Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Dīgha Nikāya 29Lange Lehrreden 29

PāsādikasuttaEine beeindruckende Lehrrede

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati vedhaññā nāma sakyā, tesaṁ ambavane pāsāde.
pāsāde → pāsāde nigaṇṭhanātaputtakālakiriyā (bj); pāsāde nigaṇṭhanāṭaputtakālaṅkiriyā (cck) | sakkesu → sakyesu (sya-all) | Sakyā → -1 Sd (corrected) Vedhaññānaṁ nāma Sakyānaṁ. (pts note)
Einmal hielt sich der Buddha im Land der Sakyer in einem Pfahlbau-Langhaus in einem Mangowäldchen auf, das diesen Sakyern mit Namen Vedhaññā gehörte.

Nigaṇṭhanāṭaputtakālaṅkiriyā

Tena kho pana samayena nigaṇṭho nāṭaputto pāvāyaṁ adhunākālaṅkato hoti.
nāṭaputto → nātaputto (bj); nāthaputto (pts1ed) | adhunākālaṅkato → adhunā kālakato (bj, sya-all, pts) | nāṭaputto → nāthaputto (pts) | nātaputto → nāṭaputto (bj: machasaṁ) | nāṭaputto → nāthaputto (cck: sī. pī.) | Nāthaputto → So SS: Bmr K Nāṭa-, and below. Cp. D. xxxiii. 1. 6. (pts note) | + → nigaṇṭhanātaputtakālakiriyā (bjt) | + → nigaṇṭhanāṭaputtakālaṁkiriyā (ms2005)
Nun war da gerade kürzlich der Jaina-Asket aus dem Stamm Ñātika in Pāvā verstorben.
Tassa kālaṅkiriyāya bhinnā nigaṇṭhā dvedhikajātā bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti:
kālaṅkiriyāya → kālakiriyāya (bj, sya-all, pts) | vitudantā → vitūdantā (pts) | vitūdantā → So St (and Childers); Scd Bmr K Sum vitud. (pts note) | kālaṅkiriyāya → kālaṁkiriyāya (ms2005) | bhaṇḍanajātā kalahajātā → bhaṇḍana-jātā kalaha-jātā (pts) | mukhasattīhi vitudantā → mukha-sattīhi vitūdantā (pts)
Nach seinem Tod gab es eine Spaltung unter den Jaina-Asketen, es bildeten sich zwei Splittergruppen, die uneins waren, zankten, stritten und einander fortwährend mit scharfen Worten verletzten:

“na tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāsi, ahaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānāmi, kiṁ tvaṁ imaṁ dhammavinayaṁ ājānissasi? Micchāpaṭipanno tvamasi, ahamasmi sammāpaṭipanno. Sahitaṁ me, asahitaṁ te. Purevacanīyaṁ pacchā avaca, pacchāvacanīyaṁ pure avaca. Adhiciṇṇaṁ te viparāvattaṁ, āropito te vādo, niggahito tvamasi, cara vādappamokkhāya, nibbeṭhehi vā sace pahosī”ti.
adhiciṇṇaṁ te → aviciṇṇante (bj) | avaca pacchāvacanīyaṁ → avacaha pacchā vacanīyaṁ (sya-all) | niggahito tvamasi cara vādappamokkhāya → niggahitosi paravādappamokkhāya (sya-all) | adhiciṇṇaṁ → aviciṇṇan (pts) | niggahito tvamasi → niggahīto si (pts) | -Aviciṇṇan → So SS Sum; Bmr K adhiciṇṇan; D. i. 1.18 aviciṇṇan. (pts note) | niggahīto → So SS; Bmr K niggahito. (pts note) | sahitaṁ me asahitaṁ te purevacanīyaṁ → sahitamme asahitante pure vacanīyaṁ (bjt) | sahitaṁ me asahitaṁ te purevacanīyaṁ → sahitamme asahitante pure vacanīyaṁ pacchā avacaha (th) | adhiciṇṇaṁ te → adhiciṇṇante (th) | dhammavinayaṁ → dhamma-vinayaṁ (pts) | micchāpaṭipanno tvamasi ahamasmi sammāpaṭipanno sahitaṁ → micchā-paṭipanno tvam asi aham asmi sammā-paṭipanno sahitam (pts) | asahitaṁ → asahitan (pts) | purevacanīyaṁ → pure vacanīyaṁ (pts)
„Du verstehst diese Lehre und Schulung nicht. Ich verstehe diese Lehre und Schulung. Was, du verstehst diese Lehre und Schulung? Du übst falsch. Ich übe richtig. Ich bleibe beim Thema, du nicht. Was zuerst gesagt werden soll, hast du zuletzt gesagt. Was zuletzt gesagt werden soll, hast du zuerst gesagt. Was du dir so gut ausgedacht hast, ist entkräftet. Deine Doktrin ist widerlegt. Auf, rette deine Doktrin! Du steckst in der Falle; befreie dich daraus – wenn du kannst!“

Vadhoyeva kho maññe nigaṇṭhesu nāṭaputtiyesu vattati.
Vadhoyeva kho → vadhoyeveko (mr) | vattati → anuvattati (sya-all, mr) | nāṭaputtiyesu vattati yepi → nātaputtiyesu anuvattati ye pi (bj) | kho → ko (sya-all) | nāṭaputtiyesu → nāthaputtiyesu (pts) | kho → vadho yeveko (bj: kām) | kho → vadhoyeveko (cck: ka.) | vattati → anuvattati (cck: syā. ka.) | kho → Bmr K ko. (pts note) | vattati → So SS; Bmr K anuvattati. (pts note) | vadhoyeva → vadho yeva (bjt, pts)
Man konnte glauben, unter den Jaina-Asketen gebe es nur Gemetzel.
Yepi nigaṇṭhassa nāṭaputtassa sāvakā gihī odātavasanā, tepi nigaṇṭhesu nāṭaputtiyesu nibbinnarūpā virattarūpā paṭivānarūpā, yathā taṁ durakkhāte dhammavinaye duppavedite aniyyānike anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite bhinnathūpe appaṭisaraṇe.
tepi → te tesu (mr) | nibbinnarūpā → nibiṇṇarūpā (pts1ed); nibbindarūpā (mr) | nāṭaputtassa → nātaputtassa (bj); nāthaputtassa (pts) | tepi → te tesu (bj) | nāṭaputtiyesu → nātaputtiyesu (bj) | durakkhāte → durākkhāte (sya-all) | nāṭaputtiyesu nibbinnarūpā → nāthaputtiyesu nibbiṇṇarūpā (pts) | tepi → te tesu (cck: ka.) | nibbinnarūpā → nibbindarūpā (cck: ka.) | pi → Bmr tesu. (pts note) | Nigaṇṭhesu → SS Nigaṇṭhiyesu. (pts note) | durakkhāte → So SS; Bmr durākkhāte; K durākhāte. (pts note) | aniyyānike → Sc always anīyy-; St anīy-. (pts note) | yepi → ye pi (bjt, pts) | odātavasanā tepi → odāta-vasanā te pi (pts) | nāṭaputtiyesu nibbinnarūpā virattarūpā paṭivānarūpā → nāthaputtiyesu nibbiṇṇarūpā viratta-rūpā paṭivāna-rūpā (pts) | dhammavinaye → dhamma-vinaye (pts) | asammāsambuddhappavedite bhinnathūpe → asammā-sambuddha ppavedite bhinna-thūpe (pts)
Und die weiß gekleideten Laienschüler des Jaina Ñātika waren ernüchtert, schockiert und enttäuscht von den Jaina-Asketen. Und ebenso waren sie von einer Lehre und Schulung enttäuscht, die so schlecht erklärt und vorgelegt war, die nicht mündig machte, nicht zum Frieden führte, nicht von einem vollkommen erwachten Buddha verkündet war; ihr Denkmal war zerbrochen, und sie hatten keine Zuflucht.

Atha kho cundo samaṇuddeso pāvāyaṁ vassaṁvuṭṭho yena sāmagāmo, yenāyasmā ānando tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho cundo samaṇuddeso āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
vassaṁvuṭṭho → vassaṁ vuttho (bj, sya-all, pts1ed) | vassaṁvuṭṭho → vassaṁ vuttho (pts) | vuttho → massaṁ vuṭṭho (bj: machasaṁ) | vassaṁvuṭṭho → vassaṁvuttho (cck: sī. syā. pī.) | atha kho → athakho (th) | yenāyasmā → yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Und der Novize Cunda ging, nachdem er seinen Regenzeitaufenthalt in der Nähe von Pāvā abgeschlossen hatte, zum Ehrwürdigen Ānanda beim Dorf Sāma. Er verbeugte sich, setzte sich zur Seite hin und sagte zu Ānanda:
“nigaṇṭho, bhante, nāṭaputto pāvāyaṁ adhunākālaṅkato.
nāṭaputto → nātaputto (bj); nāthaputto (pts) | adhunākālaṅkato → adhunā kālakato (bj, sya-all, pts)
„Herr, der Jaina-Asket aus dem Stamm Ñātika ist kürzlich in Pāvā verstorben.
Tassa kālaṅkiriyāya bhinnā nigaṇṭhā dvedhikajātā …pe… bhinnathūpe appaṭisaraṇe”ti.
kālaṅkiriyāya → kālakiriyāya (bj, sya-all, pts) | pe → So Bmr K; SS repeat the whole. (pts note) | kālaṅkiriyāya → kālaṁkiriyāya (ms2005) | dvedhikajātā → dvedhika-jātā (pts) | bhinnathūpe appaṭisaraṇeti → bhinna-thūpe appaṭisaraṇe ti (pts)
Nach seinem Tod gab es eine Spaltung unter den Jaina-Asketen …“

Evaṁ vutte, āyasmā ānando cundaṁ samaṇuddesaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Ānanda antwortete ihm:
“atthi kho idaṁ, āvuso cunda, kathāpābhataṁ bhagavantaṁ dassanāya.
kathāpābhataṁ → kathā-pābhataṁ (pts)
„Geehrter Cunda, wir sollten wegen dieser Sache den Buddha sehen.
Āyāmāvuso cunda, yena bhagavā tenupasaṅkamissāma; upasaṅkamitvā etamatthaṁ bhagavato ārocessāmā”ti.
bhagavato ārocessāmā”ti → āroceyyāmāti (sya-all) | ārocessāmāti → āroceyyāmāti (sya-all) | ārocessāmā’ti → āroceyyāmā (bj: syā) | ārocessāmā’’ti → āroceyyāmāti (cck: syā.) | tenupasaṅkamissāma → tenupasaṁkamissāma (bjt) | āyāmāvuso → āyām āvuso (pts) | tenupasaṅkamissāma upasaṅkamitvā etamatthaṁ → ten upasaṁkamissāma upasaṁkamitvā etam atthaṁ (pts)
Komm, lass uns zum Buddha gehen und ihm darüber berichten.“

“Evaṁ, bhante”ti kho cundo samaṇuddeso āyasmato ānandassa paccassosi.
bhanteti → bhante ti (pts)
„Ja, Herr“, antwortete Cunda.

Atha kho āyasmā ca ānando cundo ca samaṇuddeso yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca:
upasaṁkamiṁsu → Scd upasaṁkami. (pts note) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts) | bhagavantaṁ etadavoca → bhagavantam etad avoca (pts)
Darauf gingen Ānanda und Cunda zum Buddha, verbeugten sich, setzten sich zur Seite hin, und der Ehrwürdige Ānanda berichtete ihm, was vorgefallen war.
“ayaṁ, bhante, cundo samaṇuddeso evamāha, ‘nigaṇṭho, bhante, nāṭaputto pāvāyaṁ adhunākālaṅkato,
nāṭaputto → nātaputto (bj) | adhunākālaṅkato → adhunā kālakato (bj, sya-all, pts) | bhante nāṭaputto → nāthaputto (pts) | evamāha → evam āha (pts)
tassa kālaṅkiriyāya bhinnā nigaṇṭhā …pe… bhinnathūpe appaṭisaraṇe’”ti.
kālaṅkiriyāya → kālakiriyāya (bj, sya-all, pts) | nigaṇṭhā → nigaṇṭhā dvedhikajātā (bj, pts) | appaṭisaraṇeti → appaṭisaraṇeti asammā sambuddhappavedita dhammavinayo (bj) | + → evañhetaṁ (th) | kālaṅkiriyāya → kālaṁkiriyāya (ms2005) | + → dvedhika-jātā (pts) | bhinnathūpe appaṭisaraṇeti → bhinna-thūpe appaṭisaraṇe ti (pts)

1. Asammāsambuddhappaveditadhammavinaya1. Die Lehre und Schulung eines Nicht-Erwachten

“Evaṁ hetaṁ, cunda, hoti durakkhāte dhammavinaye duppavedite aniyyānike anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite.
cunda → cunda asammāsambuddhappavedite dhammavinaye (bj) | durakkhāte → durākkhāte (sya-all) | hetaṁ → h etaṁ (pts) | dhammavinaye → dhamma-vinaye (pts) | anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite → anupasama-saṁvattanike asammāsambuddha-ppavedite (pts)
„Das geschieht, Cunda, wenn eine Lehre und Schulung schlecht erklärt und vorgelegt ist, wenn sie nicht mündig macht, nicht zum Frieden führt, nicht von einem vollkommen erwachten Buddha verkündet ist.

Idha, cunda, satthā ca hoti asammāsambuddho, dhammo ca durakkhāto duppavedito aniyyāniko anupasamasaṁvattaniko asammāsambuddhappavedito,
asammāsambuddhappavedito → asmmāsambuddhappavedito (bj) | durakkhāto → durākkhāto (sya-all) | asammāsambuddho → asammā-sambuddho (pts) | asammāsambuddhappavedito → asammāsambuddha-ppavedito (pts)
Da ist ein Lehrer nicht erwacht, und die Lehre ist schlecht erklärt und vorgelegt, sie macht nicht mündig, führt nicht zum Frieden, ist nicht von einem vollkommen erwachten Buddha verkündet.
sāvako ca tasmiṁ dhamme na dhammānudhammappaṭipanno viharati na sāmīcippaṭipanno na anudhammacārī, vokkamma ca tamhā dhammā vattati.
anudhammacārī → anudhammacāri (pts) | ca → So Bmr K; SS omit. Cp. 6. (pts note) | sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt, th) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhammapaṭipanno (th) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhamma paṭipanno (pts) | sāmīcippaṭipanno → sāmīci-paṭipanno (pts) | anudhammacārī → anudhamma-cāri (pts)
Ein Schüler in dieser Lehre übt nicht im Einklang mit der Lehre, übt nicht, indem er diesem Vorgehen richtig folgt, lebt nicht im Einklang mit der Lehre. Er fährt fort, indem er sich von der Anleitung des Lehrers abwendet.
So evamassa vacanīyo:
evamassa → evam assa (pts)
Ihm sollt ihr sagen:
‘tassa te, āvuso, lābhā, tassa te suladdhaṁ,‚Du hast Glück, Geehrter, so großes Glück! satthā ca te asammāsambuddho, dhammo ca durakkhāto duppavedito aniyyāniko anupasamasaṁvattaniko asammāsambuddhappavedito.
durakkhāto → durākkhāto (sya-all) | anupasamasaṁvattaniko asammāsambuddhappavedito → anupasama-saṁvattaniko asammāsambuddha-ppavedito (pts)
Denn dein Lehrer ist nicht erwacht, und seine Lehre ist schlecht erklärt und vorgelegt, sie macht nicht mündig, führt nicht zum Frieden, ist nicht von einem vollkommen erwachten Buddha verkündet.
Tvañca tasmiṁ dhamme na dhammānudhammappaṭipanno viharasi, na sāmīcippaṭipanno, na anudhammacārī, vokkamma ca tamhā dhammā vattasī’ti.
tvañ → Sc sāvako corrected to taṁ; Br tañ, and below. (pts note) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhammapaṭipanno (bjt, th, pts) | sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt, th) | tvañca → tvañ ca (pts) | sāmīcippaṭipanno → sāmīci-paṭipanno (pts)
Aber du übst nicht im Einklang mit der Lehre, übst nicht, indem du diesem Vorgehen richtig folgst, lebst nicht im Einklang mit der Lehre. Du fährst fort, indem du dich von der Anleitung des Lehrers abwendest.‘
Iti kho, cunda, satthāpi tattha gārayho, dhammopi tattha gārayho, sāvako ca tattha evaṁ pāsaṁso.
satthāpi → satthā pi (bjt, pts) | dhammopi → dhammo pi (pts)
In einem solchen Fall sind der Lehrer und die Lehre zu tadeln, aber der Schüler verdient Lob.
Yo kho, cunda, evarūpaṁ sāvakaṁ evaṁ vadeyya:Angenommen, jemand sagte zu einem solchen Schüler: ‘etāyasmā tathā paṭipajjatu, yathā te satthārā dhammo desito paññatto’ti.
etāyasmā → et āyasmā (pts) | paññattoti → paññatto ti (pts)
‚Komm, Ehrwürdiger, übe, wie es von deinem Lehrer gelehrt und gezeigt wurde.‘
Yo ca samādapeti, yañca samādapeti, yo ca samādapito tathattāya paṭipajjati. Sabbe te bahuṁ apuññaṁ pasavanti.
samādapeti → samādāpeti (cck: sī. ṭṭha.) | samādapito → samādāpito (cck: sī. ṭṭha.) | ca → Br adds taṁ. (pts note) | samādapeti → -4 Sc omits. (pts note) | tathattāya → Sd tathāttāya; Bmr tathatthāya, and below. (pts note) | yañca → yañ ca (pts)
Derjenige, der jemandem dazu rät, derjenige, dem dazu geraten wird, und derjenige, der danach übt, sie alle fließen über von viel Verderben.
Taṁ kissa hetu?
pe → spelled out in full (th)
Warum ist das so?
Evaṁ hetaṁ, cunda, hoti durakkhāte dhammavinaye duppavedite aniyyānike anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite.
durakkhāte → durākkhāte (sya-all) | hetaṁ → h etaṁ (pts) | dhammavinaye → dhamma-vinaye (pts) | anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite → anupasama-saṁvattanike asammāsambuddha-ppavedite (pts)
Weil diese Lehre und Schulung schlecht erklärt und vorgelegt ist, weil sie nicht mündig macht, nicht zum Frieden führt, nicht von einem vollkommen erwachten Buddha verkündet ist.

Idha pana, cunda, satthā ca hoti asammāsambuddho, dhammo ca durakkhāto duppavedito aniyyāniko anupasamasaṁvattaniko asammāsambuddhappavedito,
durakkhāto → durākkhāto (sya-all) | asammāsambuddho → asammā-sambuddho (pts) | asammāsambuddhappavedito → asammāsambuddha-ppavedito (pts)
Dann ist da ein Lehrer nicht erwacht, und die Lehre ist schlecht erklärt und vorgelegt, sie macht nicht mündig, führt nicht zum Frieden, ist nicht von einem vollkommen erwachten Buddha verkündet.
sāvako ca tasmiṁ dhamme dhammānudhammappaṭipanno viharati sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, samādāya taṁ dhammaṁ vattati.
vattati → pavattati (sya-all) | dhammaṁ → -6 So Bmr K; SS dhammaṁ taṁ. (pts note) | vattati → So SS Bmr; K pavattati. (pts note) | sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhamma-paṭipanno (pts) | sāmīcippaṭipanno anudhammacārī → sāmīci-paṭipanno anudhamma-cārī (pts)
Ein Schüler in dieser Lehre übt im Einklang mit der Lehre, übt, indem er diesem Vorgehen richtig folgt, lebt im Einklang mit der Lehre. Er fährt fort, indem er diese Lehre aufnimmt.
So evamassa vacanīyo:
evamassa → evam assa (pts)
Ihm sollt ihr sagen:
‘tassa te, āvuso, alābhā, tassa te dulladdhaṁ, satthā ca te asammāsambuddho, dhammo ca durakkhāto duppavedito aniyyāniko anupasamasaṁvattaniko asammāsambuddhappavedito.
durakkhāto → durākkhāto (sya-all) | anupasamasaṁvattaniko asammāsambuddhappavedito → anupasama-saṁvattaniko asammāsambuddha-ppavedito (pts)
‚Es ist dein Pech, Geehrter, dein Missgeschick! Denn dein Lehrer ist nicht erwacht, und seine Lehre ist schlecht erklärt und vorgelegt, sie macht nicht mündig, führt nicht zum Frieden, ist nicht von einem vollkommen erwachten Buddha verkündet.
Tvañca tasmiṁ dhamme dhammānudhammappaṭipanno viharasi sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, samādāya taṁ dhammaṁ vattasī’ti.
sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt) | tvañca → tvañ ca (pts) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhammapaṭipanno (pts) | sāmīcippaṭipanno anudhammacārī → sāmīci-paṭipanno anudhamma-cārī (pts)
Und du übst im Einklang mit der Lehre, du übst, indem du diesem Vorgehen richtig folgst, du lebst im Einklang mit der Lehre. Du fährst fort, indem du diese Lehre aufnimmst.‘
Iti kho, cunda, satthāpi tattha gārayho, dhammopi tattha gārayho, sāvakopi tattha evaṁ gārayho.
sāvakopi → sāvako pi (bjt, pts) | satthāpi → satthā pi (pts) | dhammopi → dhammo pi (pts)
In einem solchen Fall sind der Lehrer, die Lehre und der Schüler zu tadeln.
Yo kho, cunda, evarūpaṁ sāvakaṁ evaṁ vadeyya:Angenommen, jemand sagte zu einem solchen Schüler: ‘addhāyasmā ñāyappaṭipanno ñāyamārādhessatī’ti.
ñāyappaṭipanno → ñāyapaṭipanno (bjt) | addhāyasmā ñāyappaṭipanno ñāyamārādhessatīti → addhā yasmā ñāya-paṭipanno ñāyam ārādhessatīti (pts)
‚Der Ehrwürdige übt offensichtlich nach dem systematischen Weg und wird in diesem System Erfolg haben.‘
Yo ca pasaṁsati, yañca pasaṁsati, yo ca pasaṁsito bhiyyoso mattāya vīriyaṁ ārabhati. Sabbe te bahuṁ apuññaṁ pasavanti.
pasaṁsito bhiyyoso mattāya vīriyaṁ → pasattho bhiyyosomattāya viriyaṁ (pts) | pasattho → So SS; Bmr K pasaṁsito. (pts note) | yañca → yañ ca (pts) | pasaṁsito bhiyyoso mattāya vīriyaṁ → pasattho bhiyyoso-mattāya viriyaṁ (pts)
Derjenige, der jemanden dafür lobt, derjenige, der dafür gelobt wird, und derjenige, der durch das Lob noch mehr Energie aufrüttelt, sie alle fließen über von viel Verderben.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Evañhetaṁ, cunda, hoti durakkhāte dhammavinaye duppavedite aniyyānike anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite.
asammāsambuddhappavedite → asammāsambuddhappavedite sammāsambuddhappavedita dhammavinayo (bj) | durakkhāte → durākkhāte (sya-all) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt) | evañhetaṁ → evaṁ h etaṁ (pts) | dhammavinaye → dhamma-vinaye (pts) | anupasamasaṁvattanike asammāsambuddhappavedite → anupasama-saṁvattanike asammā-sambuddha ppavedite (pts)
Weil diese Lehre und Schulung schlecht erklärt und vorgelegt ist, weil sie nicht mündig macht, nicht zum Frieden führt, nicht von einem vollkommen erwachten Buddha verkündet ist.

2. Sammāsambuddhappaveditadhammavinaya2. Die Lehre und Schulung eines Erwachten

Idha pana, cunda, satthā ca hoti sammāsambuddho, dhammo ca svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito,
sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts) | sammāsambuddhappavedito → sammāsambuddha-ppavedito (pts)
Dann ist da ein Lehrer erwacht, und die Lehre ist gut erklärt und vorgelegt, sie macht mündig, führt zum Frieden, ist von einem vollkommen erwachten Buddha verkündet.
sāvako ca tasmiṁ dhamme na dhammānudhammappaṭipanno viharati, na sāmīcippaṭipanno, na anudhammacārī, vokkamma ca tamhā dhammā vattati.
dhammānudhammappaṭipanno viharati → dhammānudhammapaṭipanno viharasi (sya-all) | ca → So Bmr K, and below; SS omit. (pts note) | sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt, th) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhamma-paṭipanno (pts) | sāmīcippaṭipanno → sāmīci-paṭipanno (pts) | anudhammacārī → anudhamma-cārī (pts)
Ein Schüler in dieser Lehre übt nicht im Einklang mit der Lehre, übt nicht, indem er diesem Vorgehen richtig folgt, lebt nicht im Einklang mit der Lehre. Er fährt fort, indem er sich von der Anleitung des Lehrers abwendet.
So evamassa vacanīyo:
evamassa → evam assa (pts)
Ihm sollt ihr sagen:
‘tassa te, āvuso, alābhā, tassa te dulladdhaṁ, satthā ca te sammāsambuddho, dhammo ca svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito.
upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito → upasama-saṁvattaniko sammāsambuddha-ppavedito (pts)
‚Es ist dein Pech, Geehrter, dein Missgeschick! Denn dein Lehrer ist erwacht, und seine Lehre ist gut erklärt und vorgelegt, sie macht mündig, führt zum Frieden, ist von einem vollkommen erwachten Buddha verkündet.
Tvañca tasmiṁ dhamme na dhammānudhammappaṭipanno viharasi, na sāmīcippaṭipanno, na anudhammacārī, vokkamma ca tamhā dhammā vattasī’ti.
dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhammapaṭipanno (bjt, th) | sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt, th) | tvañca → tvañ ca (pts) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhamma-paṭipanno (pts) | sāmīcippaṭipanno → sāmīci-paṭipanno (pts) | anudhammacārī → anudhamma-cārī (pts)
Aber du übst nicht im Einklang mit der Lehre, übst nicht, indem du diesem Vorgehen richtig folgst, lebst nicht im Einklang mit der Lehre. Du fährst fort, indem du dich von der Anleitung des Lehrers abwendest.‘
Iti kho, cunda, satthāpi tattha pāsaṁso, dhammopi tattha pāsaṁso, sāvako ca tattha evaṁ gārayho.
dhammopi → dhammo pi (bjt, pts) | satthāpi → satthā pi (pts)
In einem solchen Fall sind der Lehrer und die Lehre zu loben, aber der Schüler verdient Tadel.
Yo kho, cunda, evarūpaṁ sāvakaṁ evaṁ vadeyya:Angenommen, jemand sagte zu einem solchen Schüler: ‘etāyasmā tathā paṭipajjatu yathā te satthārā dhammo desito paññatto’ti.
etāyasmā → et āyasmā (pts) | paññattoti → paññatto ti (pts)
‚Komm, Ehrwürdiger, übe, wie es von deinem Lehrer gelehrt und gezeigt wurde.‘
Yo ca samādapeti, yañca samādapeti, yo ca samādapito tathattāya paṭipajjati. Sabbe te bahuṁ puññaṁ pasavanti.
yañca → yaṁ ca (bjt) | yañca → yañ ca (pts)
Derjenige, der jemandem dazu rät, derjenige, dem dazu geraten wird, und derjenige, der danach übt, sie alle fließen über von viel Verdienst.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Evañhetaṁ, cunda, hoti svākkhāte dhammavinaye suppavedite niyyānike upasamasaṁvattanike sammāsambuddhappavedite.
sammāsambuddhappavedite → sammāsamabuddhappavedite (sya-all) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt) | evañhetaṁ → evaṁ h etaṁ (pts) | upasamasaṁvattanike sammāsambuddhappavedite → upasama-saṁvattanike sammāsambuddha-ppavedite (pts)
Weil diese Lehre und Schulung gut erklärt und vorgelegt ist, weil sie mündig macht, zum Frieden führt, von einem vollkommen erwachten Buddha verkündet ist.

Idha pana, cunda, satthā ca hoti sammāsambuddho, dhammo ca svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito,
sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts) | sammāsambuddhappavedito → sammāsambuddha-ppavedito (pts)
Dann ist da ein Lehrer erwacht, und die Lehre ist gut erklärt und vorgelegt, sie macht mündig, führt zum Frieden, ist von einem vollkommen erwachten Buddha verkündet.
sāvako ca tasmiṁ dhamme dhammānudhammappaṭipanno viharati sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, samādāya taṁ dhammaṁ vattati.
dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhammapaṭipanno (bjt) | sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhamma-paṭipanno (pts) | sāmīcippaṭipanno anudhammacārī → sāmīci-paṭipanno anudhamma-cārī (pts)
Ein Schüler in dieser Lehre übt im Einklang mit der Lehre, übt, indem er diesem Vorgehen richtig folgt, lebt im Einklang mit der Lehre. Er fährt fort, indem er diese Lehre aufnimmt.
So evamassa vacanīyo:
evamassa → evam assa (pts)
Ihm sollt ihr sagen:
‘tassa te, āvuso, lābhā, tassa te suladdhaṁ,
lābhā → sulābhā (sya-all)
‚Du hast Glück, Geehrter, so großes Glück!
satthā ca te sammāsambuddho, dhammo ca svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito.
satthā ca te → satthā ca te arahaṁ (sya-all, pts1ed) | sammāsambuddho → arahaṁ sammā sambuddho (pts) | te → satthā ca te arahaṁ (cck: syā.) | upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito → upasama-saṁvattaniko sammāsambuddha-ppavedito (pts)
Denn dein Lehrer ist erwacht, und seine Lehre ist gut erklärt und vorgelegt, sie macht mündig, führt zum Frieden, ist von einem vollkommen erwachten Buddha verkündet.
Tvañca tasmiṁ dhamme dhammānudhammappaṭipanno viharasi sāmīcippaṭipanno anudhammacārī, samādāya taṁ dhammaṁ vattasī’ti.
dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhammapaṭipanno (bjt) | sāmīcippaṭipanno → sāmīcipaṭipanno (bjt) | tvañca → tvañ ca (pts) | dhammānudhammappaṭipanno → dhammānudhamma-paṭipanno (pts) | sāmīcippaṭipanno anudhammacārī → sāmīci-paṭipanno anudhamma-cārī (pts)
Und du übst im Einklang mit der Lehre, du übst, indem du diesem Vorgehen richtig folgst, du lebst im Einklang mit der Lehre. Du fährst fort, indem du diese Lehre aufnimmst.‘
Iti kho, cunda, satthāpi tattha pāsaṁso, dhammopi tattha pāsaṁso, sāvakopi tattha evaṁ pāsaṁso.
evaṁ → Scd omit. (pts note) | satthāpi → satthā pi (bjt, pts) | dhammopi → dhammo pi (bjt, pts) | sāvakopi → sāvako pi (bjt, pts)
In einem solchen Fall sind der Lehrer, die Lehre und der Schüler zu loben.
Yo kho, cunda, evarūpaṁ sāvakaṁ evaṁ vadeyya:Angenommen, jemand sagte zu einem solchen Schüler: ‘addhāyasmā ñāyappaṭipanno ñāyamārādhessatī’ti.
ñāyappaṭipanno → ñāyapaṭipanno (bjt) | addhāyasmā ñāyappaṭipanno ñāyamārādhessatīti → addhā yasmā ñāya-paṭipanno ñāyaṁ ārādhessatīti (pts)
‚Der Ehrwürdige übt offensichtlich nach dem systematischen Weg und wird in diesem System Erfolg haben.‘
Yo ca pasaṁsati, yañca pasaṁsati, yo ca pasaṁsito bhiyyoso mattāya vīriyaṁ ārabhati. Sabbe te bahuṁ puññaṁ pasavanti.
pasaṁsito → pasattho (sya-all, pts1ed) | pasaṁsito bhiyyoso mattāya vīriyaṁ → pasattho bhiyyosomattāya viriyaṁ (pts) | pasaṁsito → pasattho (cck: syā.) | pasattho → So also K here; Bmr pasaṁsito. (pts note) | yañca → yaṁ ca (bjt) | yañca → yañ ca (pts)
Derjenige, der jemanden dafür lobt, derjenige, der dafür gelobt wird, und derjenige, der durch das Lob noch mehr Energie aufrüttelt, sie alle fließen über von viel Verdienst.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Evañhetaṁ, cunda, hoti svākkhāte dhammavinaye suppavedite niyyānike upasamasaṁvattanike sammāsambuddhappavedite.
sammāsambuddhappavedite → sammāsambuddhappavedite sāvakānutāpakarā satthukālakiriyā (bj) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt) | evañhetaṁ → evaṁ h etaṁ (pts) | dhammavinaye → dhamma-vinaye (pts) | sammāsambuddhappavedite → sammāsambuddha-ppavedite (pts)
Weil diese Lehre und Schulung gut erklärt und vorgelegt ist, weil sie mündig macht, zum Frieden führt, von einem vollkommen erwachten Buddha verkündet ist.

3. Sāvakānutappasatthu3. Wann Schüler von Bedauern gequält werden

Idha pana, cunda, satthā ca loke udapādi arahaṁ sammāsambuddho, dhammo ca svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito,
pana → (sya-all) | pana → So SS; Bm K omit. (pts note) | ca → So SS Bmr; K omits. (pts note) | sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts) | upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito → upasama-saṁvattaniko sammāsambuddha-ppavedito (pts)
Da erscheint ein Lehrer in der Welt, vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha. Die Lehre ist gut erklärt und vorgelegt, sie macht mündig, führt zum Frieden, ist von einem vollkommen erwachten Buddha verkündet.
aviññāpitatthā cassa honti sāvakā saddhamme, na ca tesaṁ kevalaṁ paripūraṁ brahmacariyaṁ āvikataṁ hoti uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ sappāṭihīrakataṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ.
tesaṁ kevalaṁ paripūraṁ → nesaṁ kevalaparipūraṁ (bj) | na → nesaṁ satthu (sya-all) | tesaṁ → nesaṁ (sya-all) | sappāṭihīrakataṁ → sappāṭihirakataṁ (sya-all) | uttānīkataṁ → uttānikataṁ (pts) | sabbasaṅgāhapadakataṁ → sabbasaṅgāhapadagatantipi pāṭho (sya-all note) | sappāṭihirakataṁ → sappāṭihirikatantipi pāṭho (sya-all note) | assa → So SS Bmr; K pissa. (pts note) | tesaṁ → -6 So Scd; St na va nesaṁ; Bmr na ca nesaṁ; K nesaṁ satthu ca nesaṁ. 7 K adhikataṁ. (pts note) | sabba-saṅgāha-pada-kataṁ → So Bm K; Sct saṅgāha-pada-kataṁ (omit sabba); Sd (added below the line) saṁgāhapadhākataṁ; Br saṅgāhaka; K (note) sabbasaṅgāhapadagatantipi pāṭho. (pts note) | manussehi → Cp. xvi. 3. 8, ante, vol. ii., p. 106. But Sum explains: deva-lokato yāva manussa-lokā suppakāsitaṁ; and K prints yāva devamanussehi. Cp. Rhys Davids, Dialogues, II. 234. (pts note) | uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ → uttāni-kataṁ sabba-saṅgāha-pada-kataṁ (pts) | yāva devamanussehi → yāvad eva manussehi (pts)
Doch die Schüler wurden nicht in der Bedeutung dieser guten Lehre ausgebildet. Und das geistliche Leben, das ganz vollständig und rein ist, wurde ihnen nicht enthüllt und offengelegt; es wurden nicht alle Sprüche dieser Lehre gesammelt; und sie wurde mit ihrer beweisbaren Grundlage nicht gut verkündet, wo immer es Götter und Menschen gibt.
Atha nesaṁ satthuno antaradhānaṁ hoti.
hoti → Br hotīti. (pts note)
Und dann stirbt ihr Lehrer.
Evarūpo kho, cunda, satthā sāvakānaṁ kālaṅkato anutappo hoti.
kālaṅkato anutappo → kālaṁ kato ānutappo (bj) | satthā → satthā ca (sya-all) | kālaṅkato → kālakato (sya-all, pts) | satthā → K adds ca, and below. (pts note)
Nach dem Tod eines solchen Lehrers werden die Schüler von Bedauern gequält.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? ‘Satthā ca no loke udapādi arahaṁ sammāsambuddho, dhammo ca svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito, aviññāpitatthā camha saddhamme, na ca no kevalaṁ paripūraṁ brahmacariyaṁ āvikataṁ hoti uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ sappāṭihīrakataṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ.
kevalaṁ paripūraṁ → kevalaparipūraṁ (bj) | āvikataṁ → āvīkataṁ (bj) | ca no → hi (sya-all) | camha → camhā (sya-all) | kevalaṁ → kevalañca (sya-all) | sappāṭihīrakataṁ → sappāṭihirakataṁ (sya-all) | uttānīkataṁ → uttānikataṁ (pts) | ca → So SS Bm; K hi; Br K omit no. (pts note) | amha → So Sc Bmr; Sdt amhi; K amhā, and below. (pts note) | āvikataṁ → Br āvīkataṁ, but āvikataṁ in 9; SS omit hoti. (pts note) | sabbasaṅgāha-pada-kataṁ → SS again omit sabba; Sd padaka. (pts note) | upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito → upasama-saṁvattaniko sammāsambuddha-ppavedito (pts) | uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ sappāṭihīrakataṁ yāva devamanussehi → uttāni-kataṁ sabbasaṅgāha-pada-kataṁ sappāṭihīra-kataṁ yāvad eva manussehi (pts)
Weil sie denken: ‚Unser Lehrer war vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha. Seine Lehre war gut erklärt, aber wir wurden nicht in ihrer Bedeutung ausgebildet. Und das geistliche Leben wurde uns nicht vollständig enthüllt; es wurden nicht alle Sprüche dieser Lehre gesammelt; und sie wurde mit ihrer beweisbaren Grundlage nicht gut verkündet, wo immer es Götter und Menschen gibt.
Atha no satthuno antaradhānaṁ hotī’ti.
hotīti → hoti (sya-all) | hotīti → So Bm K; SS hoti. (pts note)
Und dann ist unser Lehrer gestorben.‘
Evarūpo kho, cunda, satthā sāvakānaṁ kālaṅkato anutappo hoti.
kālaṅkato anutappo → kālakato ānutappo (bj) | hoti → hoti sāvakānaṁ anānutappā satthukālakiriyā (bj) | satthā → satthā ca (sya-all) | kālaṅkato → kālakato (sya-all, pts)
Nach dem Tod eines solchen Lehrers werden die Schüler von Bedauern gequält.

4. Sāvakānanutappasatthu4. Wann Schüler nicht von Bedauern gequält werden

Idha pana, cunda, satthā ca loke udapādi arahaṁ sammāsambuddho. Dhammo ca svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito.
sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts) | upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito → upasama-saṁvattaniko sammāsambuddha-ppavedito (pts)
Dann erscheint da ein Lehrer in der Welt, vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha. Die Lehre ist gut erklärt und vorgelegt, sie macht mündig, führt zum Frieden, ist von einem vollkommen erwachten Buddha verkündet.
Viññāpitatthā cassa honti sāvakā saddhamme, kevalañca tesaṁ paripūraṁ brahmacariyaṁ āvikataṁ hoti uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ sappāṭihīrakataṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ.
sappāṭihīrakataṁ → sappāṭihirakataṁ (sya-all) | uttānīkataṁ → uttānikataṁ (pts) | cassa → assa (pts) | kevalañca → kevalañ ca (pts) | uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ sappāṭihīrakataṁ yāva devamanussehi → uttāni-kataṁ sabba-saṅgāha-pada-kataṁ sappāṭihīra-kataṁ yāvad eva manussehi (pts)
Die Schüler wurden in der Bedeutung dieser guten Lehre ausgebildet. Und das geistliche Leben, das ganz vollständig und rein ist, wurde ihnen enthüllt und offengelegt; es wurden alle Sprüche dieser Lehre gesammelt; und sie wurde mit ihrer beweisbaren Grundlage gut verkündet, wo immer es Götter und Menschen gibt.
Atha nesaṁ satthuno antaradhānaṁ hoti.Und dann stirbt ihr Lehrer. Evarūpo kho, cunda, satthā sāvakānaṁ kālaṅkato ananutappo hoti.
kālaṅkato ananutappo → kālakato anānutappo (bj, sya-all) | kālaṅkato → kālakato (pts) | ananutappo → K anānutappo. (pts note)
Nach dem Tod eines solchen Lehrers sind die Schüler frei von Bedauern.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? ‘Satthā ca no loke udapādi arahaṁ sammāsambuddho.
satthā ca no → satthāpi (sya-all) | ca → K pi, omits ca. (pts note) | sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts)
Weil sie denken: ‚Unser Lehrer war vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha.
Dhammo ca svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito.
sammāsambuddhappavedito → sammāsambuddha-ppavedito (pts)
Seine Lehre war gut erklärt,
Viññāpitatthā camha saddhamme, kevalañca no paripūraṁ brahmacariyaṁ āvikataṁ hoti uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ sappāṭihīrakataṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ.
camha → camhā (bj, sya-all) | āvikataṁ → āvīkataṁ (bj) | sappāṭihīrakataṁ → sappāṭihirakataṁ (sya-all) | uttānīkataṁ → uttānikataṁ (pts) | camha → amha (pts) | kevalañca → kevalañ ca (pts) | uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ sappāṭihīrakataṁ yāva devamanussehi → uttāni-kataṁ sabba-saṅgāha-padakataṁ sappāṭihīra-kataṁ yāvad eva manussehi (pts)
wir wurden in ihrer Bedeutung ausgebildet und das geistliche Leben, das ganz vollständig und rein ist, wurde uns enthüllt und offengelegt.
Atha no satthuno antaradhānaṁ hotī’ti.
atha no → athakho (sya-all) | hotīti → hoti (sya-all) | hotīti → So Sc Bmr; K hoti; Sdt antaradhānanti. (pts note)
Und dann ist unser Lehrer gestorben.‘
Evarūpo kho, cunda, satthā sāvakānaṁ kālaṅkato ananutappo hoti.
kālaṅkato ananutappo → kālakato anānutappo (bj) | hoti → hoti brahmacariyaaparipūranādi kathā (bj) | kālaṅkato ananutappo hoti → kālakato anānutappo hotīti (sya-all) | kālaṅkato → kālakato (pts) | hoti → So SS Bmr; K hotīti. (pts note)
Nach dem Tod eines solchen Lehrers sind die Schüler frei von Bedauern.

5. Brahmacariyaaparipūrādikathā5. Über den unvollständigen geistlichen Pfad usw.

Etehi cepi, cunda, aṅgehi samannāgataṁ brahmacariyaṁ hoti, no ca kho satthā hoti thero rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto.
satthā → satthā ca (bj) | aṅgehi → aṅgeha (sya-all) | satthā → Bmr add ca. (pts note) | cepi → ce pi (bjt, pts) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, th) | addhagato vayoanuppatto → addha-gato vayo anuppatto (pts)
Nun angenommen, Cunda, ein geistlicher Pfad besitzt diese Faktoren. Doch der Lehrer ist kein Altehrwürdiger, lange erfahren, schon lange fortgezogen, in vorgerücktem Alter und im letzten Lebensabschnitt angekommen.
Evaṁ taṁ brahmacariyaṁ aparipūraṁ hoti tenaṅgena.
aṅgena → K tena tena, and below. (pts note) | evaṁ taṁ → evantaṁ (th) | tenaṅgena → ten aṅgena (pts)
Dann ist dieser geistliche Pfad in dieser Hinsicht unvollständig.

Yato ca kho, cunda, etehi ceva aṅgehi samannāgataṁ brahmacariyaṁ hoti, satthā ca hoti thero rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto.
ceva → ce pi (bj) | ca → K omits. (pts note) | eva → So SS; Bmr K ce pi, and below. (pts note) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, th, pts) | ceva → cepi (th) | cirapabbajito → cira-pabbajito (pts)
Aber wenn ein geistlicher Pfad diese Faktoren besitzt und der Lehrer ist ein Altehrwürdiger, lange erfahren, schon lange fortgezogen,
Evaṁ taṁ brahmacariyaṁ paripūraṁ hoti tenaṅgena.
evaṁ taṁ → evantaṁ (th) | evaṁ → evan (pts) | tenaṅgena → ten aṅgena (pts)
dann ist dieser geistliche Pfad in dieser Hinsicht vollständig.

Etehi cepi, cunda, aṅgehi samannāgataṁ brahmacariyaṁ hoti, satthā ca hoti thero rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto, no ca khvassa therā bhikkhū sāvakā honti viyattā vinītā visāradā pattayogakkhemā.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | khvassa → kho assa (pts) | viyattā → vyattā (pts) | vyattā → Bmr K viyattā. Cp. xvi. 3. 7, ante, vol. ii., p. 104. (pts note) | vinītā → Bmr vinitā. (pts note) | cepi → ce pi (bjt, pts) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, th) | cirapabbajito addhagato vayoanuppatto → cira-pabbajito addha-gato vayo anuppatto (pts) | pattayogakkhemā → patta-yogakkhemā (pts)
Nun angenommen, Cunda, ein geistlicher Pfad besitzt diese Faktoren und der Lehrer ist ein Altehrwürdiger. Doch es gibt keine älteren Mönchsschüler, die fähig, ausgebildet und selbstbewusst sind und das Refugium vor dem Joch erreicht haben,
Alaṁ samakkhātuṁ saddhammassa, alaṁ uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammehi suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desetuṁ.
sahadhammehi suniggahitaṁ → sahadhammena suniggahītaṁ (pts) | suniggahītaṁ → So SS; Bmr K -gahitaṁ. (pts note) | sahadhammehi → saha dhammehi (bjt)
die die wahre Lehre richtig erklären können und die die Doktrinen anderer, die aufkommen, rechtmäßig und vollständig widerlegen und auf einer beweisbaren Grundlage lehren können.
Evaṁ taṁ brahmacariyaṁ aparipūraṁ hoti tenaṅgena.
evaṁ taṁ → evantaṁ (th) | tenaṅgena → ten aṅgena (pts)
Dann ist dieser geistliche Pfad in dieser Hinsicht unvollständig.

Yato ca kho, cunda, etehi ceva aṅgehi samannāgataṁ brahmacariyaṁ hoti, satthā ca hoti thero rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto, therā cassa bhikkhū sāvakā honti viyattā vinītā visāradā pattayogakkhemā.
ceva → dvehi pi (bj) | bhikkhū → bhikkhu (bj) | kho → Br omits. (pts note) | pe → So SS throughout; Bmr K at greater length, and then omit pe. (pts note) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, th) | ceva → cepi (th) | ceva → eva (pts) | cirapabbajito addhagato vayoanuppatto → cira-pabbajito addha-gato vayo anuppatto (pts) | cassa → assa (pts)
Aber wenn ein geistlicher Pfad diese Faktoren besitzt und der Lehrer ist ein Altehrwürdiger und es gibt fähige ältere Mönche,
Alaṁ samakkhātuṁ saddhammassa, alaṁ uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammehi suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desetuṁ.
sahadhammehi → saha dhammehi (bjt) | sahadhammehi → sahadhammena (th)
Evaṁ taṁ brahmacariyaṁ paripūraṁ hoti tenaṅgena.
paripūraṁ → aparipūraṁ (pts) | evaṁ taṁ → evantaṁ (th)
dann ist dieser geistliche Pfad in dieser Hinsicht vollständig.

Etehi cepi, cunda, aṅgehi samannāgataṁ brahmacariyaṁ hoti, satthā ca hoti thero rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto, therā cassa bhikkhū sāvakā honti viyattā vinītā visāradā pattayogakkhemā.
bhikkhū → bhikkhu (bj) | viyattā → vyattā (pts) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, th)
Nun angenommen, ein geistlicher Pfad besitzt diese Faktoren, der Lehrer ist ein Altehrwürdiger, und es gibt fähige ältere Mönche.
Alaṁ samakkhātuṁ saddhammassa, alaṁ uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammehi suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desetuṁ.
sahadhammehi → saha dhammehi (bjt) | sahadhammehi → sahadhammena (th)
No ca khvassa majjhimā bhikkhū sāvakā honti …pe…
bhikkhū → bhikkhu (bjt) | + → vinītā (bjt) | khvassa → khv assa (pts)
Doch es gibt keine fähigen mittleren Mönche,
majjhimā cassa bhikkhū sāvakā honti, no ca khvassa navā bhikkhū sāvakā honti …pe…
ssa → Bmr c'; assa; K ca. (pts note) | bhikkhū → bhikkhu (bjt) | + → vyattā (bjt) | khvassa → khv assa (pts)
jüngeren Mönche,
navā cassa bhikkhū sāvakā honti, no ca khvassa therā bhikkhuniyo sāvikā honti …pe…
honti → honti vyattā (bj) | bhikkhū → bhikkhu (bjt) | bhikkhū sāvakā → bhikkhuniyo sāvikā (th) | cassa → assa (pts) | khvassa → khv assa (pts)
älteren Nonnen,
therā cassa bhikkhuniyo sāvikā honti, no ca khvassa majjhimā bhikkhuniyo sāvikā honti …pe…
honti → honti vyattā (bj) | cassa → assa (pts) | khvassa → khv assa (pts)
mittleren Nonnen,
majjhimā cassa bhikkhuniyo sāvikā honti, no ca khvassa navā bhikkhuniyo sāvikā honti …pe…
+ → vyattā (bjt) | cassa → assa (pts) | khvassa → khv assa (pts)
jüngeren Nonnen,
navā cassa bhikkhuniyo sāvikā honti, no ca khvassa upāsakā sāvakā honti gihī odātavasanā brahmacārino …pe…
brahmacārino → brahmacārino vyattā (bj) | navā → na vā (bjt) | cassa → assa (pts) | pe → spelled out in full (pts) | + → assa (pts)
keuschen weiß gekleideten Laienschüler,
upāsakā cassa sāvakā honti gihī odātavasanā brahmacārino, no ca khvassa upāsakā sāvakā honti gihī odātavasanā kāmabhogino …pe…
kāmabhogino → kāmabhogino vyattā (bj) | gihī → SS always gihi; Bm gīhi; Br K gihī. (pts note) | + → no ca khv assa (pts) | odātavasanā brahmacārino no ca khvassa → odāta-vasanā kāma-bhogino (pts) | + → assa (pts) | odātavasanā → odāta-vasanā (pts)
weiß gekleideten Laienschüler, die Sinnenfreuden genießen,
upāsakā cassa sāvakā honti gihī odātavasanā kāmabhogino, no ca khvassa upāsikā sāvikā honti gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo …pe…
brahmacāriniyo → brahmacāriniyo vyattā (bj) | gihiniyo → So Br; SS gihi (as always); Bm gīhiniyo; K gihinī. (pts note) | khvassa → khv assa (pts) | odātavasanā → odāta-vasanā (pts)
keuschen weiß gekleideten Laienschülerinnen
upāsikā cassa sāvikā honti gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo, no ca khvassa upāsikā sāvikā honti gihiniyo odātavasanā kāmabhoginiyo …pe…
kāmabhoginiyo → kāmabhoginiyo vyattā (bj) | gihiniyo → gihinī (th) | cassa → assa (pts) | odātavasanā → odāta-vasanā (pts) | pe → spelled out in full (pts) | + → assa (pts)
oder weiß gekleideten Laienschülerinnen, die Sinnenfreuden genießen. …
upāsikā cassa sāvikā honti gihiniyo odātavasanā kāmabhoginiyo, no ca khvassa brahmacariyaṁ hoti iddhañceva phītañca vitthārikaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ …pe…
vitthārikaṁ → vitthāritaṁ (bj) | hoti → Bmr K hoti before iddhañ. Cp. D. xvi. 3. 8, ante, vol. ii., p. 106. (pts note) | bāhu-jaññaṁ → So SS Bmr; K bahu-. (pts note) | suppakāsitaṁ → Cp. D. xvi. 3. 8, ante, vol. ii., p. 106. (pts note) | + → vyattā (bjt) | gihiniyo → gihinī (th) | bāhujaññaṁ → bahujaññaṁ (th) | khvassa → khv assa (pts) | + → iddhañ eva (pts) | iddhañceva phītañca → phītañ ca (pts) | bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi → bāhu-jaññaṁ puthu-bhūtaṁ yāvad eva-manussehi (pts)
Oder es gibt all das bis zu den weiß gekleideten Laienschülerinnen, die Sinnenfreuden genießen, doch der geistliche Pfad ist nicht erfolgreich und blühend, umfassend, beliebt, weit verbreitet und gut verkündet, wo immer es Götter und Menschen gibt …
brahmacariyañcassa hoti iddhañceva phītañca vitthārikaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ, no ca kho lābhaggayasaggappattaṁ.
vitthārikaṁ → vitthāritaṁ (bj) | lābhagga-yasagga-ppattaṁ → Sc -yasappattam; Bm yasaggapattaṁ; Br -saggappattaṁ. (pts note) | brahmacariyañcassa → brahmacariyaṁ cassa (bjt) | devamanussehi → deva manussehi (bjt) | iddhañceva → iddhañca (th) | bāhujaññaṁ → bahujaññaṁ (th) | brahmacariyañcassa → brahmacariyaṁ assa (pts) | iddhañceva phītañca → iddhañ eva phītañ ca (pts) | bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi → bāhu-jaññaṁ puthu-bhūtaṁ yāvad eva manussehi (pts)
Der geistliche Pfad ist erfolgreich und blühend, umfassend, beliebt, weit verbreitet und gut verkündet, wo immer es Götter und Menschen gibt, doch er hat nicht den Gipfel an materiellem Besitz und Ruhm erlangt.
Evaṁ taṁ brahmacariyaṁ aparipūraṁ hoti tenaṅgena.
evaṁ taṁ → evantaṁ (th) | evaṁ → evan (pts) | tenaṅgena → ten aṅgena (pts)
Dann ist dieser geistliche Pfad in dieser Hinsicht unvollständig.

Yato ca kho, cunda, etehi ceva aṅgehi samannāgataṁ brahmacariyaṁ hoti, satthā ca hoti thero rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto, therā cassa bhikkhū sāvakā honti viyattā vinītā visāradā pattayogakkhemā.
ceva → dvīhipi (bj) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, th) | ceva → eva (pts) | addhagato vayoanuppatto → addha-gato vayo anuppatto (pts) | cassa → assa (pts) | viyattā → vyattā (pts)
Aber wenn ein geistlicher Pfad diese Faktoren besitzt und der Lehrer ist ein Altehrwürdiger und es gibt fähige ältere Mönche,
Alaṁ samakkhātuṁ saddhammassa, alaṁ uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammehi suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desetuṁ. Majjhimā cassa bhikkhū sāvakā honti …
bhikkhū → bhikkhu (bj) | cassa → assa (pts)
mittlere Mönche,
navā cassa bhikkhū sāvakā honti …
bhikkhū → bhikkhu (bj) | cassa → assa (pts)
jüngere Mönche,
therā cassa bhikkhuniyo sāvikā honti …
cassa → assa (pts)
ältere Nonnen,
majjhimā cassa bhikkhuniyo sāvikā honti …
cassa → assa (pts)
mittlere Nonnen,
navā cassa bhikkhuniyo sāvikā honti …
cassa → assa (pts)
jüngere Nonnen,
upāsakā cassa sāvakā honti … gihī odātavasanā brahmacārino.
cassa → assa (pts) | odātavasanā → odāta-vasanā (pts)
keusche Laienschüler,
Upāsakā cassa sāvakā honti gihī odātavasanā kāmabhogino …
cassa → assa (pts) | odātavasanā kāmabhogino → odāta-vasanā kāma-bhogino (pts)
Laienschüler, die Sinnenfreuden genießen,
upāsikā cassa sāvikā honti gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo …
gihiniyo → gihinī (sya-all) | cassa → assa (pts)
keusche Laienschülerinnen,
upāsikā cassa sāvikā honti gihiniyo odātavasanā kāmabhoginiyo …
gihiniyo → gihinī (sya-all) | cassa → assa (pts) | odātavasanā kāmabhoginiyo → odāta-vasanā kāma-bhoginiyo brahmacariyaṁ (pts)
Laienschülerinnen, die Sinnenfreuden genießen,
brahmacariyañcassa hoti iddhañceva phītañca vitthārikaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ, lābhaggappattañca yasaggappattañca.
vitthārikaṁ → vitthāritaṁ (bj) | bāhujaññaṁ → bahujaññaṁ (sya-all) | lābhaggappattañca yasaggappattañca evaṁ taṁ → lābhaggayasaggappattañca evantaṁ (sya-all) | brahmacariyañcassa → brahmacariyaṁ cassa (bjt) | brahmacariyañcassa → assa (pts) | iddhañceva phītañca → iddhañ eva phītañ ca (pts) | puthubhūtaṁ yāva devamanussehi → puthu-bhūtaṁ yāvad eva manussehi (pts) | lābhaggappattañca yasaggappattañca → lābhagga-yasagga-ppattañ ca (pts)
und der geistliche Pfad ist erfolgreich und blühend, umfassend, beliebt, weit verbreitet und gut verkündet, wo immer es Götter und Menschen gibt, und er hat den Gipfel an materiellem Besitz und Ruhm erlangt,
Evaṁ taṁ brahmacariyaṁ paripūraṁ hoti tenaṅgena.
evaṁ taṁ → evantaṁ (th) | tenaṅgena → ten aṅgena (pts)
dann ist dieser geistliche Pfad in dieser Hinsicht vollständig.

Ahaṁ kho pana, cunda, etarahi satthā loke uppanno arahaṁ sammāsambuddho.
sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts)
Ich, Cunda, bin ein Lehrer, der heute in der Welt erschienen ist, vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha.
Dhammo ca svākkhāto suppavedito niyyāniko upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito.
upasamasaṁvattaniko sammāsambuddhappavedito → upasama-saṁvattaniko sammāsambuddha-ppavedito (pts)
Die Lehre ist gut erklärt und vorgelegt, sie macht mündig, führt zum Frieden, ist von einem vollkommen erwachten Buddha verkündet.
Viññāpitatthā ca me sāvakā saddhamme, kevalañca tesaṁ paripūraṁ brahmacariyaṁ āvikataṁ uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ sappāṭihīrakataṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ.
āvikataṁ → āvīkataṁ (bj); āvikataṁ hoti (sya-all) | sappāṭihīrakataṁ → sappāṭihirakataṁ (sya-all) | uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ → uttānikataṁ saṅgāhapadakataṁ (pts) | āvikataṁ → K inserts hoti. (pts note) | kevalañca → kevalañ ca (pts) | uttānīkataṁ sabbasaṅgāhapadakataṁ → uttāni-kataṁ saṅgāha-pada-kataṁ (pts) | yāva devamanussehi → yāvad eva manussehi (pts)
Meine Schüler wurden in der Bedeutung dieser guten Lehre ausgebildet. Und das geistliche Leben, das ganz vollständig und rein ist, wurde ihnen enthüllt und offengelegt, mit all seinen gesammelten Sprüchen, mit seiner beweisbaren Grundlage, gut verkündet, wo immer es Götter und Menschen gibt.
Ahaṁ kho pana, cunda, etarahi satthā thero rattaññū cirapabbajito addhagato vayoanuppatto.
vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, th) | cirapabbajito addhagato vayoanuppatto → cira-pabbajito addha-gato vayo anuppatto (pts)
Ich bin heute ein Lehrer, der ein Altehrwürdiger ist, lange erfahren, schon lange fortgezogen, in vorgerücktem Alter und im letzten Lebensabschnitt angekommen.

Santi kho pana me, cunda, etarahi therā bhikkhū sāvakā honti viyattā vinītā visāradā pattayogakkhemā.
honti → (bj) | honti viyattā → vyattā (pts) | me → Sd omits. (pts note) | sāvakā → Br K insert honti. (pts note) | pattayogakkhemā → patta-yoga-kkhemā (pts)
Ich habe heute Schüler, die fähige ältere Mönche sind,
Alaṁ samakkhātuṁ saddhammassa, alaṁ uppannaṁ parappavādaṁ sahadhammehi suniggahitaṁ niggahetvā sappāṭihāriyaṁ dhammaṁ desetuṁ.
sahadhammehi → sahadhammena (sya-all) | sahadhammehi suniggahitaṁ → sahadhammena suniggahītaṁ (pts) | sahadhammena → Bmr sahadhammehi. (pts note)
Santi kho pana me, cunda, etarahi majjhimā bhikkhū sāvakā …
etarahi → (pts) | sāvakā → sāvakā vyattā (pts) | vyattā → So SS; Bmr K omit; the rest to be supplied, without pe. (pts note)
mittlere Mönche,
santi kho pana me, cunda, etarahi navā bhikkhū sāvakā …jüngere Mönche, santi kho pana me, cunda, etarahi therā bhikkhuniyo sāvikā …ältere Nonnen, santi kho pana me, cunda, etarahi majjhimā bhikkhuniyo sāvikā …mittlere Nonnen, santi kho pana me, cunda, etarahi navā bhikkhuniyo sāvikā …
navā → -8 So Bmr K (as before); SS navā etarahi. (pts note)
jüngere Nonnen,
santi kho pana me, cunda, etarahi upāsakā sāvakā gihī odātavasanā brahmacārino …
odātavasanā → odāta-vasanā (pts)
keusche Laienschüler,
santi kho pana me, cunda, etarahi upāsakā sāvakā gihī odātavasanā kāmabhogino …
odātavasanā → odāta-vasanā (pts)
Laienschüler, die Sinnenfreuden genießen,
santi kho pana me, cunda, etarahi upāsikā sāvikā gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo …
gihiniyo odātavasanā brahmacāriniyo → gihinī (th) | odātavasanā → odāta-vasanā (pts)
keusche Laienschülerinnen
santi kho pana me, cunda, etarahi upāsikā sāvikā gihiniyo odātavasanā kāmabhoginiyo …
kāmabhoginiyo → kāma-bhoginiyo (pts)
oder Laienschülerinnen, die Sinnenfreuden genießen.
etarahi kho pana me, cunda, brahmacariyaṁ iddhañceva phītañca vitthārikaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitaṁ.
vitthārikaṁ → vitthāritaṁ (bj) | kho → (sya-all) | bāhujaññaṁ → bahujaññaṁ (sya-all) | iddhañceva → iddhaṁ ceva (bjt) | yāva devamanussehi → yāvadeva manussehi (bjt) | iddhañceva phītañca → iddhañ ca phītañ ca (pts) | bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi → bāhu-jaññaṁ puthu-bhūtaṁ yāvad eva manussehi (pts)
Mein geistlicher Pfad ist heute erfolgreich und blühend, umfassend, beliebt, weit verbreitet und gut verkündet, wo immer es Götter und Menschen gibt.

Yāvatā kho, cunda, etarahi satthāro loke uppannā, nāhaṁ, cunda, aññaṁ ekasatthārampi samanupassāmi evaṁlābhaggayasaggappattaṁ yatharivāhaṁ.
ekasatthārampi → ekaṁ satthāraṁpi (sya-all, pts) | ekaṁ → Scd Bmr eka-; St K ekaṁ. (pts note) | yatharivāhaṁ → Sdt add Cunda. (pts note) | evaṁlābhaggayasaggappattaṁ → evaṁ lābhaggayasaggappattaṁ (bjt) | ekasatthārampi → ekaṁ satthāram pi (pts) | evaṁlābhaggayasaggappattaṁ → evaṁ lābhagga-yasagga-ppattaṁ (pts)
Unter allen Lehrern, die es heute in der Welt gibt, Cunda, sehe ich keinen einzigen, der so wie ich den Gipfel an materiellem Besitz und Ruhm erlangt hätte.
Yāvatā kho pana, cunda, etarahi saṅgho vā gaṇo vā loke uppanno;
pana → pana me (sya-all); (pts) | saṅgho → saṁghā (pts) | gaṇo vā → gaṇā (pts) | uppanno → uppannā (pts) | kho → Bmr add pana; K pana me. (pts note) | uppannā → -4-4 So SS; Bmr K all singular, saṅgho, gaṇo, uppanno. (pts note) | saṅgho → saṁgho (ms2005)
Unter allen geistlichen Gemeinschaften und Gruppen, die es heute in der Welt gibt,
nāhaṁ, cunda, aññaṁ ekasaṅghampi samanupassāmi evaṁlābhaggayasaggappattaṁ yatharivāyaṁ, cunda, bhikkhusaṅgho.
ekasaṅghampi → ekaṁ saṁghampi (cck, sya-all, pts) | yatharivāyaṁ → yathariva (sya-all) | evaṁlābhaggayasaggappattaṁ yatharivāyaṁ → evaṁ lābhaggayasaggappattaṁ yathariva (pts) | yathariva → Bmr yatharivāhaṁ. (pts note) | ekasaṅghampi → ekasaṁghampi (bjt, ms2005) | ekasaṅghampi → ekaṁ saṅghaṁpi (th) | bhikkhusaṅgho → bhikkhusaṁgho (ms2005) | ekasaṅghampi → ekaṁ saṁghaṁ pi (pts) | evaṁlābhaggayasaggappattaṁ yatharivāyaṁ → evaṁ lābhagga-yasagga-ppattaṁ yathariva (pts)
sehe ich keine einzige, die so wie der Saṅgha der Mönche und Nonnen den Gipfel an materiellem Besitz und Ruhm erlangt hätte.
Yaṁ kho taṁ, cunda, sammā vadamāno vadeyya:
taṁ → Bmr omit. (pts note) | sammā vadamāno → sammā-vadamāno (pts)
Und wenn es einen geistlichen Pfad gibt, von dem man zu Recht sagen würde,
‘sabbākārasampannaṁ sabbākāraparipūraṁ anūnamanadhikaṁ svākkhātaṁ kevalaṁ paripūraṁ brahmacariyaṁ suppakāsitan’ti.
sabbākārasampannaṁ → (bj) | kevalaṁ paripūraṁ → kevalaparipūraṁ (bj, sya-all, pts) | sabbākāraparipūraṁ anūnamanadhikaṁ → sabbakāraparipūraṁ anūnaṁ anadhikaṁ (sya-all) | sabbākārasampannaṁ sabbākāraparipūraṁ anūnamanadhikaṁ → sabbākāra-sampannaṁ sabbākāra-paripūraṁ anūnaṁ anadhikaṁ (pts) | kevalaṁ paripūraṁ → kevala-paripūraṁ (pts) | suppakāsitanti → suppakāsitan ti (pts)
dass er mit allen guten Eigenschaften versehen ist, in allen guten Eigenschaften vollständig, nicht zu viel und nicht zu wenig, gut erklärt, ganz, vollständig und gut vorgelegt,
Idameva taṁ sammā vadamāno vadeyya:
idameva → idam eva (pts) | sammā vadamāno → sammā-vadamāno (pts)
dann soll man das von diesem geistlichen Pfad sagen.
‘sabbākārasampannaṁ …pe… suppakāsitan’ti.
sabbākārasampannaṁ → sabbākārasampannaṁ sabbākāraparipūraṁ (sya-all) | suppakāsitanti udako → brahmacariyaṁ suppakāsitan ti uddako (pts) | sabbākārasampannaṁ → sabbākāra-sampannaṁ (pts)

Udako sudaṁ, cunda, rāmaputto evaṁ vācaṁ bhāsati:
Udako → uddako (bj, sya-all, pts1ed) | sudaṁ → udako sudaṁ (bj: machasaṁ) | Udako → uddako (cck: sī. syā. pī.) | sudaṁ → So SS K Sum; Bmr udakāpuraṁ. (pts note)
Uddaka der Sohn Rāmas pflegte zu sagen:
‘passaṁ na passatī’ti.
passatīti → Sdt passan na passāmīti: Sc passantapassaviti; Bmr K passaṁ na passatīti. (pts note)
‚Während man sieht, sieht man nicht.‘
Kiñca passaṁ na passatīti?
ca → So SS Bmr; K ci. (pts note) | passatīti → SS add ca (St cak). (pts note) | passatīti → passatī ti (bjt) | kiñca passaṁ → kiñ ca passan (pts)
Aber während man was sieht, sieht man nicht?
Khurassa sādhunisitassa talamassa passati, dhārañca khvassa na passati.
na passati → na passatīti (sya-all, mr) | khvassa → khurassa (sya-all) | na → So Sct; Sd kotassanaṁ; Bmr khv assa na; K khurassa na. (pts note) | sādhunisitassa → sādhu nisitassa (bjt) | sādhunisitassa talamassa → sādhu-nisitassa talam assa (pts) | dhārañca khvassa → dhārañ ca kho tassa (pts)
Man kann die Klinge eines gut geschärften Rasiermessers sehen, aber die Schneide sieht man nicht.
Idaṁ vuccati:
vuccati → vuccati cunda (bj, sya-all)
Daher heißt es:
‘passaṁ na passatī’ti.
passatīti → passati (bj) | passaṁ → cunda passan (pts)
‚Während man sieht, sieht man nicht.‘
Yaṁ kho panetaṁ, cunda, udakena rāmaputtena bhāsitaṁ hīnaṁ gammaṁ pothujjanikaṁ anariyaṁ anatthasaṁhitaṁ khurameva sandhāya.
yaṁ → taṁ (sya-all) | Taṁ → Sdt omit down to evaṁ; Sc K taṁ; Bmr yaṁ. (pts note) | sandhāya → -13 So Bmr K; Sc khuracundamevasandhā. (pts note) | udakena → uddakena (bjt, th, pts) | anatthasaṁhitaṁ → anatthasañhitaṁ (th) | panetaṁ → pan etaṁ (pts) | anatthasaṁhitaṁ khurameva → anattha-saṁhitaṁ khuram eva (pts)
Doch dieser Spruch Uddakas ist nieder, derb, gewöhnlich, unedel und nutzlos, da er nur über ein Rasiermesser ist.
Yañca taṁ, cunda, sammā vadamāno vadeyya:
Yañca taṁ → yañcetaṁ (bj, sya-all, mr) | yañca taṁ → yañcetaṁ (bj, sya-all) | taṁ → yañcetaṁ (cck: syā. ka.) | taṁ → So Sc; Bmr K cetaṁ. (pts note) | yañca → yañ ca (pts) | sammā vadamāno → sammā-vadamāno (pts)
Wenn es etwas gibt, von dem man zu Recht sagen kann:
‘passaṁ na passatī’ti, idameva taṁ sammā vadamāno vadeyya:
idameva taṁ → idamevetaṁ (bj, mr) | taṁ → idamevetaṁ (cck: ka.) | idameva → idam eva (pts) | sammā vadamāno → sammā-vadamāno (pts)
‚Während man sieht, sieht man nicht‘, soll es von Folgendem gesagt werden:
‘passaṁ na passatī’ti. Kiñca passaṁ na passatīti?
passatīti → passatī ti (bjt) | kiñca → kiñ ca (pts)
Während man was sieht, sieht man nicht?
Evaṁ sabbākārasampannaṁ sabbākāraparipūraṁ anūnamanadhikaṁ svākkhātaṁ kevalaṁ paripūraṁ brahmacariyaṁ suppakāsitanti, iti hetaṁ passati.
paripūraṁ → parisuddhataraṁ (bj, sya-all, mr); paripūrataraṁ (?) | hetaṁ passati → na passatīti (sya-all, mr) | kevalaṁ paripūraṁ → kevalaparipūraṁ (bj, sya-all) | passati → suppakāsitaṁ, iti hetaṁ na passatīti (cck: syā. ka.) | passati → So SS; Bmr K na passatīti. (pts note) | anūnamanadhikaṁ → anūnaṁ anadhikaṁ (bjt, th) | sabbākārasampannaṁ sabbākāraparipūraṁ anūnamanadhikaṁ → sabbākāra-sampannaṁ sabbākāra-paripūraṁ anūnaṁ anadhikaṁ (pts) | kevalaṁ paripūraṁ → kevala-paripūraṁ (pts) | suppakāsitanti → suppakāsitan ti (pts) | hetaṁ → h etaṁ (pts)
Man sieht: einen geistlichen Pfad, der mit allen guten Eigenschaften versehen ist, in allen guten Eigenschaften vollständig, nicht zu viel und nicht zu wenig, gut erklärt, ganz, vollständig und gut vorgelegt.
Idamettha apakaḍḍheyya, evaṁ taṁ parisuddhataraṁ assāti, iti hetaṁ na passati.
passati → passatīti (sya-all) | passati → na passatīti (cck: syā. ka.) | passati → So SS; Bmr K passatīti. (pts note) | evaṁ taṁ → evantaṁ (th) | idamettha → idam ettha (pts) | evaṁ → evan (pts) | hetaṁ → h etaṁ (pts)
Man sieht nicht: etwas, das man wegnehmen könnte, sodass er noch reiner würde.
Idamettha upakaḍḍheyya, evaṁ taṁ paripūraṁ assāti, iti hetaṁ na passati.
paripūraṁ → parisuddhataraṁ (bj) | evaṁ taṁ paripūraṁ → evantaṁ parisuddhataraṁ (sya-all) | paripūraṁ → parisuddhataraṁ (cck: syā. ka.); paripūrataraṁ (cck: ?) | paripūraṁ → So SS; Bmr K parisuddhataraṁ. (pts note) | idamettha → idam ettha (pts) | evaṁ → evan (pts) | hetaṁ → h etaṁ (pts)
Man sieht nicht: etwas, das man hinzufügen könnte, sodass er noch vollständiger würde.
Idaṁ vuccati, cunda:
cunda → (bj, sya-all)
Daher heißt es zu Recht:
‘passaṁ na passatī’ti.‚Während man sieht, sieht man nicht.‘ Yaṁ kho taṁ, cunda, sammā vadamāno vadeyya:
sammā vadamāno → sammāvadamāno (pts)
‘sabbākārasampannaṁ …pe…
sabbākārasampannaṁ → sabbākāra-sampannaṁ (pts)
brahmacariyaṁ suppakāsitan’ti.
suppakāsitanti → suppakāsitan ti (pts)
Idameva taṁ sammā vadamāno vadeyya:
idameva taṁ → idametaṁ (sya-all) | etaṁ → Bmr idam eva taṁ. (pts note)
‘sabbākārasampannaṁ sabbākāraparipūraṁ anūnamanadhikaṁ svākkhātaṁ kevalaṁ paripūraṁ brahmacariyaṁ suppakāsitan’ti.
kevalaṁ paripūraṁ → kevalaparipūraṁ (bj, sya-all, pts) | suppakāsitanti → suppakāsitanti saṅgāyitabbā dhammā (bj) | anūnamanadhikaṁ → anūnaṁ anadhikaṁ (bjt, th, pts) | sabbākārasampannaṁ → sabbākāra-sampannaṁ (pts) | kevalaṁ paripūraṁ → kevala-paripūraṁ (pts) | suppakāsitanti → suppakāsitan ti (pts)

6. Saṅgāyitabbadhamma6. Die Lehren sollen im Chor aufgesagt werden

Tasmātiha, cunda, ye vo mayā dhammā abhiññā desitā, tattha sabbeheva saṅgamma samāgamma atthena atthaṁ byañjanena byañjanaṁ saṅgāyitabbaṁ na vivaditabbaṁ, yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ, tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
vo → te (sya-all) | na vivaditabbaṁ → vicaritabbaṁ (sya-all) | tadassa → tadasseva (sya-all) | vo → K te. (pts note) | dhammā → Bmr omit. (pts note) | vivaditabbaṁ → K viparitabbaṁ, and below. (pts note) | assa → K asseva. (pts note) | tasmātiha → tasmāt iha (pts) | sabbeheva → sabbeh eva (pts) | byañjanena byañjanaṁ → vyañjanena vyañjanaṁ (pts) | ciraṭṭhitikaṁ tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya → cira-ṭṭhitikaṁ tad assa bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
Daher, Cunda, sollt ihr alle zusammenkommen und die Dinge, die ich euch aus meiner unmittelbaren Einsicht heraus gelehrt habe, im Chor aufsagen, ohne zu streiten, Bedeutung mit Bedeutung und Ausdruck mit Ausdruck vergleichen, sodass dieser geistliche Pfad lange Zeit bestehen bleibt – zum Nutzen und Glück vieler Menschen, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen.
Katame ca te, cunda, dhammā mayā abhiññā desitā, yattha sabbeheva saṅgamma samāgamma atthena atthaṁ byañjanena byañjanaṁ saṅgāyitabbaṁ na vivaditabbaṁ, yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ, tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ?
te → vo (bj) | na vivaditabbaṁ → vicaritabbaṁ (sya-all) | tadassa → tadasseva (sya-all) | te → Bmr vo. (pts note) | dhammā → So SS; Bmr K dhammā mayā. (pts note) | sabbeheva → sabbeh eva (pts) | byañjanena byañjanaṁ → vyañjanena vyañjanaṁ (pts) | ciraṭṭhitikaṁ tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya → cira-ṭṭhitikaṁ tad assa bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
Und was sind die Dinge, die ich aus meiner unmittelbaren Einsicht heraus gelehrt habe?
Seyyathidaṁ—cattāro satipaṭṭhānā, cattāro sammappadhānā, cattāro iddhipādā, pañcindriyāni, pañca balāni, satta bojjhaṅgā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo.
bojjhaṅgā → sambojjhaṅgā (sya-all) | bojjhaṅgā → K sambojjhaṅgā. (pts note) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bjt, th, pts) | sammappadhānā → samma ppadhānā (pts) | iddhipādā pañcindriyāni → iddhi-pādā pañc indriyāni (pts)
Es sind die vier Arten der Achtsamkeitsmeditation, die vier Arten rechten Bemühens, die vier Grundlagen übersinnlicher Kraft, die fünf Fähigkeiten, die fünf Kräfte, die sieben Faktoren des Erwachens und der edle achtfache Pfad.
Ime kho te, cunda, dhammā mayā abhiññā desitā.Das sind die Dinge, die ich aus meiner unmittelbaren Einsicht heraus gelehrt habe. Yattha sabbeheva saṅgamma samāgamma atthena atthaṁ byañjanena byañjanaṁ saṅgāyitabbaṁ na vivaditabbaṁ, yathayidaṁ brahmacariyaṁ addhaniyaṁ assa ciraṭṭhitikaṁ, tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya atthāya hitāya sukhāya devamanussānaṁ.
na vivaditabbaṁ → vicaritabbaṁ (sya-all) | tadassa → tadasseva (sya-all) | + → saññāpetabba vidhi tesaṁ (bjt) | sabbeheva saṅgamma → sabbeh eva saṁgamma (pts) | byañjanena byañjanaṁ → vyañjanena vyañjanaṁ (pts) | ciraṭṭhitikaṁ tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya → cira ṭṭhitikaṁ tad assa bahujana-hitāya bahujana-sukhāya (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)
Ihr sollt alle zusammenkommen und diese Dinge im Chor aufsagen, ohne zu streiten, Bedeutung mit Bedeutung und Ausdruck mit Ausdruck vergleichen, sodass dieser geistliche Pfad lange Zeit bestehen bleibt – zum Nutzen und Glück vieler Menschen, aus Anteilnahme für die Welt, zum Segen, Nutzen und Glück von Göttern und Menschen.

7. Saññāpetabbavidhi7. Übereinstimmung erreichen

Tesañca vo, cunda, samaggānaṁ sammodamānānaṁ avivadamānānaṁ sikkhataṁ aññataro sabrahmacārī saṅghe dhammaṁ bhāseyya.
sikkhataṁ → sikkhitabbaṁ (bahūsu) | tesañca → saññāpetabba vidhi tesaṁ ca (bj) | sikkhataṁ → sikkhitabbaṁ (bj, sya-all, pts) | vo → kho (sya-all) | saṅghe → saṅgho (sya-all) | sikkhataṁ → sikkhitabbaṁ (cck: bahūsu) | vo → K kho. (pts note) | sikkhitabbaṁ → So Bmr K; SS sikkhataṁ. (pts note) | saṅghe → saṁghe (bjt, ms2005) | tesañca → tesañ ca (pts)
Angenommen, einer dieser geistlichen Gefährten, die sich in Eintracht und gegenseitiger Wertschätzung schulen, ohne Streit, würde im Saṅgha die Lehre aufsagen.
Tatra ce tumhākaṁ evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
Da würdet ihr denken:
‘ayaṁ kho āyasmā atthañceva micchā gaṇhāti, byañjanāni ca micchā ropetī’ti.
ceva → yo ceva (sya-all, pts1ed); yañceva (mr) | kho → kho āvuso (sya-all) | kho → K inserts āvuso. (pts note) | ropetīti → K rocetīti, and below. (pts note) | atthañceva → atthañ eva (pts) | byañjanāni → vyañjanāni (pts)
‚Dieser Ehrwürdige legt die Bedeutung falsch aus und verwechselt die Ausdrücke.‘
Tassa neva abhinanditabbaṁ na paṭikkositabbaṁ, anabhinanditvā appaṭikkositvā so evamassa vacanīyo:
na paṭikkositabbaṁ → nappaṭikkositabbaṁ (bjt, th) | neva → n eva (pts) | evamassa → evam assa (pts)
Ihr sollt seine Aussage weder begrüßen noch ablehnen, sondern sagen:
‘imassa nu kho, āvuso, atthassa imāni vā byañjanāni etāni vā byañjanāni katamāni opāyikatarāni, imesañca byañjanānaṁ ayaṁ vā attho eso vā attho katamo opāyikataro’ti?
imesañca → imesaṁ (sabbattha) | imesañca → imesaṁ vā (bj, sya-all) | vā → (sya-all) | imesañca byañjanānaṁ → imesaṁ vā vyañjanānaṁ (pts) | imesañca → imesaṁ vā (cck: syā. pī. ka.); imesaṁ (cck: sī.) | vā → K omits. (pts note) | vā → So Bmr K; Scdt omit. (pts note) | vā → So Sdt Bmr K; Sc omits. (pts note) | katamo → Br adds vā. (pts note) | opāyikataroti → opāyikataro ti (bjt, pts) | byañjanāni → vyañjanāni (pts)
‚Geehrter, wenn das die Bedeutung ist, könnte der Ausdruck entweder dieses oder jenes sein: Welches passt besser? Und wenn das der Ausdruck ist, könnte die Bedeutung entweder dieses oder jenes sein: Welches passt besser?‘
So ce evaṁ vadeyya:Angenommen, er würde antworten: ‘imassa kho, āvuso, atthassa imāneva byañjanāni opāyikatarāni, yā ceva etāni; imesañca byañjanānaṁ ayameva attho opāyikataro, yā ceva eso’ti.
yā ceva → yāneva (bj) | imesañca → imesaṁ (bj, sya-all) | yā → yāni (sya-all); yo (sya-all) | imesañca byañjanānaṁ ayameva → imesaṁ vyañjanānaṁ ayam eva (pts) | ceva → yañceva (sī. ka.), ṭīkā oloketabbā (cck note) | imesañca → imedaṁ (cck: sabbattha) | ceva → yañceva (sī. ka.), ṭīkā oloketabbā (cck note) | eva → So Sd K; Sc yāni ce; Bm Sum-Bm yāceva; Br yañceva. (pts note) | yo → So K; SS Br yañ; Bm yā. (pts note)
‚Dieser Ausdruck passt besser zu der Bedeutung als jener. Und diese Bedeutung passt besser zu dem Ausdruck als jene.‘
So neva ussādetabbo na apasādetabbo, anussādetvā anapasādetvā sveva sādhukaṁ saññāpetabbo tassa ca atthassa tesañca byañjanānaṁ nisantiyā.
anapasādetvā sveva → na apasādetvā so va (pts) | ussādetabbo → So SS K Sum-Scd; Bmr Sum-Br ussāretabbo, and after. (pts note) | apasādetabbo → So SS K; Bmr apasāretabbo, and after. (pts note) | apasādetvā → -14 So SS; Bmr K anap-. (pts note) | va → So SS; Bmr K sveva. (pts note) | sveva → sve va (bjt) | tesañca → tesaṁ ca (bjt) | neva → n eva (pts) | tesañca byañjanānaṁ → tesañ ca vyañjanānaṁ (pts)
Ohne ihm zu schmeicheln oder ihn zurechtzuweisen, sollt ihr ihn überzeugen, indem ihr dieser Bedeutung und diesem Ausdruck sorgfältig auf den Grund geht.

Aparopi ce, cunda, sabrahmacārī saṅghe dhammaṁ bhāseyya.
saṅghe → saṅgho (sya-all) | saṅghe → saṁghe (ms2005) | aparopi → aparo pi (pts)
Angenommen, ein anderer geistlicher Gefährte würde im Saṅgha die Lehre aufsagen.
Tatra ce tumhākaṁ evamassa:
Tatra → So Bmr K; SS tattha. (pts note) | evamassa → evam assa (pts)
Da würdet ihr denken:
‘ayaṁ kho āyasmā atthañhi kho micchā gaṇhāti byañjanāni sammā ropetī’ti.
kho → K omits. (pts note) | atthañhi → atthaṁ hi (bjt, pts) | byañjanāni → vyañjanāni (pts)
‚Dieser Ehrwürdige legt die Bedeutung falsch aus, aber fasst die Ausdrücke richtig auf.‘
Tassa neva abhinanditabbaṁ na paṭikkositabbaṁ, anabhinanditvā appaṭikkositvā so evamassa vacanīyo:
na paṭikkositabbaṁ → nappaṭikkositabbaṁ (bjt, th) | neva → n eva (pts) | evamassa → evam assa (pts)
Ihr sollt seine Aussage weder begrüßen noch ablehnen, sondern sagen:
‘imesaṁ nu kho, āvuso, byañjanānaṁ ayaṁ vā attho eso vā attho katamo opāyikataro’ti?
opāyikataroti → opāyikataro ti (bjt, pts) | byañjanānaṁ → vyañjanānaṁ (pts)
‚Geehrter, wenn das der Ausdruck ist, könnte die Bedeutung entweder dieses oder jenes sein: Welches passt besser?‘
So ce evaṁ vadeyya:Angenommen, er würde antworten: ‘imesaṁ kho, āvuso, byañjanānaṁ ayameva attho opāyikataro, yā ceva eso’ti.
yā → yo (sya-all) | Imesaṁ → Bmr tesaṁ; K adds nu. (pts note) | yo → Bm yā; Br yañ. (pts note) | byañjanānaṁ ayameva → vyañjanānaṁ ayam eva (pts) | yā ceva esoti → yo eva eso ti (pts)
‚Diese Bedeutung passt besser zu dem Ausdruck als jene.‘
So neva ussādetabbo na apasādetabbo, anussādetvā anapasādetvā sveva sādhukaṁ saññāpetabbo tasseva atthassa nisantiyā.
tasseva → tassa ca (sya-all) | sveva → so yeva (pts) | yeva → Bmr K sveva, and below. (pts note) | ev → K tassa ca. (pts note) | atthassa → Sc adds tesañ ca vyañjanānaṁ. (pts note) | neva → n eva (pts) | tasseva → tass ev (pts)
Ohne ihm zu schmeicheln oder ihn zurechtzuweisen, sollt ihr ihn überzeugen, indem ihr dieser Bedeutung sorgfältig auf den Grund geht.

Aparopi ce, cunda, sabrahmacārī saṅghe dhammaṁ bhāseyya.
aparopi ce → aparo pana (bj) | saṅghe → saṅgho (sya-all) | saṅghe → SS insert vā. (pts note) | saṅghe → saṁghe (ms2005) | aparopi → aparo pi (pts)
Angenommen, ein anderer geistlicher Gefährte würde im Saṅgha die Lehre aufsagen.
Tatra ce tumhākaṁ evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
Da würdet ihr denken:
‘ayaṁ kho āyasmā atthañhi kho sammā gaṇhāti byañjanāni micchā ropetī’ti.
atthañhi → atthaṁ hi (bjt, th, pts) | byañjanāni → vyañjanāni (pts)
‚Dieser Ehrwürdige legt die Bedeutung richtig aus, aber verwechselt die Ausdrücke.‘
Tassa neva abhinanditabbaṁ na paṭikkositabbaṁ; anabhinanditvā appaṭikkositvā so evamassa vacanīyo:
na paṭikkositabbaṁ → nappaṭikkositabbaṁ (bjt, th) | neva → n eva (pts) | evamassa → evam assa (pts)
Ihr sollt seine Aussage weder begrüßen noch ablehnen, sondern sagen:
‘imassa nu kho, āvuso, atthassa imāni vā byañjanāni etāni vā byañjanāni katamāni opāyikatarānī’ti?
imāni vā → imāneva (bj, sya-all) | vā byañjanāni → ca vyañjanāni (pts) | ca → Bmr K imān'; eva. (pts note) | vā → Bmr omit. (pts note) | opāyikatarānīti → opāyikatarānī ti (bjt)
‚Geehrter, wenn das die Bedeutung ist, könnte der Ausdruck entweder dieses oder jenes sein: Welches passt besser?‘
So ce evaṁ vadeyya:Angenommen, er würde antworten: ‘imassa kho, āvuso, atthassa imāneva byañjanāni opayikatarāni, yā ceva etānī’ti.
opayikatarāni yā → opāyikatarā va yāni (bj); opāyikatarāni yāni (sya-all) | yā → yāni (cck) | kho āvuso → nu khvāvuso (sya-all) | etānīti → yāceva otāni (bj: sīmu) | nu → Bmr omit. (pts note) | kho → K khv. (pts note) | yāni → Bmr yā. (pts note) | imāneva byañjanāni opayikatarāni yā ceva → imān eva vyañjanāni opāyikatarāni yāni eva (pts)
‚Dieser Ausdruck passt besser zu der Bedeutung als jener.‘
So neva ussādetabbo na apasādetabbo; anussādetvā anapasādetvā sveva sādhukaṁ saññāpetabbo tesaññeva byañjanānaṁ nisantiyā.
sveva → so yeva (pts) | tesaññeva byañjanānaṁ → tesaṁ ñeva vyañjanānaṁ (pts) | tesaññeva → tesaṁyeva (th) | neva → n eva (pts)
Ohne ihm zu schmeicheln oder ihn zurechtzuweisen, sollt ihr ihn überzeugen, indem ihr diesem Ausdruck sorgfältig auf den Grund geht.

Aparopi ce, cunda, sabrahmacārī saṅghe dhammaṁ bhāseyya.
saṅghe → saṅgho (sya-all) | saṅghe → saṁghe (ms2005) | aparopi → aparo pi (pts)
Angenommen, ein anderer geistlicher Gefährte würde im Saṅgha die Lehre aufsagen.
Tatra ce tumhākaṁ evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
Da würdet ihr denken:
‘ayaṁ kho āyasmā atthañceva sammā gaṇhāti byañjanāni ca sammā ropetī’ti.
atthañceva → atthaññeva (sya-all); atthaṁ ñeva (pts) | ca → (sya-all) | byañjanāni ca → vyañjanāni (pts)
‚Dieser Ehrwürdige legt die Bedeutung richtig aus und fasst die Ausdrücke richtig auf.‘
Tassa ‘sādhū’ti bhāsitaṁ abhinanditabbaṁ anumoditabbaṁ;Mit den Worten: ‚Gut!‘ sollt ihr die Aussage dieses Mönchs begrüßen und ihr zustimmen tassa ‘sādhū’ti bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā so evamassa vacanīyo:
Tassa → SS omit. (pts note) | evamassa → evam assa (pts)
und dann zu ihm sagen:
‘lābhā no, āvuso, suladdhaṁ no, āvuso,‚Wir haben Glück, Geehrter, so großes Glück, ye mayaṁ āyasmantaṁ tādisaṁ sabrahmacāriṁ passāma evaṁ atthupetaṁ byañjanupetan’ti.
sabrahmacāriṁ → brahmacāriṁ (bj) | byañjanupetanti → byañjanupetanti paccayānuññātakāraṇaṁ (bj, cck) | passāma → sarissāma (sya-all) | atthupetaṁ byañjanupetanti na vo → atthūpetaṁ vyañjanūpetan ti navaṁ (pts) | passāma → K sarissāma. (pts note)
einen Ehrwürdigen wie dich, der so gut mit der Bedeutung und der Ausdrucksweise vertraut ist, als einen unserer geistlichen Gefährten zu sehen!‘

8. Paccayānuññātakāraṇa8. Warum Bedarfsgegenstände erlaubt sind

Na vo ahaṁ, cunda, diṭṭhadhammikānaṁyeva āsavānaṁ saṁvarāya dhammaṁ desemi.
Navaṁ → So Sct; Sd namo; Bmr K na vo. (pts note) | diṭṭhadhammikānaṁyeva → diṭṭhadhammikānaṁ yeva (bjt) | diṭṭhadhammikānaṁyeva → diṭṭha-dhammikānaṁ yeva (pts)
Cunda, ich lehre euch nicht allein, um Befleckungen zu zügeln, die dieses Leben betreffen.
Na panāhaṁ, cunda, samparāyikānaṁyeva āsavānaṁ paṭighātāya dhammaṁ desemi.
samparāyikānaṁyeva → samparāyikānaṁ yeva (bjt, pts)
Und ich lehre auch nicht allein, um Befleckungen abzuwehren, die künftige Leben betreffen.
Diṭṭhadhammikānaṁ cevāhaṁ, cunda, āsavānaṁ saṁvarāya dhammaṁ desemi;
evāhaṁ → So Sc Bmr K; Sdt cāhaṁ. (pts note) | diṭṭhadhammikānaṁ cevāhaṁ → diṭṭha-dhammikānaṁ evāhaṁ (pts)
Ich lehre sowohl, um Befleckungen zu zügeln, die dieses Leben betreffen,
samparāyikānañca āsavānaṁ paṭighātāya.
ca → cāti (bahūsu) | paṭighātāya → Sc inserts dhammaṁ desemi. (pts note) | samparāyikānañca → samparāyikānaṁ ca (th) | samparāyikānañca → samparāyikānañ ca (pts)
als auch, um Befleckungen abzuwehren, die künftige Leben betreffen.

Tasmātiha, cunda, yaṁ vo mayā cīvaraṁ anuññātaṁ, alaṁ vo taṁ
tasmātiha → tasmā tiha (bjt) | tasmātiha → tasmāt iha (pts)
Und deshalb habe ich Roben erlaubt, die nur dazu genügen,
yāvadeva sītassa paṭighātāya, uṇhassa paṭighātāya, ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ paṭighātāya, yāvadeva hirikopīnapaṭicchādanatthaṁ.
ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassānaṁ (bj, sya-all, pts) | hirikopīnapaṭicchādanatthaṁ → hirikopinapaṭicchādanatthaṁ (sya-all) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapa → siriṁsapa (cck: syā.) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsamakasavātātapasarīsapa samphassānaṁ (my) | yāvadeva → yāvad eva (pts) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsa-makasa-vātātapasiriṁsapa-samphassānaṁ (pts) | yāvadeva hirikopīnapaṭicchādanatthaṁ → yāvad eva hirikopīna-paṭicchādanatthaṁ (pts)
Kälte und Hitze abzuwehren, die Berührung von Fliegen, Stechmücken, Wind, Sonne und Kriechtieren abzuwehren und die Schamteile zu bedecken.
Yo vo mayā piṇḍapāto anuññāto, alaṁ vo so
vo so → veso (bj)
Ich habe Almosen erlaubt, das nur dazu genügt,
yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṁsūparatiyā brahmacariyānuggahāya, iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṁ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro ca.
ca → cāti (bj, sya-all, pts) | vihiṁsūparatiyā → vihiṁsuparatiyā (sya-all) | ca → cāti (cck: bahūsu) | yātrā → Bm yatrā. (pts note) | yāvadeva → yāvad eva (pts) | purāṇañca → purāṇañ ca (pts) | navañca → navañ ca (pts)
diesen Körper zu erhalten, Schaden abzuwenden und das geistliche Leben zu fördern; damit man altes Unbehagen beendet und neues nicht entstehen lässt und ohne Tadel und unbeschwert lebt.
Yaṁ vo mayā senāsanaṁ anuññātaṁ, alaṁ vo taṁIch habe Unterkünfte erlaubt, die nur dazu genügen, yāvadeva sītassa paṭighātāya, uṇhassa paṭighātāya, ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ paṭighātāya, yāvadeva utuparissayavinodanapaṭisallānārāmatthaṁ.
ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassānaṁ (bj, sya-all); daṁsamakasa vātātapa siriṁsapasamphassānaṁ (pts) | utuparissayavinodanapaṭisallānārāmatthaṁ → utuparissayavinodanaṁ paṭisallānārāmatthaṁ (bj, sya-all) | yāvadeva utuparissayavinodanapaṭisallānārāmatthaṁ → yāvad eva utuparissayavinodakaṁ paṭisallāṇārāmatthaṁ (pts) | utuparissayavinodanapaṭisallānārāmatthaṁ → utuparissayavinodana paṭisallānārāmatthaṁ (my) | ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassānaṁ → daṁsa-makasa vātātapa siriṁsapa-samphassānaṁ (pts) | yāvadeva utuparissayavinodanapaṭisallānārāmatthaṁ → yāvad eva utu-parissaya-vinodakaṁ paṭisallāṇārāmatthaṁ (pts)
Kälte und Hitze abzuwehren, die Berührung von Fliegen, Stechmücken, Wind, Sonne und Kriechtieren abzuwehren, vor schlechtem Wetter zu schützen und sich an der Klausur zu erfreuen.
Yo vo mayā gilānapaccayabhesajjaparikkhāro anuññāto, alaṁ vo so
gilānapaccayabhesajjaparikkhāro → gilānapaccayabhesajja parikkhāro (my) | gilānapaccayabhesajjaparikkhāro → gilāna-paccaya bhesajja-parikkhāro (pts)
Ich habe Arznei und Krankenversorgung erlaubt, die nur dazu genügen,
yāvadeva uppannānaṁ veyyābādhikānaṁ vedanānaṁ paṭighātāya abyāpajjaparamatāya.
abyāpajjaparamatāya → abyāpajjhaparamatāyā ti (bj, sya-all, pts) | abyāpajjaparamatāya → abyāpajjhaparamatāyāti (cck: sī. syā. pī.); abyābajjhaparamatāya (cck: ?) | yāvadeva → yāvad eva (pts)
die Beschwerden der Krankheit abzuwehren und die Gesundheit zu fördern.

9. Sukhallikānuyoga9. In Glück schwelgen

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts)
Es ist möglich, dass Wanderer anderer Konfessionen sagen:
‘sukhallikānuyogamanuyuttā samaṇā sakyaputtiyā viharantī’ti.
sukhallikānuyogamanuyuttā → sukhallikānuyogam anuyuttā (pts) | sakyaputtiyā → sakya-puttiyā (pts)
‚Diese Asketen, die dem Sakyer folgen, leben, indem sie in Glück schwelgen.‘
Evaṁvādino, cunda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
Evaṁvādino → … vadamānā (sya-all) | evaṁvādino → evaṁ vadamānā (sya-all) | Evaṁvādino → vadamānā (cck: syā.) | vādino → K vadamānā. (pts note) | evaṁvādino → evaṁ vādino (bjt, pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts) | evamassu → evam assu (pts)
Dann sollt ihr ihnen entgegnen:
‘katamo so, āvuso, sukhallikānuyogo?‚Was ist das für ein Schwelgen in Glück? Sukhallikānuyogā hi bahū anekavihitā nānappakārakā’ti.
sukhallikānuyogā → sukhallikānuyogāpi (sya-all, pts) | + → pi (pts) | anekavihitā nānappakārakāti → aneka-vihitā nāna-ppakārakā ti (pts)
Denn es gibt viele verschiedene Arten, wie man in Glück schwelgen kann.‘

Cattārome, cunda, sukhallikānuyogā hīnā gammā pothujjanikā anariyā anatthasaṁhitā na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattanti.
sukhallikānuyogā → Cp. Vin. i., p. 10. (pts note) | anatthasaṁhitā → anatthasañhitā (th) | cattārome → cattāro me (pts) | anatthasaṁhitā → anattha-saṁhitā (pts)
Vier Arten des Schwelgens in Glück, Cunda, sind nieder, derb, gewöhnlich, unedel und nutzlos. Sie führen nicht zu Ernüchterung, Schwinden der Leidenschaft, Aufhören, Frieden, Einsicht, Erwachen und Erlöschen.
Katame cattāro?Welche vier?

Idha, cunda, ekacco bālo pāṇe vadhitvā vadhitvā attānaṁ sukheti pīṇeti.
vadhitvā → (sya-all, pts) | pīṇeti → piṇeti (sya-all) | pāṇe → Bmr pāṇāni. (pts note)
Da macht sich ein Tor durch das Töten lebender Geschöpfe selbst glücklich und froh.
Ayaṁ paṭhamo sukhallikānuyogo.Das ist die erste Art des Schwelgens in Glück.

Puna caparaṁ, cunda, idhekacco adinnaṁ ādiyitvā ādiyitvā attānaṁ sukheti pīṇeti.
ādiyitvā → ādisitvā (bj); (sya-all, pts) | pīṇeti → piṇeti (sya-all) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)
Dann macht sich da jemand durch Diebstahl selbst glücklich und froh.
Ayaṁ dutiyo sukhallikānuyogo.Das ist die zweite Art des Schwelgens in Glück.

Puna caparaṁ, cunda, idhekacco musā bhaṇitvā bhaṇitvā attānaṁ sukheti pīṇeti.
bhaṇitvā → (sya-all) | pīṇeti → piṇeti (sya-all) | idhekacco musā bhaṇitvā bhaṇitvā → idh ekacco musābhaṇitvā (pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco musā bhaṇitvā bhaṇitvā → idh ekacco musā-bhaṇitvā (pts)
Dann macht sich da jemand durch Lügen selbst glücklich und froh.
Ayaṁ tatiyo sukhallikānuyogo.
sukhallikānuyogo → sukhallikānu yogo (bjt)
Das ist die dritte Art des Schwelgens in Glück.

Puna caparaṁ, cunda, idhekacco pañcahi kāmaguṇehi samappito samaṅgībhūto paricāreti.
samaṅgībhūto → samaṅgibhūto (bj, sya-all) | samaṅgībhūto paricāreti → samaṅgibhūto parivāreti (pts) | parivāreti → So SS; Bmr K paricāreti; cp. D. i. 3.20 (vol. i., p. 36), xiv. 1. 20, 2.4 (vol. ii., pp. 13, 23). (pts note) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts) | kāmaguṇehi → kāma-guṇehi (pts) | samaṅgībhūto paricāreti → samaṅgi-bhūto parivāreti (pts)
Dann vergnügt sich da jemand, versorgt und ausgestattet mit den fünf Sinnesreizen.
Ayaṁ catuttho sukhallikānuyogo.Das ist die vierte Art des Schwelgens in Glück.

Ime kho, cunda, cattāro sukhallikānuyogā hīnā gammā pothujjanikā anariyā anatthasaṁhitā na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattanti.
anatthasaṁhitā → anatthasañhitā (th) | anatthasaṁhitā → anattha-saṁhitā (pts)
Diese vier Arten des Schwelgens in Glück sind nieder, derb, gewöhnlich, unedel und nutzlos. Sie führen nicht zu Ernüchterung, Schwinden der Leidenschaft, Aufhören, Frieden, Einsicht, Erwachen und Erlöschen.

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
paribbājakā → (pts) | vadeyyuṁ → puccheyyuṁ (pts) | puccheyyuṁ → So SS; Bmr K vadeyyum. (pts note) | panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Es ist möglich, dass Wanderer anderer Konfessionen sagen:
‘ime cattāro sukhallikānuyoge anuyuttā samaṇā sakyaputtiyā viharantī’ti.
sakyaputtiyā viharantīti → sakyaputtiyāti (bj) | sakyaputtiyā → sakya-puttiyā (pts)
‚Die Asketen, die dem Sakyer folgen, leben, indem sie auf diese vier Arten in Glück schwelgen.‘
Te vo ‘mā hevaṁ’ tissu vacanīyā.
vo → te (pts1ed) | hevaṁ tissu vacanīyā → hevantissuvacanīyā (bj) | hevaṁ tissu → hevantissu (sya-all) | vo → (pts) | vo → te (cck: sī. pī.) | Te → Bmr K add vo. (pts note) | mā hevaṁ → māhevaṁ (my) | hevaṁ tissu → h evan ti ssu (pts)
Ihnen sollt ihr sagen: ‚So nicht!‘
Na te vo sammā vadamānā vadeyyuṁ, abbhācikkheyyuṁ asatā abhūtena.
vo → (bj) | vadeyyuṁ → vadeyyuṁ na (sya-all) | abbhācikkheyyuṁ → abbhācikkheyyuṁ te vo (sya-all); abbhācikkheyyuṁ vo te (pts) | te → So SS; Bmr K te vo, and onwards. (pts note) | vadeyyuṁ → So Sc Bmr; Sd K add na; Sd omits abbhāc-; St inserts na after abbhāc-. (pts note) | te → Bmr omit na and vo te. (pts note)
Es ist nicht richtig, das über euch zu sagen; es stellt euch mit einer irrigen, unzutreffenden Behauptung falsch dar.

Cattārome, cunda, sukhallikānuyogā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattanti.
ekantanibbidāya → ekantaṁ nibbidāya (sya-all) | cattārome → cattāro me (pts) | ekantanibbidāya → ekanta-nibbidāya (pts)
Cunda, vier Arten des Schwelgens in Glück führen einzig zu Ernüchterung, Schwinden der Leidenschaft, Aufhören, Frieden, Einsicht, Erwachen und Erlöschen.
Katame cattāro?Welche vier?

Idha, cunda, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
bhikkhu → (sya-all) | paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (pts) | bhikkhu → K omits. For the following passage cp. D. i. 3. 21-22; ii. 75-81; ix. 10-13; xvii. 2. 3. (pts note) | vivicceva → eva (pts) | pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ → pīti-sukhaṁ paṭhamajjhānaṁ (pts)
Da tritt ein Mönch, ganz abgeschieden von den Sinnenfreuden, abgeschieden von untauglichen Eigenschaften, in die erste Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Abgeschiedenheit geborene Ekstase und Seligkeit, während er den Geist ausrichtet und hält.
Ayaṁ paṭhamo sukhallikānuyogo.Das ist die erste Art des Schwelgens in Glück.

Puna caparaṁ, cunda, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
pe → spelled out in full (bjt, pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Wenn dann das Ausrichten und Halten des Geistes sich beruhigt, tritt ein Mönch in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Versenkung geborene Ekstase und Seligkeit, mit innerer Klarheit und geeintem Geist, ohne Ausrichten und Halten.
Ayaṁ dutiyo sukhallikānuyogo.Das ist die zweite Art des Schwelgens in Glück.

Puna caparaṁ, cunda, bhikkhu pītiyā ca virāgā …pe… tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati → (pts) | + → taṁ (bjt) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Mit dem Schwinden der Ekstase tritt ein Mönch dann in die dritte Vertiefung ein und verweilt darin; da meditiert er mit Gleichmut, achtsam und bewusst, und erfährt persönlich die Seligkeit, von der die Edlen erklären: ‚Gleichmütig und achtsam meditiert man in Seligkeit.‘
Ayaṁ tatiyo sukhallikānuyogo.Das ist die dritte Art des Schwelgens in Glück.

Puna caparaṁ, cunda, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
dukkhassa ca pahānā → (pts) | catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati → (pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Indem er Glück und Schmerz aufgibt, und mit dem Vergehen früherer Fröhlichkeit und Traurigkeit, tritt ein Mönch dann in die vierte Vertiefung ein und verweilt darin, ohne Glück oder Schmerz, mit reinem Gleichmut und reiner Achtsamkeit.
Ayaṁ catuttho sukhallikānuyogo.Das ist die vierte Art des Schwelgens in Glück.

Ime kho, cunda, cattāro sukhallikānuyogā ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattanti.
ekantanibbidāya → ekantaṁ nibbidāya (sya-all) | sukhallikānuyogā → sukhallikānuyoge (bjt) | ekantanibbidāya → ekanta-nibbidāya (pts)
Diese vier Arten des Schwelgens in Glück führen einzig zu Ernüchterung, Schwinden der Leidenschaft, Aufhören, Frieden, Einsicht, Erwachen und Erlöschen.

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Es ist möglich, dass Wanderer anderer Konfessionen sagen:
‘ime cattāro sukhallikānuyoge anuyuttā samaṇā sakyaputtiyā viharantī’ti.
Ime → K adds kho. (pts note) | sukhallikānuyoge → sukhallikānuyogā (bjt) | sakyaputtiyā → sakya-puttiyā (pts)
‚Die Asketen, die dem Sakyer folgen, leben, indem sie auf diese vier Arten in Glück schwelgen.‘
Te vo ‘evaṁ’ tissu vacanīyā.
vo evaṁ tissu → evan ti ssu (pts) | Te → Bmr K add vo. (pts note) | evaṁ tissu → evantissu (th)
Ihnen sollt ihr sagen: ‚Genau so!‘
Sammā te vo vadamānā vadeyyuṁ, na te vo abbhācikkheyyuṁ asatā abhūtena.
+ → vo (pts)
Es ist richtig, das über euch zu sagen; es stellt euch nicht mit einer irrigen, unzutreffenden Behauptung falsch dar.

10. Sukhallikānuyogānisaṁsa10. Die Vorteile des Schwelgens in Glück

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati, yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | aññatitthiyā → añña titthiyā (pts)
Es ist möglich, dass Wanderer anderer Konfessionen sagen:
‘ime panāvuso, cattāro sukhallikānuyoge anuyuttānaṁ viharataṁ kati phalāni katānisaṁsā pāṭikaṅkhā’ti?
panāvuso → pana āvuso (bj, pts) | pāṭikaṅkhāti → pāṭikaṅkhā ti (bjt) | katānisaṁsā pāṭikaṅkhāti → kat ānisaṁsā pāṭikaṅkhā ti (pts)
‚Wie viele Früchte und Vorteile kann man für die erwarten, die leben, indem sie auf diese vier Arten in Glück schwelgen?‘
Evaṁvādino, cunda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
evaṁvādino → evaṁ-vādino (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts) | evamassu → evam assu (pts)
Dann sollt ihr ihnen entgegnen:
‘ime kho, āvuso, cattāro sukhallikānuyoge anuyuttānaṁ viharataṁ cattāri phalāni cattāro ānisaṁsā pāṭikaṅkhā.‚Für die, die leben, indem sie auf diese vier Arten in Glück schwelgen, kann man vier Früchte und Vorteile erwarten. Katame cattāro?Welche vier?

Idhāvuso, bhikkhu tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo.
sambodhiparāyaṇo → sambodhiparāyano (bj, sya-all, pts) | sotāpanno → Cp. D. xvi. 2. 7, vol. ii., p. 92; xix. 62, ibid, p. 252. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | avinipātadhammo → avinipāta-dhammo (pts) | sambodhiparāyaṇo → sambodhi-parāyano (pts)
Zunächst tritt da ein Mönch mit dem Auflösen von drei Fesseln in den Strom ein, muss nicht mehr in der Unterwelt wiedergeboren werden und ist für das Erwachen bestimmt.
Idaṁ paṭhamaṁ phalaṁ, paṭhamo ānisaṁso.Das ist die erste Frucht und der erste Vorteil.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karoti.
sakadāgāmī → sakadāgāmi (bj) | sakadāgāmī → Ibid. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | rāgadosamohānaṁ → rāga-dosa-mohānaṁ (pts) | sakideva → sakid eva (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)
Dann wird da ein Mönch mit dem Auflösen von drei Fesseln und dem Abschwächen von Gier, Hass und Täuschung ein Einmalwiederkehrer. Nur einmal kehrt er in diese Welt zurück, um dann dem Leiden ein Ende zu machen.
Idaṁ dutiyaṁ phalaṁ, dutiyo ānisaṁso.Das ist die zweite Frucht und der zweite Vorteil.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko hoti, tattha parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā.
lokā → lokāti (bj) | opapātiko → Ibid. (pts note) | lokā → SS Bmr (but not K) insert ti. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (bjt, th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | anāvattidhammo → anāvatti-dhammo (pts)
Dann wird da ein Mönch mit dem Auflösen der fünf niederen Fesseln durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren. Er erlischt dort und muss von jener Welt nicht zurückkehren.
Idaṁ tatiyaṁ phalaṁ, tatiyo ānisaṁso.Das ist die dritte Frucht und der dritte Vorteil.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.
anāsavaṁ cetovimuttiṁ → anāsavañcetovimuttiṁ (th) | diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | āsavānaṁ → āsavānam (pts) | cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva → ceto-vimuttim paññā-vimuttiṁ diṭṭhe va (pts)
Dann erlangt da ein Mönch mit der Auflösung der Befleckungen in eben diesem Leben die fleckenlose Freiheit des Herzens, die fleckenlose Freiheit durch Weisheit, erkennt sie durch eigene Einsicht und lebt darin.
Idaṁ catutthaṁ phalaṁ catuttho ānisaṁso.Das ist die vierte Frucht und der vierte Vorteil.

Ime kho, āvuso, cattāro sukhallikānuyoge anuyuttānaṁ viharataṁ imāni cattāri phalāni, cattāro ānisaṁsā pāṭikaṅkhā’ti.
pāṭikaṅkhāti → pāṭikaṅkhāti khīṇāsavānaṁ abhabbaṭṭhānāni (bj) | pāṭikaṅkhāti → pāṭikaṅkhā ti (pts)
Diese vier Früchte und Vorteile kann man für die erwarten, die leben, indem sie auf diese vier Arten in Glück schwelgen.‘

11. Khīṇāsavaabhabbaṭhāna11. Was für Vollendete unmöglich ist

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Es ist möglich, dass Wanderer anderer Konfessionen sagen:
‘aṭṭhitadhammā samaṇā sakyaputtiyā viharantī’ti.
sakyaputtiyā → sākyaputtiyā (pts) | aṭṭhitadhammā → aṭṭhita-dhammā (pts) | sakyaputtiyā → sākya-puttiyā (pts)
‚Diese Asketen, die dem Sakyer folgen, sind launisch.‘
Evaṁvādino, cunda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
evaṁvādino → evaṁ vādino (bjt) | evaṁvādino → evaṁ-vādino (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts) | evamassu → evam assu (pts)
Dann sollt ihr ihnen entgegnen:
‘atthi kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sāvakānaṁ dhammā desitā paññattā yāvajīvaṁ anatikkamanīyā.
yāvajīvaṁ → yāva jīvaṁ (pts)
‚Geehrte, vom Gesegneten, der erkennt und sieht, dem Vollendeten, dem vollkommen erwachten Buddha, wurden diese Dinge für seine Schüler gelehrt und gezeigt, die zeitlebens nicht übertreten werden sollen.
Seyyathāpi, āvuso, indakhīlo vā ayokhīlo vā gambhīranemo sunikhāto acalo asampavedhī;
sunikhāto → sunikkhitto (sya-all) | inda-khīlo → Cp. S. v., p. 444. (pts note) | sunikhāto → So SS Bm; K sunikkhitto. (pts note) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | ayokhīlo → ayo-khīlo (pts) | gambhīranemo → gambhīra-nemo (pts)
Wie Indras Säule oder eine Eisensäule: tief eingebettet und fest verankert, unerschütterlich und unverrückbar.
evameva kho, āvuso, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sāvakānaṁ dhammā desitā paññattā yāvajīvaṁ anatikkamanīyā.
evameva → evam eva (pts) | sammāsambuddhena → sammā-sambuddhena (pts) | yāvajīvaṁ → yāva jīvaṁ (pts)
Ebenso wurden vom Gesegneten, der erkennt und sieht, dem Vollendeten, dem vollkommen erwachten Buddha, diese Dinge für seine Schüler gelehrt und gezeigt, die zeitlebens nicht übertreten werden sollen.

Yo so, āvuso, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so nava ṭhānāni ajjhācarituṁ.
ajjhācarituṁ → The first five abhabbaṭṭhānas are enumerated in D. xxxiii. 2.1 (x), and recur in A. iv. 370, where these nine are also given. (pts note) | sammadaññāvimutto → sammadaññā vimutto (my) | parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → parikkhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto (bjt, th) | katakaraṇīyo ohitabhāro → kata-karaṇīyo ohita-bhāro (pts) | parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → parikkhīṇa bhava-saṁyojano sammad-aññā vimutto (pts)
Ein Mönch, der vollendet ist – dessen Befleckungen aufgelöst sind, der das geistliche Leben erfüllt hat, der getan hat, was zu tun war, die Bürde abgelegt, das Ziel seines Herzens erreicht, der die Fessel des fortgesetzten Daseins endgültig gelöst hat und durch Erleuchtung richtig befreit ist – ein solcher Mönch kann in neunfacher Hinsicht keine Übertretung begehen.
Abhabbo, āvuso, khīṇāsavo bhikkhu sañcicca pāṇaṁ jīvitā voropetuṁ; abhabbo khīṇāsavo bhikkhu adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādiyituṁ; abhabbo khīṇāsavo bhikkhu methunaṁ dhammaṁ paṭisevituṁ; abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sampajānamusā bhāsituṁ; abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sannidhikārakaṁ kāme paribhuñjituṁ, seyyathāpi pubbe āgārikabhūto; abhabbo khīṇāsavo bhikkhu chandāgatiṁ gantuṁ; abhabbo khīṇāsavo bhikkhu dosāgatiṁ gantuṁ; abhabbo khīṇāsavo bhikkhu mohāgatiṁ gantuṁ; abhabbo khīṇāsavo bhikkhu bhayāgatiṁ gantuṁ.
sampajānamusā → sampajānamusāvādaṁ (sya-all) | sannidhikārakaṁ kāme → sannidhikārakakāme (sya-all) | ādiyituṁ → ādātuṁ (pts) | āgārikabhūto → agāriyabhūto (pts) | ādātuṁ → So SS; Bmr K ādiyituṁ. (pts note) | bhāsituṁ → K musāvādam bhāsituṁ. (pts note) | sannidhi-kārakaṁ → K -kāraka-. (pts note) | chandāgatiṁ → Cp. these four agatis in D. xxxi. 4, and xxxiii. 1.11 (xix). (pts note) | sañcicca → saṁcicca (bjt) | theyyasaṅkhātaṁ ādiyituṁ → theyyasaṁkhātaṁ ādātuṁ (pts) | sampajānamusā → sampajāna-musā (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | āgārikabhūto → agāriya-bhūto (pts)
Ein Mönch, dessen Befleckungen aufgelöst sind, kann nicht absichtlich einem lebenden Geschöpf das Leben nehmen, etwas wegnehmen in der Absicht, zu stehlen, Geschlechtsverkehr haben, eine bewusste Lüge sprechen oder zum eigenen Vergnügen Vorräte anlegen, wie er es getan hatte, als er im Haus lebte. Und er kann in seinem Handeln nicht voreingenommen sein durch Begünstigung, Feindseligkeit, Dummheit oder Feigheit.
Yo so, āvuso, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so imāni nava ṭhānāni ajjhācaritun’ti.
ajjhācaritunti → ajjhācaritunti pañhabyākaraṇāni (bj) | so → So Bmr; SS āvuso; K kho so. (pts note) | ti → Bmr omit ti. (pts note) | sammadaññāvimutto → sammadaññā vimutto (my) | parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → parikkhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto (bjt, th) | ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → ohita-bhāro anuppatta-sadattho parikkhīṇa-bhavasaṁyojano sammad-aññā vimutto (pts) | ajjhācaritunti → ajjhācaritun ti (pts)
Ein Mönch, der vollendet ist, kann in dieser neunfachen Hinsicht keine Übertretung begehen.‘

12. Pañhābyākaraṇa12. Fragen und Antworten

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati, yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Es ist möglich, dass Wanderer anderer Konfessionen sagen:
‘atītaṁ kho addhānaṁ ārabbha samaṇo gotamo atīrakaṁ ñāṇadassanaṁ paññapeti, no ca kho anāgataṁ addhānaṁ ārabbha atīrakaṁ ñāṇadassanaṁ paññapeti, tayidaṁ kiṁsu tayidaṁ kathaṁsū’ti?
paññapeti → paññāpeti (pts) | kathaṁsūti te ca → kathaṁ sūti ten eva (pts) | atīrakaṁ → atirekaṁ (bj: sīmu) | paññāpeti → Bmr K paññapeti. (pts note) | sūti → -2 So Sct; Sd tidaṁkataṁsuti; Bmr omit tayidaṁ; K inserts tayidaṁ paññapeti, tayidaṁ kiṁsu. (pts note) | kathaṁsūti → kathaṁsū ti (bjt) | ñāṇadassanaṁ paññapeti → ñāṇa-dassanaṁ paññāpeti (pts) | kiṁsu → kiṁ su (pts)
‚Der Asket Gotama erklärt grenzenloses Erkennen und Sehen in Bezug auf die Vergangenheit, aber nicht auf die Zukunft. Was hat es damit auf sich?‘
Te ca aññatitthiyā paribbājakā aññavihitakena ñāṇadassanena aññavihitakaṁ ñāṇadassanaṁ paññapetabbaṁ maññanti yathariva bālā abyattā.
paññapetabbaṁ → paññāpetabbaṁ (bj, pts) | aññavihitakena → aññāvihitakena (sya-all) | aññavihitakaṁ ñāṇadassanaṁ → aññāvihitaṁ añāṇadassanaṁ (sya-all) | yathariva → yatheriva (pts) | eva → So SS; Bmr K te ca. (pts note) | ñāṇadassanaṁ → K añāṇa-. (pts note) | te ca aññatitthiyā → ten eva añña-titthiyā (pts) | aññavihitakena ñāṇadassanena aññavihitakaṁ → añña-vihitakena ñāṇa-dassanena añña-vihitakaṁ (pts) | abyattā → avyattā (pts)
Diese Wanderer scheinen wie unfähige Toren zu denken, eine Art von Erkennen und Sehen könne durch eine andere Art von Erkennen und Sehen erklärt werden.

Atītaṁ kho, cunda, addhānaṁ ārabbha tathāgatassa satānusāriñāṇaṁ hoti;
satānusāriñāṇaṁ → satānusāriviññāṇaṁ (pts) | satānusāri-viññāṇaṁ → So SS; Bmr K ñāṇaṁ. (pts note) | satānusāriñāṇaṁ → satānusāri ñāṇaṁ (my, bjt)
Was die Vergangenheit betrifft, so stammt das Erkennen des Klargewordenen aus der Erinnerung.
so yāvatakaṁ ākaṅkhati tāvatakaṁ anussarati.Er erinnert sich zurück, soweit er will.

Anāgatañca kho addhānaṁ ārabbha tathāgatassa bodhijaṁ ñāṇaṁ uppajjati:
anāgatañca → anāgatañ ca (pts)
Was die Zukunft betrifft, so stammt das Erkennen des Klargewordenen vom Erwachen:
‘ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’ti.
natthi dāni → natthidāni (my, bjt, th) | ayamantimā → ayam antimā (pts) | natthi → n atthi (pts) | punabbhavoti → punabbhavo ti (pts)
‚Dies ist meine letzte Wiedergeburt. Künftige Leben wird es jetzt nicht mehr geben.‘

Atītañcepi, cunda, hoti abhūtaṁ atacchaṁ anatthasaṁhitaṁ, na taṁ tathāgato byākaroti.
pi → Bmr add kho. (pts note) | atītañcepi → atītaṁ cepi (my) | anatthasaṁhitaṁ → anatthasañhitaṁ (th) | atītañcepi → atītañ ce pi (pts) | byākaroti → vyākaroti atītaṁ (pts)
Wenn eine Frage über die Vergangenheit unzutreffend, unrichtig und nutzlos ist, antwortet der Klargewordene nicht.
Atītañcepi, cunda, hoti bhūtaṁ tacchaṁ anatthasaṁhitaṁ, tampi tathāgato na byākaroti.
pi → Bmr K add kho. (pts note) | tatra → Sc tattha. (pts note) | Tathāgato → So SS; Bmr K Tathāgato hoti. (pts note) | abhūtaṁ → K . . . pe . . . (pts note) | atacchaṁ → Bm . . . pa . . . (pts note) | atītañcepi → atītaṁ cepi (my) | anatthasaṁhitaṁ tampi → anatthasañhitaṁ taṁpi (th)
Wenn eine Frage über die Vergangenheit zutreffend und richtig, aber nutzlos ist, antwortet er nicht.
Atītañcepi, cunda, hoti bhūtaṁ tacchaṁ atthasaṁhitaṁ, tatra kālaññū tathāgato hoti tassa pañhassa veyyākaraṇāya.
anattha-saṁhitaṁ → Br . . . pa . . . (pts note) | tatra → Scd tattha; St omits the whole clause. (pts note) | atītañcepi → atītaṁ cepi (my) | + → kho (th) | atthasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ (th) | pe → spelled out in full (pts) | + → hoti (pts)
Wenn eine Frage über die Vergangenheit zutreffend, richtig und nützlich ist, kennt er die rechte Zeit, um zu antworten.
Anāgatañcepi, cunda, hoti abhūtaṁ atacchaṁ anatthasaṁhitaṁ, na taṁ tathāgato byākaroti …pe… tassa pañhassa veyyākaraṇāya.
na taṁ tathāgato byākaroti → (bj) | tassa pañhassa veyyākaraṇāya paccuppannañcepi → paccuppannaṁ cepi (bj) | Paccuppannaṁ → K inserts kho. (pts note) | anāgatañcepi → anāgataṁ cepi (my, bjt) | anāgatañcepi → saṁkhittaṁ paccuppannaṁ ce pi (pts) | anatthasaṁhitaṁ → anattha-saṁhitaṁ (pts) | byākaroti tassa pañhassa veyyākaraṇāya → vyākaroti paccuppannaṁ (pts)
Wenn eine Frage über die Zukunft unzutreffend, unrichtig und nutzlos ist … zutreffend und richtig, aber nutzlos … zutreffend, richtig und nützlich, verfährt er jeweils entsprechend.
Paccuppannañcepi, cunda, hoti abhūtaṁ atacchaṁ anatthasaṁhitaṁ, na taṁ tathāgato byākaroti.
paccuppannañcepi → paccuppannaṁ cepi (my) | anatthasaṁhitaṁ → anatthasañhitaṁ (th)
Wenn eine Frage über die Gegenwart unzutreffend, unrichtig und nutzlos ist, antwortet der Klargewordene nicht.
Paccuppannañcepi, cunda, hoti bhūtaṁ tacchaṁ anatthasaṁhitaṁ, tampi tathāgato na byākaroti.
paccuppannañcepi → paccuppannaṁ cepi (my, th) | anatthasaṁhitaṁ tampi → anatthasañhitaṁ taṁpi (th) | anatthasaṁhitaṁ tampi → anattha-saṁhitaṁ tam pi (pts) | byākaroti → vyākaroti paccuppannaṁ (pts)
Wenn eine Frage über die Gegenwart zutreffend und richtig, aber nutzlos ist, antwortet er nicht.
Paccuppannañcepi, cunda, hoti bhūtaṁ tacchaṁ atthasaṁhitaṁ, tatra kālaññū tathāgato hoti tassa pañhassa veyyākaraṇāya.
paccuppannañcepi → paccuppannaṁ cepi (my) | paccuppannañcepi → paccuppannaṁpi ce (th) | atthasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ (th) | paccuppannañcepi → ce pi (pts) | + → hoti (pts)
Wenn eine Frage über die Gegenwart zutreffend, richtig und nützlich ist, kennt er die rechte Zeit, um zu antworten.

Iti kho, cunda, atītānāgatapaccuppannesu dhammesu tathāgato kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī, tasmā ‘tathāgato’ti vuccati.
tathāgato kālavādī → kālavādī saccavādī (sya-all) | kālavādī → kālāvādī (bj) | bhūtavādī → kālavādi saccavādi (bj: syā) | kālavādī → kālavādī saccavādī (cck: syā.) | kāla-vādī → K inserts saccavādī. (pts note) | atītānāgatapaccuppannesu → atītānāgata-paccuppannesu (pts) | kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī → kāla-vādī bhūta-vādī attha-vādī dhamma-vādī vinaya-vādī (pts) | tathāgatoti → tathāgato ti (pts)
Und so kommt die Rede des Klargewordenen zur rechten Zeit, ist zutreffend, bedeutsam, im Einklang mit der Lehre und Schulung. Deshalb nennt man ihn den ‚Klargewordenen‘.

Yañca kho, cunda, sadevakassa lokassa samārakassa sabrahmakassa sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya diṭṭhaṁ sutaṁ mutaṁ viññātaṁ pattaṁ pariyesitaṁ anuvicaritaṁ manasā, sabbaṁ tathāgatena abhisambuddhaṁ,
sabbaṁ → sammā (sya-all) | yañca → yaṁ (pts) | kho → So Sc; Sd kheti; St kho ti; Bmr K yañ ca kho. (pts note) | sabbaṁ → So SS Bm; K sammā. (pts note) | sassamaṇabrāhmaṇiyā → sassamaṇa-brāhmaṇiyā (pts)
Alles, was man in dieser Welt mit ihren Göttern, Māras und Brahmās, unter dieser Bevölkerung mit ihren Asketen und Brahmanen, Göttern und Menschen – alles, was man darin sehen, hören, denken, erkennen, erreichen, suchen oder mit dem Geist erkunden kann, all das wurde vom Klargewordenen verstanden.
tasmā ‘tathāgato’ti vuccati.
vuccati → See Sum. i. 65. (pts note) | tathāgatoti → tathāgato ti (pts)
Deshalb nennt man ihn den ‚Klargewordenen‘.

Yañca, cunda, rattiṁ tathāgato anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambujjhati, yañca rattiṁ anupādisesāya nibbānadhātuyā parinibbāyati, yaṁ etasmiṁ antare bhāsati lapati niddisati. Sabbaṁ taṁ tatheva hoti no aññathā,
parinibbāyati → parinibbāti (bj) | antare → anantare (sya-all) | tatheva → tatheva ca (sya-all) | aññathā → aññathāti (sya-all) | parinibbāyati → Bmr parinibbāti. (pts note) | eva → K adds ca. (pts note) | sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (th) | yañca → yañ ca (pts) | sammāsambodhiṁ → sammā-sambodhiṁ (pts) | yañca rattiṁ → yañ ca rattim (pts) | tatheva → tath eva (pts)
Von der Nacht an, in der der Klargewordene zum unübertrefflichen vollkommenen Erwachen erwacht, bis zu der Nacht, in der er durch das Element des Erlöschens ohne Rest vollkommen erlischt – während dieser Zeit ist alles, was er sagt, redet und ausdrückt, tatsächlich so und nicht anders.
tasmā ‘tathāgato’ti vuccati.
tathāgatoti → tathāgato ti (pts)
Deshalb nennt man ihn den ‚Klargewordenen‘.

Yathāvādī, cunda, tathāgato tathākārī, yathākārī tathāvādī.
yathāvādī → yathā-vādī (pts) | yathākārī tathāvādī → yathā-kārī tathā-vādī (pts)
Ein Klargewordener handelt wie er spricht und spricht wie er handelt.
Iti yathāvādī tathākārī, yathākārī tathāvādī, tasmā ‘tathāgato’ti vuccati.
tathāvādī → tathāvādī vā (sya-all) | tathā-vādī → K adds vā. (pts note) | vuccati → Quoted Sum. i. 66. (pts note) | vuccati → K inserts yaṁ. (pts note) | yathāvādī tathākārī yathākārī tathāvādī → yathā-vādī tathā-kārī yathā-kārī tathā-vādī (pts) | tathāgatoti → tathāgato ti (pts)
Weil das so ist, nennt man ihn den ‚Klargewordenen‘.
Sadevake loke, cunda, samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya tathāgato abhibhū anabhibhūto aññadatthudaso vasavattī, tasmā ‘tathāgato’ti vuccati.
vuccati → vuccati abyākataṭṭhānāni (bj) | cunda → (sya-all, pts) | aññadatthu-daso → So SS Bmr K (note) Sī; K (text) aññaphariso. (pts note) | sassamaṇabrāhmaṇiyā → sassamaṇa-brāhmaṇiyā (pts) | sadevamanussāya → sadeva-manussāya (pts) | tathāgatoti → tathāgato ti (pts)
In dieser Welt mit ihren Göttern, Māras und Brahmās, unter dieser Bevölkerung mit ihren Asketen und Brahmanen, Göttern und Menschen ist der Klargewordene der Bezwinger, der Unbezwungene, der allumfassende Seher, der, der die Macht hat.

13. Abyākataṭṭhāna13. Was nicht erklärt wurde

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Es ist möglich, dass Wanderer anderer Konfessionen sagen:
‘kiṁ nu kho, āvuso, hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti?
nu kho → pan (pts) | āvuso → āvuso na (pts) | maraṇā → Cp. D. i. 2. 27, vol. i., p. 27, and T. W . Rhys Davids, Dialogues of the Buddha, pt. i., p. 187. (pts note) | kiṁ nu → kinnu (bjt) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | kiṁ → kin (pts) | paraṁ → param (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
‚Ist das eure Ansicht: „Ein Klargewordener besteht nach dem Tod fort. Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz“?‘
Evaṁvādino, cunda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
Evaṁ-vādino → K adds kho. (pts note) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts) | evamassu → evam assu (pts)
Dann sollt ihr ihnen entgegnen:
‘abyākataṁ kho etaṁ, āvuso, bhagavatā:
etaṁ → (bj, cck, sya-all, pts) | abyākataṁ → etam pi (pts) | bhagavatā → bhagavatā avyākataṁ na (pts)
‚Geehrter, das wurde vom Buddha nicht erklärt.‘
“hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | moghamaññanti → moghamaññan ti (ms2005) | paraṁ → param (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati, yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts)
Die Wanderer könnten sagen:
‘kiṁ panāvuso, na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti?
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | panāvuso → pan āvuso (pts) | paraṁ → param (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
‚Dann ist das eure Ansicht: „Ein Klargewordener besteht nach dem Tod nicht fort. Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz“?‘
Evaṁvādino, cunda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
evaṁvādino → evaṁ vādino (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts) | evamassu → evam assu (pts)
Dann sollt ihr ihnen entgegnen:
‘etampi kho, āvuso, bhagavatā abyākataṁ:
etampi → evampi (bj) | etampi → etaṁpi (th) | etampi → etam pi (pts) | abyākataṁ → avyākataṁ (pts)
‚Auch das wurde vom Buddha nicht erklärt.‘
“na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | moghamaññanti → moghamaññan ti (ms2005) | paraṁ → param (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati, yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts)
Die Wanderer könnten sagen:
‘kiṁ panāvuso, hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti?
kho → So SS; Bmr K kiṁ pan'; āvuso. (pts note) | ca → K ca hoti. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | kiṁ panāvuso → kin nu kho āvuso (pts) | paraṁ → param (pts)
‚Dann ist das eure Ansicht: „Ein Klargewordener besteht nach dem Tod fort und besteht auch nicht fort. Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz“?‘
Evaṁvādino, cunda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:Dann sollt ihr ihnen entgegnen: ‘abyākataṁ kho etaṁ, āvuso, bhagavatā:
etaṁ → panetaṁ (bj, sya-all)
‚Auch das wurde vom Buddha nicht erklärt.‘
“hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”’ti.
na ca hoti → (pts) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | moghamaññanti → moghamaññan ti (ms2005)

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati, yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:Die Wanderer könnten sagen: ‘kiṁ panāvuso, neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti?
pe → So SS; Bm K repeat in full. (pts note) | kiṁ panāvuso → kimpanāvuso (bjt) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | kiṁ panāvuso neva → n eva (pts) | paraṁ → param (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
‚Dann ist das eure Ansicht: „Ein Klargewordener besteht nach dem Tod weder fort, noch besteht er nicht fort. Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz“?‘
Evaṁvādino, cunda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
evaṁvādino → evaṁ-vādino (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts) | evamassu → evam assu (pts)
Dann sollt ihr ihnen entgegnen:
‘etampi kho, āvuso, bhagavatā abyākataṁ:
etampi → evampi (bj) | etampi → etaṁpi (th) | etampi → etam pi (pts) | abyākataṁ → avyākataṁ (pts)
‚Auch das wurde vom Buddha nicht erklärt.‘
“neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | moghamaññanti → moghamaññan ti (ms2005) | neva → n eva (pts) | paraṁ → param (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati, yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts)
Die Wanderer könnten sagen:
‘kasmā panetaṁ, āvuso, samaṇena gotamena abyākatan’ti?
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | abyākatanti → avyākatan ti (pts)
‚Aber warum wurden diese Dinge vom Asketen Gotama nicht erklärt?‘
Evaṁvādino, cunda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
evaṁvādino → evaṁ vādino (bjt) | evaṁvādino → evaṁ-vādino (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts) | evamassu → evam assu (pts)
Dann sollt ihr ihnen entgegnen:
‘na hetaṁ, āvuso, atthasaṁhitaṁ na dhammasaṁhitaṁ na ādibrahmacariyakaṁ na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattati, tasmā taṁ bhagavatā abyākatan’ti.
abyākatanti → abyākatanti byākataṭṭhānāni (bj) | na → Bmr add ca. (pts note) | na hetaṁ → nahetaṁ (bjt) | atthasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ (th) | dhammasaṁhitaṁ → dhammasañhitaṁ (th) | hetaṁ → h etaṁ (pts) | atthasaṁhitaṁ → attha-saṁhitaṁ (pts) | dhammasaṁhitaṁ → dhamma-saṁhitaṁ (pts) | abyākatanti → avyākatan ti (pts)
‚Weil sie nicht nützlich und für die Grundlagen des geistlichen Lebens nicht bedeutsam sind. Sie führen nicht zu Ernüchterung, Schwinden der Leidenschaft, Aufhören, Frieden, Einsicht, Erwachen und Erlöschen. Darum wurden sie vom Buddha nicht erklärt.‘

14. Byākataṭṭhāna14. Was erklärt wurde

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati, yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts)
Es ist möglich, dass Wanderer anderer Konfessionen sagen:
‘kiṁ panāvuso, samaṇena gotamena byākatan’ti?
panāvuso → pan āvuso (pts) | byākatanti → vyākatan ti (pts)
‚Aber was wurde vom Asketen Gotama erklärt?‘
Evaṁvādino, cunda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
evaṁvādino → evaṁ vādino (bjt) | evaṁvādino → evaṁ-vādino (pts) | evamassu → evam assu (pts)
Dann sollt ihr ihnen entgegnen:
‘idaṁ dukkhanti kho, āvuso, bhagavatā byākataṁ, ayaṁ dukkhasamudayoti kho, āvuso, bhagavatā byākataṁ, ayaṁ dukkhanirodhoti kho, āvuso, bhagavatā byākataṁ, ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti kho, āvuso, bhagavatā byākatan’ti.
dukkhanirodhoti → dukkhanirodha ti (pts) | dukkhanirodhagāminī paṭipadāti → dukkhanirodhogāminī paṭipadā ti (pts) | dukkhanti → dukkhan ti (pts) | byākataṁ → vyākataṁ (pts) | dukkhasamudayoti → dukkha-samudayo ti (pts) | dukkhanirodhoti → dukkha-nirodha ti (pts) | dukkhanirodhagāminī paṭipadāti → dukkha-nirodhogāminī paṭipadā ti (pts) | byākatanti → vyākatan ti (pts)
‚Das Folgende wurde vom Buddha erklärt: „Das ist das Leiden.“ … „Das ist der Ursprung des Leidens.“ … „Das ist das Aufhören des Leidens.“ … „Das ist die Übung, die zum Aufhören des Leidens führt.“‘

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, cunda, vijjati, yaṁ aññatitthiyā paribbājakā evaṁ vadeyyuṁ:
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts)
Die Wanderer könnten sagen:
‘kasmā panetaṁ, āvuso, samaṇena gotamena byākatan’ti?
panetaṁ → pan etaṁ (pts) | byākatanti → vyākatan ti (pts)
‚Aber warum wurden diese Dinge vom Asketen Gotama erklärt?‘
Evaṁvādino, cunda, aññatitthiyā paribbājakā evamassu vacanīyā:
evaṁvādino → evaṁ vādino (bjt) | + → kho (th) | evaṁvādino → evaṁ-vādino (pts) | aññatitthiyā → añña-titthiyā (pts) | evamassu → evam assu (pts)
Dann sollt ihr ihnen entgegnen:
‘etañhi, āvuso, atthasaṁhitaṁ, etaṁ dhammasaṁhitaṁ, etaṁ ādibrahmacariyakaṁ ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati. Tasmā taṁ bhagavatā byākatan’ti.
atthasaṁhitaṁ etaṁ dhammasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ dhammasañhitaṁ (sya-all) | ekantanibbidāya → ekantaṁ nibbidāya (sya-all) | + → pubbantasahagatā diṭṭhinissayā (bjt) | etañhi → etaṁ hi (pts) | atthasaṁhitaṁ → attha-saṁhitaṁ (pts) | dhammasaṁhitaṁ → dhamma-saṁhitaṁ (pts) | ādibrahmacariyakaṁ ekantanibbidāya → ādi-brahmacariyakaṁ ekanta-nibbidāya (pts) | byākatanti → vyākatan ti (pts)
‚Weil sie nützlich und für die Grundlagen des geistlichen Lebens bedeutsam sind. Sie führen zu Ernüchterung, Schwinden der Leidenschaft, Aufhören, Frieden, Einsicht, Erwachen und Erlöschen. Darum wurden sie vom Buddha erklärt.‘

15. Pubbantasahagatadiṭṭhinissaya15. Ansichten über den ersten Anfang

Yepi te, cunda, pubbantasahagatā diṭṭhinissayā, tepi vo mayā byākatā, yathā te byākātabbā.
vo → te (sya1ed, sya2ed) | yepi → pubbantasahagatā diṭṭhinissayā ye pi (bj) | vo → kho (sya-all) | byākātabbā → vyākattabbā (pts) | vyākattabbā → So Sct; Sd -katabbā; Bmr K -kātabbā, and below. (pts note) | pubbantasahagatā diṭṭhinissayā tepi → pubbanta-sahagatā diṭṭhi-nissayā te pi (pts) | byākatā → vyākatā (pts)
Cunda, ich habe euch die Ansichten über den ersten Anfang erklärt, auf die sich manche stützen, so, wie sie erklärt werden sollen.
Yathā ca te na byākātabbā, kiṁ vo ahaṁ te tathā byākarissāmi?
tathā → tattha (bj, sya-all, mr) | byākātabbā, kiṁ vo ahaṁ te → kiṁ te ahante aññatitthiye (sya1ed, sya2ed); kiṁ no ahaṁ (pts1ed) | Yathā ca te na byākātabbā, kiṁ vo ahaṁ te tathā byākarissāmi → etthantare pāṭho si potthake natthi | vo ahaṁ → (sya-all) | tathā → ahante aññatitthiye tattha (sya-all) | tathā → tattha (cck: syā. ka.) | kho → Bmr K omit. (pts note) | ahaṁ → Sd vo; K adds aññatitthiye. (pts note) | tathā → Bmr tattha. (pts note) | kho → Bmr K omit. (pts note) | te → Br K add na. (pts note)
Soll ich sie dir auf falsche Art erklären?
Yepi te, cunda, aparantasahagatā diṭṭhinissayā, tepi vo mayā byākatā, yathā te byākātabbā.
vo → te (sya-all) | yepi → ye pi (bjt)
Ich habe euch die Ansichten über den letzten Schluss erklärt, auf die sich manche stützen, so, wie sie erklärt werden sollen.
Yathā ca te na byākātabbā, kiṁ vo ahaṁ te tathā byākarissāmi?
tathā → tattha (bj); ahante na tattha (sya-all) | vo ahaṁ → (sya-all)
Soll ich sie dir auf falsche Art erklären?

Katame ca te, cunda, pubbantasahagatā diṭṭhinissayā, ye vo mayā byākatā, yathā te byākātabbā.
ca → (sya-all, pts) | vo → te (sya-all) | byākātabbā → vyākattabbā (pts) | te → Bmr insert ca; cp. 37. (pts note) | vo → Bmr te. (pts note) | yathā → SS insert ca. (pts note) | pubbantasahagatā diṭṭhinissayā → pubbanta-sahagatā diṭṭhi-nissayā (pts) | byākatā → vyākatā (pts)
Welches sind die Ansichten über den ersten Anfang, auf die sich manche stützen?
Yathā ca te na byākātabbā, kiṁ vo ahaṁ te tathā byākarissāmi?
byākarissāmi → (yathā ca te na byākātabbā) sabbattha (cck note) | vyākattabbā → -12 SS omit. (pts note)
Santi kho, cunda, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
kho → (sya-all, pts) | Santi → Bmr K add kho. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → samaṇa-brāhmaṇā evaṁ-vādino evaṁ-diṭṭhino (pts)
Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die diese Doktrin, diese Ansicht haben:
‘sassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
‚Das Selbst und das Weltall sind ewig. Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz.‘
Santi pana, cunda, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → evaṁ vādino evaṁ diṭṭhino (bjt) | samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → samaṇa-brāhmaṇā evaṁ-vādino evaṁ-diṭṭhino (pts)
Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die diese Doktrin, diese Ansicht haben:
‘asassato attā ca loko ca …pe…
pe → Bmr K saṁkhittaṁ. (pts note) | + → saṅkhittaṁ (th)
‚Das Selbst und das Weltall sind zeitlich;
sassato ca asassato ca attā ca loko ca …oder sie sind sowohl ewig als auch zeitlich; neva sassato nāsassato attā ca loko ca …
neva sassato → nevasassato ca (sya-all) | nāsassato → nāsassato ca (sya-all) | nāsassato → -15 K adds ca, and below. (pts note) | neva → n eva (pts)
oder sie sind weder ewig noch zeitlich.
sayaṅkato attā ca loko ca …
sayaṅkato → sayaṁkato (my, bjt, ms2005) | sayaṅkato → sayaṁ-kato (pts)
Das Selbst und das Weltall wurden von einem selbst geschaffen;
paraṅkato attā ca loko ca …
paraṅkato → parakato (bj) | paraṅkato → paraṁkato (my, ms2005) | paraṅkato → paraṁ-kato (pts)
sie wurden von jemand anderem geschaffen;
sayaṅkato ca paraṅkato ca attā ca loko ca …
paraṅkato → para kato (bj) | sayaṅkato → sayaṁkato (my, ms2005) | paraṅkato → paraṁkato (my, ms2005) | sayaṅkato → sayaṁ kato (bjt) | sayaṅkato → sayaṁ-kato (pts) | paraṅkato → paraṁ-kato (pts)
sie wurden sowohl von einem selbst als auch von jemand anderem geschaffen;
asayaṅkāro aparaṅkāro adhiccasamuppanno attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
aparaṅkāro → aparakāro (bj); aparaṅkāro ca (sya-all) | asayaṅkāro → asayaṅkāro ca (sya-all, pts) | adhiccasamuppanno attā → (pts) | asayaṅkāro aparaṅkāro → asayaṁkāro aparaṁkāro (my) | asayaṅkāro aparaṅkāro → asayaṁkāro aparakāro (bjt) | asayaṅkāro aparaṅkāro adhiccasamuppanno → asayaṁ-kāro aparaṁ-kāro adhicca-samuppanno (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
oder sie sind durch eine Abweichung entstanden und wurden weder von einem selbst noch von jemand anderem geschaffen.
‘Sassataṁ sukhadukkhaṁ …
sukhadukkhaṁ → sukha-dukkhaṁ (pts)
Glück und Schmerz sind ewig;
asassataṁ sukhadukkhaṁ …
sukhadukkhaṁ → sukha-dukkhaṁ (pts)
oder sie sind zeitlich;
sassatañca asassatañca sukhadukkhaṁ …
sassatañca asassatañca sukhadukkhaṁ → sassatañ ca asassatañ ca sukha-dukkhaṁ (pts)
oder sie sind sowohl ewig als auch zeitlich;
nevasassataṁ nāsassataṁ sukhadukkhaṁ …
nevasassataṁ → neva sassataṁ (bjt) | nevasassataṁ → n eva sassataṁ (pts) | sukhadukkhaṁ → sukha-dukkhaṁ sayaṁ (pts)
oder sie sind weder ewig noch zeitlich.
sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ …
sayaṅkataṁ → sayaṁkataṁ (my, bjt, ms2005) | sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ → kataṁ sukha-dukkhaṁ paraṁ (pts)
Glück und Schmerz wurden von einem selbst geschaffen;
paraṅkataṁ sukhadukkhaṁ …
ca → K sayañ ca kataṁ, and below. (pts note) | paraṅkataṁ → paraṁkataṁ (my, bjt, ms2005) | paraṅkataṁ sukhadukkhaṁ → kataṁ sukha-dukkhaṁ sayaṁ-katañ ca paraṁ (pts)
oder sie wurden von jemand anderem geschaffen;
sayaṅkatañca paraṅkatañca sukhadukkhaṁ …
sayaṅkatañca → sayañca kataṁ (sya-all) | sayaṅkatañca paraṅkatañca → sayaṁkatañca paraṁkatañca (my, ms2005) | sayaṅkatañca paraṅkatañca → sayaṁ katañca paraṁ katañca (bjt) | sayaṅkatañca paraṅkatañca sukhadukkhaṁ → katañ ca sukha-dukkhaṁ asayaṁ-kāraṁ (pts)
oder sie wurden sowohl von einem selbst als auch von jemand anderem geschaffen;
asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhaṁ, idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ aparaṁkāraṁ (my, bjt) | asayaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ (ms2005)
oder sie sind durch eine Abweichung entstanden und wurden weder von einem selbst noch von jemand anderem geschaffen. Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz.‘

Tatra, cunda, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
tatra → tattha (sya-all) | Tatra → K tattha. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → samaṇa-brāhmaṇā evaṁ-vādino evaṁ-diṭṭhino (pts)
Im Hinblick darauf gehe ich zu den Asketen und Brahmanen, die die Ansicht haben,
‘sassato attā ca loko ca, idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
dass das Selbst und das Weltall ewig sind,
Tyāhaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi:
upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)
und sage:
‘atthi nu kho idaṁ, āvuso, vuccati:
nu → Sc Bmr omit. (pts note) | atthi nu → atthinu (bjt)
‚Geehrte, ist es das, was ihr sagt:
“sassato attā ca loko cā”’ti?
cāti → cā ti (bjt, ms2005)
„Das Selbst und das Weltall sind ewig“?‘
Yañca kho te evamāhaṁsu:
yañca → yañ ca (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
Und wenn sie sagen: ‚Ja!
‘idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz‘,
Taṁ tesaṁ nānujānāmi.dann erkenne ich das nicht an. Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Aññathāsaññinopi hettha, cunda, santeke sattā.
aññathāsaññinopi → aññathāsaññino pi (bjt) | aññathāsaññinopi hettha → aññathā-saññino pi h ettha (pts) | santeke → sant eke (pts)
Weil es Wesen gibt, die über diesen Punkt verschiedene Meinungen haben.
Imāyapi kho ahaṁ, cunda, paññattiyā neva attanā samasamaṁ samanupassāmi kuto bhiyyo.
attanā → attano (sya-all) | attano → Bmr attanā, and below. (pts note) | imāyapi → imāya pi (bjt, pts) | neva attanā samasamaṁ → n eva attano sama-samaṁ (pts)
Ich sehe keine solche Darlegung, die meiner eigenen gleichkäme, und erst recht keine, die höher stünde.
Atha kho ahameva tattha bhiyyo yadidaṁ adhipaññatti.
adhipaññatti → adhippaññatti (bjt, pts) | atha kho → athakho (th) | ahameva → aham eva (pts)
Vielmehr bin ich der Höherstehende, wenn es um die höhere Darlegung geht.

Tatra, cunda, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
evaṁ-diṭṭhino → Bmr add sassato attā ca loko ca. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → samaṇa-brāhmaṇā evaṁ-vādino evaṁ-diṭṭhino (pts)
Im Hinblick darauf gehe ich zu den Asketen und Brahmanen, die die Ansicht haben,
‘asassato attā ca loko ca …
ca → K adds saṁkhittaṁ. (pts note) | + → saṅkhittaṁ (th)
dass das Selbst und das Weltall zeitlich sind …
sassato ca asassato ca attā ca loko ca …dass sie sowohl ewig als auch zeitlich sind … nevasassato nāsassato attā ca loko ca …
nevasassato → nevasassato ca (sya-all) | nāsassato → nāsassato ca (sya-all) | nevasassato → neva sassato (bjt) | nevasassato → n eva sassato (pts)
dass sie weder ewig noch zeitlich sind …
sayaṅkato attā ca loko ca …
sayaṅkato → sayaṁkato (my, ms2005) | sayaṅkato → sayaṁ kato (bjt) | sayaṅkato → sayaṁ-kato (pts)
dass das Selbst und das Weltall von einem selbst geschaffen wurden …
paraṅkato attā ca loko ca …
paraṅkato → paraṁkato (my, bjt, ms2005) | paraṅkato → paraṁ-kato (pts)
dass sie von jemand anderem geschaffen wurden …
sayaṅkato ca paraṅkato ca attā ca loko ca …
paraṅkato → parakato (bj) | sayaṅkato → sayaṁkato (my, ms2005) | paraṅkato → paraṁkato (my, ms2005) | sayaṅkato → sayaṁ kato (bjt) | sayaṅkato → sayaṁ-kato (pts) | paraṅkato → paraṁ-kato (pts)
dass sie sowohl von einem selbst als auch von jemand anderem geschaffen wurden …
asayaṅkāro aparaṅkāro adhiccasamuppanno attā ca loko ca …
aparaṅkāro → aparakāro (bj); aparaṅkāro ca (sya-all) | asayaṅkāro → asayaṅkāro ca (sya-all) | aparaṁ-kāro → -7 So Bmr K; SS kato. (pts note) | asayaṅkāro aparaṅkāro → asayaṁkāro aparaṁkāro (my) | asayaṅkāro aparaṅkāro → asayaṁkāro aparakāro (bjt) | asayaṅkāro aparaṅkāro adhiccasamuppanno → asayaṁ-kāro ca aparaṁ-kāro ca adhicca-samuppanno (pts)
dass sie durch eine Abweichung entstanden sind und weder von einem selbst noch von jemand anderem geschaffen wurden …
sassataṁ sukhadukkhaṁ …
sukhadukkhaṁ → sukha-dukkhaṁ (pts)
dass Glück und Schmerz ewig sind …
asassataṁ sukhadukkhaṁ …
sukhadukkhaṁ → sukha-dukkhaṁ (pts)
dass sie zeitlich sind …
sassatañca asassatañca sukhadukkhaṁ …
sassatañca asassatañca sukhadukkhaṁ → sassatañ ca asassatañ ca sukha-dukkhaṁ (pts)
dass sie sowohl ewig als auch zeitlich sind …
nevasassataṁ nāsassataṁ sukhadukkhaṁ …
nevasassataṁ → nevasassataṁ ca (sya-all) | nāsassataṁ → nāsassataṁ ca (sya-all) | nāsassataṁ → -1 K inserts ca twice. (pts note) | nevasassataṁ → neva sassataṁ (bjt) | nevasassataṁ → n eva sassataṁ (pts) | sukhadukkhaṁ → sukha-dukkhaṁ sayaṁ (pts)
dass sie weder ewig noch zeitlich sind …
sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ …
sayaṅkataṁ → sayaṁkataṁ (my, bjt, ms2005) | sayaṅkataṁ sukhadukkhaṁ → kataṁ sukha-dukkhaṁ paraṁ (pts)
dass Glück und Schmerz von einem selbst geschaffen wurden …
paraṅkataṁ sukhadukkhaṁ …
paraṅkataṁ → parakataṁ (bj) | ca → K sayañ ca kataṁ. (pts note) | paraṅkataṁ → paraṁkataṁ (my, ms2005) | paraṅkataṁ sukhadukkhaṁ → kataṁ sukha-dukkhaṁ sayaṁ-katañ ca paraṁ (pts)
dass sie von jemand anderem geschaffen wurden …
sayaṅkatañca paraṅkatañca sukhadukkhaṁ …
sayaṅkatañca paraṅkatañca → sayaṁkataṁ ca parakataṁ ca (bj) | sayaṅkatañca → sayañca kataṁ (sya-all) | sayaṅkatañca paraṅkatañca → sayaṁkatañca paraṁkatañca (my, ms2005) | sayaṅkatañca paraṅkatañca sukhadukkhaṁ → katañ ca sukha-dukkhaṁ asayaṁ-kāraṁ (pts)
dass sie sowohl von einem selbst als auch von jemand anderem geschaffen wurden …
asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhaṁ, idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
aparaṅkāraṁ → aparakāraṁ (bj) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ aparaṁkāraṁ (my) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ aparakāraṁ (bjt) | asayaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ (ms2005)
dass sie durch eine Abweichung entstanden sind und weder von einem selbst noch von jemand anderem geschaffen wurden; dass das allein die Wahrheit ist und alles andere unnütz.
Tyāhaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi:
upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)
Ich gehe zu ihnen und sage:
‘atthi nu kho idaṁ, āvuso, vuccati:
nu → (bj, pts) | Atthi → K inserts nu. (pts note)
‚Geehrte, ist es das, was ihr sagt:
“asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ adhiccasamuppannaṁ sukhadukkhan”’ti?
aparaṅkāraṁ → aparakāraṁ (bj) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ aparaṁkāraṁ (my) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ aparakāraṁ (bjt) | asayaṅkāraṁ → asayaṁkāraṁ (ms2005) | sukhadukkhanti → sukhadukkhan ti (ms2005) | asayaṅkāraṁ aparaṅkāraṁ → asayaṁ-kāraṁ aparaṁ kāraṁ (pts) | sukhadukkhanti → sukha-dukkhan ti (pts)
„Glück und Schmerz entstehen durch eine Abweichung, sie sind weder von einem selbst noch von jemand anderem gemacht“?‘
Yañca kho te evamāhaṁsu:
yañca → yañ ca (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
Und wenn sie sagen: ‚Ja!
‘idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz‘,
Taṁ tesaṁ nānujānāmi.
taṁ tesaṁ nānujānāmi → tantesannānujānāmi (th)
dann erkenne ich das nicht an.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Aññathāsaññinopi hettha, cunda, santeke sattā.
aññathāsaññinopi → aññathāsaññino pi (bjt) | aññathāsaññinopi hettha → aññathā-saññino pi h ettha (pts) | santeke → sant eke (pts)
Weil es Wesen gibt, die über diesen Punkt verschiedene Meinungen haben.
Imāyapi kho ahaṁ, cunda, paññattiyā neva attanā samasamaṁ samanupassāmi kuto bhiyyo.
attanā → attano (sya-all) | imāyapi → imāya pi (bjt, pts) | neva attanā samasamaṁ → n eva attano sama-samaṁ (pts)
Ich sehe keine solche Darlegung, die meiner eigenen gleichkäme, und erst recht keine, die höher stünde.
Atha kho ahameva tattha bhiyyo yadidaṁ adhipaññatti.
atha kho → athakho (th) | ahameva → aham eva (pts) | adhipaññatti → adhippaññatti (pts)
Vielmehr bin ich der Höherstehende, wenn es um die höhere Darlegung geht.

Ime kho te, cunda, pubbantasahagatā diṭṭhinissayā, ye vo mayā byākatā, yathā te byākātabbā.
vo → te (bj, sya-all) | byākātabbā → vyākattabbā (pts) | diṭṭhinissayā → diṭṭhi-nissayā (pts) | byākatā → vyākatā (pts)
Das sind die Ansichten über den ersten Anfang, auf die sich manche stützen, so, wie sie erklärt werden sollen.
Yathā ca te na byākātabbā, kiṁ vo ahaṁ te tathā byākarissāmi?
tathā → tattha (bj, sya1ed, sya2ed, pts1ed) | byākarissāmi → byākarissāmīti (bj, csp1ed); vyākarissāmi (pts1ed) | tathā byākarissāmi → tattha byākarissāmīti aparantasahagatā diṭṭhinissayā (bj); tattha vyākarissāmi (pts) | byākarissāmi → byākarissāmīti (cck) | vo ahaṁ → (sya-all) | tathā → ahante tattha (sya-all) | byākātabbā → vyākattabbā (pts) | byākarissāmīti → byākarissāmīti (cck: sī. ka.) | ca → Scd insert kho, and below. (pts note) | tattha → K tatra. (pts note) | vyākarissāmi → Bmr add ti. (pts note) | tathā byākarissāmi → tattha byākarissāmī ti aparantasahagatā diṭṭhinissayā (bjt)
Soll ich sie dir auf falsche Art erklären?

16. Aparantasahagatadiṭṭhinissaya16. Ansichten über den letzten Schluss

Katame ca te, cunda, aparantasahagatā diṭṭhinissayā, ye vo mayā byākatā, yathā te byākātabbā.
te → (bj) | vo → te (bj, sya-all) | ca → (sya-all) | byākātabbā → byākatā (sya-all); vyākattabbā (pts) | ca → SS va; K omits. (pts note) | yathā → Sc adds ca; Sd ca ko; St ca kho. (pts note) | aparantasahagatā → aparanta-sahagatā (pts) | byākatā → vyākatā (pts)
Welches sind die Ansichten über den letzten Schluss, auf die sich manche stützen?
Yathā ca te na byākātabbā, kiṁ vo ahaṁ te tathā byākarissāmi?
byākātabbā, kiṁ vo ahaṁ te tathā → kiṁ vo ahaṁ te tattha (bj); kiṁ te ahaṁ te tattha (sya1ed, sya2ed) | tathā byākarissāmi → tattha byākarissāmīti (bj) | byākarissāmi → byākarissāmī (cck) | vo → te (sya-all) | tathā → tattha (sya-all) | byākarissāmī → ( ) etthantare pāṭho sabbatthapi paripuṇṇo dissati (cck note) | vyākattabbā → -9 So Bmr K; SS omit; Bmr add kiṁ vo ahaṁ te tattha byākarissāmīti; K kiṁ vo ahan te na tathā byākarissāmi. (pts note) | tathā byākarissāmi → tattha byākarissāmī ti (bjt)
Santi, cunda, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino → samaṇa-brāhmaṇā evaṁ-vādino (pts)
Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die diese Doktrin, diese Ansicht haben:
‘rūpī attā hoti arogo paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
‚Das Selbst besitzt nach dem Tod Form und ist heil. Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz.‘
Santi pana, cunda, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
Santi → K adds kho. (pts note) | samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → samaṇa-brāhmaṇā evaṁ-vādino evaṁ-diṭṭhino (pts)
Es gibt manche Asketen und Brahmanen, die diese Doktrin, diese Ansicht haben:
‘arūpī attā hoti …
arūpī → nārūpī (bj)
‚Das Selbst ist nach dem Tod formlos;
rūpī ca arūpī ca attā hoti …oder es besitzt sowohl Form und ist auch formlos; nevarūpī nārūpī attā hoti …
nevarūpī nārūpī → nevarūpinārūpī (sya-all) | nevarūpī → neva rūpī (bjt) | nevarūpī → n eva rūpī (pts)
oder es besitzt weder Form noch ist es formlos;
saññī attā hoti …es besitzt Wahrnehmung; asaññī attā hoti …
+ → saññī ca asaññī ca attā hoti (th)
oder es ist ohne Wahrnehmung;
nevasaññīnāsaññī attā hoti …
nevasaññīnāsaññī → nevasaññināsaññī (th) | nevasaññīnāsaññī → n eva saññī nāsaññī (pts)
oder es besitzt weder Wahrnehmung noch ist es ohne Wahrnehmung;
attā ucchijjati vinassati na hoti paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
oder das Selbst wird vernichtet und zerstört, wenn der Körper auseinanderbricht, und besteht nach dem Tod nicht fort. Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz.‘

Tatra, cunda, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → samaṇa-brāhmaṇā evaṁ-vādino evaṁ-diṭṭhino (pts)
Im Hinblick darauf gehe ich zu den Asketen und Brahmanen, die die Ansicht haben,
‘rūpī attā hoti arogo paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
dass das Selbst nach dem Tod Form besitzt und heil ist,
Tyāhaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi:
upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)
und sage:
‘atthi nu kho idaṁ, āvuso, vuccati:
nu → (bj, sya-all, pts)
‚Geehrte, ist es das, was ihr sagt:
“rūpī attā hoti arogo paraṁ maraṇā”’ti?
paraṁ maraṇāti yañca → parammaraṇāti yaṁ (bj) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇā ti (bjt) | maraṇāti → maraṇā ti (ms2005) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
„Das Selbst besitzt nach dem Tod Form und ist heil“?‘
Yañca kho te evamāhaṁsu:
yañca → yaṁ (bjt) | yañca → yañ ca (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
Und wenn sie sagen: ‚Ja!
‘idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz‘,
Taṁ tesaṁ nānujānāmi.
taṁ tesaṁ → tantesaṁ (th)
dann erkenne ich das nicht an.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Aññathāsaññinopi hettha, cunda, santeke sattā.
aññathāsaññinopi → aññathāsaññino pi (bjt) | aññathāsaññinopi hettha → aññathā-saññino pi h ettha (pts) | santeke → sant eke (pts)
Weil es Wesen gibt, die über diesen Punkt verschiedene Meinungen haben.
Imāyapi kho ahaṁ, cunda, paññattiyā neva attanā samasamaṁ samanupassāmi kuto bhiyyo.
attanā → attano (sya-all) | imāyapi → imāya pi (pts) | neva attanā samasamaṁ → n eva attano sama-samaṁ (pts)
Ich sehe keine solche Darlegung, die meiner eigenen gleichkäme, und erst recht keine, die höher stünde.
Atha kho ahameva tattha bhiyyo yadidaṁ adhipaññatti.
ahameva → cunda aham eva (pts) | Cunda → So SS; Bmr K omit. (pts note) | adhipaññatti → adhippaññatti (bjt, pts) | atha kho → athakho (th)
Vielmehr bin ich der Höherstehende, wenn es um die höhere Darlegung geht.

Tatra, cunda, ye te samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
tatra → tattha (sya-all) | samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → samaṇa-brāhmaṇā evaṁ-vādino evaṁ-diṭṭhino (pts)
Im Hinblick darauf gehe ich zu den Asketen und Brahmanen, die die Ansicht haben,
‘arūpī attā hoti …dass das Selbst nach dem Tod formlos ist … rūpī ca arūpī ca attā hoti …dass es sowohl Form besitzt als auch formlos ist … nevarūpīnārūpī attā hoti …
nevarūpīnārūpī → nevarūpinārūpī (sya-all) | nevarūpīnārūpī → neva rūpī nārūpī (bjt) | nevarūpīnārūpī → n eva rūpī nārūpī (pts)
dass es weder Form besitzt noch formlos ist …
saññī attā hoti …dass es Wahrnehmung besitzt … asaññī attā hoti …
+ → saññī ca asaññī ca attā hoti (th)
dass es ohne Wahrnehmung ist …
nevasaññīnāsaññī attā hoti …
nevasaññīnāsaññī → nevasaññināsaññī (th) | nevasaññīnāsaññī → n eva saññī nāsaññī (pts)
dass es weder Wahrnehmung besitzt noch ohne Wahrnehmung ist …
attā ucchijjati vinassati na hoti paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
hoti → SS insert Tathāgato. (pts note) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | paraṁ → param (pts) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
dass das Selbst vernichtet und zerstört wird, wenn der Körper auseinanderbricht, und nach dem Tod nicht fortbesteht; dass das allein die Wahrheit ist und alles andere unnütz.
Tyāhaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi:
upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)
Ich gehe zu ihnen und sage:
‘atthi nu kho idaṁ, āvuso, vuccati:
nu → (bj, sya-all, pts)
‚Geehrte, ist es das, was ihr sagt:
“attā ucchijjati vinassati na hoti paraṁ maraṇā”’ti?
paraṁ maraṇāti yañca → parammaraṇā ti mañca (bj) | maraṇāti → maraṇā ti (ms2005) | paraṁ maraṇāti → param maraṇā ti (pts)
„Das Selbst wird vernichtet und zerstört, wenn der Körper auseinanderbricht, und besteht nach dem Tod nicht fort“?‘
Yañca kho te, cunda, evamāhaṁsu:
yañca → mañca (bjt) | yañca → yañ ca (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)
Und wenn sie sagen: ‚Ja!
‘idameva saccaṁ moghamaññan’ti.
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz‘,
Taṁ tesaṁ nānujānāmi.
taṁ tesaṁ → tantesaṁ (th)
dann erkenne ich das nicht an.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Aññathāsaññinopi hettha, cunda, santeke sattā.
aññathāsaññinopi hettha → aññathā saññino pi h ettha (pts) | santeke → sant eke (pts)
Weil es Wesen gibt, die über diesen Punkt verschiedene Meinungen haben.
Imāyapi kho ahaṁ, cunda, paññattiyā neva attanā samasamaṁ samanupassāmi, kuto bhiyyo.
attanā → attano (sya-all) | imāyapi → imāya pi (pts) | neva attanā samasamaṁ → n eva attano sama-samaṁ (pts)
Ich sehe keine solche Darlegung, die meiner eigenen gleichkäme, und erst recht keine, die höher stünde.
Atha kho ahameva tattha bhiyyo yadidaṁ adhipaññatti.
atha kho → athakho (th) | ahameva → aham eva (pts) | adhipaññatti → adhippaññatti (pts)
Vielmehr bin ich der Höherstehende, wenn es um die höhere Darlegung geht.

Ime kho te, cunda, aparantasahagatā diṭṭhinissayā, ye vo mayā byākatā, yathā te byākātabbā.
vo → te (bj, sya-all) | te → (sya-all, pts) | byākātabbā → vyākattabbā (pts) | vo → Bmr te, and in 36. (pts note) | aparantasahagatā diṭṭhinissayā → aparanta-sahagatā diṭṭhi-nissayā (pts) | byākatā → vyākatā (pts)
Das sind die Ansichten über den letzten Schluss, auf die sich manche stützen, die ich so erklärt habe, wie sie erklärt werden sollen.
Yathā ca te na byākātabbā, kiṁ vo ahaṁ te tathā byākarissāmi?
byākarissāmi → byākarissāmīti (bj, csp1ed) | tathā byākarissāmi imesañca → tattha byākarissāmīti imesaṁ ca (bj) | byākarissāmi → byākarissāmīti (cck) | byākātabbā → byākātabbāti (sya-all); vyākattabbā (pts) | vo ahaṁ → (sya-all) | tathā → ahante tattha (sya-all) | byākarissāmīti → byākarissāmīti (cck: sī. ka.) | tathā → Bmr tattha. (pts note) | vyākarissāmi → Bmr byākarissāmīti; SS insert pe. (pts note)
Soll ich sie dir auf falsche Art erklären?

Imesañca, cunda, pubbantasahagatānaṁ diṭṭhinissayānaṁ imesañca aparantasahagatānaṁ diṭṭhinissayānaṁ pahānāya samatikkamāya evaṁ mayā cattāro satipaṭṭhānā desitā paññattā.
imesañca → ca (bjt) | imesañca → imesaṁ ca (bjt) | imesañca → imesañ ca (pts) | pubbantasahagatānaṁ → pubbanta-sahagatānaṁ (pts) | imesañca aparantasahagatānaṁ diṭṭhinissayānaṁ → imesañ ca aparanta-sahagatānaṁ diṭṭhi nissayānaṁ (pts)
Ich habe die vier Arten der Achtsamkeitsmeditation gelehrt und gezeigt, um all diese Ansichten über den ersten Anfang und den letzten Schluss aufzugeben und darüber hinauszugehen.
Katame cattāro?Welche vier? Idha, cunda, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
abhijjhādomanassaṁ → abhijjhā-domanassaṁ (pts)
Da meditiert ein Mönch, indem er einen Aspekt des Körpers beobachtet – eifrig, bewusst und achtsam, frei von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit gegenüber der Welt.
Vedanāsu vedanānupassī …pe…
vedanānupassī → (bj)
Er meditiert, indem er einen Aspekt der Gefühle beobachtet …
citte cittānupassī …pe…
citte cittānupassī → cittesu (bj) | citte → So Bmr K; cp. D. xxii. 12; SS cittesu. (pts note)
indem er einen Aspekt des Geistes beobachtet …
dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.
abhijjhādomanassaṁ → abhijjhā-domanassaṁ (pts)
indem er einen Aspekt der natürlichen Gesetzmäßigkeiten beobachtet – eifrig, bewusst und achtsam, frei von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit gegenüber der Welt.
Imesañca, cunda, pubbantasahagatānaṁ diṭṭhinissayānaṁ imesañca aparantasahagatānaṁ diṭṭhinissayānaṁ pahānāya samatikkamāya. Evaṁ mayā ime cattāro satipaṭṭhānā desitā paññattā”ti.
imesañca → imesaṁ ca (bjt) | paññattāti → paññattā ti (bjt, pts) | imesañca → imesañ ca (pts) | pubbantasahagatānaṁ diṭṭhinissayānaṁ imesañca aparantasahagatānaṁ diṭṭhinissayānaṁ → pubbanta-sahagatānaṁ diṭṭhi-nissayānaṁ imesañ ca aparanta-sahagatānaṁ diṭṭhi-nissayānaṁ (pts) | evaṁ → evam (pts)
Das sind die vier Arten der Achtsamkeitsmeditation, die ich gelehrt und gezeigt habe, um all diese Ansichten über den ersten Anfang und den letzten Schluss aufzugeben und darüber hinauszugehen.“

Tena kho pana samayena āyasmā upavāṇo bhagavato piṭṭhito ṭhito hoti bhagavantaṁ bījayamāno.
ṭhito → (bj) | bījayamāno → vijayamāno (bj); vījayamāno (pts) | upavāṇo → upadāno (sya-all); upavāno (pts) | bījayamāno atha kho → vījayamāno athakho (sya-all) | Upavāno → Br Upavāṇo; K Upadāno. (pts note) | hoti → Scd piṭṭhito piṭṭhito hoti; Bmr piṭṭhito hoti, omitting ṭhito; K piṭṭhito ṭhito, omitting hoti. Cp. D. xvi. 5. 4, vol. ii., p. 138. (pts note)
Nun stand da gerade der Ehrwürdige Upavāna hinter dem Buddha und fächelte ihm.
Atha kho āyasmā upavāṇo bhagavantaṁ etadavoca:
upavāṇo bhagavantaṁ → upadāno bhagavantameva (sya-all) | upavāṇo → upavāno (pts) | Bhagavantaṁ → K adds eva. (pts note) | atha kho → athakho (th) | etadavoca → etad avoca (pts)
Er sagte zum Buddha:
“acchariyaṁ, bhante, abbhutaṁ, bhante.
abbhutaṁ → So SS Br; Bm K abbhūtaṁ. (pts note)
„Es ist unglaublich, Herr, es ist erstaunlich!
Pāsādiko vatāyaṁ, bhante, dhammapariyāyo;
dhammapariyāyo → dhamma-pariyāyo (pts)
Diese Lehrdarlegung ist beeindruckend, Herr,
supāsādiko vatāyaṁ, bhante, dhammapariyāyo, ko nāmāyaṁ, bhante, dhammapariyāyo”ti?
supāsādiko → atipāsādiko (pts) | nāmāyaṁ → nāmo ayaṁ (pts) | atipāsādiko → So Scd; Bmr K supasādiko; St omits down to ti. (pts note) | ayaṁ → So Scd; Bmr K nāmāyaṁ. (pts note) | dhammapariyāyoti → dhammapariyāyo ti (bjt) | dhammapariyāyo → dhamma-pariyāyo (pts) | dhammapariyāyoti → dhamma-pariyāyo ti (pts)
sie ist sehr beeindruckend. Herr, wie ist der Name dieser Lehrdarlegung?“

“Tasmātiha tvaṁ, upavāṇa, imaṁ dhammapariyāyaṁ ‘pāsādiko’ tveva naṁ dhārehī”ti.
upavāṇa → upadāna (sya-all); upavāna (pts) | pāsādiko tveva naṁ → pāsādikotveva (sya-all) | tveva → ti eva (pts) | naṁ → K omits. (pts note) | tasmātiha → tasmā tiha (bjt) | tasmātiha → tasmāt iha (pts) | dhammapariyāyaṁ → dhamma-pariyāyaṁ (pts)
„Nun, Upavāna, du sollst diese Lehrdarlegung als ‚die beeindruckende Lehrrede‘ in Erinnerung behalten.“

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
Das sagte der Buddha.
Attamano āyasmā upavāṇo bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.
upavāṇo → upadāno (sya-all); upavāno (pts)
Zufrieden begrüßte der Ehrwürdige Upavāna die Worte des Buddha.

Pāsādikasuttaṁ niṭṭhitaṁ chaṭṭhaṁ.

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Српски · ไทย