Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Dīgha Nikāya 30Lange Lehrreden 30

LakkhaṇasuttaDie Kennzeichen eines großen Mannes

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.
anāthapiṇḍikassa ārāme → anāthapiṇḍikassārāme (sya-all)
Einmal hielt sich der Buddha bei Sāvatthī in Jetas Wäldchen auf, dem Kloster des Anāthapiṇḍika.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:Da wandte sich der Buddha an die Mönche und Nonnen: “bhikkhavo”ti.
Bhadante → Bmr bhaddante. (pts note) | bhikkhavoti → bhikkhavo ti bhadante (pts)
„Mönche und Nonnen!“

“Bhaddante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
Bhaddante”ti → bhadanteti (bj, sya-all, pts1ed) | bhadante’ti → bhaddante ti (bj: machasaṁ) | Bhaddante’’ti → bhadanteti (cck: sī. syā. pī.)
„Ehrwürdiger Herr“, antworteten sie.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Der Buddha sagte:

“Dvattiṁsimāni, bhikkhave, mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇāni, yehi samannāgatassa mahāpurisassa dveva gatiyo bhavanti anaññā.
imāni → Cp. D. xiv. 1. 31, vol. ii., p. 16. (pts note) | dveva → dve va (th) | dvattiṁsimāni → dvattiṁs imāni (pts) | mahāpurisalakkhaṇāni → mahāpurisa-lakkhaṇāni (pts) | dveva → dve (pts)
„Es gibt zweiunddreißig Kennzeichen eines großen Mannes. Für einen großen Mann, der diese besitzt, gibt es zwei mögliche Schicksale, kein anderes.
Sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato.
cakkavattī → cakkavatti (sya-all, pts) | janapadatthāvariyappatto → janapadaṭṭhāvariyappatto (sya-all) | Cakkavatti → Cp. xxvi. 2, ante, p. 59. (pts note) | dhammarājā → dhamma-rājā (pts) | janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato → janapada-tthāvariya-ppatto satta-ratana-samannāgato (pts)
Wenn er im Haus bleibt, wird er ein König, ein Rad-drehender Herrscher, ein gerechter und prinzipientreuer König. Seine Oberherrschaft erstreckt sich nach allen vier Seiten, er erreicht Stabilität im Land und besitzt die sieben Juwelen.
Tassimāni satta ratanāni bhavanti;
bhavanti → Cp. xvii. 1. 7, vol. ii., p. 172. (pts note) | tassimāni → tass imāni (pts)
Diese sieben Juwelen sind
Seyyathidaṁ—cakkaratanaṁ hatthiratanaṁ assaratanaṁ maṇiratanaṁ itthiratanaṁ gahapatiratanaṁ pariṇāyakaratanameva sattamaṁ.
pariṇāyakaratanameva → parināyakaratanameva (bj) | itthiratanaṁ → itthīratanaṁ (sya-all) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)
das Rad, der Elefant, das Pferd, der Edelstein, die Frau, der Hausbesitzer und der Befehlshaber als siebtes Juwel.
Parosahassaṁ kho panassa puttā bhavanti sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā.
bhavanti → honti (bj) | panassa puttā → pan assa putta (pts) | bhavanti → Bmr honti. (pts note) | parosahassaṁ → paro sahassaṁ (pts) | vīraṅgarūpā parasenappamaddanā → vīraṅga-rūpā parasena-ppamaddanā (pts)
Er hat über tausend Söhne, wacker und heldenhaft, die die Heere seiner Feinde zermalmen.
So imaṁ pathaviṁ sāgarapariyantaṁ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijiya ajjhāvasati.
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all) | dhammena → dhammena samena (sya-all) | dhammena → Bmr K add samena, as in xxvi. 2. (pts note) | + → akhīlaṁ animittaṁ akaṇṭakaṁ iddhaṁ phītaṁ khemaṁ sivaṁ nirabbudaṁ (th) | sāgarapariyantaṁ → sāgara-pariyantaṁ (pts)
Wenn er dieses vom Meer umspülte Land erobert hat, herrscht er nach Prinzip, ohne Stock oder Schwert.
Sace kho pana agārasmā anagāriyaṁ pabbajati, arahaṁ hoti sammāsambuddho loke vivaṭṭacchado.
vivaṭṭacchado → vivattacchado (bj); vivaṭacchado (sya-all, mr); vivatta-cchaddo (pts1ed) | vivaṭṭacchado → vivattacchaddo (pts) | vivattacchado → vivaṭacchado (bj: syā, kām); vivaṭṭacchado (bj: machasaṁ) | vivaṭṭacchado → vivaṭacchado (cck: syā. ka.); vivattacchado (cck: sī. pī.) | sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts)
Doch wenn er aus dem Haus fortzieht ins hauslose Leben, wird er ein Vollendeter, ein vollkommen erwachter Buddha, der den Schleier von der Welt abstreift.

Katamāni ca tāni, bhikkhave, dvattiṁsa mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇāni, yehi samannāgatassa mahāpurisassa dveva gatiyo bhavanti anaññā?
ca → (bj, sya-all) | bhavanti → honti (pts) | ca → Bmr K omit. But cp. xiv. 1. 32. (pts note) | dve → Sd adds va. (pts note) | dveva → dve va (th) | + → mahāpurisassa (pts) | mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇāni → mahāpurisa-lakkhaṇāni (pts)
Und was sind die zweiunddreißig Kennzeichen?
Sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
cakkavattī → cakkavatti (bj, pts) | cakkavattī → cakkavatti saṅkhittaṁ (th)
sace kho pana agārasmā anagāriyaṁ pabbajati, arahaṁ hoti sammāsambuddho loke vivaṭṭacchado.
vivaṭṭacchado → vivattacchado (bj, pts) | vivaṭṭacchado → vivaṭacchado (th) | vivaṭṭacchado → vivatta-cchaddo (pts)

Idha, bhikkhave, mahāpuriso suppatiṭṭhitapādo hoti. Yampi, bhikkhave, mahāpuriso suppatiṭṭhitapādo hoti, idampi, bhikkhave, mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇaṁ bhavati.
pi → K adds kho. (pts note) | suppatiṭṭhitapādo → supatiṭṭhitapādo (th) | yampi → yaṁpi (th) | idampi → idaṁpi (th) | suppatiṭṭhitapādo → suppatiṭṭhita-pādo (pts) | yampi → yam pi (pts) | idampi → idam pi (pts) | mahāpurisalakkhaṇaṁ → mahāpurisa-lakkhaṇaṁ (pts)
Seine Füße stehen fest auf.

Puna caparaṁ, bhikkhave, mahāpurisassa heṭṭhāpādatalesu cakkāni jātāni honti sahassārāni sanemikāni sanābhikāni sabbākāraparipūrāni. Yampi, bhikkhave, mahāpurisassa heṭṭhāpādatalesu cakkāni jātāni honti sahassārāni sanemikāni sanābhikāni sabbākāraparipūrāni, idampi, bhikkhave, mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇaṁ bhavati.
yampi → suvibhattantarāni yam pi (pts) | sabbākāraparipūrāni → sabbākāra paripūrāṇi suvibhattanatarāṇi (bj: PTS) | sabbākāraparipūrāni → sabbākāraparipūrāni suvibhattantarāni (cck: sī. pī.) | suvibhattantarāni → Sd suvibhattarantarāni; Bmr K omit; and so xiv. 1. 32. (pts note) | yampi → yaṁpi (th) | idampi → idaṁpi (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | heṭṭhāpādatalesu → heṭṭhā pāda-talesu (pts) | sabbākāraparipūrāni yampi → sabbākāra-paripūrāni suvibhattantarāni yam pi (pts) | heṭṭhāpādatalesu cakkāni jātāni honti sahassārāni sanemikāni sanābhikāni sabbākāraparipūrāni idampi → idam pi (pts) | mahāpurisalakkhaṇaṁ → mahāpurisa lakkhaṇaṁ (pts)
Seine Fußsohlen weisen ein Rad mit tausend Speichen auf, mit Felge und Nabe, in allen Einzelheiten vollständig.

Puna caparaṁ, bhikkhave, mahāpuriso āyatapaṇhi hoti …pe…
āyatapaṇhi → āyatapaṇhī (bj, pts) | āyata-paṇhī → So Sc Br; Sdt Bm K paṇhi. Burnouf points paṇhi; Lotus, p. 573. (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Er hat langgestreckte Fersen.

dīghaṅguli hoti …
dīghaṅguli → dīghaṅgulī (bj, pts) | dīghaṅguli → dīgh-aṅgulī (pts)
Er hat lange Finger.

mudutalunahatthapādo hoti …
mudutalunahatthapādo → mudutalanahatthapādo (sya-all) | pe → Here and onwards SS omit. (pts note) | mudutalunahatthapādo → mudutaḷunahatthapādo (bjt) | mudutalunahatthapādo → mudu-taluṇa-hattha-pādo (pts)
Er hat weiche und zarte Hände und Füße.

jālahatthapādo hoti …
jālahatthapādo → jāla-hattha-pādo (pts)
Seine Finger und Zehen liegen aneinander.

ussaṅkhapādo hoti …
ussaṅkhapādo → ussaṅkha-pādo (pts)
Er hat ein hohes Fußgewölbe.

eṇijaṅgho hoti …
eṇijaṅgho → eṇi-jaṅgho (pts)
Seine Unterschenkel sind wie die einer Antilope.

ṭhitakova anonamanto ubhohi pāṇitalehi jaṇṇukāni parimasati parimajjati …
jaṇṇukāni → jannukāni (sya-all, pts) | jannukāni → So SS; cp. xiv. 1. 32; Bmr jāṇukāni; K jānukāni. (pts note) | ṭhitakova → ṭhitako va (th, pts) | pāṇitalehi jaṇṇukāni → pāṇi-talehi jannukāni (pts)
Wenn er aufrecht steht und sich nicht nach vorne beugt, berühren seine beiden Handflächen die Knie.

kosohitavatthaguyho hoti …
kosohitavatthaguyho → kosohita-vattha-guyho (pts)
Sein Geschlechtsteil ist von einer Vorhaut bedeckt.

suvaṇṇavaṇṇo hoti kañcanasannibhattaco …
hoti kañcanasannibhattaco sukhumacchavi → kāñcanasannibhataco sukhumacchavī (sya-all) | suvaṇṇavaṇṇo → suvaṇṇa-vaṇṇo (pts) | kañcanasannibhattaco → kañcana-sannibha-ttaco (pts)
Er ist von goldener Farbe, seine Haut leuchtet wie schimmerndes Gold.

sukhumacchavi hoti, sukhumattā chaviyā rajojallaṁ kāye na upalimpati …
upalimpati → upalippati (sya-all) | upalippati → So Sd K; Sct Bmr upalimpati. (pts note) | sukhumacchavi → sukhumacchavī (th) | sukhumacchavi → sukhuma-cchavī (pts)
Seine Haut ist zart, so zart, dass Staub und Schmutz nicht an seinem Körper haften.

ekekalomo hoti, ekekāni lomāni lomakūpesu jātāni …
ekekalomo → ekeka-lomo (pts) | lomakūpesu → loma-kūpesu (pts)
Seine Körperhaare wachsen jedes aus einer eigenen Pore.

uddhaggalomo hoti, uddhaggāni lomāni jātāni nīlāni añjanavaṇṇāni kuṇḍalāvaṭṭāni dakkhiṇāvaṭṭakajātāni …
kuṇḍalāvaṭṭāni → kuṇḍalāvattāni (bj, sya-all); kuṇḍalavattāni (pts1ed) | kuṇḍalāvaṭṭāni dakkhiṇāvaṭṭakajātāni → kuṇḍalāvattāni dakkhiṇāvattakajātāni (sya-all) | kuṇḍalāvattāni → kuṇḍalāvaṭṭāni (bj: machasaṁ) | kuṇḍalāvaṭṭāni → kuṇḍalāvattāni (cck: bahūsu) | dakkhiṇāvaṭṭakajātāni → dakkhiṇāvattakajātāni (cck: sī. syā. pī.) | kuṇḍalāvaṭṭāni dakkhiṇāvaṭṭakajātāni → kuṇḍalāvattāni padakkhiṇāvattakajātāni (bjt) | uddhaggalomo → uddhagga-lomo (pts) | añjanavaṇṇāni kuṇḍalāvaṭṭāni dakkhiṇāvaṭṭakajātāni → añjana-vaṇṇāni kuṇḍala-vattāni padakkhiṇāvattakajātāni brahmujju (pts)
Seine Körperhaare stehen aufrecht. Die Haare sind blauschwarz und im Uhrzeigersinn gelockt.

brahmujugatto hoti …
brahmujugatto → brahmujjugatto (bjt) | brahmujugatto → gatto (pts)
Sein Körper ist groß, mit geraden Gliedern.

sattussado hoti …Er hat gewölbte Muskeln an sieben Stellen.

sīhapubbaddhakāyo hoti …Seine Brust ist wie die eines Löwen.

citantaraṁso hoti …
citantaraṁso → pittantaraṁso (sya-all) | citantaraṁso → pitantaraṁso (cck: syā.) | citantaraṁso hoti → sīha (pts)
Sein Körper ist zwischen den Schultern ausgefüllt.

nigrodhaparimaṇḍalo hoti, yāvatakvassa kāyo tāvatakvassa byāmo yāvatakvassa byāmo tāvatakvassa kāyo …Seine Glieder haben den Umfang eines Banyanbaumes: Die Spanne seiner Arme entspricht seiner Körperlänge.

samavaṭṭakkhandho hoti …
samavaṭṭakkhandho → samavattakkhandho (bjt)
Sein Rumpf ist ebenmäßig gerundet.

rasaggasaggī hoti …
rasaggasaggī → cit-antaraṁso (pts)
Er hat erhabene Geschmacksknospen.

sīhahanu hoti …
sīhahanu → nigrodha-parimaṇḍalo (pts)
Sein Kinn ist wie das eines Löwen.

cattālīsadanto hoti …
cattālīsadanto → cattāḷīsadanto (sya-all) | pe → spelled out in full (pts)
Er hat vierzig Zähne.

samadanto hoti …
samadanto → rasaggas-aggī (pts)
Seine Zähne sind ebenmäßig.

aviraḷadanto hoti …
aviraḷadanto → sīha-hanu (pts)
Zwischen seinen Zähnen sind keine Lücken.

susukkadāṭho hoti …
susukkadāṭho → cattārīsa-danto (pts)
Seine Zähne sind von reinstem Weiß.

pahūtajivho hoti …
pahūtajivho → sama-danto (pts)
Er hat eine lange Zunge.

brahmassaro hoti karavīkabhāṇī …
karavīkabhāṇī → karavikabhāṇī hoti (sya-all) | hoti → Sct omit; Bmr K aviraḷa, cp. xiv. 1. 32. (pts note) | brahmassaro → avivara-danto (pts) | karavīkabhāṇī → susukka (pts)
Er hat die Stimme Brahmās, wie der Ruf des Kuckucks.

abhinīlanetto hoti …
abhinīlanetto → dāṭho (pts)
Seine Augen sind blauschwarz.

gopakhumo hoti …
hoti → Bmr omit, cp. xiv. 1. 32. (pts note) | Go-pakhumo → Sc pamukho. (pts note) | pe → spelled out in full (pts)
Seine Wimpern sind wie die einer Kuh.

uṇṇā bhamukantare jātā hoti, odātā mudutūlasannibhā. Yampi, bhikkhave, mahāpurisassa uṇṇā bhamukantare jātā hoti, odātā mudutūlasannibhā, idampi, bhikkhave, mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇaṁ bhavati.
uṇṇā bhamukantare → uṇṇābhamukantare (bjt) | mudutūlasannibhā yampi → mudu tūlasannibhā yaṁpi (th) | idampi → idaṁpi (th) | bhamukantare → bhamuk-antare (pts) | mudutūlasannibhā yampi → mudu-tūlasannibhā yam pi (pts) | mudutūlasannibhā idampi → mudu-tūla-sannibhā idam pi (pts) | mahāpurisalakkhaṇaṁ → mahāpurisa-lakkhaṇaṁ (pts)
Zwischen seinen Augenbrauen wächst ein Haarbüschel, zart und weiß wie Watte.

Puna caparaṁ, bhikkhave, mahāpuriso uṇhīsasīso hoti. Yampi, bhikkhave, mahāpuriso uṇhīsasīso hoti, idampi, bhikkhave, mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇaṁ bhavati.
yampi → yaṁpi (th) | idampi → idaṁpi (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | uṇhīsasīso → uṇhīsa-sīso (pts) | yampi → yam pi (pts) | idampi → idam pi (pts) | mahāpurisalakkhaṇaṁ → mahāpurisa-lakkhaṇaṁ (pts)
Seine Schädeldecke ist wie ein Turban.

Imāni kho tāni, bhikkhave, dvattiṁsa mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇāni, yehi samannāgatassa mahāpurisassa dveva gatiyo bhavanti anaññā.
dveva → dve va (th) | mahāpurisalakkhaṇāni → mahāpurisa-lakkhaṇāni (pts) | dveva → dve (pts)
Das sind die zweiunddreißig Kennzeichen eines großen Mannes. Für einen großen Mann, der diese besitzt, gibt es zwei mögliche Schicksale, kein anderes.
Sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
Sace → Sd adds va. (pts note) | Cakkavatti → Bmr K saṁkhittaṁ, down to ajjhāvasati. (pts note) | cakkavattī → cakkavatti saṅkhittaṁ (th) | pe → spelled out in full (pts)
sace kho pana agārasmā anagāriyaṁ pabbajati, arahaṁ hoti sammāsambuddho loke vivaṭṭacchado.
vivaṭṭacchado → vivattacchado (bj, pts) | pana agārasmā → panāgārasmā (pts) | panāgārasmā → So SS; Bmr K pana ag-. (pts note) | vivatta-cchaddo → Bm vivaṭṭacchado; Br vivaṭacchado; K vivaṭṭhachado. (pts note)

Imāni kho, bhikkhave, dvattiṁsa mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇāni bāhirakāpi isayo dhārenti, no ca kho te jānanti:
kho → kho te (pts) | te → Bmr K omit. (pts note) | bāhirakāpi → bāhirakā pi (bjt) | + → mahāpurisassa (pts) | mahāpurisassa mahāpurisalakkhaṇāni bāhirakāpi → mahāpurisa-lakkhaṇāni bāhirakā pi (pts)
Seher von außenstehenden Lehren bewahren das Wissen über diese Kennzeichen, aber sie wissen nicht,
‘imassa kammassa kaṭattā idaṁ lakkhaṇaṁ paṭilabhatī’ti.
kaṭattā → katattā (bj, pts) | paṭilabhatīti → paṭilabhantīti suppatiṭṭhitapādalakkhaṇaṁ (bj) | katattā → Bmr kaṭattā, and below; K inserts pe. (pts note) | idaṁ → Bmr K imaṁ. (pts note) | kaṭattā idaṁ → katattā imaṁ (th)
welche Handlungen in der Vergangenheit jeweils dazu führten, ein bestimmtes Kennzeichen zu erlangen.

1. Suppatiṭṭhitapādatālakkhaṇaṁ1. Füße, die fest aufstehen

Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno daḷhasamādāno ahosi kusalesu dhammesu, avatthitasamādāno kāyasucarite vacīsucarite manosucarite dānasaṁvibhāge sīlasamādāne uposathupavāse matteyyatāya petteyyatāya sāmaññatāya brahmaññatāya kule jeṭṭhāpacāyitāya aññataraññataresu ca adhikusalesu dhammesu.
uposathupavāse → uposathūpavāse (pts) | brahmaññatāya → brāhmaññatāya (pts) | purimaṁ → Bm pūrimaṁ, and below. (pts note) | purimaṁ → -9 Later, Sdt have sometimes purima-bhavaṁ, and often purima-niketaṁ. (pts note) | kāya-sucarite → Sd sucaritena. (pts note) | matteyyatāya → Bmr metteyya-. (pts note) | ca → Br omits. (pts note) | kule jeṭṭhāpacāyitāya → kulejeṭṭhāpacāyitāya (bjt, th) | yampi → yaṁpi (th) | yampi → yam pi (pts) | manussabhūto → manussa-bhūto (pts) | daḷhasamādāno → daḷha-samādāno (pts) | avatthitasamādāno kāyasucarite vacīsucarite → avatthita-samādāno kāya-sucarite vacī-sucarite (pts) | dānasaṁvibhāge sīlasamādāne uposathupavāse → dāna-saṁvibhāge sīla-samādāne uposathūpavāse (pts)
Der Klargewordene wurde in manchen früheren Leben als Mensch wiedergeboren, in manchen früheren Daseinsformen, an manchen früheren Wohnsitzen. Er nahm entschieden und beharrlich taugliches Verhalten auf: taugliches Verhalten mit dem Körper, der Sprache und dem Geist, Geben und Teilen, Schulungsregeln aufnehmen, den Besinnungstag einhalten, Mutter und Vater, Asketen und Brahmanen die gebührende Achtung erweisen, die Ältesten in der Familie ehren und verschiedene andere Dinge, die zum tauglichen Verhalten gehören.
So tassa kammassa kaṭattā upacitattā ussannattā vipulattā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.
kaṭattā → katattā (bj, sya-all, pts) | upapajjati → uppajjati (pts) | vipulattā → St omits. (pts note) | uppajjati → Bmr upapajjati, and so often. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts)
Indem er diese Taten verübte, ansammelte, anhäufte und zusammentrug, wurde er, als sein Körper auseinanderbrach, nach dem Tod, an einem guten Ort wiedergeboren, in einer himmlischen Welt.
So tattha aññe deve dasahi ṭhānehi adhiggaṇhāti dibbena āyunā dibbena vaṇṇena dibbena sukhena dibbena yasena dibbena ādhipateyyena dibbehi rūpehi dibbehi saddehi dibbehi gandhehi dibbehi rasehi dibbehi phoṭṭhabbehi.
ādhipateyyena → adhipateyyena (sya-all, pts) | aññe → Br añña. (pts note) | deve → Sc deva; Sd va. (pts note) | adhipateyyena → St ādhipatiyena. (pts note) | adhiggaṇhāti → adhigaṇhāti (bjt, th, pts)
Da übertraf er die anderen Götter in zehnfacher Hinsicht: in Hinsicht auf himmlische Lebensdauer, himmlische Schönheit, himmlisches Glück, himmlischen Glanz und himmlische Herrschaftsgewalt; und in Hinsicht auf himmlische Bilder, Töne, Gerüche, Geschmäcke und Berührungen.
So tato cuto itthattaṁ āgato samāno imaṁ mahāpurisalakkhaṇaṁ paṭilabhati.
mahāpurisalakkhaṇaṁ → mahāpurisa-lakkhaṇaṁ (pts)
Als er von dort verschied und zu diesem Ort zurückkam, erlangte er dieses Kennzeichen eines großen Mannes:
Suppatiṭṭhitapādo hoti.
suppatiṭṭhitapādo → supatiṭṭhitapādo (th) | suppatiṭṭhitapādo → suppatiṭṭhita-pādo (pts)
Seine Füße stehen fest auf.
Samaṁ pādaṁ bhūmiyaṁ nikkhipati, samaṁ uddharati, samaṁ sabbāvantehi pādatalehi bhūmiṁ phusati.
pādatalehi → pāda-talehi (pts)
Er setzt seinen Fuß gleichmäßig auf den Boden auf, hebt ihn gleichmäßig ab und berührt den Boden gleichmäßig mit der ganzen Fußsohle.

So tena lakkhaṇena samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato.
cakkavattī → cakkavatti (sya-all, pts) | janapadatthāvariyappatto → janapadaṭṭhāvariyappatto (sya-all) | dhammarājā → dhamma-rājā (pts) | janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato → janapada-tthāvariya-ppatto satta-ratanasamannāgato (pts)
Da er dieses Kennzeichen besitzt, wird er, wenn er im Haus bleibt, ein Rad-drehender Herrscher werden.
Tassimāni satta ratanāni bhavanti;
satta ratanāni → sattaratanāni (bjt) | tassimāni → tass imāni (pts)
Er besitzt diese sieben Juwelen:
Seyyathidaṁ—cakkaratanaṁ hatthiratanaṁ assaratanaṁ maṇiratanaṁ itthiratanaṁ gahapatiratanaṁ pariṇāyakaratanameva sattamaṁ.
pariṇāyakaratanameva → parināyakaratanameva (bj) | itthiratanaṁ → itthīratanaṁ (sya-all) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th)
das Rad, der Elefant, das Pferd, der Edelstein, die Frau, der Hausbesitzer und der Befehlshaber als siebtes Juwel.
Parosahassaṁ kho panassa puttā bhavanti sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā.
parosahassaṁ → paro sahassaṁ (pts) | panassa → pan assa (pts) | vīraṅgarūpā parasenappamaddanā → vīr-aṅga-rūpā parasena-ppamaddanā (pts)
Er hat über tausend Söhne, wacker und heldenhaft, die die Heere seiner Feinde zermalmen.
So imaṁ pathaviṁ sāgarapariyantaṁ akhilamanimittamakaṇṭakaṁ iddhaṁ phītaṁ khemaṁ sivaṁ nirabbudaṁ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijiya ajjhāvasati.
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | akhilamanimittamakaṇṭakaṁ → akhīlamanimittamakaṇṭakaṁ (bj, sya-all) | dhammena → dhammena samena (bj, sya-all) | akaṇṭakaṁ → Sd akaṇṭhakaṁ. (pts note) | phītaṁ → Sc phītaṁ corrected to pītaṁ; Sd titaṁ. (pts note) | dhammena → Bmr K add samena, cp. 1. (pts note) | pathaviṁ sāgarapariyantaṁ akhilamanimittamakaṇṭakaṁ → paṭhaviṁ sāgara-pariyantaṁ akhilam animittam akaṇṭakaṁ (pts)
Wenn er dieses vom Meer umspülte Land erobert hat, herrscht er nach Prinzip, ohne Stock oder Schwert. Sein Reich wird nicht von Räubern bedrängt, ist erfolgreich und blühend, sicher, gesegnet und frei von Landplagen.
Rājā samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er König ist? Akkhambhiyo hoti kenaci manussabhūtena paccatthikena paccāmittena.
Akkhambhiyo → avikkhambhiyo (bj, pts1ed) | akkhambhiyo → avikkhambhiyo (bj, pts) | Akkhambhiyo → avikkhambhiyo (cck: sī. pī.) | Avikkhambhiyo → Sd avikkhamibhiyo; St avikkhamabhiyo; Bmr K akkhambhiyo, and below. (pts note) | manussabhūtena → manussa-bhūtena (pts) | paccāmittena → pacāmittena (pts)
Kein menschlicher Gegner oder Feind kann ihn aufhalten.
Rājā samāno idaṁ labhati.Das gewinnt er, wenn er König ist. Sace kho pana agārasmā anagāriyaṁ pabbajati, arahaṁ hoti sammāsambuddho loke vivaṭṭacchado.
vivaṭṭacchado → vivattacchado (bj, pts) | pana agārasmā anagāriyaṁ → panāgārasmā anāgāriyaṁ (pts) | panāgārasmā → Cp. 3. (pts note) | vivaṭṭacchado → vivaṭacchado (th) | sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts) | vivaṭṭacchado → vivattacchaddo (pts)
Doch wenn er aus dem Haus fortzieht ins hauslose Leben, wird er ein Vollendeter, ein vollkommen erwachter Buddha, der den Schleier von der Welt abstreift.
Buddho samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er ein Buddha ist? Akkhambhiyo hoti abbhantarehi vā bāhirehi vā paccatthikehi paccāmittehi rāgena vā dosena vā mohena vā samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṁ.
akkhambhiyo → avikkhambhiyo (bj, pts) | bāhirehi → bāhirakehi (pts) | paccatthikehi → paccatthikehi vā (pts) | avikkhambhiyo → akkhambhiyo (bj: machasaṁ)
Kein menschlicher Gegner oder Feind kann ihn aufhalten, weder von innen noch von außen – weder Gier, Hass oder Täuschung noch irgendein Asket oder Brahmane oder Gott oder Māra oder Brahmā oder irgendjemand in der Welt kann ihn aufhalten.
Buddho samāno idaṁ labhati”.Das gewinnt er, wenn er ein Buddha ist.“ Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Der Buddha sprach diese Sache.

Tatthetaṁ vuccati:
etaṁ → Sd tattha taṁ. (pts note) | tatthetaṁ → tatth etaṁ (pts)
Dazu wird gesagt:

“Sacce ca dhamme ca dame ca saṁyame, soceyyasīlālayuposathesu ca;
saṁyame → Sdt saṁyamo. (pts note) soceyyasīlālayuposathesu → soceyya-sīlālay-uposathesu (pts)
„Wahrheit, Grundsätze, Selbstbeherrschung und Zügelung; reinheit, Schulungsregeln, den Besinnungstag einhalten;
Dāne ahiṁsāya asāhase rato, daḷhaṁ samādāya samattamācari.
dāne → pāṇe (sya-all) | Dāne → K pāṇe. (pts note) samattamācari → samantamācari (bj, sya-all, mr) | samattamācari → samantamācari (bj: syā, kām) | samattamācari → samantamācari (cck: syā. ka.) | samattam → Bmr samantam. (pts note) | ācari → Sd ācāri; St acāri. (pts note) | samattamācari → samattam ācari (pts)
Geben, Mildherzigkeit, sich an Gewaltfreiheit freuen: entschieden nahm er diese Dinge auf und lebte danach.

So tena kammena divaṁ samakkami, sukhañca khiḍḍāratiyo ca anvabhi;
samakkami → apakkami (bj, sya-all, mr) | samakkami sukhañca → apakkami sukhaṁ ca (bj) | divaṁ samakkami → tidivaṁ apakkami (sya-all) | apakkami → samakkami (bj: machasaṁ) | samakkami → apakkami (cck: syā. ka.) | tena → Sdt satena. (pts note) | divaṁ → Br K tidivaṁ. (pts note) | samakkami → Bmr K apakkami. (pts note) anvabhi → anubhi (cck); annubhi (sya1ed, sya2ed); ānubhi (pts1ed); aṁnubhi (ṭīkā) | anvabhi → annubhi (sya-all); ānubhi (pts) | anvabhi → aṁnvabhi (cck: ṭīkā) | ānubhi → Bmr anvabhi; K anubhi. (pts note) | sukhañca → ca (bjt) | khiḍḍāratiyo → khiḍḍā ratiyo (th) | sukhañca khiḍḍāratiyo → sukhañ ca khiḍḍā-ratiyo (pts)
Durch diese Taten kam er in den Himmel, wo er Glück und Fröhlichkeit genoss.
Tato cavitvā punarāgato idha, samehi pādehi phusī vasundharaṁ.
punarāgato → punar āgato (pts) vasundharaṁ → basundharaṁ (sya-all)
Nachdem er von dort hierher zurückgekommen ist, tritt er ebenmäßig auf diese reiche Erde.

Byākaṁsu veyyañjanikā samāgatā, samappatiṭṭhassa na hoti khambhanā;
byākaṁsu → vyākaṁsu (pts)
Die versammelten Wahrsager sagten voraus, dass einer mit solch gleichmäßigen Tritt nicht aufzuhalten ist,
Gihissa vā pabbajitassa vā puna, taṁ lakkhaṇaṁ bhavati tadatthajotakaṁ.
puna → pana (sya-all) | puna → bana (bj: syā) | puna → pana (cck: syā.) | puna → Sd pana. (pts note) tadatthajotakaṁ → tadattha-jotakaṁ (pts)
sei es als Hausbesitzer oder Hausloser. das ist die Bedeutung, die dieses Kennzeichen zeigt.

Akkhambhiyo hoti agāramāvasaṁ, parābhibhū sattubhi nappamaddano;
Akkhambhiyo → Bmr akhambhiyo. (pts note) | agāramāvasaṁ → agāram āvasaṁ (pts) nappamaddano → sattumaddano (bj) | nappamaddano manussabhūtenidha → sattumaddano manussa bhūtena na (pts) | sattubhi → Sd omits; St sattūhi. (pts note) | sattu-maddano → Bmr K nappamaddano. (pts note) | nappamaddano → sattu-maddano manussa (pts)
Wenn er im Haus lebt, kann er nicht aufgehalten werden; er besiegt seine Feinde und kann nicht geschlagen werden.
Manussabhūtenidha hoti kenaci, akkhambhiyo tassa phalena kammuno.
na → Bmr K bhūten'; idha. (pts note) | manussabhūtenidha → bhūtena na (pts) akkhambhiyo → sukhambhiyo (pts) | sukhambhiyo → Sc sukhambhiso; Bmr akhambhiyo; K akkh-. (pts note)
Durch die Frucht dieser Tat kann kein Mensch ihn aufhalten.

Sace ca pabbajjamupeti tādiso, nekkhammachandābhirato vicakkhaṇo;
ca → va (sya-all) | ca → K va. (pts note) | pabbajjamupeti → pabbajjam upeti (pts) nekkhammachandābhirato → nekkhamma-chandābhirato (pts)
Doch wenn er das Leben des Fortziehens wählt, wenn er klar sieht und die Entsagung liebt,
Aggo na so gacchati jātu khambhanaṁ, naruttamo esa hi tassa dhammatā”ti.
khambhanaṁ → khambhataṁ (bj); gabbhaṁ (pts) | gabbhaṁ → Bmr K khambhanaṁ. (pts note) dhammatāti → dhammatāti pādatalesu cakkalakkhaṇaṁ (bj) | esa → K esā. (pts note) | esa hi → esahi (bjt) | + → ba (th) | naruttamo → nar-uttamo (pts) | dhammatāti → dhammatā ti (pts)
kann nicht einmal der Beste ihn jemals aufhalten; das ist die Natur des höchsten Menschen.“

2. Pādatalacakkalakkhaṇaṁ2. Räder auf den Fußsohlen

“Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
yampi → ba yaṁpi (sya-all) | yampi → yam pi (pts) | manussabhūto → manussa-bhūto (pts)
„Mönche und Nonnen, der Klargewordene wurde in manchen früheren Leben als Mensch wiedergeboren.
bahujanassa sukhāvaho ahosi, ubbegauttāsabhayaṁ apanuditā, dhammikañca rakkhāvaraṇaguttiṁ saṁvidhātā, saparivārañca dānaṁ adāsi.
ubbegauttāsabhayaṁ → ubbegaṁ uttāsaṁ bhayaṁ (bj, pts) | bahujanassa sukhāvaho → bahujanasukhāya (pts) | bahujana-sukhāya → Bmr K bahujanassa sukhāvaho. (pts note) | uttāsaṁ → Bmr K ubbega-uttāsa-. (pts note) | apanuditā → St apanutā; K appanūditā. (pts note) | dhammikañca → dhammikaṁ ca (bjt) | saparivārañca → saparivāraṁ ca (bjt) | dhammikañca rakkhāvaraṇaguttiṁ → dhammikañ ca rakkhāvaraṇa-guttiṁ (pts) | saparivārañca → saparivārañ ca (pts)
Er führte vielen Menschen Glück zu, beseitigte Bedrohung, Schrecken und Gefahr und stellte gerechten Schutz und Sicherheit bereit, er gab Spenden mit allem Zubehör.
So tassa kammassa kaṭattā upacitattā ussannattā vipulattā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati …pe…
kaṭattā → katattā (bj, sya-all, pts) | upapajjati → uppajjati (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | + → so tattha aññe deve dasahi ṭhānehi adhigaṇhāti (th) | paraṁ → param (pts)
Indem er diese Taten verübte, wurde er in einer himmlischen Welt wiedergeboren.
so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imaṁ mahāpurisalakkhaṇaṁ paṭilabhati.Als er zu diesem Ort zurückkam, erlangte er dieses Kennzeichen: Heṭṭhāpādatalesu cakkāni jātāni honti sahassārāni sanemikāni sanābhikāni sabbākāraparipūrāni suvibhattantarāni.
heṭṭhāpādatalesu → heṭṭhā pādatalesu (bjt) | heṭṭhāpādatalesu → heṭṭhā pāda-talesu (pts)
Seine Fußsohlen weisen ein Rad mit tausend Speichen auf, mit Felge und Nabe, in allen Einzelheiten vollständig und innen gut aufgeteilt.

So tena lakkhaṇena samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
cakkavattī → cakkavatti (sya-all); cakkhavatti (pts)
Da er dieses Kennzeichen besitzt, wird er, wenn er im Haus bleibt, ein Rad-drehender Herrscher werden.
rājā samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er König ist? Mahāparivāro hoti;
mahāparivāro → mahā-parivāro (pts)
Er hat eine große Gefolgschaft
mahāssa honti parivārā brāhmaṇagahapatikā negamajānapadā gaṇakamahāmattā anīkaṭṭhā dovārikā amaccā pārisajjā rājāno bhogiyā kumārā.
gaṇakamahāmattā → gaṇakā mahāmattā (bj) | negamajānapadā → negamā jānapadā (sya-all) | bhogiyā → bhogikā (sya-all) | ssa → Sdt yaso; K mahassa. (pts note) | hoti → Sc Bmr honti. (pts note) | parivāro → Sc Bmr parivārā. (pts note) | anīkaṭṭhā → Sd inserts vā; Bmr anik-. (pts note) | bhogiyā → K bhogikā. (pts note) | mahāssa honti parivārā brāhmaṇagahapatikā negamajānapadā → mahā ssa hoti parivāro brāhmaṇa-gahapatikā negama-jānapadā (pts)
von Brahmanen und Hausbesitzern, Menschen aus Stadt und Land, Schatzmeistern, Offizieren, Wachleuten, Ministern, Räten, Herrschern, Nutznießern von Steuern und Prinzen.
Rājā samāno idaṁ labhati.Das gewinnt er, wenn er König ist. Sace kho pana agārasmā anagāriyaṁ pabbajati, arahaṁ hoti sammāsambuddho loke vivaṭṭacchado.
kho pana → (bj, sya-all) | vivaṭṭacchado → vivattacchado (bj, pts) | kho → (pts) | pana → Bmr K omit. (pts note) | vivatta-cchaddo → -10 Sdt omit. (pts note) | vivaṭṭacchado → vivaṭacchado (th) | sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts)
Doch wenn er aus dem Haus fortzieht ins hauslose Leben, wird er ein Vollendeter, ein vollkommen erwachter Buddha, der den Schleier von der Welt abstreift.
Buddho samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er ein Buddha ist? Mahāparivāro hoti;
mahāparivāro → mahā-parivāro (pts)
Er hat eine große Gefolgschaft
mahāssa honti parivārā bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo devā manussā asurā nāgā gandhabbā.
ssa → Sd mahassa. (pts note) | hoti → Sc Bmr K honti. (pts note) | parivāro → Sc Bmr K parivārā. (pts note) | bhikkhū → SS bhikkhu. (pts note) | upāsakā → SS upāsaka. (pts note) | mahāssa honti parivārā → mahā ssa hoti parivāro (pts)
von Mönchen, Nonnen, Laienanhängern, Laienanhängerinnen, Göttern, Menschen, Titanen, Drachen und Zentauren.
Buddho samāno idaṁ labhati”.Das gewinnt er, wenn er ein Buddha ist.“ Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Der Buddha sprach diese Sache.

Tatthetaṁ vuccati:
tatthetaṁ → tatth etaṁ (pts)
Dazu wird gesagt:

“Pure puratthā purimāsu jātisu, manussabhūto bahunaṁ sukhāvaho;
Pure → Bm pūre. (pts note) bahunaṁ → bahunnaṁ (pts) | manussabhūto bahunaṁ → manussa-bhūto bahunnaṁ (pts)
„In alten Tagen, früheren Leben machte er viele Menschen glücklich,
Ubbhegauttāsabhayāpanūdano, guttīsu rakkhāvaraṇesu ussuko.
ubbhegauttāsabhayāpanūdano → ubbegauttāsabhayāpanūdano (bj); ubbegauttāsabhāyāpanūdano (sya-all); ubbegauttārabhayāpanūdano (pts) | ubbhegauttāsabhayāpanūdano → ubbega-uttāra-bhayāpanūdano (pts)
befreite sie von Angst, Schreck und Gefahr, bewachte und schützte sie eifrig.

So tena kammena divaṁ samakkami, sukhañca khiḍḍāratiyo ca anvabhi;
divaṁ samakkami → tidivaṁ apakkami (sya-all) | tena → Sc satena; Sd sakena; St sakkena. (pts note) | divaṁ → K tidivaṁ. (pts note) | samakkami → So SS; Bmr apakkami; K samapakkami. (pts note) anvabhi → annubhi (sya-all); ānubhi (pts) | ānubhi → Bmr anvabhi; K anubhi. (pts note) | khiḍḍāratiyo → khiḍḍā ratiyo (bjt, th) | sukhañca khiḍḍāratiyo → sukhañ ca khiḍḍā-ratiyo (pts)
Durch diese Taten kam er in den Himmel, wo er Glück und Fröhlichkeit genoss.
Tato cavitvā punarāgato idha, cakkāni pādesu duvesu vindati.
punarāgato → punar āgato (pts) pādesu → So Bmr K; SS pādāni. (pts note)
Nachdem er von dort hierher zurückgekommen ist, finden sich Räder an seinen beiden Füßen,

Samantanemīni sahassarāni ca, byākaṁsu veyyañjanikā samāgatā;
sahassarāni → sahassārāni (pts) | samantanemīni sahassarāni → samanta-nemīni sahassārāni (pts) veyyañjanikā → St ceyyajātikā. (pts note) | byākaṁsu → vyākaṁsu (pts)
mit Felge rundum und tausend Speichen. die versammelten Wahrsager sagten voraus,
Disvā kumāraṁ satapuññalakkhaṇaṁ, parivāravā hessati sattumaddano.
satapuññalakkhaṇaṁ → sata-puñña-lakkhaṇaṁ (pts) sattumaddano → sattu-maddano (pts)
als sie den Prinzen mit dem hundertfachen Verdienstmal sahen, er werde eine Gefolgschaft haben und die Feinde unterwerfen;

Tathā hi cakkāni samantanemini, sace na pabbajjamupeti tādiso;
samantanemini → samantanemīni (bj, pts) | hi → hī (cck) | hi → Sd omits tathā hi. (pts note) | samantanemini → samanta-nemīni (pts) na → SS omit. (pts note) | pabbajjamupeti → pabbajam upeti (pts)
darum hat er Räder mit Felge rundum. wenn er nicht das Leben des Fortziehens wählt,
Vatteti cakkaṁ pathaviṁ pasāsati, tassānuyantādha bhavanti khattiyā.
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) tassānuyantādha → tassānuyuttādha (bj); tassānuyantā idha (sya-all); tassānuyuttā idha (pts) | tassānuyuttā’dha → tassānu yattā ca (bj: machasaṁ) | Tassānuyantādha → tassānuyuttā idha (cck: sī. pī.); tassānuyantā idha (cck: syā. ka.) | tassānuyuttā → Bmr K tassānuyantā. (pts note)
wird er das Rad rollen und über das Land herrschen. die Adligen werden seine Lehnsleute sein

Mahāyasaṁ samparivārayanti naṁ, sace ca pabbajjamupeti tādiso;
mahāyasaṁ samparivārayanti → mahāyasā saparivārayanti (sya-all) | Mahā-yasaṁ → Bmr K -yasā. (pts note) | samparivārayanti → K sap-. (pts note) | samparivārayanti → saṁparivārayanti (my) ca → va (sya-all) | ca → K va. (pts note) | pabbajjamupeti → pabbajjam upeti (pts)
und zusammenströmen zu seinem Ruhm. doch wenn er das Leben des Fortziehens wählt,
Nekkhammachandābhirato vicakkhaṇo, devā manussāsurasakkarakkhasā.
nekkhammachandābhirato → nekkhamma-chandābhirato (pts) manussāsurasakkarakkhasā → manussā surayakkharakkhasā (bj) | devā manussāsurasakkarakkhasā → devamanussāsurasakkarakkhasā (pts) | surayakkharakkhasā → satta (bj: kām) | Devāmanussāsurasakkarakkhasā → sattarakkhasā (ka.) sī. syāaṭṭhakathā oloketabbā (cck note) | devā manussāsurasakkarakkhasā → deva-manussāsura-sakka-rakkhasā (pts)
wenn er klar sieht und die Entsagung liebt, werden Götter, Menschen, Titanen, Sakka und Ungeheuer,

Gandhabbanāgā vihagā catuppadā, anuttaraṁ devamanussapūjitaṁ;
vihagā → vihaṅgā (sya-all) | vihagā → K vihaṅgā. (pts note) | gandhabbanāgā → gandhabba-nāgā (pts) | catuppadā → catu-ppadā (pts) devamanussapūjitaṁ → deva-manussa-pūjitaṁ (pts)
Zentauren und Drachen, Vögel und Getier zusammenströmen zu seinem Ruhm,
Mahāyasaṁ samparivārayanti nan”ti.
nanti → nanti āyatapaṇhitādīni tīṇi lakkhaṇāni (bj) | mahāyasaṁ samparivārayanti nanti yampi → mahāyasā saparivārayanti naṁ yaṁpi (sya-all) | Mahā-yasaṁ → Bmr yasā. (pts note) | nan → K naṁ, omitting ti. (pts note) | samparivārayanti → saṁparivārayanti (my, bjt) | nanti → nan ti (pts)
zu dem Unübertrefflichen, der von Göttern und Menschen geehrt wird.“

3–5. Āyatapaṇhitāditilakkhaṇaṁ3.–5. Langgestreckte Fersen usw.

“Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
yampi → yaṁpi (th) | yampi → yam pi (pts) | manussabhūto → manussa-bhūto (pts)
„Mönche und Nonnen, der Klargewordene wurde in manchen früheren Leben als Mensch wiedergeboren.
pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato ahosi nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno, sabbapāṇabhūtahitānukampī vihāsi.
ahosi → hoti (sya-all) | ahosi → K hoti. (pts note) | nihitadaṇḍo nihitasattho → nihita-daṇḍo nihita-sattho (pts) | sabbapāṇabhūtahitānukampī → sabba-pāṇabhūta-hitānukampī (pts)
Er gab das Töten lebender Geschöpfe und tötete nicht mehr. Er verzichtete auf Stock und Schwert. Er war einfühlsam und gütig und lebte voller Anteilnahme für alle Lebewesen.
So tassa kammassa kaṭattā upacitattā ussannattā vipulattā …pe…
kaṭattā → katattā (bj, pts) | kaṭattā upacitattā ussannattā vipulattā → katattā (sya-all) | pe → spelled out in full (pts)
Indem er diese Taten verübte, wurde er in einer himmlischen Welt wiedergeboren.
so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imāni tīṇi mahāpurisalakkhaṇāni paṭilabhati.
tīṇi → tīni (pts)
Als er zu diesem Ort zurückkam, erlangte er diese drei Kennzeichen:
Āyatapaṇhi ca hoti, dīghaṅguli ca brahmujugatto ca.
āyatapaṇhi → āyatapaṇhī (pts) | dīghaṅguli → dīghaṅgulī (pts) | āyata-paṇhī → So Sdt Br; Sc panhi; Bm K, see 2. (pts note) | dīgh-aṅgulī → So SS here. (pts note) | Brahmujju-gatto → Bmr brahmujuggatto; K brahmūjuggato. (pts note)
Er hat langgestreckte Fersen und lange Finger, sein Körper ist groß, mit geraden Gliedern.

So tehi lakkhaṇehi samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
cakkavattī → cakkavatti (pts)
Da er dieses Kennzeichen besitzt, wird er, wenn er im Haus bleibt, ein Rad-drehender Herrscher werden.
rājā samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er König ist? Dīghāyuko hoti ciraṭṭhitiko, dīghamāyuṁ pāleti, na sakkā hoti antarā jīvitā voropetuṁ kenaci manussabhūtena paccatthikena paccāmittena.
dīghamāyuṁ pāleti → dīghamāyupāleti (sya-all) | dīghamāyuṁ pāleti → dīghamāyumpāleti (bjt) | dīghamāyuṁ → dīgham āyum (pts) | manussabhūtena → manussa-bhūtena (pts)
Er hat ein langes Leben, bleibt lange Zeit am Leben. Kein menschlicher Gegner oder Feind kann ihm vorzeitig das Leben nehmen.
Rājā samāno idaṁ labhati …pe…Das gewinnt er, wenn er König ist. buddho samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er ein Buddha ist? Dīghāyuko hoti ciraṭṭhitiko, dīghamāyuṁ pāleti, na sakkā hoti antarā jīvitā voropetuṁ paccatthikehi paccāmittehi samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṁ.
dīghamāyuṁ pāleti → dīghamāyupāleti (sya-all) | āyum → K āyu. (pts note) | na → Sc omits. (pts note) | dīghamāyuṁ pāleti → dīghamāyumpāleti (bjt) | dīghamāyuṁ → dīgham āyum (pts)
Er hat ein langes Leben, bleibt lange Zeit am Leben. Kein menschlicher Gegner oder Feind – noch irgendein Asket oder Brahmane oder Gott oder Māra oder Brahmā oder irgendjemand in der Welt – kann ihm vorzeitig das Leben nehmen.
Buddho samāno idaṁ labhati”.Das gewinnt er, wenn er ein Buddha ist.“ Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Der Buddha sprach diese Sache.

Tatthetaṁ vuccati:
tatthetaṁ → tatth etaṁ (pts)
Dazu wird gesagt:

“Māraṇavadhabhayattano viditvā, paṭivirato paraṁ māraṇāyahosi;
māraṇavadhabhayattano → maraṇavadhabhayattano (bj, pts); maraṇavadhabhayamattano (sya-all) | maraṇavadhabhayattano → māraṇa (bj: machasaṁ) | Māraṇavadhabhayattano → maraṇavadhabhayattano (cck: sī. pī. ka.); maraṇavadhabhayamattano (cck: syā.) | Maraṇa-vadha-bhayattano → K bhayanattano. (pts note) māraṇāyahosi → maraṇāya ahosi (sya-all) | paṭivirato paraṁ māraṇāyahosi → pativirato param maraṇāy ahosi (pts) | paramāraṇāyahosi → paraṁ māraṇāyahosi (bj: machasaṁ) | ahosi → Sc ahosiṁ; Bmr maraṇāya hoti. (pts note)
„Nachdem er die Schrecken des Todes für sich selbst erkannt hatte, schreckte er vor dem Töten anderer Geschöpfe zurück.
Tena sucaritena saggamagamā, sukataphalavipākamanubhosi.
Tena sucaritena saggamagamā → tena so sucaritena saggamagamāsi (sya-all) | tena → tena so (sya-all) | saggamagamā → tena so sucaritena saggamagamāsī (bj: syā) | saggamagamā → tena so sucaritena saggamagamāsi (cck: syā.) | Tena → K adds so. (pts note) | agamā → So SS Bmr; K agamāsi. (pts note) | saggamagamā → saggam agamā sukata-phala-vipākam (pts) sukataphalavipākamanubhosi → anubhosi (pts)
Durch dieses gute Verhalten kam er in den Himmel, wo er die Frucht seiner guten Taten genoss.

Caviya punaridhāgato samāno, paṭilabhati idha tīṇi lakkhaṇāni;
punaridhāgato → punar idh āgato (pts)
Als er dort verschied und hierher zurückkam, erlangte er diese drei Kennzeichen:
Bhavati vipuladīghapāsaṇhiko, brahmāva suju subho sujātagatto.
vipuladīghapāsaṇhiko → vipuladīghapāsuṇiko (sya-all) | Bhavati → Sdt bhavanti. (pts note) | vipuladīghapāsaṇhiko → vipula-dīgha (pts) ujju → Sd brahmavisujjā; Bmr brahmāvasuju; K brahmāva sujju. (pts note) | brahmāva suju → pāṇiko brahmā viy ujju (pts) | sujātagatto → sujāta-gatto (pts)
Seine gestreckten Fersen sind überreichlich lang, und wie Brahmā ist er aufrecht und schön, mit wohlgestalteten Gliedern.

Subhujo susu susaṇṭhito sujāto, mudutalunaṅguliyassa honti;
susu → susū (sya-all) | susu → Br su; K susū. 14 St saṇṭhito. (pts note) mudutalunaṅguliyassa → mudutaḷuṇaṅguliyassa (bj); mudu taluṇaṅguliy assa (pts) | assa → So Bmr K; SS aṅgulīyassa. (pts note) | mudutalunaṅguliyassa → mudu taluṇ-aṅguliy assa (pts)
Mit schönen Armen, jugendlich, von guter Haltung und Geburt, die Finger weich, zart und lang.
Dīghā tībhi purisavaraggalakkhaṇehi, cirayapanāya kumāramādisanti.
tībhi → tīhi (bj, pts) | purisavaraggalakkhaṇehi cirayapanāya → purisalakkhaṇebhi cirayāpanāya (sya-all) | dīghā → St hoti. (pts note) | tībhi purisavaraggalakkhaṇehi → tīhi purisa-varagga-lakkhaṇehi (pts) cirayapanāya → cirayāpanāya (sya-all) | cirayapanāyakumāramādisanti → cirayāpatāya (bj: syā) | Cirayapanāya → cirayāpanāya (cck: syā.) | cira-yapanāya → Sd virayapānāya; St ciraṇayapanāya; K cirayāp-. Sum explains cira-yapanāya by ciram yāpanāya. (pts note) | cirayapanāya kumāramādisanti → cira-yapanāya kumāram ādisanti (pts)
Aufgrund dieser drei Kennzeichen eines ausgezeichneten Mannes wiesen sie darauf hin, dass der Prinz ein langes Leben haben werde:

Bhavati yadi gihī ciraṁ yapeti, cirataraṁ pabbajati yadi tato hi;
gihī → Sc bhihi; Sd gihi. (pts note) | ciraṁ → St cīraṁ. (pts note) | yapeti → Sdt yapehi. (pts note) cirataraṁ → Sc rataraṁ; Sd ciraṁ. (pts note) | hi → Sd bhī; St bhi. (pts note)
‚Als Hausbesitzer wird er lange leben; länger noch, wenn er fortzieht
Yāpayati ca vasiddhibhāvanāya, iti dīghāyukatāya taṁ nimittan”ti.
ca vasiddhibhāvanāya → vasiddhi bhāvanāya (bj) | ca → (sya-all, pts) | Yāpayati → St yapaṭhati. (pts note) | ca vasiddhibhāvanāya → vas-iddhi-bhāvanāya (pts) taṁ nimittanti → tannimittanti (bjt, th) | taṁ nimittanti → tan nimittan ti (pts)
und die Entwicklung übersinnlicher Kraft beherrscht. so ist das das Zeichen für ein langes Leben.‘“

6. Sattussadatālakkhaṇaṁ6. Sieben Wölbungen

“Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
yampi → yaṁpi (th) | yampi → yam pi (pts) | manussabhūto → manussa-bhūto (pts)
„Mönche und Nonnen, der Klargewordene wurde in manchen früheren Leben als Mensch wiedergeboren.
dātā ahosi paṇītānaṁ rasitānaṁ khādanīyānaṁ bhojanīyānaṁ sāyanīyānaṁ lehanīyānaṁ pānānaṁ.
lehanīyānaṁ → St lobhaniyānaṁ. (pts note)
Er spendete vorzügliche und schmackhafte frische und gekochte Speisen sowie süße und leckere Getränke.
So tassa kammassa kaṭattā …pe…
kaṭattā → katattā (bj) | pe → spelled out in full (th)
Indem er diese Taten verübte, wurde er in einer himmlischen Welt wiedergeboren.
so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imaṁ mahāpurisalakkhaṇaṁ paṭilabhati, sattussado hoti, sattassa ussadā honti;
so → (bj) | sattussado hoti → (sya-all) | hoti → K omits sattussado hoti. (pts note) | ussadā → Sc sattu-ussadā; St omits; Bmr K satt'; assa ussadā. (pts note) | honti → St omits. (pts note) | mahāpurisalakkhaṇaṁ → mahāpurisa-lakkhaṇaṁ (pts)
Als er zu diesem Ort zurückkam, erlangte er dieses Kennzeichen: Er hat gewölbte Muskeln an sieben Stellen.
ubhosu hatthesu ussadā honti, ubhosu pādesu ussadā honti, ubhosu aṁsakūṭesu ussadā honti, khandhe ussado hoti.
hoti → honti (bj) | ussado hoti → ussadā honti (sya-all) | hoti → K ussadā honti. (pts note) | aṁsakūṭesu → aṁsa kūṭesu (pts)
Seine beiden Hände, seine beiden Füße, seine beiden Schultern und seine Brust sind gewölbt.

So tena lakkhaṇena samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
cakkavattī → cakkavatti (sya-all, pts) | agāraṁ → agāram (pts)
Da er dieses Kennzeichen besitzt, wird er, wenn er im Haus bleibt, ein Rad-drehender Herrscher werden.
rājā samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er König ist? Lābhī hoti paṇītānaṁ rasitānaṁ khādanīyānaṁ bhojanīyānaṁ sāyanīyānaṁ lehanīyānaṁ pānānaṁ.Er bekommt vorzügliche und schmackhafte frische und gekochte Speisen sowie süße und leckere Getränke. Rājā samāno idaṁ labhati …pe…Das gewinnt er, wenn er König ist. buddho samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er ein Buddha ist? Lābhī hoti paṇītānaṁ rasitānaṁ khādanīyānaṁ bhojanīyānaṁ sāyanīyānaṁ lehanīyānaṁ pānānaṁ.Er bekommt vorzügliche und schmackhafte frische und gekochte Speisen sowie süße und leckere Getränke. Buddho samāno idaṁ labhati”.Das gewinnt er, wenn er ein Buddha ist.“ Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Der Buddha sprach diese Sache.

Tatthetaṁ vuccati:
tatthetaṁ → tatth etaṁ (pts)
Dazu wird gesagt:

“Khajjabhojjamatha leyya sāyiyaṁ, uttamaggarasadāyako ahu;
leyya sāyiyaṁ → lehasāyitaṁ (sya-all) | khajjabhojjamatha leyya sāyiyaṁ → khajjabhojanaṁ atha leyyasāyiyaṁ (bj); khajjabhojanaṁ atha lehasāyitaṁ (sya-all) | Khajja-bhojjaṁ → Bm khejja-bhojanaṁ; Br K khajja-bhojanaṁ, and below. (pts note) | khajjabhojjamatha leyya sāyiyaṁ → khajja-bhojjaṁ atha leyya-sāyiyaṁ (pts) ahu → St āhu. (pts note) | uttamaggarasadāyako → uttamagga-rasa-dāyako (pts)
„Er gab die allerbesten Geschmäcke, leckere Speisen aller Art.
Tena so sucaritena kammunā, nandane ciramabhippamodati.
nandane → nandavane (sya-all) | ciramabhippamodati satta cussade → ciram abhippamodati sattavussade (pts) | Nandane → Bmr K nanda-vane. (pts note)
Wegen dieser guten Tat erfreute er sich lange Zeit im Garten des Entzückens.

Satta cussade idhādhigacchati, hatthapādamudutañca vindati;
satta cussade → sattacussado (bj) | Satta-v-ussade → Sc sattamussado; St sattavussado; Bmr K satta c'; ussade. (pts note) hatthapādamudutañca → hatthapādamudutalañca (bj, sya-all) | hattha-pāda-mudutañ → Sdt muduta; Bmr K mudutalañ. (pts note) | hatthapādamudutañca → hattha-pāda-mudutañ ca (pts)
Da er hierher zurückkam, ist er an sieben Stellen gerundet, und man findet weiche Hände und Füße.
Āhu byañjananimittakovidā, khajjabhojjarasalābhitāya naṁ.
taṁ → Sc naṁ saṁ; Sd naṁ ta; St naṁ taṁ; Bm taṁ; Br yaṁ; K na taṁ. (pts note) | byañjananimittakovidā → vyañjana-nimitta-kovidā khajja-bhojja-rasa-lābhitāya na taṁ gihissa (pts) khajjabhojjarasalābhitāya naṁ yaṁ → khajjabhojanarasalābhitāya na taṁ (sya-all) | naṁ yaṁ gihissapi → na taṁ gihissa pi (pts) | pi → So K; SS hissapi; Bmr gihissāpi. (pts note) | pi → Bmr K add ca. (pts note) | adhigacchati → Bmr K tad ādhigacchati. (pts note) | Khajja-bhojja-rasa- → Bmr K bhojanassa. (pts note) | khajjabhojjarasalābhitāya → khajja bhojja rasalābhitāya (bjt) | khajjabhojjarasalābhitāya naṁ → pi tadattha-jotakaṁ pabbajjam pi tad adhigacchati khajja-bhojja-rasa lābhī-r-uttamaṁ āhu sabba-gihi-bandhana-cchidan ti (pts)
Die zeichenkundigen Wahrsager erklärten: ‚Er wird alle Arten schmackhafter Speisen bekommen,

Yaṁ gihissapi tadatthajotakaṁ, pabbajjampi ca tadādhigacchati;
Yaṁ gihissapi → na taṁ gihissapi (sya-all, pts1ed) | yaṁ → taṁ (bj) | gihissapi → na taṁ gihissāpi (cck: syā.) | yaṁ gihissapi tadatthajotakaṁ → yam pi (pts) pabbajjampi → pabbajjaṁpi (th)
wenn er ein Hausbesitzer ist; das bedeutet es. doch selbst wenn er fortzieht
Khajjabhojjarasalābhiruttamaṁ, āhu sabbagihibandhanacchidan”ti.
khajjabhojjarasalābhiruttamaṁ → khajjabhojanassa lābhiruttamaṁ (bj, sya-all)
und alle Verbindungen zum Laienleben durchtrennt, bekommt er das Gleiche, der Höchste beim Erlangen schmackhafter Speisen aller Art.‘“

7–8. Karacaraṇamudujālatālakkhaṇāni7.–8. Weiche Hände und aneinander liegende Finger

“Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
yampi → yaṁpi (th) | manussabhūto → manussa-bhūto (pts)
„Mönche und Nonnen, der Klargewordene wurde in manchen früheren Leben als Mensch wiedergeboren.
catūhi saṅgahavatthūhi janaṁ saṅgāhako ahosi—
janaṁ saṅgāhako → janasaṅgahiko (sya-all) | saṅgāhako → saṅgahitā (pts) | saṅgaha-vatthūhi → Sd vatthuhi; St vatthahi. (pts note) | janaṁ → K jana-. (pts note) | saṅgahitā → Bmr saṅgāhako; K saṅgahiko. (pts note)
Mit den vier Arten der Gemeinschaftsbildung brachte er Menschen zusammen:
dānena peyyavajjena atthacariyāya samānattatāya.
peyyavajjena → piyavācena (sya-all, mr); peyyavācena (pts1ed) | peyyavajjena → peyyavācena (pts) | peyyavajjena → piyavācena (bj: syā, kām) | peyyavajjena → piyavācena (cck: syā. ka.) | peyya-vācena → So Sum; SS vajjena; Bmr K piya-vācena. (pts note) | peyyavajjena atthacariyāya → peyya-vācena attha-cariyāya (pts)
mit Geben, freundlichen Worten, Fürsorglichkeit und Gleichbehandlung.
So tassa kammassa kaṭattā …pe…
kaṭattā → katattā (bj) | pe → spelled out in full (th)
Indem er diese Taten verübte, wurde er in einer himmlischen Welt wiedergeboren.
so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imāni dve mahāpurisalakkhaṇāni paṭilabhati.
mahāpurisalakkhaṇāni → mahāpurisa-lakkhaṇāni (pts)
Als er zu diesem Ort zurückkam, erlangte er diese beiden Kennzeichen:
Mudutalunahatthapādo ca hoti jālahatthapādo ca.
mudutalunahatthapādo → mudutaḷuṇahatthapādo (bj); mudutalahatthapādo (sya-all) | mudutalunahatthapādo ca → mudutaluṇahatthapādo (pts) | mudutalunahatthapādo ca → mudu-taluṇa-hatthapādo (pts) | jālahatthapādo → jāla-hattha-pādo (pts)
Er hat weiche und zarte Hände und Füße, und Finger und Zehen liegen aneinander.

So tehi lakkhaṇehi samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
cakkavattī → cakkavatti (sya-all, pts)
Da er diese Kennzeichen besitzt, wird er, wenn er im Haus bleibt, ein Rad-drehender Herrscher werden.
rājā samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er König ist? Susaṅgahitaparijano hoti, susaṅgahitāssa honti brāhmaṇagahapatikā negamajānapadā gaṇakamahāmattā anīkaṭṭhā dovārikā amaccā pārisajjā rājāno bhogiyā kumārā.
gaṇakamahāmattā anīkaṭṭhā → gaṇakā mahāmattā anīkaṭhā (bj) | bhogiyā → bhogikā (sya-all) | ssa → K -gahitassa, and below. (pts note) | honti → Cp. ante, 8. (pts note) | bhogiyā → K bhogikā. (pts note) | susaṅgahitāssa → susaṅgahitassa (th) | negamajānapadā → negamā jānapadā (th) | susaṅgahitaparijano → susaṅgahita-parijano (pts) | susaṅgahitāssa → susaṅgahitā ssa (pts) | brāhmaṇagahapatikā negamajānapadā gaṇakamahāmattā → brāhmaṇa-gahapatikā negama-jānapadā gaṇaka-mahāmattā (pts)
Er hat eine Gefolgschaft von Brahmanen und Hausbesitzern, von Menschen aus Stadt und Land, Schatzmeistern, Offizieren, Wachleuten, Minister, Räten, Herrschern, Nutznießern von Steuern und Prinzen – diese Gefolgschaft bildet eine Gemeinschaft, fühlt sich verbunden und ist gut geführt.
Rājā samāno idaṁ labhati …
rājā → rāja (pts)
Das gewinnt er, wenn er König ist.
buddho samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er ein Buddha ist? Susaṅgahitaparijano hoti, susaṅgahitāssa honti bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo devā manussā asurā nāgā gandhabbā.
bhikkhuniyo → bhikkhuṇiyo (bj) | susaṅgahitāssa → susaṅgahitassa (sya-all) | hoti → -7 Sct omit. (pts note) | susaṅgahitāssa → susaṅgahitā ssa (pts)
Seine Gefolgschaft bildet eine Gemeinschaft und ist gut geführt, eine Gefolgschaft von Mönchen, Nonnen, Laienanhängern, Laienanhängerinnen, Göttern, Menschen, Titanen, Drachen und Zentauren.
Buddho samāno idaṁ labhati”.
labhati → SS sometimes paṭilabhati. (pts note)
Das gewinnt er, wenn er ein Buddha ist.“
Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Der Buddha sprach diese Sache.

Tatthetaṁ vuccati:
tatthetaṁ → tatth etaṁ (pts)
Dazu wird gesagt:

“Dānampi catthacariyatañca, piyavāditañca samānattatañca;
catthacariyatañca → dānampi ca atthacariyatampi ca (bj: PTS) | catthacariyatañca → dānampi ca atthacariyatampi ca (cck: sī. pī.) | attha-cariyatam → Sdt cariyaṁ; Bmr K -tañ, omit pi. (pts note) | piya-vadatañ → Bmr vāditañ. (pts note) | dānampi → dānaṁpi (th) | dānampi catthacariyatañca → dānam pi ca attha-cariyatam pi ca piya-vadatañ ca samāna (pts) piyavāditañca samānattatañca → piyavadatañca samānachandatañca (bj, pts1ed); piyavadatañca samānachandañca (sya-all) | samānachandataṁca → piyavāditaṁ ca samānāttataṁ ca (bj: machasaṁ) | samānattatañca → piyavadatañca samānachandatañca (cck: sī. pī.) | piyavāditañca samānattatañca → piyavadanaṁca samānachandataṁca (bjt) | piyavāditañca samānattatañca → chandatañ ca (pts)
„Indem er gab und anderen half, durch freundliche Rede und Gleichbehandlung,
Kariyacariyasusaṅgahaṁ bahūnaṁ, anavamatena guṇena yāti saggaṁ.
bahunnaṁ → bahūnaṁ (bj: machasaṁ) | cariya → So Bmr K Sum; SS omit. (pts note) | susaṅgahaṁ → So Bmr K; Sc saṅgataṁ; Sd saggatabbannaṁ; St saṅgahatabbahunnaṁ. (pts note) | kariyacariyasusaṅgahaṁ bahūnaṁ → kariya cariya susaṅgahaṁ bahunnaṁ (bjt, th, pts) anavamatena → So Scd K Sum; St -mattena; Bm anumatena; Br anamatena. (pts note)
die Art von Tat und Verhalten, die Menschen zusammenbringt, so kam er in den Himmel wegen seiner geschätzten Tugend.

Caviya punaridhāgato samāno, karacaraṇamudutañca jālino ca;
Caviya → Sd capiya. (pts note) | punaridhāgato → punar idhāgato (pts) karacaraṇamudutañca → karacaraṇamudutalañca (bj); karacaraṇamudukañca (sya-all) | kara-caraṇa-mudutañ → Sdt mudukañ; Bmr mudutalañ. (pts note) | karacaraṇamudutañca → kara-caraṇa-mudutañ ca (pts)
Als er dort verschied und hierher zurückkam, erlangte der junge, kleine Prinz
Atirucirasuvaggudassaneyyaṁ, paṭilabhati daharo susu kumāro.
atirucirasuvaggudassaneyyaṁ → atirucirasuvaggadassaneyyaṁ (sya-all) | atirucirasuvaggudassaneyyaṁ → atirucira-suvaggu-dassaneyyaṁ (pts) susu → Sd K sukumāro. (pts note) | susu kumāro → susukumāro (th)
Hände und Füße, so weich und aneinander liegend, anziehend, anmutig und gut aussehend.

Bhavati parijanassavo vidheyyo, mahimaṁ āvasito susaṅgahito;
parijanassavo → parijanassa vo (th, pts) mahimaṁ āvasito → mahimima māvasate (bj) | āvasito → āvasiko (pts) | māvasate → mahimaṁ āvayate (bj: sīmu, machasaṁ) | āvasiko → So Bmr; Scd āvasate; St āvasato; K āvasito. (pts note)
Seine Gefolgschaft ist ergeben und gut führbar, bleibt verbunden in diesem weiten Land.
Piyavadū hitasukhataṁ jigīsamāno, abhirucitāni guṇāni ācarati.
jigīsamāno → jigiṁsamāno (bj, sya-all, pts1ed) | piyavadū → piyavadu (pts) | jigīsamāno → jigiṁsamāno (pts) | jigiṁsamāno → jigīsamāno (bj: machasaṁ) | jigīsamāno → jigiṁ samāno (cck: sī. syā. pī.) | Piya-vadu → Bmr vadaṁ. (pts note) | jigiṁsamāno → So K Sum; SS pihiṁsamāno; Bmr jigisamāno. (pts note) | piyavadū hitasukhataṁ jigīsamāno → piya-vadu hita-sukhataṁ jigiṁsamāno (pts) ācarati → ācaranto (bj) | ācaranto → ācarati (bj: sīmu, machasaṁ) | ācarati → Sdt avacarati. (pts note)
Er spricht freundlich, sucht nach Glück, so setzt er liebenswürdige Eigenschaften um.

Yadi ca jahati sabbakāmabhogaṁ, kathayati dhammakathaṁ jino janassa;
ca jahati → pajahati (sya-all) | sabbakāmabhogaṁ → sabbakāmaguṇabhogaṁ (pts) | jahati → So Sc Bmr; Sdt yadicchati; K yadivajjahati. (pts note) | sabbakāmabhogaṁ → sabba-kāma-guṇa-bhogaṁ (pts) dhammakathaṁ → dhamma-kathaṁ (pts)
Doch wenn er alles sinnliche Vergnügen aufgibt, kündet er als Sieger den Menschen den Dhamma.
Vacanapaṭikarassābhippasannā, sutvāna dhammānudhammamācarantī”ti.
vacanapaṭikarassābhippasannā → vacana-ppaṭikarassābhippasannā (pts) sutvāna dhammānudhammamācarantīti → sutvā dhammanudhammamācarantīti (bj) | dhammanudhammamācarantīti → sutvāna dhammānudhamma mācaranti (bj: machasaṁ) | sutvā → Bm K sutvāna. (pts note) | sutvāna dhammānudhammamācarantīti → sutvā dhammānudhammaṁ ācarantīti (pts)
Ergeben folgen sie seinen Worten; wenn sie sie gehört haben, üben sie im Einklang mit der Lehre.“

9–10. Ussaṅkhapāda-uddhaggalomatālakkhaṇāni9.–10. Hohes Fußgewölbe und aufrecht stehende Körperhaare

“Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
pubbe manussabhūto samāno → samāno bahuno janassa (bj, pts1ed) | samāno → samāno bahuno janassa (pts) | samāno → samāno bahuno janassa (cck: sī. pī.) | janassa → -9 Bmr K omit. (pts note) | yampi → yaṁpi (th) | yampi → yam pi (pts) | manussabhūto → manussa-bhūto (pts)
„Mönche und Nonnen, der Klargewordene wurde in manchen früheren Leben als Mensch wiedergeboren.
atthūpasaṁhitaṁ dhammūpasaṁhitaṁ vācaṁ bhāsitā ahosi, bahujanaṁ nidaṁsesi, pāṇīnaṁ hitasukhāvaho dhammayāgī.
nidaṁsesi → nidasseti (sya-all); nidaṁseti (pts) | nidaṁseti → K nidasseti. (pts note) | pāṇīnaṁ → Sc sipānīnaṁ; Sd sīpānīnānaṁ; St hidamse sipānaṁ. (pts note) | ahu → Bmr K omit. (pts note) | vācaṁ bhāsitā → vācambhāsitā (bjt) | atthūpasaṁhitaṁ dhammūpasaṁhitaṁ → atthūpasañhitaṁ dhammūpasañhitaṁ (th) | hitasukhāvaho dhammayāgī → hita-sukhāvaho ahu dhamma-yāgī (pts)
Seine Rede war bedeutsam und prinzipientreu. Er unterwies viele Menschen, brachte Nutzen und Glück, verschenkte die Lehre.
So tassa kammassa kaṭattā …pe…
kaṭattā → katattā upacitattā (bj, pts); katattā upacitattā vipulattā (sya-all)
Indem er diese Taten verübte, wurde er in einer himmlischen Welt wiedergeboren.
so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imāni dve mahāpurisalakkhaṇāni paṭilabhati.
mahāpurisalakkhaṇāni → mahāpurisa lakkhaṇāni (bjt) | mahāpurisalakkhaṇāni → mahāpurisa-lakkhaṇāni (pts)
Als er zu diesem Ort zurückkam, erlangte er diese beiden Kennzeichen:
Ussaṅkhapādo ca hoti, uddhaggalomo ca.
ussaṅkhapādo → ussaṅkha-pādo (pts) | uddhaggalomo → uddhagga-lomo (pts)
Er hat ein hohes Fußgewölbe und seine Körperhaare stehen aufrecht.

So tehi lakkhaṇehi samannāgato, sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
cakkavattī → cakkavatti (sya-all, pts)
Da er diese Kennzeichen besitzt, wird er, wenn er im Haus bleibt, ein Rad-drehender Herrscher werden.
rājā samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er König ist? Aggo ca hoti seṭṭho ca pāmokkho ca uttamo ca pavaro ca kāmabhogīnaṁ.
pāmokkho → Sd mokkho; St mocakkho. (pts note) | kāmabhogīnaṁ → kāma-bhogīnaṁ (pts)
Er ist der Vorderste, der Beste, der Oberste, der Höchste und Erlesenste unter denen, die Sinnenfreuden genießen.
Rājā samāno idaṁ labhati …pe…Das gewinnt er, wenn er König ist. buddho samāno kiṁ labhati?
samāno → samano (pts)
Und was gewinnt er, wenn er ein Buddha ist?
Aggo ca hoti seṭṭho ca pāmokkho ca uttamo ca pavaro ca sabbasattānaṁ.
pāmokkho → Sdt mokkho. (pts note) | ca → -15 Sd aparo. (pts note) | sabbasattānaṁ → sabba-sattānaṁ (pts)
Er ist der Vorderste, der Beste, der Oberste, der Höchste und Erlesenste unter allen Lebewesen.
Buddho samāno idaṁ labhati”.Das gewinnt er, wenn er ein Buddha ist.“ Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Der Buddha sprach diese Sache.

Tatthetaṁ vuccati:
tatthetaṁ → tatth etaṁ (pts)
Dazu wird gesagt:

“Atthadhammasahitaṁ pure giraṁ, erayaṁ bahujanaṁ nidaṁsayi;
atthadhammasahitaṁ → atthadhammasaṁhitaṁ (bj); atthadhammaṁ saṅgahitaṁ (sya-all) | giraṁ erayaṁ → tiraṁ eriyaṁ (sya-all) | atthadhammasaṁhitaṁ → atthadhammasaṁhitaṁ (bj: kām, PTS) | Atthadhammasahitaṁ → atthadhammasaṁhitaṁ (cck: ka. sī. pī.); atthadhammupasaṁhitaṁ (cck: ka.) | Attha-dhamma-sahitaṁ → St saṁhita; Bmr -dhammūpasaṁhitaṁ; K -dhammaṁ saṅgahitaṁ. (pts note) | giraṁ → K tiraṁ. (pts note) nidaṁsayi pāṇinaṁ → nidaṁsayī pāṇīnaṁ (bj) | erayaṁ → So Sc Bmr Sum; Sd carayam; St carayā; K eriyaṁ. (pts note) | bahujanaṁ → Sd bahunaṁ; St bahunā. (pts note) | nidaṁsayi → Sc ṇidaṁsahi; St nidasayi. (pts note)
„Sein Wort war bedeutsam und prinzipientreu, er bewegte die Menschen mit seinen Erläuterungen.
Pāṇinaṁ hitasukhāvaho ahu, dhammayāgamayajī amaccharī.
pāṇinaṁ → pāṇīnaṁ (pts) | ahu → So Bmr K; SS omit. (pts note) | pāṇinaṁ hitasukhāvaho → pāṇīnaṁ hita-sukhāvaho (pts) dhammayāgamayajī → dhammayāgaṁ assajji (sya-all, pts) | dhammayāgamayajī → dhammayāgaṁ assaji (bj: kām) | Dhammayāgamayajī → dhammayāgaṁ assaji (cck: ka.) | assaji → So Bmr; Sc ayajī; Sdt ayati; K assajji. (pts note) | amaccharī → Scd amaccarī; St avaccarī. (pts note) | dhammayāgamayajī → dhamma-yāgam assaji (pts)
Er brachte den Geschöpfen Nutzen und Glück, indem er großzügig Lehren verschenkte.

Tena so sucaritena kammunā, suggatiṁ vajati tattha modati;
suggatiṁ → sugatiṁ (bjt, th, pts)
Wegen dieser guten Tat rückte er in den Himmel auf und freute sich da.
Lakkhaṇāni ca duve idhāgato, uttamappamukhatāya vindati.
dve → St omits; Bmr K duve. (pts note) | duve idhāgato → dve idh āgato uttama (pts) vindati → saṁvindati (pts1ed) | uttamappamukhatāya → uttamasukhatāya (sya-all) | uttamappamukhatāya → uttama sukhatāya (bj: syā); uttama pamukkhatāya (bj: kām); uttamapamukhatāya sukhāni (bj: sīmu) | Uttamappamukhatāya → uttamasukhatāya (cck: syā.); uttamapamukkhatāya (cck: ka.) | uttamappamukhatāya vindati → sukhāni saṁvindati (pts)
Bei seiner Rückkehr hierher finden sich zwei Kennzeichen für Exzellenz und Überlegenheit.

Ubbhamuppatitalomavā saso, pādagaṇṭhirahu sādhusaṇṭhitā;
ubbhamuppatitalomavā saso → ubbhamuppatitalomavāsaso (bjt) | ubbhamuppatitalomavā saso → ubbham uppatita (pts) pādagaṇṭhirahu sādhusaṇṭhitā → pādagaṇṭhirahū sādhu saṇṭhitā (bjt) | sādhusaṇṭhitā → sādhu saṇṭhitā (th) | pādagaṇṭhirahu sādhusaṇṭhitā → loma-vāsaso (pts)
Seine Körperhaare stehen aufrecht und seine Fesseln ragen hoch auf.
Maṁsalohitācitā tacotthatā, uparicaraṇasobhanā ahu.
tacotthatā uparicaraṇasobhanā → tacotthaṭā uparijānu sobhanā (sya-all) | pāda-gaṇṭhi- → Sdt gaṇṭhī. (pts note) | maṁsalohitācitā tacotthatā → maṁsalohitā citā tacotthaṭā (bjt) sobhanā → uparijānu sobanā (bj: syā); upari ca pana sobhanā (bj: PTS) | Uparicaraṇasobhanā → uparijānusobhanā (cck: syā.); upari ca pana sobhanā (cck: sī. pī.) | uparicaraṇasobhanā → uparicaraṇā ca sobhanā (bjt) | uparicaraṇasobhanā → uparijānu sobhanā (th) | uparicaraṇasobhanā ahu → r-ahu (pts)
Sie sind von Fleisch und Blut angeschwollen und in Haut eingekapselt, so schmücken sie ihn oberhalb der Füße.

Gehamāvasati ce tathāvidho, aggataṁ vajati kāmabhoginaṁ;
Maṁsa-lohitācitā → So Bmr K; SS Sum lohita-; but Sum explains lohitena ācitā. (pts note) | tacotatā → So Sdt Sum; Sc tacotathā; Bmr K tacotthatā. (pts note) | upari → Sdt uparim, omitting ca. (pts note) | pana → -17 Bmr caraṇa; K jānu. 18 Bmr sobhaṇo. (pts note) | ce → So Bmr K; SS me. (pts note) | gehamāvasati → sādhu saṇṭhitā maṁsa-lohitācitā tacotatā upari ca pana sobhanā ahu geham āvasati (pts) | tathāvidho → tathā-vidho (pts) kāmabhoginaṁ → kāmabhogīnaṁ (pts) | aggataṁ → St agge taṁ. (pts note) | kāma-bhogīnaṁ → Sc K bhoginaṁ. (pts note)
Wenn ein solcher in einem Heim lebt, wird er zum Besten derer, die Sinnenfreuden genießen.
Tena uttaritaro na vijjati, jambudīpamabhibhuyya iriyati.
uttaritaro → uttaritarañca (sya-all) | uttaritaro → K uttaritarañ ca. (pts note) iriyati → irīyati (bj) | irīyati → St Bmr K iriyati. (pts note) | jambudīpamabhibhuyya → jambudīpaṁ abhibhuyya (th) | jambudīpamabhibhuyya iriyati → jambudīpaṁ abhibhuyya irīyati (pts)
Niemand kann besser sein als er; er wird fortfahren, nachdem er das gesamte Land des Rosenapfelbaums bemeistert hat.

Pabbajampi ca anomanikkamo, aggataṁ vajati sabbapāṇinaṁ;
pabbajampi → pabbajjāpi (sya-all) | pi → So Sc Bmr; Sd pabbajjampa; St pabbajjamipi; K pabbajjāpi. (pts note) | anoma-nikkamo → Bm anokkamanikkamo; Br anomaniggamo. (pts note) | pabbajampi → pabbajam pi (pts) sabbapāṇinaṁ → sabba-pāṇinaṁ (pts)
Doch wenn er fortzieht, wird der unerreichte Hauslose zum Besten unter allen Geschöpfen.
Tena uttaritaro na vijjati, sabbalokamabhibhuyya viharatī”ti.
na → Sd omits. (pts note) sabbalokamabhibhuyya → sabbaṁ lokaṁ abhibhuyya (pts) | sabbaṁ → K sabba-. (pts note) | sabbalokamabhibhuyya → sabbalokaṁ abhibhuyya (th)
Niemand kann besser sein als er; er lebt als Meister über die ganze Welt.“

11. Eṇijaṅghalakkhaṇaṁ11. Unterschenkel einer Antilope

“Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
yampi → yaṁpi (th) | yampi → yam pi (pts) | manussabhūto → manussa-bhūto (pts)
„Mönche und Nonnen, der Klargewordene wurde in manchen früheren Leben als Mensch wiedergeboren.
sakkaccaṁ vācetā ahosi sippaṁ vā vijjaṁ vā caraṇaṁ vā kammaṁ vā:
vā → Br omits. (pts note)
Er war ein Lehrer, der ein Handwerk, einen Wissenszweig, ein Verhalten oder Tun gründlich lehrte und dabei dachte:
‘kintime khippaṁ vijāneyyuṁ, khippaṁ paṭipajjeyyuṁ, na ciraṁ kilisseyyun’”ti.
vijāneyyuṁ → vijāneyyuṁ kintime (bj) | kintime → kintīme (sya-all); kinti me khippaṁ ājāneyyuṁ (pts) | paṭipajjeyyuṁ → sampaṭipajjeyyuṁ (sya-all, pts) | ājāneyyuṁ → -6 St Bmr K omit. (pts note) | sampaṭipajjeyyuṁ → Sd saṁpaṭivajjeyyuṁ; Bmr paṭipajjeyyuṁ. (pts note) | kilisseyyun → So SS; Bmr kilameyyuṇ; K kiliseyyun. (pts note) | kintime → kiṁ time (my) | kilisseyyunti → kiliseyyunti (th) | kilisseyyunti → kilisseyyun ti (pts)
‚Wie könnten sie schnell lernen und üben, ohne sich zu erschöpfen?‘
So tassa kammassa kaṭattā …pe…
kaṭattā → katattā (bj); katattā upacitattā (sya-all, pts)
Indem er diese Taten verübte, wurde er in einer himmlischen Welt wiedergeboren.
so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imaṁ mahāpurisalakkhaṇaṁ paṭilabhati.
imaṁ → idaṁ (bj, sya-all) | mahāpurisalakkhaṇaṁ → mahāpurisa-lakkhaṇaṁ (pts)
Als er zu diesem Ort zurückkam, erlangte er dieses Kennzeichen:
Eṇijaṅgho hoti.
eṇijaṅgho → eṇi-jaṅgho (pts)
Seine Unterschenkel sind wie die einer Antilope.

So tena lakkhaṇena samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
cakkavattī → cakkavatti (sya-all)
Da er dieses Kennzeichen besitzt, wird er, wenn er im Haus bleibt, ein Rad-drehender Herrscher werden.
rājā samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er König ist? Yāni tāni rājārahāni rājaṅgāni rājūpabhogāni rājānucchavikāni tāni khippaṁ paṭilabhati.
tāni → etāni (pts) | etāni → Bmr K tāni. (pts note) | tāni → Sc omits. (pts note) | paṭilabhati → Br labhati. (pts note) | rājaṅgāni → rāj-aṅgāni (pts)
Er erlangt rasch die Dinge, die eines Königs würdig sind, die Faktoren, den Rückhalt und die Dinge, die einem König gebühren.
Rājā samāno idaṁ labhati …pe…Das gewinnt er, wenn er König ist. buddho samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er ein Buddha ist? Yāni tāni samaṇārahāni samaṇaṅgāni samaṇūpabhogāni samaṇānucchavikāni, tāni khippaṁ paṭilabhati.Er erlangt rasch die Dinge, die eines Asketen würdig sind, die Faktoren, den Rückhalt und die Dinge, die einem Asketen gebühren. Buddho samāno idaṁ labhati”.Das gewinnt er, wenn er ein Buddha ist.“ Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Der Buddha sprach diese Sache.

Tatthetaṁ vuccati:
tatthetaṁ → tatth etaṁ (pts)
Dazu wird gesagt:

“Sippesu vijjācaraṇesu kammesu, kathaṁ vijāneyyuṁ lahunti icchati;
kammesu → kammasu (bj, pts1ed) | kammesu → kammasu (pts) | kammasu → kammesu (bj: machasaṁ) | kammesu → kammasu (cck: sī. pī.) | kammasu → So Scd; St omits; Bmr K kammesu. (pts note) | vijjācaraṇesu kammesu → vijjā-caraṇesu kammasu (pts) vijāneyyuṁ → vijāneyya (bj, pts1ed); vijāneyyu (sya-all) | vijāneyyuṁ lahunti → vijāneyya lahūti (pts) | vijāneyyu → vijāneyyuṁ (bj: machasaṁ) | vijāneyyuṁ → vijāneyya (cck: sī. pī.); vijāneyyu (cck: syā.) | vijāneyya → Bmr -eyyuṁ; K -eyyu. (pts note) | lahūti → Bmr lahunti; K lahuti. (pts note)
„Bei Handwerk, Wissenszweig, Verhalten und Tun dachte er daran, wie sie leicht lernen könnten.
Yadūpaghātāya na hoti kassaci, vāceti khippaṁ na ciraṁ kilissati.
yadūpaghātāya → yatūpaghātāya (sya-all, pts) | Yatūpaghātāya → So Sc; St K Sum yatupo; Sd yatupasātāya; Bm yadūpaghātāya; Br yaṁdūpaghātāya. (pts note) ciraṁ → Br cīraṁ. (pts note)
Rasch, ohne ermüdenden Aufschub, lehrte er Dinge, die gar niemandem schaden.

Taṁ kammaṁ katvā kusalaṁ sukhudrayaṁ, jaṅghā manuññā labhate susaṇṭhitā;
sukhudrayaṁ → sukhindriyaṁ (mr) | sukhudrayaṁ → sukhindriyaṁ (bj: kām) | sukhudrayaṁ → sukhindriyaṁ (cck: ka.) | sukhudrayaṁ → So K; Sc sukhaduyaṁ; Sd subuddhayaṁ; St khuddayasaṁ; Bm sukhudriyaṁ; Br sukhindriyaṁ. Sum gives no help. Cp. dukkhudrayaṁ, M. i. 415; Jāt. iv. 391; v. 389; Tel. 89. (pts note)
Nach dieser tauglichen Tat, die auf Glück hinausläuft, erlangt er markante und elegante Unterschenkel.
Vaṭṭā sujātā anupubbamuggatā, uddhaggalomā sukhumattacotthatā.
vaṭṭā → vattā (sya-all) | Vaṭṭā → So Sc Bmr; Sdt vaddhā; K vattā. (pts note) | anupubbamuggatā → anupubbam uggatā (pts) sukhumattacotthatā → sukhumattacotthaṭā (bj, sya-all) | uddhagga-lomā → SS lomo. (pts note) | otthatā → Scd -ttacotatā; St sukhumattacottā; Bmr K -otthatā. (pts note) | uddhaggalomā sukhumattacotthatā → uddhagga-lomā sukhuma-ttac otthatā (pts)
Wohlgeformt in graziösen Windungen bedecken ihn zarte aufrechte Haare.

Eṇeyyajaṅghoti tamāhu puggalaṁ, sampattiyā khippamidhāhu lakkhaṇaṁ;
eṇeyyajaṅghoti tamāhu → eṇeyya-jaṅgho ti tam āhu (pts) khippamidhāhu → khippamidāhu (bj) | khippamidhāhu → khippamidāhu (cck: ?) | khippamidhāhu → khippam idh āhu (pts)
Man sagt, diese Person hat Antilopen-Unterschenkel, und das ist ein Kennzeichen für raschen Erfolg.
Gehānulomāni yadābhikaṅkhati, apabbajaṁ khippamidhādhigacchati.
gehānulomāni → ekekalomāni (sya-all, pts) | gehānulomāni → ekeka-lomāni (pts) khippamidhādhigacchati → khippamidādhigacchati (cck: ?) | khippamidhādhigacchati → khippam idhādhigacchati (pts)
Wenn er die Dinge wünscht, die zum Hausleben passen, und nicht fortzieht, so wird er sie bald haben.

Sace ca pabbajjamupeti tādiso, nekkhammachandābhirato vicakkhaṇo;
ca → va (sya-all) | ca → K va. (pts note) | pabbajjamupeti → pabbajjam upeti (pts) nekkhammachandābhirato → nekkhamma-chandābhirato (pts)
Doch wenn er das Leben des Fortziehens wählt, wenn er klar sieht und die Entsagung liebt,
Anucchavikassa yadānulomikaṁ, taṁ vindati khippamanomavikkamo”ti.
yadānulomikaṁ → yadānulomiyaṁ (sya-all) | Anucchavikassa → SS anucchavitassa. (pts note) khippamanomavikkamoti yampi → khippamanomanikkamoti yaṁpi (sya-all) | khippamanomavikkamo’ti → khippamanomanikkamo (bj: syā, PTS) | khippamanomavikkamo → nikkamo (cck: sī. syā. pī.) | anoma-nikkamo → Bmr vikkamo. (pts note) | khippamanomavikkamoti → khippamanomavikkamo ti (my) | khippamanomavikkamoti → khippam anoma-nikkamo ti (pts)
wird der unerreichte Hauslose rasch finden, was passend und geeignet ist.“

12. Sukhumacchavilakkhaṇaṁ12. Zarte Haut

“Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
yampi → yaṁpi (th) | yampi → yam pi (pts) | manussabhūto → manussa-bhūto (pts)
„Mönche und Nonnen, der Klargewordene wurde in manchen früheren Leben als Mensch wiedergeboren.
samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā upasaṅkamitvā paripucchitā ahosi:
upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)
Er begab sich zu einem Asketen oder Brahmanen und fragte:
‘kiṁ, bhante, kusalaṁ, kiṁ akusalaṁ, kiṁ sāvajjaṁ, kiṁ anavajjaṁ, kiṁ sevitabbaṁ, kiṁ na sevitabbaṁ, kiṁ me karīyamānaṁ dīgharattaṁ ahitāya dukkhāya assa, kiṁ vā pana me karīyamānaṁ dīgharattaṁ hitāya sukhāya assā’ti.
karīyamānaṁ → kariyamānaṁ (sya-all); kayiramānaṁ (pts) | kayiramānaṁ → So SS; Bmr K kariyamānaṁ, and below. (pts note) | assa → Sc adds vā. (pts note) | na sevitabbaṁ kiṁ me → nasevitabbaṁ kimme (bjt) | assāti → assā ti (bjt) | kiṁ → kim (pts) | karīyamānaṁ dīgharattaṁ → kayiramānaṁ dīgha-rattaṁ (pts)
‚Ihr Herren, was ist tauglich? Was ist untauglich? Was ist tadelnswert? Was ist ohne Tadel? Was sollte gepflegt werden? Was sollte nicht gepflegt werden? Welches Verhalten führt zu meinem langanhaltenden Schaden und Leiden? Welches Verhalten führt zu meinem langanhaltenden Nutzen und Glück?‘
So tassa kammassa kaṭattā …pe…
kaṭattā → katattā upacitattā (bj, pts); katattā upacitattā ussannattā (sya-all)
Indem er diese Taten verübte, wurde er in einer himmlischen Welt wiedergeboren.
so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imaṁ mahāpurisalakkhaṇaṁ paṭilabhati.
imaṁ → idaṁ (bj, pts) | idaṁ → Sd imaṁ. (pts note) | imaṁ mahāpurisalakkhaṇaṁ → idaṁ mahāpurisa-lakkhaṇaṁ (pts)
Als er zu diesem Ort zurückkam, erlangte er dieses Kennzeichen:
Sukhumacchavi hoti, sukhumattā chaviyā rajojallaṁ kāye na upalimpati.
upalimpati → upalippati (bj, sya-all, pts) | sukhumacchavi → sukhumacchavī (pts) | sukhumacchavi → sukhuma-cchavī (pts)
Seine Haut ist zart, so zart, dass Staub und Schmutz nicht an seinem Körper haften.

So tena lakkhaṇena samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
cakkavattī → cakkavatti (sya-all, pts)
Da er dieses Kennzeichen besitzt, wird er, wenn er im Haus bleibt, ein Rad-drehender Herrscher werden.
rājā samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er König ist? Mahāpañño hoti, nāssa hoti koci paññāya sadiso vā seṭṭho vā kāmabhogīnaṁ.
hoti → (sya-all) | seṭṭho → visiṭṭho (pts) | hoti → K omits. (pts note) | visiṭṭho → Bmr K seṭṭho, and below. (pts note) | kāma-bhogīnaṁ → St bhogātitaṁ. (pts note) | mahāpañño → mahā-pañño (pts)
Er besitzt große Weisheit. Unter denen, die Sinnenfreuden genießen, gibt es niemanden, der ihm an Weisheit gleichkäme oder ihn überträfe.
Rājā samāno idaṁ labhati …pe…Das gewinnt er, wenn er König ist. buddho samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er ein Buddha ist? Mahāpañño hoti puthupañño hāsapañño javanapañño tikkhapañño nibbedhikapañño, nāssa hoti koci paññāya sadiso vā seṭṭho vā sabbasattānaṁ.
hāsapañño → hāsupañño (pts1ed) | hāsapañño → hāsupañño (pts) | seṭṭho → visiṭṭho (pts) | hāsapañño → hāsupañño (cck: sī. pī.) | mahāpañño → mahā-pañño (pts) | puthupañño hāsapañño javanapañño tikkhapañño nibbedhikapañño → puthu-pañño hāsu-pañño javana-pañño tikkha-pañño nibbedhika-pañño (pts) | sabbasattānaṁ → sabba-sattānaṁ (pts)
Er besitzt große Weisheit, umfassende Weisheit, lachende Weisheit, flinke Weisheit, scharfe Weisheit und durchdringende Weisheit. Es gibt kein Lebewesen, das ihm an Weisheit gleichkäme oder ihn überträfe.
Buddho samāno idaṁ labhati”.Das gewinnt er, wenn er ein Buddha ist.“ Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Der Buddha sprach diese Sache.

Tatthetaṁ vuccati:
tatthetaṁ → tatth etaṁ (pts)
Dazu wird gesagt:

“Pure puratthā purimāsu jātisu, aññātukāmo paripucchitā ahu;
Pure → Bm pūre, and so onwards. (pts note) | jātisu → Bm jātīsu. (pts note) aññātukāmo → aññātu kāmo (pts)
„In alten Tagen, früheren Leben stellte er Fragen, begierig, zu verstehen.
Sussūsitā pabbajitaṁ upāsitā, atthantaro atthakathaṁ nisāmayi.
sussūsitā → sussusitā (sya-all)
Voll Lerneifer wartete er Hauslosen auf und beherzigte ihre Erklärung in reiner Absicht.

Paññāpaṭilābhagatena kammunā, manussabhūto sukhumacchavī ahu;
paññāpaṭilābhagatena → paññāpaṭilābhakatena (pts) | paññāpaṭilābhagatena → paññāpaṭilābhakatena (bj: PTS) | Paññāpaṭilābhagatena → paññāpaṭilābhakatena (sī. pī.) ṭīkā oloketabbā (cck note) | Paññā-paṭilābha-katena → Bmr K Sum-Scd gatena; Sum-Br katena. (pts note) manussa-bhūto → St bhūtena. (pts note) | manussabhūto sukhumacchavī → manussa-bhūto sukhuma-cchavī (pts)
Weil er so darauf achtete, Weisheit zu erwerben, ist seine Haut als Mensch nun zart.
Byākaṁsu uppādanimittakovidā, sukhumāni atthāni avecca dakkhiti.
uppādanimittakovidā → uppāṭanimittakovidā (sya-all) | Vyākaṁsu → Sd vyakaṁ; St vyākāsuṁ; Br byāsukaṁ. (pts note) | byākaṁsu uppādanimittakovidā → vyākaṁsu uppāda-nimitta-kovidā (pts) dakkhiti → dakkhati (sya-all, pts) | dakkhati → St Bmr dakkhiti. (pts note)
Bei seiner Geburt sagten die zeichenkundigen Wahrsager voraus: ‚Er wird subtile Dinge erkennen.‘

Sace na pabbajjamupeti tādiso, vatteti cakkaṁ pathaviṁ pasāsati;
na → Sc corrected from pana; Sd na (erased) pana; St pana. (pts note) | pabbajjamupeti → pabbajjam upeti (pts) pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | vatteti → St vattati. (pts note)
Wenn er nicht das Leben des Fortziehens wählt, wird er das Rad rollen und über das Land herrschen.
Atthānusiṭṭhīsu pariggahesu ca, na tena seyyo sadiso ca vijjati.
atthānusiṭṭhīsu → atthānusatthisu (bj) | Atthānusiṭṭhīsu → So Sum-Br; Scd -satthisu; St -satthīsu; Bm -siṭṭhisu; Br -saṭṭhisu; K -saṭṭhīsu: Sum-Scd atthānāsattīsu. (pts note) | ca → Sc omits; St ma. (pts note) ca → va (bj, pts); na (sya-all) | va → Br ca. (pts note)
Unter den Gebildeten mit Eigentum findet man keinen, der ihm gleichkäme oder ihn überträfe.

Sace ca pabbajjamupeti tādiso, nekkhammachandābhirato vicakkhaṇo;
ca → va (sya-all) | ca pabbajjamupeti → pabbajjam upeti (pts) | Sace → Bmr add ca; K adds va. (pts note) nekkhammachandābhirato → nekkhamma-chandābhirato (pts)
Doch wenn er das Leben des Fortziehens wählt, wenn er klar sieht und die Entsagung liebt,
Paññāvisiṭṭhaṁ labhate anuttaraṁ, pappoti bodhiṁ varabhūrimedhaso”ti.
paññāvisiṭṭhaṁ → paññā-visiṭṭhaṁ (pts) varabhūrimedhasoti → varabhūrimedhasoti suvaṇṇavaṇṇatālakkhaṇaṁ (bj) | bodhiṁ varabhūrimedhasoti → bodhim vara-bhūri-medhaso ti (pts)
gewinnt er unübertreffliche, herausragende Weisheit; als einer mit ausgezeichnetem, ausgedehntem Verstand erreicht er das Erwachen.“

13. Suvaṇṇavaṇṇalakkhaṇaṁ13. Goldene Haut

“Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
yampi → yaṁpi (th) | yampi → yam pi (pts) | manussabhūto → manussa-bhūto (pts)
„Mönche und Nonnen, der Klargewordene wurde in manchen früheren Leben als Mensch wiedergeboren.
akkodhano ahosi anupāyāsabahulo,
akkodhano → Bmr akodhano. (pts note) | anupāyāsabahulo → anupāyāsa-bahulo (pts)
Er war nicht zornig oder schlecht gelaunt.
bahumpi vutto samāno nābhisajji na kuppi na byāpajji na patitthīyi, na kopañca dosañca appaccayañca pātvākāsi.
na patitthīyi → nappatitthiyi (bj) | bahumpi → bahunnaṁpi (sya-all) | patitthīyi → patiṭṭhayi (sya-all, pts) | bahum → K bahunnaṁ. (pts note) | patiṭṭhayi → SS patiṭṭhiyi and patiṭṭhīyi. (pts note) | bahumpi → bahum pi (pts) | byāpajji → vyāpajji (pts) | kopañca dosañca appaccayañca → kopañ ca dosañ ca appaccayañ ca (pts)
Selbst wenn er heftig kritisiert wurde, verlor er nicht die Beherrschung, wurde nicht ärgerlich, feindselig und starrköpfig und zeigte keinen Ärger, Hass oder Unmut.
Dātā ca ahosi sukhumānaṁ mudukānaṁ attharaṇānaṁ pāvuraṇānaṁ khomasukhumānaṁ kappāsikasukhumānaṁ koseyyasukhumānaṁ kambalasukhumānaṁ.
pāvuraṇānaṁ → pāpuraṇānaṁ (bj, sya-all, pts1ed) | pāvuraṇānaṁ → pāpuraṇānaṁ (pts) | pāpuraṇānaṁ → pāravuṇānaṁ (bj: machasaṁ) | pāvuraṇānaṁ → pāpuraṇānaṁ (cck: sī. syā. pī.) | dātā → Sc dātvā. (pts note) | pāvuraṇānaṁ khomasukhumānaṁ kappāsikasukhumānaṁ → pāpuraṇānaṁ khoma-sukhumānaṁ kappāsika-sukhumānaṁ (pts) | kambalasukhumānaṁ → kambala-sukhumānaṁ (pts)
Er spendete zarte und weiche Matten und Decken sowie zarte Kleider aus Leinen, Baumwolle, Seide oder Wolle.
So tassa kammassa kaṭattā upacitattā …pe…
kaṭattā → katattā (bj, sya-all) | kaṭattā upacitattā → (pts)
Indem er diese Taten verübte, wurde er in einer himmlischen Welt wiedergeboren.
so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imaṁ mahāpurisalakkhaṇaṁ paṭilabhati.
imaṁ → So SS Bmr K. (pts note) | mahāpurisalakkhaṇaṁ → mahāpurisa-lakkhaṇaṁ (pts)
Als er zu diesem Ort zurückkam, erlangte er dieses Kennzeichen:
Suvaṇṇavaṇṇo hoti kañcanasannibhattaco.
kañcanasannibhattaco → kañcanasannibhattavo (bj); kāñcanasannibhataco (sya-all); kañcanasannibhattaco hoti (pts) | suvaṇṇavaṇṇo → suvaṇṇa-vaṇṇo hoti kañcana-sannibha-ttaco (pts)
Er ist von goldener Farbe, seine Haut leuchtet wie schimmerndes Gold.

So tena lakkhaṇena samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
cakkavattī → cakkavatti (sya-all)
Da er dieses Kennzeichen besitzt, wird er, wenn er im Haus bleibt, ein Rad-drehender Herrscher werden.
rājā samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er König ist? Lābhī hoti sukhumānaṁ mudukānaṁ attharaṇānaṁ pāvuraṇānaṁ khomasukhumānaṁ kappāsikasukhumānaṁ koseyyasukhumānaṁ kambalasukhumānaṁ.
pāvuraṇānaṁ → pāpuraṇānaṁ (bj, sya-all, pts) | Lābhī → Scd lābhi. (pts note) | pāvuraṇānaṁ khomasukhumānaṁ kappāsikasukhumānaṁ koseyyasukhumānaṁ kambalasukhumānaṁ → pāpuraṇānaṁ khoma-sukhumānaṁ kappāsika-sukhumānaṁ koseyya-sukhumānaṁ kambala sukhumānaṁ (pts)
Er erlangt zarte und weiche Matten und Decken sowie zarte Kleider aus Leinen, Baumwolle, Seide oder Wolle.
Rājā samāno idaṁ labhati …pe…Das gewinnt er, wenn er König ist. buddho samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er ein Buddha ist? Lābhī hoti sukhumānaṁ mudukānaṁ attharaṇānaṁ pāvuraṇānaṁ khomasukhumānaṁ kappāsikasukhumānaṁ koseyyasukhumānaṁ kambalasukhumānaṁ.
pāvuraṇānaṁ → pāpuraṇānaṁ (bj, sya-all) | pāvuraṇānaṁ khomasukhumānaṁ → pāpuraṇānaṁ khomasukhumānam (pts) | pāvuraṇānaṁ khomasukhumānaṁ → pāpuraṇānaṁ khoma-sukhumānam (pts) | koseyyasukhumānaṁ kambalasukhumānaṁ → koseyya-sukhumānaṁ kambala-sukhumānaṁ (pts)
Er erlangt zarte und weiche Matten und Decken sowie zarte Kleider aus Leinen, Baumwolle, Seide oder Wolle.
Buddho samāno idaṁ labhati”.Das gewinnt er, wenn er ein Buddha ist.“ Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Der Buddha sprach diese Sache.

Tatthetaṁ vuccati:
tatthetaṁ → tatth etaṁ (pts)
Dazu wird gesagt:

“Akkodhañca adhiṭṭhahi adāsi, dānañca vatthāni sukhumāni succhavīni;
adāsi → adāsi ca (pts1ed) | adāsi → adasī ca (bj: PTS) | adāsi → adāsi ca (cck: sī. pī.) | akkodhañca → akkodhañ ca (pts) dānañca → ca dānaṁ (pts) | vatthāni → vatthāni ca (pts) | dānaṁ → Bmr K dānañ ca. (pts note) | ca → Bmr K omit. (pts note)
„Auf Langmut fixiert spendete er Gaben. in einem früheren Leben schüttete er Stoffe aus,
Purimatarabhave ṭhito abhivissaji, mahimiva suro abhivassaṁ.
ṭhito abhivissaji → ṭhitobhivissaji (bj) | ṭhito’bhivissaji → abhivissaji (bj: machasaṁ) | abhivissajji → St abhivisajji; Bmr K abhivissaji. (pts note) | purimatarabhave → purimatara-bhave (pts) suro → Bmr sūro. (pts note) | abhivassaṁ → St abhivasaṁ. (pts note) | mahimiva → mahim iva (pts)
zart und sanft anzufassen, wie ein Gott, der Regen über diese weite Erde gießt.

Taṁ katvāna ito cuto dibbaṁ, upapajji sukataphalavipākamanubhutvā;
dibbaṁ upapajji → divaṁ upapajja (bj) | dibbaṁ upapajji sukataphalavipākamanubhutvā kanakatanusannibho → dibbamupapajji sukataṁ phalavipākamanubhutvā kanakatanupaṭiko (sya-all) upapajji → upapajja (bj, pts1ed); dibbamupapajji (sya-all) | upapajji sukataphalavipākamanubhutvā → upapajja sukataphalavipākam anubhotvā (pts) | upapajja → upapajji (bj: machasaṁ) | Upapajji → upapajja (cck: sī. pī.) | upapajja → Bmr K upapajji. (pts note) | Anubhotvā → Bmr K anubhutvā. (pts note) | upapajji sukataphalavipākamanubhutvā → phalavipākamanubhutvā (th) | upapajji sukataphalavipākamanubhutvā → upapajja sukata-phala-vipākam anubhotvā (pts)
Indem er das tat, kam er von hier in den Himmel, wo er die Frucht gut getaner Werke genoss.
Kanakatanusannibho idhābhibhavati, suravarataroriva indo.
kanakatanusannibho → kaṇakatanusannibho (bj) | idhābhibhavati suravarataroriva → idha bhavati suravarataror iva (pts) | kanaka-tanu-sannibho → So Bmr; Sct katakatanunibho; Sd katanuniho; K paṭibho. (pts note) | bhavati → Bmr K idhābhibhavati. (pts note) | kanakatanusannibho → kanakatanupaṭiko (th) | kanakatanusannibho idhābhibhavati → kanaka-tanu-sannibho idha bhavati sura-varataro-r (pts) suravarataroriva → iva (pts)
Hier erlangt er eine Gestalt, die wie honiggelbes Gold leuchtet, wie Indra, der erlesenste der Götter.

Gehañcāvasati naro apabbajjam’, icchaṁ mahatimahiṁ anusāsati;
gehañcāvasati → gehamāvasati (bj, pts) | apabbajjam icchaṁ mahatimahiṁ anusāsati → apabbajja micchāmahatimahiṁ anusāsatī (bj); apabbajjamicchaṁ mahatiṁ mahiṁ pasāsati (sya-all) | āvasati → Bmr K gehañ c'; āvasati. (pts note) | gehañcāvasati → geham āvasati (pts) anusāsati → anusāsatī (bj); pasāsati (sya-all) | anusāsati → pasāsati (cck: syā.) | anusāsati → K pasāsati. (pts note) | icchaṁ → micchaṁ (my, ms2005) | icchaṁ mahatimahiṁ anusāsati → micchāmahatimahiṁ anusāsatī (bjt) | icchaṁ mahatimahiṁ anusāsati → mahiṁ pasāsati (th) | icchaṁ mahatimahiṁ → micchaṁ mahati-mahiṁ (pts)
Wenn dieser Mensch im Haus bleibt und nicht fortzuziehen wünscht, erobert und beherrscht er diese ausgedehnte, weite Erde.
Pasayha sahidha sattaratanaṁ, paṭilabhati vimalasukhumacchaviṁ suciñca.
Pasayha sahidha sattaratanaṁ → pasayha sa hi ca sattaratanaṁ (bj); pasayha abhivasana-varataraṁ (pts1ed) | sahidha → sa hī ca (bj) | sahidha sattaratanaṁ → abhivasanavarataraṁ (pts) | sattaratanaṁ → pasayha abhivasana-varataraṁ (cck: sī. pī.) | Pasayha → Br paseyha. (pts note) | abhivasana-varataraṁ → So SS; Bmr K sahidha (Br sahiva) satta-ratanaṁ. (pts note) vimalasukhumacchaviṁ suciñca → vipulasukhumacchavisuciñca (sya-all) | vimala → vipula (bj: syā); vipulaṁ (bj: PTS) | vimala → vipula (cck: syā.); vipulaṁ (cck: sī. pī.) | ca → Bmr vimala-sukhuma-cchaviṁ suciñ ca; K vipulasukhuma-cchavi-suciñ ca. (pts note) | vimalasukhumacchaviṁ → vimala sukhumacchaviṁ (my, bjt) | vimalasukhumacchaviṁ suciñca → vipulaṁ sukhumañ ca succhaviñ ca (pts)
Er erlangt erstklassigen Stoff in Fülle, so zart und sanft anzufassen.

Lābhī acchādanavatthamokkhapāvuraṇānaṁ, bhavati yadi anāgāriyataṁ upeti;
acchādanavatthamokkhapāvuraṇānaṁ → acchādanavatthamokkhapāpuraṇānaṁ (bj, sya-all, pts) | acchādanavatthamokkhapāpuraṇānaṁ → pāvuraṇānaṁ (bj: machasaṁ) | acchādana-vattha-mokkha-pāpuraṇānaṁ → Bmr pāvuraṇānaṁ. (pts note) yadi → sadi (bj) | anāgāriyataṁ upeti sahito purimakataphalaṁ → anagāriyatamupeti suhitapurimakataphalaṁ (sya-all) | anāgāriyataṁ → anagāriyatam (pts) | anagāriyatam → Bmr anāgāriyataṁ. (pts note)
Er erlangt Roben, Stoff und die erlesensten Kleider, wenn er das Leben des Fortziehens wählt.
Sahito purimakataphalaṁ anubhavati, na bhavati katassa panāso”ti.
Sahito → sa hi (bj); suhita (sya-all); sahī (pts1ed) | sahito → sa hi (bj); sahī (pts) | hi → sāhito (bj: machasaṁ) | Sahito → suhita (cck: syā.); sa hi (cck: sī. pī.) | Sahī → Sc sahī; Sdt sahi; Bmr sahito; K sahita. (pts note) | sahito purimakataphalaṁ → suhitapurimakataphalaṁ (th) | sahito purimakataphalaṁ → sahī purima-kata-phalaṁ (pts) panāsoti → panāsoti kosohitavatthaguyhatālakkhaṇaṁ (bj) | panāsoti → panāso ti (pts)
Denn er hat noch an den Früchten früherer Taten teil; was getan wurde, geht nie verloren.“

14. Kosohitavatthaguyhalakkhaṇaṁ14. Geschlechtsteil in einer Vorhaut

“Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
+ → purimaṁbhavaṁ (bjt) | yampi → yaṁpi (th) | yampi → yam pi (pts) | manussabhūto → manussa-bhūto (pts)
„Mönche und Nonnen, der Klargewordene wurde in manchen früheren Leben als Mensch wiedergeboren.
cirappanaṭṭhe sucirappavāsino ñātimitte suhajje sakhino samānetā ahosi.
ñātimitte → ñātī mitte (bj) | sucirappavāsino → sucirappavāsine (sya-all) | sucira-ppavāsino → K -vāsine. (pts note) | sakhino → St saṁkhito. (pts note) | cirappanaṭṭhe sucirappavāsino ñātimitte → cira-ppanaṭṭhe sucira-ppavāsino ñāti-mitte (pts)
Er brachte lange verlorene und getrennte Verwandte, Freunde, Nahestehende und Gefährten wieder zusammen.
Mātarampi puttena samānetā ahosi, puttampi mātarā samānetā ahosi, pitarampi puttena samānetā ahosi, puttampi pitarā samānetā ahosi, bhātarampi bhātarā samānetā ahosi, bhātarampi bhaginiyā samānetā ahosi, bhaginimpi bhātarā samānetā ahosi, bhaginimpi bhaginiyā samānetā ahosi, samaṅgīkatvā ca abbhanumoditā ahosi.
samaṅgīkatvā → samaggiṁ katvā (sya-all, pts1ed) | bhaginimpi bhaginiyā samānetā ahosi → (bj) | bhātarampi → pitaraṁpi (sya-all) | samaṅgīkatvā → samaggiṁ katvā (cck: sī. syā. pī.) | bhātaram → K pitaram. (pts note) | ahosi → -2 Sd omits. (pts note) | bhaginim → Bm bhagīnī; Br bhagini. (pts note) | samaggiṁ → So K; SS samaṅgī; Bmr samaggaṁ. (pts note) | mātarampi → mātaraṁpi (th) | puttampi → puttaṁpi (th) | bhātarampi → bhātaraṁpi (th) | bhaginimpi → bhaginiṁpi (th) | mātarampi → mātaram pi (pts) | puttampi → puttam pi (pts) | pitarampi → pitaram pi (pts) | bhātarampi → bhātaram pi (pts) | bhaginimpi → bhaginim pi (pts)
Er vereinte Mutter mit Kind und Kind mit Mutter; Vater mit Kind und Kind mit Vater; Bruder mit Bruder, Bruder mit Schwester, Schwester mit Bruder und Schwester mit Schwester; er brachte sie voller Freude zusammen.
So tassa kammassa kaṭattā …pe…
kaṭattā → katattā (bj, sya-all, pts)
Indem er diese Taten verübte, wurde er in einer himmlischen Welt wiedergeboren.
so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imaṁ mahāpurisalakkhaṇaṁ paṭilabhati—
imaṁ → idaṁ (bj) | mahāpurisalakkhaṇaṁ → mahāpurisa-lakkhaṇaṁ (pts)
Als er zu diesem Ort zurückkam, erlangte er dieses Kennzeichen:
kosohitavatthaguyho hoti.
kosohitavatthaguyho → kosohita-vattha-guyho (pts)
Sein Geschlechtsteil ist von einer Vorhaut bedeckt.

So tena lakkhaṇena samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | agāraṁ → agāram (pts)
Da er dieses Kennzeichen besitzt, wird er, wenn er im Haus bleibt, ein Rad-drehender Herrscher werden.
rājā samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er König ist? Pahūtaputto hoti, parosahassaṁ kho panassa puttā bhavanti sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā.
hoti → ahosi (sya-all) | pahūtaputto → pahūta-putto (pts) | parosahassaṁ → paro sahassaṁ (pts) | panassa → pan assa (pts) | vīraṅgarūpā parasenappamaddanā → vīr-aṅga-rūpā parasena-ppamaddanā (pts)
Er hat viele Söhne, über tausend Söhne, wacker und heldenhaft, die die Heere seiner Feinde zermalmen.
Rājā samāno idaṁ labhati …pe…Das gewinnt er, wenn er König ist. buddho samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er ein Buddha ist? Pahūtaputto hoti, anekasahassaṁ kho panassa puttā bhavanti sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā.
hoti → ahosi (sya-all) | pahūtaputto → pahūta putto (bjt) | vīraṅgarūpā → vīraṅga rūpā (bjt) | pahūtaputto → pahūta-putto (pts) | anekasahassaṁ → aneka-sahassaṁ (pts) | panassa → pan assa (pts) | vīraṅgarūpā parasenappamaddanā → vīr-aṅga-rūpā parasena-ppamaddanā (pts)
Er hat viele Söhne, viele tausend Söhne, wacker und heldenhaft, die die Heere seiner Feinde zermalmen.
Buddho samāno idaṁ labhati”.Das gewinnt er, wenn er ein Buddha ist.“ Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Der Buddha sprach diese Sache.

Tatthetaṁ vuccati:
tatthetaṁ → tatth etaṁ (pts)
Dazu wird gesagt:

“Pure puratthā purimāsu jātisu, cirappanaṭṭhe sucirappavāsino;
puratthā → Bmr purattā. (pts note) cira-ppanaṭṭhe → St ciratthānappanaṭṭhe. (pts note) | sucira-ppavāsino → Sc pavāsidine; Sd pavādite; St vāsine. (pts note) | cirappanaṭṭhe sucirappavāsino → cira-ppanaṭṭhe sucira-ppavāsino (pts)
„In alten Tagen, früheren Leben vereinte er lange verlorene
Ñātī suhajje sakhino samānayi, samaṅgikatvā anumoditā ahu.
samānayi → samānayī (bj) | ñātī suhajje → ñātisuhajje (pts) | ñātī suhajje → ñātīsuhajje (th) | ñātī suhajje → ñāti-suhajje (pts) samaṅgikatvā → samaggi katvā ca (sya-all); samaggiṁ katvā (pts1ed) | samaṅgikatvā → samaggi katvā ca (sya-all) | samaṅgikatvā → samaggiṁ katvā (bj: syā, PTS) | samaṅgikatvā → samaggi-katvā (pts)
und getrennte Gefährten und Familienmitglieder, brachte sie voller Freude wieder zusammen.

So tena kammena divaṁ samakkami, sukhañca khiḍḍāratiyo ca anvabhi;
tena → sa tena (mr) | samakkami → apakkami (bj) | divaṁ samakkami → tidivaṁ apakkami (sya-all) | tena → sa tena (bj: kām) | apakkami → samakkami (bj: machasaṁ) | tena → sa tena (cck: ka.) | tena → SS satena; cp. ante, p. 49. (pts note) | samakkami → Sd divasam akkami; St divasaṁ makkami; Bmr divaṁ apakkami; K tidivaṁ samapakkami. (pts note) anvabhi → annubhi (sya-all); ānubhi (pts) | ānubhi → Sd āhi; St ānuhi; Bmr anvabhi; K anubhi. (pts note) | khiḍḍāratiyo → khiḍḍā ratiyo (bjt, th) | sukhañca khiḍḍāratiyo → sukhañ ca khiḍḍā-ratiyo (pts)
Durch diese Taten kam er in den Himmel, wo er Glück und Fröhlichkeit genoss.
Tato cavitvā punarāgato idha, kosohitaṁ vindati vatthachādiyaṁ.
punarāgato → puna-r-āgato (pts) vattha-chādiyaṁ → Sdt jāditaṁ. (pts note) | kosohitaṁ → kosohitam (pts)
Nachdem er von dort hierher zurückgekommen ist, ist sein Geschlechtsteil von einer Vorhaut bedeckt.

Pahūtaputto bhavatī tathāvidho, parosahassañca bhavanti atrajā;
bhavatī → bhavati (sya-all, pts) | pahūtaputto bhavatī tathāvidho → pahūta-putto bhavati tathā-vidho paro (pts) parosahassañca → parosahassassa (pts1ed) | parosahassañca → paro sahassassa (pts) | atrajā → atujā (pts) | Parosahassañca → parosahassassa (cck: sī. pī.) | atujā → So SS; Bmr K atrajā. (pts note) | parosahassañca → parosahassaṁ ca (bjt)
Ein solcher hat viele Söhne, über tausend Nachkommen,
Sūrā ca vīrā ca amittatāpanā, gihissa pītiṁ jananā piyaṁvadā.
ca vīrā ca → vīraṅgarūpā (mr) | ca → viraṅgarūpā (bj: kām) | ca → sūrā ca vīraṅgarūpā (cck: ka.) | ca → Bm viraṅgarūpā; Br vīraṅgarūpā. (pts note) | amittatāpanā → amitta-tāpanā (pts) pītiṁ jananā piyaṁvadā bahūtarā → pītījananā piyaṁ vadā pahutarā (sya-all); pītijananā piyaṁ vadā bahuttarā (pts) | pītiṁ jananā → pītiṁjananā (my)
die wacker und heldenhaft sind und die Feinde vernichten, die Freude eines Laien; freundlich sprechen sie.

Bahūtarā pabbajitassa iriyato, bhavanti puttā vacanānusārino;
bahūtarā → bahutarā (bj) | iriyato → irīyato (bj); iriyato puttā (pts) | Bahuttarā → Bmr bahutarā; K pahutarā. (pts note) | iriyato → Sc irīyato; Bmr ariyato. (pts note) puttā vacanānusārino → vacanānucārino (pts) | vacanānucārino → Bmr K vacanānusārino. (pts note)
Doch wenn er das Leben eines Hauslosen führt, hat er sogar noch mehr Söhne, die seinem Wort folgen.
Gihissa vā pabbajitassa vā puna, taṁ lakkhaṇaṁ jāyati tadatthajotakan”ti.
puna → pana (sya-all) | puna → Sd K pana. (pts note) jāyati → bhavati (bj, sya-all) | bhavati → jāyati (bj: machasaṁ) | bhavati → Bmr jāyati. (pts note) | jāyati tadatthajotakanti → bhavati tadattha-jotakan ti (pts)
Als Hausbesitzer oder Hausloser – das ist die Bedeutung, die dieses Kennzeichen anzeigt.“

Paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito.Der erste Abschnitt zum Aufsagen ist zu Ende.

15–16. Parimaṇḍalaanonamajaṇṇuparimasanalakkhaṇāni15.–16. Gleichmäßiges Größenverhältnis und Berührung der Knie

“Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
yampi → yaṁpi (th) | yampi → yam pi (pts) | manussabhūto → manussa-bhūto (pts)
„Mönche und Nonnen, der Klargewordene wurde in manchen früheren Leben als Mensch wiedergeboren.
mahājanasaṅgahaṁ samekkhamāno samaṁ jānāti sāmaṁ jānāti, purisaṁ jānāti purisavisesaṁ jānāti:
samekkhamāno → samapekkhamāno (mr) | mahājanasaṅgahaṁ → mahājanasaṅgāhakaṁ (sya-all) | samaṁ jānāti → saṁjānāti (pts) | samekkhamāno → mahāṇasaṅgāhataṁ samapekkhamāno (bj: kām) | mahājanasaṅgahaṁ → mahājanasaṅgāhakaṁ (cck: ka.) | samekkhamāno → samapekkhamāno (cck: ka.) | mahājana-saṅgahaṁ → Bmr mahājanānaṁ saṅgāhakaṁ; K mahājana-saṅgāhakaṁ. (pts note) | samekkhamāno → Bmr K samapekkhamāno. (pts note) | saṁjānāti → Bmr samaṁ jānāti. (pts note) | sāmaṁ → Br visamaṁ. (pts note) | purisaṁ → purisam (pts) | purisavisesaṁ → purisa-visesaṁ (pts)
Er begutachtete die versammelte Bevölkerung und erkannte, was ihnen gemeinsam war und was jedem eigen war; er erkannte jeden Menschen und erkannte die Unterschiede zwischen den Menschen.
‘ayamidamarahati ayamidamarahatī’ti tattha tattha purisavisesakaro ahosi.
purisavisesakaro → purisavisesakaro pure (bj); visesatthakaro pure (sya-all) | arahati → -16 St omits. (pts note) | ayamidamarahati ayamidamarahatīti → ayam idam arahati ayam idam arahatīti (pts) | purisavisesakaro → purisa-visesa-karo (pts)
In jedem Fall unterschied er zwischen ihnen auf angemessene Art: ‚Dieser verdient jenes, jener verdient dieses.‘
So tassa kammassa kaṭattā …pe…
kaṭattā → katattā (bj, sya-all, pts)
Indem er diese Taten verübte, wurde er in einer himmlischen Welt wiedergeboren.
so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imāni dve mahāpurisalakkhaṇāni paṭilabhati.
mahāpurisalakkhaṇāni → mahāpurisa-lakkhaṇāni (pts)
Als er zu diesem Ort zurückkam, erlangte er diese beiden Kennzeichen:
Nigrodhaparimaṇḍalo ca hoti, ṭhitakoyeva ca anonamanto ubhohi pāṇitalehi jaṇṇukāni parimasati parimajjati.
ṭhitakoyeva ca → ṭhitakova (bj); ṭhitoyeva (sya-all) | pāṇitalehi → pāṇītalehi (bj) | jaṇṇukāni → jannukāni (sya-all, pts) | ca → Bmr ṭhito yeva ca; K ṭhito yeva. (pts note) | jannukāni → Bmr K as in 1. 2, and below. (pts note) | nigrodhaparimaṇḍalo → nigrodha parimaṇḍalo (my) | ṭhitakoyeva → ṭhitako (pts) | pāṇitalehi jaṇṇukāni → pāṇi-talehi jannukāni (pts)
Seine Glieder haben den Umfang eines Banyanbaumes; und wenn er aufrecht steht und sich nicht nach vorne beugt, berühren seine beiden Handflächen die Knie.

So tehi lakkhaṇehi samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
cakkavattī → cakkavatti (sya-all, pts)
Da er diese Kennzeichen besitzt, wird er, wenn er im Haus bleibt, ein Rad-drehender Herrscher werden.
rājā samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er König ist? Aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo pahūtajātarūparajato pahūtavittūpakaraṇo pahūtadhanadhañño paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro.
paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro → paripuṇṇakoṭṭhāgāro (sya-all) | pahūtavittūpakaraṇo → pahūtavittupakaraṇo (pts) | paripuṇṇako → K paripuṇṇa- (pts note)
Er ist reich, wohlhabend und vermögend, mit einer Fülle von Gold und Silber, einer Fülle von Vermögen und Gütern, einer Fülle von Geld und Getreide, mit voller Schatzkammer und gefüllten Speichern.
Rājā samāno idaṁ labhati …pe…Das gewinnt er, wenn er König ist. buddho samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er ein Buddha ist? Aḍḍho hoti mahaddhano mahābhogo.
mahābhogo → mahā-bhogo (pts)
Er ist reich, wohlhabend und vermögend.
Tassimāni dhanāni honti, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th, pts) | tassimāni → tass imāni (pts)
Dies sind seine Reichtümer:
saddhādhanaṁ sīladhanaṁ hiridhanaṁ ottappadhanaṁ sutadhanaṁ cāgadhanaṁ paññādhanaṁ.
hiridhanaṁ → Sc omits. (pts note) | saddhādhanaṁ sīladhanaṁ → saddhā-dhanaṁ sīla-dhanaṁ (pts) | ottappadhanaṁ sutadhanaṁ cāgadhanaṁ paññādhanaṁ → ottappa-dhanaṁ suta-dhanaṁ cāga-dhanaṁ paññā-dhanaṁ (pts)
Reichtum an Vertrauen, Tugend, Gewissen, Besonnenheit, Gelehrsamkeit, Großzügigkeit und Weisheit.
Buddho samāno idaṁ labhati”.Das gewinnt er, wenn er ein Buddha ist.“ Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Der Buddha sprach diese Sache.

Tatthetaṁ vuccati:
tatthetaṁ → tatth etaṁ (pts)
Dazu wird gesagt:

“Tuliya paṭivicaya cintayitvā, mahājanasaṅgahanaṁ samekkhamāno;
paṭivicaya → pavicaya (sya-all) | tuliya paṭivicaya → tulaya paviceyya (pts) | paṭivicaya → paṭivicaya (bj: machasaṁ) | Tulaya → Sc Bmr K Sum-Br tuliya; Sum-SS tuleyya. (pts note) | paviceyya → Sd paciceyya; St pañciceyya: Bm Sum-Br paṭiviciya; Br paṭivicaya; K pavicaya; Sum-SS paviciyya. (pts note) mahājanasaṅgahanaṁ → mahājanasaṅgāhakaṁ (sya-all); mahājanasaṅgahataṁ (pts) | mahājanasaṅgahanaṁ → mahājanaṁ saṅgāhataṁ (bj: kām) | Mahājanasaṅgahanaṁ → mahājanaṁ saṅgāhakaṁ (cck: ka.) | mahājana-saṅgahataṁ → So SS and Sum-Sd; Bm saṁgahakaṁ; Br K saṁgāhakaṁ; Sum-Sc saṁgataṁ; Sum-Br saṁgāhataṁ. (pts note)
„Er begutachtete die vielen Menschen in einer Gemeinschaft, er wog jeden Fall ab, bewertete und beurteilte ihn:
Ayamidamarahati tattha tattha, purisavisesakaro pure ahosi.
ayamidamarahati → ayamidamarahatīti (bj, sya-all, pts) | arahatīti → Bmr arahati. (pts note) | tattha → Sdt omit. (pts note) | ayamidamarahati → ayam idam arahatīti (pts) purisavisesakaro → purisavisesaṅkaro (sya-all) | purisavisesakaro → purisa-visesa-karo (pts)
‚Dieser verdient jenes.‘ so unterschied er gewöhnlich zwischen den Menschen.

Mahiñca pana ṭhito anonamanto, phusati karehi ubhohi jaṇṇukāni;
Mahiñca pana ṭhito → sa hi ca pana ṭhito (bj, pts1ed); samā ca panaṭṭhito (sya-all) | mahiñca → sa hi ca (bj, pts) | mahiñca pana ṭhito → samā ca panaṭṭhito (sya-all) | sa → mahiṁca (bj: machasaṁ); samā ca pana (bj: syā) | pana → samā ca pana (cck: syā.); sa hi ca pana (cck: sī. pī.) | hi → So SS; Bmr mahiṁ; K samā. (pts note) | pana → Bm omits. (pts note) jaṇṇukāni mahiruhaparimaṇḍalo → jannukāni mahiruhapparimaṇḍalo (sya-all) | jaṇṇukāni → jannukāni (pts)
Nun steht er und kann ungebeugt seine Knie mit beiden Händen berühren.
Mahiruhaparimaṇḍalo ahosi, sucaritakammavipākasesakena.
mahiruhaparimaṇḍalo → mahiruhapparimaṇḍalo (th) | mahiruhaparimaṇḍalo → mahiruha-parimaṇḍalo (pts) sucaritakammavipākasesakena → sucarita-kamma-vipāka (pts)
Durch den Rest der Frucht der guten Taten, der reif wird, hat er den Umfang eines großen Baumes.

Bahuvividhanimittalakkhaṇaññū, atinipuṇā manujā byākariṁsu;
bahuvividhanimittalakkhaṇaññū → sesakena bahu-vividha (pts) atinipuṇā → abhinipuṇā (sya-all) | byākariṁsu bahuvividhā gihīnaṁ arahāni → vyākariṁsu bahuvividhagihīnaṁ ārahāni (pts) | abhinipuṇā → Sd -nipuna; St nipuṇā. (pts note) | atinipuṇā → nimitta-lakkhaṇaññū abhinipuṇā (pts)
Die Scharfsinnigen, bewandert in den vielen verschiedenen merkmalen und Kennzeichen, sagten voraus:
Bahuvividhā gihīnaṁ arahāni, paṭilabhati daharo susu kumāro.
bahuvividhā gihīnaṁ → bahuvividhagihīnaṁ (sya-all) | Bahu-vividha-gihīnaṁ → So Br; SS Sum-SS gihītad; Bm gihinaṁ; K gihina. (pts note) | ārahāni → So SS Sum; Bmr K arahāni. (pts note) | bahuvividhā gihīnaṁ arahāni → bahuvividha nimitta lakkhaṇaññū abhinipuṇā manujāviyā kariṁsu bahuvividhāni gihīnamarahāni (bjt) | bahuvividhā gihīnaṁ arahāni → bahu-vividha-gihīnaṁ ārahāni (pts) susu → susū (sya-all) | daharo → Sd dahāro; St daro. (pts note) | susu → K susū. (pts note)
‚Der junge Prinz wird viele verschiedene Dinge erhalten, die Hausbesitzer verdienen.

Idha ca mahīpatissa kāmabhogī, gihipatirūpakā bahū bhavanti;
ca → (bj) | mahīpatissa kāmabhogī gihipatirūpakā → mahipatissa kāmabhogā gihīpatirūpakā (sya-all) | ca mahīpatissa kāmabhogī gihipatirūpakā → mahipatissa kāmabhogā gihī patirūpakā (pts) | Idha → K adds ca. (pts note) | kāma-bhogā → Bmr bhogī; Sd adds gihi-patirūpa-bhogā. (pts note) gihipatirūpakā → gihipaṭirūpakā (bj) | patirūpakā → So Bmr K; Scd patirūpakarā; St patirūpakaṁrā. (pts note) | bahū → SS bahu. (pts note) | bhavanti → St bhagavanti. (pts note) | gihipatirūpakā → gihīpatirūpakā (th) | gihipatirūpakā → gihī patirūpakā (pts)
Da sind die vielen angemessenen Freuden, die der Herrscher des Landes als Hausbesitzer genießen kann.
Yadi ca jahati sabbakāmabhogaṁ, labhati anuttaraṁ uttamadhanaggan”ti.
ca jahati → pajahati (sya-all) | sabbakāmabhogaṁ → sabbaṁ kāmabhogaṁ (pts) | jahati → -6 Sd jagati; St jagaditi; K pajahati. (pts note) | sabbaṁ → Bmr K sabba. (pts note) | kāma-bhogaṁ → Sdt bhogā. (pts note) | sabbakāmabhogaṁ → sabbaṁ kāma-bhogaṁ (pts) uttamadhanagganti yampi → uttamaṁ dhanagganti yaṁpi (sya-all) | anuttaram → Sc anuttara; Sdt anuttamaṁ. (pts note) | uttamaṁ → Sd Bmr uttama. (pts note) | anuttaraṁ uttamadhanagganti → anuttaramuttamaṁ dhanagganti sīhapubbaddhakāyādīni tīṇi lakkhaṇāni (bjt) | anuttaraṁ uttamadhanagganti → anuttaram uttamaṁ dhanaggan ti (pts)
Doch wenn er alles sinnliche Vergnügen aufgibt, wird er den unübertrefflichen, höchsten Gipfel des Reichtums gewinnen.‘“

17–19. Sīhapubbaddhakāyāditilakkhaṇaṁ17.–19. Brust eines Löwen usw.

“Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
yampi → yaṁpi (th) | yampi → yam pi (pts) | manussabhūto → manussa-bhūto (pts)
„Mönche und Nonnen, der Klargewordene wurde in manchen früheren Leben als Mensch wiedergeboren.
bahujanassa atthakāmo ahosi hitakāmo phāsukāmo yogakkhemakāmo:
bahujanassa → bahuno janassa (bj, pts) | bahuno → Sc bahujano, corrected to bahuno; Sdt bahujano; Bmr K bahu-. (pts note) | bahujanassa atthakāmo → bahuno janassa attha-kāmo (pts) | hitakāmo phāsukāmo yogakkhemakāmo → hita-kāmo phāsu-kāmo yogakkhema-kāmo (pts)
Er wünschte Wohl und Nutzen für die Menschen, Unbeschwertheit und ein Refugium vor dem Joch:
‘kintime saddhāya vaḍḍheyyuṁ, sīlena vaḍḍheyyuṁ, sutena vaḍḍheyyuṁ, cāgena vaḍḍheyyuṁ, dhammena vaḍḍheyyuṁ, paññāya vaḍḍheyyuṁ, dhanadhaññena vaḍḍheyyuṁ, khettavatthunā vaḍḍheyyuṁ, dvipadacatuppadehi vaḍḍheyyuṁ, puttadārehi vaḍḍheyyuṁ, dāsakammakaraporisehi vaḍḍheyyuṁ, ñātīhi vaḍḍheyyuṁ, mittehi vaḍḍheyyuṁ, bandhavehi vaḍḍheyyun’ti.
sutena vaḍḍheyyuṁ → buddhiyā vaḍḍheyyuṁ (sya-all) | ñātīhi → ñātihi (bj) | kintime → kintīme (sya-all) | sutena → sutena vaḍḍheyyuṁ buddhiyā (sya-all) | dvipadacatuppadehi → dipadacatuppadehi (pts) | vaḍḍheyyuṁ → sutena vaḍṭheyyuṁ (bj: syā) | vaḍḍheyyuṁ → sutena vaḍḍheyyuṁ, buddhiyā vaḍḍheyyuṁ (cck: syā.) | vaḍḍheyyuṁ → K adds buddhiyā vaḍḍheyyuṁ, but not below. (pts note) | khetta-vatthunā → Sc inserts pi. (pts note) | kintime → kinti me (bjt, pts) | vaḍḍheyyuṁ → vaḍḍheyyum (pts) | dhanadhaññena → dhana-dhaññena (pts) | dvipadacatuppadehi → dipada-catuppadehi (pts) | puttadārehi → putta-dārehi (pts) | dāsakammakaraporisehi → dāsa-kammakara porisehi (pts) | vaḍḍheyyunti → vaḍḍheyyun ti (pts)
‚Wie können sie in Bezug auf Vertrauen, Tugend, Gelehrsamkeit, Großzügigkeit, Lehren und Weisheit gedeihen? In Bezug auf Geld und Getreide, Felder und Grundstücke, Vögel und Tiere, Kinder und Frauen, Schuldknechte, Arbeiter und Gesinde, Familie, Freunde und Sippe?‘
So tassa kammassa kaṭattā …pe…
kaṭattā → katattā (bj); katattā upacitattā (sya-all) | pe → spelled out in full (pts)
Indem er diese Taten verübte, wurde er in einer himmlischen Welt wiedergeboren.
so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imāni tīṇi mahāpurisalakkhaṇāni paṭilabhati.
mahāpurisalakkhaṇāni → mahāpurisa-lakkhaṇāni (pts)
Als er zu diesem Ort zurückkam, erlangte er diese drei Kennzeichen:
Sīhapubbaddhakāyo ca hoti citantaraṁso ca samavaṭṭakkhandho ca.
samavaṭṭakkhandho → samavattakkhandho (bj); samavattakkhando (pts) | citantaraṁso → pittantaraṁso (sya-all) | citantaraṁso → St cittantaro; K pittantaraṁso, and below. (pts note) | ca → St omits. (pts note) | sīhapubbaddhakāyo → sīha-pubbaddha-kāyo (pts) | samavaṭṭakkhandho → samavatta-kkhando (pts)
Seine Brust ist wie die eines Löwen; sein Körper ist zwischen seinen Schultern ausgefüllt; und sein Rumpf ist ebenmäßig gerundet.

So tehi lakkhaṇehi samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
cakkavattī → cakkavatti (sya-all)
Da er diese Kennzeichen besitzt, wird er, wenn er im Haus bleibt, ein Rad-drehender Herrscher werden.
rājā samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er König ist? Aparihānadhammo hoti, na parihāyati dhanadhaññena khettavatthunā dvipadacatuppadehi puttadārehi dāsakammakaraporisehi ñātīhi mittehi bandhavehi, na parihāyati sabbasampattiyā.
dvipadacatuppadehi → dipadacatuppadehi (pts) | ñātīhi mittehi → ñātimittehi (pts) | dipada-catuppadehi → Bm catūpadehi. (pts note) | aparihānadhammo → aparihāna-dhammo (pts) | dhanadhaññena khettavatthunā dvipadacatuppadehi puttadārehi dāsakammakaraporisehi ñātīhi mittehi → dhana-dhaññena khetta-vatthunā dipada-catuppadehi putta-dārehi dāsakammakara-porisehi ñāti-mittehi (pts) | sabbasampattiyā → sabba-sampattiyā (pts)
Er muss nicht verkümmern. Er verkümmert nicht in Bezug auf Vertrauen, Tugend, Gelehrsamkeit, Großzügigkeit, Lehren und Weisheit; nicht in Bezug auf Geld und Getreide, Felder und Grundstücke, Vögel und Tiere, Kinder und Frauen, Schuldknechte, Arbeiter und Gesinde, Familie, Freunde und Sippe. Nichts, das er vervollkommnet hat, verkümmert.
Rājā samāno idaṁ labhati …pe…Das gewinnt er, wenn er König ist. buddho samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er ein Buddha ist? Aparihānadhammo hoti, na parihāyati saddhāya sīlena sutena cāgena paññāya, na parihāyati sabbasampattiyā.
sabba-sampattiyā → Sd sampatti; St sampattīhi. (pts note) | aparihānadhammo → aparihāna-dhammo (pts)
Er muss nicht verkümmern. Er verkümmert nicht in Bezug auf Vertrauen, Tugend, Gelehrsamkeit, Großzügigkeit, Lehren und Weisheit. Nichts, das er vervollkommnet hat, verkümmert.
Buddho samāno idaṁ labhati”.Das gewinnt er, wenn er ein Buddha ist.“ Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Der Buddha sprach diese Sache.

Tatthetaṁ vuccati:
tatthetaṁ → tatth etaṁ (pts)
Dazu wird gesagt:

“Saddhāya sīlena sutena buddhiyā, cāgena dhammena bahūhi sādhuhi;
sādhuhi → sādhubhi (sya-all) | sādhūhi → Br K sādhuhi. (pts note)
„Sein Wunsch war: ‚Wie können andere nicht verkümmern in Bezug auf Vertrauen, Tugend, Gelehrsamkeit und Verstand,
Dhanena dhaññena ca khettavatthunā, puttehi dārehi catuppadehi ca.
khettavatthunā → khetta-vatthunā (pts)
in Bezug auf Großzügigkeit, Lehren und sonst noch viel Gutes, in Bezug auf Geld und Getreide, Felder und Grundstücke,

Ñātīhi mittehi ca bandhavehi ca, balena vaṇṇena sukhena cūbhayaṁ;
ca → (sya-all, pts) | Ñātīhi → Bm ñātihi. (pts note) | bandhavehi → Sd dhandhe; Bmr add ca. (pts note) vaṇṇena → St adds ca. 8 Sdt cubhayaṁ. (pts note)
Kinder, Frauen und Viehbestand, familie, Freunde und Sippe,
Kathaṁ na hāyeyyuṁ pareti icchati, atthassa middhī ca panābhikaṅkhati.
hāyeyyuṁ pareti → hāyeyyunti parehi (sya-all) | hāyeyyuṁ → Sd bhāseyyuṁ; St hāseyyuṁ; K hāyeyyun ti. (pts note) | ti → K parehi. (pts note) | pareti → pare ti (pts) atthassa middhī ca → idaṁ samiddhañca (bj, mr); addhaṁ samiddhañca (sya-all) | atthassa middhī → idaṁ samiddhaṁ (bj) | ca → atthassa middhi ca (bj: machasaṁ); addhaṁ samiddhaṁ ca (bj: syā) | ca → idaṁ samiddhañca (cck: ka.); addhaṁ samiddhañca (cck: syā.) | atthassa middhī → attha ssamiddhī (pts)
Kraft, Schönheit und Glück?‘ so wünschte er stets ihren Erfolg.

Sa sīhapubbaddhasusaṇṭhito ahu, samavaṭṭakhandho ca citantaraṁso;
sa sīhapubbaddhasusaṇṭhito → sasīhapubbaddhasusaṇṭhito (th) | sa sīhapubbaddhasusaṇṭhito → sasīha-pubbaddha-susaṇṭhito (pts) samavaṭṭakhandho → samavattakkhandho (bj, pts) | cit-antaraṁso → Sd vitaṁtarasaṁvā; St citantaraṁsavā. (pts note) | samavaṭṭakhandho → samavaṭṭakkhandho (my, th) | citantaraṁso → pittantaraṁso (th) | samavaṭṭakhandho → samavatta-kkhandho (pts)
Seine Brust ragte vor wie die des Löwen, sein Körper zwischen den Schultern ausgefüllt, der Rumpf ebenmäßig gerundet.
Pubbe suciṇṇena katena kammunā, ahāniyaṁ pubbanimittamassa taṁ.
ahāniyaṁ pubbanimittamassa taṁ gihīpi → ahāniyā pubbanimittamassataṁ gihī pi (pts) | ahāniyā → Sd āniyā; Bmr K ahāniyaṁ. (pts note) | pubba-nimittamassataṁ → St -assitaṁ. (pts note) | ahāniyaṁ pubbanimittamassa taṁ → ahāniyā pubba-nimittamassataṁ (pts)
Wegen der früheren gut getanen Werke hatte er das Omen des Nicht-Verkümmerns.

Gihīpi dhaññena dhanena vaḍḍhati, puttehi dārehi catuppadehi ca;
Gihī → Sd Bmr gihi. (pts note) | gihīpi → gihī pi (pts)
Selbst als Laie wächst er an Getreide und Geld, an Frauen, Kindern und Viehbestand.
Akiñcano pabbajito anuttaraṁ, pappoti bodhiṁ asahānadhammatan”ti.
p → Bmr K omit. (pts note) bodhiṁ asahānadhammatanti → sambodhimahānadhammatanti (bj) | bodhiṁ asahānadhammatanti yampi → sambodhimahānadhammatanti yaṁpi (sya-all) | sambodhimahānadhammatanti → pappoti bodhiṁ asahānadhammatanti (bj: machasaṁ) | asahānadhammata’’nti → sambodhimahānadhammatanti (syā. ka.) ṭīkā oloketabbā (cck note) | bodhiṁ → Bmr K sambodhiṁ. (pts note) | asahānadhammatanti → asahāna-dhammatan ti (pts)
Doch wenn er fortgezogen ist und nichts hat, gewinnt er das unübertreffliche Erwachen, das niemals verkümmern kann.“

20. Rasaggasaggitālakkhaṇaṁ20. Erhabene Geschmacksknospen

“Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
yampi → yaṁpi (th) | yampi → yam pi (pts) | pubbe manussabhūto → pubbe-manussa-bhūto (pts)
„Mönche und Nonnen, der Klargewordene wurde in manchen früheren Leben als Mensch wiedergeboren.
sattānaṁ aviheṭhakajātiko ahosi pāṇinā vā leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā.
aviheṭhakajātiko → avihesakajātiko (sya-all) | pāṇinā → Scd pāninā; St pāniṇā. (pts note) | vā → Sd omits. (pts note) | aviheṭhakajātiko → aviheṭhaka-jātiko (pts)
Niemals verletzte er ein Lebewesen mit Fäusten, Steinen, Stöcken oder Schwertern.
So tassa kammassa kaṭattā upacitattā …pe…
kaṭattā → katattā (bj, sya-all, pts) | pe → spelled out in full (pts)
Indem er diese Taten verübte, wurde er in einer himmlischen Welt wiedergeboren.
so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imaṁ mahāpurisalakkhaṇaṁ paṭilabhati, rasaggasaggī hoti, uddhaggāssa rasaharaṇīyo gīvāya jātā honti samābhivāhiniyo.
rasaharaṇīyo → rasaharaṇiyo (bj) | samābhivāhiniyo → samāvāhiniyo (bj); samavāharasaharaṇiyo (sya-all); samabhivāhiniyo (pts) | uddhaggāssa rasaharaṇīyo gīvāya → uddhaggassa rasaharaṇiyo gīvāyaṁ (sya-all) | uddhaggāssa rasaharaṇīyo → uddhaggassa rasaharaṇiyo (pts) | samāvāhiniyo → samābhivāhiniyo (bj: machasaṁ) | samābhivāhiniyo → samavāharasaharaṇiyo (cck: syā.) | gīvāya → K gīvāyaṁ. (pts note) | samabhivāhiniyo → So SS; Bm sammābhivāhiniyo; Br samābhi-; K samavāharasaharaṇiyo; Sum-SS point to samabhivāhaniyo; Sum-Br samābhivāhaniyo. (pts note) | rasaggasaggī → rasaggas-aggī (pts) | uddhaggāssa rasaharaṇīyo → uddhaggassa rasa-haraṇiyo (pts)
Als er zu diesem Ort zurückkam, erlangte er dieses Kennzeichen: Er hat erhabene Geschmacksknospen. Die erhöhten Geschmacksknospen haben ihren Ursprung im Hals und verteilen sich gleichmäßig.

So tena lakkhaṇena samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
cakkavattī → cakkavatti (sya-all)
Da er dieses Kennzeichen besitzt, wird er, wenn er im Haus bleibt, ein Rad-drehender Herrscher werden.
rājā samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er König ist? Appābādho hoti appātaṅko, samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya.
gahaṇiyā → Sd gahāniya; St gahapatiyā. (pts note) | samavepākiniyā → sama-vepākiniyā (pts)
Er ist selten krank oder unwohl. Sein Magen verdaut gut, ist weder zu heiß noch zu kalt.
Rājā samāno idaṁ labhati …pe…Das gewinnt er, wenn er König ist. buddho samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er ein Buddha ist? Appābādho hoti appātaṅko samavepākiniyā gahaṇiyā samannāgato nātisītāya nāccuṇhāya majjhimāya padhānakkhamāya.
samavepākiniyā → sama-vepākiniyā (pts) | padhānakkhamāya → padhāna-kkhamāya (pts)
Er ist selten krank oder unwohl. Sein Magen verdaut gut, ist weder zu heiß noch zu kalt, sondern genau richtig und passend für die Meditation.
Buddho samāno idaṁ labhati”.Das gewinnt er, wenn er ein Buddha ist.“ Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Der Buddha sprach diese Sache.

Tatthetaṁ vuccati:
tatthetaṁ → tatth etaṁ (pts)
Dazu wird gesagt:

“Na pāṇidaṇḍehi panātha leḍḍunā, satthena vā maraṇavadhena vā pana;
na → Sd omits. (pts note) | daṇḍa-leḍḍunā → Bmr read na pāṇi-daṇḍehi panātha leḍḍunā. (pts note) maraṇavadhena → māraṇavadhena (mr) | pana → puna (bj, pts) | maraṇavadhena → māraṇavadhena (cck: ka.) | puna → Bmr insert || after vā; K reads puna at the end of the line. (pts note) | maraṇavadhena → maraṇa-vadhena (pts)
„Nicht mit Faust, Stock oder Stein oder dem Schwert oder durch Totschlagen,
Ubbādhanāya paritajjanāya vā, na heṭhayī janatamaheṭhako ahu.
heṭhayī → viheṭhayī (sya-all) | janatamaheṭhako → jantum aheṭhako (pts) | heṭhayī → So Sc Bm; Sd Br heṭṭhayi; St heṭṭhayī; K viheṭhayī. (pts note) | jantum → Bmr K janatam. (pts note) | aheṭhako → Bmr aheṭṭhako. (pts note)
nicht durch Fessel noch Drohungen hat er jemals jemandem geschadet.

Teneva so sugatimupecca modati, sukhapphalaṁ kariya sukhāni vindati;
sugatimupecca → sugatisu pecca (bj, sya-all) | upecca → Bm K sugatisu pacca; Br sugatīsu pecca. (pts note) | teneva → ten eva (pts) | sugatimupecca → sugatim upecca (pts) kariya → kiriya (sya-all) | sukhapphalaṁ kariya sukhāni → sukha-pphalaṁ kariyasukhāni (pts)
Aus genau diesem Grund erfreute er sich nach seinem Verscheiden im Himmel und fand Glück als Frucht glücklicher Taten.
Samojasā rasaharaṇī susaṇṭhitā, idhāgato labhati rasaggasaggitaṁ.
Samojasā → pāmuñjasā (sya-all); sampajjasā (pts1ed); sāmañca sā (mr) | samojasā → pāmuñjasā (sya-all); sampajjasā (pts) | samojasā → sampajjasā (bj: PTS); pā muñjasā (bj: syā); sāmañcasā (bj: kām) | Samojasā → sampajjasā (cck: sī. pī.); pāmuñjasā (cck: syā.); sāmañca sā (cck: ka.) | pāmuñjasā → syāmapotthake samojasātipi pāṭho sīhalapotthake pana sampajjasāti pāṭho dissati (sya-all note) | Sampajjasā → Bm sāmañcassa; Br sāmañcasā; K pānuñjasā (text); the note reads syāmapoṭṭhake "sanojasātipi pāṭho; sīhaḷapoṭṭhake pana "sampajjasāti pāṭho dissati. (pts note) | rasa-haraṇī → Sc Bm -haraṇi; Sd harati; Br māraṇi. (pts note) | samojasā rasaharaṇī → sampajjasā rasa-haraṇī (pts) rasaggasaggitaṁ → rasaggisaggitaṁ (sya-all) | idhāgato → idh āgato (pts) | rasaggasaggitaṁ → rasaggas-aggitaṁ (pts)
Mit aufragenden Geschmacksknospen und gleichmäßiger Ernährung hat er, als er hierher zurückkehrt, erhabene Geschmacksknospen.

Tenāhu naṁ atinipuṇā vicakkhaṇā, ayaṁ naro sukhabahulo bhavissati;
atinipuṇā → abhinipuṇā (sya-all, pts) | tenāhu → ten āhu (pts) ayaṁ → ayan (pts)
Deshalb sagten die scharfsinnigen Propheten: ‚Dieser Mann wird viel Glück erfahren,
Gihissa vā pabbajitassa vā puna, taṁ lakkhaṇaṁ bhavati tadatthajotakan”ti.
puna → pana (sya-all) | puna → pana (bj: syā) | puna → pana (cck: syā.) | puna → K pana. (pts note) tadatthajotakanti → tadatthajotakanti abhinīlanetta gopakhumalakkhaṇāni (bj) | tadatthajotakanti → tadattha-jotakan ti (pts)
ob als Hausbesitzer oder Hausloser. das ist die Bedeutung, die dieses Kennzeichen anzeigt.‘“

21–22. Abhinīlanettagopakhumalakkhaṇāni21.–22. Blauschwarze Augen

“Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
yampi → yaṁpi (th) | yampi → yam pi (pts) | manussabhūto → manussa-bhūto (pts)
„Mönche und Nonnen, der Klargewordene wurde in manchen früheren Leben als Mensch wiedergeboren.
na ca visaṭaṁ, na ca visāci, na ca pana viceyya pekkhitā, ujuṁ tathā pasaṭamujumano, piyacakkhunā bahujanaṁ udikkhitā ahosi.
na ca visāci → na ca visācitaṁ (bj, pts1ed); na ca visāvi (sya-all) | visāci → visācī (bj); visācitaṁ (pts) | viceyya pekkhitā ujuṁ → vidheyyapekkhitā uju (sya-all); viceyyapekkhitā uju (pts) | pasaṭamujumano → pasaṭamujumano hutvā ujupekkhitā ahosi (sya-all); pasaṭam udumano (pts) | udikkhitā → udakkhitā (sya-all) | ca visaṭaṁ → visaṭam (pts) | ca → (pts) | visācī → na ca visācitaṁ (bj: PTS); na ca visāvi (bj: syā) | visāci → na ca visācitaṁ (cck: sī. pī.); na ca visāvi (cck: syā.) | ca → -5 St omits. (pts note) | visācitaṁ → So Sc; Sd visāvitaṁ; St visīcitaṁ corrected to visādvaṁ citaṁ (writing very obscure); Bmr visāci; K visāvi; Sum-SS visācikhitaṁ; Sum-Br visākhi. (pts note) | uju → So St Br K Sum; Scd Bm ujuṁ (see 12). (pts note) | pasaṭam → So Sc Bmr K; Sdt pasavam. (pts note) | udu-mano → Bmr K ujumano; K adds hutvā ujupekkhitā ahosi; Sum udu-mano ti ujju (or uju)-mano hutvā ujjum pekkhitā ahosi. (pts note) | viceyya pekkhitā ujuṁ → viceyya-pekkhitā uju (pts) | pasaṭamujumano piyacakkhunā → pasaṭam udu-mano piya-cakkhunā (pts)
Wenn er andere ansah, starrte er nicht, sah sie nicht schief an und wandte den Blick nicht ab. Er war aufrichtig und wandte sich anderen in aufrichtiger Absicht zu, betrachtete die Menschen mit freundlichen Augen.
So tassa kammassa kaṭattā …pe…
kaṭattā → katattā (bj); katattā upacittatā (sya-all) | pe → spelled out in full (pts)
Indem er diese Taten verübte, wurde er in einer himmlischen Welt wiedergeboren.
so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imāni dve mahāpurisalakkhaṇāni paṭilabhati.
mahāpurisalakkhaṇāni → mahāpurisa-lakkhaṇāni (pts)
Als er zu diesem Ort zurückkam, erlangte er diese beiden Kennzeichen:
Abhinīlanetto ca hoti gopakhumo ca.
go-pakhumo → Scd pamukho corrected to pakhumo; St pamuko corrected to pamukho. (pts note) | abhinīlanetto → abhinīla-netto (pts)
Seine Augen sind blauschwarz und seine Wimpern sind wie die einer Kuh.

So tehi lakkhaṇehi samannāgato, sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
cakkavattī → cakkavatti (sya-all)
Da er diese Kennzeichen besitzt, wird er, wenn er im Haus bleibt, ein Rad-drehender Herrscher werden.
rājā samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er König ist? Piyadassano hoti bahuno janassa, piyo hoti manāpo brāhmaṇagahapatikānaṁ negamajānapadānaṁ gaṇakamahāmattānaṁ anīkaṭṭhānaṁ dovārikānaṁ amaccānaṁ pārisajjānaṁ rājūnaṁ bhogiyānaṁ kumārānaṁ.
gaṇakamahāmattānaṁ → gaṇakānaṁ mahāmattānaṁ (bj) | bhogiyānaṁ → bhogikānaṁ (sya-all) | anīkaṭṭhānaṁ dovārikānaṁ → anīkaṭṭhadovārikānaṁ (pts) | bahuno → St bahujano. (pts note) | bhogiyānaṁ → K bhogikānaṁ (and so in 14, 17, 20, 23, 29). (pts note) | piyadassano → piya-dassano (pts) | brāhmaṇagahapatikānaṁ negamajānapadānaṁ gaṇakamahāmattānaṁ anīkaṭṭhānaṁ dovārikānaṁ → brāhmaṇa-gahapatikānaṁ negama-jānapadānaṁ gaṇaka-mahāmattānaṁ anīkaṭṭha-dovārikānaṁ (pts)
Viele Menschen betrachten ihn mit freundlichen Augen. Er ist den Brahmanen und Hausbesitzern, den Menschen aus Stadt und Land, den Schatzmeistern, Offizieren, Wachleuten, Ministern, Räten, Herrschern, Nutznießern von Steuern und Prinzen lieb und teuer.
Rājā samāno idaṁ labhati …pe…Das gewinnt er, wenn er König ist. buddho samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er ein Buddha ist? Piyadassano hoti bahuno janassa, piyo hoti manāpo bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ devānaṁ manussānaṁ asurānaṁ nāgānaṁ gandhabbānaṁ.
manāpo → manāpo ca (sya-all) | upāsakānaṁ → upāsakanaṁ (pts) | piyadassano → piya-dassano (pts)
Viele Menschen betrachten ihn mit freundlichen Augen. Er ist den Mönchen und Nonnen, den Laienanhängern und Laienanhängerinnen, den Göttern, Menschen, Titanen, Drachen und Zentauren lieb und teuer.
Buddho samāno idaṁ labhati”.Das gewinnt er, wenn er ein Buddha ist.“ Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Der Buddha sprach diese Sache.

Tatthetaṁ vuccati:
tatthetaṁ → tatth etaṁ (pts)
Dazu wird gesagt:

“Na ca visaṭaṁ na ca visāci, na ca pana viceyyapekkhitā;
visāci → visāvi (sya-all); visācitaṁ (pts1ed) | visāci → visācī (bj); visācitaṁ (pts) | visācī → na ca visācitaṁ (bj: PTS); na ca visāvi (bj: syā) | visāci → visācitaṁ (cck: sī. pī.); visāvi (cck: syā.) | visācitaṁ → Sd visācisācitaṁ; Bmr visāci; K visāvi. (pts note) viceyyapekkhitā ujuṁ → vidheyyapekkhitā uju (sya-all) | pana → SS omit pana. (pts note) | viceyyapekkhitā → viceyya pekkhitā (bjt) | viceyyapekkhitā → viceyya-pekkhitā (pts)
„Ohne zu starren oder schief anzusehen noch die Augen abzuwenden –
Ujuṁ tathā pasaṭamujumano, piyacakkhunā bahujanaṁ udikkhitā.
pasaṭamujumano → pasaṭam udumano (pts) | ujuṁ → uju (th, pts) | pasaṭamujumano → pasaṭam udu-mano (pts) udikkhitā sugatīsu → udakkhitā sugatisu (sya-all) | piyacakkhunā → piya-cakkhunā (pts)
aufrichtig war er und wandte sich aufrichtig zu, betrachtete die Menschen mit freundlichen Augen.

Sugatīsu so phalavipākaṁ, anubhavati tattha modati;
sugatīsu → sugatisu (pts) | Sugatisu → So Sct Bmr. (pts note) | so → SS yo. (pts note) | phalavipākaṁ → phala-vipākaṁ (pts)
In guten Wiedergeburten genoss er die Frucht und das Ergebnis und erfreute sich dort.
Idha ca pana bhavati gopakhumo, abhinīlanettanayano sudassano.
pana → (sya-all) | pana → K omits. (pts note) | go-pakhumo → Sc pamukho; Sdt pamukho corrected to pamukhumo. (pts note) abhinīlanettanayano → abhinīlanetta-nayano (pts)
Aber hier hat er Kuhwimpern und blauschwarze Augen, die so schön anzusehen sind.

Abhiyogino ca nipuṇā, bahū pana nimittakovidā;
bahū pana nimittakovidā sukhumanayanakusalā → bahupadanimittakovidā gopakhumanayanakusalā (sya-all) | pana → So Bmr; Sc K bahupada; Sd bahujana; St -jaṇa. (pts note) | nimittakovidā → nimitta-kovidā (pts)
Viele Wahrsager, scharfsinnig und gelehrt in den Wahrsageschriften,
Sukhumanayanakusalā manujā, piyadassanoti abhiniddisanti naṁ.
sukhumanayanakusalā → sukhumanayanakusala (bj) | manujā → Sc manajā. (pts note) | sukhumanayanakusalā → sukhuma-nayana-kusalā (pts) abhiniddisanti → abhinandasanti (sya-all) | ti → SS ca. (pts note) | abhiniddisanti → K abhinandasanti. (pts note) | piyadassanoti → piya-dassano ti (pts)
Fachleute für Kuhwimpern, wiesen darauf hin, dass er mit freundlichen Augen betrachtet würde.

Piyadassano gihīpi santo ca, bhavati bahujanapiyāyito;
ca → (pts) | gihī → Sd omits; Bm gīhi. (pts note) | pi → Sdt K omit. (pts note) | santo → Bm K add ca. (pts note) | gihīpi → gihī pi (bjt) | piyadassano gihīpi → piya-dassano gihī pi (pts) bahujanapiyāyito → bahujanapiyāyako (sya-all); bahunnaṁ piyāyito (pts) | bahunnaṁ → Bmr K bahujana-. (pts note) | piyāyito → St piyāpitā; K piyāyago. (pts note)
Selbst als Hausbesitzer würde er freundlich betrachtet, den Menschen teuer.
Yadi ca na bhavati gihī samaṇo hoti, piyo bahūnaṁ sokanāsano”ti.
ca na → pana (sya-all) | gihī → gihi (sya-all) | na → -1 K pana. (pts note) | Samaṇo → Sc samano; Sd samāno; St samāṇo. (pts note) bahunnaṁ → Bmr K bahūnaṁ. (pts note) | bahūnaṁ sokanāsanoti → bahunnaṁ soka-nāsano ti (pts)
Doch wenn er Asket wird und kein Laie, wird er von vielen als Zerstörer des Kummers geliebt.“

23. Uṇhīsasīsalakkhaṇaṁ23. Schädeldecke wie ein Turban

“Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
yampi → yaṁpi (th) | yampi → yam pi (pts) | manussabhūto → manussa-bhūto (pts)
„Mönche und Nonnen, der Klargewordene wurde in manchen früheren Leben als Mensch wiedergeboren.
bahujanapubbaṅgamo ahosi kusalesu dhammesu bahujanapāmokkho kāyasucarite vacīsucarite manosucarite dānasaṁvibhāge sīlasamādāne uposathupavāse matteyyatāya petteyyatāya sāmaññatāya brahmaññatāya kule jeṭṭhāpacāyitāya aññataraññataresu ca adhikusalesu dhammesu.
bahujanapāmokkho → bahujanānaṁ pāmokkho (bj) | uposathupavāse → uposathūpavāse (bj, sya-all) | kāyasucarite vacīsucarite manosucarite → kāyasucaritena vacīsucaritena manosucaritena (sya-all) | uposathupavāse matteyyatāya → uposathūpavāse metteyyatāya (pts) | ca → (pts) | mano-sucarite → K sucaritena. (pts note) | metteyyatāya → St matteyyatāya. The assorance with the following word has obviously affected the spelling. (pts note) | aññatar-aññataresu → Bm K add ca. (pts note) | kule jeṭṭhāpacāyitāya → kulejeṭṭhāpacāyitāya (th) | bahujanapubbaṅgamo → bahujana-pubbaṅgamo (pts) | bahujanapāmokkho kāyasucarite → bahujana-pāmokkho kāya-sucarite (pts) | manosucarite dānasaṁvibhāge sīlasamādāne uposathupavāse matteyyatāya → mano-sucarite dāna-saṁvibhāge sīla-samādāne uposathūpavāse metteyyatāya (pts) | kule jeṭṭhāpacāyitāya aññataraññataresu ca → kule-jeṭṭhāpacāyitāya aññatar-aññataresu (pts)
Er war Anführer und Wegbereiter der Menschen für taugliche Verhaltensweisen wie gutes Verhalten mit dem Körper, der Sprache und dem Geist, Geben und Teilen, sich Schulungsregeln vornehmen, den Besinnungstag einhalten, Mutter und Vater, Asketen und Brahmanen die gebührende Achtung erweisen, die Ältesten in der Familie ehren und verschiedene andere Dinge, die zum tauglichen Verhalten gehören.
So tassa kammassa kaṭattā …pe…
kaṭattā → katattā (bj, sya-all) | pe → spelled out in full (pts)
Indem er diese Taten verübte, wurde er in einer himmlischen Welt wiedergeboren.
so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imaṁ mahāpurisalakkhaṇaṁ paṭilabhati—
imaṁ → idaṁ (sya-all) | cuto → cute (pts) | mahāpurisalakkhaṇaṁ → mahāpurisa-lakkhaṇaṁ (pts)
Als er zu diesem Ort zurückkam, erlangte er dieses Kennzeichen:
uṇhīsasīso hoti.
uṇhīsasīso → uṇhīsa sīso (pts)
Seine Schädeldecke ist wie ein Turban.

So tena lakkhaṇena samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
cakkavattī → cakkavatti (sya-all)
Da er dieses Kennzeichen besitzt, wird er, wenn er im Haus bleibt, ein Rad-drehender Herrscher werden.
rājā samāno kiṁ labhati?
labhati → labbhati (pts)
Und was gewinnt er, wenn er König ist?
Mahāssa jano anvāyiko hoti, brāhmaṇagahapatikā negamajānapadā gaṇakamahāmattā anīkaṭṭhā dovārikā amaccā pārisajjā rājāno bhogiyā kumārā.
gaṇakamahāmattā → gaṇakā mahāmattā (bj) | bhogiyā → bhogikā (sya-all) | mahāssa → mahā ssa (pts) | brāhmaṇagahapatikā negamajānapadā gaṇakamahāmattā → brāhmaṇa-gahapatikā negama-jānapadā gaṇaka-mahāmattā (pts)
Er hat eine Gefolgschaft von Brahmanen und Hausbesitzern, von Menschen aus Stadt und Land, Schatzmeistern, Offizieren, Wachleuten, Ministern, Räten, Herrschern, Nutznießern von Steuern und Prinzen.
Rājā samāno idaṁ labhati …pe…Das gewinnt er, wenn er König ist. buddho samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er ein Buddha ist? Mahāssa jano anvāyiko hoti, bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo devā manussā asurā nāgā gandhabbā.
bhikkhū → SS bhikkhu- (and in 17, 20, 23). (pts note) | mahāssa → mahā ssa (pts)
Er hat eine Gefolgschaft von Mönchen, Nonnen, Laienanhängern, Laienanhängerinnen, Göttern, Menschen, Titanen, Drachen und Zentauren.
Buddho samāno idaṁ labhati”.Das gewinnt er, wenn er ein Buddha ist.“ Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Der Buddha sprach diese Sache.

Tatthetaṁ vuccati:
tatthetaṁ → tatth etaṁ (pts)
Dazu wird gesagt:

“Pubbaṅgamo sucaritesu ahu, dhammesu dhammacariyābhirato;
sucaritesu → So Bmr K ; SS sucarite. (pts note) dhammacariyābhirato → dhammacariyāya abhirato (bj) | dhammacariyāya → dhammacariyābhirato (bj: machasaṁ)
„Unter den Menschen von gutem Verhalten war er der Anführer, unter den Prinzipientreuen einem Leben nach Prinzip ergeben.
Anvāyiko bahujanassa ahu, saggesu vedayittha puññaphalaṁ.
vedayittha → Sc nivedayittha; Sdt nivedayatha; K vedayitha. Cp. p. 17411. (pts note) | puññaphalaṁ → puñña-phalaṁ (pts)
Die Menschen folgten ihm, und er erfuhr die die Frucht der guten Taten im Himmel.

Veditvā so sucaritassa phalaṁ, uṇhīsasīsattamidhajjhagamā;
veditvā → vediyitvā (bj); vedayitvā (sya-all) | Veditvā → Bmr K vedayitvā. (pts note) | so → Br adds ca. (pts note) uṇhīsasīsattamidhajjhagamā → uṇhīsa sīsattamidhajjhagamā (bjt) | uṇhīsasīsattamidhajjhagamā → uṇhīsa-sīsattaṁ idh (pts)
Nachdem er diese Frucht erfahren hat, erlangt er einen Kopf, wie von einem Turban gekrönt.
Byākaṁsu byañjananimittadharā, pubbaṅgamo bahujanaṁ hessati.
ajjhagamā → -3 Sd idajjhagāmā; St idhajjhāgāmā; Bm īdh-. (pts note) | byañjananimittadharā → byañjana nimittadharā (bjt) | byākaṁsu byañjananimittadharā → ajjhagamā vyākaṁsu vyañjana-nimitta-dharā (pts) bahujanaṁ → bahujanassa (bj) | bahujanaṁ hessati paṭibhogiyā → bahunnaṁ hessatāyaṁ paṭibhogiyāni (pts) | bahujanassa → pubbaṅgamo bahujanaṁ (bj: machasaṁ) | bahunnaṁ → So SS Sum; Bm K bahujanaṁ; Br bahujanassa. (pts note)
Die der Merkmale und Vorzeichen Kundigen sagten voraus: ‚Er wird der Anführer der Menschen sein.

Paṭibhogiyā manujesu idha, pubbeva tassa abhiharanti tadā;
paṭibhogiyā → paṭibhogiyāni (sya-all) | Paṭibhogiyāni → So Sc Bmr K Sum; Sdt paṭibhoginiyā. (pts note) va → K pi. (pts note) | pubbeva → pubbepi (th) | pubbeva → pubbe va (pts)
Wie zuvor, werden sie dann unter den Menschen geschenke für ihn bringen.
Yadi khattiyo bhavati bhūmipati, paṭihārakaṁ bahujane labhati.
bhūmi-pati → So Bmr K; SS bhūmiyaṁ. (pts note) | yadi khattiyo → yadikhattiyo (bjt) paṭihārakaṁ bahujane → paṭihārakabahujane (bj) | paṭihārakabahujane → paṭahārakaṁ bahujano (bj: machasaṁ) | paṭihārakaṁ → So SS K Sum; Bmr paṭihāraka. (pts note)
Wenn er ein Adliger wird, ein Herrscher über das Land, wird er den Dienst der Menschen gewinnen.

Atha cepi pabbajati so manujo, dhammesu hoti paguṇo visavī;
pi → So Sdt Bmr; Sc ve; K ceva. (pts note) | manujo → Sdt manujesu. (pts note) | cepi → ce pi (pts) visavī → visāvī (bj)
Doch wenn dieser Mann fortzieht, wird er scharfsinnig und in den Lehren bewandert sein.
Tassānusāsaniguṇābhirato, anvāyiko bahujano bhavatī”ti.
tassānusāsaniguṇābhirato → tassānusāsanaguṇābhirato (sya-all); tassānusāsanī guṇābhirato (pts) | Tassānusāsanī → So Sc; Bmr -sāsani; K -sāsana. As a specimen of the corruptions of the Sinhalese manuscripts the following are not without interest: Sd viyavissosātiguṇāhirato; St vīsativītassāsāsatigutābhirato. (pts note) bhavatīti → bhavatī ti ekekalomatāuṇṇālakkhaṇādīni (bj)
Den Tugenden seiner Anleitung ergeben, werden die Menschen seine Nachfolger werden.‘“

24–25. Ekekalomatāuṇṇālakkhaṇāni24.–25. Haare aus je eigener Pore und Haarbüschel

“Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
yampi → yaṁpi (th) | yampi → yam pi (pts) | manussabhūto → manussa-bhūto (pts)
„Mönche und Nonnen, der Klargewordene wurde in manchen früheren Leben als Mensch wiedergeboren.
musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato ahosi, saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṁvādako lokassa.
musā-vādaṁ → Cp. D. i., 1. 9. (pts note) | sacca-sandho → K sando. (pts note) | paccayiko → K paccāyiko. (pts note) | musāvādā → musā-vādā (pts) | saccavādī saccasandho → sacca-vādī sacca-sandho (pts)
Er gab das Lügen auf und log nicht mehr. Er sagte die Wahrheit und hielt sich an die Wahrheit. Er war ehrlich und verlässlich und legte die Welt nicht mit seinen Worten herein.
So tassa kammassa kaṭattā upacitattā …pe…
kaṭattā → katattā (bj, pts) | kaṭattā upacitattā → katattā (sya-all) | upacitattā → upacitattā ussannattā vipulattā (pts)
Indem er diese Taten verübte, wurde er in einer himmlischen Welt wiedergeboren.
so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imāni dve mahāpurisalakkhaṇāni paṭilabhati.
mahāpurisalakkhaṇāni → mahāpurisa-lakkhaṇāni (pts)
Als er zu diesem Ort zurückkam, erlangte er diese beiden Kennzeichen:
Ekekalomo ca hoti, uṇṇā ca bhamukantare jātā hoti odātā mudutūlasannibhā.
ca → So Bmr K; SS omit. (pts note) | mudutūlasannibhā → mudu tūlasannibhā (th) | ekekalomo → ekeka-lomo (pts) | bhamukantare → bhamuk-antare (pts) | mudutūlasannibhā → mudutūla-sannibhā (pts)
Seine Körperhaare wachsen jedes aus einer eigenen Pore, und zwischen seinen Augenbrauen wächst ein Haarbüschel, zart und weiß wie Watte.

So tehi lakkhaṇehi samannāgato, sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | agāraṁ → āgāraṁ (pts)
Da er diese Kennzeichen besitzt, wird er, wenn er im Haus bleibt, ein Rad-drehender Herrscher werden.
rājā samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er König ist? Mahāssa jano upavattati, brāhmaṇagahapatikā negamajānapadā gaṇakamahāmattā anīkaṭṭhā dovārikā amaccā pārisajjā rājāno bhogiyā kumārā.
gaṇakamahāmattā → gaṇakā mahāmattā (bj) | bhogiyā → bhogikā (sya-all) | mahāssa → mahā ssa (pts) | brāhmaṇagahapatikā → brāhmaṇa-gahapatikā (pts) | gaṇakamahāmattā → gaṇaka-mahāmattā (pts)
Er hat unter den Brahmanen und Hausbesitzern, den Menschen aus Stadt und Land, Schatzmeistern, Offizieren, Wachleuten, Ministern, Räten, Herrschern, Nutznießern von Steuern und Prinzen viele enge Anhänger.
Rājā samāno idaṁ labhati …pe…Das gewinnt er, wenn er König ist. buddho samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er ein Buddha ist? Mahāssa jano upavattati, bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo devā manussā asurā nāgā gandhabbā.
mahāssa → mahā ssa (pts)
Er hat unter den Mönchen und Nonnen, Laienanhängern und Laienanhängerinnen, Göttern, Menschen, Titanen, Drachen und Zentauren viele enge Anhänger.
Buddho samāno idaṁ labhati”.Das gewinnt er, wenn er ein Buddha ist.“ Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Der Buddha sprach diese Sache.

Tatthetaṁ vuccati:
tatthetaṁ → tatth etaṁ (pts)
Dazu wird gesagt:

“Saccappaṭiñño purimāsu jātisu, advejjhavāco alikaṁ vivajjayi;
saccappaṭiñño → sacca-ppaṭiñño (pts) vivajjayi → avajjayi (bj) | advejjhavāco → advejjha-vāco (pts)
„In früheren Leben hielt er sein Versprechen, hatte keine gespaltene Zunge und scheute Lügen.
Na so visaṁvādayitāpi kassaci, bhūtena tacchena tathena bhāsayi.
pi → So Bmr K; Sc ci; Sdt si. (pts note) | visaṁvādayitāpi → visaṁvādayitā pi (bjt, pts) bhāsayi → tosayi (pts) | bhāsayi → tosayi (bj: PTS) | bhāsayi → tosayi (cck: sī. pī.) | tosayi → Bmr K bhāsayi. (pts note)
Nie brach er gegenüber irgendjemand sein Wort, sondern sagte, was zutreffend, richtig und wirklich ist.

Setā susukkā mudutūlasannibhā, uṇṇā sujātā bhamukantare ahu;
mudutūlasannibhā → sumudu tūlasannibhā (sya-all) | mudutūlasannibhā → mudu-tūla-sannibhā (pts) sujātā → uṇṇāssa jātā (si) | uṇṇāsujātā → uṇṇā sujātā (bj: machasaṁ) | sujātā → uṇṇāssa jātā (cck: ka. sī.) | sujātā → So Bmr K; SS unnassajātā. (pts note) | bhamukantare → bhamuk-antare (pts)
Ein Haarbüschel, so rein und weiß wie Watte, wuchs hübsch zwischen seinen Augenbrauen.
Na lomakūpesu duve ajāyisuṁ, ekekalomūpacitaṅgavā ahu.
lomakūpesu → loma-kūpesu (pts) ekeka-lomūpacit-aṅgavā → Sd -citaṁhavā; St -citaṁbhagavā; Sum-Br -citaṅgataṁ. (pts note)
Und niemals zwei, sondern immer nur ein Haar wuchs ihm aus jeder Pore.

Taṁ lakkhaṇaññū bahavo samāgatā, byākaṁsu uppādanimittakovidā;
uppādanimittakovidā → uppāṭanimittakovidā (sya-all) | byākaṁsu uppādanimittakovidā → vyākaṁsu uppāda-nimitta-kovidā (pts)
Viele Wahrsager, in den Kennzeichen bewandert und zeichenkundig, versammelten sich und sagten voraus:
Uṇṇā ca lomā ca yathā susaṇṭhitā, upavattatī īdisakaṁ bahujjano.
yathā → yatha (pts) upavattatī → upavattati (sya-all) | bahujjano gihimpi → bahujano gihīpi (sya-all) | upavattatī īdisakaṁ → upavattati edisakaṁ (pts)
‚Einer wie dieser, dessen Büschel und Haare so herausragend sind, wird viele enge Anhänger haben.

Gihimpi santaṁ upavattatī jano, bahu puratthāpakatena kammunā;
upavattatī → upavattati (sya-all, pts) | Gihim → SS Bmr K gihi and gihī. (pts note) | santaṁ → Sd pasannaṁ; St pasantaṁ. (pts note) | gihimpi → gihīpi (th) | gihimpi → gihim pi (pts) bahu puratthāpakatena → bahū puratthā pakatena (bj) | puratthā → Sdt paratthā; Br purattā. (pts note)
Selbst als Hausbesitzer werden ihm viele Menschen folgen wegen der Macht seiner Taten in der Vergangenheit.
Akiñcanaṁ pabbajitaṁ anuttaraṁ, buddhampi santaṁ upavattati jano”ti.
upavattati → upavattatī (bj) | janoti → janoti cattāḷīsadanta aviraladanta lakkhaṇādīni (bj) | buddhampi → buddhaṁpi (th) | buddhampi → buddham pi (pts) | janoti → jano ti (pts)
Doch wenn er fortgezogen ist und nichts hat, als Buddha, wird ihm das Volk folgen.‘“

26–27. Cattālīsaaviraḷadantalakkhaṇāni26.–27. Vierzig lückenlose Zähne

“Yampi, bhikkhave tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
yampi → yaṁpi (th) | yampi → yam pi (pts) | manussabhūto → manussa-bhūto (pts)
„Mönche und Nonnen, der Klargewordene wurde in manchen früheren Leben als Mensch wiedergeboren.
pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato ahosi. Ito sutvā na amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, amutra vā sutvā na imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya, iti bhinnānaṁ vā sandhātā, sahitānaṁ vā anuppadātā, samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā ahosi.
sahitānaṁ → saṁhitānaṁ (bj) | samagganandī → samagganandi (bj) | pisuṇaṁ vācaṁ → pisuṇā vācam (pts) | na imesaṁ → nayimesaṁ (pts) | anuppadātā → anuppādātā (pts) | vā → -12 Sc omits. (pts note) | anuppādātā → Bmr K anuppadātā. (pts note) | samagga-karaṇiṁ → K karaṇī. (pts note) | imesaṁ bhedāya → imesambhedāya (bjt) | amūsaṁ bhedāya → amūsambhedāya (bjt) | imesaṁ → imesam (pts) | na imesaṁ → na-y-imesaṁ (pts) | amūsaṁ → amūsam (pts) | samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ → samagga-rato samagga-nandī samagga-karaṇiṁ vācam (pts)
Er gab entzweiende Rede auf und entzweite niemanden mehr. Was er hier gehört hatte, sagte er nicht dort, und was er dort gehört hatte, nicht hier, um Menschen zu entzweien. Stattdessen versöhnte er die Uneinigen, förderte Einigkeit, freute sich an Eintracht, liebte die Eintracht und sprach Worte, die Eintracht fördern.
So tassa kammassa kaṭattā …pe…
kaṭattā → katattā (bj, sya-all) | pe → spelled out in full (pts)
Indem er diese Taten verübte, wurde er in einer himmlischen Welt wiedergeboren.
so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imāni dve mahāpurisalakkhaṇāni paṭilabhati.
mahāpurisalakkhaṇāni → mahāpurisa-lakkhaṇāni (pts)
Als er zu diesem Ort zurückkam, erlangte er diese beiden Kennzeichen:
Cattālīsadanto ca hoti aviraḷadanto ca.
cattālīsadanto → cattāḷīsadanto (bj, sya-all) | cattālīsadanto ca → cattārīsadanto (pts) | aviraḷadanto → avivaradanto (pts) | cattārīsadanto → Bmr K add ca. (pts note)
Er hat vierzig Zähne, und zwischen seinen Zähnen sind keine Lücken.

So tehi lakkhaṇehi samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
cakkavattī → cakkavatti (sya-all)
Da er diese Kennzeichen besitzt, wird er, wenn er im Haus bleibt, ein Rad-drehender Herrscher werden.
rājā samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er König ist? Abhejjapariso hoti, abhejjāssa honti parisā, brāhmaṇagahapatikā negamajānapadā gaṇakamahāmattā anīkaṭṭhā dovārikā amaccā pārisajjā rājāno bhogiyā kumārā.
gaṇakamahāmattā → gaṇakā mahāmattā (bj) | abhejjāssa → abhejjassa (sya-all) | bhogiyā → bhogikā (sya-all) | parisā → (pts) | Abhejja-pariso → St omits; Bm abhajja, and below. (pts note) | hoti → St omits. (pts note) | ssa → Bm abhajjassa; K abhejjassa, and below. (pts note) | honti → Bmr K add parisā, and below. (pts note) | abhejjāssa → abhejjā ssa (pts) | parisā brāhmaṇagahapatikā negamajānapadā gaṇakamahāmattā → brāhmaṇa-gahapatikā negama-jānapadā gaṇaka-mahāmattā (pts)
Seine Gefolgschaft von Brahmanen und Hausbesitzern, von Menschen aus Stadt und Land, Schatzmeistern, Offizieren, Wachleuten, Ministern, Räten, Herrschern, Nutznießern von Steuern und Prinzen – diese Gefolgschaft kann nicht gespalten werden.
Rājā samāno idaṁ labhati …Das gewinnt er, wenn er König ist. buddho samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er ein Buddha ist? Abhejjapariso hoti, abhejjāssa honti parisā, bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo devā manussā asurā nāgā gandhabbā.
abhejjāssa → abhesajjassa (sya-all) | parisā → (pts) | abhejjapariso → abhejja-pariso (pts) | abhejjāssa → abhejjā ssa (pts)
Seine Gefolgschaft von Mönchen und Nonnen, Laienanhängern und Laienanhängerinnen, Göttern, Menschen, Titanen, Drachen und Zentauren – diese Gefolgschaft kann nicht gespalten werden.
Buddho samāno idaṁ labhati”.Das gewinnt er, wenn er ein Buddha ist.“ Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etaṁ atthaṁ (pts)
Der Buddha sprach diese Sache.

Tatthetaṁ vuccati:
tatthetaṁ → tatth etaṁ (pts)
Dazu wird gesagt:

“Vebhūtiyaṁ sahitabhedakāriṁ, bhedappavaḍḍhanavivādakāriṁ;
sahitabhedakāriṁ → saṁhitabhedakāriṁ (bj) | vebhūtiyaṁ → savebhutiyaṁ (sya-all) | saṁhitabhedakāriṁ → sahitabhedakāriṁ (bj: machasaṁ) | Vebhūtiyaṁ → K savebhutiyaṁ. (pts note) | sahitabhedakāriṁ → sahita-bheda-kāriṁ bheda-ppavaḍḍhana-vivāda-kāriṁ kalaha-pavaḍḍhana (pts) bhedappavaḍḍhanavivādakāriṁ → akicca (pts)
„Er sprach keine Worte, die Zwietracht säten und Einträchtige auseinanderbrachten oder Streit stifteten, der zu Spaltung führte,
Kalahappavaḍḍhanaākiccakāriṁ, sahitānaṁ bhedajananiṁ na bhaṇi.
kalahappavaḍḍhanaākiccakāriṁ sahitānaṁ → kalahappavaḍḍhanaakiccakāriṁ saṁhitānaṁ (bj) | kalahappavaḍḍhanaākiccakāriṁ → kalahappavaḍḍhanaakiccakāriṁ (sya-all, pts) | kalahappavaḍḍhanaākiccakāriṁ → kāriṁ (pts) bheda-jananiṁ → St nanī; Br jananaṁ. (pts note) | abhaṇī → Sc abhanī; St abhaṇī; Bm bhanati. (pts note) | sahitānaṁ → saṁhitānaṁ (bjt) | na bhaṇi → nabhaṇi (th)
er verhielt sich nicht unpassend, indem er Zwist förderte, und schuf keine Spaltung zwischen Freunden.

Avivādavaḍḍhanakariṁ sugiraṁ, bhinnānusandhijananiṁ abhaṇi;
avivādavaḍḍhanakariṁ → avivādavaḍḍhanakāriṁ (bj) | avivādavaḍḍhanakariṁ sugiraṁ → avivāda-vaḍḍhana-kāriṁ ciraṁ (pts) bhinnānusandhijananiṁ → bhinnānaṁ sandhijananiṁ (bj); bhinnāna sandhijananiṁ (sya-all) | bhinnānusandhijananiṁ → bhinnānusandhi-jananiṁ (pts)
Er sprach freundliche Worte, die Eintracht fördern, und vereinte die, die getrennt waren.
Kalahaṁ janassa panudī samaṅgī, sahitehi nandati pamodati ca.
panudī samaṅgī sahitehi → panudi samaṅgi saṁhitehi (bj) | panudī → panudi (sya-all, pts) | Kalahaṁ → Sc kalaṁ; St kala, corrected to kalaha. (pts note) | panudi → Sc panadī. (pts note) | samaṅgī → Sd yamādi; St samādhi. (pts note) sahitehi → sattehi (sya-all) | pamodati → modati (pts) | sahitehi → Br sattehi. (pts note) | modati → Bmr K pamodati. (pts note) | sahitehi → saṁhitehi (bjt)
Er räumte Zwist unter den Menschen aus und freute sich mit den Vereinten.

Sugatīsu so phalavipākaṁ, anubhavati tattha modati;
sugatīsu → sugatisu (sya-all) | Sugatīsu → So Sd Bm; Sct Br K sugatisu. (pts note) | phalavipākaṁ → phala-vipākaṁ (pts)
In guten Wiedergeburten genoss er die Frucht und das Ergebnis und erfreute sich dort.
Dantā idha honti aviraḷā sahitā, caturo dasassa mukhajā susaṇṭhitā.
aviraḷā → avivarā (pts) dasa → Sdt dāṭhā. Sum caturo dasāti cattāro dasa cattārīsaṁ. (pts note) | dasassa → dasa ssa (pts)
Hier sind seine Zähne lückenlos, stehen dicht zusammen, vierzig stehen aufrecht in seinem Mund.

Yadi khattiyo bhavati bhūmipati, avibhediyāssa parisā bhavati;
aviheṭhiyā → SS aviheṭhiya; Bm avibhediyā; Br avibhediya; K avibhedaya. (pts note) | bhūmipati → bhūmi-pati aviheṭhiyā (pts) bhavati → bhavanti (bj, pts) | avibhediyāssa → avibhedayassa (sya-all); aviheṭhiyā ssa (pts) | bhavanti → Bm K bhavati. (pts note)
Wenn er ein Adliger wird, ein Herrscher über das Land, ist seine Versammlung nicht zu spalten.
Samaṇo ca hoti virajo vimalo, parisāssa hoti anugatā acalā”ti.
vimalo → vītamalo (bj) | vimalo → Bmr vitamalo. (pts note) acalāti → acalāti pahūtajivhā brahmassara lakkhaṇāni (bj) | anugatā → So Bmr K; SS anuggatā. (pts note) | parisāssa → parisā ssa (pts) | acalāti → acalā ti (pts)
Doch als Asket, makellos, unbefleckt, wird ihm seine Versammlung unerschütterlich folgen.“

28–29. Pahūtajivhābrahmassaralakkhaṇāni28.–29. Eine lange Zunge und die Stimme Brahmās

“Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
samāno → Cp. D. 1. 1, 9. (pts note) | yampi → yaṁpi (th)
„Mönche und Nonnen, der Klargewordene wurde in manchen früheren Leben als Mensch wiedergeboren.
pharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato ahosi. Yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā, tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā ahosi.
tathārūpiṁ → tathārūpaṁ (pts) | bhāsitā → bhasitā (pts) | nelā → So SS Bmr K. (pts note) | pemanīyā → Bmr pemaniyā. (pts note) | kaṇṇasukhā → kaṇṇa-sukhā (pts) | hadayaṅgamā → hadayaṁ-gamā (pts) | bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ → bahujana-kantā bahujana-manāpā tathā-rūpaṁ (pts)
Er gab harte Rede auf und redete nicht mehr hart. Seine Rede war mild, dem Ohr gefällig, lieblich, zu Herzen gehend, höflich, vielen Menschen willkommen und angenehm.
So tassa kammassa kaṭattā upacitattā …pe…
kaṭattā → katattā (bj, sya-all, pts) | pe → spelled out in full (pts)
Indem er diese Taten verübte, wurde er in einer himmlischen Welt wiedergeboren.
so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imāni dve mahāpurisalakkhaṇāni paṭilabhati.
mahāpurisalakkhaṇāni → mahāpurisa lakkhaṇāni (pts)
Als er zu diesem Ort zurückkam, erlangte er diese beiden Kennzeichen:
Pahūtajivho ca hoti brahmassaro ca karavīkabhāṇī.
karavīkabhāṇī → karavikabhāṇī (sya-all) | karavīka- → Bmr K karavika. (pts note) | pahūtajivho → pahūta jivho (bjt, pts) | karavīkabhāṇī → karavīka bhāṇī (pts)
Er hat eine lange Zunge, und er hat die Stimme Brahmās, wie der Ruf des Kuckucks.

So tehi lakkhaṇehi samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
cakkavattī → cakkavatti (sya-all)
Da er diese Kennzeichen besitzt, wird er, wenn er im Haus bleibt, ein Rad-drehender Herrscher werden.
rājā samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er König ist? Ādeyyavāco hoti, ādiyantissa vacanaṁ brāhmaṇagahapatikā negamajānapadā gaṇakamahāmattā anīkaṭṭhā dovārikā amaccā pārisajjā rājāno bhogiyā kumārā.
gaṇakamahāmattā anīkaṭṭhā → gaṇakā mahāmattā akaniṭṭhā (bj) | ādiyantissa → ādiyantassa (sya-all) | bhogiyā → bhogikā (sya-all) | ssa → K adiyantassa, and below. (pts note) | ādeyyavāco → ādeyya-vāco (pts) | ādiyantissa → ādiyanti ssa (pts) | brāhmaṇagahapatikā negamajānapadā gaṇakamahāmattā → brāhmaṇa-gahapatikā negama-jānapadā gaṇaka-mahāmattā (pts)
Er hat eine fesselnde Stimme. Seine Stimme fesselt Brahmanen und Hausbesitzer, Menschen aus Stadt und Land, Schatzmeister, Offiziere, Wachleute, Minister, Räte, Herrscher, Nutznießer von Steuern und Prinzen.
Rājā samāno idaṁ labhati …pe…Das gewinnt er, wenn er König ist. buddho samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er ein Buddha ist? Ādeyyavāco hoti, ādiyantissa vacanaṁ bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo devā manussā asurā nāgā gandhabbā.
ādiyantissa → ādiyantassa (sya-all) | ādeyyavāco → ādeyya-vāco (pts) | ādiyantissa → ādiyanti ssa (pts)
Er hat eine fesselnde Stimme. Seine Stimme fesselt Mönche, Nonnen, Laienanhängern, Laienanhängerinnen, Götter, Menschen, Titanen, Drachen und Zentauren.
Buddho samāno idaṁ labhati”.Das gewinnt er, wenn er ein Buddha ist.“ Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Der Buddha sprach diese Sache.

Tatthetaṁ vuccati:
tatthetaṁ → tatth etaṁ (pts)
Dazu wird gesagt:

“Akkosabhaṇḍanavihesakāriṁ, ubbādhikaṁ bahujanappamaddanaṁ;
akkosabhaṇḍanavihesakāriṁ ubbādhikaṁ bahujanappamaddanaṁ → akkosabhaṇḍanavihesa kāriṁ ubbāyikaṁ bahujanapamaddanam (pts) | akkosabhaṇḍanavihesakāriṁ → akkosa-bhaṇḍana-vihesa (pts) ubbādhikaṁ → ubbādhakaṁ (bj); ubbādhakaraṁ (sya-all); ubbāyikaṁ (pts1ed) | ubbādhikaṁ bahujanappamaddanaṁ abāḷhaṁ → ubbādhakaṁ bahujanamaddanaṁ bāḷhaṁ (bj) | ubbādhikaṁ → ubbādhakaraṁ (sya-all) | ubbādhakaṁ → ubbādhikaṁ (bj: machasaṁ) | Ubbādhikaṁ → ubbādhakaraṁ (cck: syā.) | ubbāyikaṁ → {Bmt} ubbādhikaṁ; K ubbādhakaraṁ. (pts note) | bahujana-pamaddanam → SS pamadaṁ and pamādaṁ; Bm K pamaddanaṁ; Br maddanaṁ; Sum-Scd pamadaṁ; Sum-Br bahujanānaṁ pamaddaniṁ. (pts note) | ubbādhikaṁ bahujanappamaddanaṁ → kāriṁ ubbāyikaṁ bahujana-pamaddanam (pts)
„Nie sprach er ein lautes, hartes Wort, beleidigend, zänkisch,
Abāḷhaṁ giraṁ so na bhaṇi pharusaṁ, madhuraṁ bhaṇi susaṁhitaṁ sakhilaṁ.
abāḷhaṁ giraṁ → abāḷhagiraṁ (sya-all) | bāḷhaṁ → abāḷhaṁ (bj: machasaṁ) | Abāḷhaṁ → Bm K abāḷha-. (pts note) | giraṁ → Bm gīraṁ. (pts note) | na → Br omits. (pts note) | na bhaṇi → nabhaṇi (th) susaṁhitaṁ → susahitaṁ (sya-all) | susaṁhitaṁ → susahitaṁ (cck: syā.) | susaṁhitaṁ → susañhitaṁ (bjt)
das schadet, rau ist und Menschen heruntermacht. seine Rede war sanft, hilfreich und höflich.

Manaso piyā hadayagāminiyo, vācā so erayati kaṇṇasukhā;
hadayagāminiyo → hadayaṁgāminiyo (pts) | hadayagāminiyo → hadayaṁ-gāminiyo (pts) so → SS omit. The Sinhalese text which follows seems again hopelessly corrupt. (pts note) | kaṇṇa-sukhā → Sum kaṇṇa-sukhan ti pi pāṭho. (pts note) | kaṇṇasukhā → kaṇṇa-sukhā vācā suciṇṇa-phalam (pts)
Er sprach Worte, die dem Gemüt lieb sind, zu Herzen gehend und dem Ohr gefällig.
Vācāsuciṇṇaphalamanubhavi, saggesu vedayatha puññaphalaṁ.
vācāsuciṇṇaphalamanubhavi → vācā suciṇṇaphalam ānubhavi (pts) | ānubhavi → So Bmr K; SS anubhavaṁ and anubhāvaṁ. (pts note) | vācāsuciṇṇaphalamanubhavi → vācā suciṇṇaphalamanubhavi (bjt, th) vedayatha → vedaya (bj); vedayitha (sya-all); vedayati (?) | vedayatha → vedayati (?) ṭīkā oloketabbā (cck note) | vedayatha → So Sc; Sd vedatta; St vedatthaṁ; Bmr vedayittha; K vedayitha; Sum vedayathāti vedayittha. (pts note) | puññaphalaṁ → puñña-phalaṁ (pts)
Er genoss die Frucht seines guten Verhaltens mit der Sprache, erfuhr die Frucht der guten Taten im Himmel.

Veditvā so sucaritassa phalaṁ, brahmassarattamidhamajjhagamā;
veditvā → viditvā (sya-all) | Veditvā → Bm vedayitvā; K viditvā. (pts note) | phalaṁ → Sd omits. (pts note) brahmassarattamidhamajjhagamā → brahmassarattamidhajjhagamā (bj, sya-all) | idha-m-ajjhagamā → Bm idhajjhāgamā; Br K idhajjhagamā. (pts note) | brahmassarattamidhamajjhagamā → brahma-ssarattam idha-m-ajjhagamā (pts)
Nachdem er diese Frucht erfahren hatte, erlangte er, als er hierher zurückkam, die Stimme Brahmās.
Jivhāssa hoti vipulā puthulā, ādeyyavākyavacano bhavati.
puthulā → thūlā (pts) | thūlā → Bmr K puthulā. (pts note) | jivhāssa → jivhā ssa (pts) ādeyya-vākya-vacano → St adds va. (pts note)
Seine Zunge war lang und breit und seine Rede fesselnd.

Gihinopi ijjhati yathā bhaṇato, atha ce pabbajati so manujo;
Gihino → So Br K; SS Bm gihīno. (pts note) | gihinopi → gihino pi (pts) ce → ce pi (pts) | pi → Bmr K omit. (pts note)
Selbst als Hausbesitzer bringt seine Rede Wohlstand. doch wenn dieser Mann fortzieht
Ādiyantissa vacanaṁ janatā, bahuno bahuṁ subhaṇitaṁ bhaṇato”ti.
ādiyantissa → ādiyantassa (sya-all) | janatā → janakā (sya-all) | ssa → K ādiyantassa. (pts note) | janatā → K janakā. (pts note) | ādiyantissa → ādiyanti ssa (pts) subhaṇitaṁ → susahitaṁ (bj: syā) | bahuno → Sdt bahunnaṁ. (pts note) | bahuṁ → Sdt bahu. (pts note) | bhaṇitaṁ → St bhaṇītaṁ; Bmr K subhaṇitaṁ. (pts note) | subhaṇitaṁ bhaṇatoti → bhaṇitaṁ bhaṇato ti (pts)
und häufig zu den Menschen spricht, werden sie von seinen guten Worten gefesselt.“

30. Sīhahanulakkhaṇaṁ30. Löwenkinn

“Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
samāno → Cp. D. i. 1. 9. (pts note) | yampi → yaṁpi (th) | yampi → yam pi (pts) | manussabhūto → manussa-bhūto (pts)
„Mönche und Nonnen, der Klargewordene wurde in manchen früheren Leben als Mensch wiedergeboren.
samphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato ahosi kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī, nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā ahosi kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ.
ahosi → (bj, sya-all) | ahosi → Bmr K omit. (pts note) | + → dhammavādī (th) | atthasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ (th) | kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī nidhānavatiṁ → kāla-vādī bhūta-vādī attha-vādī dhamma-vādī vinaya-vādī nidhāna-vatiṁ (pts) | atthasaṁhitaṁ → attha-saṁhitaṁ (pts)
Er gab das Unsinnreden auf und redete keinen Unsinn mehr. Seine Worte kamen zur rechten Zeit, waren zutreffend, bedeutsam, im Einklang mit der Lehre und Schulung. Sie waren wertvoll, kamen zur rechten Zeit, waren begründet, treffend und nützlich.
So tassa kammassa kaṭattā …pe…
kaṭattā → katattā (bj); katattā upacitattā (sya-all) | pe → spelled out in full (pts)
Indem er diese Taten verübte, wurde er in einer himmlischen Welt wiedergeboren.
so tato cuto itthattaṁ āgato samāno imaṁ mahāpurisalakkhaṇaṁ paṭilabhati,
mahāpurisalakkhaṇaṁ → mahāpurisa-lakkhaṇaṁ (pts)
Als er zu diesem Ort zurückkam, erlangte er dieses Kennzeichen:
sīhahanu hoti.
sīhahanu → sīha-hanu (pts)
Sein Kinn ist wie das eines Löwen.

So tena lakkhaṇena samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī …pe…
cakkavattī → cakkavatti (sya-all) | sace agāraṁ → saceagāraṁ (bjt)
Da er dieses Kennzeichen besitzt, wird er, wenn er im Haus bleibt, ein Rad-drehender Herrscher werden.
rājā samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er König ist? Appadhaṁsiyo hoti kenaci manussabhūtena paccatthikena paccāmittena.
appadhaṁsiyo → appadhaṁsiko (sya-all, pts) | paccatthikena → paccattatthikena (pts) | Appadhaṁsiko → So SS K Sum-Scd; Bmr apadhaṁsiyo, but appadhaṁsiyo below; Sum-Br appadhaṁsiyo. (pts note) | manussabhūtena paccatthikena → manussa-bhūtena paccattatthikena (pts)
Kein menschlicher Gegner oder Feind kann ihn zerstören.
Rājā samāno idaṁ labhati …pe…Das gewinnt er, wenn er König ist. buddho samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er ein Buddha ist? Appadhaṁsiyo hoti abbhantarehi vā bāhirehi vā paccatthikehi paccāmittehi, rāgena vā dosena vā mohena vā samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasmiṁ.
appadhaṁsiyo → appadhaṁsiko (sya-all, pts)
Kein menschlicher Gegner oder Feind kann ihn zerstören, weder von innen noch von außen – weder Gier, Hass oder Täuschung noch irgendein Asket oder Brahmane oder Gott oder Māra oder Brahmā oder irgendjemand in der Welt kann ihn zerstören.
Buddho samāno idaṁ labhati”.Das gewinnt er, wenn er ein Buddha ist.“ Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Der Buddha sprach diese Sache.

Tatthetaṁ vuccati:
tatthetaṁ → tatth etaṁ (pts)
Dazu wird gesagt:

“Na samphappalāpaṁ na muddhataṁ, avikiṇṇavacanabyappatho ahosi;
samphappalāpaṁ na muddhataṁ → na samphappalāpaṁ na vuccaddhatanti (sya-all); samphappalāpaṁ na abuddhatanti (mr) | na → (bj) | muddhataṁ → abuddhatantiṁ (bj) | muddhataṁ avikiṇṇavacanabyappatho → vuccaddhatanti avikiṇṇavacanabyapatho ca (sya-all) | abuddhatantiṁ → na samphappalāpaṁ na muddhataṁ (bj: machasaṁ) | muddhataṁ → buddhatanti (cck: ka.) | muddhataṁ → Bmr buddhatanti; K vuccaddhatanti. (pts note) avikiṇṇavacanabyappatho → avikiṇṇavacanavyappatho va (pts) | va → Bmr omit; K ca. (pts note) | avikiṇṇavacanabyappatho → avikiṇṇa-vacana-vyappatho va (pts)
„Weder unsinnig noch albern: seine Rede war niemals lose.
Ahitamapi ca apanudi, hitamapi ca bahujanasukhañca abhaṇi.
ahitamapi → ahitam pi (pts) | Ahitam → St asim. (pts note) | apanudi → Sc anupadi; Bmr appanudi. (pts note) hitamapi → hitam pi (pts) | pi → Bmr K api. (pts note) | hitamapi → hitam pi ca bahujana-sukhañ (pts)
Das Nutzlose räumte er aus und sprach zum Nutzen und Glück der Menschen.

Taṁ katvā ito cuto divamupapajji, sukataphalavipākamanubhosi;
katvā → katvāna (sya-all, pts) | katvāna → Bmr katvā. (pts note) | dibbaṁ → Bmr K divam. (pts note) | upapajji → Sdt uppajja; Bmr K upapajji. (pts note) | divamupapajji → dibbaṁ upapajji sukata (pts) sukataphalavipākamanubhosi → sukataphalavipākamanobhosi (sya-all) | anubhosi → K anobhosi. (pts note) | sukataphalavipākamanubhosi → phala-vipākam anubhosi (pts)
Indem er das tat, wurde er von hier aus im Himmel wiedergeboren, wo er die Frucht seiner guten Taten genoss.
Caviya punaridhāgato samāno, dvidugamavaratarahanuttamalattha.
punaridhāgato samāno → punar idh āgato samano (pts) alattha → Sdt atthe; Br alattaṁ. (pts note) | dvidugamavaratarahanuttamalattha → dviduggamavaratarahanuttamalattha (bjt, th) | dvidugamavaratarahanuttamalattha → dvidu-gama-varatara-hanuttam alattha (pts)
Als er dort verschied und hierher zurückkam, erlangte er ein Kinn wie das erlesenste der Tiere.

Rājā hoti suduppadhaṁsiyo, manujindo manujādhipati mahānubhāvo;
suduppadhaṁsiyo → sudduppadhaṁsiyo (th) manujādhipati → manujānādhipati (pts) | manujānādhipati → Bmr K Sum-Br manujādhipati; Sum-Scd manujanādhipatīti manujānam adhipati. (pts note) | manujindo manujādhipati → manuj-indo manujānādhipati (pts)
Er wurde ein König, schwer zu schlagen, ein mächtiger Gebieter, Herrscher über die Menschheit.
Tidivapuravarasamo bhavati, suravarataroriva indo.
Tidiva-pura-vara-samo → So Sc K; Sd tidipuravarasakho; St tidivipurasakho; Bmr tidivasura-. (pts note) suravarataroriva → suravarataro riva (bjt) | suravarataroriva → sura-varataro-r-iva (pts)
Er kam dem Besten in der Stadt des dritten Himmels gleich, wie Indra, der erlesenste der Götter.

Gandhabbāsurayakkharakkhasebhi, surehi na hi bhavati suppadhaṁsiyo;
gandhabbāsurayakkharakkhasebhi → gandhabbāsurayakkharakkhasehi (bj); gandhabbāsurasakkarakkhasehi (pts) | gandhabbāsurayakkharakkhasebhi surehi → gandhabbāsurasakkarakkhasebhi surebhi (sya-all) | Gandhabbāsurayakkharakkhasebhi → surasakkarakkhasebhi (cck: syā.) | gandhabbāsurayakkharakkhasebhi → gandhabbāsura-sakka-rakkhasehi (pts) suppadhaṁsiyo → So Bmr K; Sc sukhappadhamsiyo; Sd sukhaṁsaye; St sudhaṁsayo. (pts note) | surehi → surebhi (th)
Ein solcher wird nicht leicht besiegt von Zentauren, titanen, Geistern, Ungeheuern oder Göttern.
Tathatto yadi bhavati tathāvidho, idha disā ca paṭidisā ca vidisā cā”ti.
bhavati → bhavati gihī (pts) | Tathatto → So Sdt Bm K Sum; Sc tathattā; Br tatattho. (pts note) | gihī → Sd gihi; Bmr K omit. (pts note) | tathāvidho → gihī tathā-vidho (pts) vidisā cāti → vidisācāti samadanta susukkadāṭhā lakkhaṇāni (bj) | paṭidisā → pati disā (sya-all) | disā → So Bmr K. Once more the text seems corrupt. SS read va (ca) tapeti vidisā va disā (St omits va disā). (pts note)
Wenn er solche Art erlangt, erhellt er die Himmelsrichtungen samt den Zwischenräumen.“

31–32. Samadantasusukkadāṭhālakkhaṇāni31.–32. Ebenmäßige weiße Zähne

“Yampi, bhikkhave, tathāgato purimaṁ jātiṁ purimaṁ bhavaṁ purimaṁ niketaṁ pubbe manussabhūto samāno
yampi → yaṁpi (th) | yampi → yam pi (pts) | manussabhūto → manussa-bhūto (pts)
„Mönche und Nonnen, der Klargewordene wurde in manchen früheren Leben als Mensch wiedergeboren.
micchājīvaṁ pahāya sammāājīvena jīvikaṁ kappesi, tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭaukkoṭanavañcananikatisāciyogachedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā paṭivirato ahosi.
micchājīvaṁ → micchāājīvaṁ (bj, sya-all) | tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭaukkoṭanavañcananikatisāciyogachedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā → tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭaukkoṭanavañcananikatisāviyogā chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasāhasākārā (sya-all); tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭaukkoṭanavañcananikatisāciyogā chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasāhasākārā (pts) | sahasākārā → sāhasākārā (cck: sī. syā. pī.) | micchājīvam → Sd micchā-ājīvakaṁ; St K micchā-ājīvam. (pts note) | sammā-ājīvena → St ājīvikaṁ, omitting following jīvikaṁ. (pts note) | jīvikaṁ → Bmr jivitaṁ. (pts note) | kappesi → Cp. D. i. 1. 10. (pts note) | tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭaukkoṭanavañcananikatisāciyogachedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā → tulākūṭa kaṁsakūṭa mānakūṭa ukkoṭana vañcana nikati sāciyoga chedana vadha bandhana viparāmosa ālopa sahasākārā (my) | tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭaukkoṭanavañcananikatisāciyogachedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā → tulākūṭa-kaṁsakūṭa-mānakūṭa-ukkoṭana-vañcananikati-sāciyoga-chedana-vadhabandhana viparāmosa-ālopa-sahasākārā (bjt) | tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭaukkoṭanavañcananikatisāciyogachedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā → tulākūṭa-kaṁsakūṭa-mānakūṭa-ukkoṭana-vañcana-nikati-sāci-yogā chedana-vadha-bandhana-viparāmosa-ālopa-sāhasākārā (pts)
Er gab falschen Lebenserwerb auf und verdiente seinen Unterhalt mit rechtem Lebenserwerb. Er unterließ es, Gewichte, Metalle oder Maße zu fälschen, zu bestechen, zu betrügen, zu täuschen und ein doppeltes Spiel zu spielen, zu verstümmeln, zu morden, zu entführen, zu rauben, zu plündern und Gewalt anzuwenden.
So tassa kammassa kaṭattā upacitattā ussannattā vipulattā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.
kaṭattā → katattā (bj, sya-all, pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt)
Indem er diese Taten verübte, ansammelte, anhäufte und zusammentrug, wurde er, als sein Körper auseinanderbrach, nach dem Tod, an einem guten Ort wiedergeboren, in einer himmlischen Welt.
So tattha aññe deve dasahi ṭhānehi adhigaṇhāti dibbena āyunā dibbena vaṇṇena dibbena sukhena dibbena yasena dibbena ādhipateyyena dibbehi rūpehi dibbehi saddehi dibbehi gandhehi dibbehi rasehi dibbehi phoṭṭhabbehi.
tattha → tassa (sya-all) | dibbena → dibbena yasena dibbena (sya-all) | yasena dibbena ādhipateyyena → adhipateyyena (sya-all)
Da übertraf er die anderen Götter in zehnfacher Hinsicht: in Hinsicht auf himmlische Lebensdauer, himmlische Schönheit, himmlisches Glück, himmlischen Glanz und himmlische Herrschaftsgewalt; und in Hinsicht auf himmlische Bilder, Töne, Gerüche, Geschmäcke und Berührungen.
So tato cuto itthattaṁ āgato samāno imāni dve mahāpurisalakkhaṇāni paṭilabhati, samadanto ca hoti susukkadāṭho ca.
mahāpurisalakkhaṇāni → mahāpurisa-lakkhaṇāni (pts) | samadanto → sama-danto (pts) | susukkadāṭho → susukka-dāṭho (pts)
Als er zu diesem Ort zurückkam, erlangte er diese beiden Kennzeichen: Seine Zähne sind ebenmäßig und von reinstem Weiß.

So tehi lakkhaṇehi samannāgato sace agāraṁ ajjhāvasati, rājā hoti cakkavattī dhammiko dhammarājā cāturanto vijitāvī janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato.
cakkavattī → cakkavatti (sya-all, pts) | janapadatthāvariyappatto → janapadaṭṭhāvariyappatto (sya-all) | dhammarājā → dhamma-rājā (pts) | janapadatthāvariyappatto sattaratanasamannāgato → janapada-tthāvariya-ppatto satta-ratanasamannāgato (pts)
Da er diese Kennzeichen besitzt, wird er, wenn er im Haus bleibt, ein König, ein Rad-drehender Herrscher, ein gerechter und prinzipientreuer König. Seine Oberherrschaft erstreckt sich nach allen vier Seiten, er erreicht Stabilität im Land und besitzt die sieben Juwelen.
Tassimāni satta ratanāni bhavanti, seyyathidaṁ—
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th, pts) | tassimāni → tass imāni (pts)
Diese sieben Juwelen sind
cakkaratanaṁ hatthiratanaṁ assaratanaṁ maṇiratanaṁ itthiratanaṁ gahapatiratanaṁ pariṇāyakaratanameva sattamaṁ.
pariṇāyakaratanameva → parināyakaratanameva (bj) | itthiratanaṁ → itthīratanaṁ (sya-all) | cakkaratanaṁ hatthiratanaṁ assaratanaṁ maṇiratanaṁ itthiratanaṁ gahapatiratanaṁ pariṇāyakaratanameva → cakka-ratanaṁ hatthi-ratanaṁ assa-ratanaṁ maṇi ratanaṁ itthi-ratanaṁ gahapati-ratanaṁ pariṇāyakaratanam eva (pts)
das Rad, der Elefant, das Pferd, der Edelstein, die Frau, der Hausbesitzer und der Befehlshaber als siebtes Juwel.
Parosahassaṁ kho panassa puttā bhavanti sūrā vīraṅgarūpā parasenappamaddanā.
parosahassaṁ → paro sahassaṁ (pts) | panassa → pan assa (pts) | vīraṅgarūpā parasenappamaddanā → vīr-aṅga-rūpā parasena-ppamaddanā (pts)
Er hat über tausend Söhne, wacker und heldenhaft, die die Heere seiner Feinde zermalmen.
So imaṁ pathaviṁ sāgarapariyantaṁ akhilamanimittamakaṇṭakaṁ iddhaṁ phītaṁ khemaṁ sivaṁ nirabbudaṁ adaṇḍena asatthena dhammena abhivijiya ajjhāvasati.
pathaviṁ → paṭhaviṁ (bj, sya-all, pts) | akhilamanimittamakaṇṭakaṁ → akhīlamanimittamakaṇṭakaṁ (bj, sya-all) | dhammena → dhammena samena (bj, sya-all) | sāgara-pariyantaṁ → Sc inserts adaṇḍena, omitting it below. (pts note) | akhilam → Sd acalam; St amalam. (pts note) | akaṇṭakam → Sd akaṇṭhakaṁ; Bmr akaṇḍakaṁ. (pts note) | sivaṁ → Sd sīvaṁ. (pts note) | nirabbudaṁ → St nirābbudaṁ; Bmr nirabbūdaṁ. (pts note) | akhilamanimittamakaṇṭakaṁ → akhīlaṁ animittaṁ akaṇṭakaṁ (th) | pathaviṁ sāgarapariyantaṁ akhilamanimittamakaṇṭakaṁ → paṭhaviṁ sāgara-pariyantaṁ akhilam animittam akaṇṭakam (pts)
Wenn er dieses vom Meer umspülte Land erobert hat, herrscht er nach Prinzip, ohne Stock oder Schwert. Sein Reich wird nicht von Räubern bedrängt, ist erfolgreich und blühend, sicher, gesegnet und frei von Landplagen.
Rājā samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er König ist? Suciparivāro hoti sucissa honti parivārā brāhmaṇagahapatikā negamajānapadā gaṇakamahāmattā anīkaṭṭhā dovārikā amaccā pārisajjā rājāno bhogiyā kumārā.
sucissa → sucīssa (bj) | negamajānapadā gaṇakamahāmattā → negamā jānapadā gaṇakā mahāmattā (bj) | bhogiyā → bhogikā (sya-all) | ssa → St sucāssa, and below. (pts note) | parivārā → Sdt omit, and below. (pts note) | suciparivāro → suci-parivāro (pts) | sucissa → suci ssa (pts) | brāhmaṇagahapatikā negamajānapadā gaṇakamahāmattā → brāhmaṇa-gahapatikā negama-jānapadā gaṇaka-mahāmattā (pts)
Seine Gefolgschaft von Brahmanen und Hausbesitzern, von Menschen aus Stadt und Land, Schatzmeistern, Offizieren, Wachleuten, Ministern, Räten, Herrschern, Nutznießern von Steuern und Prinzen – diese Gefolgschaft ist rein.
Rājā samāno idaṁ labhati.Das gewinnt er, wenn er König ist.

Sace kho pana agārasmā anagāriyaṁ pabbajati, arahaṁ hoti sammāsambuddho loke vivaṭṭacchado.
vivaṭṭacchado → vivattacchado (bj, pts) | anagāriyaṁ → anāgāriyaṁ (sya-all) | vivaṭṭacchado → vivaṭacchado (th) | sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts) | vivaṭṭacchado → vivatta-cchaddo (pts)
Doch wenn er aus dem Haus fortzieht ins hauslose Leben, wird er ein Vollendeter, ein vollkommen erwachter Buddha, der den Schleier von der Welt abstreift.
Buddho samāno kiṁ labhati?Und was gewinnt er, wenn er ein Buddha ist? Suciparivāro hoti, sucissa honti parivārā, bhikkhū bhikkhuniyo upāsakā upāsikāyo devā manussā asurā nāgā gandhabbā.
suciparivāro → suci-parivāro (pts) | sucissa → suci ssa (pts)
Seine Gefolgschaft von Mönchen und Nonnen, Laienanhängern und Laienanhängerinnen, Göttern, Menschen, Titanen, Drachen und Zentauren – diese Gefolgschaft ist rein.
Buddho samāno idaṁ labhati”.Das gewinnt er, wenn er ein Buddha ist.“ Etamatthaṁ bhagavā avoca.
etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
Der Buddha sprach diese Sache.

Tatthetaṁ vuccati:
tatthetaṁ → tatth etaṁ (pts)
Dazu wird gesagt:

“Micchājīvañca avassaji samena vuttiṁ, sucinā so janayittha dhammikena;
avassaji → Sdt avassajī. (pts note) | vuttiṁ → SS vutti. (pts note) | micchājīvañca → micchājīvañ ca (pts) dhammikena → Sdt dhammiko na. (pts note)
„Er gab falschen Lebenserwerb auf und schuf eine Lebensweise, die richtig, rein und gerecht ist.
Ahitamapi ca apanudi, hitamapi ca bahujanasukhañca acari.
apanudi → apānudi (bj) | ahitamapi → ahitam pi (pts) | apānudi → apanudi (bj: machasaṁ) acari → ācari (bj, pts1ed) | hitamapi → hitam pi (pts) | ācari → acari (bj: machasaṁ) | hitam → Sc apanuditahitaṁ; Sd apanudīhītaṁ; St apanuduhitaṁ. (pts note) | pi → -1 Bmr K api. (pts note) | ācari → Bmr K acari. (pts note)
Das Nutzlose räumte er aus und lebte zum Nutzen und Glück der Menschen.

Sagge vedayati naro sukhapphalāni, karitvā nipuṇebhi vidūhi sabbhi;
sukhapphalāni → suphalāni (sya-all) | sukha-pphalāni → So Sc; Sd ppamānaṁ; St pamā; Bmr sukhaphalāni; K suphalāni. (pts note) nipuṇebhi → nipuṇehi (bj) | vidūhi → vidūbhi (sya-all) | nipuṇebhi vidūhi sabbhi → nipuṇehi viduhi samabhi (pts) | nipuṇehi → Sdt nipunohi; Bmr K nipuṇebhi. (pts note) | viduhi → Bm K vidūbhi; Br vidūhi. (pts note)
Nachdem er getan hatte, was von Scharfsinnigen, Weisen und Redlichen gepriesen wird, erfuhr dieser Mann die Frucht im Himmel.
Vaṇṇitāni tidivapuravarasamo, abhiramati ratikhiḍḍāsamaṅgī.
tidivapuravarasamo → tidiva-pura-vara-samo (pts) ratikhiḍḍāsamaṅgī → rati-khiḍḍā-samaṅgī (pts)
Dem Besten im dritten Himmel kam er gleich und vergnügte sich mit Freuden und Spiel.

Laddhāna mānusakaṁ bhavaṁ tato, cavitvāna sukataphalavipākaṁ;
Laddhāna → laddhā (bj) | laddhāna → laddhānaṁ (cck) | laddhāna mānusakaṁ → aladdhā na manussakaṁ (sya-all) | laddhā → laddhānaṁ (bj: machasaṁ) | Laddhā → K aladdhā; Bmr K add na. (pts note) | mānusakaṁ → Sd mānusaka; St manusakaṁ; Bmr mānuss-; K manuss-. (pts note) | bhavaṁ → Sc bhāvaṁ. (pts note) cavitvāna sukataphalavipākaṁ sesakena → caviya puna sukataphalavipākasesakena (sya-all) | cavitvāna sukataphalavipākaṁ → caviya na sukataphalavipāka (pts) | cavitvā → vacitvāna (bj: machasaṁ) | caviya → So K; Sc caviyā; Sdt viya; Bmr cavitvā. (pts note) | na → K puna. (pts note) | sukata-phala-vipāka- → Bmr vipākaṁ. (pts note) | cavitvāna sukataphalavipākaṁ → caviya na sukata-phala-vipāka (pts)
Von dort kam er zurück zu einem Leben als Mensch. durch den Rest der Frucht der guten Taten, der reif wird,
Sesakena paṭilabhati lapanajaṁ, samamapi sucisusukkaṁ.
sesakena → sukataphalavipākasesakena (th) samamapi sucisusukkaṁ → suci ca suvisuddhasusukkaṁ. (sya-all); suvisuddhaṁ suvisukkaṁ. (pts1ed) | sucisusukkaṁ → suci ca suvisuddhasusukkaṁ (sya-all) | samamapi sucisusukkaṁ → samam api suvisuddhaṁ suvisukkaṁ (pts) | susukkaṁ → laddhāna manusasakaṁ bhavaṁ tato caviya puna, sukata, phalavipāka, ye sakena paṭilabhati lapanajaṁ sammapi suci ca suvisuddha susukakaṁ (bj: syā) | sucisusukkaṁ → laddhāna manussakaṁ bhavaṁ tato caviya, puna sukataphalavipākasesakena; paṭilabhati lapanajaṁ samamapi, suci ca suvisuddhasusukkaṁ (cck: syā.) | suvisukkaṁ → -16 So Sc; Sdt suvisuddha-; Bmr sucisusukkaṁ; K sucimasuci ca sucisuddhasusukkaṁ. (pts note) | sucisusukkaṁ → suci susukkaṁ (bjt)
erlangte er Zähne, die ebenmäßig sind, schimmernd, hell und weiß.

Taṁ veyyañjanikā samāgatā bahavo, byākaṁsu nipuṇasammatā manujā;
nipuṇasammatā → nipuṇā sammatā (sya-all) | byākaṁsu nipuṇasammatā manujā → vyākaṁsu nipuṇa sammatā manuj-indā suci-jana-parivāra (pts)
Viele Wahrsager, die als scharfsinnige Männer galten, versammelten sich und sagten über ihn voraus:
Sucijanaparivāragaṇo bhavati, dijasamasukkasucisobhanadanto.
sucijanaparivāragaṇo → gano (pts) dijasamasukkasucisobhanadanto → dijāsamasukkasucisobhanadanto (pts) | dijasamasukkasucisobhanadanto → dijā-sama-sukka-suci-sobhana-danto (pts)
‚Mit zweimal-geborenen Zähnen so ebenmäßig, so weiß, so rein und hell wird seine Gefolgschaft so rein sein.

Rañño hoti bahujano, suciparivāro mahatiṁ mahiṁ anusāsato;
anusāsato → anusāsako (bj) | mahatiṁ mahiṁ anusāsato → mahatimaṁ mahimanusāsato ca (sya-all) | anusāsato → So Sc K; Sdt anusāsatā; Bmr anusāsako; K adds ca. (pts note)
Als König wird sein Volk rein sein, wenn er herrscht, nachdem er diese weite Erde erobert hat.
Pasayha na ca janapadatudanaṁ, hitamapi ca bahujanasukhañca caranti.
janapada-tudanaṁ → So Bmr Sum-Br; Sc janapadatunā; Sd napadatudanā; St Sum-Scd jaṇapadatudanā. (pts note) | janapadatudanaṁ → janapada-tudanaṁ hitam (pts) bahujanasukhañca → bahujanasukhaṁ (sya-all, pts) | hitamapi → hitam pi (pts) | pi → Bmr K api. (pts note) | bahujana-sukhaṁ → Bmr add ca. (pts note)
Sie werden dem Land nicht schaden, sondern zum Nutzen und Glück der Menschen leben.

Atha ce pabbajati bhavati vipāpo, samaṇo samitarajo vivaṭṭacchado;
ce → Br kho ca. Sdt add pi. (pts note) | bhavati → Br omits. (pts note) | vipāpo → So Bmr K Sum; Sc ca; Sd ca pāpo samāno; St ca pāpo samano. (pts note) vivaṭṭacchado → vivattachaddo (bj, pts) | samita-rajo → So Bmr K; Sc saṭarajo; Sd samīkajarājo; St samitarājo. (pts note) | vivaṭṭacchado → vivaṭacchado (th) | samitarajo vivaṭṭacchado → samita-rajo vivatta-cchaddo (pts)
Doch wenn er fortzieht, wird er ein Asket sein ohne Fehl, die Leidenschaften besänftigt, den Schleier abgestreift.
Vigatadarathakilamatho, imamapi ca paramapi ca passati lokaṁ.
vigatadarathakilamatho → vigata-daratha-kilamatho imam (pts) imamapi ca paramapi ca → paraṁpi paramaṁpi ca (sya-all); imampi ca parampi ca (pts1ed) | imamapi → imampi (bj, sya-all, pts) | paramapi → paraṁpi paramaṁpi (sya-all); param pi (pts) | ca → imamaji ca paramathi ca (bj: PTS); parampi parampi ca (bj: syā) | ca → imampi ca parampi ca (cck: pī.); paraṁpi paramaṁpi ca (cck: syā.) | imamapi → imaṁpi (th)
Nicht abgeschlagen und erschöpft, sieht er diese und jene Welt.

Tassovādakarā bahugihī ca pabbajitā ca, asuciṁ garahitaṁ dhunanti pāpaṁ;
bahugihī → bahū gihī (bj) | tassovādakarā bahugihī → tass ovāda-karā bahu-gihī (pts) ti → tassovādakarā bahugihī ca, | asuciṁ garahitaṁ → asucigarahitaṁ (bj) | garahitaṁ → vigarahitaṁ (pts) | asucigarahitaṁ → asuciṁ garahitaṁ (bj: machasaṁ) | vigarahitaṁ → So SS; Bmr asucigarahitaṁ; K asuci vigarahita. (pts note) | dhunanti → Sd dhutanti; K puna. (pts note)
Wer seiner Unterweisung folgt, ob Laie oder hauslos, schüttelt die Bosheit ab, die unrein und tadelnswert ist.
Sa hi sucibhi parivuto bhavati, malakhilakalikilese panudehī”ti.
sucibhi → sucībhi (sya-all) | sucibhi parivuto → suciparivuto (pts) | sucibhi parivuto → suci-parivuto (pts) malakhilakalikilese panudehīti → malakhilakalikilesepanudebhīti (sya-all) | panudehī’’ti → tassovādakarā bahugihī ca, pabbajitā ca asucivigarahita; panudipāpassa hi sucibhiparivuto, bhavati malakhilakakilese panudeti (cck: syā.) | malakhilakalikilese panudehīti → malakhīlakalikilese panudetī (bjt) | malakhilakalikilese panudehīti → mala-khila (pts)
Von reinen Menschen ist er umgeben, die Flecken, Versteinerung, Frevel und Unreinheit beseitigen.‘“

Idamavoca bhagavā.
idamavoca bhagavā → kali (pts)
Das sagte der Buddha.
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
ti → tassovādakarā bahugihī ca, pabbajito ca asucivigarahita (bj: panudi pāpassa hi sucihi parivuto, bhavati malakhilaka kilese panudeti – syā) | panudetīti → So Bmr; SS Sum-Scd nudehīti; K panudebhīti. K inserts Idam avoca Bhagavā. Attamanā te bhikkhū Bhagavato bhāsitaṁ abhinandun ti. (pts note)
Zufrieden begrüßten die Mönche und Nonnen die Worte des Buddha.

Lakkhaṇasuttaṁ niṭṭhitaṁ sattamaṁ.
sattamaṁ → (pts) | Niṭṭhitaṁ → So SS; Bmr Lakkhaṇa-Suttantaṁ Sattamaṁ; K Lakkhaṇa-Vibhāgi nāma Suttantaṁ Sattamaṁ Samattaṁ. (pts note)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย