški kelionei dramblius!“

“Evaṁ, devā”ti kho jīvako komārabhacco rañño māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassa paṭissuṇitvā pañcamattāni hatthinikāsatāni kappāpetvā rañño ca ārohaṇīyaṁ nāgaṁ, rañño māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassa paṭivedesi:
paṭissuṇitvā → paṭissutvā (bj, pts) | hatthinikāsatāni → hatthiniyāsatāni (sya-all) | paṭissutvā → paṭissuṇitvā (bj: machasaṁ) | hatthinikāsatāni → hatthikā (bj: sī); hatthiniyā (bj: katthaci) | paṭissuṇitvā → paṭissutvā (sya-all: sī. yu.) | hatthiniyāsatāni → hatthinikāsatāni (sya-all: sī. yu.) | ārohaṇīyaṁ → ārohiniyaṁ ārohaniyaṁ (sya-all: sī.) | vedehiputtassa paṭissuṇitvā pañcamattāni hatthinikāsatāni → vedehi-puttassa paṭissutvā pañca-mattāni hatthinikā-satāni (pts) | vedehiputtassa → vedehi-puttassa (pts)
„Taip, didenybe,“ – atsakė Magadhos karaliui Adžatasatui Vėdėhiputai Džyvaka Komarabhača. Paruošęs penkis šimtus dramblienių ir karaliaus asmeninį dramblį jis pranešė Magadhos karaliui Adžatasatui Vedehiputai:
“kappitāni kho te, deva, hatthiyānāni,„Didenybe, jūsų drambliai paruošti kelionei. yassadāni kālaṁ maññasī”ti.
yassadāni → yassa dāni (pts)
Darykite dabar tai, kam manote yra laikas.“

Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto pañcasu hatthinikāsatesu paccekā itthiyo āropetvā ārohaṇīyaṁ nāgaṁ abhiruhitvā ukkāsu dhāriyamānāsu rājagahamhā niyyāsi mahaccarājānubhāvena, yena jīvakassa komārabhaccassa ambavanaṁ tena pāyāsi.
hatthinikāsatesu → hatthiniyāsatesu (sya-all) | mahacca → So all MSS. (pts note) | abhiruhitvā → abhirūhitvā (bjt, th, pts) | mahaccarājānubhāvena → mahacca rājānubhāvena (bjt, pts) | atha kho → athakho (th) | vedehiputto → vedehi-putto (pts) | ambavanaṁ → amba-vanaṁ (pts)
Ir štai penki šimtai Magadhos karaliaus Adžatasatos Vėdėhiputos moterų užlipo ant dramblienių, o jis atsisėdo ant savo asmeninio dramblio. Kartu su uždegtų fakelų nešėjų palyda jis paliko Radžagahą visoje savo karališkoje didybėje ir pajudėjo link Džyvakos Komarabhačos mangų giraitės.

Atha kho rañño māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassa avidūre ambavanassa ahudeva bhayaṁ, ahu chambhitattaṁ, ahu lomahaṁso.
lomahaṁso → lomahaṅso (pts) | atha kho → athakho (th) | ambavanassa ahudeva → amba-vanassa ahud eva (pts)
Ir štai vidury mangų giraitės Magadhos karalių Adžatasatų Vedehiputą apėmė baimė, suėmė šiurpas, iš baimės jam pasišiaušė plaukai.
Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto bhīto saṁviggo lomahaṭṭhajāto jīvakaṁ komārabhaccaṁ etadavoca:
atha kho → athakho (th) | vedehiputto → vedehi-putto (pts) | lomahaṭṭhajāto → loma-haṭṭha-jāto (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Išsigandęs, sunerimęs, su iš baimės pasišiaušusiais plaukais Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa pasakė Džyvakai Komarabhačai:
“kacci maṁ, samma jīvaka, na vañcesi?„Ar kartais neapgaudinėji manęs, mielas Džyvaka? Kacci maṁ, samma jīvaka, na palambhesi?Ar kartais neapsuki manęs, mielas Džyvaka? Kacci maṁ, samma jīvaka, na paccatthikānaṁ desi?Ar kartais neišduodi manęs priešams, mielas Džyvaka? Kathañhi nāma tāva mahato bhikkhusaṅghassa aḍḍhateḷasānaṁ bhikkhusatānaṁ neva khipitasaddo bhavissati, na ukkāsitasaddo na nigghoso”ti.
nigghosoti mā bhāyi mahārāja → nigghoso ti (pts) | kathañhi → kathaṁ hi (bjt, th, pts) | tāva mahato → tāvamahato (bjt, th) | bhikkhusaṅghassa → bhikkhusaṁghassa (ms2005) | bhikkhusaṅghassa aḍḍhateḷasānaṁ bhikkhusatānaṁ neva khipitasaddo → bhikkhu-saṁghassa aḍḍha-teḷasānaṁ bhikkhu-satānaṁ n eva khipita-saddo (pts) | ukkāsitasaddo → ukkāsita-saddo (pts)
Juk kaip galėtų iš tokios didelės vienuolių bendruomenės, iš tūkstančio dviejų šimtų penkiasdešimties vienuolių, nesigirdėti nei čiaudėjimo, nei kosėjimo, nei jokio kito triukšmo?“

“Mā bhāyi, mahārāja, mā bhāyi, mahārāja.
mā bhāyi mahārāja → (bj) | mahārāja → mā bhāyi mahārāja mā bhāyi mahārāja (bj: sitri) | mahā-rāja → Bp Gr repeat mā bhayi mahārāja. (pts note)
„Nebijokite, karaliau, nebijokite, karaliau!
Na taṁ, deva, vañcemi;Neapgaudinėju jūsų, didenybe. na taṁ, deva, palambhāmi;
palambhāmi → palambhemi (bj)
Neapsuku jūsų, didenybe.
na taṁ, deva, paccatthikānaṁ demi.Neišduodu jūsų priešams, didenybe. Abhikkama, mahārāja, abhikkama, mahārāja, ete maṇḍalamāḷe dīpā jhāyantī”ti.
dīpā → padīpā (sya-all) | maṇḍalamāḷe → maṇḍalasāḷe (bj: machasaṁ) | dīpā → padīpā (cck: sī. syā.) | mahā-rāja → Scd omit repetition. (pts note) | maṇḍalamāḷe → maṇḍala-māḷe (pts)
Eikite pirmyn, karaliau, eikite pirmyn, karaliau, tai lempos degančios paviljone.“

3. Sāmaññaphalapucchā3. Klausimas apie atsiskyrimo vaisius

Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto yāvatikā nāgassa bhūmi nāgena gantvā, nāgā paccorohitvā, pattikova yena maṇḍalamāḷassa dvāraṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā jīvakaṁ komārabhaccaṁ etadavoca:
pattikova → padikova (cck); padiko va (sya1ed, sya2ed) | pattikova → padiko va (sya-all) | pattikova → padikova (cck: syā.) | va → pattiko va (sya-all: sī.) | atha kho → athakho (th) | vedehiputto → vedehi-putto (pts) | maṇḍalamāḷassa → maṇḍala-māḷassa (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Ir štai Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa, kiek buvo įmanoma nukeliavęs drambliu, nulipo nuo dramblio ir pėsčias nuėjo iki paviljono durų. Atėjęs jis pasakė Džyvakai Komarabhačai:
“kahaṁ pana, samma jīvaka, bhagavā”ti?
bhagavāti → bhagavā ti (bjt, pts)
„Bet kur, mielas Džyvaka, yra Palaimintasis?“

“Eso, mahārāja, bhagavā;
mahārāja → mahā-rāja (pts)
„Štai, karaliau, Palaimintasis!
eso, mahārāja, bhagavā majjhimaṁ thambhaṁ nissāya puratthābhimukho nisinno purakkhato bhikkhusaṅghassā”ti.
bhikkhusaṅghassāti → bhikkhusaṁghassāti (th, ms2005) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | bhikkhusaṅghassāti → bhikkhu-saṁghassāti (pts)
Štai Palaimintasis sėdi atsirėmęs į vidurinį stulpą, veidu į rytus, pagerbtas vienuolių bendruomenės.“

Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
atha kho → athakho (th) | vedehiputto → vedehi-putto (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā ekamantaṁ → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā ekam antaṁ (pts)
Ir štai Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa nuėjo pas Palaimintąjį, atėjęs atsistojo iš šono.
Ekamantaṁ ṭhito kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto tuṇhībhūtaṁ tuṇhībhūtaṁ bhikkhusaṅghaṁ anuviloketvā rahadamiva vippasannaṁ udānaṁ udānesi:
bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (th, ms2005) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | vedehiputto tuṇhībhūtaṁ tuṇhībhūtaṁ bhikkhusaṅghaṁ → vedehi-putto tuṇhī-bhūtaṁ tuṇhī-bhūtaṁ bhikkhu-saṁghaṁ (pts) | rahadamiva → rahadam iva (pts)
Stovėdamas gi iš šono Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa tylėjo. Apžvelgęs tylią kaip tyras ežeras vienuolių bendruomenę, jis su jausmu ištarė:
“iminā me upasamena udayabhaddo kumāro samannāgato hotu, yenetarahi upasamena bhikkhusaṅgho samannāgato”ti.
udayabhaddo → udāyibhaddo (bj, pts1ed) | udayabhaddo → udāyibhaddo (pts) | udāyibhaddo → udayabhaddo (bj: kesuci) | udayabhaddo → udāyibhaddo (cck: sī. pī.) | udayabhaddo → udāyibhaddo (sya-all: sī.) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005) | udayabhaddo → udāyi-bhaddo (pts) | yenetarahi → yen etarahi (pts) | bhikkhusaṅgho samannāgatoti → bhikkhusaṁgho samannāgato ti (pts)
„Tegul mano sūnus Udajabhada įgyja tokią ramybę, kokia dabar yra apdovanota ši vienuolių bendruomenė!“

“Agamā kho tvaṁ, mahārāja, yathāpeman”ti.
agamā → āgamā (sya-all) | Agamā → Scd āgamā. (pts note) | yathāpemanti → yathāpemaṁti (bjt) | mahārāja yathāpemanti → mahā-rāja yathā peman ti (pts)
„Karaliau, ar nukeliavai (mintimis) pas savo brangiuosius?“

“Piyo me, bhante, udayabhaddo kumāro.
udayabhaddo → udāyibhaddo (bj, pts) | udāyibhaddo → udayabhaddo (bj: kesuci) | udayabhaddo → udāyi-bhaddo (pts)
„Brangus man, Garbusis, sūnus Udajabhada.
Iminā me, bhante, upasamena udayabhaddo kumāro samannāgato hotu yenetarahi upasamena bhikkhusaṅgho samannāgato”ti.
udayabhaddo → udāyibhaddo (bj, pts) | udāyibhaddo → udayabhaddo (bj: kesuci) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005) | udayabhaddo → udāyi-bhaddo (pts) | yenetarahi → yen etarahi (pts) | bhikkhusaṅgho samannāgatoti → bhikkhu-saṁgho samannāgato ti (pts)
Tegul mano sūnus Udajabhada įgyja tokią ramybę, kokia dabar yra apdovanota ši vienuolių bendruomenė!“

Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto bhagavantaṁ abhivādetvā, bhikkhusaṅghassa añjaliṁ paṇāmetvā, ekamantaṁ nisīdi.
paṇāmetvā → upanāmetvā (sya-all) | upanāmetvā → panāmetvā. yu. paṇāmetvā (sya-all: sī.) | añjaliṁ → Sm añjalim panāmetvā. (pts note) | añjaliṁ paṇāmetvā → añjalimpaṇāmetvā (bjt) | atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghassa → bhikkhusaṁghassa (ms2005) | vedehiputto → vedehi-putto (pts) | bhikkhusaṅghassa → bhikkhu-saṁghassa (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)
Ir štai Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa pagerbė Palaimintąjį, pasveikino vienuolių bendruomenę suglaustais delnais ir atsisėdo iš šono.
Ekamantaṁ nisinno kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto bhagavantaṁ etadavoca:
ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | vedehiputto → vedehi-putto (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Sėdėdamas gi iš šono Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa pasakė Palaimintajam:
“puccheyyāmahaṁ, bhante, bhagavantaṁ kañcideva desaṁ;
kañcideva desaṁ → kiñcideva desaṁ lesamattaṁ (sya-all, km, mr) | kañcideva → kiñcideva (bj, cck, sya-all) | desaṁ → kiñcideva desaṁ lesamattaṁ (cck: syā. kaṁ. ka.) | lesamattaṁ → kañcideva desaṁ. lesamattanti pāṭho na dissati (sya-all: sī.) | desaṁ → Bp kiñcid eva desa-lesa-mattaṁ; Sd kiñcid eva lesamattaṁ; Sct kiñcid eva desaṁ; Gr kiñ cid evad evaṁ sesa-mattam (sic). (pts note) | puccheyyāmahaṁ → puccheyyām ahaṁ (pts) | kañcideva → kañcid eva (pts)
„Garbusis, norėčiau paklausti, Palaimintojo vieno dalyko,
sace me bhagavā okāsaṁ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā”ti.
karoti pañhassa → koroti paṇhassa (sya-all) | okāsaṁ → okāsam (pts)
jei Palaimintasis leistų užduoti klausimą ir skirtų (laiko) į jį atsakyti.“

“Puccha, mahārāja, yadākaṅkhasī”ti.
mahārāja yadākaṅkhasīti → mahā-rāja yad ākaṅkhasīti (pts)
„Klauski, karaliau, ko panorėjęs!“

“Yathā nu kho imāni, bhante, puthusippāyatanāni,
puthusippāyatanāni → puthu-sippāyatanāni (pts)
„Na gi yra, Garbusis, įvairių amatų žmonės,
seyyathidaṁ—hatthārohā assārohā rathikā dhanuggahā celakā calakā piṇḍadāyakā uggā rājaputtā pakkhandino mahānāgā sūrā cammayodhino dāsikaputtā
dāsikaputtā → dāsakaputtā (bj, pts) | piṇḍadāyakā → piṇḍadāvikā (pts) | seyyathīdaṁ → seyyathidaṁ (bj: machasaṁ) | dhanuggahā → dhanuggāhā (bj: sitri) | piṇḍadāyakā → ṁdāyikā (bj: sitri); dāsaka (bj: PTS) | dāsakaputtā → dāsikaṁ (bj: machasaṁ) | dhanuggahā → dhanuggāhā (sya-all: sī.) | piṇḍadāyikā → piṇḍadāvikā (sya-all: sī.) | piṇḍa-dāvikā → Bp Gr piṇḍa-dāyikā. (pts note) | dāsaka-puttā → Bp Gr dasika-, SS dāsaka-puttakā. Sum. and SS in 16, 34 as above. (pts note) | rājaputtā → rāja-puttā (pts) | mahānāgā → mahā-nāgā (pts) | cammayodhino dāsikaputtā → camma-yodhino dāsaka-puttā (pts)
tokie kaip: dramblių dresuotojai, arklių dresuotojai, kavalerijos kariai, lankininkai, vėliavnešiai, maršalai, atsakingieji už proviziją, didieji karininkai, žvalgai, narsuoliai, herojai, šarvuoti raiteliai, vergai,
āḷārikā kappakā nhāpakā sūdā mālakārā rajakā pesakārā naḷakārā kumbhakārā gaṇakā muddikā, yāni vā panaññānipi evaṅgatāni puthusippāyatanāni, te diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sippaphalaṁ upajīvanti;
nhāpakā → nagāpakā (bj); nhāpikā (sya-all); nahāpakā (pts1ed) | nhāpakā → nahāpakā (bj, pts) | mālakārā → mālākārā (bj, cck, sya-all, pts) | evaṅgatāni → evaṁgatikāni (bj) | naḷakārā → nalakārā (sya-all) | āḷārikā → ālārikā (bj: sitri) | nahāpakā → nahāpakaṁ (bj: machasaṁ); nahāpikā (bj: syā) | sūdā → sūrā (bj: machasaṁ) | mālākārā → māla (bj: machasaṁ) | naḷakārā → nāla (bj: syā) | evaṁgatikāni → gatāni (bj: sī) | nhāpakā → nahāpikā (cck: sī.); nhāpikā (cck: syā.) | nhāpikā → nahāpikā (sya-all: sī.) | rajakā → Bp Gr rajakārā (and at 34). (pts note) | evaṁ-gatāni → Bp -gatitāni. (pts note) | evaṅgatāni → evaṁgatāni (my, th, ms2005) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | mālakārā → mālā-kārā (pts) | pesakārā → pesa-kārā (pts) | kumbhakārā → kumbha-kārā (pts) | panaññānipi evaṅgatāni puthusippāyatanāni → pan aññāni pi evaṁ-gatāni puthu-sippāyatanāni (pts) | diṭṭheva → diṭṭh eva (pts) | sippaphalaṁ → sippa-phalaṁ (pts)
virėjai, kirpėjai, pirtininkai, konditeriai, vainikų pynėjai, skalbėjai, audėjai, krepšių pynėjai, puodžiai, matematikai, buhalteriai ir kiti panašaus pobūdžio amatininkai. Jie pragyvena iš čia ir dabar matomų tų amatų vaisių.
te tena attānaṁ sukhenti pīṇenti, mātāpitaro sukhenti pīṇenti, puttadāraṁ sukhenti pīṇenti, mittāmacce sukhenti pīṇenti, samaṇabrāhmaṇesu uddhaggikaṁ dakkhiṇaṁ patiṭṭhapenti sovaggikaṁ sukhavipākaṁ saggasaṁvattanikaṁ.
pīṇenti → pīnenti (bj) | pīṇenti samaṇabrāhmaṇesu → pīnenti samaṇesu brāhmaṇesu (bj) | patiṭṭhapenti → patiṭṭhāpenti (bj, pts) | pīṇenti → piṇenti (sya-all) | pīnenti → pinenti (bj: machasaṁ); pīṇenti (bj: syā, sabbattha) | brāhmaṇesu → samaṇabrāhmaṇesu (bj: sī, sitri) | patiṭṭhāpenti → patiṭṭha (bj: sī) | pīṇenti → pīnenti (cck: katthaci) | samaṇabrāhmaṇesu → samaṇesu brāhmaṇesu (cck: ka.) | te → sīhalapotthake teti pāṭho na hoti (sya-all note) | piṇenti → pīnenti. a. pīṇenti (sya-all: sī.) | samaṇabrāhmaṇesu → samaṇabrāhmaṇesu vāti pāṭho dissati (sya-all note) | patiṭṭhapenti → patiṭṭhāpenti (sya-all: sī.) | mātāpitaro → mātā-pitaro (pts) | puttadāraṁ → putta-dāraṁ (pts) | sukhavipākaṁ saggasaṁvattanikaṁ → sukha-vipākaṁ sagga-saṁvattanikaṁ (pts)
Taip jie neša laimę ir džiaugsmą sau, neša laimę ir džiaugsmą tėvams, neša laimę ir džiaugsmą žmonai ir vaikams, neša laimę ir džiaugsmą draugams. Jie rengia pakeliančius dovanų atnašavimus atsiskyrėliams ir brahmanams – vedančius į dangiškus pasaulius, duodančius palaimingus rezultatus, atgimimą danguje.
Sakkā nu kho, bhante, evameva diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetun”ti?
paññapetunti → paññāpetunti (bj, pts) | evameva diṭṭheva → evam evaṁ diṭṭh eva (pts) | evameva → evamevaṁ (bj: katthaci) | paññāpetunti → paññāpenti (bj: sī) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | sāmaññaphalaṁ paññapetunti → sāmañña-phalaṁ paññāpetun ti (pts)
Nagi ar įmanoma, Garbusis, panašiai nurodyti čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių?“

“Abhijānāsi no tvaṁ, mahārāja, imaṁ pañhaṁ aññe samaṇabrāhmaṇe pucchitā”ti?
ti → cāti (mr) | pañhaṁ aññe → paṇhaṁ aññepi (sya-all) | pucchitāti abhijānāmahaṁ → pucchittho ti abhijānām ahaṁ (pts) | ti → ,8 Scd pucchitthāti (twice); Smt pucchittā ti (twice); Bp Gr pucchitā ti (twice); See v. 21, and Sum. 158. (pts note) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | samaṇabrāhmaṇe pucchitāti → samaṇa-brāhmaṇe pucchittho ti (pts)
„Karaliau, ar prisimeni, kad būtum uždavęs šį klausimą kitiem atsiskyrėliams ir brahmanams?“

“Abhijānāmahaṁ, bhante, imaṁ pañhaṁ aññe samaṇabrāhmaṇe pucchitā”ti.
pañhaṁ → paṇhaṁ (sya-all) | abhijānāmahaṁ → abhijānām ahaṁ (pts) | samaṇabrāhmaṇe pucchitāti → samaṇa brāhmaṇe pucchitā ti (pts)
„Prisimenu, Garbusis, kad buvau uždavęs šį klausimą kitiem atsiskyrėliams ir brahmanams.“

“Yathā kathaṁ pana te, mahārāja, byākariṁsu, sace te agaru bhāsassū”ti.
kathaṁ → kataṁ (pts) | byākariṁsu → vyākaṁsu (pts) | vyākaṁsu → Bp Ds -kariṁsūti. (pts note) | yathā kathaṁ → yathākathaṁ (bjt) | mahārāja byākariṁsu → mahā-rāja vyākaṁsu (pts)
„Bet kaip gi, karaliau, jie atsakė? Papasakoki, jei tau nesunku.“

“Na kho me, bhante, garu, yatthassa bhagavā nisinno, bhagavantarūpo vā”ti.
bhagavā → bhagavā vā (bj) | bhagavantarūpo vāti → bhagavantarūpā vā ti (pts) | vā’’ti → cāti (cck: sī. ka.) | yatthassa → yatth assa (pts) | bhagavantarūpo vāti → bhagavanta-rūpā vā ti (pts)
„Garbusis, man visiškai nesunku, kai šalimais sėdi Palaimintasis ar kas nors panašus į Palaimintąjį.“

“Tena hi, mahārāja, bhāsassū”ti.
tena hi → tenahi (th) | mahārāja → mahā-rāja (pts)
„Ką gi, tuomet, karaliau, kalbėki!“

3.1. Pūraṇakassapavāda3.1 Pūranos Kasapos doktrina

“Ekamidāhaṁ, bhante, samayaṁ yena pūraṇo kassapo tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā pūraṇena kassapena saddhiṁ sammodiṁ.
tenupasaṅkamiṁ → tenupasaṅkami (my) | ekamidāhaṁ → ekam idāhaṁ (pts) | tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁ upasaṁkamitvā (pts)
„Štai vieną kartą, Garbusis, nuėjau pas Pūraną Kasapą, atėjęs apsikeičiau su juo mandagiais sveikinimais.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁ. Ekamantaṁ nisinno kho ahaṁ, bhante, pūraṇaṁ kassapaṁ etadavocaṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | etadavocaṁ → etad avoca (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)
Apsikeitęs mandagiais sveikinimais ir draugiškais žodžiais atsisėdau iš šono. Sėdėdamas taip iš šono, Garbusis, pasakiau Pūranai Kasapai štai ką:
‘yathā nu kho imāni, bho kassapa, puthusippāyatanāni,
puthusippāyatanāni → puthu-sippāyatanāni (pts)
„Na gi yra, gerbiamas Kasapa, įvairių amatų žmonės,
seyyathidaṁ—hatthārohā assārohā rathikā dhanuggahā celakā calakā piṇḍadāyakā uggā rājaputtā pakkhandino mahānāgā sūrā cammayodhino dāsikaputtā āḷārikā kappakā nhāpakā sūdā mālakārā rajakā pesakārā naḷakārā kumbhakārā gaṇakā muddikā, yāni vā panaññānipi evaṅgatāni puthusippāyatanāni, te diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sippaphalaṁ upajīvanti;
evaṅgatāni → evaṁgatikāni (bj) | mālakārā → mālākārā (cck, sya-all) | naḷakārā → nalakārā (sya-all) | piṇḍadāyakā → piṇḍadāvikā (pts) | dāsikaputtā → dāsakaputtā (pts) | nhāpakā sūdā mālakārā → nahāpakā sudā mālākārā (pts) | evaṅgatāni → evaṁgatāni (my, th, ms2005) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | piṇḍadāyakā → piṇḍadāyikā (th) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | rājaputtā → rāja-puttā (pts) | mahānāgā → mahā-nāgā (pts) | cammayodhino dāsikaputtā → camma-yodhino dāsaka-puttā (pts) | nhāpakā sūdā mālakārā → nahāpakā sudā mālā-kārā (pts) | pesakārā naḷakārā kumbhakārā → pesa-kārā naḷa-kārā kumbha-kārā (pts) | panaññānipi evaṅgatāni puthusippāyatanāni → pan aññāni pi evaṁ-gatāni puthu sippāyatanāni (pts) | diṭṭheva → diṭṭh eva (pts)
tokie kaip: dramblių dresuotojai, arklių dresuotojai, kavalerijos kariai, lankininkai, vėliavnešiai, maršalai, atsakingieji už proviziją, didieji karininkai, žvalgai, narsuoliai, herojai, šarvuoti raiteliai, vergai, virėjai, kirpėjai, pirtininkai, konditeriai, vainikų pynėjai, skalbėjai, audėjai, krepšių pynėjai, puodžiai, matematikai, buhalteriai ir kiti panašaus pobūdžio amatininkai. Jie pragyvena iš čia pat ir dabar matomų tų amatų vaisių.
te tena attānaṁ sukhenti pīṇenti, mātāpitaro sukhenti pīṇenti, puttadāraṁ sukhenti pīṇenti, mittāmacce sukhenti pīṇenti, samaṇabrāhmaṇesu uddhaggikaṁ dakkhiṇaṁ patiṭṭhapenti sovaggikaṁ sukhavipākaṁ saggasaṁvattanikaṁ.
pīṇenti → pīnenti (bj); piṇenti (sya-all) | pīṇenti samaṇabrāhmaṇesu → pīnenti samaṇesu brāhmaṇesu (bj) | patiṭṭhapenti → patiṭṭhāpenti (bj, pts) | puttadāraṁ → putta-dāraṁ (pts) | samaṇabrāhmaṇesu → samaṇa-brāhmaṇesu (pts) | sukhavipākaṁ → sukha-vipākaṁ (pts)
Taip jie neša laimę ir džiaugsmą sau, neša laimę ir džiaugsmą tėvams, neša laimę ir džiaugsmą žmonai ir vaikams, neša laimę ir džiaugsmą draugams. Jie rengia pakeliančius dovanų atnašavimus atsiskyrėliams ir brahmanams – vedančius į dangiškus pasaulius, duodančius palaimingus rezultatus, atgimimą danguje.
Sakkā nu kho, bho kassapa, evameva diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetun’ti?
paññapetunti → paññāpetunti (bj, pts) | evameva diṭṭheva → evam evaṁ diṭṭh eva (pts) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | sāmaññaphalaṁ paññapetunti → sāmañña-phalaṁ paññāpetun ti (pts)
Nagi ar įmanoma, gerbiamas Kasapa, panašiai nurodyti čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių?“

Evaṁ vutte, bhante, pūraṇo kassapo maṁ etadavoca:
etadavoca karoto → etad avoca karato (pts)
Į tai, Garbusis, Pūrana Kasapa man pasakė štai ką:
‘karoto kho, mahārāja, kārayato, chindato chedāpayato, pacato pācāpayato socayato, socāpayato, kilamato kilamāpayato, phandato phandāpayato, pāṇamatipātāpayato, adinnaṁ ādiyato, sandhiṁ chindato, nillopaṁ harato, ekāgārikaṁ karoto, paripanthe tiṭṭhato, paradāraṁ gacchato, musā bhaṇato, karoto na karīyati pāpaṁ. Khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekaṁ maṁsakhalaṁ ekaṁ maṁsapuñjaṁ kareyya, natthi tatonidānaṁ pāpaṁ, natthi pāpassa āgamo.
pācāpayato → pācayato (bj, pts); pacāpayato (sya-all) | kilamato → kilamayato (bj, sya-all) | phandato → phandayato (bj) | pāṇamatipātāpayato → pāṇamatipātayato (bj); pāṇamatipāpayato (sya-all); pāṇaṁ atimāpayato (pts) | pathaviyā → paṭhaviyā (bj, sya-all, pts) | karoto → karato (sya-all) | karīyati → kariyati (sya-all) | socāpayato kilamato kilamāpayato → kilamayato (pts) | kilamayato → kilamato (bj: kesuci) | phandayato → karato phandato (bj: PTS) | pāṇamatipāpayato → sīhalapotthake pacato pācayato socayato kilamayato phandāpayato pāṇamatimāpayatoti pāṭho dissati (sya-all note) | kariyati → karīyati. 3-6 sī. gaṅgātīraṁ (sya-all: sī.) | pacato → SS paccato (pacanto in next sentence). (pts note) | kilamayato → -2 Bp socayato socāpayato kilamato kilamāpayato. (pts note) | atimāpayato → Bp panam atipātāpayato; Ds pāmati pātāpayato. (pts note) | nillopaṁ → Bp nilopaṁ. (pts note) | ekaṁ maṁsakhalaṁ ekaṁ maṁsapuñjaṁ → ekamaṁsakhalaṁ ekamaṁsapuñjaṁ (bjt) | natthi pāpassa → natthipāpassa (bjt) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | khurapariyantena cepi → khura-pariyantena ce pi (pts) | ekaṁ maṁsakhalaṁ ekaṁ maṁsapuñjaṁ → eka-maṁsa-khalaṁ eka-maṁsa-puñjaṁ (pts) | natthi tatonidānaṁ → n atthi tato-nidānaṁ (pts) | natthi → n atthi (pts)
„Karaliau, kai kažkas veikia ar skatina veikti, pjauna ar skatina pjauti, muša ar skatina mušti, sukelia sielvartą ar skatina sukelti sielvartą, alina ar skatina alinti, baugina ar skatina bauginti, žudo ar skatina žudyti, ima tai, kas neduota, laužiasi į namus, plėšikauja, vagia iš atokių namų, apiplėšinėja kelyje, svetimauja ar meluoja, jis nepadaro nieko blogo. Net jei kažkas apskritais aštriais skustuvo ašmenimis sumaltų į mėsos košę, į vieną mėsos krūvą visą, kas šioje žemėje yra gyva, tai nebūtų blogio šaltiniu, tai neatneštų blogio.
Dakkhiṇañcepi gaṅgāya tīraṁ gaccheyya hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pācāpento, natthi tatonidānaṁ pāpaṁ, natthi pāpassa āgamo.
pācāpento → pācento (bj); pacāpento (sya-all) | gaṅgāya → gaṁgātīraṁ (bj: PTS) | gaccheyya → āgaccheyya (sya-all: sī.) | pacāpento → pācanto (sya-all: sī.) | āgaccheyya → Bp Gr gaccheyya. (pts note) | dakkhiṇañcepi → dakkhiṇaṁ cepi (my) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (bjt) | dakkhiṇañcepi gaṅgāya tīraṁ gaccheyya → dakkhiṇañ ce pi gaṅgā-tīraṁ āgaccheyya (pts) | pācāpento natthi tatonidānaṁ → pācento n atthi tato nidānaṁ (pts) | natthi → n atthi (pts)
Net jei kažkas eitų pietiniu Gangos krantu žudydamas, pjaudamas, liepdamas pjauti, mušdamas ar liepdamas mušti – tai nebūtų blogio šaltiniu, tai neatneštų blogio.
Uttarañcepi gaṅgāya tīraṁ gaccheyya dadanto dāpento yajanto yajāpento, natthi tatonidānaṁ puññaṁ, natthi puññassa āgamo.
dāpento → dadāpento (sya-all) | gaṅgāya → gaṁgātīraṁ (bj: PTS) | dadāpento → dāpento (sya-all: sī.) | yajāpento → yājento (sya-all: sī.) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (bjt) | uttarañcepi gaṅgāya tīraṁ → uttarañ ce pi gaṅgā-tīraṁ (pts) | natthi tatonidānaṁ → n atthi tato nidānaṁ (pts) | natthi → n atthi (pts)
Net jei kažkas eitų šiauriniu Gangos krantu dovanodamas ar skatindamas dovanoti, atnašaudamas ar skatindamas atnašauti – tai nebūtų nuopelnų šaltiniu, tai neatneštų nuopelnų.
Dānena damena saṁyamena saccavajjena natthi puññaṁ, natthi puññassa āgamo’ti.
saccavajjena → saccavācena (sya-all) | natthi → natthi tatonidānaṁ (sya-all) | saccavācena → saccavajjena (sya-all: sī.) | saccavajjena natthi → sacca-vajjena n atthi (pts) | natthi → n atthi (pts) | āgamoti → āgamo ti (pts)
Dosnumas, savidrausmė, susilaikymas ir tiesos sakymas nėra nuopelningi, jie neatneša nuopelno.“

Itthaṁ kho me, bhante, pūraṇo kassapo sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno akiriyaṁ byākāsi.
pūraṇo → purāṇo (bj: machasaṁ) | byākāsi → vyā (bj: PTS) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | byākāsi → vyākāsi (pts)
Štai taip, Garbusis, man Pūrana Kasapa, būdamas paklaustas apie čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių, išaiškino visa ko neveiksnumą.
Seyyathāpi, bhante, ambaṁ vā puṭṭho labujaṁ byākareyya, labujaṁ vā puṭṭho ambaṁ byākareyya;
byākareyya → vyā (bj: PTS) | byākareyya → vyā (bj: PTS) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | byākareyya → vyākareyya (pts)
Panašiai, Garbusis, kaip žmogus paklaustas apie tai, koks yra mangas, aprašytų duonmedžio vaisių, ar paklaustas apie tai koks yra duonmedžio vaisius, aprašytų mangą,
evameva kho me, bhante, pūraṇo kassapo sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno akiriyaṁ byākāsi.
me → (pts) | pūraṇo → purāṇo (bj: machasaṁ) | byākāsi → vyā (bj: PTS) | evameva → evam eva (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | byākāsi → vyākāsi (pts)
lygiai gi taip, Garbusis, man Pūrana Kasapa, paklaustas apie čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių, išaiškino visa ko neveiksnumą.
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi kathaṁ (pts)
Tuomet, Garbusis, taip pagalvojau:
‘kathañhi nāma mādiso samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā vijite vasantaṁ apasādetabbaṁ maññeyyā’ti.
kathañhi → kathaṁ hi (bjt, th) | kathañhi → hi (pts)
„Kaip toks kaip aš galėtų ir pamanyti prieštarauti atsiskyrėliui ar brahmanui gyvenančiam mano karalystėje?“
So kho ahaṁ, bhante, pūraṇassa kassapassa bhāsitaṁ neva abhinandiṁ nappaṭikkosiṁ.
nappaṭikkosiṁ → napaṭikkosiṁ (bj: PTS) | paṭikkosiṁ → St Bp nappaṭikosiṁ. (pts note) | neva → n eva (pts) | nappaṭikkosiṁ → na paṭikkosiṁ (pts)
Aš gi, Garbusis, ta Pūranos Kasapos kalba nei pasidžiaugiau, nei ją išpeikiau.
Anabhinanditvā appaṭikkositvā anattamano, anattamanavācaṁ anicchāretvā, tameva vācaṁ anuggaṇhanto anikkujjanto uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ.
pakkamiṁ → pakkāmiṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | anikkujjanto → anikkujjento (sya-all, km, mr) | anuggaṇhanto → anugaṇhanto (bj: PTS) | anikujjanto → anikkujjanto (bj: machasaṁ, syā) | pakkāmiṁ → pakkāmiṁ (bj: machasaṁ) | anikkujjanto → anikkujjento (cck: syā. kaṁ. ka.) | pakkamiṁ → pakkāmiṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | anikkujjento → anikkujjanto (sya-all: sī.) | anikkujjanto → Bp Gr anikujento (and in 21, &c. In seven cases out of twenty-four SS have anikujanto); Bp anugganhanto. (pts note) | appaṭikkositvā → appaṭikositvā (my) | tameva → tam eva (pts) | uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ → uṭṭhāy āsanā pakkāmiṁ (pts)
Nepasidžiaugęs, neišpeikęs, būdamas nepatenkintas, žodžiais nepasitenkinimo neišreiškiau. Nepriimdamas tos kalbos ir neatmesdamas jos, atsistojau ir išėjau.

3.2. Makkhaligosālavāda3.2 Makhalio Gosalos doktrina

Ekamidāhaṁ, bhante, samayaṁ yena makkhali gosālo tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā makkhalinā gosālena saddhiṁ sammodiṁ.
makkhalinā gosālena → makkhaligosālena (pts) | gosālena → makkhaligosālena (bj: PTS) | ekamidāhaṁ → ekam idāhaṁ (pts) | makkhali gosālo tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā makkhalinā gosālena → makkhaligosālo ten upasaṁkamiṁ upasaṁkamitvā makkhaligosālena (pts)
Štai vieną kartą, Garbusis, nuėjau pas Makhalį Gosalą, atėjęs apsikeičiau su juo mandagiais sveikinimais.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁ. Ekamantaṁ nisinno kho ahaṁ, bhante, makkhaliṁ gosālaṁ etadavocaṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | makkhaliṁ gosālaṁ etadavocaṁ → makkhaligosālaṁ etad avoca (pts) | sārāṇīyaṁ → sāraṇīyaṁ (bj: machasaṁ) | gosālaṁ → makkhaligosālaṁ (bj: PTS) | etadavocaṁ → etadavoca (bj: PTS) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | makkhaliṁ gosālaṁ etadavocaṁ → makkhali-gosālaṁ etad avoca (pts)
Apsikeitęs mandagiais sveikinimais ir draugiškais žodžiais atsisėdau iš šono. Sėdėdamas taip iš šono, Garbusis, pasakiau Makhaliui Gosalai štai ką:
‘yathā nu kho imāni, bho gosāla, puthusippāyatanāni …pe…
puthusippāyatanāni → puthusippāyatanāni seyyathīdaṁ hatthārohā (bj, pts) | puthusippāyatanāni → puthu-sippāyatanāni seyyathīdaṁ hatthārohā (pts)
„Na gi yra, gerbiamas Gosala, įvairių amatų žmonės…
sakkā nu kho, bho gosāla, evameva diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetun’ti?
paññapetunti → paññāpetunti (bj, pts) | paññāpetunti → paññāpenti (bj: PTS) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | evameva diṭṭheva → evam eva diṭṭh eva (pts) | sāmaññaphalaṁ paññapetunti → sāmañña-phalaṁ paññāpetun ti (pts)
Nagi ar įmanoma, gerbiamas Gosala, panašiai nurodyti čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių?“

Evaṁ vutte, bhante, makkhali gosālo maṁ etadavoca:
makkhali → makkhalī (bj) | makkhali gosālo → makkhali-gosālo (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Į tai, Garbusis, Makhalis Gosala man pasakė štai ką:
‘natthi, mahārāja, hetu natthi paccayo sattānaṁ saṅkilesāya, ahetū apaccayā sattā saṅkilissanti.
ahetū → ahetu (pts1ed) | ahetū → ahetu (bj) | ahetū apaccayā → ahetuapaccayā (pts) | ahetū → ahetu (cck: katthaci) | saṅkilesāya → saṁkilesāya (my, th, ms2005) | saṅkilissanti → saṁkilissanti (my, bjt, pts) | saṅkilesāya ahetū → saṁkilesāya ahetu (bjt) | apaccayā → appaccayā (th) | natthi mahārāja → n atthi mahā-rāja (pts) | natthi → n atthi (pts) | saṅkilesāya ahetū apaccayā → saṁkilesāya ahetu-apaccayā (pts)
„Nėra, karaliau, būtybių teršimо priežasties ar sąlygos, būtybės teršiasi be priežasties, nesąlygotai.
Natthi hetu, natthi paccayo sattānaṁ visuddhiyā,
natthi → n atthi (pts)
Nėra būtybių apsivalymo priežasties ar sąlygos,
ahetū apaccayā sattā visujjhanti.
ahetū apaccayā → ahetuapaccayā (pts) | apaccayā → appaccayā (th) | ahetū apaccayā → ahetu-apaccayā (pts)
būtybės apsivalo be priežasties, nesąlygotai.
Natthi attakāre, natthi parakāre, natthi purisakāre, natthi balaṁ, natthi vīriyaṁ, natthi purisathāmo, natthi purisaparakkamo.
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | natthi → n atthi (pts) | natthi parakāre natthi purisakāre natthi → n atthi para-kāre n atthi purisa-kāre n atthi (pts) | natthi vīriyaṁ natthi purisathāmo natthi purisaparakkamo → n atthi viriyaṁ n atthi purisa-thāmo n atthi purisa-parakkamo (pts)
Nėra paties (atliekamo) veiksmo, nėra kitų (atliekamo) veiksmo, nėra žmogaus (atliekamo) veiksmo, nėra stiprybės, nėra uolumo, nėra žmogaus galybės, nėra žmogaus pastangos.
Sabbe sattā sabbe pāṇā sabbe bhūtā sabbe jīvā avasā abalā avīriyā niyatisaṅgatibhāvapariṇatā chasvevābhijātīsu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti.
sukhadukkhaṁ → sukhañca dukkhañca (sya-all) | chasvevābhijātīsu → chassevābhijātisu (bj, pts) | sukhadukkhaṁ → sukhañca dukkhañca (cck: syā.) | abalā → Bp aphalā. (pts note) | evābhijātisu → Bp Gr chasvev-. (pts note) | avīriyā → aviriyā (bjt, th) | avīriyā niyatisaṅgatibhāvapariṇatā chasvevābhijātīsu sukhadukkhaṁ → aviriyā niyati-saṅgati-bhāva-pariṇatā chass evābhijātisu sukha-dukkhaṁ (pts)
Visos būtybės, visos esybės, visi padarai, visi gyvieji neturi valdžios, neturi stiprybės, yra be uolumo. Veikiami likimo, aplinkos ir gamtos, jie vystosi ir patiria malonumą ir skausmą tarp šešių rasių.
Cuddasa kho panimāni yonipamukhasatasahassāni saṭṭhi ca satāni cha ca satāni pañca ca kammuno satāni pañca ca kammāni tīṇi ca kammāni kamme ca aḍḍhakamme ca dvaṭṭhipaṭipadā dvaṭṭhantarakappā chaḷābhijātiyo aṭṭha purisabhūmiyo ekūnapaññāsa ājīvakasate ekūnapaññāsa paribbājakasate ekūnapaññāsa nāgāvāsasate vīse indriyasate tiṁse nirayasate chattiṁsa rajodhātuyo satta saññīgabbhā satta asaññīgabbhā satta nigaṇṭhigabbhā satta devā satta mānusā satta pisācā satta sarā satta pavuṭā satta pavuṭasatāni satta papātā satta papātasatāni satta supinā satta supinasatāni cullāsīti mahākappino satasahassāni, yāni bāle ca paṇḍite ca sandhāvitvā saṁsaritvā dukkhassantaṁ karissanti.
mahākappino → mahākappuno (si, pts1ed) | pavuṭā → paṭuvā (pts1ed); sapuṭā (mr) | dvaṭṭhipaṭipadā dvaṭṭhantarakappā chaḷābhijātiyo → dvaṭṭhi paṭipadā dvaṭṭhantarakappo chaḷabhijātiyo (bj) | tiṁse → tiṁsa (bj) | pisācā → pesācā (bj, pts) | cullāsīti mahākappino → cūḷāsīti mahākappuno (bj) | panimāni → panimāni mahārāja (sya-all) | saṭṭhi → saṭṭhī (sya-all) | ca → (sya-all) | aḍḍhakamme → upaḍḍhakamme (sya-all) | nāgāvāsasate → nāgavāsasate (sya-all) | ājīvakasate → ājīvasate (pts) | saññīgabbhā → saññigabbhā (pts) | asaññīgabbhā → asaññigabbhā (pts) | pavuṭā → paṭuvā (pts) | pavuṭasatāni → paṭuvāsatāni (pts) | mahākappino → mahākappuno (pts) | pavuṭā → sapuṭā (cck: ka.); pabuṭā (cck: sī.) | mahākappino → mahākappuno (cck: ka. sī. pī.) | mahārāja → mahārājāti pāṭho na dissati (sya-all: sī.) | ca → saṭṭhiñca (sya-all: sī.) | upaḍḍhakamme → aḍḍhakamme ca (sya-all: sī.) | dvaṭṭhantarakappā → vaṭṭhipaṭipadā vaṭṭhantarakappā (sya-all: sī.) | nāgavāsasate → nāgāvasasate. yu. nāgāvāsasate (sya-all: sī.) | sattamanussā → mānusā (sya-all: sī.) | sattapisācā → pesācā (sya-all: sī.) | cullāsītimahākappino → mahākappuno (sya-all: sī.) | paribbājaka-sate → Bp Gr omit this clause. (pts note) | pesācā → Sd Bp Ds pisācā. (pts note) | paṭuvā-satāni → -3 Sd satta muddā satta samuddā satta pamuṭā satta pamuṭa-satāni; Bp satta samuddā satta pamuṭā satta pamuṭasatāni (Gr sabuṭu); Sm satta pamuvucā-satāni. (pts note) | yonipamukhasatasahassāni → yonippamukhasatasahassāni (bjt) | aṭṭha purisabhūmiyo → aṭṭhapurisabhūmiyo (th) | nirayasate chattiṁsa rajodhātuyo satta saññīgabbhā satta asaññīgabbhā satta nigaṇṭhigabbhā satta devā satta mānusā satta pisācā satta sarā satta pavuṭā satta pavuṭasatāni satta papātā satta papātasatāni satta supinā satta supinasatāni cullāsīti mahākappino → niriyasate chattiṁsarajodhātuyo sattasaññīgabbhā sattaasaññīgabbhā sattanigaṇṭhigabbhā sattadevā sattamanussā sattapisācā sattasarā sattapavuṭā sattapavuṭasatāni sattapapātā sattapapātasatāni sattasupinā sattasupinasatāni cullāsītimahākappino (th) | panimāni yonipamukhasatasahassāni saṭṭhi → pan imāni yoni-pamukha-sata-sahassāni saṭṭhiñ (pts) | aḍḍhakamme → aḍḍha-kamme (pts) | dvaṭṭhipaṭipadā dvaṭṭhantarakappā → dvaṭṭhi paṭipadā dvaṭṭh antara-kappā (pts) | purisabhūmiyo ekūnapaññāsa ājīvakasate ekūnapaññāsa paribbājakasate ekūnapaññāsa nāgāvāsasate → purisa-bhūmiyo ekūna-paññāsa ājīva-sate ekūna-paññāsa paribbājaka-sate ekūna-paññāsa nāgāvāsa-sate (pts) | indriyasate → indriya-sate (pts) | nirayasate → niraya sate (pts) | rajodhātuyo → rajo-dhātuyo (pts) | saññīgabbhā → saññi-gabbhā (pts) | asaññīgabbhā → asaññi-gabbhā (pts) | papātasatāni → papāta-satāni (pts) | supinasatāni → supina-satāni (pts) | mahākappino satasahassāni → mahā-kappuno sata-sahassāni (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)
Yra šie keturiolika šimtų tūkstančių pirminių rūšių ir šešiasdešimt šimtų kitų, bei šeši šimtai dar kitų. Yra penki šimtai veiksmų, ir penki kiti veiksmai, bei trys dar kiti veiksmai, vienas veiksmas ir pusė veiksmo. Yra šešiasdešimt du keliai ir šešiasdešimt dvi tarpinės eros, šešios rasės, aštuoni žmogaus gyvenimo periodai, keturiasdešimt devyni šimtai adžyvakų, keturiasdešimt devyni šimtai klajotojų, keturiasdešimt devyni šimtai nagų buveinių. Yra dvidešimt šimtų gebėjimų, trisdešimt šimtų pragarų, trisdešimt šeši dulkių pasauliai. Yra septynios galvijų rūšys, septynios grūdų rūšys, septynios bamblėtastėblių augalų rūšys, septynios dievybių rūšys, septynios žmonių rūšys, septynios demonų rūšys. Yra septyni ežerai, septyni atgaivinimai, septyni šimtai mažųjų atgaivinimų, septynios prarajos, septyni šimtai mažųjų prarajų. Yra septynios sapnų rūšys, septyni šimtai mažųjų sapnų rūšių, aštuoniasdešimt keturi šimtai tūkstančių didžiųjų erų, per kurias praklajojus, per kurias praklaidžiojus ir kvailiai, ir išminčiai padaro galą kančiai.
Tattha natthi “imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā aparipakkaṁ vā kammaṁ paripācessāmi, paripakkaṁ vā kammaṁ phussa phussa byantiṁ karissāmī”ti hevaṁ natthi.
paripācessāmi → paripācessāmīti (bj) | byantiṁ → byantī (bj) | phussa phussa byantiṁ karissāmīti → phussā phussā byantikarissāmīti (sya-all) | byantikarissāmīti → phussaphussabyantikarissāmīti (sya-all: sī.) | paripācessāmi → Bp paripācissāmi. (pts note) | vatena → vattena (th) | karissāmīti → karissāmī ti (ms2005) | natthi → n atthi (pts) | byantiṁ karissāmīti hevaṁ natthi → vyanti-karissāmīti h evaṁ n atthi (pts)
Ir čia nėra (vietos tokioms mintims): „Šių moralės, įžadų, savęs kankinimo ar dvasinio gyvenimo dėka priversiu nesubrendusį veiksmo (vaisių) subręsti arba panaikinsiu subrendusį veiksmo (vaisių) tik jam iškilus,“ – nes taip nėra.
Doṇamite sukhadukkhe pariyantakate saṁsāre, natthi hāyanavaḍḍhane, natthi ukkaṁsāvakaṁse.
hāyanavaḍḍhane → hānavaḍḍhane (sya-all) | pariyantakate → pariyantakaṭe (pts) | hānavaḍḍhane → hāyanavaddhane (sya-all: sī.) | pariyanta-kaṭe → Bp kate. (pts note) | ukkaṁsāvakaṁse → ukkaṁsāvakkaṁse (th)
Malonumas ir skausmas atmatuoti samsaroje, samsara nei auga, nei mažėja, nei gerėja, nei blogėja.
Seyyathāpi nāma suttaguḷe khitte nibbeṭhiyamānameva paleti;
paleti → paḷeti (bj) | suttaguḷe → suttagule (sya-all) | paleti → phaleti (sya-all: sī.) | nibbeṭhiyamānam → Bp nibbedhiyamānam; St nabbaddhiyamānam. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | suttaguḷe → sutta-guḷe (pts) | nibbeṭhiyamānameva → nibbeṭhiyamānam eva (pts)
Panašiai kaip numestas siūlų kamuoliukas vyniojasi kol pasibaigia,
evameva bāle ca paṇḍite ca sandhāvitvā saṁsaritvā dukkhassantaṁ karissantī’ti.
evameva → evam eva (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)
lygiai gi taip praklajoję, praklaidžioję ir kvailiai, ir išminčiai padaro galą kančiai.“

Itthaṁ kho me, bhante, makkhali gosālo sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno saṁsārasuddhiṁ byākāsi.
makkhali → makkhalī (bj) | makkhali gosālo → makkhali-gosālo (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | saṁsārasuddhiṁ byākāsi → saṁsāra-suddhiṁ vyākāsi (pts)
Štai taip, Garbusis, man Makhalis Gosala, būdamas paklaustas apie čia pat ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių, išaiškino visa ko apsivalymą praklajojimu.
Seyyathāpi, bhante, ambaṁ vā puṭṭho labujaṁ byākareyya, labujaṁ vā puṭṭho ambaṁ byākareyya;
seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | byākareyya → vyākareyya (pts)
Panašiai, Garbusis, kaip žmogus paklaustas apie tai, koks yra mangas, aprašytų duonmedžio vaisių, ar paklaustas apie tai koks yra duonmedžio vaisius, aprašytų mangą,
evameva kho me, bhante, makkhali gosālo sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno saṁsārasuddhiṁ byākāsi.
makkhali → makkhalī (bj) | me → (pts) | evameva → evam eva (pts) | makkhali gosālo → makkhali-gosālo (pts) | saṁsārasuddhiṁ byākāsi → saṁsāra-suddhiṁ vyākāsi (pts)
lygiai gi taip, Garbusis, man Makhalis Gosala, paklaustas apie čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių, išaiškino visa ko apsivalymą praklajojimu.
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi kathaṁ (pts)
Tuomet, Garbusis, taip pagalvojau:
‘kathañhi nāma mādiso samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā vijite vasantaṁ apasādetabbaṁ maññeyyā’ti.
kathañhi → kathaṁ hi (bjt, th) | kathañhi → hi (pts)
„Kaip toks kaip aš galėtų ir pamanyti prieštarauti atsiskyrėliui ar brahmanui gyvenančiam mano karalystėje?“
So kho ahaṁ, bhante, makkhalissa gosālassa bhāsitaṁ neva abhinandiṁ nappaṭikkosiṁ.
neva → n eva (pts) | nappaṭikkosiṁ → na paṭikkosiṁ (pts)
Aš gi, Garbusis, ta Makhalio Gosalos kalba nei pasidžiaugiau, nei ją išpeikiau.
Anabhinanditvā appaṭikkositvā anattamano, anattamanavācaṁ anicchāretvā, tameva vācaṁ anuggaṇhanto anikkujjanto uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ.
anikkujjanto → anikkujjento (sya-all) | pakkamiṁ → pakkāmiṁ (sya-all) | anikkujjanto → anikujjanto (bjt) | tameva → tam eva (pts) | anuggaṇhanto → anugaṇhanto (pts) | uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ → uṭṭhāy āsanā pakkāmiṁ (pts)
Nepasidžiaugęs, neišpeikęs, būdamas nepatenkintas, žodžiais nepasitenkinimo neišreiškiau. Nepriimdamas tos kalbos ir neatmesdamas jos, atsistojau ir išėjau.

3.3. Ajitakesakambalavāda3.3 Adžitos Kesakambalos doktrina

Ekamidāhaṁ, bhante, samayaṁ yena ajito kesakambalo tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā ajitena kesakambalena saddhiṁ sammodiṁ.
kesakambalo tenupasaṅkamiṁ → kesakambalī ten upasaṁkamiṁ (pts) | kesakambalena → kesakambalinā (pts) | kesakambalo → kesakambalī (bj: katthaci) | kesakambalena → kesakambalinā (bj: katthaci) | kesakambalo → ajito kesakambali (sya-all: sī.) | Kesakambalī → Bp kambalo; Gr kammalo. (pts note) | ekamidāhaṁ → ekam idāhaṁ (pts) | kesakambalo tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā → kesakambalī ten upasaṁkamiṁ upasaṁkamitvā (pts)
Štai vieną kartą, Garbusis, nuėjau pas Adžitą Kesakambalą, atėjęs apsikeičiau su juo mandagiais sveikinimais.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁ. Ekamantaṁ nisinno kho ahaṁ, bhante, ajitaṁ kesakambalaṁ etadavocaṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | kesakambalaṁ etadavocaṁ → kesakambaliṁ etad avoca (pts) | sārāṇīyaṁ → sāraṇīyaṁ (bj: machasaṁ) | kesakambalaṁ → kesakambaliṁ (bj: katthaci) | etadavocaṁ → etadavoca (bj: katthaci) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | kesakambalaṁ etadavocaṁ → kesa-kambaliṁ etad avoca (pts)
Apsikeitęs mandagiais sveikinimais ir draugiškais žodžiais atsisėdau iš šono. Sėdėdamas taip iš šono, Garbusis, pasakiau Adžitai Kesakambalai štai ką:
‘yathā nu kho imāni, bho ajita, puthusippāyatanāni …pe…
puthusippāyatanāni → puthusippāyatanāni seyyathīdaṁ hatthārohā (bj, pts) | seyyathīdaṁ → seyyathidaṁ (bj: machasaṁ) | puthusippāyatanāni → puthu-sippāyatanāni seyyathīdaṁ hatthārohā (pts)
„Na gi yra, gerbiamas Adžita, įvairių amatų žmonės…
sakkā nu kho, bho ajita, evameva diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetun’ti?
paññapetunti → paññāpetunti (bj, pts) | ajita → kho ajito (bj: katthaci) | paññāpetunti → paññapenti (bj: machasaṁ) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | evameva diṭṭheva → evam eva diṭṭh eva (pts) | sāmaññaphalaṁ paññapetunti → sāmañña-phalaṁ paññāpetun ti (pts)
Nagi ar įmanoma, gerbiamas Adžita, panašiai nurodyti čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių?”

Evaṁ vutte, bhante, ajito kesakambalo maṁ etadavoca:
kesakambalo → kesakambalī (pts) | kesakambalo → kesakambali (bj: PTS) | kesakambalo → kesa-kambalī (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Į tai, Garbusis, Adžita Kesakambala man pasakė štai ką:
‘natthi, mahārāja, dinnaṁ, natthi yiṭṭhaṁ, natthi hutaṁ, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, natthi ayaṁ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā, ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedenti.
paro loko → paraloko (sya-all) | sammaggatā → samaggagatā (sya-all); samaggatā (mr) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, sya-all) | paro → paraloko (bj: katthaci) | sammaggatā → samaggatā, samaggahatā (bj: machasaṁ) | loko → paraloko (cck: syā.) | sammaggatā → samaggatā (cck: ka.); samaggatā (cck: syā.) | paraloko → paro loko (sya-all: sī.) | samaggagatā → samaggatā sammaggatātipi dve pāṭhā dissanti (sya-all note) | hutaṁ → huttaṁ (th) | natthi mahārāja → n atthi mahā-rāja (pts) | natthi → n atthi (pts) | natthi sukatadukkaṭānaṁ → n atthi sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts) | samaṇabrāhmaṇā → samaṇa-brāhmaṇā (pts) | sammāpaṭipannā → sammā paṭipannā (pts) | imañca → imañ ca (pts) | parañca → parañ ca (pts)
„Nėra dovanų, nėra aukų, nėra aukojimų, nėra gerų ir blogų veiksmų vaisių, rezultatų, nėra šio pasaulio, nėra kito pasaulio, nėra motinos, nėra tėvo, nėra savaime gimusių būtybių, nėra pasaulyje teisingai žengusių, teisingų pasiekimų atsiskyrėlių ar brahmanų, kurie skelbtų apie šį ir kitą pasaulius tiesiogine patirtimi juos pažinę.
Cātumahābhūtiko ayaṁ puriso, yadā kālaṁ karoti, pathavī pathavikāyaṁ anupeti anupagacchati, āpo āpokāyaṁ anupeti anupagacchati, tejo tejokāyaṁ anupeti anupagacchati, vāyo vāyokāyaṁ anupeti anupagacchati, ākāsaṁ indriyāni saṅkamanti.
pathavī pathavikāyaṁ → paṭhavī paṭhavīkāyaṁ (bj); paṭhavī paṭhavikāyaṁ (sya-all, pts) | anupagacchati → anupigacchati (sya-all: sī.) | kālaṁ karoti → kālaṅkaroti (my) | cātumahābhūtiko → cātummahābhūtiko (bjt, th) | cātumahābhūtiko → cātum-mahābhūtiko (pts) | pathavī pathavikāyaṁ → paṭhavī paṭhavi-kāyaṁ (pts) | āpokāyaṁ → āpo-kāyaṁ (pts) | vāyokāyaṁ → vāyo-kāyaṁ (pts)
Šis žmogus yra sudarytas iš keturių didžiųjų elementų. Jam mirus, žemė parkeliauja, grįžta į žemės visumą, vanduo parkeliauja, grįžta į vandens visumą, ugnis parkeliauja, grįžta į ugnies visumą, vėjas parkeliauja, grįžta į vėjo visumą, o jusliniai gebėjimai išsisklaido į erdvę.
Āsandipañcamā purisā mataṁ ādāya gacchanti.
mataṁ → taṁ (sya-all) | taṁ → mataṁ (sya-all: sī.)
Keturi vyrai pasiėmę karstą neša mirusįjį.
Yāvāḷāhanā padāni paññāyanti.
yāvāḷāhanā → yāva āḷāhanā (bj, sya-all, pts) | paññāyanti → paññāpenti (pts) | paññāyanti → ālāhanā padāni paññāpentīti pāṭho dissati (sya-all: sī.)
Kol jie nepasiekia kremacijos vietos, skamba iškilmingi posmai.
Kāpotakāni aṭṭhīni bhavanti, bhassantā āhutiyo.
bhassantā → bhasmantā (bj) | āhutiyo dattupaññattaṁ yadidaṁ → hutiyo dattupaññattamidaṁ (sya-all) | bhassantā āhutiyo → bhassantāhutiyo (pts) | bhassantāhutiyo → Bp bhassantāvutiyo; Sd bhassamantāh-. (pts note)
Belieka balsvi kaulai, o (jo daryti) atnašavimai virsta pelenais.
Dattupaññattaṁ yadidaṁ dānaṁ.
dattupaññattamidaṁ → dattupaññattaṁ yadidaṁ (sya-all: sī.) | dattupaññattaṁ yadidaṁ → dattu-paññattaṁ yad idaṁ (pts)
Dovanų atnašavimas yra kvailių mokymas.
Tesaṁ tucchaṁ musā vilāpo ye keci atthikavādaṁ vadanti.
vilāpo → musāvilopo (sya-all: sī.) | atthikavādaṁ → atthika-vādaṁ (pts)
Bergždžia, melaginga ir tuščia sakyti, kad tai prasminga doktrina.
Bāle ca paṇḍite ca kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti, na honti paraṁ maraṇā’ti.
vinassanti → Bp Gr nassati. (pts note) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
Ir kvailiai, ir išminčiai po kūno žūties išnyksta, pradingsta, neegzistuoja po mirties.“

Itthaṁ kho me, bhante, ajito kesakambalo sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno ucchedaṁ byākāsi.
kesakambalo → kesakambalī (pts) | ucchedaṁ byākāsi seyyathāpi → ucchedavādaṁ vyākāsi seyyathā pi (pts) | ucchedaṁ → ucchedavādaṁ (sya-all: sī.) | kesakambalo → kesa-kambalī (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | ucchedaṁ byākāsi → uccheda-vādaṁ vyākāsi (pts)
Štai taip, Garbusis, man Adžita Kesakambala, būdamas paklaustas apie čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių, išaiškino visa ko išnykimą.
Seyyathāpi, bhante, ambaṁ vā puṭṭho labujaṁ byākareyya, labujaṁ vā puṭṭho ambaṁ byākareyya;
seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | byākareyya → vyākareyya (pts)
Panašiai, Garbusis, kaip žmogus paklaustas apie tai, koks yra mangas, aprašytų duonmedžio vaisių, ar paklaustas apie tai koks yra duonmedžio vaisius, aprašytų mangą,
evameva kho me, bhante, ajito kesakambalo sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno ucchedaṁ byākāsi.
me → (bj, pts) | kesakambalo → kesakambalī (pts) | ucchedaṁ byākāsi → ucchedavādaṁ vyākāsi (pts) | evameva → evam eva (pts) | kesakambalo → kesa-kambalī (pts) | ucchedaṁ byākāsi → uccheda-vādaṁ vyākāsi (pts)
lygiai gi taip, Garbusis, man Adžita Kesakambala, paklaustas apie čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių, išaiškino visa ko išnykimą.
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi kathaṁ (pts)
Tuomet, Garbusis, taip pagalvojau:
‘kathañhi nāma mādiso samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā vijite vasantaṁ apasādetabbaṁ maññeyyā’ti.
kathañhi → kathaṁ hi (bjt, th) | kathañhi → hi (pts)
„Kaip toks kaip aš galėtų ir pamanyti prieštarauti atsiskyrėliui ar brahmanui gyvenančiam mano karalystėje?“
So kho ahaṁ, bhante, ajitassa kesakambalassa bhāsitaṁ neva abhinandiṁ nappaṭikkosiṁ.
kesakambalassa → kesakambalissa (pts) | Kesakambalissa → All MSS. -kambalassa (pts note) | neva → n eva (pts) | nappaṭikkosiṁ → na paṭikkosiṁ (pts)
Aš gi, Garbusis, ta Adžitos Kesakambalos kalba nei pasidžiaugiau, nei ją išpeikiau.
Anabhinanditvā appaṭikkositvā anattamano anattamanavācaṁ anicchāretvā tameva vācaṁ anuggaṇhanto anikkujjanto uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ.
pakkamiṁ → pakkāmiṁ (bj, sya-all) | anikkujjanto → anikkujjento (sya-all) | anikkujjanto → anikujjanto (bjt) | tameva → tam eva (pts) | anuggaṇhanto → anugaṇhanto (pts) | uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ → uṭṭhāy āsanā pakkāmiṁ (pts)
Nepasidžiaugęs, neišpeikęs, būdamas nepatenkintas, žodžiais nepasitenkinimo neišreiškiau. Nepriimdamas tos kalbos ir neatmesdamas jos, atsistojau ir išėjau.

3.4. Pakudhakaccāyanavāda3.4 Pakudhos Kačajanos doktrina

Ekamidāhaṁ, bhante, samayaṁ yena pakudho kaccāyano tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā pakudhena kaccāyanena saddhiṁ sammodiṁ.
ekamidāhaṁ → ekam idāhaṁ (pts) | tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁ upasaṁkamitvā (pts)
Štai vieną kartą, Garbusis, nuėjau pas Pakudhą Kačajaną, atėjęs apsikeičiau su juo mandagiais sveikinimais.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁ. Ekamantaṁ nisinno kho ahaṁ, bhante, pakudhaṁ kaccāyanaṁ etadavocaṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | etadavocaṁ → etad avoca (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts)
Apsikeitęs mandagiais sveikinimais ir draugiškais žodžiais atsisėdau iš šono. Sėdėdamas taip iš šono, Garbusis, pasakiau Pakudhai Kačajanai štai ką:
‘yathā nu kho imāni, bho kaccāyana, puthusippāyatanāni …pe…
puthusippāyatanāni → puthusippāyatanāni seyyathīdaṁ hatthārohā (bj, pts) | puthusippāyatanāni → puthu-sippāyatanāni seyyathīdaṁ hatthārohā (pts)
„Na gi yra, gerbiamas Kačajana, įvairių amatų žmonės…
sakkā nu kho, bho kaccāyana, evameva diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetun’ti?
paññapetunti → paññāpetunti (bj, pts) | kho → (pts) | paññapetunti → paññāpetu nti (bjt) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | evameva diṭṭheva → evam eva diṭṭh eva (pts) | sāmaññaphalaṁ paññapetunti → sāmañña-phalaṁ paññāpetun ti (pts)
Nagi ar įmanoma, gerbiamas Kačajana, panašiai nurodyti čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių?“

Evaṁ vutte, bhante, pakudho kaccāyano maṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Į tai, Garbusis, Pakudha Kačajana man pasakė štai ką:
‘sattime, mahārāja, kāyā akaṭā akaṭavidhā animmitā animmātā vañjhā kūṭaṭṭhā esikaṭṭhāyiṭṭhitā.
esikaṭṭhāyiṭṭhitā → esikaṭṭhāyiṭṭhikātipi pāṭho (sya-all note) | sattime mahārāja → satt ime mahā-rāja (pts) | akaṭavidhā → akaṭa-vidhā (pts)
„Šie septyni kūnai, karaliau, yra nepadaryti, nesuformuoti, nesukurti, be kūrėjo, nevaisingi, yra nepajudinami kaip kalno viršūnė, tvirti kaip stulpas.
Te na iñjanti, na vipariṇamanti, na aññamaññaṁ byābādhenti, nālaṁ aññamaññassa sukhāya vā dukkhāya vā sukhadukkhāya vā.
vipariṇamanti → vipariṇāmenti (csp1ed) | vipariṇamanti → Bp Gr viparināmenti. (pts note) | byābādhenti → vyābādhenti (bjt, pts) | sukhadukkhāya → sukha-dukkhāya (pts)
Jie nejuda, nesikeičia, vieni kitiem nekenkia, negali (sukelti) vieni kitiems malonumo, ar skausmo, ar malonumo ir skausmo.
Katame satta?Kokie septyni? Pathavikāyo, āpokāyo, tejokāyo, vāyokāyo, sukhe, dukkhe, jīve sattame—
pathavikāyo → paṭhavikāyo (bj, sya-all, pts) | jīve sattame → jīvasattame (pts)
Žemės kūnas, vandens kūnas, ugnies kūnas, vėjo kūnas, malonumas, skausmas ir siela – septinta. \
ime satta kāyā akaṭā akaṭavidhā animmitā animmātā vañjhā kūṭaṭṭhā esikaṭṭhāyiṭṭhitā.
sattakāyā → santime sattakāyā (sya-all: sī.) | akaṭavidhā → akaṭa-vidhā (pts)
Šie septyni kūnai yra nepadaryti, nesuformuoti, nesukurti, be kūrėjo, nevaisingi, yra nepajudinami kaip kalno viršūnė, tvirti kaip stulpas.
Te na iñjanti, na vipariṇamanti, na aññamaññaṁ byābādhenti, nālaṁ aññamaññassa sukhāya vā dukkhāya vā sukhadukkhāya vā.
vyābādhenti → Bp Gr byāpādenti. (pts note) | aññamaññaṁ byābādhenti → aññam-aññaṁ vyābādhenti (pts) | aññamaññassa → aññam-aññassa (pts) | sukhadukkhāya → sukha-dukkhāya (pts)
Jie nejuda, nesikeičia, vieni kitiem nekenkia, negali (sukelti) vieni kitiems malonumo, ar skausmo, ar malonumo ir skausmo.
Tattha natthi hantā vā ghātetā vā, sotā vā sāvetā vā, viññātā vā viññāpetā vā.
vā → sovetā vā (sya-all: sī.) | natthi → n atthi (pts)
Čia nėra nei to, kas žudo, nei to, kas verčia žudyti, nei to, kas girdi, nei to kas verčia girdėti, nei to, kas pažįsta, nei to kas verčia pažinti.
Yopi tiṇhena satthena sīsaṁ chindati, na koci kiñci jīvitā voropeti;
kiñci → kañci (sya-all, km) | yopi → so hi (sya-all) | kiñci → kañci (cck: kaṁ.) | hi → sopi (sya-all: sī.) | jīvitā → kāci jīvitā (sya-all: sī.) | yopi → yo pi (pts)
Ir kai aštriu kardu kas nors perkerta galvą, niekas neatima jokios gyvybės.
sattannaṁ tveva kāyānamantarena satthaṁ vivaramanupatatī’ti.
sattannaṁ tveva → sattannaṁyeva (bj, sya-all, km, pts1ed) | tveva → sattannaṁ yeva (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | satthamanupattatīti → satthavivaramanupatanti (sya-all: sī.) | yeva → Bp Gr tveva. (pts note) | satthavivaraṁ → Bp Gr sattaṁ vivaraṁ. (pts note) | anupatatīti → All MSS. anupatantīti. (pts note)
Tiesiog kardas įsiterpia į tarpą tarp septynių kūnų.“

Itthaṁ kho me, bhante, pakudho kaccāyano sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno aññena aññaṁ byākāsi.
sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | byākāsi → vyākāsi (pts)
Štai taip, Garbusis, man Pakudha Kačajana, būdamas paklaustas apie čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių, išaiškino visai ką kitą.
Seyyathāpi, bhante, ambaṁ vā puṭṭho labujaṁ byākareyya, labujaṁ vā puṭṭho ambaṁ byākareyya;
seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | byākareyya → vyākareyya (pts)
Panašiai, Garbusis, kaip žmogus paklaustas apie tai, koks yra mangas, aprašytų duonmedžio vaisių, ar paklaustas apie tai koks yra duonmedžio vaisius, aprašytų mangą,
evameva kho me, bhante, pakudho kaccāyano sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno aññena aññaṁ byākāsi.
evameva → evam eva (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | byākāsi → vyākāsi (pts)
lygiai gi taip, Garbusis, man Pakudha Kačajana, paklaustas apie čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių, išaiškino visai ką kitą.
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi kathaṁ (pts)
Tuomet, Garbusis, taip pagalvojau:
‘kathañhi nāma mādiso samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā vijite vasantaṁ apasādetabbaṁ maññeyyā’ti.
samaṇaṁ → samaṇā (pts) | brāhmaṇaṁ → brāhmaṇā (pts) | kathañhi → kathaṁ hi (bjt, th) | maññeyyāti → maññeyyā ti (bjt) | kathañhi → hi (pts)
„Kaip toks kaip aš galėtų ir pamanyti prieštarauti atsiskyrėliui ar brahmanui gyvenančiam mano karalystėje?“
So kho ahaṁ, bhante, pakudhassa kaccāyanassa bhāsitaṁ neva abhinandiṁ nappaṭikkosiṁ,
neva → n eva (pts) | nappaṭikkosiṁ → na paṭikkosiṁ (pts)
Aš gi, Garbusis, ta Pakhudos Kačajanos kalba nei pasidžiaugiau, nei ją išpeikiau.
anabhinanditvā appaṭikkositvā anattamano, anattamanavācaṁ anicchāretvā tameva vācaṁ anuggaṇhanto anikkujjanto uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ.
pakkamiṁ → pakkāmiṁ (bj, sya-all) | anikkujjanto → anikkujjento (sya-all) | tameva → tam eva (pts) | anuggaṇhanto → anugaṇhanto (pts) | uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ → uṭṭhāy āsanā pakkāmiṁ (pts)
Nepasidžiaugęs, neišpeikęs, būdamas nepatenkintas, žodžiais nepasitenkinimo neišreiškiau. Nepriimdamas tos kalbos ir neatmesdamas jos, atsistojau ir išėjau.

3.5. Nigaṇṭhanāṭaputtavāda3.5 Niganthos Nataputos doktrina

Ekamidāhaṁ, bhante, samayaṁ yena nigaṇṭho nāṭaputto tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā nigaṇṭhena nāṭaputtena saddhiṁ sammodiṁ.
nāṭaputto → nātaputto (bj) | nāṭaputtena → nātaputtena (bj, pts) | nāṭaputto tenupasaṅkamiṁ → nātaputto ten upasaṁkamiṁ (pts) | Nātaputto → Bp Gr Nāṭa; Scd Nātha. (pts note) | ekamidāhaṁ → ekaṁ idāhaṁ (pts) | nāṭaputto tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā → nātaputto ten upasaṁkamiṁ upasaṁkamitvā (pts) | nāṭaputtena → nāta-puttena (pts)
Štai vieną kartą, Garbusis, nuėjau pas Niganthą Nataputą, atėjęs apsikeičiau su juo mandagiais sveikinimais.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁ. Ekamantaṁ nisinno kho ahaṁ, bhante, nigaṇṭhaṁ nāṭaputtaṁ etadavocaṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | nāṭaputtaṁ → nātaputtaṁ (bj) | nāṭaputtaṁ etadavocaṁ → nātaputtaṁ etad avoca (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | nāṭaputtaṁ etadavocaṁ → nāta-puttaṁ etad avoca (pts)
Apsikeitęs mandagiais sveikinimais ir draugiškais žodžiais atsisėdau iš šono. Sėdėdamas taip iš šono, Garbusis, pasakiau Niganthai Nataputai štai ką:
‘yathā nu kho imāni, bho aggivessana, puthusippāyatanāni …pe…
puthusippāyatanāni → puthusippāyatanāni seyyathīdaṁ hatthārohā (bj, pts) | aggivessana → aggi-vessana (pts)
„Na gi yra, gerbiamas Agivėsana, įvairių amatų žmonės…
sakkā nu kho, bho aggivessana, evameva diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetun’ti?
paññapetunti → paññāpetunti (bj, pts) | evameva → evamevaṁ (bjt) | paññapetunti → paññāpetu nti (bjt) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | aggivessana evameva diṭṭheva → aggi-vessana evam eva diṭṭh eva (pts) | sāmaññaphalaṁ paññapetunti → sāmañña-phalaṁ paññāpetun ti (pts)
Nagi ar įmanoma, gerbiamas Agivėsana, panašiai nurodyti čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių?“

Evaṁ vutte, bhante, nigaṇṭho nāṭaputto maṁ etadavoca:
nigaṇṭho → nigaṇṭho nāṭaputto (sya-all, mr) | nāṭaputto → nātaputto (bj, pts) | nāṭaputto → nāta-putto (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Į tai, Garbusis, Nigantha Nataputa man pasakė štai ką:
‘idha, mahārāja, nigaṇṭho cātuyāmasaṁvarasaṁvuto hoti.
mahārāja → mahā-rāja (pts) | cātuyāmasaṁvarasaṁvuto → cātu-yāma-saṁvarasaṁvuto (pts)
„Štai, karaliau, Nigantha (Atrištasis) vadovaujasi keturlypiu susilaikymu.
Kathañca, mahārāja, nigaṇṭho cātuyāmasaṁvarasaṁvuto hoti?
kho → khosaddo natthi (sya-all: sī.) | kathañca mahārāja → kathañ ca mahā-rāja (pts) | cātuyāmasaṁvarasaṁvuto → cātu-yāmasaṁvara-saṁvuto (pts)
Ir kaip gi, karaliau, Nigantha vadovaujasi keturlypiu susilaikymu?
Idha, mahārāja, nigaṇṭho sabbavārivārito ca hoti, sabbavāriyutto ca, sabbavāridhuto ca, sabbavāriphuṭo ca.
sabbavārivārito → sabbavārīvārito (pts) | sabbavāriyutto → sabbavārīyuto (pts) | sabbavāridhuto → sabbavārīdhuto (pts) | sabbavāriphuṭo → sabbavārīphuṭṭho (pts) | sabbavāriphuṭoca → phuṭṭho (bj: PTS); phuḍo (bj: jainamāgadhī) | sabbavāriphuṭo → sabbavāripuṭṭho. yu. phuṭṭho (sya-all: sī.) | sabba-vārī-yuto → Sc yato; Bp Gr yutto. (pts note) | sabba-vārī-phuṭṭho → Scd puṭṭho; Smt puṭo; Bp phuṭo; Gr phuṭṭho (See 76 foll. and especially 80, and comp. M. i. 377). (pts note) | sabbavāriyutto → sabbavāriyuto (bjt) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | sabbavārivārito → sabbavārī-vārito (pts) | sabbavāridhuto → sabba-vārī-dhuto (pts)
Štai, karaliau, Nigantha susilaiko nuo visų vandenų, yra pasišventęs viso blogio vengimui, apsivalęs viso blogio vengimu, persismelkęs viso blogio vengimu.
Evaṁ kho, mahārāja, nigaṇṭho cātuyāmasaṁvarasaṁvuto hoti.
kho → khosaddo natthi (sya-all: sī.) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | cātuyāmasaṁvarasaṁvuto → cātu-yāma-saṁvara-saṁvuto (pts)
Štai taip, karaliau, Nigantha vadovaujasi keturlypiu susilaikymu.
Yato kho, mahārāja, nigaṇṭho evaṁ cātuyāmasaṁvarasaṁvuto hoti;
mahārāja → mahā-rāja (pts) | cātuyāmasaṁvarasaṁvuto → cātu-yāma-saṁvara-saṁvuto (pts)
Ir dėl to, karaliau, kad Nigantha vadovaujasi keturlypiu susilaikymu,
ayaṁ vuccati, mahārāja, nigaṇṭho gatatto ca yatatto ca ṭhitatto cā’ti.
nigaṇṭho → nigaṇṭho nāṭaputto (sya-all) | nigaṇṭho → nigaṇṭho nāṭaputto (cck: syā. ka.) | nāṭaputto → nāṭaputtoti pāṭho natthi (sya-all: sī.) | ca → Scmt kha (!). (pts note) | mahārāja → mahā-rāja (pts)
sakoma, kad Nigantha yra išsitobulinęs, susitvardęs ir įsitvirtinęs.“

Itthaṁ kho me, bhante, nigaṇṭho nāṭaputto sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno cātuyāmasaṁvaraṁ byākāsi.
nāṭaputto → nātaputto (bj, pts) | nāṭaputto → nāta-putto (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | cātuyāmasaṁvaraṁ byākāsi → cātu-yāma-saṁvaraṁ vyākāsi (pts)
Štai taip, Garbusis, man Nigantha Nataputa, būdamas paklaustas apie čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių, išaiškino keturlypį susilaikymą.
Seyyathāpi, bhante, ambaṁ vā puṭṭho labujaṁ byākareyya, labujaṁ vā puṭṭho ambaṁ byākareyya;
seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | byākareyya → vyākareyya (pts)
Panašiai, Garbusis, kaip žmogus paklaustas apie tai, koks yra mangas, aprašytų duonmedžio vaisių, ar paklaustas apie tai koks yra duonmedžio vaisius, aprašytų mangą,
evameva kho me, bhante, nigaṇṭho nāṭaputto sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno cātuyāmasaṁvaraṁ byākāsi.
me → (bj, sya-all, pts) | nāṭaputto → nātaputto (bj, pts) | evameva → evam eva (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | cātuyāmasaṁvaraṁ byākāsi → cātu-yāma-saṁvaraṁ vyākāsi (pts)
lygiai gi taip, Garbusis, man Nigantha Nataputa, paklaustas apie čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių, išaiškino keturlypį susilaikymą.
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi kathaṁ (pts)
Tuomet, Garbusis, taip pagalvojau:
‘kathañhi nāma mādiso samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā vijite vasantaṁ apasādetabbaṁ maññeyyā’ti.
kathañhi → kathaṁ hi (bjt, th) | maññeyyāti → maññeyyā ti (bjt) | kathañhi → hi (pts)
„Kaip toks kaip aš galėtų ir pamanyti prieštarauti atsiskyrėliui ar brahmanui gyvenančiam mano karalystėje?“
So kho ahaṁ, bhante, nigaṇṭhassa nāṭaputtassa bhāsitaṁ neva abhinandiṁ nappaṭikkosiṁ.
nāṭaputtassa → nātaputtassa (bj, pts) | neva → n eva (pts) | nappaṭikkosiṁ → na paṭikkosiṁ (pts)
Aš gi, Garbusis, ta Niganthos Nataputos kalba nei pasidžiaugiau, nei ją išpeikiau.
Anabhinanditvā appaṭikkositvā anattamano anattamanavācaṁ anicchāretvā tameva vācaṁ anuggaṇhanto anikkujjanto uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ.
pakkamiṁ → pakkāmiṁ (bj, sya-all) | anikkujjanto → anikkujjento (sya-all) | anattamanavācaṁ → anattamana-vācaṁ (pts) | tameva → tam eva (pts) | anuggaṇhanto → anugaṇhanto (pts) | uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ → uṭṭhāy āsanā pakkāmiṁ (pts)
Nepasidžiaugęs, neišpeikęs, būdamas nepatenkintas, žodžiais nepasitenkinimo neišreiškiau. Nepriimdamas tos kalbos ir neatmesdamas jos, atsistojau ir išėjau.

3.6. Sañcayabelaṭṭhaputtavāda3.6 Sančajos Belathaputos doktrina

Ekamidāhaṁ, bhante, samayaṁ yena sañcayo belaṭṭhaputto tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā sañcayena belaṭṭhaputtena saddhiṁ sammodiṁ.
sañcayo belaṭṭhaputto → sañjayo belaṭṭhiputto (bj); sañjayo velaṭṭhaputto (sya-all) | sañcayena belaṭṭhaputtena → sañjayena belaṭṭhiputtena (bj); sañjayena velaṭṭhaputtena (sya-all) | sañcayo belaṭṭhaputto tenupasaṅkamiṁ → sañjayo belaṭṭhiputto ten upasaṁkamiṁ (pts) | sañcayena → sañjayena (pts) | belaṭṭhiputto → belaṭṭhaputto (bj: katthaci) | velaṭṭhaputto → velaṭṭhiputto (sya-all: sī.) | ekamidāhaṁ → ekam idāhaṁ (pts) | sañcayo belaṭṭhaputto tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā sañcayena belaṭṭhaputtena → sañjayo belaṭṭhi-putto ten upasaṁkamiṁ upasaṁkamitvā sañjayena belaṭṭha-puttena (pts)
Štai vieną kartą, Garbusis, nuėjau pas Sančają Bėlathaputą, atėjęs apsikeičiau su juo mandagiais sveikinimais.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁ. Ekamantaṁ nisinno kho ahaṁ, bhante, sañcayaṁ belaṭṭhaputtaṁ etadavocaṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | sañcayaṁ belaṭṭhaputtaṁ → sañjayaṁ belaṭṭhiputtaṁ (bj); sañjayaṁ velaṭṭhaputtaṁ (sya-all) | sañcayaṁ belaṭṭhaputtaṁ etadavocaṁ → sañjayaṁ belaṭṭhiputtaṁ etad avoca (pts) | ekamantaṁ → ekam antaṁ (pts) | sañcayaṁ belaṭṭhaputtaṁ etadavocaṁ → sañjayaṁ belaṭṭhi-puttaṁ etad avoca (pts)
Apsikeitęs mandagiais sveikinimais ir draugiškais žodžiais atsisėdau iš šono. Sėdėdamas taip iš šono, Garbusis, pasakiau Sančajai Bėlathaputai štai ką:
‘yathā nu kho imāni, bho sañcaya, puthusippāyatanāni …pe…
sañcaya → sañjaya (bj, sya-all, pts) | puthusippāyatanāni → puthusippāyatanāni seyyathīdaṁ hatthārohā (bj, pts) | sañcaya puthusippāyatanāni → sañjaya puthu-sippāyatanāni seyyathīdaṁ hatthārohā (pts)
„Na gi yra, gerbiamas Sančaja, įvairių amatų žmonės…
sakkā nu kho, bho sañcaya, evameva diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetun’ti?
sañcaya → sañjaya (bj, sya-all) | paññapetunti → paññāpetunti (bj, pts) | paññapetunti → paññāpetu nti (bjt) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | sañcaya evameva diṭṭheva → sañjaya evam eva diṭṭh eva (pts) | sāmaññaphalaṁ paññapetunti → sāmañña-phalaṁ paññāpetun ti (pts)
Nagi ar įmanoma, gerbiamas Sančaja, panašiai nurodyti čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių?“

Evaṁ vutte, bhante, sañcayo belaṭṭhaputto maṁ etadavoca:
sañcayo belaṭṭhaputto → sañjayo belaṭṭhiputto (bj, pts); sañjayo velaṭṭhaputto (sya-all) | sañcayo belaṭṭhaputto → sañjayo belaṭṭhi-putto (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Į tai, Garbusis, Sančaja Bėlathaputa man pasakė štai ką:
‘atthi paro lokoti iti ce maṁ pucchasi, atthi paro lokoti iti ce me assa, atthi paro lokoti iti te naṁ byākareyyaṁ.
te naṁ → tena (sya-all) | maṁ → taṁ (pts) | byākareyyaṁ evantipi → vyākareyyaṁ evam pi (pts) | tena → te naṁ (sya-all note) | lokoti → loko ti (bjt, pts)
„Jei manęs paklaustum, ar yra kitas pasaulis, ir aš manyčiau, kad kitas pasaulis yra, pasakyčiau, kad kitas pasaulis yra.
Evantipi me no, tathātipi me no, aññathātipi me no, notipi me no, no notipi me no.
aññathātipi me no notipi → aññathā ti pi (pts) | notipi → ti pi (pts) | notipi → no tipi (bjt) | tathātipi → tathā ti pi (pts)
Bet aš nemanau nei taip, nemanau nei panašiai, nemanau nei kitaip, nemanau nei, kad ne taip, nemanau nei, kad ne ne taip.
Natthi paro loko …pe…
loko → lokoti (bj) | pe → spelled out in full (pts) | + → ti (pts)
Jei manęs paklaustum, ar nėra kito pasaulio…
atthi ca natthi ca paro loko …pe…
paro loko → paroloko (bjt) | + → neva (th) | natthi → n atthi (pts)
ar yra ir nėra kito pasaulio…
nevatthi na natthi paro loko …pe…
nevatthi → atthi (th) | nevatthi → n ev atthi (pts) | natthi → n atthi (pts)
ar nei yra, nei nėra kito pasaulio…
atthi sattā opapātikā …pe…ar yra savaime gimusios būtybės… natthi sattā opapātikā …pe…
natthi → n atthi (pts)
ar nėra savaime gimusių būtybių…
atthi ca natthi ca sattā opapātikā …pe…
+ → neva (th) | natthi → n atthi (pts)
ar yra ir nėra savaime gimusių būtybių…
nevatthi na natthi sattā opapātikā …pe…
nevatthi → atthi (th) | nevatthi → n ev atthi (pts) | natthi → n atthi (pts)
ar nei yra, nei nėra savaime gimusių būtybių…
atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko …pe…
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, sya-all, pts) | pe → spelled out in full (th) | + → iti tena byākareyyaṁ (th) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts)
ar geri ir blogi veiksmai duoda vaisių, rezultatų…
natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko …pe…
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj) | natthi sukatadukkaṭānaṁ → n atthi sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts)
ar geri ir blogi veiksmai neduoda vaisių, rezultatų…
atthi ca natthi ca sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko …pe…
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, sya-all, pts) | + → neva (th) | natthi → n atthi (pts) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts)
ar geri ir blogi veiksmai ir duoda, ir neduoda vaisių, rezultatų…
nevatthi na natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko …pe…
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, sya-all) | nevatthi → atthi (th) | nevatthi → n ev atthi (pts) | natthi sukatadukkaṭānaṁ → n atthi sukaṭa-dukkaṭānaṁ (pts)
ar geri ir blogi veiksmai nei duoda, nei neduoda vaisių, rezultatų…
hoti tathāgato paraṁ maraṇā …pe…
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
ar Tathagata egzistuoja po mirties…
na hoti tathāgato paraṁ maraṇā …pe…
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
ar Tathagata neegzistuoja po mirties…
hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā …pe…
+ → hoti (bjt, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | paraṁ → param (pts)
ar Tathagata ir egzistuoja, ir neegzistuoja po mirties…
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti iti ce maṁ pucchasi, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti iti ce me assa, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti iti te naṁ byākareyyaṁ.
na → (bj) | te naṁ → tena (sya-all) | byākareyyaṁ evantipi → vyākareyyaṁ evam pi (pts) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇā ti (bjt) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | neva → n eva (pts) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
Jei manęs paklaustum, ar Tathagata nei egzistuoja, nei neegzistuoja po mirties, ir aš manyčiau, kad Tathagata nei egzistuoja, nei neegzistuoja po mirties, pasakyčiau, kad Tathagata nei egzistuoja, nei neegzistuoja po mirties.
Evantipi me no, tathātipi me no, aññathātipi me no, notipi me no, no notipi me no’ti.
aññathātipi me no notipi → aññathā ti pi (pts) | notipi → ti pi (pts) | tathātipi → tathā ti pi (pts) | notipi → no ti pi (pts) | noti → no ti (pts)
Bet aš nemanau nei taip, nemanau nei panašiai, nemanau nei kitaip, nemanau nei, kad ne taip, nemanau nei, kad ne ne taip.“

Itthaṁ kho me, bhante, sañcayo belaṭṭhaputto sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno vikkhepaṁ byākāsi.
sañcayo belaṭṭhaputto → sañjayo belaṭṭhiputto (bj, pts); sañjayo velaṭṭhaputto (sya-all) | sañcayo belaṭṭhaputto → sañjayo belaṭṭhi-putto (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | byākāsi → vyākāsi (pts)
Štai taip, Garbusis, man Sančaja Bėlathaputa, būdamas paklaustas apie čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių, atsakė išsisukinėjimu.
Seyyathāpi, bhante, ambaṁ vā puṭṭho labujaṁ byākareyya, labujaṁ vā puṭṭho ambaṁ byākareyya;
seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | byākareyya → vyākareyya (pts)
Panašiai, Garbusis, kaip žmogus paklaustas apie tai, koks yra mangas, aprašytų duonmedžio vaisių, ar paklaustas apie tai koks yra duonmedžio vaisius, aprašytų mangą,
evameva kho me, bhante, sañcayo belaṭṭhaputto sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno vikkhepaṁ byākāsi.
me → (bj, sya-all) | sañcayo belaṭṭhaputto → sañjayo belaṭṭhiputto (bj, pts); sañjayo velaṭṭhaputto (sya-all) | evameva → evam eva (pts) | sañcayo belaṭṭhaputto → sañjayo belaṭṭhi-putto (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | byākāsi → vyākāsi (pts)
lygiai gi taip, Garbusis, man Pakudha Kačajana, paklaustas apie čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių, atsakė išsisukinėjimu.
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
Tuomet, Garbusis, taip pagalvojau:
‘ayañca imesaṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ sabbabālo sabbamūḷho.
ayañca → ayañ ca (pts) | sabbabālo sabbamūḷho → sabba-bālo sabba-mūḷho kathaṁ (pts)
„Šis yra pats kvailiausias, labiausiai paklydęs iš visų šių atsiskyrėlių ir brahmanų.
Kathañhi nāma sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ puṭṭho samāno vikkhepaṁ byākarissatī’ti.
kathañhi → kathaṁ hi (bjt, th) | byākarissatīti → byākarissatī ti (bjt) | kathañhi → hi (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | byākarissatīti → vyākarissatīti (pts)
Kaip jis gali atsakyti išsisukinėjimu būdamas paklaustas apie atsiskyrimo vaisių?“
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi kathaṁ (pts)
Tuomet, Garbusis, taip pagalvojau:
‘kathañhi nāma mādiso samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā vijite vasantaṁ apasādetabbaṁ maññeyyā’ti.
kathañhi → kathaṁ hi (bjt) | maññeyyāti → maññeyyā ti (bjt) | kathañhi → hi (pts)
„Kaip toks kaip aš galėtų ir pamanyti prieštarauti atsiskyrėliui ar brahmanui gyvenančiam mano karalystėje?“
So kho ahaṁ, bhante, sañcayassa belaṭṭhaputtassa bhāsitaṁ neva abhinandiṁ nappaṭikkosiṁ.
sañcayassa belaṭṭhaputtassa → sañjayassa belaṭṭhiputtassa (bj, pts); sañjayassa velaṭṭhaputtassa (sya-all) | sañcayassa belaṭṭhaputtassa → sañjayassa belaṭṭhi-puttassa (pts) | neva → n eva (pts) | nappaṭikkosiṁ → na paṭikkosiṁ (pts)
Aš gi, Garbusis, ta Sančajos Belathaputos kalba nei pasidžiaugiau, nei ją išpeikiau.
Anabhinanditvā appaṭikkositvā anattamano anattamanavācaṁ anicchāretvā tameva vācaṁ anuggaṇhanto anikkujjanto uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ.
anikkujjanto → anikkujjento (sya-all) | pakkamiṁ → pakkāmiṁ (sya-all) | anattamanavācaṁ → anattamana-vācaṁ (pts) | tameva → tam eva (pts) | anuggaṇhanto → anugaṇhanto (pts) | uṭṭhāyāsanā pakkamiṁ → uṭṭhāy āsanā pakkāmiṁ (pts)
Nepasidžiaugęs, neišpeikęs, būdamas nepatenkintas, žodžiais nepasitenkinimo neišreiškiau. Nepriimdamas tos kalbos ir neatmesdamas jos, atsistojau ir išėjau.

4. Sāmaññaphala4. Atsiskyrimo vaisiai

4.1. Paṭhamasandiṭṭhikasāmaññaphala4.1 Pirmasis čia ir dabar regimas atsiskyrimo vaisius

Sohaṁ, bhante, bhagavantampi pucchāmi:
sohaṁ → so haṁ (pts) | bhagavantampi → bhagavantam pi (pts)
Tai, Garbusis, Palaimintojo taip pat klausiu:
‘yathā nu kho imāni, bhante, puthusippāyatanāni
puthusippāyatanāni → puthu-sippāyatanāni (pts)
„Na gi yra, Garbusis, įvairių amatų žmonės,
seyyathidaṁ—hatthārohā assārohā rathikā dhanuggahā celakā calakā piṇḍadāyakā uggā rājaputtā pakkhandino mahānāgā sūrā cammayodhino dāsikaputtā
piṇḍadāyakā → piṇḍadāvikā (pts) | dāsikaputtā → dāsakaputtā (pts) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | piṇḍadāyakā → piṇḍadāyikā (th) | piṇḍadāyakā → piṇḍa-dāvikā (pts) | cammayodhino dāsikaputtā → camma-yodhino dāsaka-puttā (pts)
tokie kaip: dramblių dresuotojai, arklių dresuotojai, kavalerijos kariai, lankininkai, vėliavnešiai, maršalai, atsakingieji už proviziją, didieji karininkai, žvalgai, narsuoliai, herojai, šarvuoti raiteliai, vergai,
āḷārikā kappakā nhāpakā sūdā mālakārā rajakā pesakārā naḷakārā kumbhakārā gaṇakā muddikā, yāni vā panaññānipi evaṅgatāni puthusippāyatanāni, te diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sippaphalaṁ upajīvanti,
mālakārā → mālākārā (cck, sya-all) | naḷakārā → nalakārā (sya-all) | nhāpakā sūdā mālakārā → nahāpakā sudā mālākārā (pts) | evaṅgatāni → evaṁgatāni (my, th, ms2005) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | nhāpakā sūdā mālakārā → nahāpakā sudā mālā-kārā (pts) | pesakārā naḷakārā kumbhakārā → pesa-kārā naḷa-kārā kumbha-kārā (pts) | panaññānipi evaṅgatāni puthusippāyatanāni → pan aññāni pi evaṁgatāni puthu-sippāyatanāni (pts) | diṭṭheva → diṭṭh eva (pts) | sippaphalaṁ → sippa-phalaṁ (pts)
virėjai, kirpėjai, pirtininkai, konditeriai, vainikų pynėjai, skalbėjai, audėjai, krepšių pynėjai, puodžiai, matematikai, buhalteriai ir kiti panašaus pobūdžio amatininkai. Jie pragyvena iš čia ir dabar matomų tų amatų vaisių.
te tena attānaṁ sukhenti pīṇenti, mātāpitaro sukhenti pīṇenti, puttadāraṁ sukhenti pīṇenti, mittāmacce sukhenti pīṇenti, samaṇabrāhmaṇesu uddhaggikaṁ dakkhiṇaṁ patiṭṭhapenti sovaggikaṁ sukhavipākaṁ saggasaṁvattanikaṁ.
pīṇenti → piṇenti (sya-all) | patiṭṭhapenti → patiṭṭhāpenti (sya-all, pts) | mātāpitaro → mātā-pitaro (pts) | puttadāraṁ → putta-dāraṁ (pts) | sukhavipākaṁ saggasaṁvattanikaṁ → sukha-vipākaṁ sagga-saṁvattanikaṁ (pts)
Taip jie neša laimę ir džiaugsmą sau, neša laimę ir džiaugsmą tėvams, neša laimę ir džiaugsmą žmonai ir vaikams, neša laimę ir džiaugsmą draugams. Jie rengia pakeliančius dovanų atnašavimus atsiskyrėliams ir brahmanams – vedančius į dangiškus pasaulius, duodančius palaimingus rezultatus, atgimimą danguje.
Sakkā nu kho, bhante, evameva diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetun’”ti?
kho → kho me (bj, cck, pts) | paññapetunti → paññāpetunti (bj, pts) | paññapetunti → paññāpetu nti (bjt) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | evameva diṭṭheva → evam eva diṭṭh eva (pts) | sāmaññaphalaṁ paññapetunti → sāmañña-phalaṁ paññāpetun ti (pts)
Nagi ar įmanoma, Garbusis, panašiai nurodyti čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių?“

“Sakkā, mahārāja.
mahārāja → nu kho mahā-rāja (pts)
„Įmanoma, karaliau.
Tena hi, mahārāja, taññevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya, tathā naṁ byākareyyāsi.
naṁ → taṁ (sya-all) | naṁ → Bp Gr taṁ (below 37 Bp naṁ). (pts note) | tena hi → tenahi (th) | mahārāja taññevettha → mahā-rāja taṁ yev ettha (pts) | byākareyyāsi → vyākareyyāsi (pts)
Bet paklausiu, karaliau, tavęs kai ko atgal. Kaip tau atrodo tinkama, taip ir atsakyki.
Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | mahārāja → mahā-rāja (pts)
Kaip manai, karaliau,
idha te assa puriso dāso kammakāro pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī mukhullokako.
mukhullokako → mukhullokiko (sya-all, km, mr) | kammakāro → kammakaro (bj, sya-all, pts) | kammakāro → kammakaro (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | mukhullokako → mukhullokiko (cck: syā. kaṁ. ka.) | mukhullokiko → mukhullokako (sya-all: sī.) | mukhullokako → Bp Gr ullokiko (three times). (pts note) | kiṅkārapaṭissāvī → kiṁkārapaṭissāvī (th, ms2005) | kammakāro → kamma-karo (pts) | pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī → pacchā-nipātī kiṁ-kārapaṭissāvī manāpa-cārī piya-vādī (pts)
štai, vienas žmogus būtų tavo vergas ar darbuotojas. Jis keltųsi anksčiau tavęs, eitų miegoti vėliau tavęs, darytų tai, ką lieptas, maloniai elgtųsi, tartų mielus žodžius, nuolat stebėtų, ar esi patenkintas.
Tassa evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
Jis taip pagalvotų:
‘acchariyaṁ, vata bho, abbhutaṁ, vata bho, puññānaṁ gati, puññānaṁ vipāko.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)
„Kokie nuostabūs, kokie stulbinantys nuopelningų veiksmų keliai, nuopelningų veiksmų vaisiai!
Ayañhi rājā māgadho ajātasattu vedehiputto manusso; ahampi manusso.
ayañhi → ayaṁ hi (bjt, th, pts) | ahampi → ahaṁpi (th) | vedehiputto → vedehi-putto (pts) | ahampi → aham pi (pts)
Juk šis Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa yra žmogus, aš irgi esu žmogus.
Ayañhi rājā māgadho ajātasattu vedehiputto pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti, devo maññe.
samaṅgībhūto → samaṅgibhūto (pts) | ayañhi → ayaṁ hi (bjt, th, pts) | vedehiputto → vedehi-putto (pts) | kāmaguṇehi → kāma-guṇehi (pts) | samaṅgībhūto → samaṅgi-bhūto (pts)
Juk šis Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa turi penkias jusles maloninančius objektus, yra apdovanotas, aprūpintas jais, linksminasi, aš manyčiau, lyg dievas.
Ahaṁ panamhissa dāso kammakāro pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī mukhullokako.
kammakāro → kammakaro (bj, sya-all, pts) | mukhullokako → mukhullokiko (sya-all) | panamhissa → ahaṁ panamhassātipi pāṭho (sya-all note) | ahaṁ panamhissa → ahampanamhissa (bjt) | kiṅkārapaṭissāvī → kiṁkārapaṭissāvī (th, ms2005) | ahaṁ panamhissa → aham pan amhi ssa (pts) | kammakāro → kamma-karo (pts) | pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī → pacchā-nipātī kiṁ-kāra-paṭissāvī manāpa-cārī piya-vādī (pts)
Bet aš gi esu jo vergas, darbuotojas. Keliuosi anksčiau, einu miegoti vėliau, darau tai, ką lieptas, maloniai elgiuosi, tariu mielus žodžius, nuolat stebiu, ar jis yra patenkintas.
So vatassāhaṁ puññāni kareyyaṁ.
vatassāhaṁ → vat assāhaṁ (pts)
Tikrai turėčiau daryti nuopelningus veiksmus.
Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ kesamassuṁ → yan nūnāhaṁ kesa-massuṁ (pts) | pabbajeyyanti → pabbajeyyan ti (pts)
Kodėl man nenusiskutus plaukų, neapsirengus geltonais apdarais ir nežengus priekin iš namų į gyvenimą be namų?!“

So aparena samayena kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyya.
kesamassuṁ → kesa-massuṁ (pts)
Po kurio laiko, nusiskutęs plaukus, apsirengęs geltonais apdarais, jis žengtų priekin iš namų į gyvenimą be namų.
So evaṁ pabbajito samāno kāyena saṁvuto vihareyya, vācāya saṁvuto vihareyya, manasā saṁvuto vihareyya, ghāsacchādanaparamatāya santuṭṭho, abhirato paviveke.
santuṭṭho → saṇṭhito (sya-all: sī.) | ghāsacchādanaparamatāya → ghāsacchādana-paramatāya (pts)
Taip palikęs pasaulietinį gyvenimą, jis gyventų sulaikydamas kūną, gyventų sulaikydamas kalbą, gyventų sulaikydamas protą, būtų pasitenkinęs paprasčiausiu maistu ir drabužiais, džiaugtųsi vienuma.
Tañce te purisā evamāroceyyuṁ:
tañce te → tañceke (sya-all) | tañceke → tañce te (sya-all: sī.) | Taṁ → All MSS. ṁ. (pts note) | tañce → taṁ ce (my, pts) | evamāroceyyuṁ → evam āroceyyuṁ (pts)
Ir jei tau žmonės apie jį praneštų:
‘yagghe, deva, jāneyyāsi, yo te so puriso dāso kammakāro pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī mukhullokako;
deva, jāneyyāsi, yo te so puriso → yo te puriso (bj, pts1ed, mr) | kammakāro → kammakaro (bj, sya-all, pts) | mukhullokako → mukhullokiko (sya-all) | so → (pts) | puriso → yo te puriso (cck: sī. ka.) | kiṅkārapaṭissāvī → kiṁkārapaṭissāvī (th, ms2005) | pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī → pacchā-nipātī kiṁkāra-paṭissāvī manāpa-cārī piya-vādī (pts)
„O, jūsų didenybe, turėtumėte žinoti, žmogus, kuris buvo jūsų vergas ar darbuotojas, kuris kėlėsi anksčiau jūsų, ėjo miegoti vėliau jūsų, darė tai, ką lieptas, maloniai elgėsi, tarė mielus žodžius, nuolat stebėjo, ar esate patenkintas,
so, deva, kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito.
kesamassuṁ → kesa-massuṁ (pts)
jis, didenybė, nusiskutęs plaukus, apsirengęs geltonais apdarais, žengė priekin iš namų į gyvenimą be namų.
So evaṁ pabbajito samāno kāyena saṁvuto viharati, vācāya saṁvuto viharati, manasā saṁvuto viharati, ghāsacchādanaparamatāya santuṭṭho, abhirato paviveke’ti.
ghāsacchādanaparamatāya → ghāsacchādana-paramatāya (pts) | paviveketi → paviveke ti (pts)
Taip palikęs pasaulietinį gyvenimą, jis gyvena sulaikydamas kūną, gyvena sulaikydamas kalbą, gyvena sulaikydamas protą, yra pasitenkinęs paprasčiausiu maistu ir drabužiais, džiaugiasi vienuma.“
Api nu tvaṁ evaṁ vadeyyāsi:
api nu → apinu (th)
Ar tu tuomet sakytumei:
‘etu me, bho, so puriso, punadeva hotu dāso kammakāro pubbuṭṭhāyī pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī mukhullokako’”ti?
kammakāro → kammakaro (bj, sya-all, pts) | mukhullokakoti no hetaṁ → mukhullokikoti nohetaṁ (sya-all) | kiṅkārapaṭissāvī → kiṁkārapaṭissāvī (th, ms2005) | punadeva → punad eva (pts) | kammakāro → kamma-karo (pts) | pacchānipātī kiṅkārapaṭissāvī manāpacārī piyavādī mukhullokakoti → pacchā-nipātī kiṁ-kāra-paṭissāvī manāpa-cārī piya-vādī mukhullokako ti (pts)
„Tegul tas žmogus ateina pas mane, tegul ir vėl jis būna vergu, darbuotoju, kuris keliasi anksčiau manęs, eina miegoti vėliau manęs, daro tai, ką lieptas, maloniai elgiasi, taria mielus žodžius, nuolat stebi, ar esu patenkintas!“?

“No hetaṁ, bhante.
no hetaṁ → nohetaṁ (th) | hetaṁ → h etaṁ (pts)
„Ne, Garbusis.
Atha kho naṁ mayameva abhivādeyyāmapi, paccuṭṭheyyāmapi, āsanenapi nimanteyyāma, abhinimanteyyāmapi naṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi, dhammikampissa rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidaheyyāmā”ti.
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi (bjt) | atha kho → athakho (th) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi dhammikampissa → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi dhammikaṁpissa (th) | mayameva abhivādeyyāmapi paccuṭṭheyyāmapi āsanenapi → mayam eva abhivādeyyāma pi paccuṭṭheyyāma pi āsanena pi (pts) | abhinimanteyyāmapi → abhinimanteyyāma pi (pts) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi dhammikampissa rakkhāvaraṇaguttiṁ → cīvara-piṇḍapātasenāsana-gilāna-paccaya-bhesajja-parikkhārehi dhammikam pi ssa rakkhāvaraṇa-guttiṁ (pts)
Priešingai, mes jį ir pagerbtume, ir atsikeltume pasveikindami, ir paruoštume vietą atsisėsti, ir padovanotume jam tokių būtinybių kaip apdarai, maistas, būstas, vaistai, ir parūpintume tinkama apsaugą, prieglobstį ir pastogę.“

“Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts)
„Kaip manai, karaliau,
yadi evaṁ sante hoti vā sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ no vā”ti?
vāti → vā ti (bjt, pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts)
tokiu atveju ar yra čia ir dabar regimas atsiskyrimo vaisius, ar ne?“

“Addhā kho, bhante, evaṁ sante hoti sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalan”ti.
sāmaññaphalanti → sāmaññaphalaṁti (bjt) | sāmaññaphalanti → sāmañña-phalan ti (pts)
„Kaip gi, Garbusis, tokiu atveju yra čia ir dabar regimas atsiskyrimo vaisius.“

“Idaṁ kho te, mahārāja, mayā paṭhamaṁ diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññattan”ti.
diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | diṭṭheva → diṭṭh eva (pts) | sāmaññaphalaṁ paññattanti → sāmañña-phalaṁ paññattan ti (pts)
„Štai gi, karaliau, nurodžiau tau pirmąjį čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių.“

4.2. Dutiyasandiṭṭhikasāmaññaphala4.2 Antrasis čia ir dabar regimas atsiskyrimo vaisius

“Sakkā pana, bhante, aññampi evameva diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetun”ti?
paññapetunti → paññāpetunti (bj, pts) | paññapetunti → paññāpetu nti (bjt) | aññampi → aññaṁpi (th) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | aññampi evameva diṭṭheva → aññam pi evam eva diṭṭh eva (pts) | sāmaññaphalaṁ paññapetunti → sāmañña-phalaṁ paññāpetun ti (pts)
„Nagi ar įmanoma, Garbusis, panašiai nurodyti kitą čia pat ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių?“

“Sakkā, mahārāja.
mahārāja → mahā-rāja (pts)
„Įmanoma, karaliau.
Tena hi, mahārāja, taññevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya, tathā naṁ byākareyyāsi.
tena hi → tenahi (th) | mahārāja taññevettha → mahā-rāja taṁ yev ettha (pts) | byākareyyāsi → vyākareyyāsi (pts)
Bet paklausiu, karaliau, tavęs kai ko atgal. Kaip tau atrodo tinkama, taip ir atsakyki.
Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja,
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts)
Kaip manai, karaliau,
idha te assa puriso kassako gahapatiko karakārako rāsivaḍḍhako.
karakārako → kārakārako (bj, sya-all, pts) | karakārako rāsivaḍḍhako → kāra-kārako rāsi-vaḍḍhako (pts)
štai, turėtum žmogų žemdirbį, namų savininką, darbininką, dauginantį tavo turtus.
Tassa evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
Jis taip pagalvotų:
‘acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho, puññānaṁ gati, puññānaṁ vipāko.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all) | puññānaṁ gati puññānaṁ vipāko → ayaṁ hi (pts)
„Kokie nuostabūs, kokie stulbinantys nuopelningų veiksmų keliai, nuopelningų veiksmų vaisiai!
Ayañhi rājā māgadho ajātasattu vedehiputto manusso, ahampi manusso.
ayañhi → ayaṁ hi (bjt, th) | vedehiputto → vedehi-putto (pts) | ahampi → aham pi (pts)
Juk šis Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa yra žmogus, aš irgi esu žmogus.
Ayañhi rājā māgadho ajātasattu vedehiputto pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti, devo maññe.
samaṅgībhūto → samaṅgibhūto (pts) | ayañhi → ayaṁ hi (bjt, th, pts) | vedehiputto → vedehi-putto (pts) | samaṅgībhūto → samaṅgi-bhūto (pts)
Juk šis Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa turi penkias jusles maloninančius objektus, yra apdovanotas, aprūpintas jais, linksminasi, aš manyčiau, lyg dievas.
Ahaṁ panamhissa kassako gahapatiko karakārako rāsivaḍḍhako.
karakārako → kārakārako (bj, sya-all, pts) | ahaṁ panamhissa → ahampanamhissa (bjt) | ahaṁ panamhissa → aham pan amhi ssa (pts) | karakārako rāsivaḍḍhako → kāra-kārako rāsi-vaḍḍhako (pts)
Bet aš gi esu jo žmogus žemdirbys, namų savininkas, darbininkas, dauginantis (jo) turtus.
So vatassāhaṁ puññāni kareyyaṁ.
vatassāhaṁ → assāhaṁ (pts)
Tikrai turėčiau daryti nuopelningus veiksmus.
Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | pabbajeyyanti → pabbajeyyan ti (pts)
Kodėl man nenusiskutus plaukų, neapsirengus geltonais apdarais ir nežengus priekin iš namų į gyvenimą be namų!“

So aparena samayena appaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya mahantaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya, appaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya mahantaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyya.
bhogakkhandhaṁ → bhogākkhandhaṁ (pts) | bhogakkhandhaṁ → bhoga-kkhandhaṁ (pts) | appaṁ → appam (pts) | ñātiparivaṭṭaṁ → ñāti-parivaṭṭaṁ (pts) | kesamassuṁ → kesa-massuṁ (pts)
Po kurio laiko palikęs ar tai mažą, ar tai didelę turtų masę, palikęs ar tai mažą, ar tai didelį giminių ratą, nusiskutęs plaukus, apsirengęs geltonais apdarais, jis žengtų priekin iš namų į gyvenimą be namų.
So evaṁ pabbajito samāno kāyena saṁvuto vihareyya, vācāya saṁvuto vihareyya, manasā saṁvuto vihareyya, ghāsacchādanaparamatāya santuṭṭho, abhirato paviveke.
manasā saṁvuto → manasā-saṁvuto (pts) | ghāsacchādanaparamatāya → ghāsacchādana-paramatāya (pts)
Taip palikęs pasaulietinį gyvenimą, jis gyventų sulaikydamas kūną, gyventų sulaikydamas kalbą, gyventų sulaikydamas protą, būtų pasitenkinęs paprasčiausiu maistu ir drabužiais, džiaugtųsi vienuma.
Tañce te purisā evamāroceyyuṁ:
tañce te → tañceke (sya-all) | tañce → taṁ ce (my, bjt, pts) | evamāroceyyuṁ → evam āroceyyuṁ (pts)
Ir jei tau žmonės apie jį praneštų:
‘yagghe, deva, jāneyyāsi, yo te so puriso kassako gahapatiko karakārako rāsivaḍḍhako;
deva, jāneyyāsi, yo te so puriso → yo te puriso (bj, pts1ed) | karakārako → kārakārako (bj, sya-all, pts) | so → (pts) | puriso → yo te puriso (cck: sī.) | karakārako rāsivaḍḍhako → kārakārako rāsi-vaḍḍhako (pts)
„O, jūsų didenybe, turėtumėte žinoti, kad jūsų buvęs žmogus žemdirbys, namų savininkas, darbininkas, dauginęs jūsų turtus,
so deva kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito.
kesamassuṁ → kesa-massuṁ (pts)
jis, didenybė, nusiskutęs plaukus, apsirengęs geltonais apdarais, žengė priekin iš namų į gyvenimą be namų.
So evaṁ pabbajito samāno kāyena saṁvuto viharati, vācāya saṁvuto viharati, manasā saṁvuto viharati, ghāsacchādanaparamatāya santuṭṭho, abhirato paviveke’ti.
ghāsacchādanaparamatāya → ghāsacchādana-paramatāya (pts) | paviveketi → paviveke ti (pts)
Taip palikęs pasaulietinį gyvenimą, jis gyvena sulaikydamas kūną, gyvena sulaikydamas kalbą, gyvena sulaikydamas protą, yra pasitenkinęs paprasčiausiu maistu ir drabužiais, džiaugiasi vienuma.“
Api nu tvaṁ evaṁ vadeyyāsi:
api nu → apinu (th)
Ar tuomet sakytumei:
‘etu me, bho, so puriso, punadeva hotu kassako gahapatiko karakārako rāsivaḍḍhako’”ti?
karakārako → kārakārako (bj, sya-all) | karakārako rāsivaḍḍhakoti → kārakārako rāsivaḍḍhako ti (pts) | punadeva → punad eva (pts) | karakārako rāsivaḍḍhakoti → kāra-kārako rāsivaḍḍhako ti (pts)
„Tegul tas žmogus ateina pas mane, tegul ir vėl būna žemdirbiu, namų savininku, darbininku, dauginančiu mano turtus.“?“

“No hetaṁ, bhante.
hetaṁ → h etaṁ (pts)
„Ne, Garbusis.
Atha kho naṁ mayameva abhivādeyyāmapi, paccuṭṭheyyāmapi, āsanenapi nimanteyyāma, abhinimanteyyāmapi naṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi, dhammikampissa rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidaheyyāmā”ti.
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi (bjt) | atha kho → athakho (th) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi dhammikampissa → cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārehi dhammikaṁpissa (th) | mayameva abhivādeyyāmapi paccuṭṭheyyāmapi āsanenapi → mayam eva abhivadeyyāma pi paccuṭṭheyyāma pi āsanena pi (pts) | abhinimanteyyāmapi → abhinimanteyyāma pi (pts) | cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārehi dhammikampissa rakkhāvaraṇaguttiṁ → cīvara-piṇḍapātasenāsana-gilāna-paccaya-bhesajja-parikkhārehi dhammikam pi ssa rakkhā-varaṇa-guttiṁ (pts)
Priešingai, mes jį ir pagerbtume, ir atsikeltume pasveikindami, ir paruoštume vietą atsisėsti, ir padovanotume jam tokių būtinybių kaip apdarai, maistas, būstas, vaistai, ir parūpintume tinkama apsaugą, prieglobstį ir pastogę.“

“Taṁ kiṁ maññasi, mahārāja?
kiṁ maññasi → kimmaññasi (bjt) | kiṁ → kim (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts)
„Kaip manai, karaliau,
Yadi evaṁ sante hoti vā sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ no vā”ti?
vāti → vā ti (bjt, pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts)
tokiu atveju ar yra čia ir dabar regimas atsiskyrimo vaisius, ar ne?“

“Addhā kho, bhante, evaṁ sante hoti sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalan”ti.
+ → maṁ (pts) | sāmaññaphalanti → sāmañña-phalan ti (pts)
„Kaip gi, Garbusis, tokiu atveju yra čia ir dabar regimas atsiskyrimo vaisius.“

“Idaṁ kho te, mahārāja, mayā dutiyaṁ diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññattan”ti.
mayā → (pts) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | mahārāja mayā → mahā-rāja (pts) | diṭṭheva → diṭṭh eva (pts) | sāmaññaphalaṁ paññattanti → sāmañña-phalaṁ paññattan ti (pts)
„Štai gi, karaliau, nurodžiau tau antrąjį čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių.“

4.3. Paṇītatarasāmaññaphala4.3 Puikesnis atsiskyrimo vaisius

“Sakkā pana, bhante, aññampi diṭṭheva dhamme sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ paññapetuṁ imehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañcā”ti?
paññapetuṁ → paññāpetuṁ (bj, pts) | paṇītatarañcāti → paṇītatarañcā ti (bjt) | aññampi diṭṭheva → aññaṁpi diṭṭhe va (th) | aññampi diṭṭheva → aññam pi diṭṭh eva (pts) | sāmaññaphalaṁ paññapetuṁ → sāmañña-phalaṁ paññāpetuṁ (pts) | sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañcāti → sāmaññā-phalehi abhikkantatarañ ca paṇītatarañ cāti (pts)
„Nagi ar įmanoma, Garbusis, panašiai nurodyti kitą čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių, kuris būtų nuostabesnis ir puikesnis už šiuos čia ir dabar regimus atsiskyrimo vaisius?“

“Sakkā, mahārāja.
mahārāja → mahā-rāja (pts)
„Įmanoma, karaliau.
Tena hi, mahārāja, suṇohi, sādhukaṁ manasi karohi, bhāsissāmī”ti.
suṇohi → suṇāhi (sya-all) | suṇāhi → suṇohīti vā pāṭho (sya-all: sī.) | tena hi → tenahi (th) | manasi karohi → manasikarohi (th, pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts)
Taigi, karaliau, klausyki, sutelki visą dėmesį, kalbėsiu.“

“Evaṁ, bhante”ti kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto bhagavato paccassosi.
rājā → mahārājā (sya-all: sī.) | bhanteti → bhante ti (pts)
„Taip, Garbusis,“ – atsakė Palaimintajam Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa.

Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Palaimintasis štai ką pasakė:

“idha, mahārāja, tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā.
loke → loko (bj) | bhagavā → bhagavāti (sya-all) | bhagavāti → bhagavā (sya-all: sī.) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno → sammā-sambuddho vijjā-caraṇa-sampanno (pts) | lokavidū → loka-vidū (pts) | purisadammasārathi → purisa-damma-sārathi (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
„Štai, karaliau, pasaulyje pasirodo Tathagata, arahantas, tobulai pabudęs, pasiekęs žinojimą ir gerą elgesį, gerai žengęs, žinantis pasaulį, neprilygstamas tramdytinų žmonių auklėtojas, dievybių ir žmonių mokytojas, budintojas, palaimintas.
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.
sassamaṇabrāhmaṇiṁ → sassamaṇa-brāhmaṇiṁ (pts) | sadevamanussaṁ → sadeva-manussaṁ (pts)
Jis skelbiasi pats tiesiogine patirtimi pažinęs šį pasaulį su jo dievybėmis, Mara, Brahma, su visais atsiskyrėliais ir brahmanais, su jo valdovais ir žmonėmis.
So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.
sātthaṁ → Bp satthaṁ sabyañjanaṁ. (pts note) | ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ → ādi-kalyāṇaṁ majjhe kalyāṇaṁ pariyosāna-kalyāṇaṁ (pts) | sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ → savyañjanaṁ kevala-paripuṇṇaṁ (pts)
Jis moko Dhammos, kuri yra gera pradžioje, gera viduryje, gera pabaigoje, moko prasmingai, tinkama kalba, parodo visiškai tobulą, tyrą dvasinį gyvenimą.

Taṁ dhammaṁ suṇāti gahapati vā gahapatiputto vā aññatarasmiṁ vā kule paccājāto.
paccājāto → pacchā jāto (sya-all) | pacchā → paccā (sya-all: sī.) | paccājāto → Bp pacchājāto; Gr pacchāto. (pts note) | gahapatiputto → gahapati-putto (pts)
Tą Dhammą išgirsta namų šeimininkas, ar namų šeimininko sūnus, ar kokioje kitoje šeimoje atgimusysis.
So taṁ dhammaṁ sutvā tathāgate saddhaṁ paṭilabhati.Išgirdęs tą Dhammą, jis įgyja tikėjimą Tathagata. So tena saddhāpaṭilābhena samannāgato iti paṭisañcikkhati:Įgijęs tą tikėjimą, jis taip apmąsto: ‘sambādho gharāvāso rajopatho, abbhokāso pabbajjā.
rajopatho → rajāpatho (bj, sya-all) | rajāpatho → rajopatho (bj: katthaci) | rajāpatho → rajopatho (sya-all: sī.) | rajopatho → rajo-patho (pts)
„Gyvenimas namuose yra ankštas, dulkių kelias, žengimas gi priekin (į gyvenimą be namų) yra (lyg) atviras oras.
Nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.
nayidaṁ → na idaṁ (pts) | idaṁ → Sc Bp Gr nayidaṁ. (pts note) | saṅkhalikhitaṁ → saṁkhalikhitaṁ (bjt) | ekantaparipuṇṇaṁ → ekanta-paripuṇṇaṁ (pts) | saṅkhalikhitaṁ → saṁkha-likhitaṁ (pts)
Nėra tinkama praktikuoti švytintį lyg nušveista kriauklė dvasinį gyvenimą namuose, būnant namų šeimininku, taip jis bus tik iš dalies tobulas, tik iš dalies tyras.
Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ kesamassuṁ → yan nūnāhaṁ kesa-massuṁ (pts) | pabbajeyyanti → pabbajeyyan ti (pts)
Kodėl man nenusiskutus plaukų, neapsirengus geltonais apdarais ir nežengus priekin iš namų į gyvenimą be namų!?“

So aparena samayena appaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya mahantaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya appaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya mahantaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.
vā → va (pts) | bhogakkhandhaṁ → bhoga-kkhandhaṁ (pts) | ñātiparivaṭṭaṁ → ñāti-parivaṭṭaṁ (pts) | kesamassuṁ → kesa-massuṁ (pts)
Po kurio laiko palikęs ar tai mažą, ar tai didelę turtų masę, palikęs ar tai mažą, ar tai didelį giminių ratą, nusiskutęs plaukus, apsirengęs geltonais apdarais, jis žengia priekin iš namų į gyvenimą be namų.

So evaṁ pabbajito samāno pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati ācāragocarasampanno, aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu, kāyakammavacīkammena samannāgato kusalena, parisuddhājīvo sīlasampanno, indriyesu guttadvāro, satisampajaññena samannāgato, santuṭṭho.
sīlasampanno, indriyesu guttadvāro → bhojane mattaññū (bj, mr) | so → (pts) | kāyakammavacīkammena → kāyakammavacī kammeṇa (pts) | guttadvāro → guttadvāro, bhojane mattaññū (cck: ka.) | kāyakammavacīkammena → kāyavacīkammena (sya-all: sī.) | gutta-dvāro → Bp Gr add bhojane mattaññu. (pts note) | pātimokkhasaṁvarasaṁvuto → pātimokkha-saṁvarasaṁvuto (pts) | ācāragocarasampanno → ācāra-gocara-sampanno (pts) | bhayadassāvī → bhaya-dassāvī (pts) | kāyakammavacīkammena → kāya-kamma-vacī kammeṇa (pts) | sīlasampanno → sīla-sampanno (pts)
Taip žengęs priekin, jis gyvena sulaikydamas save vienuoliškais priesakais, laikydamasis gero elgesio, matydamas pavojų mažiausiame prasižengime, jis įsipareigoja laikytis priesakų, jo kūno ir kalbos veiksmai pasidaro dori. Jis išgrynina pragyvenimo šaltinius, pasižymi dorove, saugoja juslinių gebėjimų duris, išvysto atidą ir aiškų supratimą, ir yra pasitenkinęs.

4.3.1. Sīla4.3.1 Dorovė

4.3.1.1. Cūḷasīla4.3.1.1 Mažoji dorovė

Kathañca, mahārāja, bhikkhu sīlasampanno hoti?
kathañca mahārāja → kathañ ca mahā-rāja (pts) | sīlasampanno → sīla-sampanno (pts)
Ir kaip, karaliau, vienuolis pasižymi dorove?
Idha, mahārāja, bhikkhu pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti. Nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati.
mahārāja → mahā-rāja (pts) | nihitadaṇḍo nihitasattho → nihita-daṇḍo nihita-sattho (pts) | sabbapāṇabhūtahitānukampī → sabba-pāṇa-bhūta-hitānukampī (pts)
Štai, karaliau, vienuolis, atsisakęs žudymo, susilaiko nuo žudymo. Atidėjęs lazdą, atidėjęs ginklus, jis yra kuklus, gailiaširdis, gyvena su gailesčiu visoms gyvoms būtybėms.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Adinnādānaṁ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī, athenena sucibhūtena attanā viharati.
dinnapāṭikaṅkhī → dinna-pāṭikaṅkhī (pts) | sucibhūtena → suci-bhūtena (pts)
Atsisakęs imti tai, kas neduota, jis susilaiko nuo ėmimo to, kas neduota. Jis ima tik tai, kas duodama, tikisi tik duodamo, gyvena švariai, nevogdamas.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Abrahmacariyaṁ pahāya brahmacārī hoti ārācārī virato methunā gāmadhammā.
ārācārī → anācārī (bj: machasaṁ) | ārācārī → ārā-cārī (pts) | gāmadhammā → gāma-dhammā (pts)
Atsisakęs neskaistybės, jis gyvena skaistų gyvenimą, laikosi atokiai nuo viso blogio, susilaikydamas nuo visiems įprastų, vulgarių lytinių santykių.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato hoti saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṁvādako lokassa.
theto → ṭheto (sya-all) | hoti → samaṇo gotamo (pts) | theto → ṭheto (bj: syā) | ṭheto → theto (sya-all: sī.) | musāvādaṁ → musā-vādaṁ (pts) | musāvādā → musā-vādā (pts) | hoti saccavādī saccasandho → samaṇo gotamo sacca-vādī sacca-sandho (pts)
Atsisakęs netiesos sakymo, jis susilaiko nuo melagystės, kalba tiesą, palaiko tiesą. Jis yra patikimas, vertas pasitikėjimo, neapgaudinėja pasaulio.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti; ito sutvā na amutra akkhātā imesaṁ bhedāya; amutra vā sutvā na imesaṁ akkhātā, amūsaṁ bhedāya. Iti bhinnānaṁ vā sandhātā, sahitānaṁ vā anuppadātā, samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.
Pisuṇaṁ vācaṁ → pisuṇāvācaṁ (pts1ed) | samaggarato → samaggarāmo (bj) | anuppadātā → anuppādātā (pts1ed) | samagganandī → samagganandiṁ (bj) | pisuṇaṁ vācaṁ → pisuṇāvācaṁ (pts) | vā → va (pts) | vā anuppadātā → va anuppādātā (pts) | hoti idampissa → idam pi ssa (pts) | vācaṁ → pisuṇāvācaṁ (bj: PTS) | anuppadātā → anuppādātā (bj: PTS) | samaggārāmo → samaggarāmo (bj: machasaṁ) | pisuṇaṁ vācaṁ → pisuṇā-vācaṁ (pts) | samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ → samagga-rato samagga-nandī samagga-karaṇiṁ vācam (pts)
Atsisakęs kiršinančios kalbos, jis susilaiko nuo kiršinančios kalbos; išgirdęs čia, jis nepasakoja kitur, tam, kad nesupykdytų anuos su čionykščiais; arba išgirdęs ten, jis nepasakoja čia, tam, kad nesupykdytų čionykščius su anais. Taip jis atstato suardytą (draugystę) arba palaiko (esamą) vienybę, jis džiaugiasi santarve, žavisi santarve, gėrisi santarve, savo kalba skatina santarvę.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Pharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti; yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.
Pharusaṁ vācaṁ → pharusāvācaṁ (pts1ed) | tathārūpiṁ → evarūpiṁ (si) | nelā → neḷā (bj) | pharusaṁ vācaṁ → pharusāvācaṁ (pts) | vācaṁ → pharusāvācaṁ (bj: PTS, sitri) | pemanīyā → pemaniyā (bj: machasaṁ) | tathārūpiṁ → evarūpiṁ (bj: PTS, sitri) | pharusaṁ vācaṁ → pharusā-vācaṁ (pts) | kaṇṇasukhā → kaṇṇa-sukhā (pts) | hadayaṅgamā → hadayaṁgamā (pts) | bahujanakantā bahujanamanāpā → bahujana-kantā bahujana-manāpā (pts) | vācaṁ → vācam (pts)
Atsisakęs šiurkščios kalbos, jis susilaiko nuo kalbėjimo šiurkščiai. Jis taria žodžius, kurie yra nepriekaištingi, malonūs klausai, mieli, širdingi, mandagūs, patinkantys daugeliui, malonūs daugeliui.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Samphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī, nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā hoti kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ.
hoti → (pts) | atthasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ (bjt, th) | kālavādī bhūtavādī atthavādī → kāla-vādī bhūta-vādī attha-vādī (pts) | vācaṁ → vācam (pts) | atthasaṁhitaṁ → attha-saṁhitaṁ (pts)
Atsisakęs tuščių plepalų, jis susilaiko nuo tuščio plepėjimo, kalba laiku, kalba tai, kas būta, kalba iš esmės, kalba apie mokymą, kalba apie discipliną, jis taria vertingus žodžius, savalaikius, argumentuotus, aiškius, prasmingus.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato hoti …pe…
bījagāmabhūtagāmasamārambhā → samārabbhā (bj: machasaṁ) | bījagāmabhūtagāmasamārambhā → bījagāma-bhūtagāma-samārambhā (pts)
Jis susilaiko nuo visų rūšių sėklų ir augmenijos žalojimo…
ekabhattiko hoti rattūparato virato vikālabhojanā.
virato → paṭivirato (bj) | ekabhattiko → ekaṁ bhattiko (bj: machasaṁ) | rattūparato → rattuparato (bj: machasaṁ) | paṭivirato → virato (bj: the, sī.selu) | ekabhattiko → eka-bhattiko (pts) | vikālabhojanā → vikāla-bhojanā nacca-gīta-vādita-visūka (pts)
valgo kartą per dieną, nevalgo naktį, susilaiko nuo valgymo netinkamu laiku.
Naccagītavāditavisūkadassanā paṭivirato hoti.
naccagītavāditavisūkadassanā → visūkaṁ (bj: machasaṁ) | naccagītavāditavisūkadassanā → dassanā (pts)
Jis susilaiko nuo šokių, dainų, muzikos ir kitų pramogų žiūrėjimo.
Mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā paṭivirato hoti.
mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā → mālāgandha-vilepana-dhāraṇa-maṇḍana vibhūsana-ṭṭhānā (pts)
Jis susilaiko nuo vėrinių ir papuošalų dėvėjimo, nuo kvepalų ir kosmetikos naudojimo.
Uccāsayanamahāsayanā paṭivirato hoti.
uccāsayanamahāsayanā → uccāsayana-mahāsayanā (pts)
Jis susilaiko nuo aukštų ir didelių lovų naudojimo.
Jātarūparajatapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
jātarūparajatapaṭiggahaṇā → jātarūparajaṭapaṭiggahaṇā (sya-all) | jātarūparajatapaṭiggahaṇā → pariggahaṇā (bj: sabbattha) | jātarūparajaṭapaṭiggahaṇā → jātarūparajatapaṭiggahaṇā (sya-all: sī.) | jātarūparajatapaṭiggahaṇā → jātarūpa-rajata-paṭiggahaṇā (pts)
Jis susilaiko ir nepriima aukso ir sidabro,
Āmakadhaññapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
āmakadhaññapaṭiggahaṇā → pariggahaṇā (bj: sabbattha) | āmakadhaññapaṭiggahaṇā → āmaka-dhañña-paṭiggahaṇā (pts)
žalių (nevirtų) grūdų,
Āmakamaṁsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
āmakamaṁsapaṭiggahaṇā → pariggahaṇā (bj: sabbattha) | āmakamaṁsapaṭiggahaṇā → āmaka maṁsa paṭiggahaṇā (pts)
žalios mėsos,
Itthikumārikapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
itthikumārikapaṭiggahaṇā → itthīkumārikapaṭiggahaṇā (sya-all) | itthikumārikapaṭiggahaṇā → pariggahaṇā (bj: sabbattha) | itthīkumārikapaṭiggahaṇā → itthīkumārīpaṭiggahaṇā (sya-all: sī.) | itthikumārikapaṭiggahaṇā → itthi-kumārika-paṭiggahaṇā (pts)
moterų ir merginų,
Dāsidāsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
dāsidāsapaṭiggahaṇā → dāsīdāsapaṭiggahaṇā (sya-all) | dāsidāsapaṭiggahaṇā → pariggahaṇā (bj: sabbattha) | dāsidāsapaṭiggahaṇā → dāsi-dāsa-paṭiggahaṇā (pts)
vergių ir vergų,
Ajeḷakapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
ajeḷakapaṭiggahaṇā → pariggahaṇā (bj: sabbattha) | ajeḷakapaṭiggahaṇā → ajeḷaka-paṭiggahaṇā (pts)
ožkų ir avių,
Kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā → pariggahaṇā (bj: sabbattha) | kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā → kukkuṭa-sūkara-paṭiggahaṇā (pts)
gaidžių ir kiaulių,
Hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā → hatthigavassavaḷavāpaṭiggahaṇā (bj); hatthigavāssavaḷavāpaṭiggahaṇā paṭiggahaṇā (sya-all); hatthigavāssavaḷavāpaṭiggahaṇā (pts) | hatthigavassavaḷavāpaṭiggahaṇā → gavassaṁ (bj: sī.selu); vaḷavaṁ (bj: machasaṁ) | hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā → hatthi-gavāssa-vaḷavā-paṭiggahaṇā (pts)
dramblių, karvių, arklių ir kumelių,
Khettavatthupaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
khettavatthupaṭiggahaṇā → khetta-vatthu-paṭiggahaṇā (pts)
laukų ir žemės.
Dūteyyapahiṇagamanānuyogā paṭivirato hoti.
dūteyyapahiṇagamanānuyogā → dūteyyapaheṇagamanānuyogā (bj) | dūteyyapaheṇagamanānuyogā → pahiṇa (bj: sīmu, machasaṁ, syā) | dūteyyapahiṇagamanānuyogā → dūteyya-pahiṇa-gamanānuyogā (pts)
Jis susilaiko nuo įsivėlimo į pavedimų ir žinučių siuntinėjimus.
Kayavikkayā paṭivirato hoti.
kayavikkayā → kaya-vikkayā (pts)
Jis susilaiko nuo pirkimo ir pardavimo.
Tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā paṭivirato hoti.
tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā → kūṭaṁ (bj: machasaṁ) | tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā → tulākūṭa kaṁsakūṭa mānakūṭā (pts)
Jis susilaiko nuo apgaudinėjimo (neteisingu) svoriu, pinigais ir kiekiu.
Ukkoṭanavañcananikatisāciyogā paṭivirato hoti.
ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → ukkoṭanavañcananikatisāviyogā (sya-all) | ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → sāci (bj: machasaṁ) | ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → ukkoṭana-vañcana-nikati-sāci-yogā (pts)
Jis susilaiko nuo neteisėtų veiksmų, apgaulių, apgavysčių, nesąžiningumo.
Chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā paṭivirato hoti.
chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā → sahasaṁ (bj: machasaṁ) | chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā → chedana-vadha-bandhana-viparāmosaālopa-sahasākārā (pts)
Jis susilaiko nuo naikinimo, žudymo, supančiojimo, užpuolimo, smurto.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Cūḷasīlaṁ niṭṭhitaṁ.
cūḷasīlaṁ → cullasīlaṁ (bj, sya-all) | cullasīlaṁ → cūḷa sīlaṁ (bj: machasaṁ) | niṭṭhitaṁ → cullasīlaṁ niṭṭhitanti idaṁ natthi (sya-all: sī.)

4.3.1.2. Majjhimasīla4.3.1.2 Vidutinė dorovė

Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ bījagāmabhūtagāmasamārambhaṁ anuyuttā viharanti.
vā paneke → va pan eke (pts) | bījagāmabhūtagāmasamārambhaṁ → samārabbhā (bj: machasaṁ) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | bījagāmabhūtagāmasamārambhaṁ → bījagāma-bhūtagāma-samārambhaṁ (pts)
Tuomet, kai vieni gerbiami atsiskyrėliai ir brahmanai valgantys duotą (jiems) iš tikėjimo maistą, gyvena žalodami visokių rūšių sėklas ir augmeniją –
Seyyathidaṁ—mūlabījaṁ khandhabījaṁ phaḷubījaṁ aggabījaṁ bījabījameva pañcamaṁ, iti evarūpā bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato hoti.
phaḷubījaṁ → phalubījaṁ (bj, pts); phalabījaṁ (sya-all) | pañcamaṁ → pañcamaṁ iti vā (bj, sya-all) | phalubījaṁ → phalaṁ (bj: sī.selu); phaluṁ (bj: sī, the) | bījabījameva → bīja bījaṁ eva (bj: the) | evarūpā → iti evarupā (bj: kesuci) | bījagāmabhūtagāmasamārambhā → samārabbhā (bj: machasaṁ) | + → vā iti (bjt, th) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | seyyathidaṁ mūlabījaṁ khandhabījaṁ phaḷubījaṁ aggabījaṁ bījabījameva → seyyathīdaṁ mūla-bījaṁ khandha-bījaṁ phalu-bījaṁ agga-bījaṁ bījabījam eva (pts) | bījagāmabhūtagāmasamārambhā → bījagāma-bhūtagāmasamārambhā (pts)
t.y. tai, kas dauginasi, penkiais būdais: šaknimis, ūsais, pumpurais, ūgliais ir sėklomis – jis susilaiko nuo tokio sėklų ir augmenijos žalojimo.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ sannidhikāraparibhogaṁ anuyuttā viharanti.
paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | sannidhikāraparibhogaṁ → sannidhikāra-paribhogaṁ (pts)
Tuomet, kai vieni gerbiami atsiskyrėliai ir brahmanai valgantys duotą (jiems) iš tikėjimo maistą, gyvena mėgaudamiesi prikauptu turtu –
Seyyathidaṁ—annasannidhiṁ pānasannidhiṁ vatthasannidhiṁ yānasannidhiṁ sayanasannidhiṁ gandhasannidhiṁ āmisasannidhiṁ,
annasannidhi → annasannidhintipi annasannidhītipi pāṭho dissati (sya-all note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (pts) | pānasannidhiṁ vatthasannidhiṁ yānasannidhiṁ sayanasannidhiṁ gandhasannidhiṁ āmisasannidhiṁ → pāna-sannidhiṁ vattha-sannidhiṁ yāna-sannidhiṁ sayana-sannidhiṁ gandha-sannidhiṁ āmisa-sannidhiṁ (pts)
t.y. prikauptu maistu, prikauptais gėrimais, prikauptais drabužiais, prikauptomis transporto priemonėmis, prikauptais patalais, prikauptais kvepalais, prikauptomis gerybėmis –
iti vā iti evarūpā sannidhikāraparibhogā paṭivirato hoti.
sannidhikāraparibhogā → sannidhi-kāra-paribhogā (pts)
jis susilaiko nuo tokio mėgavimosi prikauptu turtu.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ visūkadassanaṁ anuyuttā viharanti.
vā paneke → va pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts)
Tuomet, kai vieni gerbiami atsiskyrėliai ir brahmanai valgantys duotą (jiems) iš tikėjimo maistą, gyvena lankydami pasirodymus –
Seyyathidaṁ—naccaṁ gītaṁ vāditaṁ pekkhaṁ akkhānaṁ pāṇissaraṁ vetāḷaṁ kumbhathūṇaṁ sobhanakaṁ caṇḍālaṁ vaṁsaṁ dhovanaṁ hatthiyuddhaṁ assayuddhaṁ mahiṁsayuddhaṁ usabhayuddhaṁ ajayuddhaṁ meṇḍayuddhaṁ kukkuṭayuddhaṁ vaṭṭakayuddhaṁ daṇḍayuddhaṁ muṭṭhiyuddhaṁ nibbuddhaṁ uyyodhikaṁ balaggaṁ senābyūhaṁ anīkadassanaṁ
vetāḷaṁ kumbhathūṇaṁ → vetālaṁ kumbhathūnaṁ (bj) | dhovanaṁ → dhopanakaṁ (bj) | mahiṁsayuddhaṁ → mahisayuddhaṁ (bj, sya-all, pts) | anīkadassanaṁ → aṇīkadassanaṁ (bj) | kumbhathūṇaṁ sobhanakaṁ → kumbhathūnaṁ sobhanagarakaṁ (sya-all) | vetāḷaṁ → vetālaṁ (pts) | sobhanakaṁ → sobhanagarakaṁ (pts) | vaṁsaṁ dhovanaṁ → vaṅsaṁ dhopanaṁ (pts) | meṇḍayuddhaṁ → meṇḍakayuddhaṁ (pts) | sobhanakaṁ → sobhanagarakaṁ (bj: katthaci); sobhanakarakaṁ (bj: PTS); sobhanagharakaṁ (bj: machasaṁ) | dhopanakaṁ → dhovanaṁ (bj: katthaci); dhopanaṁ (bj: sitri) | mahisayuddhaṁ → mahiṁsaṁ (bj: machasaṁ) | meṇḍayuddhaṁ → meṇḍakaṁ (bj: machasaṁ) | muṭṭhiyuddhaṁ → sīhaḷa potthakesu na dissati (bj note) | aṇīkadassanaṁ → anīka (bj: kesuci) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | vetāḷaṁ kumbhathūṇaṁ sobhanakaṁ → vetālaṁ kumbha-thūṇaṁ sobha-nagarakaṁ (pts) | vaṁsaṁ dhovanaṁ hatthiyuddhaṁ assayuddhaṁ mahiṁsayuddhaṁ usabhayuddhaṁ ajayuddhaṁ meṇḍayuddhaṁ kukkuṭayuddhaṁ vaṭṭakayuddhaṁ → vaṅsaṁ dhopanaṁ hatthi-yuddhaṁ assa-yuddhaṁ mahisa-yuddhaṁ usabha-yuddhaṁ aja-yuddhaṁ meṇḍaka-yuddhaṁ kukkuṭa-yuddhaṁ vaṭṭaka-yuddhaṁ (pts) | muṭṭhiyuddhaṁ → muṭṭhi-yuddhaṁ (pts) | senābyūhaṁ anīkadassanaṁ → senā-byūhaṁ anīka-dassanaṁ (pts)
t.y. šokius, dainavimus, muzikinius koncertus, vaidinimus, istorijų pasakojimus, mušamųjų, gongų, tablų koncertus, gražių vaizdų scenas, akrobatų ir magų triukus, dramblių, arklių, bizonų, bulių, ožių, avinų kovas, gaidžių, putpelių peštynes, kovas pagaliais, kumštynes, imtynes, mūšių, armijų priekinių linijų, armijos išdėstymo apžiūrėjimus –
iti vā iti evarūpā visūkadassanā paṭivirato hoti.
visūkadassanā → visūka-dassanā (pts)
jis susilaiko nuo tokių pasirodymų lankymo.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ jūtappamādaṭṭhānānuyogaṁ anuyuttā viharanti.
jūtappamādaṭṭhānānuyogaṁ anuyuttā → jūtappamādaṭṭhānānuyogamanuyuttā (th) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | jūtappamādaṭṭhānānuyogaṁ → jūta-pamādaṭṭhānānuyogaṁ (pts)
Tuomet, kai vieni gerbiami atsiskyrėliai ir brahmanai valgantys duotą (jiems) iš tikėjimo maistą, gyvena besimėgaudami lošimais ir skatinančiais nerūpestingumą žaidimais –
Seyyathidaṁ—aṭṭhapadaṁ dasapadaṁ ākāsaṁ parihārapathaṁ santikaṁ khalikaṁ ghaṭikaṁ salākahatthaṁ akkhaṁ paṅgacīraṁ vaṅkakaṁ mokkhacikaṁ ciṅgulikaṁ pattāḷhakaṁ rathakaṁ dhanukaṁ akkharikaṁ manesikaṁ yathāvajjaṁ
ciṅgulikaṁ → ciṅgulakaṁ (bj, sya-all) | paṅgacīraṁ → paṅkacīraṁ (sya-all) | manesikaṁ → mānesikaṁ (sya-all) | mānesikaṁ → manosikaṁ. (manesikanti pāṭhena bhavitabbaṁ) (sya-all: sī.) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | dasapadaṁ → dasa-padaṁ (pts) | parihārapathaṁ → parihāra-pathaṁ (pts) | salākahatthaṁ → salāka-hatthaṁ (pts) | yathāvajjaṁ → yathā-vajjaṁ (pts)
t.y. šaškėmis, šachmatais ant lentos ir atvirame lauke, žaidimais rateliu, pusiausvyros žaidimais, žaidimais kauliukais, čyžu, vaizduojamaisiais ir kamuolio žaidimais, žaidimais su žole ir žaisliniais įrankiais, akrobatiniais žaidimais, vėjo malūnėliais, aitvarais, žaisliniais vežimais, lankais, raidžių spėjimais, minčių spėjimais, parodijomis –
iti vā iti evarūpā jūtappamādaṭṭhānānuyogā paṭivirato hoti.
jūtappamādaṭṭhānānuyogā → jūta-pamāda-ṭṭhānānuyogā (pts)
jis susilaiko nuo tokio besimėgavimo lošimais ir skatinančiais nerūpestingumą žaidimais.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ anuyuttā viharanti.
vā paneke → va pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | evarūpaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ → evarūpam uccāsayana-mahāsayanaṁ (pts)
Tuomet, kai vieni gerbiami atsiskyrėliai ir brahmanai valgantys duotą (jiems) iš tikėjimo maistą, gyvena naudodamiesi aukštomis, didelėmis lovomis –
Seyyathidaṁ—āsandiṁ pallaṅkaṁ gonakaṁ cittakaṁ paṭikaṁ paṭalikaṁ tūlikaṁ vikatikaṁ uddalomiṁ ekantalomiṁ kaṭṭissaṁ koseyyaṁ kuttakaṁ hatthattharaṁ assattharaṁ rathattharaṁ ajinappaveṇiṁ kadalimigapavarapaccattharaṇaṁ sauttaracchadaṁ ubhatolohitakūpadhānaṁ
kaṭṭissaṁ → kaṭṭhissaṁ (bj, pts) | kadalimigapavarapaccattharaṇaṁ → kādalimigapavarapaccattharaṇaṁ (bj, sya-all) | gonakaṁ → goṇakaṁ (sya-all) | uddalomiṁ → uddhalomiṁ (sya-all) | uddhalomiṁ → uddalomiṁ (sya-all: sī.) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | kaṭṭissaṁ → kaṭissaṁ (th) | uddalomiṁ ekantalomiṁ kaṭṭissaṁ → udda-lomiṁ ekanta-lomiṁ kaṭṭhissaṁ (pts) | kadalimigapavarapaccattharaṇaṁ sauttaracchadaṁ ubhatolohitakūpadhānaṁ → kadali-miga-pavara-paccattharaṇaṁ sa-uttara-cchadaṁ ubhato-lohitakūpadhānaṁ (pts)
t.y. šezlongais, sofomis, ožkų kailio užvalkalais, skiautiniais užvalkalais, baltomis antklodėmis, vilnoniais, gėlėmis siuvinėtais užvalkalais, vatinuku kimštomis antklodėmis, užvalkalais, siuvinėtais liūtų ir tigrų figūromis, kilimėliais su kailiu iš abiejų pusių, kilimėliais su kailiu iš vienos pusės, brangakmeniais siuvinėtais užvalkalais, šilkiniais užvalkalais, milžiniškais kilimais, dramblių, arklių ir vežimų kilimais, kilimais iš antilopių kailių, kilimais iš elnių kailių, lovomis su baldakimu viršuje ir raudonomis pagalvėmis abiejuose galuose –
iti vā iti evarūpā uccāsayanamahāsayanā paṭivirato hoti.
uccāsayanamahāsayanā → uccāsayana-mahāsayanā (pts)
jis susilaiko nuo tokio naudojimosi aukštomis, didelėmis lovomis.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ maṇḍanavibhūsanaṭṭhānānuyogaṁ anuyuttā viharanti.
paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | maṇḍanavibhūsanaṭṭhānānuyogaṁ → maṇḍana vibhūsana-ṭṭhānānuyogaṁ (pts)
Tuomet, kai vieni gerbiami atsiskyrėliai ir brahmanai valgantys duotą (jiems) iš tikėjimo maistą, gyvena gražindamiesi ir naudodami papuošalus –
Seyyathidaṁ—ucchādanaṁ parimaddanaṁ nhāpanaṁ sambāhanaṁ ādāsaṁ añjanaṁ mālāgandhavilepanaṁ mukhacuṇṇaṁ mukhalepanaṁ hatthabandhaṁ sikhābandhaṁ daṇḍaṁ nāḷikaṁ asiṁ chattaṁ citrupāhanaṁ uṇhīsaṁ maṇiṁ vālabījaniṁ odātāni vatthāni dīghadasāni
nāḷikaṁ asiṁ → khaggaṁ (bj, pts1ed); asiṁ khaggaṁ (sya-all, km); khaggaṁ asiṁ (mr) | nhāpanaṁ → nahāpanaṁ (bj, pts) | mālāgandhavilepanaṁ mukhacuṇṇaṁ → mālāvilepanaṁ mukhacuṇṇakaṁ (bj) | daṇḍaṁ → daṇḍakaṁ (bj, pts) | citrupāhanaṁ → citrūpāhanaṁ (bj) | vālabījaniṁ → vālavījaniṁ (bj, sya-all, pts) | mukhalepanaṁ → mukhavilepanaṁ (sya-all) | nāḷikaṁ → nālikaṁ (sya-all) | mālāgandhavilepanaṁ mukhacuṇṇaṁ mukhalepanaṁ → mālāvilepanaṁ mukhācuṇṇakaṁ mukhālepanaṁ (pts) | asiṁ → khaggaṁ (pts) | mukhacuṇṇakaṁ → mukhacuṇṇaṁ (bj: machasaṁ) | mukhalepanaṁ → mukhālepanaṁ (bj: sīmu) | asiṁ → khaggaṁ (cck: sī. pī.); asiṁ khaggaṁ (cck: syā. kaṁ.); khaggaṁ asiṁ (cck: ka.) | hatthabandhaṁ → mālāvilepanaṁ mukhacuṇṇakaṁ mukhālepaṁ hatthabandhanaṁ (sya-all: sī.) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th, pts) | mālāgandhavilepanaṁ mukhacuṇṇaṁ mukhalepanaṁ hatthabandhaṁ sikhābandhaṁ daṇḍaṁ → mālā-vilepanaṁ mukhā-cuṇṇakaṁ mukhālepanaṁ hattha-bandhaṁ sikhā-bandhaṁ daṇḍakaṁ (pts) | vālabījaniṁ → vāla-vījaniṁ (pts) | dīghadasāni → dīgha-dasāni (pts)
t.y. (darosi) įtrynimus kvepiančiais milteliais, plovimąsi šampūnu, maudymąsi, masažą, (naudojasi) veidrodžiu, tepalais, girliandomis, pudromis, kosmetika, apyrankėmis, vėriniais, puošniomis lazdomis, dėžutėmis, rapyromis, skėčiais nuo saulės, siuvinėtomis šlepetėmis, turbanais, diademomis, šlepetėmis iš jakų uodegų ir baltais drabužiais su ilgais pakraščiais –
iti vā iti evarūpā maṇḍanavibhūsanaṭṭhānānuyogā paṭivirato hoti.
maṇḍanavibhūsanaṭṭhānānuyogā → maṇḍana-vibhūsana-ṭṭhānānuyogā (pts)
jis susilaiko nuo tokio gražinimosi ir naudojimosi papuošalais.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ tiracchānakathaṁ anuyuttā viharanti.
paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | tiracchānakathaṁ → tiracchāna-kathaṁ (pts)
Tuomet, kai vieni gerbiami atsiskyrėliai ir brahmanai valgantys duotą (jiems) iš tikėjimo maistą, gyvena vesdami žemiškus pokalbius –
Seyyathidaṁ—rājakathaṁ corakathaṁ mahāmattakathaṁ senākathaṁ bhayakathaṁ yuddhakathaṁ annakathaṁ pānakathaṁ vatthakathaṁ sayanakathaṁ mālākathaṁ gandhakathaṁ ñātikathaṁ yānakathaṁ gāmakathaṁ nigamakathaṁ nagarakathaṁ janapadakathaṁ itthikathaṁ sūrakathaṁ visikhākathaṁ kumbhaṭṭhānakathaṁ pubbapetakathaṁ nānattakathaṁ lokakkhāyikaṁ samuddakkhāyikaṁ itibhavābhavakathaṁ
janapadakathaṁ itthikathaṁ → itthikathaṁ purisakathaṁ (bj, cck, sya1ed, pts1ed); itthīkathaṁ purisakathaṁ (sya2ed); itthikathaṁ purisakathaṁ kumārakathaṁ kumārikathaṁ (mr) | itthikathaṁ → itthikathaṁ purisakathaṁ kumārakathaṁ kumārikathaṁ (bj); itthīkathaṁ purisakathaṁ (sya-all); itthikathaṁ purisakathaṁ (pts) | kumārikathaṁ → marammapotthakesuyeva dissate (bj note) | itthikathaṁ → itthikathaṁ purisakathaṁ kumārakathaṁ kumārikathaṁ (cck: ka.) | purisakathaṁ → purisakathanti pāṭho na dissati (sya-all: sī.) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | itibhavābhavakathaṁ → iti bhavābhavakathaṁ (th) | corakathaṁ mahāmattakathaṁ senākathaṁ bhayakathaṁ yuddhakathaṁ annakathaṁ pānakathaṁ vatthakathaṁ sayanakathaṁ mālākathaṁ → cora-kathaṁ mahāmatta-kathaṁ senā-kathaṁ bhaya-kathaṁ yuddha-kathaṁ anna-kathaṁ pāna-kathaṁ vattha-kathaṁ sayana-kathaṁ mālā-kathaṁ (pts) | ñātikathaṁ yānakathaṁ gāmakathaṁ → ñāti-kathaṁ yāna-kathaṁ gāma-kathaṁ (pts) | nagarakathaṁ janapadakathaṁ itthikathaṁ sūrakathaṁ visikhākathaṁ → nagara-kathaṁ janapada-kathaṁ itthi-kathaṁ purisa-kathaṁ sūra-kathaṁ visikhā-kathaṁ (pts) | pubbapetakathaṁ nānattakathaṁ → pubba-peta-kathaṁ nānatta-kathaṁ (pts) | samuddakkhāyikaṁ itibhavābhavakathaṁ → samudda-kkhāyikaṁ itibhavābhava-kathaṁ (pts)
t.y. kalbas apie karalius, vagis, vyriausią ministrą, armiją, pavojus, karus, maistą, gėrimus, drabužius, lovas, vėrinius, kvepalus, gimines, transportą, kaimus, miestelius, didmiesčius, šalis, moteris, didvyrius, gatvės paskalas, paskalas prie šulinio, kalbas apie protėvius, apie visokius dalykus, pasakojimus apie pasaulį ir vandenyną, apie tai, kas yra ir ko nėra –
iti vā iti evarūpāya tiracchānakathāya paṭivirato hoti.
tiracchānakathāya → tiracchāna-kathāya (pts)
jis susilaiko nuo tokio žemiškų pokalbių vedimo.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ viggāhikakathaṁ anuyuttā viharanti.
paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts)
Tuomet, kai vieni gerbiami atsiskyrėliai ir brahmanai valgantys duotą (jiems) iš tikėjimo maistą, gyvena įsivėlę į ginčus –
Seyyathidaṁ—na tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāsi, ahaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāmi, kiṁ tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānissasi, micchā paṭipanno tvamasi, ahamasmi sammā paṭipanno, sahitaṁ me, asahitaṁ te, pure vacanīyaṁ pacchā avaca, pacchā vacanīyaṁ pure avaca, adhiciṇṇaṁ te viparāvattaṁ, āropito te vādo, niggahito tvamasi, cara vādappamokkhāya, nibbeṭhehi vā sace pahosīti
adhiciṇṇaṁ → āciṇṇaṁ (bj); aviciṇṇan (pts) | niggahito → niggahīto (bj) | seyyathidaṁ na → seyyathīdaṁ (sya-all) | niggahito tvamasi cara vādappamokkhāya → niggahitosi caravādappamokkhāya (sya-all) | niggahito tvamasi → niggahīto si (pts) | āciṇṇaṁ → avicṇṇaṁ (bj: kesuci) | micchā paṭipanno → micchāpaṭipanno (bjt, th) | sammā paṭipanno → sammāpaṭipanno (th) | asahitaṁ te → asahitante (th) | adhiciṇṇaṁ te → adhiciṇṇante (th) | dhammavinayaṁ → dhamma-vinayaṁ (pts) | micchā paṭipanno tvamasi ahamasmi sammā paṭipanno sahitaṁ → micchā-paṭipanno tvam asi aham asmi sammā-paṭipanno sahitam (pts) | asahitaṁ → asahitan (pts) | vādappamokkhāya → vāda-ppamokkhāya (pts)
t.y. (sakydami) „Tu nežinai šios Dhammos ir Disciplinos, aš žinau šią Dhammą ir Discipliną, iš kur tu žinosi šią Dhammą ir Discipliną, kai tavo praktika yra neteisinga. Manoji praktika teisinga, manoji nuosekli, tavoji nenuosekli. Tai kas turėjo būti pasakyta pirmiausiai, tu pasakei vėliau, tai kas turėjo būti pasakyta vėliau, tu pasakei pirmiausiai. Tavo metodika iškreipta, tavo mokymas abejotinas, esi peiktinas, eik ir išsitaisyk mokymą arba pasiaiškink dabar jei gali,“ –
iti vā iti evarūpāya viggāhikakathāya paṭivirato hoti.jis susilaiko nuo tokio įsivėlimo į ginčus. Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpaṁ dūteyyapahiṇagamanānuyogaṁ anuyuttā viharanti.
dūteyyapahiṇagamanānuyogaṁ anuyuttā → dūteyyapahiṇagamanānuyogamanuyuttā (bjt, th) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | dūteyyapahiṇagamanānuyogaṁ → dūteyyapahiṇa-gamanānuyogaṁ (pts)
Tuomet, kai vieni gerbiami atsiskyrėliai ir brahmanai valgantys duotą (jiems) iš tikėjimo maistą, gyvena įsivėlę į pavedimų ir žinučių siuntinėjimą –
Seyyathidaṁ—raññaṁ, rājamahāmattānaṁ, khattiyānaṁ, brāhmaṇānaṁ, gahapatikānaṁ, kumārānaṁ—idha gaccha, amutrāgaccha, idaṁ hara, amutra idaṁ āharā’ti
amutrāgaccha → amutra gaccha (sya-all) | gaccha → amutrāgaccha (sya-all: yu.) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | rājamahāmattānaṁ → rāja-mahāmattānaṁ (pts) | kumārānaṁ → kumārānam (pts)
t.y. karalių, vyriausių karaliaus ministrų, karininkų, brahmanų, namų šeimininkų, jaunuolių (paliepimus): „Eik čia, pareik iš ten, nunešk tai, parnešk tai iš ten“ –
iti vā iti evarūpā dūteyyapahiṇagamanānuyogā paṭivirato hoti.
dūteyyapahiṇagamanānuyogā → dūteyya-pahiṇa-gamanānuyogā (pts)
jis susilaiko nuo tokio įsivėlimo į pavedimų ir žinučių siuntinėjimą.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te kuhakā ca honti lapakā ca nemittikā ca nippesikā ca lābhena lābhaṁ nijigīsitāro ca. Iti evarūpā kuhanalapanā paṭivirato hoti.
lābhena → lābhena ca (bj, sya-all, pts) | nijigīsitāro ca → nijigiṁsitāro iti vā (bj, sya-all); nijigiṁsitāro (pts) | nijigīsitāro → nijigīṁsitāro (cck) | nippesikā → nipphesikā (sya-all) | vā paneke → va pan eke (pts) | ca → nimittakā ca nippesikā ca (sya-all: sī.) | vā → iti vāti idaṁ natthi (sya-all: sī.) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | kuhanalapanā → kuhana-lapanā (pts)
Tuomet, kai vieni gerbiami atsiskyrėliai ir brahmanai valgantys duotą (jiems) iš tikėjimo maistą, yra apgavikai, dantų užkalbėtojai, pranašautojai, gudruoliai ir goduoliai, įgyjantys turtus turtais, jis susilaiko nuo tokio apgavinėjimo ir dantų užkalbėjimo.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Majjhimasīlaṁ niṭṭhitaṁ.

4.3.1.3. Mahāsīla4.3.1.2 Didžioji dorovė

Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti.
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj, sya-all, pts) | jīvikaṁ → jīvitaṁ (bj: machasaṁ) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts)
Tuomet, kai vieni gerbiami atsiskyrėliai ir brahmanai valgantys duotą (jiems) iš tikėjimo maistą, naudojasi neteisingu pragyvenimo šaltiniu, žemu menu –
Seyyathidaṁ—aṅgaṁ nimittaṁ uppātaṁ supinaṁ lakkhaṇaṁ mūsikacchinnaṁ aggihomaṁ dabbihomaṁ thusahomaṁ kaṇahomaṁ taṇḍulahomaṁ sappihomaṁ telahomaṁ mukhahomaṁ lohitahomaṁ aṅgavijjā vatthuvijjā khattavijjā sivavijjā bhūtavijjā bhūrivijjā ahivijjā visavijjā vicchikavijjā mūsikavijjā sakuṇavijjā vāyasavijjā pakkajjhānaṁ saraparittāṇaṁ migacakkaṁ
supinaṁ → supiṇaṁ (bj) | uppātaṁ → uppāṭaṁ (sya-all); uppādaṁ (pts) | khattavijjā → khettavijjā (sya-all) | saraparittāṇaṁ migacakkaṁ → saraparittānaṁ migapakkaṁ (sya-all) | mūsikacchinnaṁ → mūsikācchinnaṁ (pts) | saraparittāṇaṁ → saraparittānaṁ (pts) | uppātaṁ → uppādaṁ (bj: sīmu) | supiṇaṁ → supinaṁ (bj: machasaṁ); supiṇakaṁ (bj: sī) | khattavijjā → khettaṁ (bj: kesuci) | pakkajjhānaṁ → pakkha (bj: kesuci) | uppāṭaṁ → uppādaṁ (sya-all: sī.) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)
t.y. būrimu ir pranašavimu iš galūnių, ženklų, dangaus reiškinių, sapnų, kūno bruožų, pelių nuograužų; ugnies, ryžių dulkių, pelų, raudonų ryžių dulkių, ryžių, lydyto sviesto, aliejaus, garstyčių sėklų, kraujo aukojimu; chiromantija, energetika, valdymo formų išmanymu, užbūrimu, dvasių valdymu, žeminių mokslu, gyvačių kerėjimu, nuodų mokslu, skorpionų menu, pelių menu, paukščių menu, varnų menu, gyvenimo trukmės pranašavimu, apsauga nuo strėlių, gyvūnų kalbos žinojimu –
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.
micchājīvā → (pts)
jis susilaiko nuo tokio neteisingo pragyvenimo šaltinio, nuo žemo meno.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti.
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj, sya-all, pts) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts)
Tuomet, kai vieni gerbiami atsiskyrėliai ir brahmanai valgantys duotą (jiems) iš tikėjimo maistą, naudojasi neteisingu pragyvenimo šaltiniu, žemu menu –
Seyyathidaṁ—maṇilakkhaṇaṁ vatthalakkhaṇaṁ daṇḍalakkhaṇaṁ satthalakkhaṇaṁ asilakkhaṇaṁ usulakkhaṇaṁ dhanulakkhaṇaṁ āvudhalakkhaṇaṁ itthilakkhaṇaṁ purisalakkhaṇaṁ kumāralakkhaṇaṁ kumārilakkhaṇaṁ dāsalakkhaṇaṁ dāsilakkhaṇaṁ hatthilakkhaṇaṁ assalakkhaṇaṁ mahiṁsalakkhaṇaṁ usabhalakkhaṇaṁ golakkhaṇaṁ ajalakkhaṇaṁ meṇḍalakkhaṇaṁ kukkuṭalakkhaṇaṁ vaṭṭakalakkhaṇaṁ godhālakkhaṇaṁ kaṇṇikalakkhaṇaṁ kacchapalakkhaṇaṁ migalakkhaṇaṁ
satthalakkhaṇaṁ → (bj) | mahiṁsalakkhaṇaṁ → mahisalakkhaṇaṁ (bj, sya-all, pts) | kaṇṇikalakkhaṇaṁ → kaṇṇikālakkhaṇaṁ (bj, pts) | itthilakkhaṇaṁ → itthīlakkhaṇaṁ (sya-all) | kumārilakkhaṇaṁ → kumārīlakkhaṇaṁ (sya-all) | dāsilakkhaṇaṁ → dāsīlakkhaṇaṁ (sya-all) | maṇilakkhaṇaṁ → maṇilakkhaṇaṁ daṇḍalakkhaṇaṁ (pts) | daṇḍalakkhaṇaṁ satthalakkhaṇaṁ → (pts) | āvudhalakkhaṇaṁ → āyudhalakkhaṇaṁ (pts) | daṇḍalakkhaṇaṁ → daṇḍalakkhaṇaṁ satthalakkhaṇaṁ (bj: machasaṁ) | āvudhalakkhaṇaṁ → āyudha (bj: kesuci) | mahisalakkhaṇaṁ → mahiṁsa (bj: machasaṁ) | golakkhaṇaṁ → goṇa (bj: machasaṁ) | meṇḍalakkhaṇaṁ → meṇḍaka (bj: kesuci) | āvudhalakkhaṇaṁ → āyudhalakkhaṇaṁ (sya-all: sī.) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)
t.y. brangakmenių ženklų interpretavimu, drabužių ženklų, lazdų, peilių, kardų, strėlių, lankų, ginklų, moterų, vergų, vergių, dramblių, arklių, bizonų, bulių, karvių, ožių, avinų, gaidžių, putpelių, driežų, auskarų, vėžlio, elnio ženklų interpretavimu –
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.
micchājīvā → (pts) | tiracchānavijjāya micchājīvā → tiracchāna-vijjāya (pts)
jis susilaiko nuo tokio neteisingo pragyvenimo šaltinio, nuo žemo meno.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti.
jīvitaṁ → jīvikaṁ (sya-all) | micchājīvena jīvitaṁ → micchājivena jīvikaṁ (pts) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ → tiracchāna-vijjāya micchājivena jīvikaṁ (pts)
Tuomet, kai vieni gerbiami atsiskyrėliai ir brahmanai valgantys duotą (jiems) iš tikėjimo maistą, naudojasi neteisingu pragyvenimo šaltiniu, žemu menu –
Seyyathidaṁ—raññaṁ niyyānaṁ bhavissati, raññaṁ aniyyānaṁ bhavissati, abbhantarānaṁ raññaṁ upayānaṁ bhavissati, bāhirānaṁ raññaṁ apayānaṁ bhavissati, bāhirānaṁ raññaṁ upayānaṁ bhavissati, abbhantarānaṁ raññaṁ apayānaṁ bhavissati, abbhantarānaṁ raññaṁ jayo bhavissati, bāhirānaṁ raññaṁ parājayo bhavissati, bāhirānaṁ raññaṁ jayo bhavissati, abbhantarānaṁ raññaṁ parājayo bhavissati, iti imassa jayo bhavissati, imassa parājayo bhavissati
bhavissati → bhavissatīti pāṭho na dissati (sya-all: sī.) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | upayānaṁ → upayānam (pts)
t.y. (pranašavimu), kad karalius išvyks (į žygį), karalius pargrįš (iš žygio); mūsų karalius puls, kitas karalius trauksis; kitas karalius puls, mūsų karalius trauksis; mūsų karalius nugalės, kitas karalius pralaimės; kitas karalius nugalės, mūsų karalius pralaimės; tokiu būdu vienas laimės, kitas pralaimės –
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.jis susilaiko nuo tokio neteisingo pragyvenimo šaltinio, nuo žemo meno. Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti.
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj, sya-all, pts) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts)
Tuomet, kai vieni gerbiami atsiskyrėliai ir brahmanai valgantys duotą (jiems) iš tikėjimo maistą, naudojasi neteisingu pragyvenimo šaltiniu, žemu menu –
Seyyathidaṁ—candaggāho bhavissati, sūriyaggāho bhavissati, nakkhattaggāho bhavissati, candimasūriyānaṁ pathagamanaṁ bhavissati, candimasūriyānaṁ uppathagamanaṁ bhavissati, nakkhattānaṁ pathagamanaṁ bhavissati, nakkhattānaṁ uppathagamanaṁ bhavissati, ukkāpāto bhavissati, disāḍāho bhavissati, bhūmicālo bhavissati, devadudrabhi bhavissati, candimasūriyanakkhattānaṁ uggamanaṁ ogamanaṁ saṅkilesaṁ vodānaṁ bhavissati, evaṁvipāko candaggāho bhavissati, evaṁvipāko sūriyaggāho bhavissati, evaṁvipāko nakkhattaggāho bhavissati, evaṁvipākaṁ candimasūriyānaṁ pathagamanaṁ bhavissati, evaṁvipākaṁ candimasūriyānaṁ uppathagamanaṁ bhavissati, evaṁvipākaṁ nakkhattānaṁ pathagamanaṁ bhavissati, evaṁvipākaṁ nakkhattānaṁ uppathagamanaṁ bhavissati, evaṁvipāko ukkāpāto bhavissati, evaṁvipāko disāḍāho bhavissati, evaṁvipāko bhūmicālo bhavissati, evaṁvipāko devadudrabhi bhavissati, evaṁvipākaṁ candimasūriyanakkhattānaṁ uggamanaṁ ogamanaṁ saṅkilesaṁ vodānaṁ bhavissati
sūriyaggāho → suriyaggāho (bj, sya-all, pts) | candimasūriyānaṁ → candimasuriyānaṁ (bj, sya-all, pts) | devadudrabhi → devadundubhi (bj, sya-all, pts) | candimasūriyanakkhattānaṁ → candimasuriyanakkhattānaṁ (bj, sya-all, pts) | evaṁvipākaṁ candimasūriyānaṁ → evaṁvipāko candimasuriyānaṁ (pts) | evaṁvipākaṁ → evaṁvipāko (pts) | ogamanaṁ → oggamanaṁ (bj: kesuci) | saṅkilesaṁ → saṁkilesaṁ (my, bjt, ms2005, pts) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th) | ogamanaṁ saṅkilesaṁ → oggamanaṁ saṁkilesaṁ (th) | seyyathidaṁ candaggāho → seyyathīdaṁ canda-ggāho (pts) | sūriyaggāho → suriya-ggāho (pts) | nakkhattaggāho → nakkhatta-ggāho (pts) | candimasūriyānaṁ pathagamanaṁ → candima-suriyānaṁ patha-gamanaṁ (pts) | candimasūriyānaṁ uppathagamanaṁ → candima-suriyānaṁ uppatha-gamanaṁ (pts) | pathagamanaṁ → patha-gamanaṁ (pts) | uppathagamanaṁ → uppatha-gamanaṁ (pts) | ukkāpāto → ukkā-pāto (pts) | disāḍāho → disā-ḍāho (pts) | bhūmicālo → bhūmi-cālo (pts) | devadudrabhi → deva-dundubhi (pts) | candimasūriyanakkhattānaṁ → candima-suriya-nakkhattānaṁ (pts) | evaṁvipāko candaggāho → evaṁ-vipāko canda-ggāho (pts) | evaṁvipāko → evaṁ-vipāko (pts) | evaṁvipākaṁ candimasūriyānaṁ → evaṁ-vipāko candima-suriyānaṁ (pts) | evaṁvipākaṁ candimasūriyānaṁ uppathagamanaṁ → evaṁ-vipāko candima-suriyānaṁ uppatha-gamanaṁ (pts) | evaṁvipākaṁ → evaṁ-vipāko (pts) | evaṁvipāko disāḍāho → evaṁ-vipāko disā-ḍāho (pts) | evaṁvipāko bhūmicālo → evaṁ-vipāko bhūmi-cālo (pts) | evaṁvipāko devadudrabhi → evaṁ-vipāko deva-dundubhi (pts) | evaṁvipākaṁ candimasūriyanakkhattānaṁ → evaṁ-vipākaṁ candima-suriya-nakkhattānaṁ (pts)
t.y. (pranašavimu), kad bus mėnulio užtemimas, bus saulės užtemimas, bus planetos užtemimas, saulė ir mėnulis judės savo keliu, saulė ir mėnulis nukryps nuo savo kelio, planetos judės savo keliais, planetos nukryps nuo savo kelių, bus žvaigždžių lietus, bus dangaus švytėjimas, bus žemės drebėjimas, bus griaustinis, bus saulės, mėnulio, planetų pakilimas, nusileidimas, patamsėjimas, prašviesėjimas, mėnulio užtemimas atneš tokią pasekmę, saulės užtemimas atneš tokią pasekmę, planetos užtemimas atneš tokią pasekmę, saulės ar mėnulio judėjimas savo keliu atneš tokią pasekmę, saulės ar mėnulio nukrypimas nuo savo kelio atneš tokią pasekmę, planetų judėjimas savo keliais atneš tokią pasekmę, planetų nukrypimai nuo savo kelių atneš tokią pasekmę, meteoritų lietus atneš tokią pasekmę, dangaus švytėjimas atneš tokią pasekmę, žemės drebėjimas atneš tokią pasekmę, griaustinis atneš tokią pasekmę, saulės, mėnulio, planetų pakilimas, nusileidimas, patamsėjimas, prašviesėjimas atneš tokią pasekmę –
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.
tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts)
jis susilaiko nuo tokio neteisingo pragyvenimo šaltinio, nuo žemo meno.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti.
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj, sya-all, pts) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts)
Tuomet, kai vieni gerbiami atsiskyrėliai ir brahmanai valgantys duotą (jiems) iš tikėjimo maistą, naudojasi neteisingu pragyvenimo šaltiniu, žemu menu –
Seyyathidaṁ—suvuṭṭhikā bhavissati, dubbuṭṭhikā bhavissati, subhikkhaṁ bhavissati, dubbhikkhaṁ bhavissati, khemaṁ bhavissati, bhayaṁ bhavissati, rogo bhavissati, ārogyaṁ bhavissati, muddā, gaṇanā, saṅkhānaṁ, kāveyyaṁ, lokāyataṁ
suvuṭṭhikā → subbuṭṭhikā (bj) | seyyathidaṁ suvuṭṭhikā → seyyathīdaṁ subbuṭṭhikā (pts) | saṅkhānaṁ → saṁkhānaṁ (bjt, pts)
t.y. (pranašavimu), kad daug lis, bus sausra, bus geras derlius, bus maisto nepriteklius, bus saugu, bus pavojus, bus liga, bus sveikata; buhalterija, skaičiavimu, išskaičiavimu, eilių rašymu, filosofavimu –
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.
micchājīvā → micchājīvena (bj) | tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts)
jis susilaiko nuo tokio neteisingo pragyvenimo šaltinio, nuo žemo meno.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti.
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj, sya-all, pts) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts)
Tuomet, kai vieni gerbiami atsiskyrėliai ir brahmanai valgantys duotą (jiems) iš tikėjimo maistą, naudojasi neteisingu pragyvenimo šaltiniu, žemu menu –
Seyyathidaṁ—āvāhanaṁ vivāhanaṁ saṁvaraṇaṁ vivaraṇaṁ saṅkiraṇaṁ vikiraṇaṁ subhagakaraṇaṁ dubbhagakaraṇaṁ viruddhagabbhakaraṇaṁ jivhānibandhanaṁ hanusaṁhananaṁ hatthābhijappanaṁ hanujappanaṁ kaṇṇajappanaṁ ādāsapañhaṁ kumārikapañhaṁ devapañhaṁ ādiccupaṭṭhānaṁ mahatupaṭṭhānaṁ abbhujjalanaṁ sirivhāyanaṁ
saṁvaraṇaṁ vivaraṇaṁ → saṁvadanaṁ vivadanaṁ (bj, sya-all) | jivhānibandhanaṁ → jivhānitthambhanaṁ (bj) | sirivhāyanaṁ → sirivhānaṁ (bj) | subhagakaraṇaṁ dubbhagakaraṇaṁ → subhatakaraṇaṁ dubbhatakaraṇaṁ (sya-all) | hanujappanaṁ → (sya-all) | kumārikapañhaṁ → kumārīpañhaṁ (sya-all) | jivhānitthambhanaṁ → jivhānitthaddhanaṁ (bj: bahūsu) | saṁvaraṇaṁ vivaraṇaṁ saṅkiraṇaṁ → saṁvadanaṁ vivadanaṁ saṁkiraṇaṁ (bjt) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | saṅkiraṇaṁ → saṁkiraṇaṁ (ms2005)
t.y. parinkimu palankaus laiko atsivesti į namus jaunąją ar ištekinti jaunąją, sandorių sudarymui ar nutraukimui, skolų rinkimui ar turto atsiėmimui; sėkmės pritraukimu, nelaimės pritraukimu, abortų iššaukimu, liežuvio atrišimu, nebylystės iššaukimu, rankų užkalbėjimu, liežuvio užkalbėjimu, ausų užkalbėjimu, dvasių klausinėjimu veidrodžio ar mediumo pagalba, tiesioginiu dvasių klausinėjimu, saulės garbinimu, Mahabrahmos garbinimu, ugnies iš burnos pūtimu, sėkmės dievybės (Siri) iššaukimu –
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.
tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts)
jis susilaiko nuo tokio neteisingo pragyvenimo šaltinio, nuo žemo meno.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhuñjitvā te evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvena jīvitaṁ kappenti.
jīvitaṁ → jīvikaṁ (bj, sya-all) | paneke → pan eke (pts) | samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni → samaṇa-brāhmaṇā saddhā-deyyāni (pts) | tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts)
Tuomet, kai vieni gerbiami atsiskyrėliai ir brahmanai valgantys duotą (jiems) iš tikėjimo maistą, naudojasi neteisingu pragyvenimo šaltiniu, žemu menu –
Seyyathidaṁ—santikammaṁ paṇidhikammaṁ bhūtakammaṁ bhūrikammaṁ vassakammaṁ vossakammaṁ vatthukammaṁ vatthuparikammaṁ ācamanaṁ nhāpanaṁ juhanaṁ vamanaṁ virecanaṁ uddhaṁvirecanaṁ adhovirecanaṁ sīsavirecanaṁ kaṇṇatelaṁ nettatappanaṁ natthukammaṁ añjanaṁ paccañjanaṁ sālākiyaṁ sallakattiyaṁ dārakatikicchā, mūlabhesajjānaṁ anuppadānaṁ, osadhīnaṁ paṭimokkho
vatthuparikammaṁ → vatthuparikiraṇaṁ (bj, sya-all); vatthupaṭikiraṇaṁ (pts) | nhāpanaṁ → nahāpanaṁ (bj, pts) | uddhaṁvirecanaṁ → uddhavirecanaṁ (bj, sya-all, pts) | bhūtakammaṁ → bhūmikammaṁ (sya-all); (pts) | nettatappanaṁ → nettappānaṁ (sya-all); nettatappaṇaṁ (pts) | dārakatikicchā → dārakatikicchaṁ (sya-all) | bhūrikammaṁ → bhūrikammaṁ bhūtikammaṁ (pts) | sallakattiyaṁ → sallakattikaṁ (pts) | anuppadānaṁ → anuppādānaṁ (pts) | juhanaṁ → nahāpanaṁ duhanaṁ (sya-all: sī.) | nettappānaṁ → nettatappanaṁ (sya-all: sī.) | dārakatikicchaṁ → sallakattikaṁ dārakatikicchā (sya-all: sī.) | bhūti-kammaṁ → Bp bhūta-. See above, p. 12. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)
t.y. (dievybių) nuraminimu, padėka (dievybėms), dvasių išvarymu, žeminių apeigomis, (vyriškos) potencijos iššaukimu, impotencijos iššaukimu, (ritualiniu) žemės paruošimu statyboms, namų pašventinimu, ritualiniu burnos skalavimu vandeniu, ritualiniu kitų maudymu, ugnies aukojimu, vimdomųjų ar vidurių paleidžiamųjų vaistų paruošimu, apvalymu pro viršų, apvalymu pro apačią, apvalymu pro galvą, aliejaus ausims paruošimu, akių ploviklio paruošimu, gydymu per nosį, akių pavilgų paruošimu, patepimu, akių ligų gydymu, operavimu, vaikų gydymu, vaistų davimu, žaizdų gydymu –
iti vā iti evarūpāya tiracchānavijjāya micchājīvā paṭivirato hoti.
tiracchānavijjāya → tiracchāna-vijjāya (pts)
jis susilaiko nuo tokio neteisingo pragyvenimo šaltinio, nuo žemo meno.
Idampissa hoti sīlasmiṁ.
idampissa → idaṁpissa (th) | idampissa → idam pi ssa (pts)
Tai irgi yra jo dorovė.

Sa kho so, mahārāja, bhikkhu evaṁ sīlasampanno na kutoci bhayaṁ samanupassati, yadidaṁ sīlasaṁvarato.
kho → atha kho (bj: kesuci) | Sa → Bp Gr atha. (pts note) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | sīlasampanno → sīla-sampanno (pts) | kutoci → kuto (pts) | yadidaṁ sīlasaṁvarato → yad idaṁ sīla-saṁvarato (pts)
Karaliau, pasižymintis tokia dorove vienuolis nemato pavojaus iš nieko susijusio su susilaikymu dorove.
Seyyathāpi, mahārāja, rājā khattiyo muddhābhisitto nihatapaccāmitto na kutoci bhayaṁ samanupassati, yadidaṁ paccatthikato;
rājā → (bj, sya-all, pts) | muddhābhisitto → muddhāvasitto (bj, sya-all) | muddhābhisitto nihatapaccāmitto → muddhāvasitto nihitapaccāmitto (pts) | muddhāvasitto → muddhābhāsinto (bj: kesuci) | muddhāvasitto → Bp Gr muddhābhisitto. (pts note) | seyyathāpi mahārāja rājā → seyyathā pi mahā-rāja (pts) | kutoci → kuto (pts) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts)
Panašiai kaip karaliaus palaimintas karys, nugalėjęs varžovą, t. y. susitvarkęs su priešu, iš nieko nemato pavojų,
evameva kho, mahārāja, bhikkhu evaṁ sīlasampanno na kutoci bhayaṁ samanupassati, yadidaṁ sīlasaṁvarato.
evameva → evam eva (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | sīlasampanno → sīla-sampanno (pts) | kutoci → kuto (pts) | yadidaṁ sīlasaṁvarato → yad idaṁ sīla-saṁvarato (pts)
lygiai gi taip, karaliau, pasižymintis tokia dorove vienuolis nemato pavojaus iš nieko susijusio su susilaikymu dorove.
So iminā ariyena sīlakkhandhena samannāgato ajjhattaṁ anavajjasukhaṁ paṭisaṁvedeti.
anavajjasukhaṁ → anavajja-sukhaṁ (pts)
Turėdamas šią tauriosios dorovės visumą, jis jaučia vidinį nekaltumo džiaugsmą.
Evaṁ kho, mahārāja, bhikkhu sīlasampanno hoti.
hoti → Bp here inserts mahā-sīlam; Gr mahā-sīlaṁ niṭṭhitaṁ. (pts note) | sīlasampanno → sīla-sampanno (pts)
Štai taip, karaliau, vienuolis pasižymi dorove.

Mahāsīlaṁ niṭṭhitaṁ.

4.3.2. Samādhi4.3.2. Sutelktis

4.3.2.1. Indriyasaṁvara4.3.2.1 Juslinių gebėjimų sulaikymas

Kathañca, mahārāja, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti?
kathañca mahārāja → kathañ ca mahā-rāja (pts)
Ir kaip, karaliau, vienuolis saugoja juslinių gebėjimų duris?
Idha, mahārāja, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
nānuvyañjanaggāhī → SS here na anu-, but below nānu-; Bp nānubyañj-. (pts note) | mahārāja → mahā-rāja (pts)
Štai, karaliau, vienuolis, akimis pamatęs formą, nebando pagauti nei (jos) bruožų, nei smulkių detalių.
Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhā domanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
anvāssaveyyuṁ → anvāsaveyyuṁ, anvāssaveyyu (bj: kesuci) | anvāssaveyyuṁ → Bp anvāsaveyyuṁ. (pts note) | abhijjhā domanassā → abhijjhādomanassā (th) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇam enaṁ (pts) | abhijjhā domanassā → abhijjhā-domanassā (pts) | cakkhundriyaṁ → cakkhundriyam (pts)
Jis žengia susilaikymo keliu, nes tą, kuris gyvena nesulaikydamas akių juslinio gebėjimo, gali užplūsti godulys, nusiminimas, blogos, nedoros būsenos, tad jis saugo akių juslinį gebėjimą, sulaiko akių juslinį gebėjimą.
Sotena saddaṁ sutvā …pe…
pe → spelled out in full (th)
Ausimi išgirdęs garsą…
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…
pe → spelled out in full (th)
Nosimi užuodęs kvapą…
jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…
pe → spelled out in full (th)
Liežuviu pajutęs skonį…
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…
phoṭṭhabbaṁ → Scd Gr poṭṭhabbaṁ; Bp phoṭhabbaṁ. (pts note) | pe → spelled out in full (th)
Kūnu palietęs tai, kas apčiuopiamą…
manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
nānubyañjanaggāhī → nānuvyañjanaggāhī (pts)
Protu pažinęs reiškinį, jis nebando pagauti nei (jo) bruožų, nei smulkių detalių.
Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhā domanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.
abhijjhā domanassā → abhijjhādomanassā (bjt, th) | yatvādhikaraṇamenaṁ → yatvādhikaraṇam enaṁ (pts)
Jis žengia susilaikymo keliu, nes tą, kuris gyvena nesulaikydamas proto gebėjimo, gali užplūsti godulys, nusiminimas, blogos, nedoros būsenos, tad jis saugo proto gebėjimą, sulaiko proto gebėjimą.
So iminā ariyena indriyasaṁvarena samannāgato ajjhattaṁ abyāsekasukhaṁ paṭisaṁvedeti.
indriyasaṁvarena → indriya saṁvarena (pts) | abyāsekasukhaṁ → avyāseka-sukhaṁ (pts)
Turėdamas šį taurųjį juslinių gebėjimų sulaikymą, jis jaučia vidinį neliečiamumo (teršalais) džiaugsmą.
Evaṁ kho, mahārāja, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti.
mahārāja → mahā-rāja (pts) | guttadvāro → gutta-dvāro (pts)
Štai taip, karaliau, vienuolis saugoja juslinių gebėjimų duris.

4.3.2.2. Satisampajañña4.3.2.2. Atida ir aiškus supratimas

Kathañca, mahārāja, bhikkhu satisampajaññena samannāgato hoti?
kathañca mahārāja → kathañ ca mahā-rāja (pts) | satisampajaññena → sati-sampajaññena (pts)
Ir kaip, karaliau, vienuolis yra išsivystęs atidą ir aiškų supratimą?
Idha, mahārāja, bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti.
samiñjite → sammiñjite (bj: kesuci) | tuṇhī-bhāve → Scdt bhāvena (but so Sm Bp and Sum. i. 202). (pts note) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | sampajānakārī → sampajāna-kārī (pts) | saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī → saṁghāṭi-patta-cīvara-dhāraṇe sampajāna-kārī (pts) | uccārapassāvakamme sampajānakārī → uccāra-passāva-kamme sampajāna-kārī (pts) | tuṇhībhāve sampajānakārī → tuṇhī-bhāve sampajāna-kārī (pts)
Štai, karaliau, vienuolis eidamas į priekį ir eidamas atgal, daro tai aiškiai suprasdamas; žiūrėdamas į priekį ir žiūrėdamas į šalis, daro tai aiškiai suprasdamas; sulenkdamas ir ištiesdamas (galūnes), daro tai aiškiai suprasdamas; dėvėdamas viršutinius apdarus ir nešdamas dubenį aukoms, daro tai aiškiai suprasdamas; valgydamas, gerdamas, kramtydamas ir ragaudamas, daro tai aiškiai suprasdamas; tuštindamasis ir šlapindamasis, daro tai aiškiai suprasdamas; eidamas, stovėdamas, sėdėdamas, gulėdamas, nubusdamas, kalbėdamas ir tylėdamas, daro tai aiškiai suprasdamas.
Evaṁ kho, mahārāja, bhikkhu satisampajaññena samannāgato hoti.
mahārāja → mahā-rāja (pts) | satisampajaññena → sati-sampajaññena (pts)
Štai taip, karaliau, vienuolis yra išsivystęs atidą ir aiškų supratimą.

4.3.2.3. Santosa4.3.2.3. Pasitenkinimas

Kathañca, mahārāja, bhikkhu santuṭṭho hoti?
kathañca mahārāja → kathañ ca mahā-rāja (pts)
Ir kaip, karaliau, vienuolis yra pasitenkinęs?
Idha, mahārāja, bhikkhu santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena, kucchiparihārikena piṇḍapātena. So yena yeneva pakkamati, samādāyeva pakkamati.
kāyaparihārikena → kāyaparihāriyena (bj) | kucchiparihārikena → kucchiparihāriyena (bj) | kucchiparihāriyena → parihārikena (bj: sīmu) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | kāyaparihārikena → kāya-parihārikena (pts) | kucchiparihārikena piṇḍapātena → kucchi-parihārikena piṇḍa-pātena (pts) | yeneva → yen eva (pts) | samādāyeva → samādāy eva (pts)
Štai, karaliau, vienuolis yra patenkintas kūną apsaugojančiu apdaru ir paaukotu maistu skrandžiui palaikyti. Kad ir kur jis eitų, jis išvyksta pasiėmęs tik (juos).
Seyyathāpi, mahārāja, pakkhī sakuṇo yena yeneva ḍeti, sapattabhārova ḍeti;
sapattabhārova → sapattabhāro va (th) | seyyathāpi mahārāja → seyyathā pi mahā-rāja (pts) | yeneva → yen eva (pts) | sapattabhārova → sa-patta-bhāro va (pts)
Panašiai kaip sparnuotam paukščiui, kad ir kur jis vyktų, sparnai yra jo vienintelė našta,
evameva kho, mahārāja, bhikkhu santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena kucchiparihārikena piṇḍapātena. So yena yeneva pakkamati, samādāyeva pakkamati.
kāyaparihārikena → kāyaparihāriyena (bj) | kucchiparihārikena → kucchiparihāriyena (bj) | evameva kho → evam eva (pts) | evameva kho mahārāja → evam eva mahā-rāja (pts) | kucchiparihārikena piṇḍapātena → kucchi-parihārikena piṇḍa-pātena (pts) | yeneva → yen eva (pts) | samādāyeva → samādāy eva (pts)
lygiai taip ir vienuolis yra patenkintas kūną apsaugojančiu apdaru ir paaukotu maistu skrandžiui palaikyti, kad ir kur jis eitų, jis išvyksta pasiėmęs tik (juos).
Evaṁ kho, mahārāja, bhikkhu santuṭṭho hoti.
mahārāja → mahā-rāja (pts)
Štai taip, karaliau, vienuolis yra pasitenkinęs.

4.3.2.4. Nīvaraṇappahāna4.3.2.4. Kliūčių palikimas

So iminā ca ariyena sīlakkhandhena samannāgato, iminā ca ariyena indriyasaṁvarena samannāgato, iminā ca ariyena satisampajaññena samannāgato, imāya ca ariyāya santuṭṭhiyā samannāgato,
sīlakkhandhena → iminā sīlakkhandhena (bj: sabbattha) | samannāgato → Bp Gr here insert so. (pts note) | sīlakkhandhena → sīla-kkhandhena (pts) | indriyasaṁvarena → indriya saṁvarena (pts) | satisampajaññena → sati-sampajaññena (pts)
Turėdamas šią tauriosios dorovės visumą, šį taurųjį juslinių gebėjimų sulaikymą, šią tauriąją atidą ir aiškų supratimą, šį taurųjį pasitenkinimą,
vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ.
vana-patthaṁ → Bp vana-saṇṭhaṁ; Gr -saṇham. (pts note) | rukkhamūlaṁ → rukkha-mūlaṁ (pts) | giriguhaṁ → giri-guhaṁ (pts) | palālapuñjaṁ → palāla-puñjaṁ (pts)
jis dažnai lankosi nuošaliose vietose: miškuose, medžių papėdėse, kalnuose, olose, kalnų tarpekliuose, kapinėse, miškų glūdumoje, atvirame ore, ant šiaudų krūvelės.
So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.
piṇḍapātapaṭikkanto → piṇḍapātappaṭikkanto (my) | piṇḍapātapaṭikkanto → piṇḍapāta-paṭikkanto (pts)
Sugrįžęs iš aukų rinkimo, pavalgęs, jis atsisėda sukryžiavęs kojas, laikydamas kūną tiesiai, sutelkęs atidą priešais save.

So abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati, abhijjhāya cittaṁ parisodheti.Palikęs žemiškų dalykų troškimą, jis būna su protu be troškimo. Jis išgrynina protą nuo troškimo. Byāpādapadosaṁ pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī, byāpādapadosā cittaṁ parisodheti.
vyāpāda-padosā → Bp byāpāda- (always). (pts note) | byāpādapadosaṁ → vyāpāda-padosaṁ (pts) | abyāpannacitto → avyāpanna-citto (pts) | sabbapāṇabhūtahitānukampī byāpādapadosā → sabba-pāṇa-bhūta-hitānukampī vyāpāda-padosā (pts)
Palikęs piktavališkumo ydą, jis būna geranoriško proto. Būdamas gailestingas visoms gyvoms būtybėms, jis išgrynina protą nuo piktavališkumo.
Thinamiddhaṁ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī, sato sampajāno, thinamiddhā cittaṁ parisodheti.
thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (sya-all, pts) | vigatathinamiddho → vigatathīnamiddho (sya-all, pts) | thinamiddhā → thīnamiddhā (sya-all, pts) | vigatathinamiddho → vigata-thīna-middho (pts) | ālokasaññī → āloka-saññī (pts) | thinamiddhā → thīna-middhā (pts)
Palikęs tingulį ir apsnūdimą, jis būna be tingulio ir apsnūdimo. Suvokdamas šviesą, būdamas atidus ir aiškiai suprantantis, jis išgrynina protą nuo tingulio ir apsnūdimo.
Uddhaccakukkuccaṁ pahāya anuddhato viharati, ajjhattaṁ vūpasantacitto, uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodheti.
uddhaccakukkuccaṁ → uddhacca-kukkuccaṁ (pts) | vūpasantacitto uddhaccakukkuccā → vūpasanta-citto uddhacca-kukkuccā (pts)
Palikęs nerimą ir graužatį, jis buvoja ramus. Būdamas su iš vidaus nurimusiu protu, jis išgrynina protą nuo jaudinimosi ir nerimavimo.
Vicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati, akathaṅkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṁ parisodheti.
akathaṅkathī → akathaṁkathī (my, bjt, ms2005, pts) | tiṇṇavicikiccho → tiṇṇa-vicikiccho (pts)
Palikęs abejones, jis buvoja išsklaidęs abejones. Jis nedvejoja doromis būsenomis, išgrynina protą nuo abejonių.

Seyyathāpi, mahārāja, puriso iṇaṁ ādāya kammante payojeyya.
seyyathāpi mahārāja → seyyathā pi mahā-rāja (pts)
Panašiai, karaliau, kaip kad jei žmogus pasiėmęs paskolą pradėtų verslą
Tassa te kammantā samijjheyyuṁ.
kammantā → kammantotipi pāṭho (sya-all note)
ir tas jo verslas suklestėtų.
So yāni ca porāṇāni iṇamūlāni, tāni ca byantiṁ kareyya, siyā cassa uttariṁ avasiṭṭhaṁ dārabharaṇāya.
byantiṁ kareyya → byantīkareyya (bj, sya-all, km); vyantikareyya (pts1ed) | byantiṁ kareyya → vyantikareyya (pts) | dārabharaṇāya → dārābharaṇāya (pts) | kareyya → byantīkareyya (cck: sī. syā. kaṁ.) | cassa → siyā tassa (sya-all: sī.) | iṇamūlāni → iṇa-mūlāni (pts) | byantiṁ kareyya → vyanti-kareyya (pts) | cassa → assa (pts)
Jis grąžintų anksčiau pasiskolintus pinigus bei jam liktų (pinigų) viršaus žmonai išlaikyti.
Tassa evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
Jis taip pagalvotų:
‘ahaṁ kho pubbe iṇaṁ ādāya kammante payojesiṁ.
payojesiṁ → Bp Gr payojemi. (pts note) | iṇaṁ ādāya → iṇamādāya (th)
„Aš gi anksčiau pasiėmęs paskolą pradėjau verslą
Tassa me te kammantā samijjhiṁsu.
te → Sct tena; Sm tena corrected to te. (pts note)
ir tas mano verslas suklestėjo.
Sohaṁ yāni ca porāṇāni iṇamūlāni, tāni ca byantiṁ akāsiṁ, atthi ca me uttariṁ avasiṭṭhaṁ dārabharaṇāyā’ti.
byantiṁ → byantī (bj) | byantiṁ akāsiṁ → byantīakāsiṁ (sya-all); vyantiakāsiṁ (pts) | dārabharaṇāyāti → dārābharaṇāyāti (pts) | sohaṁ → so haṁ (bjt, pts) | iṇamūlāni → iṇa-mūlāni (pts) | byantiṁ akāsiṁ → vyanti-akāsiṁ (pts)
Grąžinau anksčiau pasiskolintus pinigus ir man liko (pinigų) viršaus žmonai išlaikyti.“
So tatonidānaṁ labhetha pāmojjaṁ, adhigaccheyya somanassaṁ.
pāmojjaṁ adhigaccheyya → pāmujjaṁ adhigacche (pts) | adhigaccheyya → adhigacchetipi pāṭho (sya-all note) | pāmujjaṁ → Bp Gr pāmojjam (and so SS at 75 only). (pts note) | adhigacche → Bp Gr Sd adhigaccheyya. (pts note) | tatonidānaṁ → tato-nidānaṁ (pts)
Tai jam suteiktų džiaugsmą, ir jis pasijaustų laimingas.

Seyyathāpi, mahārāja, puriso ābādhiko assa dukkhito bāḷhagilāno; bhattañcassa nacchādeyya, na cassa kāye balamattā.
seyyathāpi mahārāja → seyyathā pi mahāraja (pts) | bhattañcassa → bhattaṁ cassa (bjt) | seyyathāpi mahārāja → seyyathā pi mahā-raja (pts) | bāḷhagilāno bhattañcassa nacchādeyya → bāḷha-gilāno bhattañ assa na cchādeyya (pts) | cassa → assa (pts)
Panašiai, karaliau, kaip kad jei būtų ligotas žmogus, kenčiantis, baisiai sergantis, nei galintis maistu mėgautis, nei turintis jėgų kūne.
So aparena samayena tamhā ābādhā mucceyya; bhattaṁ cassa chādeyya, siyā cassa kāye balamattā.
bhattaṁ cassa → bhattañcassa (bjt, th) | bhattaṁ cassa → bhattañ assa (pts) | cassa → assa (pts)
Po kurio laiko jis pagytų nuo tos ligos, galėtų ir maistu mėgautis, ir turėtų jėgų kūne.
Tassa evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
Jis taip pagalvotų:
‘ahaṁ kho pubbe ābādhiko ahosiṁ dukkhito bāḷhagilāno;
bāḷhagilāno → bāḷha-gilāno (pts)
„Aš gi anksčiau buvau ligotas, kenčiantis, baisiai sergantis,
bhattañca me nacchādesi, na ca me āsi kāye balamattā.
na ca me → nacassa me (bj, mr) | na ca → nacassa (bj) | āsi → na cassa me (cck: ka.) | āsi → Bp Gr na c'; assa me kāye. (pts note) | bhattañca → bhattaṁ ca (bjt) | nacchādesi → na chādesi (th) | bhattañca → bhattañ ca (pts) | nacchādesi → na cchādesi (pts)
negalėjau nei maistu mėgautis, nei turėjau jėgų kūne.
Somhi etarahi tamhā ābādhā mutto;
ābādhā → Bp Gr omit. (pts note) | somhi → so mhi (pts)
O dabar esu pagijęs nuo tos ligos,
bhattañca me chādeti, atthi ca me kāye balamattā’ti.
me → (pts) | chādeti → Scd nacchādesi; Sd acchadeti; Bp cchādesi (see CV. v. 31. 1.) (pts note) | bhattañca → bhattañ ca (pts) | balamattāti → balamattā ti (pts)
galiu ir maistu mėgautis, ir turiu jėgų kūne.“
So tatonidānaṁ labhetha pāmojjaṁ, adhigaccheyya somanassaṁ.
pāmojjaṁ adhigaccheyya → pāmujjaṁ adhigacche (pts) | tatonidānaṁ → tato-nidānaṁ (pts)
Tai jam suteiktų džiaugsmą, ir jis pasijaustų laimingas.

Seyyathāpi, mahārāja, puriso bandhanāgāre baddho assa.
baddho → bandho (sya-all) | seyyathāpi mahārāja → seyyathā pi mahā-rāja (pts)
Panašiai, karaliau, kaip kad jei žmogus būtų įkalintas kalėjime.
So aparena samayena tamhā bandhanāgārā mucceyya sotthinā abbhayena, na cassa kiñci bhogānaṁ vayo.
abbhayena → abbayena (bj, mr); avyayena (pts1ed) | abbhayena → avyayena (pts) | abbayena → avyayena (bj: PTS) | abbhayena → ubbayena (cck: sī. ka.) | bandhanā → Bp Gr bandhanāgārā. (pts note) | cassa kiñci → assa kiñ (pts)
Po kurio laiko jis sėkmingai ir saugiai išeitų iš kalėjimo į laisvę, nepraradęs jokio turto.
Tassa evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
Jis taip pagalvotų:
‘ahaṁ kho pubbe bandhanāgāre baddho ahosiṁ, somhi etarahi tamhā bandhanāgārā mutto sotthinā abbhayena.
abbhayena → abbayena (bj) | baddho → bandho (sya-all) | bandhanā → Bp bandhanāgārā. (pts note) | somhi → so mhi (pts) | abbhayena → avyayena (pts)
„Aš gi anksčiau buvau įkalintas kalėjime, o dabar sėkmingai ir saugiai išėjau iš kalėjimo į laisvę,
Natthi ca me kiñci bhogānaṁ vayo’ti.
natthi → n atthi (pts) | kiñci → kiñ (pts) | vayoti → vayo ti (pts)
nepraradęs jokio turto.“
So tatonidānaṁ labhetha pāmojjaṁ, adhigaccheyya somanassaṁ.
pāmojjaṁ adhigaccheyya → pāmujjaṁ adhigacche (pts) | tatonidānaṁ → tato-nidānaṁ (pts)
Tai jam suteiktų džiaugsmą, ir jis pasijaustų laimingas.

Seyyathāpi, mahārāja, puriso dāso assa anattādhīno parādhīno na yenakāmaṅgamo.
anattādhīno → Bp Gr -dhino always. (pts note) | yenakāmaṅgamo → yenakāmaṁgamo (my, ms2005) | seyyathāpi mahārāja → seyyathā pi mahā-rāja (pts) | yenakāmaṅgamo → yena kāmaṁ gamo (pts)
Panašiai, karaliau, kaip kad jei žmogus būtų vergu, nepriklausančiu sau, priklausančiu kitam, negalinčiu daryti ką panorėjęs.
So aparena samayena tamhā dāsabyā mucceyya attādhīno aparādhīno bhujisso yenakāmaṅgamo.
bhujisso → Bp Gr bhūjisso (twice); SS here bhuñj; Sct below bhuj. (pts note) | yenakāmaṅgamo → yenakāmaṁgamo (my, ms2005) | dāsabyā → dāsavyā (pts) | yenakāmaṅgamo → yena kāmaṁ gamo (pts)
Po kurio laiko jis išsivaduotų iš tos vergystės, priklausytų sau, nebepriklausytų kitam, būtų laisvu žmogumi, galinčiu daryti ką panorėjęs.
Tassa evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
Jis taip pagalvotų:
‘ahaṁ kho pubbe dāso ahosiṁ anattādhīno parādhīno na yenakāmaṅgamo.
yenakāmaṅgamo → yenakāmaṁgamo (my, ms2005) | yenakāmaṅgamo → yena kāmaṁ gamo (pts)
„Aš gi anksčiau buvau vergu, nepriklausančiu sau, priklausančiu kitam, negalinčiu daryti ką panorėjęs.
Somhi etarahi tamhā dāsabyā mutto attādhīno aparādhīno bhujisso yenakāmaṅgamo’ti.
yenakāmaṅgamoti → yenakāmaṁgamoti (my, ms2005) | somhi → so mhi (pts) | dāsabyā → dāsavyā (pts) | yenakāmaṅgamoti → yena kāmaṁ gamo ti (pts)
O dabar esu išsivadavęs iš tos vergystės, priklausau sau, nebepriklausau kitam, esu laisvas žmogus, galintis daryti ką panorėjęs.“
So tatonidānaṁ labhetha pāmojjaṁ, adhigaccheyya somanassaṁ.
pāmojjaṁ adhigaccheyya → pāmujjaṁ adhigacche (pts) | tatonidānaṁ → tato-nidānaṁ (pts)
Tai jam suteiktų džiaugsmą, ir jis pasijaustų laimingas.

Seyyathāpi, mahārāja, puriso sadhano sabhogo kantāraddhānamaggaṁ paṭipajjeyya dubbhikkhaṁ sappaṭibhayaṁ.
kantāraddhānamaggaṁ → kantāraṁ addhānamaggaṁ (sya-all) | kantāraddhānamaggaṁ → Bp Gr kantāraṁ addh-. (pts note) | sappaṭibhayaṁ → M. i. 276 here repeats 71. (pts note) | seyyathāpi mahārāja → seyyathā pi mahā-rāja (pts)
Panašiai, karaliau, kaip kad jei žmogus su turtais, su nuosavybe keliautų sunkiai įveikiamu keliu, kupinu pavojų, su retai aptinkamu maistu.
So aparena samayena taṁ kantāraṁ nitthareyya sotthinā, gāmantaṁ anupāpuṇeyya khemaṁ appaṭibhayaṁ.Po kurio laiko jis tą sunkiai įveikiamą kelią sėkmingai nueitų, pasiektų galutinį kaimą, saugų, be pavojų. Tassa evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
Jis taip pagalvotų:
‘ahaṁ kho pubbe sadhano sabhogo kantāraddhānamaggaṁ paṭipajjiṁ dubbhikkhaṁ sappaṭibhayaṁ.
kantāraddhānamaggaṁ → kantāraṁ addhānamaggaṁ (sya-all)
„Aš gi anksčiau su turtais, su nuosavybe keliavau sunkiai įveikiamu keliu kupinu pavojų, su retai aptinkamu maistu.
Somhi etarahi taṁ kantāraṁ nitthiṇṇo sotthinā, gāmantaṁ anuppatto khemaṁ appaṭibhayan’ti.
nitthiṇṇo → tiṇṇo (bj) | nitthiṇṇo → Bp Gr tiṇṇo; Sc nitthanno; St niṭṭhinno. (pts note) | somhi → so mhi (pts) | appaṭibhayanti → appaṭibhayan ti (pts)
O dabar tą sunkiai įveikiamą kelią sėkmingai nuėjau, pasiekiau galutinį kaimą, saugų, be pavojų.“
So tatonidānaṁ labhetha pāmojjaṁ, adhigaccheyya somanassaṁ.
pāmojjaṁ adhigaccheyya → pāmujjaṁ adhigacche (pts) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (bjt) | tatonidānaṁ → tato-nidānaṁ (pts)
Tai jam suteiktų džiaugsmą, ir jis pasijaustų laimingas.

Evameva kho, mahārāja, bhikkhu yathā iṇaṁ yathā rogaṁ yathā bandhanāgāraṁ yathā dāsabyaṁ yathā kantāraddhānamaggaṁ, evaṁ ime pañca nīvaraṇe appahīne attani samanupassati.
appahīne → appahīṇe (bj) | evaṁ → (pts) | appahīne → Bp Gr evaṁ ime pañca nivaraṇe appahine. (pts note) | yathā iṇaṁ yathā rogaṁ yathā bandhanāgāraṁ yathā dāsabyaṁ yathā kantāraddhānamaggaṁ → yathāiṇaṁ yathārogaṁ yathābandhanāgāraṁ yathādāsabyaṁ yathākantāraddhānamaggaṁ (th) | evameva → evam eva (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | dāsabyaṁ → dāsavyaṁ (pts)
Lygiai taip, karaliau, vienuolis, kol jame šios penkios kliūtys nepaliktos, suvokia jas kaip skolą, kaip ligą, kaip kalėjimą, kaip vergystę, kaip sunkiai įveikiamą kelią.

Seyyathāpi, mahārāja, yathā āṇaṇyaṁ yathā ārogyaṁ yathā bandhanāmokkhaṁ yathā bhujissaṁ yathā khemantabhūmiṁ;
yathā āṇaṇyaṁ → ānaṇyaṁ (bj, pts) | bandhanāmokkhaṁ → bandhanā mokkhaṁ (bjt, pts) | seyyathāpi mahārāja → seyyathā pi mahā-rāja ānaṇyaṁ (pts) | khemantabhūmiṁ → khemanta-bhūmiṁ (pts)
Panašiai, karaliau, kaip skolų neturėjimą, kaip pasveikimą, kaip išėjimą iš kalėjimo į laisvę, kaip laisvę nuo vergystės, kaip saugios žemės pasiekimą,
evameva kho, mahārāja, bhikkhu ime pañca nīvaraṇe pahīne attani samanupassati.
pahīne → pahīṇe (bj) | evameva → evam eva (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts)
taip vienuolis suvokia šias penkias kliūtis, kai jame jos paliktos.

Tassime pañca nīvaraṇe pahīne attani samanupassato pāmojjaṁ jāyati, pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṁ vedeti, sukhino cittaṁ samādhiyati.
pahīne → pahīṇe (bj) | vedeti → paṭisaṁvedeti (sya-all) | pāmojjaṁ → pāmujjaṁ (pts) | pāmujjaṁ → SS here only pāmojjaṁ. (pts note) | samādhiyati → The above phrases recur MV. viii. 15. 13; A. iii. 104; Mil. 84, but are omitted M. i. 276. (pts note) | tassime → tass ime (pts) | pītimanassa → pīti-manassa (pts) | passaddhakāyo → passaddha-kāyo (pts)
Kai jis suvokia, kad paliko šias penkias kliūtis, jam kyla džiaugsmas. Kai jis džiaugiasi, gimsta pakilumas. Kai protas yra pakilėtas, nurimsta kūnas. Kai kūnas nurimęs, jis patiria palaimą. Laimingojo gi protas susitelkia.

4.3.2.5. Paṭhamajhāna4.3.2.5. Pirmoji džhana

So vivicceva kāmehi, vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (sya-all, pts) | paṭhamajjhānaṁ → Bp Gr always paṭhamaṁ jhānaṁ. (pts note) | vivicceva → eva (pts) | pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ → pīti-sukhaṁ paṭhamajjhānaṁ (pts)
Atsiskyręs nuo juslinių malonumų, atsiskyręs nuo nedorų būsenų, jis pasiekia ir buvoja iš atsiskyrimo gimusioje palaimoje su pakilumu, (proto) kreipimu ir išlaikymu – pirmojoje džhanoje.
So imameva kāyaṁ vivekajena pītisukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati, nāssa kiñci sabbāvato kāyassa vivekajena pītisukhena apphuṭaṁ hoti.
abhisandeti parisandeti → abhisanneti parisanneti (bj) | apphuṭaṁ → apphutaṁ (pts) | abhisanneti → abhisandeti (bj: sīmu, machasaṁ) | parisanneti → parisandeti (bj: sīmu, machasaṁ) | abhisandeti → Bp Gr abhisanneti. (pts note) | parisandeti → Bp Gr parisanneti always. (pts note) | apphutaṁ → Bp abbuṭam; Gr apphuṭaṁ (=Bp below.) (pts note) | imameva → imam eva (pts) | pītisukhena → pīti-sukhena (pts) | pītisukhena apphuṭaṁ → pīti-sukhena apphutaṁ (pts)
Iš atsiskyrimo gimusia palaima su pakilumu, jis (vienuolis) šitą patį kūną užlieja, užpildo, pripildo, perskverbia taip, kad jo kūne nelieka nei dalelytės nepasiektos šios iš atsiskyrimo gimusios palaimos su pakilumu.

Seyyathāpi, mahārāja, dakkho nhāpako vā nhāpakantevāsī vā kaṁsathāle nhānīyacuṇṇāni ākiritvā udakena paripphosakaṁ paripphosakaṁ sanneyya, sāyaṁ nhānīyapiṇḍi snehānugatā snehaparetā santarabāhirā phuṭā snehena, na ca paggharaṇī;
paripphosakaṁ → (sya-all) | phuṭā → phuṭṭhā (sya-all) | paggharaṇī → paggharati (sya-all) | nhāpako → nahāpako (pts) | nhāpakantevāsī → nahāpakantevāsī (pts) | nhānīyacuṇṇāni → nahāniyacuṇṇāni (pts) | sāyaṁ nhānīyapiṇḍi → sā ssa nahāniyapiṇḍi (pts) | snehena → sinehena (pts) | sanneyya → sandeyya (bj: sīmu, machasaṁ) | snehaparetā → yāssa nahānīyapiṇḍisinehānusenaparetā (sya-all: sī.) | paggharati → paggharaṇī (sya-all: sī.) | paripphosakaṁ → Bp paripposakaṁ. (pts note) | ssa → Bp Gr sāyaṁ. (pts note) | phuṭā → Bp phutā; Gr phuṭṭhā; SS puṭṭhā. (pts note) | nhānīyapiṇḍi snehānugatā → nhānīyapiṇḍisnehānugatā (th) | seyyathāpi mahārāja → seyyathā pi mahā-rāja (pts) | kaṁsathāle nhānīyacuṇṇāni → kaṁsa-thāle nahāniya-cuṇṇāni (pts) | sāyaṁ nhānīyapiṇḍi → sā ssa nahāniya-piṇḍi (pts) | snehaparetā santarabāhirā → sneha-paretā santara-bāhirā (pts)
Panašiai, karaliau, kaip įgudęs maudyklos patarnautojas ar maudyklos patarnautojo padėjėjas, pribėręs muilo miltelių į bronzinį indą, pašlakstydamas vandeniu suminkytų juos į vieną muilo gabalą taip, kad tas būtų permirkęs, išmirkęs, suvilgytas iš vidaus ir iš išorės, bet nevarvėtų,
evameva kho, mahārāja, bhikkhu imameva kāyaṁ vivekajena pītisukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati, nāssa kiñci sabbāvato kāyassa vivekajena pītisukhena apphuṭaṁ hoti.
abhisandeti parisandeti → abhisanneti parisanneti (bj) | apphuṭaṁ → apphutaṁ (pts) | evameva → evaṁ eva (pts) | imameva → imam eva (pts) | pītisukhena → pīti-sukhena (pts) | pītisukhena apphuṭaṁ → pīti-sukhena apphutaṁ (pts)
lygiai gi, karaliau, taip ir vienuolis iš atsiskyrimo gimusia palaima su pakilumu, šitą patį kūną užlieja, užpildo, pripildo, perskverbia taip, kad jo kūne nelieka nei dalelytės nepasiektos šios iš atsiskyrimo gimusios palaimos su pakilumu.
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
idampi → idaṁpi (th) | idampi → idam pi (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca → sāmañña-phalehi abhikkantatarañ ca paṇītatarañ ca (pts)
Tai irgi, karaliau, yra čia ir dabar regimas atsiskyrimo vaisius, nuostabesnis ir puikesnis už ankstesnius čia ir dabar regimus atsiskyrimo vaisius.

4.3.2.6. Dutiyajhāna4.3.2.6. Antroji džhana

Puna caparaṁ, mahārāja, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (sya-all, pts) | caparaṁ mahārāja → ca paraṁ mahā-rāja (pts) | vitakkavicārānaṁ → vitakka-vicārānaṁ (pts) | pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ → pīti-sukhaṁ dutiyajjhānaṁ (pts)
Toliau, karaliau, kai liaunasi (proto) kreipimas ir išlaikymas, būdamas su iš vidaus nurimusiu susitelkusiu protu, vienuolis pasiekia ir buvoja iš sutelkties gimusioje palaimoje su pakilumu, be (proto) kreipimo ir išlaikymo – antrojoje džhanoje.
So imameva kāyaṁ samādhijena pītisukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati, nāssa kiñci sabbāvato kāyassa samādhijena pītisukhena apphuṭaṁ hoti.
apphuṭaṁ → apphutaṁ (pts) | imameva → imam eva (pts) | pītisukhena → pīti-sukhena (pts) | pītisukhena apphuṭaṁ → pīti-sukhena apphutaṁ (pts)
Iš sutelkties gimusiomis palaima su pakilumu jis šitą patį kūną užlieja, užpildo, pripildo, perskverbia taip, kad jo kūne nelieka nei dalelytės nepasiektos šios iš sutelkties gimusios palaima su pakilumu.

Seyyathāpi, mahārāja, udakarahado gambhīro ubbhidodako tassa nevassa puratthimāya disāya udakassa āyamukhaṁ, na dakkhiṇāya disāya udakassa āyamukhaṁ, na pacchimāya disāya udakassa āyamukhaṁ, na uttarāya disāya udakassa āyamukhaṁ, devo ca na kālena kālaṁ sammādhāraṁ anuppaveccheyya.
ubbhidodako → ubbhitodako (sya-all, km, mr) | ca na → vā naṁ (sya-all) | gambhīro → (pts) | na → (pts) | ubbhidodako → ubbhitodako (cck: syā. kaṁ. ka.) | udaka-rahado → Bp adds kambhīro; Gr gambhīro. (pts note) | ubbhidodako → Bp Gr ubbhitodako, and put the dakkināya clause second. (pts note) | kālena → Bp Gr and Tr at M. i. 277 na kālena. (pts note) | anupaveccheyya → Bp Gr anupavaccheyya. (pts note) | kālena kālaṁ → kālenakālaṁ (my) | sammādhāraṁ anuppaveccheyya → sammā dhāraṁ anupaveccheyya (bjt)
Panašiai, karaliau, kaip jei būtų gilus ežeras su gilumine versme, į kurį neįteka vanduo nei iš rytinės pusės, nei iš pietinės pusės, nei iš vakarinės pusės, nei iš šiaurinės pusės, nei (virš kurio) laikas nuo laiko stipriai palyja.
Atha kho tamhāva udakarahadā sītā vāridhārā ubbhijjitvā tameva udakarahadaṁ sītena vārinā abhisandeyya parisandeyya paripūreyya paripphareyya, nāssa kiñci sabbāvato udakarahadassa sītena vārinā apphuṭaṁ assa.
tamhāva → tamhā ca (bj) | atha kho tamhāva → athakho tamhā vā (sya-all) | sītā vāridhārā → sītavāridhārā (pts) | apphuṭaṁ → apphutaṁ (pts) | tamhā → Bp Gr tamhā ca. (pts note) | sīta-vāri-dhārā → Bp sītā vāri-dhārā; Gr sītā vārī-dhārā. (pts note) | + → vārinā (bjt) | tamhāva udakarahadā sītā vāridhārā → tamhā udaka-rahadā sīta-vāri-dhārā (pts) | tameva udakarahadaṁ → tam eva udaka-rahadaṁ (pts) | udakarahadassa → udaka-rahadassa (pts)
Tada šaltas vanduo, trykštantis iš to ežero šaltos versmės, tą patį ežerą užlietų, užpildytų, pripildytų, perskverbtų taip, kad tame ežere neliktų nei dalelytės nepasiektos šalto vandens.

Evameva kho, mahārāja, bhikkhu imameva kāyaṁ samādhijena pītisukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati, nāssa kiñci sabbāvato kāyassa samādhijena pītisukhena apphuṭaṁ hoti.
apphuṭaṁ → apphutaṁ (pts) | evameva → evam eva (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | imameva → imam eva (pts) | pītisukhena → pīti-sukhena (pts) | pītisukhena apphuṭaṁ → pīti-sukhena apphutaṁ (pts)
Lygiai gi, karaliau, taip ir vienuolis iš sutelkties gimusia palaima su pakilumu šitą patį kūną užlieja, užpildo, pripildo, perskverbia taip, kad jo kūne nelieka nei dalelytės nepasiektos šios iš sutelkties gimusios palaima su pakilumu.
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
idampi → idaṁpi (th) | idampi → idam pi (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca → sāmañña-phalehi abhikkantatarañ ca paṇītatarañ ca (pts)
Tai irgi, karaliau, yra čia ir dabar regimas atsiskyrimo vaisius, nuostabesnis ir puikesnis už ankstesnius čia ir dabar regimus atsiskyrimo vaisius.

4.3.2.7. Tatiyajhāna4.3.2.7. Trečioji džhana

Puna caparaṁ, mahārāja, bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti, tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
sato → sato ca (sya-all, pts) | tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (sya-all) | upekkhako → ca upekhako (pts) | sukhavihārīti tatiyaṁ jhānaṁ → sukhavihārī ti tatiyajjhānaṁ (pts) | yaṁ taṁ → yantaṁ (bjt, th) | caparaṁ mahārāja → ca paraṁ mahā-rāja (pts) | sukhañca → sukhañ ca (pts) | yaṁ → yan (pts) | sukhavihārīti tatiyaṁ jhānaṁ → sukha-vihārī ti tatiyajjhānaṁ (pts)
Toliau, karaliau, pakilumui išblėsus, vienuolis buvoja lygiažiūrus, atidus ir aiškiai suprantantis, jis visa esybe patiria palaimą. Jis pasiekia ir buvoja tame, ką taurieji nupasakoja taip: „Jis būna laimingas, lygiažiūrus ir atidus,“ – trečiojoje džhanoje.
So imameva kāyaṁ nippītikena sukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati, nāssa kiñci sabbāvato kāyassa nippītikena sukhena apphuṭaṁ hoti.
apphuṭaṁ → apphutaṁ (pts) | imameva → imam eva (pts)
Palaima be pakilumo, jis šitą patį kūną užlieja, užpildo, pripildo, perskverbia taip, kad jo kūne nelieka nei dalelytės nepasiektos šios palaimos be pakilumo.

Seyyathāpi, mahārāja, uppaliniyaṁ vā paduminiyaṁ vā puṇḍarīkiniyaṁ vā appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni udakānuggatāni antonimuggaposīni, tāni yāva caggā yāva ca mūlā sītena vārinā abhisannāni parisannāni paripūrāni paripphuṭāni, nāssa kiñci sabbāvataṁ uppalānaṁ vā padumānaṁ vā puṇḍarīkānaṁ vā sītena vārinā apphuṭaṁ assa;
paripphuṭāni → paripphaṭāni (sya-all); paripphuṭṭhāni (pts1ed) | nāssa → nassā (bj) | parisannāni → abhisannāni (sya1ed, sya2ed); abhisandāni parisandāni (mr) | saṁvaḍḍhāni → saṁvaddhāni (bj) | nāssa → nāssā (bj) | caggā → ca aggā (sya-all) | vā → (pts) | vā appekaccāni → app ekaccāni (pts) | paripphuṭāni → paripphuṭṭhāni (pts) | apphuṭaṁ → apphutaṁ (pts) | antonimuggaposīni → anto nimugga posinī (bj: bausasa) | abhisannāni → abhisandāni (bj: bausasa) | parisannāni → parisandāni (bj: bausasa) | nāssā → nāssa (bj: bahūsu) | parisannāni → abhisandāni parisandāni (cck: ka.) | paripphuṭāni → paripphuṭṭhāni (cck: pī.) | puṇḍarīkiniyaṁ → Bp Gr vā . . . vā . . . vā. (pts note) | udake-saṁvaddhāni → Bp Gr samvudḍhāni; Sct samvaḍḍhāni. (pts note) | nuggatāni → Bp Gr udakā anuggatāni. (pts note) | anto-nimuggā-posīni → Sd posini. (pts note) | aggā → Bp yavaggā; Gr yāvāmaggā. (pts note) | paripphuṭṭhāni → Bp Gr paripphuṭāni (compare 29). (pts note) | udakānuggatāni → udakānugatāni (th) | seyyathāpi mahārāja → seyyathā pi mahā-rāja (pts) | udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni udakānuggatāni antonimuggaposīni → udake-jātāni udake-saṁvaddhāni udakā nuggatāni anto-nimuggā-posīni (pts)
Panašiai, karaliau, kaip žydrųjų, raudonųjų ar baltųjų lotosų tvenkinyje kai kurie iš žydrųjų, raudonųjų ar baltųjų lotosų, gimsta vandenyje, užauga vandenyje, bet nepakyla virš vandens, tarpsta panardinti vandenyje. Jie nuo viršaus iki pat šaknų šaltu vandeniu būna užlieti, užpildyti, pripildyti, perskverbti taip, kad tuose žydruose, raudonuose ar baltuose lotosuose nelieka nei dalelytės nepasiektos šalto vandens.
evameva kho, mahārāja, bhikkhu imameva kāyaṁ nippītikena sukhena abhisandeti parisandeti paripūreti parippharati, nāssa kiñci sabbāvato kāyassa nippītikena sukhena apphuṭaṁ hoti.
imameva → imeva (sya-all) | apphuṭaṁ → apphutaṁ (pts) | evameva → evam eva (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | imameva → imam eva (pts)
Lygiai gi, karaliau, taip ir vienuolis palaima be pakilumo šitą patį kūną užlieja, užpildo, pripildo, perskverbia taip, kad jo kūne nelieka nei dalelytės nepasiektos šios palaimos be pakilumo.
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
idampi → idaṁpi (th) | idampi → idam pi (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca → sāmañña-phalehi abhikkantatarañ ca paṇītatarañ ca (pts)
Tai irgi, karaliau, yra čia ir dabar regimas atsiskyrimo vaisius, nuostabesnis ir puikesnis už ankstesnius čia ir dabar regimus atsiskyrimo vaisius.

4.3.2.8. Catutthajhāna4.3.2.8. Ketvirtoji džhana

Puna caparaṁ, mahārāja, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
catutthaṁ jhānaṁ upasampajja → catutthajjhānaṁ upasaspajja (sya-all) | caparaṁ mahārāja → ca paraṁ mahā-rāja (pts) | pubbeva → pubb eva (pts) | atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ → atthagamā adukkhaṁ asukhaṁ upekhāsati-pārisuddhiṁ catutthajjhānaṁ (pts)
Toliau, karaliau, palikęs (vertinimą) malonu-nemalonu, peržengęs ankstesnius laimę ir nusiminimą, vienuolis pasiekia ir buvoja su lygiažiūros išgryninta atida, be (vertinimo) malonu-nemalonu – ketvirtojoje džhanoje.
So imameva kāyaṁ parisuddhena cetasā pariyodātena pharitvā nisinno hoti, nāssa kiñci sabbāvato kāyassa parisuddhena cetasā pariyodātena apphuṭaṁ hoti.
apphuṭaṁ → apphutaṁ (pts) | imameva → imam eva (pts)
Jis sėdi persmelkęs visą šitą patį kūną švariu, tyru protu taip, kad jo kūne nelieka nei dalelytės nepasiektos švaraus, tyro proto.

Seyyathāpi, mahārāja, puriso odātena vatthena sasīsaṁ pārupitvā nisinno assa, nāssa kiñci sabbāvato kāyassa odātena vatthena apphuṭaṁ assa;
apphuṭaṁ → apphutaṁ (pts) | seyyathāpi mahārāja → seyyathā pi mahā-rāja (pts) | sasīsaṁ → sa-sīsaṁ (pts)
Panašiai, karaliau, kaip jei būtų žmogus visas apdengtas baltu audeklu. Jo kūne neliktų nei dalelytės nepasiektos balto audeklo.
evameva kho, mahārāja, bhikkhu imameva kāyaṁ parisuddhena cetasā pariyodātena pharitvā nisinno hoti, nāssa kiñci sabbāvato kāyassa parisuddhena cetasā pariyodātena apphuṭaṁ hoti.
apphuṭaṁ → apphutaṁ (pts) | evameva → evam eva (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | imameva → imam eva (pts)
Lygiai gi, karaliau, taip ir vienuolis sėdi persmelkęs visą šitą patį kūną švariu, tyru protu taip, kad jo kūne nelieka nei dalelytės nepasiektos švaraus, tyro proto.
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
paṇītatarañca → paṇītatarañca puna caparaṁ (bj) | idampi → idaṁpi (th) | idampi → idaṁ pi (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca → sāmañña-phalehi abhikkantatarañ ca paṇītatarañ ca (pts)
Tai irgi, karaliau, yra čia ir dabar regimas atsiskyrimo vaisius, nuostabesnis ir puikesnis už ankstesnius čia ir dabar regimus atsiskyrimo vaisius.

4.3.3. Aṭṭhañāṇa4.3.3. Aštuoni pažinimai

4.3.3.1. Vipassanāñāṇa4.3.3.1. Įžvalga

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte ñāṇadassanāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
So → puna caparaṁ mahārāja bhikkhu so (bj, mr) | so → so bhikkhu (bj) | āneñjappatte → ānejjappatte (pts) | So → puna caparaṁ mahārāja bhikkhu so (cck: ka.) | So → Bp Gr Puna ca paraṁ mahā-rāja bhikkhu so. (pts note) | ānejjappatte → Bp Gr ānañja-. (pts note) | mudubhūte → mudu-bhūte (pts) | āneñjappatte ñāṇadassanāya → ānejjappatte ñāṇa-dassanāya (pts)
Būdamas taip sutelkto proto, taip išgryninto, apvalyto, nesutepto, be nežymių teršalų, lankstaus, tinkamo darbui, pasiekusio nesutrikdomą (būseną) proto, jis nukreipia, pasuka protą link žinojimo ir matymo.
So evaṁ pajānāti:Jis supranta: ‘ayaṁ kho me kāyo rūpī cātumahābhūtiko mātāpettikasambhavo odanakummāsūpacayo aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṁsanadhammo;
odanakummāsūpacayo → odanakummāsupacayo (sya-all) | cātum-mahā-bhūtiko → See i. 3. 10. (pts note) | odana-kummās-upacayo → So SS; Sum. ūpacayo. (pts note) | aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṁsanadhammo → aniccucchādana-parimaddana-bhedana-viddhaṁsana-dhammo (my) | cātumahābhūtiko → cātummahābhūtiko (bjt, th) | cātumahābhūtiko mātāpettikasambhavo odanakummāsūpacayo aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṁsanadhammo → cātum-mahā-bhūtiko mātā-pettika-sambhavo odana-kummās-upacayo anicc-ucchādana-parimaddana-bhedana-vid dhaṁsana dhammo (pts)
„Šis mano kūnas yra materialus. Jį sudaro keturi didžieji elementai. Jis gimė iš motinos ir tėvo, užaugo iš ryžių košės ir rūgpienio. Jis turi prigimtį keistis, dėvėtis, suirti ir pranykti.
idañca pana me viññāṇaṁ ettha sitaṁ ettha paṭibaddhan’ti.
sitaṁ → nissitaṁ (sya-all) | idañca → idaṁ ca (bjt) | idañca → idañ ca (pts) | paṭibaddhanti → paṭibaddhan ti (pts)
Ši mano sąmonė į jį remiasi, yra prie jo pririšta.“

Seyyathāpi, mahārāja, maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṁso suparikammakato accho vippasanno anāvilo sabbākārasampanno.
anāvilo → (sya-all) | aṭṭhaṁso → aṭṭhaṅso (pts) | maṇi veḷuriyo → maṇiveḷuriyo (th) | seyyathāpi mahārāja → seyyathā pi mahā-rāja (pts) | aṭṭhaṁso suparikammakato → aṭṭhaṅso suparikamma-kato (pts) | sabbākārasampanno → sabbākāra-sampanno (pts)
Panašiai, karaliau, kaip kad jei blizgantis lazurito brangakmenis, tikras, aštuonkampis, gerai apdirbtas, skaidrus, tyras, švarus, pasižymintis visomis geromis savybėmis,
Tatrāssa suttaṁ āvutaṁ nīlaṁ vā pītaṁ vā lohitaṁ vā odātaṁ vā paṇḍusuttaṁ vā.
pītaṁ vā lohitaṁ vā → pītakaṁ vā lohitakaṁ vā (mr) | tatrāssa → tatrassa (bj, sya-all); tatra (pts) | vā → pītakaṁ vā lohitakaṁ vā (cck: ka.) | paṇḍarasuttaṁ → paṇḍusuttaṁ (sya-all: sī.) | paṇḍusuttaṁ → paṇḍu-suttaṁ (pts)
būtų užmautas ant juodo, geltono, raudono, balto ar pilko siūlo.
Tamenaṁ cakkhumā puriso hatthe karitvā paccavekkheyya:
tamenaṁ → tam eva (pts)
Jį paimtų į rankas ir apžiūrėtų geros regos žmogus:
‘ayaṁ kho maṇi veḷuriyo subho jātimā aṭṭhaṁso suparikammakato accho vippasanno anāvilo sabbākārasampanno;
anāvilo → (sya-all) | maṇi veḷuriyo → maṇiveḷuriyo (th) | suparikammakato → suparikamma-kato (pts) | sabbākārasampanno → sabbākāra-sampanno (pts)
„Šis yra blizgantis lazurito brangakmenis, tikras, aštuonkampis, gerai apdirbtas, skaidrus, tyras, švarus, pasižymintis visomis geromis savybėmis.
tatridaṁ suttaṁ āvutaṁ nīlaṁ vā pītaṁ vā lohitaṁ vā odātaṁ vā paṇḍusuttaṁ vā’ti.
paṇḍusuttaṁ → paṇḍarasuttaṁ (th) | tatridaṁ → tatr idaṁ (pts) | paṇḍusuttaṁ vāti → paṇḍu-suttaṁ vā ti (pts)
Ir jis yra užmautas ant juodo, geltono, raudono, balto ar pilko siūlo.“

Evameva kho, mahārāja, bhikkhu evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte ñāṇadassanāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
āneñjappatte ñāṇadassanāya → ānejjappatte ñāṇa dassanāya (pts) | evameva → evam eva (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | mudubhūte → mudu-bhūte (pts)
Lygiai taip, karaliau, vienuolis būdamas taip sutelkto proto, taip išgryninto, apvalyto, nesutepto, be nežymių teršalų, lankstaus, tinkamo darbui, pasiekusio nesutrikdomą (būseną) proto, jis nukreipia, pasuka protą link žinojimo ir matymo.
So evaṁ pajānāti:Jis supranta: ‘ayaṁ kho me kāyo rūpī cātumahābhūtiko mātāpettikasambhavo odanakummāsūpacayo aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṁsanadhammo;
odanakummāsūpacayo → odanakummāsupacayo (sya-all) | cātumahābhūtiko → cātummahābhūtiko (bjt, th) | cātumahābhūtiko mātāpettikasambhavo odanakummāsūpacayo aniccucchādanaparimaddanabhedanaviddhaṁsanadhammo → cātum-mahā-bhūtiko mātā-pettika-sambhavo odana-kummās-upacayo anicc ucchādana-parimaddana-bhedana viddhaṁsana dhammo (pts)
„Šis mano kūnas yra materialus. Jį sudaro keturi didžieji elementai. Jis gimė iš motinos ir tėvo, užaugo iš ryžių košės ir rūgpienio. Jis turi prigimtį keistis, dėvėtis, suirti ir pranykti.
idañca pana me viññāṇaṁ ettha sitaṁ ettha paṭibaddhan’ti.
sitaṁ → nissitaṁ (sya-all) | idañca → idaṁ ca (bjt) | idañca → idañ ca (pts) | paṭibaddhanti → paṭibaddhan ti (pts)
Ši mano sąmonė į jį remiasi, yra prie jo pririšta.“
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
idampi → idaṁpi (th) | idampi → idam pi (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca → sāmañña-phalehi abhikkantatarañ ca paṇītatarañ ca (pts)
Tai irgi, karaliau, yra čia ir dabar regimas atsiskyrimo vaisius, nuostabesnis ir puikesnis už ankstesnius čia ir dabar regimus atsiskyrimo vaisius.

4.3.3.2. Manomayiddhiñāṇa4.3.3.2. Viršžmogiškas gebėjimas sukurti protu (kūną)

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte manomayaṁ kāyaṁ abhinimmānāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
abhinimmānāya → abhinimminanāya (bj); abhinimmināya (pts) | kāyaṁ abhinimmānāya → abhinimminanāya (sya-all) | āneñjappatte → ānejjappatte (pts) | abhinimminanāya → abhinimmināya (bj: bausasa) | mudubhūte → mudu-bhūte (pts) | āneñjappatte manomayaṁ → ānejjappatte mano-mayaṁ (pts)
Būdamas taip sutelkto proto, taip išgryninto, apvalyto, nesutepto, be nežymių teršalų, lankstaus, tinkamo darbui, pasiekusio nesutrikdomą (būseną) proto, jis nukreipia, pasuka protą link proto padaryto kūno sukūrimo.
So imamhā kāyā aññaṁ kāyaṁ abhinimmināti rūpiṁ manomayaṁ sabbaṅgapaccaṅgiṁ ahīnindriyaṁ.
sabbaṅgapaccaṅgiṁ → sabbaṅgapaccaṅgaṁ (sya-all) | ahīnindriyaṁ → Gr ahindriyaṁ; but below , in 86, abhinindriyaṁ, Bp twice ahinindriyam (see i. 3.12 and ix. 22). (pts note) | sabbaṅgapaccaṅgiṁ → sabbaṅga-paccaṅgiṁ (pts)
Jis iš šio kūno sukuria kitą – kūną, turintį formą, proto padarytą, su visomis kūno dalimis ir galūnėmis, su pilnaverčiais gebėjimais.

Seyyathāpi, mahārāja, puriso muñjamhā īsikaṁ pavāheyya.
īsikaṁ → isikaṁ (bj, sya-all); isīkaṁ (pts1ed) | Seyyathā → seyyathāpi (bj, pts1ed) | pavāheyya → pabbāheyya (sya-all, mr) | īsikaṁ pavāheyya → isikaṁ pabbāheyya (sya-all) | isikaṁ → īsikaṁ (bj: bausasa) | pavāheyya → pabbāheyya (bj: bausasa) | pavāheyya → pabbāheyya (cck: syā. ka.) | seyyathāpi mahārāja → seyyathā pi mahā-rāja (pts)
Panašiai, karaliau, kaip kad jei žmogus būtų išėmęs smilgą iš lendrūno.
Tassa evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
Jis taip pagalvotų:
‘ayaṁ muñjo, ayaṁ īsikā, añño muñjo, aññā īsikā, muñjamhā tveva īsikā pavāḷhā’ti.
pavāḷhā’ti → pavālhāti (bj); pabbāḷhāti (cck, sya1ed, mr); pabāḷhāti (sya2ed) | īsikā → isikā (bj, sya-all) | īsikā muñjamhā tveva īsikā → isikā muñjamhātveva isikā (bj) | pavāḷhāti → pabbāḷhā (bj: bausasa) | pavāḷhā’ti → pabbāḷhāti (cck: syā. ka.) | pabbāḷhāti → pavālhāti (sya-all: sī.) | īsikā muñjamhā tveva īsikā pavāḷhāti → isikā muñjamhātveva isikā pabbāḷhāti (th) | īsikā → isīkā (pts) | tveva īsikā pavāḷhāti → tv eva isīkā pavāḷhā ti (pts)
„Štai lendrūnas, štai smilga, lendrūnas yra viena, smilga – kita, išties, smilga yra ištraukta iš lendrūno.“
Seyyathā vā pana, mahārāja, puriso asiṁ kosiyā pavāheyya.
seyyathā → seyyathāpi (bj) | pavāheyya → pabbāheyya (sya-all) | vā → pi (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | asiṁ → asi (pts)
Arba panašiai, karaliau, kaip kad jei žmogus būtų ištraukęs kardą iš makšties.
Tassa evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
Jis taip pagalvotų:
‘ayaṁ asi, ayaṁ kosi, añño asi, aññā kosi, kosiyā tveva asi pavāḷho’ti.
pavāḷhoti → pabbāḷhāti (sya-all) | aññā → añño (pts) | pavāḷho → Bp Gr pabbāḷheyya . . . pabbālhā . . . pabbāḷho. 4 For the Sanskrit of this comp. Mahāvyutpatti, p. 15. (pts note) | kosiyā tveva → kosiyātveva (bjt, th) | tveva → tv eva (pts) | pavāḷhoti → pavāḷho ti (pts)
„Štai kardas, štai makštis, kardas yra viena, makštis – kita, išties, kardas yra ištrauktas iš makšties.“
Seyyathā vā pana, mahārāja, puriso ahiṁ karaṇḍā uddhareyya.
seyyathā → seyyathāpi (bj) | vā → pi (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts)
Arba panašiai, karaliau, kaip kad jei žmogus būtų išnėręs gyvatę iš išnaros.
Tassa evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
Jis taip pagalvotų:
‘ayaṁ ahi, ayaṁ karaṇḍo. Añño ahi, añño karaṇḍo, karaṇḍā tveva ahi ubbhato’ti.
ubbhato’ti → uddharito (sya-all, km) | ubbhatoti → uddharitoti (sya-all) | ubbhato”ti → uddharito (bj: syā) | ubbhato’ti → uddharito (cck: syā. kaṁ.) | karaṇḍā tveva → karaṇḍātveva (bjt, th) | tveva → tv eva (pts) | ubbhatoti → ubbhato ti (pts)
„Štai gyvatė, štai išnara. Gyvatė yra viena, išnara – kita, išties, gyvatė yra išnerta iš išnaros.“

Evameva kho, mahārāja, bhikkhu evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte manomayaṁ kāyaṁ abhinimmānāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
abhinimmānāya → abhinimminanāya (bj); abhinimmināya (pts) | kāyaṁ abhinimmānāya → abhinimminanāya (sya-all) | āneñjappatte → ānejjappatte (pts) | kāyaṁ → SS omit. (pts note) | evameva → evaṁ eva (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts)
Lygiai taip, karaliau, vienuolis būdamas taip sutelkto proto, taip išgryninto, apvalyto, nesutepto, be nežymių teršalų, lankstaus, tinkamo darbui, pasiekusio nesutrikdomą (būseną) proto, jis nukreipia, pasuka protą link protu padaryto kūno sukūrimo.
So imamhā kāyā aññaṁ kāyaṁ abhinimmināti rūpiṁ manomayaṁ sabbaṅgapaccaṅgiṁ ahīnindriyaṁ.
sabbaṅgapaccaṅgiṁ → sabbaṅgapaccaṅgaṁ (sya-all) | sabbaṅgapaccaṅgiṁ → sabbaṅga paccaṅgiṁ (pts)
Jis iš šio kūno sukuria kitą – kūną, turintį formą, proto padarytą, su visomis kūno dalimis ir galūnėmis, su pilnaverčiais gebėjimais.
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
idampi → idaṁpi (th) | idampi → idam pi (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca → sāmañña-phalehi abhikkantatarañ ca paṇītatarañ ca (pts)
Tai irgi, karaliau, yra čia ir dabar regimas atsiskyrimo vaisius, nuostabesnis ir puikesnis už ankstesnius čia ir dabar regimus atsiskyrimo vaisius.

4.3.3.3. Iddhividhañāṇa4.3.3.3. Viršžmogiški gebėjimai

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte iddhividhāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
āneñjappatte → ānejjappatte (pts) | mudubhūte → mudu-bhūte (pts) | āneñjappatte iddhividhāya → ānejjappatte iddhi-vidhāya (pts)
Būdamas taip sutelkto proto, taip išgryninto, apvalyto, nesutepto, be nežymių teršalų, lankstaus, tinkamo darbui, pasiekusio nesutrikdomą (būseną) proto, jis nukreipia, pasuka protą link viršžmogiškų gebėjimų.
So anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhoti—ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti; āvibhāvaṁ tirobhāvaṁ tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karoti seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gacchati seyyathāpi pathaviyā; ākāsepi pallaṅkena kamati seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parāmasati parimajjati; yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vatteti.
abhijjamāne → abhijjamāno (pts1ed, mr) | āvibhāvaṁ → āvībhāvaṁ (bj) | tirokuṭṭaṁ → tirokuḍḍaṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyāpi → paṭhaviyāpi (bj) | pathaviyā → paṭhaviyaṁ (bj, sya-all) | candimasūriye → candimasuriye (bj, sya-all) | pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ → paṭhaviyāpi ummujjanimmujjaṁ (sya-all, pts) | parāmasati → parimasati (sya-all, pts) | udakepi abhijjamāne → udake pi abhijjamāno (pts) | gacchati → abhijjamāno (cck: sī. ka.) | abhijjamāno → Bp Sd abhijjhamano; Gr asajjamāno. (pts note) | kamati → Bp saṁkamati (but not at xi. 4). (pts note) | saṁvatteti → In four cases out of eight SS have ca and saṁvatteti; in two cases samvattati; in three va. Bp twice vasaṁvatteti. See A. iii. 60. 4; 100. 5. (pts note) | pakkhī sakuṇo → pakkhīsakuṇo (th) | anekavihitaṁ iddhividhaṁ → aneka-vihitaṁ iddhi-vidhaṁ (pts) | ekopi → eko pi (pts) | bahudhāpi → bahudhā pi (pts) | tirobhāvaṁ tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ → tiro-bhāvaṁ tiro-kuḍḍaṁ tiro-pākāraṁ tiro-pabbataṁ (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ → paṭhaviyā pi ummujja-nimmujjaṁ (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi udake (pts) | seyyathāpi pathaviyā ākāsepi → seyyathā pi paṭhaviyaṁ ākāse pi (pts) | imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve → ime pi candima-suriye evaṁ mahiddhike evaṁ mahānubhāve (pts) | brahmalokāpi → brahma-lokā pi (pts) | vasaṁ vatteti → va saṁvatteti (pts)
Jis įgyja įvairius viršžmogiškus gebėjimus: iš vieno pasidaro daugeliu, iš daugelio pasidaro vienu; pasirodo ir pradingsta; be trikdžių pereina pro sieną, pro pylimą, pro kalną kaip pro orą; ir iš žemės išneria ir paneria į ją lyg į vandenį; ir vandeniu eina lyg žeme, neskęsdamas; ir sėdėdamas sukryžiavęs kojas juda oru lyg paukštis; ir šiuos Mėnulį ir Saulę, tokius galingus ir tokius išdidžius, paliečia, paglosto ranka; ir gali valdyti (savo) kūną ligi pat Brahmų pasaulių.

Seyyathāpi, mahārāja, dakkho kumbhakāro vā kumbhakārantevāsī vā suparikammakatāya mattikāya yaṁ yadeva bhājanavikatiṁ ākaṅkheyya, taṁ tadeva kareyya abhinipphādeyya.
abhinipphādeyya → Bp Gr abhinippādeyya. (pts note) | taṁ tadeva → tantadeva (th) | seyyathāpi mahārāja → seyyathā pi mahā-rāja (pts) | kumbhakāro → kumbha-kāro (pts) | suparikammakatāya → suparikamma-katāya (pts) | yadeva bhājanavikatiṁ → yad eva bhājana-vikatiṁ (pts) | tadeva → tad eva (pts)
Panašiai, karaliau, kaip kad jei įgudęs puodžius ar puodžiaus padėjėjas iš gerai paruošto molio padarytų, pagamintų kokios panorėtų formos indą.
Seyyathā vā pana, mahārāja, dakkho dantakāro vā dantakārantevāsī vā suparikammakatasmiṁ dantasmiṁ yaṁ yadeva dantavikatiṁ ākaṅkheyya, taṁ tadeva kareyya abhinipphādeyya.
seyyathā → seyyathāpi (bj) | vā → pi (pts) | taṁ tadeva → tantadeva (th) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | dantakāro → danta-kāro (pts) | suparikammakatasmiṁ → suparikamma-katasmiṁ (pts) | yadeva dantavikatiṁ → yad eva danta-vikatiṁ (pts) | tadeva → tad eva (pts)
Arba panašiai, karaliau, kaip kad jei dramblio kaulo dirbėjas arba dramblio kaulo dirbėjo padėjėjas iš gerai paruošto dramblio kaulo padarytų, pagamintų kokios panorėtų formos dramblio kaulo dirbinį.
Seyyathā vā pana, mahārāja, dakkho suvaṇṇakāro vā suvaṇṇakārantevāsī vā suparikammakatasmiṁ suvaṇṇasmiṁ yaṁ yadeva suvaṇṇavikatiṁ ākaṅkheyya, taṁ tadeva kareyya abhinipphādeyya.
vā → pi (pts) | taṁ tadeva → tantadeva (th) | suvaṇṇakāro → suvaṇṇa-kāro (pts) | suparikammakatasmiṁ → suparikamma-katasmiṁ (pts) | yadeva → yad eva (pts) | tadeva → tad eva (pts)
Arba panašiai, karaliau, kaip kad jei auksakalys arba auksakalio padėjėjas iš gerai paruošto aukso padarytų, pagamintų kokios panorėtų formos aukso dirbinį.

Evameva kho, mahārāja, bhikkhu evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte iddhividhāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
āneñjappatte → ānejjappatte (pts) | evameva → evam eva (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | āneñjappatte iddhividhāya → ānejjappatte iddhi-vidhāya (pts)
Lygiai taip, karaliau, vienuolis būdamas taip sutelkto proto, taip išgryninto, apvalyto, nesutepto, be nežymių teršalų, lankstaus, tinkamo darbui, pasiekusio nesutrikdomą (būseną) proto, jis nukreipia, pasuka protą link viršžmogiškų gebėjimų.
So anekavihitaṁ iddhividhaṁ paccanubhoti—ekopi hutvā bahudhā hoti, bahudhāpi hutvā eko hoti; āvibhāvaṁ tirobhāvaṁ tirokuṭṭaṁ tiropākāraṁ tiropabbataṁ asajjamāno gacchati seyyathāpi ākāse; pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ karoti seyyathāpi udake; udakepi abhijjamāne gacchati seyyathāpi pathaviyā; ākāsepi pallaṅkena kamati seyyathāpi pakkhī sakuṇo; imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve pāṇinā parāmasati parimajjati; yāva brahmalokāpi kāyena vasaṁ vatteti.
āvibhāvaṁ → āvībhāvaṁ (bj) | tirokuṭṭaṁ → tirokuḍḍaṁ (bj, sya-all, pts) | pathaviyāpi → paṭhaviyāpi (bj) | pathaviyā → paṭhaviyaṁ (bj, sya-all) | candimasūriye → candimasuriye (bj, sya-all) | pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ → paṭhaviyāpi ummujjanimmujjaṁ (sya-all, pts) | parāmasati → parimasati (sya-all, pts) | udakepi abhijjamāne → udake pi abhijjamāno (pts) | pakkhī sakuṇo → pakkhīsakuṇo (th) | anekavihitaṁ → aneka-vihitaṁ (pts) | ekopi → eko pi (pts) | bahudhāpi → bahudhā pi (pts) | āvibhāvaṁ tirobhāvaṁ tirokuṭṭaṁ → āvi-bhāvaṁ tiro-bhāvaṁ tiro-kuḍḍaṁ (pts) | tiropabbataṁ → tiro-pabbataṁ (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | pathaviyāpi ummujjanimujjaṁ → paṭhaviyā pi ummujja-nimmujjaṁ (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi udake (pts) | seyyathāpi pathaviyā ākāsepi → seyyathā pi paṭhaviyaṁ ākāse pi (pts) | imepi candimasūriye evaṁmahiddhike evaṁmahānubhāve → ime pi candima-suriye evaṁ mahiddhike evaṁ mahānubhāve (pts) | brahmalokāpi → brahmalokā pi (pts) | vasaṁ vatteti → va saṁvatteti (pts)
Jis įgyja įvairius viršžmogiškus gebėjimus: iš vieno pasidaro daugeliu, iš daugelio pasidaro vienu; pasirodo ir pradingsta; be trikdžių pereina pro sieną, pro pylimą, pro kalną kaip pro orą; ir išneria iš žemės ir paneria į ją lyg į vandenį; ir vandeniu eina lyg žeme, neskęsdamas; ir sėdėdamas sukryžiavęs kojas juda oru lyg paukštis; ir šiuos tokius galingus ir tokius išdidžius Mėnulį ir Saulę paliečia, paglosto ranka; ir gali valdyti savo kūną ligi pat Brahmų pasaulių.
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
idampi → idaṁpi (th) | idampi → idam pi (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca → sāmañña-phalehi abhikkantatarañ ca paṇītatarañ ca (pts)
Tai irgi, karaliau, yra čia ir dabar regimas atsiskyrimo vaisius, nuostabesnis ir puikesnis už ankstesnius čia ir dabar regimus atsiskyrimo vaisius.

4.3.3.4. Dibbasotañāṇa4.3.3.4. Dieviškoji ausis

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte dibbāya sotadhātuyā cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
āneñjappatte → ānejjappatte (pts) | mudubhūte → mudu-bhūte (pts) | sotadhātuyā → sota-dhātuyā (pts)
Būdamas taip sutelkto proto, taip išgryninto, apvalyto, nesutepto, be nežymių teršalų, lankstaus, tinkamo darbui, pasiekusio nesutrikdomą (būseną) proto, jis nukreipia, pasuka protą link dieviškosios ausies elemento.
So dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇāti dibbe ca mānuse ca ye dūre santike ca.
atikkanta-mānusikāya → Bp -mānusakāya (and Gr the second time). (pts note)
Jis išgrynintu viršžmogišku dieviškos ausies elementu girdi tiek dievų, tiek ir žmonių garsus ir arti, ir toli.

Seyyathāpi, mahārāja, puriso addhānamaggappaṭipanno. So suṇeyya bherisaddampi mudiṅgasaddampi saṅkhapaṇavadindimasaddampi. Tassa evamassa: ‘bherisaddo’ itipi, ‘mudiṅgasaddo’ itipi, ‘saṅkhapaṇavadindimasaddo’ itipi.
saṅkhapaṇavadindimasaddampi → saṅkhapaṇavadeṇḍimasaddampi (bj) | saṅkhapaṇavadindimasaddo → saṅkhapaṇavadeṇḍimasaddo (bj) | mudiṅgasaddampi → mutiṅgasaddampi (cck: sī. pī.) | saṅkhapaṇavadindimasaddampi → saṅkhapaṇavadeṇḍimasaddampi (cck: sī. pī.); saṅkhasaddaṁpi paṇavasaddaṁpi dendimasaddaṁpi (cck: syā. kaṁ.) | itipi → saṅkhasaddo itipi paṇavasaddo itipi dendimasaddo itipi (cck: syā. kaṁ.) | mutiṅga-saddam → Bp mudiṅga- twice; Gr mudd- and mud-. (pts note) | saṅkha-paṇava-deṇḍima-saddam → Bp Gr dindima-. (pts note) | addhānamaggappaṭipanno → addhānamaggapaṭipanno (bjt, th) | bherisaddampi mudiṅgasaddampi saṅkhapaṇavadindimasaddampi → bherisaddaṁpi mudiṅgasaddaṁpi saṅkhasaddaṁpi paṇavasaddaṁpi dendimasaddaṁpi (th)
Panašiai, karaliau, kaip kad jei žmogus keliautų vieškeliu. Jis išgirstų litaurų garsą, būgnelių garsą, taip pat kriauklių, būgnų, tamtamų garsus. Jis taip pagalvotų: „Tai litaurų garsas, tai būgnelių garsas, tai kriauklių, būgnų, tamtamų garsai“.

Evameva kho, mahārāja, bhikkhu evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte dibbāya sotadhātuyā cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
āneñjappatte → ānejjappatte (pts) | evameva → evam eva (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | mudubhūte → mudu-bhūte (pts) | sotadhātuyā → sota-dhātuyā (pts)
Lygiai taip, karaliau, vienuolis būdamas taip sutelkto proto, taip išgryninto, apvalyto, nesutepto, be nežymių teršalų, lankstaus, tinkamo darbui, pasiekusio nesutrikdomą (būseną) proto, jis nukreipia, pasuka protą link dieviškosios ausies elemento.
So dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya ubho sadde suṇāti dibbe ca mānuse ca ye dūre santike ca.
So → Bp Gr omit from evaṁ down to So inclusive. (pts note) | sotadhātuyā → sota-dhātuyā (pts) | atikkantamānusikāya → atikkanta-mānusikāya (pts)
Jis išgrynintu viršžmogišku dieviškos ausies elementu girdi tiek dievų, tiek ir žmonių garsus ir arti, ir toli.
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
idampi → idaṁpi (th) | idampi → idam pi (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca → sāmañña-phalehi abhikkantatarañ ca paṇītatarañ ca (pts)
Tai irgi, karaliau, yra čia ir dabar regimas atsiskyrimo vaisius, nuostabesnis ir puikesnis už ankstesnius čia ir dabar regimus atsiskyrimo vaisius.

4.3.3.5. Cetopariyañāṇa4.3.3.5. Kitų protų žinojimas

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte cetopariyañāṇāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
āneñjappatte cetopariyañāṇāya → ānejjappatte ceto pariyañāṇāya (pts) | mudubhūte → mudu-bhūte (pts) | āneñjappatte cetopariyañāṇāya → ānejjappatte ceto pariya-ñāṇāya (pts)
Būdamas taip sutelkto proto, taip išgryninto, apvalyto, nesutepto, be nežymių teršalų, lankstaus, tinkamo darbui, pasiekusio nesutrikdomą (būseną) proto, jis nukreipia, pasuka protą link kitų protų žinojimo.
So parasattānaṁ parapuggalānaṁ cetasā ceto paricca pajānāti—
parasattānaṁ parapuggalānaṁ → para-sattānaṁ para-puggalānaṁ (pts)
Jis supranta kitų būtybių, kitų asmenų protą aprėpęs jį savuoju.
sarāgaṁ vā cittaṁ ‘sarāgaṁ cittan’ti pajānāti,
sarāgaṁ → sa-rāgaṁ (pts) | sarāgaṁ cittanti → sa-rāgaṁ cittan ti (pts)
Protą su aistra supranta kaip protą su aistra.
vītarāgaṁ vā cittaṁ ‘vītarāgaṁ cittan’ti pajānāti,
vītarāgaṁ → vīta-rāgaṁ (pts) | vītarāgaṁ cittanti → vīta-rāgaṁ cittan ti (pts)
Protą be aistros supranta kaip protą be aistros.
sadosaṁ vā cittaṁ ‘sadosaṁ cittan’ti pajānāti,
sadosaṁ → sa-dosaṁ (pts) | sadosaṁ cittanti → sa-dosaṁ cittan ti (pts)
Protą su neapykanta supranta kaip protą su neapykanta.
vītadosaṁ vā cittaṁ ‘vītadosaṁ cittan’ti pajānāti,
vītadosaṁ → vīta-dosaṁ (pts) | vītadosaṁ cittanti → vīta-dosaṁ cittan ti (pts)
Protą be neapykantos supranta kaip protą be neapykantos.
samohaṁ vā cittaṁ ‘samohaṁ cittan’ti pajānāti,
samohaṁ → sa-mohaṁ (pts) | samohaṁ cittanti → sa-mohaṁ cittan ti (pts)
Protą su paklydimu supranta kaip protą su paklydimu.
vītamohaṁ vā cittaṁ ‘vītamohaṁ cittan’ti pajānāti,
vītamohaṁ → vīta-mohaṁ (pts) | vītamohaṁ cittanti → vīta-mohaṁ cittan ti (pts)
Protą be paklydimo supranta kaip protą be paklydimo.
saṅkhittaṁ vā cittaṁ ‘saṅkhittaṁ cittan’ti pajānāti,
saṅkhittaṁ → saṁkhittaṁ (ms2005, pts) | saṅkhittaṁ cittanti → saṁkhittaṁ cittan ti (pts)
Suvaržytą protą supranta kaip suvaržytą protą.
vikkhittaṁ vā cittaṁ ‘vikkhittaṁ cittan’ti pajānāti,
cittanti → cittan ti (pts)
Išsiblaškiusį protą supranta kaip išsiblaškiusį protą.
mahaggataṁ vā cittaṁ ‘mahaggataṁ cittan’ti pajānāti,
cittanti → cittan ti (pts)
Didingą protą supranta kaip didingą protą.
amahaggataṁ vā cittaṁ ‘amahaggataṁ cittan’ti pajānāti,
cittanti → cittan ti (pts)
Nedidingą protą supranta kaip nedidingą protą.
sauttaraṁ vā cittaṁ ‘sauttaraṁ cittan’ti pajānāti,
sauttaraṁ → sa-uttaraṁ (pts) | sauttaraṁ cittanti → sa-uttaraṁ cittan ti (pts)
Pranokstamą protą supranta kaip pranokstamą protą.
anuttaraṁ vā cittaṁ ‘anuttaraṁ cittan’ti pajānāti,
cittanti → cittan ti (pts)
Nepranokstamą protą supranta kaip nepranokstamą protą.
samāhitaṁ vā cittaṁ ‘samāhitaṁ cittan’ti pajānāti,
cittanti → cittan ti (pts)
Sutelktą protą supranta kaip sutelktą protą.
asamāhitaṁ vā cittaṁ ‘asamāhitaṁ cittan’ti pajānāti,
cittanti → cittan ti (pts)
Nesutelktą protą supranta kaip nesutelktą protą.
vimuttaṁ vā cittaṁ ‘vimuttaṁ cittan’ti pajānāti,
cittanti → cittan ti (pts)
Išlaisvintą protą supranta kaip išlaisvintą protą.
avimuttaṁ vā cittaṁ ‘avimuttaṁ cittan’ti pajānāti.
cittanti → cittan ti (pts)
Neišlaisvintą protą supranta kaip neišlaisvintą protą.

Seyyathāpi, mahārāja, itthī vā puriso vā daharo yuvā maṇḍanajātiko ādāse vā parisuddhe pariyodāte acche vā udakapatte sakaṁ mukhanimittaṁ paccavekkhamāno sakaṇikaṁ vā ‘sakaṇikan’ti jāneyya, akaṇikaṁ vā ‘akaṇikan’ti jāneyya;
itthī → itthi (bj) | daharo → daharo vā (bj, sya-all, pts) | maṇḍanajātiko → maṇḍanakajātiko (sya-all) | maṇḍana-jātiko → Sct -jāti (Sum. maṇḍanaka-). (pts note) | seyyathāpi mahārāja → seyyathā pi mahā-rāja (pts) | udakapatte → udaka-patte (pts) | mukhanimittaṁ → mukha-nimittaṁ (pts) | sakaṇikanti → sakaṇikan ti (pts) | akaṇikanti → akaṇikan ti (pts)
Panašiai, karaliau, kaip kad jei, mėgstanti puoštis jaunas vaikinas ar mergina, švariame, nuvalytame veidrodyje arba inde su tyru vandeniu apžiūrėtų savo veido atspindį. Jei jis būtų su apgamu, ji žinotų: „Su apgamu“. Arba jei būtų be apgamo, žinotų: „Be apgamo“.
evameva kho, mahārāja, bhikkhu evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte cetopariyañāṇāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
āneñjappatte cetopariyañāṇāya → ānejjappatte ceto pariyañāṇāya (pts) | evameva → evam eva (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | mudubhūte → mudu-bhūte (pts) | āneñjappatte cetopariyañāṇāya → ānejjappatte ceto pariya-ñāṇāya (pts)
Lygiai taip, karaliau, vienuolis būdamas taip sutelkto proto, taip išgryninto, apvalyto, nesutepto, be nežymių teršalų, lankstaus, tinkamo darbui, pasiekusio nesutrikdomą (būseną) proto, jis nukreipia, pasuka protą link kitų protų žinojimo.
So parasattānaṁ parapuggalānaṁ cetasā ceto paricca pajānāti—
parasattānaṁ parapuggalānaṁ → para-sattānaṁ para-puggalānaṁ (pts)
Jis supranta kitų būtybių, kitų asmenų protą aprėpęs jį savuoju.
sarāgaṁ vā cittaṁ ‘sarāgaṁ cittan’ti pajānāti,
sarāgaṁ → sa-rāgaṁ (pts) | sarāgaṁ cittanti → sa-rāgaṁ cittan ti (pts)
Protą su aistra supranta kaip protą su aistra.
vītarāgaṁ vā cittaṁ ‘vītarāgaṁ cittan’ti pajānāti,
vītarāgaṁ → vīta-rāgaṁ (pts) | vītarāgaṁ cittanti → vīta-rāgaṁ cittan ti (pts)
Protą be aistros supranta kaip protą be aistros.
sadosaṁ vā cittaṁ ‘sadosaṁ cittan’ti pajānāti,
sadosaṁ → sa-dosaṁ (pts) | sadosaṁ cittanti → sa-dosaṁ cittan ti (pts)
Protą su neapykanta supranta kaip protą su neapykanta.
vītadosaṁ vā cittaṁ ‘vītadosaṁ cittan’ti pajānāti,
vītadosaṁ → vīta-dosaṁ (pts) | vītadosaṁ cittanti → vīta-dosaṁ cittan ti (pts)
Protą be neapykantos supranta kaip protą be neapykantos.
samohaṁ vā cittaṁ ‘samohaṁ cittan’ti pajānāti,
samohaṁ → sa-mohaṁ (pts) | samohaṁ cittanti → sa-mohaṁ cittan ti (pts)
Protą su paklydimu supranta kaip protą su paklydimu.
vītamohaṁ vā cittaṁ ‘vītamohaṁ cittan’ti pajānāti,
vītamohaṁ → vīta-mohaṁ (pts) | vītamohaṁ cittanti → vīta-mohaṁ cittan ti (pts)
Protą be paklydimo supranta kaip protą be paklydimo.
saṅkhittaṁ vā cittaṁ ‘saṅkhittaṁ cittan’ti pajānāti,
saṅkhittaṁ → saṁkhittaṁ (ms2005, pts) | saṅkhittaṁ cittanti → saṁkhittaṁ cittan ti (pts)
Suvaržytą protą supranta kaip suvaržytą protą.
vikkhittaṁ vā cittaṁ ‘vikkhittaṁ cittan’ti pajānāti,
cittanti → cittan ti (pts)
Išsiblaškiusį protą supranta kaip išsiblaškiusį protą.
mahaggataṁ vā cittaṁ ‘mahaggataṁ cittan’ti pajānāti,
cittanti → cittan ti (pts)
Didingą protą supranta kaip didingą protą.
amahaggataṁ vā cittaṁ ‘amahaggataṁ cittan’ti pajānāti,
cittanti → cittan ti (pts)
Nedidingą protą supranta kaip nedidingą protą.
sauttaraṁ vā cittaṁ ‘sauttaraṁ cittan’ti pajānāti,
sauttaraṁ → sa-uttaraṁ (pts) | sauttaraṁ cittanti → sa-uttaraṁ cittan ti (pts)
Pranokstamą protą supranta kaip pranokstamą protą.
anuttaraṁ vā cittaṁ ‘anuttaraṁ cittan’ti pajānāti,
cittanti → cittan ti (pts)
Nepranokstamą protą supranta kaip nepranokstamą protą.
samāhitaṁ vā cittaṁ ‘samāhitaṁ cittan’ti pajānāti,
cittanti → cittan ti (pts)
Sutelktą protą supranta kaip sutelktą protą.
asamāhitaṁ vā cittaṁ ‘asamāhitaṁ cittan’ti pajānāti,
cittanti → cittan ti (pts)
Nesutelktą protą supranta kaip nesutelktą protą.
vimuttaṁ vā cittaṁ ‘vimuttaṁ cittan’ti pajānāti,
cittanti → cittati (bj) | cittanti → cittan ti (pts)
Išlaisvintą protą supranta kaip išlaisvintą protą.
avimuttaṁ vā cittaṁ ‘avimuttaṁ cittan’ti pajānāti.
cittanti → cittan ti (pts)
Neišlaisvintą protą supranta kaip neišlaisvintą protą.
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
idampi → idaṁpi (th) | idampi → idam pi (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca → sāmañña-phalehi abhikkantatarañ ca paṇītatarañ ca (pts)
Tai irgi, karaliau, yra čia ir dabar regimas atsiskyrimo vaisius, nuostabesnis ir puikesnis už ankstesnius čia ir dabar regimus atsiskyrimo vaisius.

4.3.3.6. Pubbenivāsānussatiñāṇa4.3.3.6. Praeitų gyvenimų prisiminimas

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
āneñjappatte → ānejjappatte (pts) | mudubhūte → mudu-bhūte (pts) | āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya → ānejjappatte pubbe-nivāsānussati-ñāṇāya (pts)
Būdamas taip sutelkto proto, taip išgryninto, apvalyto, nesutepto, be nežymių teršalų, lankstaus, tinkamo darbui, pasiekusio nesutrikdomą (būseną) proto, jis nukreipia, pasuka protą link praeitų gyvenimų prisiminimo.
So anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṁvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe, ‘amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
cattālīsampi → cattārīsampi (bj, pts); cattāḷīsaṁpi (sya-all) | udapādiṁ → upapādiṁ (bj, pts) | vīsampi → vīsatim pi (pts) | jātiyo → jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi (sya-all: sī.) | anussarati → See D. i. 1. 31. (pts note) | saṁvaṭṭa-vivaṭṭa-kappe → SS saṁvaddha . . . vivaddha here, but in the repetition Sm saṁvaddha . . . vivaṭṭa. (pts note) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, bjt, th, ms2005) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī (bjt, th) | seyyathidaṁ ekampi → seyyathīdaṁ ekaṁpi (th) | vīsampi → vīsaṁpi jātiyo tiṁsaṁpi jātiyo cattāḷīsaṁpi jātiyo paññāsaṁpi (th) | tiṁsampi → sataṁpi (th) | cattālīsampi → sahassaṁpi (th) | paññāsampi → satasahassaṁpi (th) | anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ → aneka-vihitaṁ pubbe-nivāsaṁ (pts) | seyyathidaṁ ekampi → seyyathīdaṁ ekam pi (pts) | dvepi → dve pi (pts) | tissopi → tisso pi (pts) | catassopi → catasso pi (pts) | pañcapi → pañca pi (pts) | dasapi → dasa pi (pts) | tiṁsampi → tiṁsam pi (pts) | cattālīsampi → cattārīsam pi (pts) | paññāsampi → paññāsam pi (pts) | jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṁvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe → jāti-satam pi jāti-sahassam pi jāti-satasahassam pi aneke pi saṁvaṭṭa-kappe aneke pi vivaṭṭa-kappe aneke pi saṁvaṭṭa-vivaṭṭa-kappe (pts) | evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto → evaṁ-gotto evaṁ-vaṇṇo evam-āhāro evaṁ-sukha dukkha paṭisaṁvedī evam-āyu-pariyanto (pts) | evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto → evaṁ-nāmo evaṁ-gotto evaṁ-vaṇṇo evam-āhāro evaṁ-sukha-dukkha-paṭisaṁvedī evam-āyu-pariyanto (pts) | idhūpapannoti → idhūpapanno ti (pts) | sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ → sa-uddesaṁ aneka-vihitaṁ pubbe nivāsaṁ (pts)
Jis prisimena daugelį praeitų gyvenimų, t. y.: vieną gimimą, du gimimus, tris gimimus, keturis gimimus, penkis gimimus, dešimt gimimų, dvidešimt gimimų, trisdešimt gimimų, keturiasdešimt gimimų, penkiasdešimt gimimų, šimtą gimimų, tūkstantį gimimų, šimtą tūkstančių gimimų, daugybę vystymosi erų, daugybę nykimo erų, daugybę vystymosi–nykimo erų. „Buvau toks ir toks, tokiu vardu, tokios giminės, tokios išvaizdos, valgiau taip, patyriau tokius malonumus ir skausmus, gyvenau tiek metų, ten miręs, atgimiau štai ten; toliau buvau ten, tokiu vardu, tokios giminės, tokios išvaizdos, valgiau taip, patyriau tokius malonumus ir skausmus, gyvenau tiek metų, ten miręs, atgimiau čia“. Taip jis išsamiai, su buitiškomis detalėmis prisimena daugelį praeitų gyvenimų.

Seyyathāpi, mahārāja, puriso sakamhā gāmā aññaṁ gāmaṁ gaccheyya, tamhāpi gāmā aññaṁ gāmaṁ gaccheyya. So tamhā gāmā sakaṁyeva gāmaṁ paccāgaccheyya. Tassa evamassa: ‘ahaṁ kho sakamhā gāmā amuṁ gāmaṁ agacchiṁ, tatra evaṁ aṭṭhāsiṁ, evaṁ nisīdiṁ, evaṁ abhāsiṁ, evaṁ tuṇhī ahosiṁ, tamhāpi gāmā amuṁ gāmaṁ agacchiṁ, tatrāpi evaṁ aṭṭhāsiṁ, evaṁ nisīdiṁ, evaṁ abhāsiṁ, evaṁ tuṇhī ahosiṁ, somhi tamhā gāmā sakaṁyeva gāmaṁ paccāgato’ti.
agacchiṁ → agañchiṁ (sya-all, km); agañciṁ (pts1ed) | tatra → tatrā (bj); tatrāpi (cck) | aññaṁ → aññaṁpi (sya-all) | agacchiṁ tatra → agañchiṁ tatrāhaṁ (sya-all) | agacchiṁ tatrāpi → agañchiṁ tatrāpāhaṁ (sya-all) | so → (pts) | tamhā → tamhā pi (pts) | agacchiṁ → āgañchiṁ (pts) | agacchiṁ → agañchiṁ (cck: syā. kaṁ.) | aṭṭhāsiṁ → āgacchiṁ tatrāpāsiṁ evaṁ aṭṭhāsiṁ (sya-all: sī.) | āgañchiṁ → Bp āgacchi; Sm Gr āgacchiṁ (each twice). (pts note) | tatra → Bp Gr tatrāpi. (pts note) | sakaṁyeva → sakaññeva (bjt) | seyyathāpi mahārāja → seyyathā pi mahā-rāja (pts) | sakaṁyeva → sakaṁ yeva (pts) | evamassa → evaṁ assa (pts) | somhi → so mhi (pts) | paccāgatoti → paccāgato ti (pts)
Panašiai, karaliau, kaip kad jei žmogus nueitų iš savo kaimo į kitą, o iš to kaimo nueitų į dar kitą. Iš ano kaimo vėliau jis sugrįžtų į savo. Jis pagalvotų taip: „Štai iš savo kaimo nuėjau į kitą. Ten taip stovėjau, taip sėdėjau, taip kalbėjau, taip tylėjau, o iš to kaimo nuėjau į dar kitą. Ten taip stovėjau, taip sėdėjau, taip kalbėjau, taip tylėjau ir iš ano kaimo sugrįžau į savo.“

Evameva kho, mahārāja, bhikkhu evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
pubbenivāsānussatiñāṇāya → pubbenivāsānussatiññāṇāya (sya-all) | āneñjappatte → ānejjappatte (pts) | evameva → evam eva (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | mudubhūte → mudu-bhūte (pts) | āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya → ānejjappatte pubbe-nivāsānussati-ñāṇāya (pts)
Lygiai taip, karaliau, vienuolis būdamas taip sutelkto proto, taip išgryninto, apvalyto, nesutepto, be nežymių teršalų, lankstaus, tinkamo darbui, pasiekusio nesutrikdomą (būseną) proto, jis nukreipia, pasuka protą link praeitų gyvenimų prisiminimo.
So anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṁvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe, ‘amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
cattālīsampi → cattārīsampi (bj, pts); cattāḷīsaṁpi (sya-all) | udapādiṁ → upapādiṁ (bj, pts) | vīsampi → vīsatim pi (pts) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, bjt, th, ms2005) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī (bjt, th) | seyyathidaṁ ekampi → seyyathīdaṁ ekaṁpi (th) | vīsampi → vīsaṁpi jātiyo tiṁsaṁpi jātiyo cattāḷīsaṁpi jātiyo paññāsaṁpi (th) | tiṁsampi → sataṁpi (th) | cattālīsampi → sahassaṁpi (th) | paññāsampi → satasahassaṁpi (th) | anekavihitaṁ → aneka-vihitaṁ (pts) | seyyathidaṁ ekampi → seyyathīdaṁ ekam pi (pts) | dvepi → dve pi (pts) | tissopi → tisso pi (pts) | catassopi → catasso pi (pts) | pañcapi → pañca pi (pts) | dasapi → dasa pi (pts) | tiṁsampi → tiṁsam pi (pts) | cattālīsampi → cattārīsam pi (pts) | paññāsampi → paññāsam pi (pts) | jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṁvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe → jāti-satam pi jāti-sahassam pi jāti-sata-sahassam pi aneke pi saṁvaṭṭa-kappe aneke pi vivaṭṭa-kappe aneke pi saṁvaṭṭa-vivaṭṭa-kappe (pts) | evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto → evaṁ-nāmo evaṁ-gotto evaṁ-vaṇṇo evam-āhāro evaṁsukha dukkha paṭisaṁvedī evam-āyu-pariyanto (pts) | evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto → evaṁ-nāmo evaṁ-gotto evaṁ-vaṇṇo evam-āhāro evaṁ-sukha-dukkha-paṭisaṁvedī evam-āyu-pariyanto (pts) | idhūpapannoti → idhūpapanno ti (pts) | sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ → sa-uddesaṁ aneka-vihitaṁ pubbe nivāsaṁ (pts)
Jis prisimena daugelį praeitų gyvenimų, t. y.: vieną gimimą, du gimimus, tris gimimus, keturis gimimus, penkis gimimus, dešimt gimimų, dvidešimt gimimų, trisdešimt gimimų, keturiasdešimt gimimų, penkiasdešimt gimimų, šimtą gimimų, tūkstantį gimimų, šimtą tūkstančių gimimų, daugybę vystymosi erų, daugybę nykimo erų, daugybę vystymosi–nykimo erų. „Buvau toks ir toks, tokiu vardu, tokios giminės, tokios išvaizdos, valgiau taip, patyriau tokius malonumus ir skausmus, gyvenau tiek metų, ten miręs, atgimiau štai ten; toliau buvau ten, tokiu vardu, tokios giminės, tokios išvaizdos, valgiau taip, patyriau tokius malonumus ir skausmus, gyvenau tiek metų, ten miręs, atgimiau čia“. Taip jis išsamiai, su buitiškomis detalėmis prisimena daugelį praeitų gyvenimų.
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
idampi → idaṁpi (th) | idampi → idam pi (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca → sāmañña-phalehi abhikkantatarañ ca paṇītatarañ ca (pts)
Tai irgi, karaliau, yra čia ir dabar regimas atsiskyrimo vaisius, nuostabesnis ir puikesnis už ankstesnius čia ir dabar regimus atsiskyrimo vaisius.

4.3.3.7. Dibbacakkhuñāṇa4.3.3.7. Dieviškoji akis

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṁ cutūpapātañāṇāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
āneñjappatte → ānejjappatte (pts) | mudubhūte → mudu-bhūte (pts) | cutūpapātañāṇāya → cutūpapāta-ñāṇāya (pts)
Būdamas taip sutelkto proto, taip išgryninto, apvalyto, nesutepto, be nežymių teršalų, lankstaus, tinkamo darbui, pasiekusio nesutrikdomą (būseną) proto, jis nukreipia, pasuka protą link kitų būtybių mirties ir atgimimo.
So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate, yathākammūpage satte pajānāti: ‘ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṁ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā. Te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannā. Ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṁ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā’ti. Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate, yathākammūpage satte pajānāti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th) | atikkantamānusakena → atikkanta-mānusakena (pts) | yathākammūpage → yathā-kammūpage (pts) | kāyaduccaritena → kāya-duccaritena (pts) | vacīduccaritena → vacī-duccaritena (pts) | manoduccaritena → mano-duccaritena (pts) | micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā → micchā-diṭṭhikā micchā-diṭṭhi-kamma-samādānā (pts) | paraṁ → param (pts) | kāyasucaritena → kāya-sucaritena (pts) | vacīsucaritena → vacī-sucaritena (pts) | manosucaritena → mano-sucaritena (pts) | sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā → sammā diṭṭhikā sammā-diṭṭhi-kamma-samādānā (pts) | upapannāti → upapannā ti (pts)
Jis išgryninta viršžmogiška dieviška akimi mato kaip mirštančios būtybės atgimsta žemesnėmis, aukštesnėmis, gražiomis, negražiomis, geroje vietoje, blogoje vietoje. Jis supranta kaip būtybių gyvenimų eiga priklauso nuo jų veiksmų. „Šios gerbiamos būtybės, blogo kūno elgesio, blogo kalbos elgesio, blogo proto elgesio, įžeidinėjančios tauriuosius, neteisingų pažiūrų, elgėsi besivadovaudamos neteisingomis pažiūromis. Jos po kūno žūties, po mirties atgimė pragaištingoje, blogoje vietoje, kančių pasaulyje, pragare. O šios gerbiamos būtybės, gero kūno elgesio, gero kalbos elgesio, gero proto elgesio, neįžeidinėjančios tauriųjų, teisingų pažiūrų, elgėsi besivadovaudamos teisingomis pažiūromis, jos po kūno žūties, po mirties atgimė geroje vietoje, dangaus pasaulyje.“ Taip jis išgryninta viršžmogiška dieviška akimi mato kaip mirštančios būtybės atgimsta žemesnėmis, aukštesnėmis, gražiomis, negražiomis, geroje vietoje, blogoje vietoje. Jis supranta kaip būtybių gyvenimų eiga priklauso nuo jų veiksmų.

Seyyathāpi, mahārāja, majjhe siṅghāṭake pāsādo. Tattha cakkhumā puriso ṭhito passeyya manusse gehaṁ pavisantepi nikkhamantepi rathikāyapi vīthiṁ sañcarante majjhe siṅghāṭake nisinnepi. Tassa evamassa: ‘ete manussā gehaṁ pavisanti, ete nikkhamanti, ete rathikāya vīthiṁ sañcaranti, ete majjhe siṅghāṭake nisinnā’ti.
rathikāyapi vīthiṁ sañcarante → rathiyā vītisañcarantenapi (bj); rathiyāya vithiṁ sañcarantepi (sya-all); rathiyā vīthi sañcarantepi (pts1ed) | rathikāyapi vīthiṁ sañcarante → rathiyā vīthisañcarantepi (bj) | rathikāya vīthiṁ sañcaranti → rathiyā vīthisañcaranti (bj) | tattha → tatra (sya-all) | rathikāya vīthiṁ → rathiyāya vithiṁ (sya-all); rathiyā vīthi (pts) | sañcarante → sañcarante pi (pts) | sañcarante → rathiyāpī rathiṁ sañcarante (cck: sī.); rathiyāya vithiṁ sañcarantepi (cck: syā.) | pāsādo → SS pāsāde. (pts note) | siṅghāṭake → siṁghāṭake (bjt) | seyyathāpi mahārāja → seyyathā pi mahā-rāja (pts) | pavisantepi nikkhamantepi rathikāyapi vīthiṁ → pavisante pi nikkhamante pi rathiyā vīthi (pts) | nisinnepi → nisinne (pts) | evamassa → evam assa (pts) | nisinnāti → nisinnā ti (pts)
Panašiai, karaliau, kaip kad jei kryžkelės viduryje būtų pakyla. Ant jos stovintis, geros regos žmogus matytų ir žmones įeinančius į namus, ir išeinančius (iš namų), ir važiuojančius ekipažu gatve, ir sėdinčius viduryje kryžkelės. Jis pagalvotų taip: „Šie žmonės įeina į namus, šie išeina (iš namų), šie važiuoja ekipažu gatve, šie sėdi viduryje kryžkelės.“

Evameva kho, mahārāja, bhikkhu evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṁ cutūpapātañāṇāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
āneñjappatte → ānejjappatte (pts) | evameva → evam eva (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | mudubhūte → mudu-bhūte (pts) | cutūpapātañāṇāya → cutūpapāta-ñāṇāya (pts)
Lygiai taip, karaliau, vienuolis būdamas taip sutelkto proto, taip išgryninto, apvalyto, nesutepto, be nežymių teršalų, lankstaus, tinkamo darbui, pasiekusio nesutrikdomą (būseną) proto, jis nukreipia, pasuka protą link kitų būtybių mirties ir atgimimo.
So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate, yathākammūpage satte pajānāti: ‘ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṁ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannā. Ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṁ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā. Te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā’ti. Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate; yathākammūpage satte pajānāti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | atikkantamānusakena → atikkanta-mānusakena (pts) | yathākammūpage → yathā kammūpage (pts) | kāyaduccaritena → kāya-duccaritena (pts) | vacīduccaritena → vacī-duccaritena (pts) | manoduccaritena → mano-duccaritena (pts) | micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā → micchā-diṭṭhikā micchā-diṭṭhi-kamma-samādānā (pts) | paraṁ → param (pts) | kāyasucaritena → kāya-sucaritena (pts) | vacīsucaritena → vacī-sucaritena (pts) | manosucaritena → mano-sucaritena (pts) | sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā → sammā diṭṭhikā sammā-diṭṭhi-kamma-samādānā (pts) | upapannāti → upapannā ti (pts) | yathākammūpage → yathā-kammūpage (pts)
Jis išgryninta viršžmogiška dieviška akimi mato kaip mirštančios būtybės atgimsta žemesnėmis, aukštesnėmis, gražiomis, negražiomis, geroje vietoje, blogoje vietoje. Jis supranta kaip būtybių gyvenimų eiga priklauso nuo jų veiksmų. „Šios gerbiamos būtybės, blogo kūno elgesio, blogo kalbos elgesio, blogo proto elgesio, įžeidinėjančios tauriuosius, neteisingų pažiūrų, elgėsi besivadovaudamos neteisingomis pažiūromis. Jos po kūno žūties, po mirties atgimė pragaištingoje, blogoje vietoje, kančių pasaulyje, pragare. O šios gerbiamos būtybės, gero kūno elgesio, gero kalbos elgesio, gero proto elgesio, neįžeidinėjančios tauriųjų, teisingų pažiūrų, elgėsi besivadovaudamos teisingomis pažiūromis, jos po kūno žūties, po mirties atgimė geroje vietoje, dangaus pasaulyje.“ Taip jis išgryninta viršžmogiška dieviška akimi mato kaip miruštančios būtybės atgimsta žemesnėmis, aukštesnėmis, gražiomis, negražiomis, geroje vietoje, blogoje vietoje. Jis supranta kaip būtybių gyvenimų eiga priklauso nuo jų veiksmų.
Idampi kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
idampi → idaṁpi (th) | idampi → idam pi (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca → sāmañña-phalehi abhikkantatarañ ca paṇītatarañ ca (pts)
Tai irgi, karaliau, yra čia pat ir dabar regimas atsiskyrimo vaisius, nuostabesnis ir puikesnis už ankstesnius čia pat ir dabar regimus atsiskyrimo vaisius.

4.3.3.8. Āsavakkhayañāṇa4.3.3.8. Teršalų antplūdžių išsekinimas

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṁ khayañāṇāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
āneñjappatte → ānejjappatte (pts) | mudubhūte → mudu-bhūte (pts) | khayañāṇāya → khaya-ñāṇāya (pts)
Būdamas taip sutelkto proto, taip išgryninto, apvalyto, nesutepto, be nežymių teršalų, lankstaus, tinkamo darbui, pasiekusio nesutrikdomą (būseną) proto, jis nukreipia, pasuka protą link antplūdžių išsekinimo.
So idaṁ dukkhanti yathābhūtaṁ pajānāti, ayaṁ dukkhasamudayoti yathābhūtaṁ pajānāti, ayaṁ dukkhanirodhoti yathābhūtaṁ pajānāti, ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṁ pajānāti.
dukkhanirodhagāminī paṭipadāti → dukkhanirodhagāminīpaṭipadāti (bjt) | dukkhanti yathābhūtaṁ → dukkhan ti yathā-bhūtaṁ (pts) | dukkhasamudayoti yathābhūtaṁ → dukkha-samudayo ti yathā-bhūtaṁ (pts) | dukkhanirodhoti yathābhūtaṁ → dukkha-nirodho ti yathā-bhūtaṁ (pts) | dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṁ → dukkha-nirodha-gāminī paṭipadā ti yathā-bhūtaṁ (pts)
Jis supranta, kaip yra iš tikrųjų: „Tai kančia“, – supranta, kaip yra iš tikrųjų: „Tai kančios šaltinis“, – supranta, kaip yra iš tikrųjų: „Tai kančios baigtis“, – supranta, kaip yra iš tikrųjų: „Tai kelias į kančios baigtį“.
Ime āsavāti yathābhūtaṁ pajānāti, ayaṁ āsavasamudayoti yathābhūtaṁ pajānāti, ayaṁ āsavanirodhoti yathābhūtaṁ pajānāti, ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṁ pajānāti.
āsavanirodhagāminī paṭipadāti → āsavanirodhagāminīpaṭipadāti (bjt) | āsavāti yathābhūtaṁ → āsavā ti yathā-bhūtaṁ (pts) | āsavasamudayoti yathābhūtaṁ → āsava-samudayo ti yathā-bhūtaṁ (pts) | āsavanirodhoti yathābhūtaṁ → āsava-nirodho ti yathā-bhūtaṁ (pts) | āsavanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṁ → āsava-nirodha-gāminī paṭipadā ti yathā-bhūtaṁ (pts)
Jis supranta kaip yra iš tikrųjų: „Tai antplūdžiai“, – supranta kaip yra iš tikrųjų: „Tai antplūdžių šaltinis“, – supranta kaip yra iš tikrųjų: „Tai antplūdžių baigtis“, – supranta kaip yra iš tikrųjų: „Tai kelias į antplūdžių baigtį“.
Tassa evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccati,
jānato → Scmt Bp pajānato; Sd omits; Sum. as above. (pts note) | kāmāsavāpi → kāmāsavā pi (pts) | bhavāsavāpi → bhavāsavā pi (pts) | avijjāsavāpi → avijjāsavā pi (pts)
Jam taip žinant ir matant, jo protas išsilaisvina nuo geismo antplūdžio, išsilaisvina nuo būties troškimo antplūdžio, išsilaisvina nuo neišmanymo antplūdžio.
vimuttasmiṁ ‘vimuttam’iti ñāṇaṁ hoti,
vimuttam → Bp Gr vimuttamhi ti. (pts note) | vimuttamiti → vimuttam iti (pts)
Išsilaisvinus ateina žinojimas, kad yra išsilaisvinta.
‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.Jis supranta, kad gimimai baigėsi, dvasinis gyvenimas nugyventas, kas turėjo būti padaryta, padaryta, daugiau užduočių nėra.

Seyyathāpi, mahārāja, pabbatasaṅkhepe udakarahado accho vippasanno anāvilo. Tattha cakkhumā puriso tīre ṭhito passeyya sippisambukampi sakkharakathalampi macchagumbampi carantampi tiṭṭhantampi. Tassa evamassa: ‘ayaṁ kho udakarahado accho vippasanno anāvilo. Tatrime sippisambukāpi sakkharakathalāpi macchagumbāpi carantipi tiṭṭhantipī’ti.
sakkharakathalampi → sakkharakaṭhalampi (bj) | sakkharakathalāpi → sakkharakaṭhalāpi (bj) | tatrime sippisambukāpi sakkharakathalāpi → tatthime sippikasambukāpi sakkharakaṭhalaṁpi (sya-all) | sakkharakaṭhalaṁpi → sakkharakaṭhalāpi (sya-all: sī.) | sippi-sambukam → Bp Gr sippika- twice. (pts note) | sakkharakaṭhalam → St kaṭhālam; Bp kathalaṁ. (pts note) | maccha-gumbam → Bp Gr kumbhaṁ. (pts note) | sippisambukampi sakkharakathalampi macchagumbampi carantampi tiṭṭhantampi → sippikasambukaṁpi sakkharakaṭhalaṁpi macchagumbaṁpi carantaṁpi tiṭṭhantaṁpi (th) | seyyathāpi mahārāja pabbatasaṅkhepe → seyyathā pi mahā-rāja pabbata-saṁkhepe (pts) | sippisambukampi sakkharakathalampi macchagumbampi carantampi tiṭṭhantampi → sippi-sambukam pi sakkharakaṭhalam pi maccha-gumbam pi carantam pi tiṭṭhantam pi (pts) | evamassa → evam assa (pts) | udakarahado → udaka-rahado (pts) | tatrime sippisambukāpi sakkharakathalāpi macchagumbāpi carantipi tiṭṭhantipīti → tatr ime sippi-sambukā pi sakkhara-kaṭhalā pi maccha-gumbā pi caranti pi tiṭṭhanti pīti (pts)
Panašiai, karaliau, kaip kad jei kalno papėdėje būtų tyras, švarus, skaidrus ežeras. Stovintis jo pakrantėje, geros regos žmogus matytų ir austres, ir kriaukles, ir žvyrą, ir akmenukus, ir judančius bei nejudrius žuvų būrius. Jis taip pagalvotų: „Štai tyras, švarus, skaidrus ežeras. Jame yra ir austrių, ir kriauklių, ir žvyro, ir akmenukų, ir judančių bei nejudrių žuvų būrių.“

Evameva kho, mahārāja, bhikkhu evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṁ khayañāṇāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti.
evaṁ → (pts) | āneñjappatte → ānejjappatte (pts) | evameva → evam eva (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts)
Lygiai taip, karaliau, vienuolis būdamas taip sutelkto proto, taip išgryninto, apvalyto, nesutepto, be nežymių teršalų, lankstaus, tinkamo darbui, pasiekusio nesutrikdomą (būseną) proto, jis nukreipia, pasuka protą link antplūdžių išsekinimo.
‘So idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
idaṁ dukkhanti → imaṁ dukkhan ti (pts) | dukkhanirodhagāminī paṭipadāti → dukkhanirodhagāminīpaṭipadāti (bjt) | idaṁ dukkhanti yathābhūtaṁ → imaṁ dukkhan ti yathā-bhūtaṁ (pts) | dukkhasamudayoti yathābhūtaṁ → dukkha samudayo ti yathā-bhūtaṁ (pts) | dukkhanirodhoti yathābhūtaṁ → dukkha-nirodho ti yathā-bhūtaṁ (pts) | dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṁ → dukkha-nirodha-gāminī paṭipadā ti yathā-bhūtaṁ (pts)
Jis supranta, kaip yra iš tikrųjų: „Tai kančia“, – supranta, kaip yra iš tikrųjų: „Tai kančios šaltinis“, – supranta, kaip yra iš tikrųjų: „Tai kančios baigtis“, – supranta, kaip yra iš tikrųjų: „Tai kelias į kančios baigtį“.
‘Ime āsavā’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
āsavanirodhagāminī paṭipadāti → āsavanirodhagāminīpaṭipadāti (bjt) | āsavāti → āsavā ti (pts) | āsavasamudayoti yathābhūtaṁ → āsava-samudayo ti yathā-bhūtaṁ (pts) | āsavanirodhoti yathābhūtaṁ → āsava-nirodho ti yathā-bhūtaṁ (pts) | āsavanirodhagāminī paṭipadāti → āsava-nirodha-gāminī paṭipadā ti (pts)
Jis supranta kaip yra iš tikrųjų: „Tai antplūdžiai“, – supranta kaip yra iš tikrųjų: „Tai antplūdžių šaltinis“, – supranta kaip yra iš tikrųjų: „Tai antplūdžių baigtis“, – supranta kaip yra iš tikrųjų: „Tai kelias į antplūdžių baigtį“.
Tassa evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccati,
kāmāsavāpi → kāmāsavā pi (pts) | bhavāsavāpi → bhavāsavā pi (pts) | avijjāsavāpi → avijjāsavā pi (pts)
Jam taip žinant ir matant, jo protas išsilaisvina nuo geismo antplūdžio, išsilaisvina nuo būties troškimo antplūdžio, išsilaisvina nuo neišmanymo antplūdžio.
vimuttasmiṁ ‘vimuttam’iti ñāṇaṁ hoti,
vimuttamiti → vimuttam iti (pts)
Išsilaisvinus ateina žinojimas, kad yra išsilaisvinta.
‘khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.Jis supranta, kad gimimai baigėsi, dvasinis gyvenimas nugyventas, kas turėjo būti padaryta, padaryta, daugiau užduočių nėra. Idaṁ kho, mahārāja, sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ purimehi sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca.
idaṁ → idaṁpi (sya-all) | mahārāja → mahāraja (pts) | mahārāja → mahā-raja (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | sāmaññaphalehi abhikkantatarañca paṇītatarañca → sāmañña-phalehi (pts)
Tai irgi, karaliau, yra čia ir dabar regimas atsiskyrimo vaisius, nuostabesnis ir puikesnis už ankstesnius čia ir dabar regimus atsiskyrimo vaisius.
Imasmā ca pana, mahārāja, sandiṭṭhikā sāmaññaphalā aññaṁ sandiṭṭhikaṁ sāmaññaphalaṁ uttaritaraṁ vā paṇītataraṁ vā natthī”ti.
sandiṭṭhikā sāmaññaphalā → sandiṭṭhikehi sāmaññaphalehi (pts) | pana → sīhalapotthake idaṁ nipātadvayaṁ na dissati (sya-all note) | Imamhā → Bp Gr imasmā ca. (pts note) | imasmā → abhikkantatarañ ca paṇītatarañ (pts) | pana mahārāja sandiṭṭhikā sāmaññaphalā → imamhā mahā-rāja sandiṭṭhikehi sāmañña-phalehi (pts) | sāmaññaphalaṁ → sāmañña-phalaṁ (pts) | natthīti → n atthīti (pts)
Ir už šį čia ir dabar regimą atsiskyrimo vaisių nuostabesnio ar puikesnio nėra.“

5. Ajātasattuupāsakattapaṭivedanā5. Adžiatasatus pasiskelbia pasauliečiu pasekėju

Evaṁ vutte, rājā māgadho ajātasattu vedehiputto bhagavantaṁ etadavoca:
vedehiputto → vedehi-putto (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Kai tai buvo pasakyta, Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa pasakė Palaimintajam štai ką:
“abhikkantaṁ, bhante, abhikkantaṁ, bhante.
bhante → Bp Gr omit the repetition. (pts note)
„Nuostabu, Garbusis, nuostabu, Garbusis!
Seyyathāpi, bhante, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ, bhante, bhagavatā anekapariyāyena dhammo pakāsito.
evamevaṁ bhante → evameva (sya-all) | dakkhantīti evamevaṁ bhante → dakkhintīti evam eva (pts) | nikkujjitaṁ → Bp nikujjitaṁ. (pts note) | Bhagavatā → Bp Gr bhante bhāgavatā. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | telapajjotaṁ → tela-pajjotaṁ (pts) | anekapariyāyena → aneka-pariyāyena (pts)
Lygiai kaip, Garbusis, apverstą atstato atgal, ar atskleidžia tai, kas paslėpta, ar parodo kelią pasiklydusiam, ar į tamsą atneša aliejinę lempą tam, kad turintis akis pamatytų formas, lygiai taip Garbusis daugeliu būdų paaiškino mokymą.
Esāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.
esāhaṁ → so ahaṁ (pts) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | dhammañca bhikkhusaṅghañca → dhammañ ca bhikkhusaṁghañ ca (pts)
Aš, Garbusis, priimu prieglobstį Palaimintajame, mokyme ir vienuolių saṅghoje.
Upāsakaṁ maṁ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gataṁ.
saraṇaṁ gataṁ → saraṇaṅgataṁ (th) | upāsakaṁ → upāsakam (pts)
Nuo šios dienos, tegul Palaimintasis laiko mane pasauliečiu pasekėju, priėmusiu prieglobstį visam gyvenimui.

Accayo maṁ, bhante, accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ, yohaṁ pitaraṁ dhammikaṁ dhammarājānaṁ issariyakāraṇā jīvitā voropesiṁ.
issariyakāraṇā → issariyassa kāraṇā (bj, sya-all, pts) | yohaṁ → yohaṁ bhante (sya-all); so haṁ (pts) | bhante → bhanteti pāṭho na dissati (sya-all: sī.) | yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ yohaṁ → yathā-bālaṁ yathā-mūḷhaṁ yathā-akusalaṁ so haṁ (pts) | dhammarājānaṁ issariyakāraṇā → dhamma-rājānaṁ issariyassa kāraṇā (pts)
Padariau nusikaltimą, Garbusis, tai buvo taip kvaila, taip neišmintinga, taip nedora, kad norėdamas valdžios, iš tėvo, iš doro žmogaus, teisingo karaliaus atėmiau gyvybę.
Tassa me, bhante bhagavā, accayaṁ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṁ saṁvarāyā”ti.
paṭiggaṇhātu → patigaṇhātu (pts)
Garbusis, tegul Palaimintasis priima šį mano prisipažinimą nusikaltime, tam, kad ateityje susilaikyčiau.“

“Taggha tvaṁ, mahārāja, accayo accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ, yaṁ tvaṁ pitaraṁ dhammikaṁ dhammarājānaṁ jīvitā voropesi.
yaṁ → yo (bj, sya-all) | dhammarājānaṁ → dhammarājānaṁ issariyassa kāraṇā (sya-all) | yo → yaṁ (sya-all: sī.) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ → yathā-mūḷhaṁ yathā-akusalaṁ (pts) | dhammarājānaṁ → dhamma-rājānaṁ (pts)
„Tikrai tu, karaliau, padarei nusikaltimą, tai buvo taip kvaila, taip neišmintinga, taip nedora, kad norėdamas valdžios, iš tėvo, iš doro žmogaus, teisingo karaliaus atėmei gyvybę.
Yato ca kho tvaṁ, mahārāja, accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikarosi, taṁ te mayaṁ paṭiggaṇhāma.
tan → Bp Gr taṁ. (pts note) | paṭiggaṇhāma → paṭigaṇhāma (bjt) | taṁ te → tante (th) | mahārāja → mahā-rāja (pts) | yathādhammaṁ → yathā dhammaṁ (pts) | paṭiggaṇhāma → patigaṇhāma (pts)
Bet dėl to, kad tu, pamatęs nusikaltimą kaip nusikaltimą, kaip pridera jame prisipažinai, mes priimame tavo prisipažinimą.
Vuddhihesā, mahārāja, ariyassa vinaye, yo accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikaroti, āyatiṁ saṁvaraṁ āpajjatī”ti.
vuddhihesā → vuḍḍhi hesā (sya-all) | vuddhihesā → vuddhi hesā (bjt) | vuddhihesā mahārāja → vuddhi h esā mahā-rāja (pts) | yathādhammaṁ → yathā dhammaṁ (pts)
Karaliau, tauriųjų drausmės atžvilgiu švarus yra tas, kas pamatęs nusikaltimą kaip nusikaltimą, kaip pridera jame prisipažįsta, o ateityje susilaiko.“

Evaṁ vutte, rājā māgadho ajātasattu vedehiputto bhagavantaṁ etadavoca:
vedehiputto → vedehi-putto (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Kai tai buvo pasakyta, Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa pasakė Palaimintajam štai ką:
“handa ca dāni mayaṁ, bhante, gacchāma bahukiccā mayaṁ bahukaraṇīyā”ti.
mayaṁ → Bp Gr omit. (pts note) | ca dāni → cadāni (th) | bahukiccā → bahu-kiccā (pts) | bahukaraṇīyāti → bahu-karaṇīyā ti (pts)
„Na ką gi, Garbusis, dabar eisiu, turiu daug reikalų, daug ką reikia padaryti.“

“Yassadāni tvaṁ, mahārāja, kālaṁ maññasī”ti.
yassadāni → yassa dāni (pts) | mahārāja → mahā-rāja (pts)
„Daryki dabar tai, kam manai yra laikas.“

Atha kho rājā māgadho ajātasattu vedehiputto bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
atha kho → athakho (th) | vedehiputto → vedehi-putto (pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)
Ir štai Magadhos karalius Adžatasatus Vėdėhiputa pasidžiaugęs, patenkintas Palaimintojo kalba, atsikėlė, pasveikino Palaimintąjį ir pasišalino neatsukdamas į jį nugaros.

Atha kho bhagavā acirapakkantassa rañño māgadhassa ajātasattussa vedehiputtassa bhikkhū āmantesi:
ajātasattussa vedehiputtassa → ajātasattuvedehiputtassa (pts) | Ajātasattu-Vedehi-puttassa → Bp Ajātasattussa. (pts note) | atha kho → athakho (th) | acirapakkantassa → acira-pakkantassa (pts)
Ir štai, netrukus po Magadhos karaliaus Adžatasataus Vėdėhiputos išvykimo, Palaimintasis kreipėsi į vienuolius:
“khatāyaṁ, bhikkhave, rājā.„Šis karalius, vienuoliai, sužalojo save. Upahatāyaṁ, bhikkhave, rājā.Šis karalius, vienuoliai, sužeidė save. Sacāyaṁ, bhikkhave, rājā pitaraṁ dhammikaṁ dhammarājānaṁ jīvitā na voropessatha, imasmiññeva āsane virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ uppajjissathā”ti.
imasmiññeva → imasmiṁyevassa (sya-all) | na → Scdt Gr. omit. (pts note) | āsane → Sct āyatane; Gr āsatena. (pts note) | imasmiññeva → imasmiṁ yeva (bjt, pts) | vītamalaṁ dhammacakkhuṁ → vīta-malaṁ dhamma-cakkhuṁ (pts)
Jei, vienuoliai, šis karalius nebūtų atėmęs gyvybės iš tėvo, iš doro žmogaus, teisingo karaliaus, šitoje pačioje vietoje (jame) būtų atsivėręs nesuterštas, tyras Dhammos matymas.“

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
Štai ką pasakė Palaimintasis.
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
abhinandunti → abhinandun ti (pts)
Patenkinti tie vienuoliai džiaugėsi Palaimintojo žodžiais.

Sāmaññaphalasuttaṁ niṭṭhitaṁ dutiyaṁ.

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Lietuvių · Српски · ไทย