MahālisuttaMit Mahāli
1. Brāhmaṇadūtavatthu1. Über die brahmanischen Gesandten
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.
kūṭāgārasālāyaṁ → kūṭāgāra sālāyaṁ (pts)Einmal hielt sich der Buddha bei Vesālī am Großen Wald auf, in der Halle mit dem Giebeldach.
Tena kho pana samayena sambahulā kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā vesāliyaṁ paṭivasanti kenacideva karaṇīyena.
brāhmaṇadūtā → brāhmaṇa-dūtā (pts) | kenacideva → kenacid eva (pts)Damals befanden sich mehrere brahmanische Gesandte aus Kosala und Magadha wegen einer Angelegenheit in Vesālī.
Assosuṁ kho te kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā:
brāhmaṇadūtā → brāhmaṇa-dūtā (pts)Sie hörten:
“samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito vesāliyaṁ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṁ.
sakyaputto sakyakulā → sakya-putto sakya-kulā (pts) | kūṭāgārasālāyaṁ → kūṭāgāra-sālāyaṁ (pts)„Es scheint, der Asket Gotama – ein Sakyer, der von einer Familie der Sakyer fortgezogen ist – hält sich bei Vesālī am Großen Wald auf, in der Halle mit dem Giebeldach.
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (pts) | evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th)Er hat diesen guten Ruf:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’.
bhagavā → bhagavāti (bj, sya-all) | itipi → iti pi (pts) | vijjācaraṇasampanno → vijjā-caraṇa sampanno (pts) | lokavidū → loka-vidū (pts) | purisadammasārathi → purisadamma-sārathi (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts)‚Dieser Gesegnete ist vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet.‘
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.
sassamaṇabrāhmaṇiṁ → sassamaṇa-brāhmaṇiṁ (pts) | sadevamanussaṁ → sadeva-manussaṁ (pts)Er hat diese Welt – mit ihren Göttern, Māras und Brahmās, mit dieser Bevölkerung mit ihren Asketen und Brahmanen, Göttern und Menschen – durch eigene Einsicht erkannt und erklärt sie anderen.
So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.
ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ → ādi-kalyāṇaṁ majjhe kalyāṇaṁ pariyosāna-kalyāṇaṁ (pts) | sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ → savyañjanaṁ kevala-paripuṇṇaṁ (pts) | brahmacariyaṁ → brahma-cariyaṁ (pts)Er verkündet eine Lehre, die am Anfang gut, in der Mitte gut und am Ende gut ist, bedeutsam und gut ausgedrückt. Und er legt ein geistliches Leben dar, das ganz vollständig und rein ist.
Sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī”ti.
tathārūpānaṁ → tathā-rūpānaṁ (pts)Es ist gut, solche Vollendeten zu sehen.“
Atha kho te kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā yena mahāvanaṁ kūṭāgārasālā tenupasaṅkamiṁsu.
atha kho → athakho (th) | brāhmaṇadūtā → brāhmaṇa-dūtā (pts) | kūṭāgārasālā tenupasaṅkamiṁsu → kūṭāgāra-sālā ten upasaṁkamiṁsu (pts)Da gingen sie zur Halle mit dem Giebeldach am Großen Wald.
Tena kho pana samayena āyasmā nāgito bhagavato upaṭṭhāko hoti.Nun war zu dieser Zeit der Ehrwürdige Nāgita der Aufwärter des Buddha.
Atha kho te kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā yenāyasmā nāgito tenupasaṅkamiṁsu. upasaṅkamitvā āyasmantaṁ nāgitaṁ etadavocuṁ:
atha kho → athakho (th) | brāhmaṇadūtā → brāhmaṇa-dūtā (pts) | brāhmaṇadūtā yenāyasmā → brāhmaṇa-dūtā yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)Die brahmanischem Gesandten gingen zu ihm und sagten:
“kahaṁ nu kho, bho nāgita, etarahi so bhavaṁ gotamo viharati?
gotamo → gotama (pts) | kahaṁ → kahan (pts)„Werter Nāgita, wo ist der werte Gotama gerade?
Dassanakāmā hi mayaṁ taṁ bhavantaṁ gotaman”ti.
bhavantaṁ gotamanti → gotaman ti (pts) | dassanakāmā → dassana-kāmā (pts)Denn wir möchten ihn sehen.“
“Akālo kho, āvuso, bhagavantaṁ dassanāya, paṭisallīno bhagavā”ti.
paṭisallīno bhagavāti → patisallīno bhagavā ti (pts)„Geehrte, es ist die falsche Zeit, um den Buddha zu sehen; er ist in Klausur.“
Atha kho te kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā tattheva ekamantaṁ nisīdiṁsu:
atha kho → athakho (th) | brāhmaṇadūtā → brāhmaṇa-dūtā (pts) | brāhmaṇadūtā tattheva → brāhmaṇa-dūtā tatth eva (pts)Da setzten sich die brahmanischen Gesandten eben dort zur Seite hin und dachten:
“disvāva mayaṁ taṁ bhavantaṁ gotamaṁ gamissāmā”ti.
gamissāmāti → gacchissāmāti (sya-all) | bhavantaṁ → bhagavantaṁ (pts) | disvāva → disvā va (th, pts)„Wir werden nicht gehen, bevor wir den werten Gotama gesehen haben.“
2. Oṭṭhaddhalicchavīvatthu2. Über den Licchaver Oṭṭhaddha
Oṭṭhaddhopi licchavī mahatiyā licchavīparisāya saddhiṁ yena mahāvanaṁ kūṭāgārasālā yenāyasmā nāgito tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ nāgitaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho oṭṭhaddhopi licchavī āyasmantaṁ nāgitaṁ etadavoca:
licchavīparisāya → licchaviparisāya (bj, sya-all, pts) | oṭṭhaddhopi licchavī → oṭṭhaddho pi licchavi (pts); oṭṭhaddho licchavi (pts) | + → kho (th) | licchavīparisāya → licchavi-parisāya (pts) | kūṭāgārasālā yenāyasmā → kūṭāgāra-sālā yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Auch der Licchaver Oṭṭhaddha begab sich zusammen mit einer großen Gesellschaft von Licchavern zum Ehrwürdigen Nāgita bei der Halle mit dem Giebeldach. Er verbeugte sich, stellte sich zur Seite hin und sagte zu Nāgita:
“kahaṁ nu kho, bhante nāgita, etarahi so bhagavā viharati arahaṁ sammāsambuddho,
kahaṁ nu → kahannu (th) | kahaṁ → kahan (pts) | sammāsambuddho → sammā-sambuddho (pts)„Herr Nāgita, wo ist der Gesegnete gerade, der Vollendete, der vollkommen erwachte Buddha?
dassanakāmā hi mayaṁ taṁ bhagavantaṁ arahantaṁ sammāsambuddhan”ti.
dassanakāmā → dassana-kāmā (pts) | bhagavantaṁ → bhagavantam (pts) | sammāsambuddhanti → sammā sambud dhanti (pts)Denn wir möchten ihn sehen.“
“Akālo kho, mahāli, bhagavantaṁ dassanāya, paṭisallīno bhagavā”ti.
paṭisallīno bhagavāti → patisallīno bhagavā ti (pts)„Es ist die falsche Zeit, um den Buddha zu sehen, er ist in Klausur.“
Oṭṭhaddhopi licchavī tattheva ekamantaṁ nisīdi:
licchavī → licchavi (bj)Da setzte sich auch Oṭṭhaddha eben dort zur Seite hin und dachte:
“disvāva ahaṁ taṁ bhagavantaṁ gamissāmi arahantaṁ sammāsambuddhan”ti.
disvāva ahaṁ → disvā vāhaṁ (sya-all) | disvāva → disvā va (bjt) | disvāva ahaṁ → disvā ahan (pts) | sammāsambuddhanti → sammā-sambuddhan ti (pts)„Ich werde nicht gehen, bevor ich den Gesegneten gesehen habe, den Vollendeten, den vollkommen erwachten Buddha.“
Atha kho sīho samaṇuddeso yenāyasmā nāgito tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ nāgitaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho sīho samaṇuddeso āyasmantaṁ nāgitaṁ etadavoca:
Sīho → Sd and Bp (throughout) Siho. (pts note) | atha kho → athakho (th) | yenāyasmā → yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | abhivādetvā → abhi vādetvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Da begab sich der Novize Sīha zu Nāgita. Er verbeugte sich, stellte sich zur Seite hin und sagte zu Nāgita:
“ete, bhante kassapa, sambahulā kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā idhūpasaṅkantā bhagavantaṁ dassanāya; oṭṭhaddhopi licchavī mahatiyā licchavīparisāya saddhiṁ idhūpasaṅkanto bhagavantaṁ dassanāya, sādhu, bhante kassapa, labhataṁ esā janatā bhagavantaṁ dassanāyā”ti.
licchavī → licchavi (bj) | licchavīparisāya → licchaviparisāya (bj, sya-all, pts) | idhūpasaṅkantā → idh upasaṁkantā (pts) | oṭṭhaddhopi licchavī → oṭṭhaddho pi licchavi (pts) | idhūpasaṅkanto → idh upasaṁkanto (pts) | bhagavantaṁ → (pts) | pi → MSS. omit. (pts note) | brāhmaṇadūtā → brāhmaṇa-dūtā (pts) | brāhmaṇadūtā idhūpasaṅkantā → brāhmaṇa-dūtā idh upasaṁkantā (pts)„Ehrenwerter Kassapa, diese brahmanischen Gesandten aus Kosala und Magadha und auch der Licchaver Oṭṭhaddha mit seiner großen Gesellschaft von Licchavern sind hergekommen, um den Buddha zu sehen. Es wäre gut, wenn sie ihn sehen könnten.“
“Tena hi, sīha, tvaññeva bhagavato ārocehī”ti.
tena hi → tenahi (th) | tvaññeva → tvaṁ yeva (pts)„Nun, Sīha, dann sag es dem Buddha selbst.“
“Evaṁ, bhante”ti kho sīho samaṇuddeso āyasmato nāgitassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho sīho samaṇuddeso bhagavantaṁ etadavoca:
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → tenupasaṅkamitvā (bj) | bhanteti → bhante ti (pts) | tenupasaṅkami → ten upasaṁkami (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)„Ja, Herr“, antwortete Sīha. Er ging zum Buddha, verbeugte sich, stellte sich zur Seite hin und berichtete ihm über die Menschen, die warteten, um ihn zu sehen. Er fügte hinzu:
“ete, bhante, sambahulā kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā idhūpasaṅkantā bhagavantaṁ dassanāya, oṭṭhaddhopi licchavī mahatiyā licchavīparisāya saddhiṁ idhūpasaṅkanto bhagavantaṁ dassanāya.
licchavīparisāya → licchaviparisāya (bj, sya-all, pts) | idhūpasaṅkantā → idh upasaṁkantā (pts) | oṭṭhaddhopi licchavī → oṭṭhaddho pi licchavi (pts) | idhūpasaṅkanto → idh upasaṁkanto (pts) | brāhmaṇadūtā idhūpasaṅkantā → brāhmaṇa-dūtā idh upasaṁkantā (pts) | licchavīparisāya → licchavi-parisāya (pts)
Sādhu, bhante, labhataṁ esā janatā bhagavantaṁ dassanāyā”ti.
janatā → Bp parisā. (pts note)„Herr, es wäre gut, wenn diese Leute den Buddha sehen könnten.“
“Tena hi, sīha, vihārapacchāyāyaṁ āsanaṁ paññapehī”ti.
paññapehīti → paññāpehīti (bj) | paññapehīti evaṁ bhanteti → paññāpehīti evam bhante ti (pts) | vihāra-pacchāyāya → Bp -yāyaṁ (thrice). (pts note) | tena hi → tenahi (th)„Nun, Sīha, breite einen Sitz im Schatten der Hütte aus.“
“Evaṁ, bhante”ti kho sīho samaṇuddeso bhagavato paṭissutvā vihārapacchāyāyaṁ āsanaṁ paññapesi.
paññapesi → paññāpesi (bj, pts) | evaṁ bhanteti → evam bhante ti (pts) | vihārapacchāyāyaṁ → vihāra-pacchāyāya (pts)„Ja, Herr“, antwortete Sīha und tat wie geheißen.
Atha kho bhagavā vihārā nikkhamma vihārapacchāyāyaṁ paññatte āsane nisīdi.
paññatte āsane → paññattāsane (sya-all) | nikkhamma → Bp omits vihārā nikkhamma. (pts note) | atha kho → athakho (th) | vihārapacchāyāyaṁ → vihāra-pacchāyāya (pts)Da kam der Buddha aus seiner Hütte und setzte sich in den Schatten der Hütte auf den ausgebreiteten Sitz.
Atha kho te kosalakā ca brāhmaṇadūtā māgadhakā ca brāhmaṇadūtā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu.
atha kho → athakho (th) | brāhmaṇadūtā → brāhmaṇa-dūtā (pts) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts)Die brahmanischen Gesandten gingen zum Buddha und tauschten Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzten sie sich zur Seite hin.
Oṭṭhaddhopi licchavī mahatiyā licchavīparisāya saddhiṁ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho oṭṭhaddho licchavī bhagavantaṁ etadavoca: “purimāni, bhante, divasāni purimatarāni sunakkhatto licchaviputto yenāhaṁ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṁ etadavoca:
licchavīparisāya → licchaviparisāya (bj, sya-all, pts) | oṭṭhaddho → oṭṭhaddhopi (sya-all) | oṭṭhaddhopi licchavī → oṭṭhaddho pi licchavi (pts) | licchavī → licchavi (pts) | licchavīparisāya → licchavi-parisāya (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts) | etadavoca → etad avoca (pts) | licchaviputto → licchavi-putto (pts)Auch der Licchaver Oṭṭhaddha ging zusammen mit einer großen Gesellschaft von Licchavern zum Buddha, verbeugte sich und setzte sich zur Seite hin. Oṭṭhaddha sagte zum Buddha: „Herr, vor ein paar Tagen kam der Licchaver Sunakkhatta zu mir und sagte:
‘yadagge ahaṁ, mahāli, bhagavantaṁ upanissāya viharāmi, na ciraṁ tīṇi vassāni, dibbāni hi kho rūpāni passāmi piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, no ca kho dibbāni saddāni suṇāmi piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyānī’ti.
kāmūpasaṁhitāni rajanīyānīti → kāmūpasañhitāni rajaniyāni (sya-all) | viharāmi → viharissāmi (pts) | viharissāmi → Bp viharāmi. (pts note) | yadagge → yad agge (pts) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)‚Mahāli, bald stütze ich mich schon drei Jahre auf den Buddha. Ich sehe himmlische Bilder, die erfreulich, sinnlich und erregend sind, aber ich höre keine himmlischen Töne, die erfreulich, sinnlich und erregend sind.‘
Santāneva nu kho, bhante, sunakkhatto licchaviputto dibbāni saddāni nāssosi piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, udāhu asantānī”ti?
kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni → kāmūpasañhitāni rajaniyāni tāni (sya-all) | rajanīyāni → rajanīyāni no (pts) | nāssosi → Bp nassosi throughout, so St here and Sct in 11. (pts note) | asantānīti → asantānī ti (bjt) | santāneva → santān eva (pts) | licchaviputto → licchavi-putto (pts) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)Die himmlischen Töne, die Sunakkhatta nicht hören kann: Gibt es solche Töne wirklich oder gibt es sie nicht?“
2.1. Ekaṁsabhāvitasamādhi2.1. Einseitige Versenkung
“Santāneva kho, mahāli, sunakkhatto licchaviputto dibbāni saddāni nāssosi piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, no asantānī”ti.
mahāli → mahālī (pts) | kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni → kāmūpasañhitāni rajaniyāni (th) | santāneva → santān eva (pts) | licchaviputto → licchavi-putto (pts) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)„Solche Töne gibt es wirklich, aber Sunakkhatta kann sie nicht hören.“
“Ko nu kho, bhante, hetu, ko paccayo, yena santāneva sunakkhatto licchaviputto dibbāni saddāni nāssosi piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, no asantānī”ti?
nāssosi → na assosi (sya-all) | asantānīti → asantānī ti (bjt) | + → santāneva (th) | kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni → kāmūpasañhitāni rajaniyāni (th) | santāneva → santān eva (pts) | licchaviputto → licchavi-putto (pts) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)„Was ist der Grund, was ist die Ursache, dass Sunakkhatta diese Töne nicht hören kann, obwohl es sie doch wirklich gibt?“
“Idha, mahāli, bhikkhuno puratthimāya disāya ekaṁsabhāvito samādhi hoti dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | ca → Sdt often va. (pts note) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)„Mahāli, da hat ein Mönch Versenkung nach Osten hin in einer Hinsicht entwickelt, sodass er himmlische Bilder sehen, aber keine himmlischen Töne hören kann.
So puratthimāya disāya ekaṁsabhāvite samādhimhi dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)Wenn er die Versenkung zu diesem Zweck entwickelt hat,
Puratthimāya disāya dibbāni rūpāni passati piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, no ca kho dibbāni saddāni suṇāti piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni.
dibbāni → dibbāya (sya-all) | kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni → kāmūpasañhitāni rajaniyāni (th) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)sieht er himmlische Bilder, aber hört keine himmlischen Töne.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so?
Evañhetaṁ, mahāli, hoti bhikkhuno puratthimāya disāya ekaṁsabhāvite samādhimhi dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt, th) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | evañhetaṁ → evaṁ h etaṁ (pts) | ekaṁsabhāvite → ekaṁsa-bhāvite (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)Weil es für einen Mönch, der Versenkung in dieser Art entwickelt, so ist.
Puna caparaṁ, mahāli, bhikkhuno dakkhiṇāya disāya …pe…
caparaṁ → ca paraṁ (pts)Dann hat da ein Mönch Versenkung nach Süden hin in einer Hinsicht entwickelt …
pacchimāya disāya …nach Westen hin …
uttarāya disāya …nach Norden hin …
uddhamadho tiriyaṁ ekaṁsabhāvito samādhi hoti dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | uddhamadho → uddham adho (pts) | ekaṁsabhāvito → ekaṁsa-bhāvito (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)nach oben, nach unten und dazwischen …
So uddhamadho tiriyaṁ ekaṁsabhāvite samādhimhi dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | uddhamadho → uddham adho (pts) | ekaṁsabhāvite → ekaṁsa-bhāvite (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)Wenn er die Versenkung zu diesem Zweck entwickelt hat,
Uddhamadho tiriyaṁ dibbāni rūpāni passati piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, no ca kho dibbāni saddāni suṇāti piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni.
kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni → kāmūpasañhitāni rajaniyāni (th) | uddhamadho → uddham adho (pts) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)sieht er himmlische Bilder, aber hört keine himmlischen Töne.
Taṁ kissa hetu?
taṁ → tam (pts)Warum ist das so?
Evañhetaṁ, mahāli, hoti bhikkhuno uddhamadho tiriyaṁ ekaṁsabhāvite samādhimhi dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | etaṁ → Sd evaṁ hetu five times; Sc in 9 evaṁ hoti. (pts note) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt, th) | + → dakkhiṇāya disāya (bjt) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | evañhetaṁ → evaṁ h etaṁ (pts) | uddhamadho → uddham adho (pts) | ekaṁsabhāvite → ekaṁsa-bhāvite (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)Weil es für einen Mönch, der Versenkung in dieser Art entwickelt, so ist.
Idha, mahāli, bhikkhuno puratthimāya disāya ekaṁsabhāvito samādhi hoti dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)Da hat ein Mönch Versenkung nach Osten hin in einer Hinsicht entwickelt, sodass er himmlische Töne hören, aber keine himmlischen Bilder sehen kann.
So puratthimāya disāya ekaṁsabhāvite samādhimhi dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)Wenn er die Versenkung zu diesem Zweck entwickelt hat,
Puratthimāya disāya dibbāni saddāni suṇāti piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, no ca kho dibbāni rūpāni passati piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni.
kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni → kāmūpasañhitāni rajaniyāni (th) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)hört er himmlische Töne, aber sieht keine himmlischen Bilder.
Taṁ kissa hetu?
taṁ → tam (pts)Warum ist das so?
Evañhetaṁ, mahāli, hoti bhikkhuno puratthimāya disāya ekaṁsabhāvite samādhimhi dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt, th) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | evañhetaṁ → evaṁ h etaṁ (pts) | ekaṁsabhāvite → ekaṁsa-bhāvite (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)Weil es für einen Mönch, der Versenkung in dieser Art entwickelt, so ist.
Puna caparaṁ, mahāli, bhikkhuno dakkhiṇāya disāya …pe…
caparaṁ → ca paraṁ (pts)Dann hat da ein Mönch Versenkung nach Süden hin in einer Hinsicht entwickelt …
pacchimāya disāya …nach Westen hin …
uttarāya disāya …nach Norden hin …
uddhamadho tiriyaṁ ekaṁsabhāvito samādhi hoti dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | uddhamadho → uddham adho (pts) | ekaṁsabhāvito → ekaṁsa-bhāvito (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)nach oben, nach unten und dazwischen …
So uddhamadho tiriyaṁ ekaṁsabhāvite samādhimhi dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | uddhamadho → dakkhiṇāya disāya (bjt) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | uddhamadho → uddham adho (pts) | ekaṁsabhāvite → ekaṁsa-bhāvite (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)Wenn er die Versenkung zu diesem Zweck entwickelt hat,
Uddhamadho tiriyaṁ dibbāni saddāni suṇāti piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, no ca kho dibbāni rūpāni passati piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni.
kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni → kāmūpasañhitāni rajaniyāni (th) | uddhamadho → uddhaṁ adho (pts) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)hört er himmlische Töne, aber sieht keine himmlischen Bilder.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so?
Evañhetaṁ, mahāli, hoti bhikkhuno uddhamadho tiriyaṁ ekaṁsabhāvite samādhimhi dibbānaṁ saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, no ca kho dibbānaṁ rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt, th) | uddhamadho → dakkhiṇāya disāya (bjt) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | evañhetaṁ → evaṁ h etaṁ (pts) | uddhamadho → uddham adho (pts) | ekaṁsabhāvite → ekaṁsa-bhāvite (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)Weil es für einen Mönch, der Versenkung in dieser Art entwickelt, so ist.
Idha, mahāli, bhikkhuno puratthimāya disāya ubhayaṁsabhāvito samādhi hoti dibbānañca rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ dibbānañca saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | dibbānañca → dibbānaṁ (pts) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | ubhayaṁsabhāvito → ubhayaṁsa-bhāvito (pts) | dibbānañca → dibbānañ ca (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)Da hat ein Mönch Versenkung nach Osten hin in zweierlei Hinsicht entwickelt, sodass er himmlische Bilder sehen und himmlische Töne hören kann.
So puratthimāya disāya ubhayaṁsabhāvite samādhimhi dibbānañca rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, dibbānañca saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | ubhayaṁsabhāvite → ubhayaṁsa-bhāvite (pts) | dibbānañca → dibbānaṁ (pts) | piyarūpānaṁ → piyā-rūpānaṁ (pts) | rajanīyānaṁ dibbānañca → rajanīyānam dibbānañ ca (pts) | piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ → piya-rūpānaṁ kāmūpāsamhitāṇaṁ (pts)Wenn er die Versenkung zu diesem Zweck entwickelt hat,
Puratthimāya disāya dibbāni ca rūpāni passati piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, dibbāni ca saddāni suṇāti piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni.
ca → (pts) | kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni → kāmūpasañhitāni rajaniyāni (th) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)sieht er himmlische Bilder und hört himmlische Töne.
Taṁ kissa hetu?
taṁ → tam (pts)Warum ist das so?
Evañhetaṁ, mahāli, hoti bhikkhuno puratthimāya disāya ubhayaṁsabhāvite samādhimhi dibbānañca rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ dibbānañca saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | puratthimāya disāya → uddham adho tiriyaṁ (pts) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt, th) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | evañhetaṁ → evaṁ h etaṁ (pts) | ubhayaṁsabhāvite → ubhayaṁsa-bhāvite (pts) | dibbānañca rūpānaṁ → dibbānaṁ saddānaṁ (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts) | dibbānañca → dibbānañ ca (pts)Weil es für einen Mönch, der Versenkung in dieser Art entwickelt, so ist.
Puna caparaṁ, mahāli, bhikkhuno dakkhiṇāya disāya …pe…
caparaṁ → ca paraṁ (pts)Dann hat da ein Mönch Versenkung nach Süden hin in zweierlei Hinsicht entwickelt …
pacchimāya disāya …nach Westen hin …
uttarāya disāya …nach Norden hin …
uddhamadho tiriyaṁ ubhayaṁsabhāvito samādhi hoti dibbānañca rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, dibbānañca saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | uddhamadho → uddham adho (pts) | ubhayaṁsabhāvito → ubhayaṁsa-bhāvito (pts) | dibbānañca → dibbānañ ca (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)nach oben, nach unten und dazwischen …
So uddhamadho tiriyaṁ ubhayaṁsabhāvite samādhimhi dibbānañca rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ dibbānañca saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | + → dakkhiṇāya disāya (bjt) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | uddhamadho → uddham adho (pts) | ubhayaṁsabhāvite → ubhayaṁsa-bhāvite (pts) | dibbānañca → dibbānañ ca (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)Wenn er die Versenkung zu diesem Zweck entwickelt hat,
Uddhamadho tiriyaṁ dibbāni ca rūpāni passati piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, dibbāni ca saddāni suṇāti piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni.
ca → (bj, sya-all) | kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni → kāmūpasañhitāni rajaniyāni (th) | uddhamadho → uddham adho (pts) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)sieht er himmlische Bilder und hört himmlische Töne.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so?
Evañhetaṁ, mahāli, hoti bhikkhuno uddhamadho tiriyaṁ ubhayaṁsabhāvite samādhimhi dibbānañca rūpānaṁ dassanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ, dibbānañca saddānaṁ savanāya piyarūpānaṁ kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ.
savanāya → savaṇāya (bj) | evañhetaṁ → evaṁ hetaṁ (bjt, th) | kāmūpasaṁhitānaṁ rajanīyānaṁ → kāmūpasañhitānaṁ rajaniyānaṁ (th) | evañhetaṁ → evaṁ h etaṁ (pts) | uddhamadho → uddham adho (pts) | ubhayaṁsabhāvite → ubhayaṁsa-bhāvite (pts) | dibbānañca → dibbānañ ca (pts) | piyarūpānaṁ → piya-rūpānaṁ (pts)Weil es für einen Mönch, der Versenkung in dieser Art entwickelt, so ist.
Ayaṁ kho, mahāli, hetu ayaṁ paccayo, yena santāneva sunakkhatto licchaviputto dibbāni saddāni nāssosi piyarūpāni kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni, no asantānī”ti.
nāssosi → na assosi (sya-all) | kāmūpasaṁhitāni rajanīyāni → kāmūpasañhitāni rajaniyāni (th) | santāneva → santān eva (pts) | licchaviputto → licchavi-putto (pts) | piyarūpāni → piya-rūpāni (pts)Das ist der Grund, das ist die Ursache, dass Sunakkhatta diese Töne nicht hören kann, obwohl es sie doch wirklich gibt.“
“Etāsaṁ nūna, bhante, samādhibhāvanānaṁ sacchikiriyāhetu bhikkhū bhagavati brahmacariyaṁ carantī”ti.
samādhibhāvanānaṁ sacchikiriyāhetu → samādhi-bhāvanānaṁ sacchikiriyā-hetu (pts)„Sicherlich führen die Mönche und Nonnen unter dem Buddha das geistliche Leben, um eine solche Versenkung entwickeln zu können?“
“Na kho, mahāli, etāsaṁ samādhibhāvanānaṁ sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṁ caranti.
samādhibhāvanānaṁ sacchikiriyāhetu → samādhi-bhāvanānaṁ sacchikiriyā-hetu (pts)„Nein, Mahāli, die Mönche und Nonnen führen unter mir nicht das geistliche Leben, um eine solche Versenkung entwickeln zu können.
Atthi kho, mahāli, aññeva dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca, yesaṁ sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṁ carantī”ti.
aññeva → aññe ca (pts) | sacchikiriyāhetu → sacchikiriyā-hetu (pts)Es gibt andere, höhere und erlesenere Dinge, um derentwillen die Mönche und Nonnen unter mir das geistliche Leben führen.“
2.2. Catuariyaphala2.2. Die vier edlen Früchte
“Katame pana te, bhante, dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca, yesaṁ sacchikiriyāhetu bhikkhū bhagavati brahmacariyaṁ carantī”ti?
te → (sya-all) | carantīti → caranti (pts) | Bhagavati → Sd mayi. (pts note) | sacchikiriyāhetu → sacchikiriyā-hetu (pts)„Aber Herr, was sind diese höheren und erleseneren Dinge?“
“Idha, mahāli, bhikkhu tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā sotāpanno hoti avinipātadhammo niyato sambodhiparāyaṇo.
sambodhiparāyaṇo ayampi → sambodhiparāyano ayaṁ (sya-all); sambodhiparāyano ayaṁ pi (pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (th) | avinipātadhammo → avinipāta-dhammo (pts) | sambodhiparāyaṇo → sambodhi-parāyano (pts)„Zuerst, Mahāli, ist da ein Mönch mit dem Auflösen von drei Fesseln in den Strom eingetreten, muss nicht mehr in der Unterwelt wiedergeboren werden und ist für das Erwachen bestimmt.
Ayampi kho, mahāli, dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca, yassa sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṁ caranti.
ayampi → ayaṁpi (bjt) | ayampi → ayaṁ (th) | ayampi → ayaṁ pi (pts) | sacchikiriyāhetu → sacchikiriyā-hetu (pts)Das ist eines dieser höheren und erleseneren Dinge, um derentwillen die Mönche und Nonnen unter mir das geistliche Leben führen.
Puna caparaṁ, mahāli, bhikkhu tiṇṇaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ tanuttā sakadāgāmī hoti, sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ karoti.
sakideva → sakiṁdeva (mr) | sakideva → sakiṁdeva (cck: ka.) | sakadāgāmī → MSS gāmi, comp. Mahāparinibbāna Sutta, ii. 7. (pts note) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | rāgadosamohānaṁ → rāga-dosa-mohānaṁ (pts) | sakideva → sakid eva (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)Dann ist da ein Mönch mit dem Auflösen von drei Fesseln und dem Abschwächen von Gier, Hass und Täuschung ein Einmalwiederkehrer. Nur einmal kehrt er in diese Welt zurück, um dann dem Leiden ein Ende zu machen.
Ayampi kho, mahāli, dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca, yassa sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṁ caranti.
ayampi → ayaṁpi (th) | ayampi → ayaṁ pi (pts) | sacchikiriyāhetu → sacchikiriyā-hetu (pts)Auch das ist eines dieser höheren und erleseneren Dinge.
Puna caparaṁ, mahāli, bhikkhu pañcannaṁ orambhāgiyānaṁ saṁyojanānaṁ parikkhayā opapātiko hoti, tattha parinibbāyī, anāvattidhammo tasmā lokā.
tattha parinibbāyī → tatthaparinibbāyi (pts) | saṁyojanānaṁ → saññojanānaṁ (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | tattha parinibbāyī anāvattidhammo → tatthaparinibbāyi anāvatti-dhammo (pts)Dann wird da ein Mönch mit dem Auflösen der fünf niederen Fesseln durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren. Er erlischt dort und muss von jener Welt nicht zurückkehren.
Ayampi kho, mahāli, dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca, yassa sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṁ caranti.
ayampi → ayaṁpi (th) | ayampi → ayaṁ pi (pts) | sacchikiriyāhetu → sacchikiriyā-hetu (pts)Auch das ist eines dieser höheren und erleseneren Dinge.
Puna caparaṁ, mahāli, bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati.
diṭṭheva → diṭṭhe va (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva → ceto vimuttiṁ paññā-vimuttiṁ diṭṭhe va (pts)Dann hat da ein Mönch mit der Auflösung der Befleckungen in eben diesem Leben die fleckenlose Freiheit des Herzens erlangt, die fleckenlose Freiheit durch Weisheit, hat sie durch eigene Einsicht erkannt und lebt darin.
Ayampi kho, mahāli, dhammo uttaritaro ca paṇītataro ca, yassa sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṁ caranti.
ayampi → ayaṁpi (th) | ayampi → ayaṁ pi (pts) | sacchikiriyāhetu → sacchikiriyā-hetu (pts)Auch das ist eines dieser höheren und erleseneren Dinge.
Ime kho te, mahāli, dhammā uttaritarā ca paṇītatarā ca, yesaṁ sacchikiriyāhetu bhikkhū mayi brahmacariyaṁ carantī”ti.
te → (pts) | sacchikiriyāhetu → sacchikiriyā-hetu (pts)Das sind diese höheren und erleseneren Dinge, um derentwillen die Mönche und Nonnen unter mir das geistliche Leben führen.“
2.3. Ariyaaṭṭhaṅgikamagga2.3. Der edle achtfache Pfad
“Atthi pana, bhante, maggo atthi paṭipadā etesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāyā”ti?
pana → nu kho (sya-all) | sacchikiriyāyāti → sacchikiriyāyā ti (bjt)„Aber, Herr, gibt es einen Pfad und eine Übung, um diese Dinge zu verwirklichen?“
“Atthi kho, mahāli, maggo atthi paṭipadā etesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāyā”ti.„Die gibt es, Mahāli.“
“Katamo pana, bhante, maggo katamā paṭipadā etesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāyā”ti?
katamā → katamo (pts) | sacchikiriyāyāti → sacchikiriyāyā ti (bjt)„Nun, was ist es?“
“Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo.
ayameva → ayaṁ eva (pts)„Es ist einfach dieser edle achtfache Pfad:
Seyyathidaṁ—sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi.
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th)nämlich rechte Ansicht, rechtes Bestreben, rechte Rede, rechtes Handeln, rechter Lebenserwerb, rechter Einsatz, rechte Achtsamkeit und rechte Versenkung.
Ayaṁ kho, mahāli, maggo ayaṁ paṭipadā etesaṁ dhammānaṁ sacchikiriyāya.
dhammānaṁ → (bj) | + → ekadāhaṁ (bjt)Das ist der Pfad, das ist die Übung, um diese Dinge zu verwirklichen.
2.4. Dvepabbajitavatthu2.4. Über die beiden Hauslosen
Ekamidāhaṁ, mahāli, samayaṁ kosambiyaṁ viharāmi ghositārāme.
ekamidāhaṁ → ekadāhaṁ (bj) | ekamidāhaṁ → ekaṁ idāhaṁ (pts)Dieses eine Mal, Mahāli, hielt ich mich bei Kosambī auf, in Ghositas Kloster.
Atha kho dve pabbajitā—
atha kho → athakho (th)Da kamen zwei Hauslose –
muṇḍiyo ca paribbājako jāliyo ca dārupattikantevāsī yenāhaṁ tenupasaṅkamiṁsu. upasaṅkamitvā mayā saddhiṁ sammodiṁsu.
muṇḍiyo → maṇḍisso (bj, pts); maṇḍiyo (sya-all) | mayā → mama (bj, pts) | dārupattikantevāsī → dārupattik antevāsī (pts) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā mayā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā mama (pts)der Wanderer Muṇḍiya und Jāliya, der Zögling des Holzschalen-Asketen – und tauschten Willkommensgrüße mit mir aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu. Ekamantaṁ ṭhitā kho te dve pabbajitā maṁ etadavocuṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | te → (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten stellten sie sich zur Seite hin und sagten zu mir:
‘kiṁ nu kho, āvuso gotama, taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ, udāhu aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti?
bho → Sm omits. (pts note) | kiṁ nu kho → kinnukho (bjt) | sarīranti → sarīra nti (bjt) | kiṁ nu → kinnu (th) | kiṁ → kin (pts) | sarīraṁ → sarīram (pts) | sarīranti → sarīran ti (pts)‚Geehrter Gotama, sind Seele und Körper ein und dasselbe, oder ist die Seele ein Ding, der Körper ein anderes?‘
‘Tena hāvuso, suṇātha sādhukaṁ manasi karotha bhāsissāmī’ti.
tena hāvuso → tenahāvuso (th) | manasi karotha bhāsissāmīti → manasikarotha (th) | hāvuso → h āvuso (pts) | manasi karotha → manasikarotha (pts)‚Nun denn, Geehrte, hört zu und gebraucht den Geist gut, ich werde sprechen.‘
‘Evamāvuso’ti kho te dve pabbajitā mama paccassosuṁ.
evamāvusoti → evaṁ āvuso ti (pts)‚Ja, Geehrter‘, antworteten sie.
Ahaṁ etadavocaṁ:
avocaṁ → Sm omits Evaṁ . . . avocaṁ. (pts note) | ahaṁ etadavocaṁ → bhāsissāmi (th) | ahaṁ etadavocaṁ → atha kho cāhaṁ etad avocaṁ (pts)Ich sagte:
‘idhāvuso tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho …pe…
vitthāretabbaṁ → D. ii. 40-63. (pts note) | + → yathā anucchedesu evaṁ vitthāretabbaṁ (my) | + → yathā sāmaññaphale (bjt) | + → yathā sāmaññaphale evaṁ vitthāretabbaṁ (th) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | + → yathā sāmañña-phale evaṁ vitthāretabbaṁ (pts)‚Da erscheint ein Klargewordener in der Welt, ein Vollendeter, ein vollkommen erwachter Buddha …
Evaṁ kho, āvuso, bhikkhu sīlasampanno hoti.
sīlasampanno → sīla-sampanno (pts)So hat ein Mönch die Tugend vervollkommnet. …
…pe…
pe → D. ii. 64-75. (pts note)
Paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
paṭhamaṁ jhānaṁ → pathamajjhānaṁ (pts)Er tritt in die erste Vertiefung ein und verweilt darin …
Yo kho, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ nu kho tassetaṁ vacanāya:
kallaṁ → na kallaṁ (sya-all, km, mr) | + → nu (bjt, th, pts) | kallaṁ → kallan (pts) | tassetaṁ → tass etaṁ (pts)Wenn ein Mönch so erkennt und sieht, wäre es da angebracht, von ihm zu sagen:
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti?
sarīranti vā → sarīrantivā (bjt) | sarīranti vāti → sarīrantivā ti (bjt) | sarīranti → sarīran ti (pts) | sarīranti vāti → sarīran ti vā ti (pts)„Seele und Körper sind ein und dasselbe“, oder „die Seele ist ein Ding, der Körper ein anderes“?‘
Yo so, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ tassetaṁ vacanāya:
+ → na (th) | tassetaṁ → tass etaṁ (pts)‚Das wäre es, Geehrter.‘
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā, ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti.
sarīranti vā → sarīrantivā (bjt) | sarīranti vāti → sarīrantivāti (bjt) | vāti → vā (th) | sarīranti → sarīran ti (pts) | sarīranti vāti → sarīran ti vā ti (pts)
Ahaṁ kho panetaṁ, āvuso, evaṁ jānāmi evaṁ passāmi.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)‚Aber, Geehrte, ich erkenne und sehe so.
Atha ca panāhaṁ na vadāmi:Dennoch sage ich nicht:
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vā …pe…
vā → vā dutiyajjhānaṁ (pts) | sarīranti vā → sarīrantivā (bjt) | pe → spelled out in full (bjt) | vā → vāti (th) | sarīranti → sarīran ti (pts)„Seele und Körper sind ein und dasselbe“, oder „die Seele ist ein Ding, der Körper ein anderes“. …
dutiyaṁ jhānaṁ …
pe → spelled out in full (bjt) | dutiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānam (pts)Da tritt ein Mönch in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin …
tatiyaṁ jhānaṁ …
pe → spelled out in full (bjt) | tatiyaṁ jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (pts)Er tritt in die dritte Vertiefung ein und verweilt darin …
catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
viharati → D. ii. 77-81. (pts note)Er tritt in die vierte Vertiefung ein und verweilt darin.
Yo kho, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ nu kho tassetaṁ vacanāya:
+ → nu (bjt, th, pts) | kallaṁ → kallan (pts) | tassetaṁ → tass etaṁ (pts)Wenn ein Mönch so erkennt und sieht, wäre es da angebracht, von ihm zu sagen:
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti?
sarīranti vā → sarīrantivā (bjt) | sarīranti vāti → sarīrantivā ti (bjt) | sarīranti → sarīran ti (pts) | sarīranti vāti → sarīran ti vā ti (pts)„Seele und Körper sind ein und dasselbe“, oder „die Seele ist ein Ding, der Körper ein anderes“?‘
Yo so, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ tassetaṁ vacanāya:
+ → na (th) | tassetaṁ → tass etaṁ (pts)‚Das wäre es, Geehrter.‘
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti.
sarīranti vā → sarīrantivā (bjt) | sarīranti vāti → sarīrantivāti (bjt) | sarīranti → sarīran ti (pts) | sarīranti vāti → sarīran ti vā ti (pts)
Ahaṁ kho panetaṁ, āvuso, evaṁ jānāmi evaṁ passāmi.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)‚Aber, Geehrte, ich erkenne und sehe so.
Atha ca panāhaṁ na vadāmi:Dennoch sage ich nicht:
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vā …pe…
sarīranti vā → sarīrantivā (bjt) | pe → spelled out in full (bjt) | vā → vāti (th) | sarīranti → sarīran ti (pts)„Seele und Körper sind ein und dasselbe“, oder „die Seele ist ein Ding, der Körper ein anderes“. …
ñāṇadassanāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti …
abhininnāmeti → D. ii. 83-96. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt) | ñāṇadassanāya → ñāṇa-dassanāya (pts)Er streckt seinen Geist aus und projiziert ihn auf das Erkennen und Sehen …
yo kho, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ nu kho tassetaṁ vacanāya:
+ → nu (pts) | kallaṁ → kallan (pts) | tassetaṁ → tass etaṁ (pts)Wenn ein Mönch so erkennt und sieht, wäre es da angebracht, von ihm zu sagen:
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti?
sarīranti → sarīran ti (pts) | sarīranti vāti → sarīran ti vā ti (pts)„Seele und Körper sind ein und dasselbe“, oder „die Seele ist ein Ding, der Körper ein anderes“?‘
…pe…
Yo so, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ tassetaṁ vacanāya:
kallaṁ → na kallaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. ka.) | tassetaṁ → tass etaṁ (pts)‚Das wäre es, Geehrter.‘
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti.
sarīranti → sarīran ti (pts) | sarīranti vāti → sarīran ti vā ti (pts)
Ahaṁ kho panetaṁ, āvuso, evaṁ jānāmi evaṁ passāmi.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)‚Aber, Geehrte, ich erkenne und sehe so.
Atha ca panāhaṁ na vadāmi:Dennoch sage ich nicht:
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vā. …pe…
sarīranti → sarīran ti (pts)„Seele und Körper sind ein und dasselbe“, oder „die Seele ist ein Ding, der Körper ein anderes“. …
Nāparaṁ itthattāyāti pajānāti.
pajānāti → D. ii. 97. (pts note)Da versteht ein Mönch: „… Es gibt nichts weiter für diesen Ort“
Yo kho, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati, kallaṁ nu kho tassetaṁ vacanāya:
+ → nu (th, pts) | kallaṁ → kallan (pts) | tassetaṁ → tass etaṁ (pts)Wenn ein Mönch so erkennt und sieht, wäre es da angebracht, von ihm zu sagen:
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti?
sarīranti vā → sarīrantivā (bjt) | sarīranti vāti → sarīrantivā ti (bjt) | sarīranti → sarīran ti (pts) | sarīranti vāti → sarīran ti vā ti (pts)„Seele und Körper sind ein und dasselbe“, oder „die Seele ist ein Ding, der Körper ein anderes“?‘
Yo so, āvuso, bhikkhu evaṁ jānāti evaṁ passati na kallaṁ tassetaṁ vacanāya:
na → Sdt omit (as in vii. 5). (pts note) | tassetaṁ → tass etaṁ (pts)‚Das wäre es nicht, Geehrter.‘
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vāti.
sarīranti vā → sarīrantivā (bjt) | sarīranti vāti → sarīrantivāti (bjt) | sarīranti → sarīran ti (pts) | sarīranti vāti → sarīran ti vā ti (pts)
Ahaṁ kho panetaṁ, āvuso, evaṁ jānāmi evaṁ passāmi.
panetaṁ → pan etaṁ (pts)‚Geehrte, ich erkenne und sehe so.
Atha ca panāhaṁ na vadāmi:Und ich sage nicht:
‘taṁ jīvaṁ taṁ sarīran’ti vā ‘aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīran’ti vā”ti.
sarīranti vā → sarīrantivā (bjt) | sarīranti vāti → sarīrantivāti (bjt) | sarīranti → sarīran ti (pts) | sarīranti vāti → sarīran ti vā ti (pts)„Seele und Körper sind ein und dasselbe“, oder „die Seele ist ein Ding, der Körper ein anderes“.‘“
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)Das sagte der Buddha.
Attamano oṭṭhaddho licchavī bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.
licchavī → licchavi (pts)Zufrieden begrüßte der Licchaver Oṭṭhaddha die Worte des Buddha.