Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Dīgha Nikāya 5Lange Lehrreden 5

KūṭadantasuttaMit Kūṭadanta

1. Khāṇumatakabrāhmaṇagahapatikā1. Die Brahmanen und Hausbesitzer von Khāṇumata

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā magadhesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi yena khāṇumataṁ nāma magadhānaṁ brāhmaṇagāmo tadavasari.
khāṇumataṁ → khānumattaṁ (sya-all, pts) | Magadhesu → Scmt Bp Mag-; Sd Māg- (throughout). (pts note) | Khānumataṁ → Sm khāṇum- always. (pts note) | cārikaṁ caramāno → cārikañcaramāno (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | pañcamattehi bhikkhusatehi → pañca-mattehi bhikkhu-satehi (pts) | brāhmaṇagāmo tadavasari → brāhmaṇa-gāmo tad avasari (pts)
Einmal wanderte der Buddha mit einem großen Saṅgha von fünfhundert Mönchen und Nonnen durch das Land der Magadher. Er kam zu einem Dorf der Magadher Brahmanen mit Namen Khāṇumata.
Tatra sudaṁ bhagavā khāṇumate viharati ambalaṭṭhikāyaṁ.
khāṇumate → khānumatte (sya-all, pts) | khāṇumate → khānumate (pts)
Dort hielt er sich in der Nähe in Ambalaṭṭhikā auf.

Tena kho pana samayena kūṭadanto brāhmaṇo khāṇumataṁ ajjhāvasati sattussadaṁ satiṇakaṭṭhodakaṁ sadhaññaṁ rājabhoggaṁ raññā māgadhena seniyena bimbisārena dinnaṁ rājadāyaṁ brahmadeyyaṁ.
khāṇumataṁ → khānumattaṁ (sya-all, pts) | Kūṭadanto → Bp always Kuta. (pts note) | khāṇumataṁ → khānumataṁ (pts) | rājabhoggaṁ → rāja-bhoggaṁ (pts) | rājadāyaṁ brahmadeyyaṁ → rāja-dāyaṁ brahma-deyyaṁ (pts)
Damals residierte der Brahmane Kūṭadanta in Khāṇumata. Es war ein Krongut, von König Seniya Bimbisāra von Magadha verliehen, das von Lebewesen wimmelte und reichlich Heu, Wald, Wasser und Getreide besaß, ein königlicher Park, der einem Brahmanen geschenkt war.
Tena kho pana samayena kūṭadantassa brāhmaṇassa mahāyañño upakkhaṭo hoti.
upakkhaṭo → Sc upakkaṭṭho; Sd upakkhato; Bp upakkhato. (pts note) | mahāyañño → mahā yañño (pts)
Nun hatte zu dieser Zeit der Brahmane Kūṭadanta ein großes Opfer vorbereitet.
Satta ca usabhasatāni satta ca vacchatarasatāni satta ca vacchatarīsatāni satta ca ajasatāni satta ca urabbhasatāni thūṇūpanītāni honti yaññatthāya.
vacchatarīsatāni → vacchatarisatāni (sya-all) | thūṇūpanītāni → thūnūpanītāni (sya-all) | usabhasatāni → usabha-satāni (pts) | vacchatarīsatāni → vacchatarī satāni (pts) | ajasatāni → aja-satāni (pts) | urabbhasatāni → urabbha-satāni (pts)
Je siebenhundert Stiere, Ochsen, Färsen, Ziegen und Widder waren zum Opfer an den Pfahl geführt worden.

Assosuṁ kho khāṇumatakā brāhmaṇagahapatikā:
khāṇumatakā → khānumattakā (sya-all, pts) | khāṇumatakā brāhmaṇagahapatikā → khānumatakā brāhmaṇa-gahapatikā (pts)
Die Brahmanen und Hausbesitzer von Khāṇumata hörten:

“samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito magadhesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi khāṇumataṁ anuppatto khāṇumate viharati ambalaṭṭhikāyaṁ.
khāṇumataṁ → khānumattaṁ (sya-all, pts) | khāṇumate → khānumatte (sya-all, pts) | cārikaṁ caramāno → cārikañcaramāno (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | sakyaputto sakyakulā → sakya-putto sakya-kulā (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | pañcamattehi bhikkhusatehi khāṇumataṁ → pañca-mattehi bhikkhu-satehi khānumataṁ (pts) | khāṇumate → khānumate (pts)
„Es scheint, der Asket Gotama – ein Sakyer, der von einer Familie der Sakyer fortgezogen ist – ist in Khāṇumata angekommen und hält sich in Ambalaṭṭhikā auf.
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (pts) | evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th)
Er hat diesen guten Ruf:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
itipi → iti pi (pts) | sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno → sammā sambuddho vijjā-caraṇa-sampanno (pts) | lokavidū → loka-vidū (pts) | purisadammasārathi → purisadamma-sārathi (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)
‚Dieser Gesegnete ist vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet.‘
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.
sassamaṇabrāhmaṇiṁ → sassamaṇa-brāhmaṇiṁ (pts) | sadevamanussaṁ → sadeva-manussaṁ (pts)
Er hat diese Welt – mit ihren Göttern, Māras und Brahmās, mit dieser Bevölkerung mit ihren Asketen und Brahmanen, Göttern und Menschen – durch eigene Einsicht erkannt und erklärt sie anderen.
So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.
majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ → majjhe kalyāṇaṁ pariyosāna-kalyāṇaṁ (pts) | sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ → savyañjanaṁ kevala-paripuṇṇaṁ (pts)
Er verkündet eine Lehre, die am Anfang gut, in der Mitte gut und am Ende gut ist, bedeutsam und gut ausgedrückt. Und er legt ein geistliches Leben dar, das ganz vollständig und rein ist.
Sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī”ti.
tathārūpānaṁ → tathā-rūpānaṁ (pts)
Es ist gut, solche Vollendeten zu sehen.“

Atha kho khāṇumatakā brāhmaṇagahapatikā khāṇumatā nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūtā yena ambalaṭṭhikā tenupasaṅkamanti.
atha kho khāṇumatakā → athakho khānumattakā (sya-all) | khāṇumatā → khānumattā (sya-all) | saṅghasaṅghī gaṇībhūtā → saṅghāsaṅghīgaṇībhūtā (sya-all) | khāṇumatakā brāhmaṇagahapatikā khāṇumatā → khānumatakā brāhmaṇa gahapatikā khānumatā (pts) | saṅghasaṅghī → saṁghā saṁghī (pts) | saṁghī → Bpm saṁgha-saṁghi. (pts note) | tenupasaṅkamanti → ten upasaṁkamanti (pts)
Darauf verließen sie Khāṇumata, bildeten Gruppen und zogen nach Ambalaṭṭhikā.

Tena kho pana samayena kūṭadanto brāhmaṇo uparipāsāde divāseyyaṁ upagato hoti.
divāseyyaṁ → divā-seyyaṁ (pts)
Da hatte sich der Brahmane Kūṭadanta gerade zu seiner Mittagsruhe auf den Söller seines Pfahlbau-Langhauses zurückgezogen.
Addasā kho kūṭadanto brāhmaṇo khāṇumatake brāhmaṇagahapatike khāṇumatā nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūte yena ambalaṭṭhikā tenupasaṅkamante.
kho → kho so (sya-all) | khāṇumatake → khānumatte (sya-all) | khāṇumatā → khānumattā (sya-all) | saṅghasaṅghī gaṇībhūte → saṅghāsaṅghīgaṇībhūte (sya-all) | khāṇumatake brāhmaṇagahapatike khāṇumatā → khānumatake brāhmaṇa gahapatike khānumatā (pts) | saṅghasaṅghī → saṁghā saṁghī (pts) | saṅghasaṅghī gaṇībhūte → saṁghā saṁghī gaṇī-bhūte (pts) | tenupasaṅkamante → ten upasaṁkamante (pts)
Er sah, wie die Brahmanen und Hausbesitzer nach Ambalaṭṭhikā zogen,
Disvā khattaṁ āmantesi:und wandte sich an seinen Hausdiener: “kiṁ nu kho, bho khatte, khāṇumatakā brāhmaṇagahapatikā khāṇumatā nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūtā yena ambalaṭṭhikā tenupasaṅkamantī”ti?
khāṇumatakā → khānumattakā (sya-all, pts) | khāṇumatā → khānumattā (sya-all, pts) | saṅghasaṅghī gaṇībhūtā → saṅghāsaṅghīgaṇībhūtā (sya-all) | saṅghasaṅghī → saṁghā saṁghī (pts) | kiṁ nu → kinnu (bjt, th) | tenupasaṅkamantīti → tenupasaṅkamantī ti (bjt) | kiṁ → kin (pts) | khāṇumatakā brāhmaṇagahapatikā khāṇumatā → khānumatakā brāhmaṇa-gahapatikā khānumatā (pts) | saṅghasaṅghī gaṇībhūtā → saṁghā saṁghī gaṇī-bhūtā (pts) | tenupasaṅkamantīti → ten upasaṁkamantīti (pts)
„Mein Hausdiener, warum ziehen die Brahmanen und Hausbesitzer nach Ambalaṭṭhikā?“

“Atthi kho, bho, samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito magadhesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ pañcamattehi bhikkhusatehi khāṇumataṁ anuppatto, khāṇumate viharati ambalaṭṭhikāyaṁ.
khāṇumataṁ → khānumattaṁ (sya-all, pts) | khāṇumate → khānumatte (sya-all, pts) | magadhesu → māgadhesu (pts) | samaṇo → Scdmt add khalu bho. (pts note) | cārikaṁ caramāno → cārikañcaramāno (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | sakyaputto → sakya-putto (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | pañcamattehi bhikkhusatehi khāṇumataṁ → pañca-mattehi bhikkhu-satehi khānumataṁ (pts) | khāṇumate → khānumate (pts)
„Der Asket Gotama ist in Khāṇumata angekommen und hält sich in Ambalaṭṭhikā auf.
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (pts) | Bhagavantaṁ → Bp bhavantaṁ (twice). (pts note) | evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th)
Er hat diesen guten Ruf:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
itipi → iti pi (pts) | sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno → sammā-sambuddho vijjā-caraṇa-sampanno (pts) | lokavidū → loka-vidū (pts) | purisadammasārathi → purisa-damma-sārathi (pts) | devamanussānaṁ → deva-manussānaṁ (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)
‚Dieser Gesegnete ist vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet.‘
Tamete bhavantaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamantī”ti.
+ → bho (th) | tamete bhavantaṁ → tam ete bhagavantaṁ (pts) | upasaṅkamantīti → upasaṁkamantīti (pts)
Sie gehen hin, um diesen werten Gotama zu sehen.“

Atha kho kūṭadantassa brāhmaṇassa etadahosi:
atha kho → athakho (th) | etadahosi → etad ahosi (pts)
Da dachte Kūṭadanta:
“sutaṁ kho pana metaṁ:
kho → Sdt Bp omit. (pts note) | metaṁ → me taṁ (bjt, pts)
„Ich habe gehört,
‘samaṇo gotamo tividhaṁ yaññasampadaṁ soḷasaparikkhāraṁ jānātī’ti.
tividhaṁ yaññasampadaṁ → tividhayaññasampadaṁ (pts) | tividhaṁ yaññasampadaṁ soḷasaparikkhāraṁ → tividhayañña-sampadaṁ soḷasa-parikkhāraṁ (pts)
dass der Asket Gotama weiß, wie man das Opfer mit drei Modi und sechzehnfachem Zubehör vollzieht.
Na kho panāhaṁ jānāmi tividhaṁ yaññasampadaṁ soḷasaparikkhāraṁ.
tividhaṁ yaññasampadaṁ → tividhayaññasampadaṁ (pts) | tividhaṁ yaññasampadaṁ soḷasaparikkhāraṁ → tividha-yañña-sampadaṁ soḷasa-parikkhāraṁ (pts)
Ich kenne mich damit nicht aus,
Icchāmi cāhaṁ mahāyaññaṁ yajituṁ.
mahāyaññaṁ → mahā-yaññaṁ (pts)
aber ich will ein großes Opfer begehen.
Yannūnāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ upasaṅkamitvā tividhaṁ yaññasampadaṁ soḷasaparikkhāraṁ puccheyyan”ti.
tividhaṁ yaññasampadaṁ → tividhayaññasampadaṁ (pts) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)
Warum frage ich ihn nicht, wie man das Opfer mit drei Modi und sechzehnfachem Zubehör vollzieht?“

Atha kho kūṭadanto brāhmaṇo khattaṁ āmantesi:
atha kho → athakho (th) | + → taṁ (pts)
Da wandte sich Kūṭadanta an seinen Hausdiener:
“tena hi, bho khatte, yena khāṇumatakā brāhmaṇagahapatikā tenupasaṅkama. upasaṅkamitvā khāṇumatake brāhmaṇagahapatike evaṁ vadehi:
khāṇumatakā → khānumattakā (sya-all, pts) | khāṇumatake → khānumattake (sya-all, pts) | upasaṁkama → All MSS. -kami. (Compare iv. 3.) (pts note) | tena hi → tenahi (th) | khāṇumatakā brāhmaṇagahapatikā tenupasaṅkama upasaṅkamitvā khāṇumatake brāhmaṇagahapatike → khānumatakā brāhmaṇa-gahapatikā ten upasaṁkama upasaṁkamitvā khānumatake brāhmaṇa-gahapatike (pts)
„Nun, dann geh zu den Brahmanen und Hausbesitzern und sage zu ihnen:
‘kūṭadanto, bho, brāhmaṇo evamāha—
evamāha → evam āha (pts)
‚Werte Herren, der Brahmane Kūṭadanta bittet euch, zu warten,
āgamentu kira bhavanto, kūṭadantopi brāhmaṇo samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissatī’”ti.
kūṭadantopi → kūṭadanto pi (pts) | upasaṅkamissatīti → upasaṁkamissatīti (pts)
denn auch er will hingehen, um den Asketen Gotama zu sehen.‘“

“Evaṁ, bho”ti kho so khattā kūṭadantassa brāhmaṇassa paṭissutvā yena khāṇumatakā brāhmaṇagahapatikā tenupasaṅkami. upasaṅkamitvā khāṇumatake brāhmaṇagahapatike etadavoca:
khāṇumatakā → khānumattakā (sya-all, pts) | khāṇumatake → khānumattake (sya-all, pts) | bhoti → bho ti (pts) | khāṇumatakā brāhmaṇagahapatikā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā khāṇumatake → khānumatakā brāhmaṇa-gahapatikā ten upasaṁkami upasaṁkamitvā khānumatake (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
„Ja, werter Herr“, antwortete der Hausdiener und tat wie geheißen.
“kūṭadanto, bho, brāhmaṇo evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
‘āgamentu kira bhonto, kūṭadantopi brāhmaṇo samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissatī’”ti.
bhonto → bhavanto (sya-all) | bhonto kūṭadantopi → bhavanto kūṭadanto pi (pts) | upasaṅkamissatīti → upasaṁkamissatīti (pts)

2. Kūṭadantaguṇakathā2. Kūṭadantas Eigenschaften

Tena kho pana samayena anekāni brāhmaṇasatāni khāṇumate paṭivasanti:
khāṇumate → khānumatte (sya-all, pts) | brāhmaṇasatāni khāṇumate → brāhmaṇa-satāni khānumate (pts)
Damals befanden sich mehrere hundert Brahmanen aus einem anderen Land in Khāṇumata
“kūṭadantassa brāhmaṇassa mahāyaññaṁ anubhavissāmā”ti.
mahāyaññaṁ → mahā-yaññaṁ (pts)
und wollten an Kūṭadantas Opfer teilnehmen.
Assosuṁ kho te brāhmaṇā:Sie hörten, “kūṭadanto kira brāhmaṇo samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissatī”ti.
upasaṅkamissatīti → upasaṁkamissatīti (pts)
dass Kūṭadanta hingehen wollte, um den Asketen Gotama zu sehen.
Atha kho te brāhmaṇā yena kūṭadanto brāhmaṇo tenupasaṅkamiṁsu. upasaṅkamitvā kūṭadantaṁ brāhmaṇaṁ etadavocuṁ:
atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
Sie begaben sich zu Kūṭadanta und sagten zu ihm:

“saccaṁ kira bhavaṁ kūṭadanto samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissatī”ti?
upasaṅkamissatīti → upasaṅkamissatī ti (bjt) | upasaṅkamissatīti → upasaṁkamissatīti (pts)
„Ist es wirklich wahr, dass du dabei bist, hinzugehen, um den Asketen Gotama zu sehen?“

“Evaṁ kho me, bho, hoti:„Ja, werte Herren, das ist wahr.“ ‘ahampi samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissāmī’”ti.
ahampi → ahaṁpi (th) | ahampi → aham pi (pts) | upasaṅkamissāmīti → upasaṁkamissāmīti (pts)

“Mā bhavaṁ kūṭadanto samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkami.
upasaṅkami → upasaṁkami (pts)
„Bitte geh nicht, werter Kūṭadanta!
Na arahati bhavaṁ kūṭadanto samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)
Es ist nicht angebracht, dass du hingehst, um den Asketen Gotama zu sehen.
Sace bhavaṁ kūṭadanto samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissati, bhoto kūṭadantassa yaso hāyissati, samaṇassa gotamassa yaso abhivaḍḍhissati.
bhavaṁ → bhavam (pts) | upasaṅkamissati → upasaṁkamissati (pts)
Denn wenn du das tust, wird dein Ruhm abnehmen, und seiner wird zunehmen.
Yampi bhoto kūṭadantassa yaso hāyissati, samaṇassa gotamassa yaso abhivaḍḍhissati, imināpaṅgena na arahati bhavaṁ kūṭadanto samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
imināpaṅgena → iminā caṅgena (sya-all) | yampi bhoto → yam pi bhotā (pts) | imināpaṅgena → iminā p aṅgena (pts) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)
Aus diesem Grund ist es nicht angebracht, dass du hingehst, um den Asketen Gotama zu sehen;
Samaṇo tveva gotamo arahati bhavantaṁ kūṭadantaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.es ist angebracht, dass er herkommt, um dich zu sehen.

Bhavañhi kūṭadanto ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena.
pitāmahayugā → pitāmahāyugā (pts) | anupakkuṭṭho → Bp akhitto anupakuṭho (see iii. 3. 58). (pts note) | bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt, th, pts) | saṁsuddhagahaṇiko → saṁsuddha-gahaṇiko (pts) | jātivādena → jāti-vādena (pts)
Du bist von guter Geburt auf mütterlicher und väterlicher Seite, von reiner Abkunft, mit unwiderlegbarem und einwandfreiem Stammbaum bis zur siebten väterlichen Generation zurück.
Yampi bhavaṁ kūṭadanto ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena, imināpaṅgena na arahati bhavaṁ kūṭadanto samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
imināpaṅgena → iminā caṅgena (sya-all) | pitāmahayugā → pitāmahāyugā (pts) | yampi → yam pi (pts) | pitāmahayugā → pitāmahā-yugā (pts) | jātivādena imināpaṅgena → jāti-vādena iminā p aṅgena (pts) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)
Aus diesem Grund ist es nicht angebracht, dass du hingehst, um den Asketen Gotama zu sehen;
Samaṇo tveva gotamo arahati bhavantaṁ kūṭadantaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ bhavaṁ (pts)
es ist angebracht, dass er herkommt, um dich zu sehen.

Bhavañhi kūṭadanto aḍḍho mahaddhano mahābhogo pahūtavittūpakaraṇo pahūtajātarūparajato …pe…
pahūtavittūpakaraṇo pahūtajātarūparajato → (bj, pts) | bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt, th) | bhavañhi → hi (pts) | mahābhogo pahūtavittūpakaraṇo pahūtajātarūparajato → mahā-bhogo (pts)
Du bist reich, wohlhabend und vermögend, mit einer Fülle von Vermögen und Gütern, einer Fülle von Geld und Getreide. …

Bhavañhi kūṭadanto ajjhāyako mantadharo tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo …pe…
sanighaṇḍukeṭubhānaṁ → sanighaṇḍuketubhānaṁ (sya-all) | bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt, pts) | mantadharo tiṇṇaṁ → manta-dharo tiṇṇam (pts) | sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ → sākkhara-ppabhedānaṁ itihāsa-pañcamānaṁ (pts) | lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu → lokāyata-mahāpurisa-lakkhaṇesu (pts) | + → bhavaṁ (pts)
Du sagst die Hymnen auf und hast sie im Gedächtnis und hast die drei Veden gemeistert zusammen mit ihren Wörterverzeichnissen und der Liturgie des Rituals, der Lautlehre und der Einteilung der Wortarten sowie den Sagen als fünftem. Du kennst sie Wort für Wort, kennst die Grammatik und bist mit der Kosmologie und den Kennzeichen eines großen Mannes vertraut. …

Bhavañhi kūṭadanto abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato brahmavaṇṇī brahmavacchasī akhuddāvakāso dassanāya …pe…
brahmavacchasī akhuddāvakāso → brahmavaccasī akkhuddāvakāso (bj, pts) | brahmavaṇṇī brahmavacchasī akhuddāvakāso → brahmavaṇṇi brahmavacchasi akkhuddāvakāso (sya-all) | brahma-vaccasī → SS vaḍḍhī; Bp vacchasi as at 7. (pts note) | bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt) | bhavañhi → hi (pts) | vaṇṇapokkharatāya → vaṇṇa-pokkharatāya (pts) | brahmavaṇṇī brahmavacchasī akhuddāvakāso → brahma-vaṇṇī brahma-vaccasī akkhuddāvakāso (pts) | + → bhavaṁ (pts)
Du bist ansprechend, gut aussehend, reizend, von unvergleichlicher Schönheit. Du bist von gottgleicher Schönheit und Herrlichkeit, von bemerkenswertem Anblick. …

Bhavañhi kūṭadanto sīlavā vuddhasīlī vuddhasīlena samannāgato …pe…
vuddhasīlī vuddhasīlena → vuḍḍhasīlī vuḍḍhasīlena (sya-all) | bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt) | bhavañhi → hi (pts) | vuddhasīlī vuddhasīlena → vuddha-sīlī vuddha-sīlena (pts) | + → bhavaṁ (pts)
Du bist tugendhaft, besitzt reife Tugend. …

Bhavañhi kūṭadanto kalyāṇavāco kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā …pe…
anelagalāya → aneḷagalāya (pts) | aneḷagalāya → Scd anelagalāya; Smt Bp anelagaḷāya. (pts note) | bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt) | bhavañhi → hi (pts) | kalyāṇavāco kalyāṇavākkaraṇo → kalyāṇa-vāco kalyāṇa-vākkaraṇo (pts) | + → bhavaṁ (pts)
Du bist ein guter Redner und drückst dich gut aus. Deine Worte sind geschliffen, klar und deutlich und bringen die Bedeutung zum Ausdruck. …

Bhavañhi kūṭadanto bahūnaṁ ācariyapācariyo tīṇi māṇavakasatāni mante vāceti, bahū kho pana nānādisā nānājanapadā māṇavakā āgacchanti bhoto kūṭadantassa santike mantatthikā mante adhiyitukāmā …pe…
bahūnaṁ → bahunnaṁ (bj, pts) | vāceti → vācesi (sya-all) | bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt) | adhiyitukāmā → adhīyitukāmā bhavaṁ (bjt) | bhavañhi → hi (pts) | bahūnaṁ ācariyapācariyo → bahunnaṁ ācariya-pācariyo (pts) | māṇavakasatāni → māṇavaka-satāni (pts) | nānādisā nānājanapadā → nānā-disā nānā-janapadā (pts) | + → bhavaṁ (pts)
Du lehrst die Lehrmeister Vieler, lehrst dreihundert junge Vedenstudenten das Aufsagen der Hymnen. Viele junge Vedenstudenten kommen aus verschiedenen Bezirken und Ländern um der Hymnen willen zum werten Kūṭadanta, mit dem Wunsch, die Hymnen zu lernen. …

Bhavañhi kūṭadanto jiṇṇo vuddho mahallako addhagato vayoanuppatto.
vuddho → vuḍḍho (sya-all) | bhavañhi → hi (bjt, pts) | vayoanuppatto → vayo anuppatto (bjt, pts)
Du bist alt, bejahrt und hochbetagt, in vorgerücktem Alter und im letzten Lebensabschnitt angekommen.
Samaṇo gotamo taruṇo ceva taruṇapabbajito ca …pe…
taruṇa-paribbājako → Sd pabbajako; Bp pabbajito. (pts note) | ceva taruṇapabbajito → eva taruṇa-paribbājako (pts) | + → bhavaṁ (pts)
Der Asket Gotama ist jung und ist erst kürzlich fortgezogen. …

Bhavañhi kūṭadanto rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa sakkato garukato mānito pūjito apacito …pe…
bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt) | bhavañhi → hi (pts) | + → bhavaṁ (pts)
Du bist geehrt, geachtet, gewürdigt, verehrt und wertgeschätzt vom König Bimbisāra von Magadha …

Bhavañhi kūṭadanto brāhmaṇassa pokkharasātissa sakkato garukato mānito pūjito apacito …pe…
pokkharasātissa → pokkharasādissa (pts) | Pokkharasādissa → Bp Pokkharasātissa. (pts note) | bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt) | bhavañhi → hi (pts) | + → bhavaṁ (pts)
und dem Brahmanen Pokkharasāti. …

Bhavañhi kūṭadanto khāṇumataṁ ajjhāvasati sattussadaṁ satiṇakaṭṭhodakaṁ sadhaññaṁ rājabhoggaṁ raññā māgadhena seniyena bimbisārena dinnaṁ rājadāyaṁ brahmadeyyaṁ.
khāṇumataṁ → khānumattaṁ (sya-all, pts) | sattussadaṁ → Bp satthussadaṁ. (pts note) | bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt) | bhavañhi → hi (pts) | khāṇumataṁ → khānumataṁ (pts) | rājabhoggaṁ → rāja-bhoggaṁ (pts) | rājadāyaṁ → rāja-dāyaṁ (pts)
Du residierst in Khāṇumata, einem Krongut, von König Seniya Bimbisāra von Magadha verliehen, das von Lebewesen wimmelt und reichlich Heu, Wald, Wasser und Getreide besitzt, ein königlicher Park, der einem Brahmanen geschenkt ist.
Yampi bhavaṁ kūṭadanto khāṇumataṁ ajjhāvasati sattussadaṁ satiṇakaṭṭhodakaṁ sadhaññaṁ rājabhoggaṁ, raññā māgadhena seniyena bimbisārena dinnaṁ rājadāyaṁ brahmadeyyaṁ, imināpaṅgena na arahati bhavaṁ kūṭadanto samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
khāṇumataṁ → khānumattaṁ (sya-all, pts) | imināpaṅgena → iminā caṅgena (sya-all) | yampi → yaṁ pi (pts) | khāṇumataṁ → khānumataṁ (pts) | rājadāyaṁ brahmadeyyaṁ imināpaṅgena → rāja-dāyaṁ brahma-deyyaṁ iminā p aṅgena (pts) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)
Aus diesem Grund ist es nicht angebracht, dass hingehst, um den Asketen Gotama zu sehen;
Samaṇo tveva gotamo arahati bhavantaṁ kūṭadantaṁ dassanāya upasaṅkamitun”ti.
samaṇo tveva → samaṇotveva (my) | upasaṅkamitunti → upasaṁkamitun ti (pts)
es ist angebracht, dass er herkommt, um dich zu sehen.“

3. Buddhaguṇakathā3. Die Eigenschaften des Buddha

Evaṁ vutte, kūṭadanto brāhmaṇo te brāhmaṇe etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Als sie geendet hatten, sagte Kūṭadanta zu diesen Brahmanen:

“Tena hi, bho, mamapi suṇātha, yathā mayameva arahāma taṁ bhavantaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ,
tena hi → tenahi (th) | mamapi → mama pi (pts) | mayameva → mayam eva (pts) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)
„Nun hört denn, werte Herren, warum es angebracht ist, dass ich hingehe, um den werten Gotama zu sehen,
na tveva arahati so bhavaṁ gotamo amhākaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
na tveva → natveva (bjt) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)
und nicht angebracht, dass er herkommt, um mich zu sehen:
Samaṇo khalu, bho, gotamo ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena.
pitāmahayugā → pitāmahāyugā (pts) | saṁsuddhagahaṇiko → saṁsuddha-gahaṇiko (pts) | pitāmahayugā → pitāmahā-yugā (pts) | jātivādena → jāti vādena (pts)
Er ist von guter Geburt auf mütterlicher und väterlicher Seite, von reiner Abkunft, mit unwiderlegbarem und einwandfreiem Stammbaum bis zur siebten väterlichen Generation zurück.
Yampi, bho, samaṇo gotamo ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena, imināpaṅgena na arahati so bhavaṁ gotamo amhākaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
imināpaṅgena → iminā caṅgena (sya-all) | pitāmahayugā → pitāmahāyugā (pts) | yampi → yam pi (pts) | saṁsuddhagahaṇiko → saṁsuddha-gahaṇiko (pts) | pitāmahayugā → pitāmahā-yugā (pts) | jātivādena imināpaṅgena → jāti-vādena iminā p aṅgena (pts) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)
Aus diesem Grund ist es nicht angebracht, dass der werte Gotama herkommt, um mich zu sehen;
Atha kho mayameva arahāma taṁ bhavantaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
atha kho → athakho (th) | mayameva → mayam eva (pts) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)
es ist vielmehr angebracht, dass ich hingehe, um ihn zu sehen.

Samaṇo khalu, bho, gotamo mahantaṁ ñātisaṅghaṁ ohāya pabbajito …pe…
ohāya → Sd Bp pahāya. (pts note) | ñātisaṅghaṁ → ñāti-saṁghaṁ (pts)
Als er fortzog, verließ er einen großen Familienkreis. …

Samaṇo khalu, bho, gotamo pahūtaṁ hiraññasuvaṇṇaṁ ohāya pabbajito bhūmigatañca vehāsaṭṭhaṁ ca …pe…
vehāsaṭṭhaṁ ca → vehāsaṭṭhañca (bjt, th) | hiraññasuvaṇṇaṁ → hirañña-suvaṇṇaṁ (pts) | bhūmigatañca vehāsaṭṭhaṁ → bhūmi-gatañ ca vehāsaṭṭhañ (pts)
Als er fortzog, ließ er Goldmünzen und ungemünztes Gold in Fülle zurück, das unter und über der Erde verwahrt ist. …

Samaṇo khalu, bho, gotamo daharova samāno yuvā susukāḷakeso bhadrena yobbanena samannāgato paṭhamena vayasā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito …pe…
yuvā susukāḷakeso → susū kāḷakeso (sya-all) | yuvā → (pts) | susukāḷakeso → susu kāḷakeso (bjt) | daharova → daharo va (th, pts) | yuvā susukāḷakeso → susukāḷa-keso (pts)
Er zog aus dem Haus fort ins hauslose Leben, als er noch ein junger Mensch war, jung, mit makellos schwarzem Haar, von Jugend gesegnet, in der Blüte des Lebens. …

Samaṇo khalu, bho, gotamo akāmakānaṁ mātāpitūnaṁ assumukhānaṁ rudantānaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito …pe…
mātāpitūnaṁ → mātāpitunnaṁ (bj, pts) | mātāpitūnaṁ assumukhānaṁ → mātāpitunnaṁ assu-mukhānaṁ (pts) | kesamassuṁ → kesa-massuṁ (pts)
Obwohl seine Mutter und sein Vater es anders wollten und mit tränenüberströmtem Gesicht weinten, rasierte er sich Haar und Bart, legte ockerfarbene Roben an und zog aus dem Haus fort ins hauslose Leben. …

Samaṇo khalu, bho, gotamo abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato brahmavaṇṇī brahmavacchasī akhuddāvakāso dassanāya …pe…
brahmavacchasī akhuddāvakāso → brahmavaccasī akkhuddāvakāso (bj, pts) | brahmavaṇṇī brahmavacchasī akhuddāvakāso → brahmavaṇṇi brahmavacchasi akkhuddāvakāso (sya-all) | brahma-vaccasī → SS vaḍḍhī; Bp vacchasi. (pts note) | vaṇṇapokkharatāya → vaṇṇa-pokkharatāya (pts) | brahmavaṇṇī brahmavacchasī akhuddāvakāso → brahma-vaṇṇī brahma-vaccasī akkhuddāvakāso (pts)
Er ist ansprechend, gut aussehend, reizend, von unvergleichlicher Schönheit. Er ist von gottgleicher Schönheit und Herrlichkeit, von bemerkenswertem Anblick. …

Samaṇo khalu, bho, gotamo sīlavā ariyasīlī kusalasīlī kusalasīlena samannāgato …pe…
ariyasīlī kusalasīlī kusalasīlena → ariya-sīlī kusala-sīlī kusala-sīlena (pts)
Er ist tugendhaft, besitzt die Tugend, die edel und tauglich ist. …

Samaṇo khalu, bho, gotamo kalyāṇavāco kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā …pe…
anelagalāya → aneḷagalāya (pts) | aneḷagalāya → Scd anelagalāya; Smt Bp anelagaḷāya. (pts note) | kalyāṇavāco kalyāṇavākkaraṇo → kalyāṇa-vāco kalyāṇa-vākkaraṇo (pts)
Er ist ein guter Redner und drückt sich gut aus. Seine Worte sind geschliffen, klar und deutlich und bringen die Bedeutung zum Ausdruck. …

Samaṇo khalu, bho, gotamo bahūnaṁ ācariyapācariyo …pe…
bahūnaṁ → bahunnaṁ (bj) | bahūnaṁ ācariyapācariyo → bahunnaṁ ācariyapācariyako (pts)
Er lehrt die Lehrmeister Vieler. …

Samaṇo khalu, bho, gotamo khīṇakāmarāgo vigatacāpallo …pe…
khīṇakāmarāgo vigatacāpallo → khīṇa-kāma-rāgo vigata-cāpallo (pts)
Er hat das sinnliche Verlangen beendet und ist frei von Launenhaftigkeit. …

Samaṇo khalu, bho, gotamo kammavādī kiriyavādī apāpapurekkhāro brahmaññāya pajāya …pe…
brahmaññāya → brahmamaññāya (sya-all) | kammavādī kiriyavādī apāpapurekkhāro → kamma-vādī kiriya-vādī apāpa-purekkhāro (pts)
Er lehrt die Wirksamkeit von Taten und Verhalten. Er wünscht der Gemeinschaft der Brahmanen keinen Schaden. …

Samaṇo khalu, bho, gotamo uccā kulā pabbajito asambhinnakhattiyakulā …pe…
ādīnakkhattiyakulā → Sc ādiya-kulā; B asambhinnakh-. (pts note) | uccā kulā → uccākulā (bjt, th) | asambhinnakhattiyakulā → abhinnakhattiyakulā (th)
Er zog von einer angesehenen Familie mit ungebrochener adliger Abstammungslinie fort. …

Samaṇo khalu, bho, gotamo aḍḍhā kulā pabbajito mahaddhanā mahābhogā …pe…
aḍḍhā kulā → aḍḍhakulā (sya-all, pts) | aḍḍhā kulā → aḍḍha-kulā (pts) | mahābhogā → mahā-bhogā (pts)
Er zog von einer reichen, wohlhabenden und vermögenden Familie fort. …

Samaṇaṁ khalu, bho, gotamaṁ tiroraṭṭhā tirojanapadā pañhaṁ pucchituṁ āgacchanti …pe…
pañhaṁ pucchituṁ → sampucchituṁ (bj, sya-all) | pañhaṁ pucchituṁ → saṁpucchituṁ (th) | tiroraṭṭhā tirojanapadā pañhaṁ pucchituṁ → tiro raṭṭhā tiro janapadā saṁpucchituṁ (pts)
Die Menschen kommen aus fernen Reichen und fernen Ländern, um ihm Fragen zu stellen. …

Samaṇaṁ khalu, bho, gotamaṁ anekāni devatāsahassāni pāṇehi saraṇaṁ gatāni …pe…
devatā-sahassāni → B sata-sahassāni. (pts note) | saraṇaṁ gatāni → saraṇaṅgatāni (th)
Viele tausend Gottheiten haben für ihr ganzes Leben zu ihm Zuflucht genommen. …

Samaṇaṁ khalu, bho, gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th)
Er hat diesen guten Ruf:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti …pe…
bhagavāti → bhagavā ti (my, bjt, pts) | itipi → iti pi (pts) | sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno → sammā-sambuddho vijjā-caraṇa-sampanno (pts) | lokavidū → loka-vidū (pts) | purisadammasārathi → purisa-damma-sārathi (pts)
‚Dieser Gesegnete ist vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet.‘ …

Samaṇo khalu, bho, gotamo dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇehi samannāgato …pe…
dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇehi → dvattiṁsa mahāpurisa-lakkhaṇehi (pts)
Er besitzt die zweiunddreißig Kennzeichen eines großen Mannes. …

Samaṇo khalu, bho, gotamo ehisvāgatavādī sakhilo sammodako abbhākuṭiko uttānamukho pubbabhāsī …pe…
ehisvāgatavādī → ehisāgatavādī (bj, sya-all, pts) | ehi-sāgata-vādī → Bp -svāgata-. (pts note) | uttānamukho pubbabhāsī → uttāna-mukho pubba-bhāsī (pts)
Er ist einladend, sympathisch, höflich, lächelnd, offen und spricht als Erster. …

Samaṇo khalu, bho, gotamo catunnaṁ parisānaṁ sakkato garukato mānito pūjito apacito …pe…
+ → samaṇaṁ (th)
Er wird von den vier Versammlungen geehrt, geachtet, gewürdigt, verehrt und wertgeschätzt. …

Samaṇe khalu, bho, gotame bahū devā ca manussā ca abhippasannā …pe…
gotame → gotamaṁ (sya-all) | Gotame → Sm has loc.; all other MSS. nom. (pts note)
Viele Götter und Menschen sind ihm ergeben. …

Samaṇo khalu, bho, gotamo yasmiṁ gāme vā nigame vā paṭivasati na tasmiṁ gāme vā nigame vā amanussā manusse viheṭhenti …pe…Während er sich in einem Dorf oder Marktflecken befindet, bedrängen nicht-menschliche Wesen die Menschen dort nicht. …

Samaṇo khalu, bho, gotamo saṅghī gaṇī gaṇācariyo puthutitthakarānaṁ aggamakkhāyati, yathā kho pana, bho, etesaṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ yathā vā tathā vā yaso samudāgacchati, na hevaṁ samaṇassa gotamassa yaso samudāgato.
etesaṁ → ekesaṁ (bj, pts) | eva → MSS. eva here, evaṁ in iv. 6. (pts note) | saṅghī gaṇī gaṇācariyo → saṅghīgaṇīgaṇācariyo (th) | saṅghī → saṁghī (ms2005, pts) | puthutitthakarānaṁ aggamakkhāyati → puthu-titthakarānam aggam akkhāyati (pts) | etesaṁ samaṇabrāhmaṇānaṁ → ekesaṁ samaṇa-brāhmaṇānaṁ (pts) | hevaṁ → h eva (pts)
Er leitet einen Orden und eine Gemeinschaft und unterweist eine Gemeinschaft, und er gilt als der beste der verschiedenen Religionsstifter. Er erlangte seinen Ruhm nicht auf dieselbe Weise wie jene anderen Asketen und Brahmanen.
Atha kho anuttarāya vijjācaraṇasampadāya samaṇassa gotamassa yaso samudāgato …pe…
atha kho → athakho (th) | vijjācaraṇasampadāya → vijjā-caraṇa-sampadāya (pts)
Er erlangte seinen Ruhm vielmehr durch sein unübertreffliches Wissen und Verhalten. …

Samaṇaṁ khalu, bho, gotamaṁ rājā māgadho seniyo bimbisāro saputto sabhariyo sapariso sāmacco pāṇehi saraṇaṁ gato …pe…
saraṇaṁ gato → saraṇaṅgato (th)
Der König Seniya Bimbisāra von Magadha und seine Frauen und Kinder haben für ihr ganzes Leben zum Asketen Gotama Zuflucht genommen. …

Samaṇaṁ khalu, bho, gotamaṁ rājā pasenadi kosalo saputto sabhariyo sapariso sāmacco pāṇehi saraṇaṁ gato …pe…
pasenadi → pasenadī (bj) | pasenadi kosalo → pasenadikosalo (th) | saraṇaṁ gato → saraṇaṅgato (th)
Der König Pasenadi von Kosala und seine Frauen und Kinder haben für ihr ganzes Leben zum Asketen Gotama Zuflucht genommen. …

Samaṇaṁ khalu, bho, gotamaṁ brāhmaṇo pokkharasāti saputto sabhariyo sapariso sāmacco pāṇehi saraṇaṁ gato …pe…
pokkharasāti → pokkharasātī (bj); pokkharasādi (pts) | Pokkharasādi → All MSS. -sāti. (pts note) | saraṇaṁ gato → saraṇaṅgato (th)
Der Brahmane Pokkharasāti und seine Frauen und Kinder haben für ihr ganzes Leben zum Asketen Gotama Zuflucht genommen. …

Samaṇo khalu, bho, gotamo rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa sakkato garukato mānito pūjito apacito …pe…Er ist geehrt, geachtet, gewürdigt, verehrt und wertgeschätzt vom König Bimbisāra von Magadha …

Samaṇo khalu, bho, gotamo rañño pasenadissa kosalassa sakkato garukato mānito pūjito apacito …pe…
pasenadissa kosalassa → pasenadikosalassa (sya-all)
dem König Pasenadi von Kosala …

Samaṇo khalu, bho, gotamo brāhmaṇassa pokkharasātissa sakkato garukato mānito pūjito apacito …pe…
pokkharasātissa → pokkharasādissa (pts) | Pokkharasādissa → Bp -sātissa (SS all d here). (pts note)
und dem Brahmanen Pokkharasāti.

Samaṇo khalu, bho, gotamo khāṇumataṁ anuppatto khāṇumate viharati ambalaṭṭhikāyaṁ.
khāṇumataṁ → khānumattaṁ (sya-all, pts) | khāṇumate → khānumatte (sya-all, pts) | khāṇumataṁ → khānumataṁ (pts) | khāṇumate → khānumate (pts)
Der Asket Gotama ist in Khāṇumata angekommen und hält sich in Ambalaṭṭhikā auf.
Ye kho pana, bho, keci samaṇā vā brāhmaṇā vā amhākaṁ gāmakhettaṁ āgacchanti, atithī no te honti.
bho → (bj, sya-all, pts) | gāmakhettaṁ → gāmakkhettaṁ (bjt, th, pts)
Jeder Asket oder Brahmane, der herkommt und sich in unserem Dorfbezirk aufhält, ist unser Gast,
Atithī kho panamhehi sakkātabbā garukātabbā mānetabbā pūjetabbā apacetabbā.
panamhehi → pan amhehi (pts)
und er sollte als solcher geehrt und geachtet werden.
Yampi, bho, samaṇo gotamo khāṇumataṁ anuppatto khāṇumate viharati ambalaṭṭhikāyaṁ, atithimhākaṁ samaṇo gotamo.
atithimhākaṁ → atithamhākaṁ (bj, pts); atithi amhākaṁ (sya-all) | yampi bho → ayaṁ kho (sya-all) | khāṇumataṁ → khānumattaṁ (sya-all, pts) | khāṇumate → khānumatte (sya-all, pts) | yampi → yam pi (pts) | khāṇumataṁ → khānumataṁ (pts) | khāṇumate → khānumate (pts) | atithimhākaṁ → atith amhākaṁ (pts)
Atithi kho panamhehi sakkātabbo garukātabbo mānetabbo pūjetabbo apacetabbo.
panamhehi → pan amhehi (pts)
Imināpaṅgena nārahati so bhavaṁ gotamo amhākaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
imināpaṅgena nārahati → iminā caṅgena na arahati (sya-all) | bhavaṁ → bhavaṁ samaṇo (sya-all) | imināpaṅgena nārahati → iminā p aṅgena na arahati (pts) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)
Auch aus diesem Grund ist es nicht angebracht, dass der werte Gotama herkommt, um mich zu sehen;
Atha kho mayameva arahāma taṁ bhavantaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
atha kho → athakho (th) | mayameva → mayam eva (pts) | taṁ → tam (pts) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)
es ist vielmehr angebracht, dass ich hingehe, um ihn zu sehen.
Ettake kho ahaṁ, bho, tassa bhoto gotamassa vaṇṇe pariyāpuṇāmi, no ca kho so bhavaṁ gotamo ettakavaṇṇo.
bho tassa → (sya-all) | ahaṁ → aham (pts) | ettakavaṇṇo → ettaka-vaṇṇo (pts)
Soweit reicht das Lob des werten Gotama, das ich mir eingeprägt habe. Aber sein Lob ist nicht darauf beschränkt,
Aparimāṇavaṇṇo hi so bhavaṁ gotamo”ti.
aparimāṇavaṇṇo → aparimāṇa-vaṇṇo (pts) | gotamoti → gotamo ti (pts)
denn das Lob des werten Gotama ist grenzenlos.“

Evaṁ vutte, te brāhmaṇā kūṭadantaṁ brāhmaṇaṁ etadavocuṁ:
etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
Als er geendet hatte, sagten diese Brahmanen zu ihm:
“yathā kho bhavaṁ kūṭadanto samaṇassa gotamassa vaṇṇe bhāsati, ito cepi so bhavaṁ gotamo yojanasate viharati, alameva saddhena kulaputtena dassanāya upasaṅkamituṁ api puṭosenā”ti.
puṭosenāti → puṭaṁsenāpi (bj, pts) | vaṇṇe → vaṇṇaṁ (sya-all) | puṭaṁsenāpi → puṭosenāpi (bj: kesuci potthakesu) | vaṇṇe → All MSS. vaṇṇo (as most at D. iv. 7). (pts note) | cepi → ce pi (pts) | yojanasate → yojana-sate (pts) | alameva → alam eva (pts) | kulaputtena → kula-puttena (pts) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)
„Nach dem Lob Kūṭadantas würde es sich für einen vertrauensvollen ehrbaren Menschen lohnen, hinzugehen, um den werten Gotama zu sehen, wenn er sich im Umkreis von hundert Meilen aufhielte, selbst wenn man seine eigenen Vorräte in einem Ranzen tragen müsste.“

“Tena hi, bho, sabbeva mayaṁ samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissāmā”ti.
sabbeva mayaṁ → sabbe va (pts) | tena hi → tenahi (th) | upasaṅkamissāmāti → upasaṁkamissāmāti (pts)
„Nun, werte Herren, lasst uns alle hingehen, um den Asketen Gotama zu sehen.“

4. Mahāvijitarājayaññakathā4. Die Geschichte vom Opfer des Königs Mahāvijita

Atha kho kūṭadanto brāhmaṇo mahatā brāhmaṇagaṇena saddhiṁ yena ambalaṭṭhikā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
sammodi → sammodiṁ (pts) | atha kho → athakho (th) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
Da ging Kūṭadanta zusammen mit einer großen Gruppe von Brahmanen zum Buddha und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts)
Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin.
Khāṇumatakāpi kho brāhmaṇagahapatikā appekacce bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu; appekacce bhagavatā saddhiṁ sammodiṁsu, sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu; appekacce yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu; appekacce nāmagottaṁ sāvetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu; appekacce tuṇhībhūtā ekamantaṁ nisīdiṁsu.
khāṇumatakāpi → khāṇumatikāpi (bj); ekamantaṁ nisinnā (sya-all); khānumatakā pi (pts) | sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | kho → kho pana khānumattakā (sya-all) | tenañjaliṁ paṇāmetvā → ten añjaliṁ panāmetvā (pts) | tenañjaliṁ paṇāmetvā → tenañjalimpaṇāmetvā (th) | brāhmaṇagahapatikā appekacce → brāhmaṇa-gahapatikā app ekacce (pts) | appekacce → app ekacce (pts) | appekacce nāmagottaṁ → app ekacce nāma-gottaṁ (pts) | appekacce tuṇhībhūtā → app ekacce tuṇhī-bhūtā (pts)
Einige der Brahmanen und Hausbesitzer von Khāṇumata verbeugten sich, andere begrüßten den Buddha und tauschten Höflichkeiten aus, wieder andere hielten ihm ihre zusammengelegten Hände entgegen, manche nannten ihren Namen und Stamm und manche schwiegen, bevor sie sich ebenfalls zur Seite hinsetzten.

Ekamantaṁ nisinno kho kūṭadanto brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Kūṭadanta sagte zum Buddha:
“sutaṁ metaṁ, bho gotama:
metaṁ → me taṁ (pts)
„Werter Gotama, ich habe gehört,
‘samaṇo gotamo tividhaṁ yaññasampadaṁ soḷasaparikkhāraṁ jānātī’ti.
tividhaṁ yaññasampadaṁ → tividhayaññasampadaṁ (pts) | tividhayañña-sampadaṁ → Bp vidhaṁ thrice (and so Scm the first time only). See 4. (pts note) | tividhaṁ yaññasampadaṁ soḷasaparikkhāraṁ → tividhayañña-sampadaṁ soḷasa-parikkhāraṁ (pts)
dass du weißt, wie man das Opfer mit drei Modi und sechzehnfachem Zubehör vollzieht.
Na kho panāhaṁ jānāmi tividhaṁ yaññasampadaṁ soḷasaparikkhāraṁ.
tividhaṁ yaññasampadaṁ → tividhayaññasampadaṁ (pts) | tividhaṁ yaññasampadaṁ soḷasaparikkhāraṁ → tividha-yañña-sampadaṁ soḷasa-parikkhāraṁ (pts)
Ich kenne mich damit nicht aus,
Icchāmi cāhaṁ mahāyaññaṁ yajituṁ.
icchāmi cāhaṁ → icchāmahaṁ (sya-all) | mahāyaññaṁ → mahā-yaññaṁ (pts)
aber ich will ein großes Opfer begehen.
Sādhu me bhavaṁ gotamo tividhaṁ yaññasampadaṁ soḷasaparikkhāraṁ desetū”ti.
tividhaṁ yaññasampadaṁ → tividhayaññasampadaṁ (pts) | tividhaṁ yaññasampadaṁ soḷasaparikkhāraṁ → tividha-yañña-sampadaṁ soḷasa-parikkhāraṁ (pts)
Bitte lehre mich, wie man das Opfer mit drei Modi und sechzehnfachem Zubehör vollzieht.“

“Tena hi, brāhmaṇa, suṇāhi sādhukaṁ manasikarohi, bhāsissāmī”ti.
suṇāhi → suṇohi (bj, pts) | tena hi → tenahi (th) | manasikarohi → manasi-karohi (pts)
„Nun, Brahmane, hör zu und gebrauche den Geist gut, ich werde sprechen.“

“Evaṁ, bho”ti kho kūṭadanto brāhmaṇo bhagavato paccassosi.
bhoti → bho ti (pts)
„Ja, werter Herr“, erwiderte Kūṭadanta.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Der Buddha sagte:
“bhūtapubbaṁ, brāhmaṇa, rājā mahāvijito nāma ahosi aḍḍho mahaddhano mahābhogo pahūtajātarūparajato pahūtavittūpakaraṇo pahūtadhanadhañño paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro.
bhūtapubbaṁ → bhūta-pubbaṁ (pts) | mahāvijito → mahā-vijito (pts) | mahābhogo pahūtajātarūparajato pahūtavittūpakaraṇo pahūtadhanadhañño paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro → mahā-bhogo pahūta-jātarūpa-rajato pahūta-vittūpakaraṇo pahūta-dhana-dhañño paripuṇṇakosa-koṭṭhāgāro (pts)
„Es war einmal, Brahmane, ein König mit Namen Mahāvijita. Er war reich, wohlhabend und vermögend, mit einer Fülle von Gold und Silber, einer Fülle von Vermögen und Gütern, einer Fülle von Geld und Getreide, mit voller Schatzkammer und gefüllten Speichern.
Atha kho, brāhmaṇa, rañño mahāvijitassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:
patisallīnassa → All MSS. twice t; Sct Bp twice ṇ; Sdm twice n (Old. CV. vii. 1. 2, ṭ and n); at vi. 2, 3, SS patisallīno. (pts note) | atha kho → athakho (th) | mahāvijitassa → mahā-vijitassa (pts)
Da kam dem König Mahāvijita, als er für sich allein in Klausur war, dieser Gedanke in den Sinn:
‘adhigatā kho me vipulā mānusakā bhogā, mahantaṁ pathavimaṇḍalaṁ abhivijiya ajjhāvasāmi, yannūnāhaṁ mahāyaññaṁ yajeyyaṁ, yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā’ti.
pathavimaṇḍalaṁ → paṭhavimaṇḍalaṁ (bj, sya-all) | mama assa → mamassa (bj) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | pathavimaṇḍalaṁ → paṭhavi-maṇḍalaṁ (pts) | yannūnāhaṁ mahāyaññaṁ → yan nūnāhaṁ mahā-yaññaṁ (pts)
‚Ich habe menschlichen Reichtum erlangt und herrsche, nachdem ich dieses große Territorium erobert habe. Warum begehe ich nicht ein großes Opfer? Das wird zu meinem langanhaltenden Nutzen und Glück sein.‘

Atha kho, brāhmaṇa, rājā mahāvijito purohitaṁ brāhmaṇaṁ āmantetvā etadavoca:
āmantetvā → āmantāpetvā (sya-all) | āmantetvā etadavoca → āmantāpetvā etad avoca (pts) | purohitaṁ → Sd and St often porohit-; Bp usually parohit-. (pts note) | āmantāpetvā → Bp āmantetvā (and in 12). (pts note) | atha kho → athakho (th)
Da befahl er den brahmanischen Hohepriester zu sich und sagte zu ihm:
‘idha mayhaṁ, brāhmaṇa, rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi:
paṭisallīnassa → patisallīnassa (pts)
‚Gerade kam mir, Brahmane, während ich für mich allein in Klausur war, dieser Gedanke in den Sinn:
“adhigatā kho me vipulā mānusakā bhogā, mahantaṁ pathavimaṇḍalaṁ abhivijiya ajjhāvasāmi. Yannūnāhaṁ mahāyaññaṁ yajeyyaṁ yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā”ti.
pathavimaṇḍalaṁ → paṭhavimaṇḍalaṁ (bj, sya-all, pts) | mama assa → mamassa (bj) | adhigatā kho → adhigato (pts) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | sukhāyāti → sukhāyā ti (ms2005) | pathavimaṇḍalaṁ → paṭhavi-maṇḍalaṁ (pts) | yannūnāhaṁ mahāyaññaṁ → yan nūnāhaṁ mahā-yaññaṁ (pts) | dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts)
„Ich habe menschlichen Reichtum erlangt und herrsche, nachdem ich dieses große Territorium erobert habe. Warum begehe ich nicht ein großes Opfer? Das wird zu meinem langanhaltenden Nutzen und Glück sein.“
Icchāmahaṁ, brāhmaṇa, mahāyaññaṁ yajituṁ.
icchāmahaṁ → icchām ahaṁ (pts) | mahāyaññaṁ → mahā-yaññaṁ (pts)
Brahmane, ich will ein großes Opfer begehen.
Anusāsatu maṁ bhavaṁ yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā’ti.
mama assa → mamassa (bj) | dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts)
Bitte leite mich an. Das wird zu meinem langanhaltenden Nutzen und Glück sein.‘

Evaṁ vutte, brāhmaṇa, purohito brāhmaṇo rājānaṁ mahāvijitaṁ etadavoca:
mahāvijitaṁ etadavoca → mahā-vijitaṁ etad avoca (pts)
Daraufhin sagte der brahmanische Hohepriester zu ihm:
‘bhoto kho rañño janapado sakaṇṭako sauppīḷo, gāmaghātāpi dissanti, nigamaghātāpi dissanti, nagaraghātāpi dissanti, panthaduhanāpi dissanti.
panthaduhanāpi → panthadūhanāpi (bj) | sauppīḷo gāmaghātāpi → saupapīḷo gāmaghātā pi (pts) | sakaṇṭako → Sd thrice and Sc here sakaṇṭhako. (pts note) | sa-upapīḷo → Sd Bp uppilo. (pts note) | dissanti → Scmt omit. (pts note) | sauppīḷo gāmaghātāpi → sa-upapīḷo gāma-ghātā pi (pts) | nigamaghātāpi → nigamaghātā pi (pts) | nagaraghātāpi → nagara-ghātā pi (pts) | panthaduhanāpi → pantha-duhanā pi (pts)
‚Werter Herr, das Reich des Königs wird geplündert und verwüstet. Es wurden Überfälle auf Dörfer, Marktflecken und Städte wie auch Wegelagerei gesehen.
Bhavaṁ kho pana rājā evaṁ sakaṇṭake janapade sauppīḷe balimuddhareyya, akiccakārī assa tena bhavaṁ rājā.
bhavaṁ → bhavaṁ ce (bj) | balimuddhareyya → valiṁ uddhareyya (sya-all) | sauppīḷe balimuddhareyya → saupapīḷe balim uddhareyya (pts) | kho → Sd bhavaṁ ce va kho; Bp bhavaṁ kho. (pts note) | bhavaṁ → bhavañ ce (pts) | sauppīḷe balimuddhareyya akiccakārī → sa-upapīḷe balim uddhareyya akicca-kārī (pts)
Aber wenn der König mehr Steuern erheben würde, während das Reich so geplündert und verwüstet wird, würde er nicht seine Pflicht tun.

Siyā kho pana bhoto rañño evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
Nun könnte der König denken:
“ahametaṁ dassukhīlaṁ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā pabbājanāya vā samūhanissāmī”ti, na kho panetassa dassukhīlassa evaṁ sammā samugghāto hoti.
dassukhīlaṁ → dussukhilaṁ (sya-all) | dassukhīlassa → dussukhilassa (sya-all) | dassu-khīlaṁ → Scd dasasu. (pts note) | bandhena → Sd bandhanena. (pts note) | jāniyā → Sct janiyāya. (pts note) | samūhanissāmīti → samūhanissāmī ti (ms2005) | ahametaṁ dassukhīlaṁ → aham etaṁ dassu-khīlaṁ (pts) | panetassa dassukhīlassa → pan etassa dassu-khīlassa (pts)
„Ich werde diese Plage von Wilden durch Hinrichtung, Haft, Einziehung des Vermögens, Degradierung oder Verbannung ausrotten!“ Aber das ist nicht der richtige Weg, um diese Plage von Wilden auszurotten.
Ye te hatāvasesakā bhavissanti, te pacchā rañño janapadaṁ viheṭhessanti.
janapadaṁ → janapade (sya-all) | viheṭhessanti → Bp vihedissanti. (pts note)
Die, die dem Töten entgehen, werden erneut das Reich des Königs plündern.

Api ca kho idaṁ saṁvidhānaṁ āgamma evametassa dassukhīlassa sammā samugghāto hoti.
dassukhīlassa → dussukhilassa (sya-all) | api ca → apica (th) | evametassa dassukhīlassa → evam etassa dassu-khīlassa (pts)
Hier ist vielmehr ein Plan, durch den die Plage von Wilden erfolgreich ausgerottet werden kann:
Tena hi bhavaṁ rājā ye bhoto rañño janapade ussahanti kasigorakkhe, tesaṁ bhavaṁ rājā bījabhattaṁ anuppadetu.
rājā → rājā siyā kho pana (sya-all) | bījabhattaṁ → vījabhattaṁ (sya-all) | anuppadetu → anuppādetu (pts) | anuppādetu → Scdmt -ppadetu, but Scd just below ā and see next paragraph. (Bp ā both times). (pts note) | tena hi → tenahi (th) | kasigorakkhe tesaṁ → kasi-gorakkhe tesam (pts)
Der König stelle also denen im Reich, die Feldfrüchte anbauen und Vieh züchten, Saatgut und Futter zur Verfügung.
Ye bhoto rañño janapade ussahanti vāṇijjāya, tesaṁ bhavaṁ rājā pābhataṁ anuppadetu.
vāṇijjāya → vaṇijjāya (bj) | vāṇijjāya tesaṁ → vaṇijjāya tesam (pts) | anuppadetu → anuppādetu (pts)
Denen, die Handel treiben, stelle der König Geldmittel zur Verfügung.
Ye bhoto rañño janapade ussahanti rājaporise, tesaṁ bhavaṁ rājā bhattavetanaṁ pakappetu.
rājaporise → rājaporisā (sya-all) | bhattavetanaṁ pakappetu → bhattavettanaṁ kappetu (sya-all) | rājaporise tesaṁ → rāja-porise tesam (pts) | bhattavetanaṁ → bhatta-vetanaṁ (pts)
Denen, die im Dienst der Regierung arbeiten, sichere der König Nahrung und Lohn zu.
Te ca manussā sakammapasutā rañño janapadaṁ na viheṭhessanti;
ca → va (sya-all) | sakammapasutā → sa-kammapasutā (pts)
Dann sind die Menschen mit ihrer eigenen Arbeit beschäftigt und werden nicht das Reich plündern.
mahā ca rañño rāsiko bhavissati.
rāsiko → kāsiko (sya-all)
Die Einnahmen des Königs werden groß sein.
Khemaṭṭhitā janapadā akaṇṭakā anuppīḷā. Manussā mudā modamānā ure putte naccentā apārutagharā maññe viharissantī’ti.
manussā → manussā ca (bj, sya-all, pts) | anuppīḷā → anupapīḷā (pts) | apārutagharā → apāruta-gharā (pts)
Wenn das Land als Refugium gesichert ist, frei von Plünderung und Unterdrückung, tanzen die glücklichen Menschen, mit Freude im Herzen, während sie die Kinder an der Brust halten, und leben, als stünden ihre Häuser weit offen.‘

‘Evaṁ, bho’ti kho, brāhmaṇa, rājā mahāvijito purohitassa brāhmaṇassa paṭissutvā ye rañño janapade ussahiṁsu kasigorakkhe, tesaṁ rājā mahāvijito bījabhattaṁ anuppadāsi.
anuppadāsi → anuppādāsi (bj); anuppādesi (pts) | ye → ye pana (sya-all) | kasigorakkhe tesaṁ → kasi gorakkhe tesam bhavaṁ (pts) | anuppādāsi → anuppādesi (bj: kesuci potthakesu) | anuppādesi → Sc anuppadesi; Bb twice -ppadāsi (but just below Scdmt -ppā-). (pts note) | bhoti → bho ti (pts) | mahāvijito → mahā-vijito (pts) | mahāvijito → mahā vijito (pts)
Der König stimmte dem Rat des Hohepriesters zu und folgte seiner Empfehlung.
Ye ca rañño janapade ussahiṁsu vāṇijjāya, tesaṁ rājā mahāvijito pābhataṁ anuppadāsi.
ca → (bj, sya-all, pts) | vāṇijjāya → vaṇijjāya (pts) | anuppadāsi → anuppādesi (pts) | anuppadāsi → anuppādāsi (bjt) | mahāvijito → mahā-vijito (pts)
Ye ca rañño janapade ussahiṁsu rājaporise, tesaṁ rājā mahāvijito bhattavetanaṁ pakappesi.
ca → (bj, sya-all, pts) | rājaporise → rājaporisā (sya-all) | bhattavetanaṁ pakappesi → bhattavettanaṁ kappesi (sya-all) | rājaporise → rāja-porise (pts) | mahāvijito bhattavetanaṁ → mahā-vijito bhatta-vetanaṁ (pts)
Te ca manussā sakammapasutā rañño janapadaṁ na viheṭhiṁsu, mahā ca rañño rāsiko ahosi.
viheṭhiṁsu → viheṭhesuṁ (bj, sya-all, pts) | ca → va (sya-all) | viheṭhesuṁ → Scdt -ṭheyyuṁ; Sm -ṭheyyuṁ corrected to -ṭhesuṁ; Bp vihedhisu. (pts note) | sakammapasutā → sa-kamma-pasutā (pts)
Khemaṭṭhitā janapadā akaṇṭakā anuppīḷā manussā mudā modamānā ure putte naccentā apārutagharā maññe vihariṁsu.
anuppīḷā → anupapīḷā (pts) | manussā → manussā ca (pts) | apārutagharā → apāruta-gharā (pts)

Atha kho, brāhmaṇa, rājā mahāvijito purohitaṁ brāhmaṇaṁ āmantetvā etadavoca:
āmantetvā → āmantāpetvā (sya-all) | āmantetvā etadavoca → āmantāpetvā etad avoca (pts) | atha kho → athakho (th) | mahāvijito → mahā-vijito (pts)
Dann befahl er den brahmanischen Hohepriester zu sich und sagte zu ihm:
‘samūhato kho me bhoto dassukhīlo, bhoto saṁvidhānaṁ āgamma mahā ca me rāsiko.
bhoto → bho so (bj) | bhoto dassukhīlo → bho so dussukhilo (sya-all) | + → bho dassu-khīlo (pts)
‚Ich habe die Plage von Wilden ausgerottet. Und indem ich mich auf deinen Plan stützte, sind meine Einnahmen nun groß.
Khemaṭṭhitā janapadā akaṇṭakā anuppīḷā manussā mudā modamānā ure putte naccentā apārutagharā maññe viharanti.
anuppīḷā → anupapīḷā (pts) | manussā → manussā ca (pts) | viharanti icchāmahaṁ → vihariṁsu icchām ahaṁ (pts) | apārutagharā → apāruta-gharā (pts)
Da das Land als Refugium gesichert ist, frei von Plünderung und Unterdrückung, tanzen die glücklichen Menschen, mit Freude im Herzen, während sie die Kinder an der Brust halten, und leben, als stünden ihre Häuser weit offen.
Icchāmahaṁ brāhmaṇa mahāyaññaṁ yajituṁ.
icchāmahaṁ → icchām ahaṁ (pts)
Brahmane, ich will ein großes Opfer begehen.
Anusāsatu maṁ bhavaṁ yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā’ti.
mama assa → mamassa (bj) | dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts)
Bitte leite mich an. Das wird zu meinem langanhaltenden Nutzen und Glück sein.‘

4.1. Catuparikkhāra4.1. Das vierfache Zubehör

Tena hi bhavaṁ rājā ye bhoto rañño janapade khattiyā ānuyantā negamā ceva jānapadā ca te bhavaṁ rājā āmantayataṁ: ‘icchāmahaṁ, bho, mahāyaññaṁ yajituṁ, anujānantu me bhavanto yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā’ti. Ye bhoto rañño janapade amaccā pārisajjā negamā ceva jānapadā ca …pe… brāhmaṇamahāsālā negamā ceva jānapadā ca …pe… gahapatinecayikā negamā ceva jānapadā ca, te bhavaṁ rājā āmantayataṁ:
ānuyantā → anuyuttā (bj, pts); anuyantā (sya-all) | bhavanto → bhonto (bj, pts) | mama assa → mamassa (bj) | rājā → (sya-all) | gahapatinecayikā → gahapatikā necayikā (sya-all) | brāhmaṇamahāsālā → brāhmaṇamahāsāla (pts) | anuyuttā → Bp anuyanta. (pts note) | gahapati-necayikā → Sct here nomayikā and Sd nevayikā; Bp twice venayikā; Sm Bm necayikā; and so SS below. (pts note) | tena hi → tenahi (th) | ceva → eva (pts) | icchāmahaṁ → icchām ahaṁ (pts) | mahāyaññaṁ → mahā-yaññaṁ (pts) | dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts) | brāhmaṇamahāsālā → brāhmaṇa-mahāsāla (pts)
‚In diesem Fall kündige der König im ganzen Reich den adligen Lehnsleuten, den Ministern und Räten, den reichen Brahmanen und den gutsituierten Hausbesitzern aus Stadt und Land an:
‘icchāmahaṁ, bho, mahāyaññaṁ yajituṁ, anujānantu me bhavanto yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā’ti.
mama assa → mamassa (bj) | icchāmahaṁ → icchām ahaṁ (pts) | mahāyaññaṁ → mahā-yaññaṁ (pts) | yaṁ → yam (pts)
„Ich will ein großes Opfer begehen. Bitte, werte Herren, gebt eure Zustimmung. Es wird zu meinem langanhaltenden Nutzen und Glück sein.“‘

‘Evaṁ, bho’ti kho, brāhmaṇa, rājā mahāvijito purohitassa brāhmaṇassa paṭissutvā ye rañño janapade khattiyā ānuyantā negamā ceva jānapadā ca, te rājā mahāvijito āmantesi:
ānuyantā → anuyuttā (bj, pts); anuyantā (sya-all) | bhoti → bho ti (pts) | mahāvijito → mahā-vijito (pts) | ceva → eva (pts)
Der König stimmte dem Rat des Hohepriesters zu und folgte seiner Empfehlung.
‘icchāmahaṁ, bho, mahāyaññaṁ yajituṁ, anujānantu me bhavanto yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā’ti.
bhavanto → bhonto (bj) | mama assa → mamassa (bj) | icchāmahaṁ → icchām ahaṁ (pts) | mahāyaññaṁ → mahā-yaññaṁ (pts) | dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts)
Und all die Leute, die so unterrichtet wurden, antworteten:
‘Yajataṁ bhavaṁ rājā yaññaṁ, yaññakālo, mahārājā’ti.
yaññakālo mahārājāti → yañña-kālo mahā-rājāti (pts)
‚Der König begehe ein großes Opfer! Es ist Zeit für ein Opfer, großer König!‘
Ye rañño janapade amaccā pārisajjā negamā ceva jānapadā ca …pe… brāhmaṇamahāsālā negamā ceva jānapadā ca …pe… gahapatinecayikā negamā ceva jānapadā ca, te rājā mahāvijito āmantesi:
gahapatinecayikā → gahapatikā necayikā (sya-all) | ceva → eva (pts) | brāhmaṇamahāsālā → brāhmaṇa-mahāsālā (pts) | gahapatinecayikā → gahapati-necayikā (pts) | mahāvijito → mahā-vijito (pts)
‘icchāmahaṁ, bho, mahāyaññaṁ yajituṁ. Anujānantu me bhavanto yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyā’ti.
mama assa → mamassa (bj) | icchāmahaṁ → icchām ahaṁ (pts) | mahāyaññaṁ → mahā-yaññaṁ (pts) | dīgharattaṁ → dīgha-rattaṁ (pts)
‘Yajataṁ bhavaṁ rājā yaññaṁ, yaññakālo, mahārājā’ti.
yaññaṁ yaññakālo mahārājāti → yaññam yañña-kālo mahā-rājāti (pts)
Itime cattāro anumatipakkhā tasseva yaññassa parikkhārā bhavanti.
itime → itīme (bj); iti ime (sya-all) | itime → iti me (pts) | anumatipakkhā tasseva → anumati-pakkhā tass eva (pts)
Und so wurden diese vier zustimmenden Gruppen ein Zubehör für das Opfer.

4.2. Aṭṭhaparikkhāra4.2. Das achtfache Zubehör

Rājā mahāvijito aṭṭhahaṅgehi samannāgato—
aṭṭhahaṅgehi → aṭṭhahi aṅgehi (bj, sya-all); aṭṭhaṅgehi (pts) | mahāvijito aṭṭhahaṅgehi → mahā-vijito aṭṭhaṅgehi (pts)
Der König Mahāvijita besaß acht Faktoren:

ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena;
pitāmahayugā → pitāmahāyugā (pts) | saṁsuddhagahaṇiko → saṁsuddha-gahaṇiko (pts) | pitāmahayugā → pitāmahā-yugā (pts) | jātivādena → jāti-vādena (pts)
Er war von guter Geburt auf mütterlicher und väterlicher Seite, von reiner Abkunft, mit unwiderlegbarem und einwandfreiem Stammbaum bis zur siebten väterlichen Generation zurück.

abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato brahmavaṇṇī brahmavacchasī akhuddāvakāso dassanāya;
brahmavacchasī akhuddāvakāso → brahmavaccasī akkhuddāvakāso (bj, pts) | brahma-vaccasī → SS vaḍḍhī; Bmp vacchasi. (pts note) | vaṇṇapokkharatāya → vaṇṇa-pokkharatāya (pts) | brahmavaṇṇī brahmavacchasī akhuddāvakāso → brahma-vaṇṇī brahma-vaccasī akkhuddāvakāso (pts)
Er war ansprechend, gut aussehend, reizend, von unvergleichlicher Schönheit. Er war von gottgleicher Schönheit und Herrlichkeit, von bemerkenswertem Anblick.

aḍḍho mahaddhano mahābhogo pahūtajātarūparajato pahūtavittūpakaraṇo pahūtadhanadhañño paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro;
pahūtajātarūparajato pahūtavittūpakaraṇo pahūtadhanadhañño paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro → pahūta-jātarūpa-rajato pahūta-vittūpakaraṇo pahūtadhana-dhañño paripuṇṇa-kosa-koṭṭhāgāro (pts)
Er war reich, wohlhabend und vermögend, mit einer Fülle von Gold und Silber, einer Fülle von Vermögen und Gütern, einer Fülle von Geld und Getreide, mit voller Schatzkammer und gefüllten Speichern.

balavā caturaṅginiyā senāya samannāgato assavāya ovādapaṭikarāya sahati maññe paccatthike yasasā;
sahati → patapati (bj, pts1ed); tapati (sya-all) | ovādapaṭikarāya sahati → ovādapaṭikārāya tapati (sya-all); ovādapatikarāya patapati (pts) | sahati → patapati (cck: sī. pī.); tapati (cck: syā.) | assavāya → Sd assatassa; Sc assa vā. (pts note) | ovāda-patikarāya → Sd parikāya; Sm parikarāya; Bmp paṭikarāya. (pts note) | patapati → Sc panapati; Bm sadavati; Bp sahati pati. (pts note) | ovādapaṭikarāya sahati → ovāda-patikarāya patapati (pts)
Er war mächtig und hatte ein Heer aus vier Abteilungen, das gehorsam war und seine Befehle befolgte. Er wäre wohl bloß durch seinen Ruhm seinen Feinden überlegen gewesen.

saddho dāyako dānapati anāvaṭadvāro samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavaṇibbakayācakānaṁ opānabhūto puññāni karoti;
dānapati → dānapatiko (sya-all) | samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavaṇibbakayācakānaṁ → samaṇabrāhmaṇakapaṇiddhikavaṇibbakayācakānaṁ (pts) | dānapati anāvaṭadvāro samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavaṇibbakayācakānaṁ opānabhūto → dāna-pati anāvaṭa-dvāro samaṇa-brāhmaṇa-kapaṇiddhika-vaṇibbaka-yācakānaṁ opāna-bhūto (pts)
Er war vertrauensvoll, großzügig, ein Spender, dessen Tür stets offen stand. Er war ein Quell der Unterstützung, schuf Verdienst bei Asketen und Brahmanen, bei Bedürftigen, Landstreichern, Bittstellern und Bettlern.

bahussuto tassa tassa sutajātassa, tassa tasseva kho pana bhāsitassa atthaṁ jānāti:
tassa → tass eva (pts) | + → tass eva suta-jātassa (pts)
Er war sehr bewandert auf vielfältigen Wissensgebieten. Er verstand die Bedeutung verschiedener Aussagen:
‘ayaṁ imassa bhāsitassa attho ayaṁ imassa bhāsitassa attho’ti;
atthoti → attho ti (pts)
‚Diese Aussage bedeutet dieses, jene Aussage bedeutet jenes.‘

paṇḍito, viyatto, medhāvī, paṭibalo, atītānāgatapaccuppanne atthe cintetuṁ.
cintetuṁ → Sum. cintetuṁ; so Bmp and SS below 17. Here SS mantetuṁ; comp. 19. (pts note) | atītānāgatapaccuppanne → atītānāgata-paccuppanne (pts)
Er war klug, fähig und verständig und war in der Lage, eine Sache in Bezug auf Vergangenheit, Zukunft und Gegenwart zu bedenken.

Rājā mahāvijito imehi aṭṭhahaṅgehi samannāgato.
aṭṭhahaṅgehi → aṭṭhahi aṅgehi (bj, sya-all); aṭṭhaṅgehi (pts) | mahāvijito → mahā-vijito (pts)
Das sind die acht Faktoren, die der König Mahāvijita besaß.
Iti imānipi aṭṭhaṅgāni tasseva yaññassa parikkhārā bhavanti.
+ → purohitopi (bjt) | imānipi → imāni pi (pts) | tasseva → tass eva (pts)
Und so wurden diese acht Faktoren ebenfalls ein Zubehör für das Opfer.

4.3. Catuparikkhāra4.3. Ein weiteres vierfaches Zubehör

Purohito brāhmaṇo catūhaṅgehi samannāgato,
Purohito → purohitopi (bj, km, csp1ed) | purohito → purohitopi (bj) | catūhaṅgehi → catuhaṅgehi (bj, cck, pts) | Purohito → purohitopi (cck: ka. sī. ka.) | catūhaṅgehi → catuh aṅgehi (pts)
Und der brahmanische Hohepriester besaß vier Faktoren:

ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena;
pitāmahayugā → pitāmahāyugā (pts) | saṁsuddhagahaṇiko → saṁsuddha-gahaṇiko (pts) | pitāmahayugā → pitāmahā-yugā (pts)
Er war von guter Geburt auf mütterlicher und väterlicher Seite, von reiner Abkunft, mit unwiderlegbarem und einwandfreiem Stammbaum bis zur siebten väterlichen Generation zurück.

ajjhāyako mantadharo tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo;
sanighaṇḍukeṭubhānaṁ → sanighaṇḍuketubhānaṁ (sya-all) | mantadharo → manta-dharo (pts) | sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ → sanighaṇḍu-keṭubhānaṁ sākkhara-ppabhedānaṁ (pts) | lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu → lokāyata-mahāpurisalakkhaṇesu (pts)
Er sagt die Hymnen auf und hat sie im Gedächtnis und hat die drei Veden gemeistert zusammen mit ihren Wörterverzeichnissen und der Liturgie des Rituals, der Lautlehre und der Einteilung der Wortarten sowie den Sagen als fünftem. Er kennt sie Wort für Wort, kennt die Grammatik und ist mit der Kosmologie und den Kennzeichen eines großen Mannes vertraut.

sīlavā vuddhasīlī vuddhasīlena samannāgato;
vuddhasīlī vuddhasīlena → vuḍḍhasīlī vuḍḍhasīlena (sya-all) | vuddhasīlī vuddhasīlena → vuddha-sīlī vuddha-sīlena (pts)
Er war tugendhaft, besaß reife Tugend.

paṇḍito viyatto medhāvī paṭhamo vā dutiyo vā sujaṁ paggaṇhantānaṁ.
viyatto → byatto (sya-all) | sujaṁ paggaṇhantānaṁ → pūjampaggaṇhantānaṁ (sya-all)
Er war klug, fähig und verständig, er war der erste oder zweite, der die Opfer-Schöpfkelle hielt.

Purohito brāhmaṇo imehi catūhaṅgehi samannāgato.
catūhaṅgehi → catuh aṅgehi (pts)
Das sind die vier Faktoren, die der brahmanische Hohepriester besaß.
Iti imānipi cattāri aṅgāni tasseva yaññassa parikkhārā bhavanti.
imānipi → imāni (csp1ed) | imānipi cattāri → imāni pi cattār (pts) | tasseva → tass eva (pts)
Und so wurden diese vier Faktoren ebenfalls ein Zubehör für das Opfer.

4.4. Tissovidhā4.4. Die drei Modi

Atha kho, brāhmaṇa, purohito brāhmaṇo rañño mahāvijitassa pubbeva yaññā tisso vidhā desesi.
atha kho → athakho (th) | pubbeva → pubbe va (th) | mahāvijitassa pubbeva → mahā-vijitassa pubbe va (pts)
Als Nächstes lehrte der brahmanische Hohepriester den König vor dem Opfer die drei Modi.
Siyā kho pana bhoto rañño mahāyaññaṁ yiṭṭhukāmassa kocideva vippaṭisāro:
yiṭṭhukāmassa → yajamānassa (sya-all); yiṭṭhakāmassa (mr) | yiṭṭhukāmassa → yiṭṭhakāmassa (cck: ka.) | yajamānassa → yiṭṭhukāmassa (sya-all: sī.) | mahāyaññaṁ yiṭṭhukāmassa kocideva → mahā-yaññaṁ yiṭṭhu-kāmassa kocid eva (pts)
‚Nun könnte der König, obwohl er ein großes Opfer begehen will, gewisse Dinge bereuen:
‘“mahā vata me bhogakkhandho vigacchissatī”ti, so bhotā raññā vippaṭisāro na karaṇīyo.
bhotā raññā → bhoto rañño (bj) | vigacchissatīti → vigacchissatī ti (ms2005)
„Ich werde ein großes Vermögen verlieren“
Siyā kho pana bhoto rañño mahāyaññaṁ yajamānassa kocideva vippaṭisāro:
mahāyaññaṁ → mahā-yaññaṁ (pts) | kocideva → kocid eva (pts)
“mahā vata me bhogakkhandho vigacchatī”ti, so bhotā raññā vippaṭisāro na karaṇīyo.
bhotā raññā → bhoto rañño (bj) | vigacchatīti → vigacchatī ti (ms2005)
oder: „Ich verliere gerade ein großes Vermögen“
Siyā kho pana bhoto rañño mahāyaññaṁ yiṭṭhassa kocideva vippaṭisāro:
yiṭṭhassa → yajamānassa (sya-all) | mahāyaññaṁ → mahā-yaññaṁ (pts) | kocideva → kocid eva (pts)
“mahā vata me bhogakkhandho vigato”ti, so bhotā raññā vippaṭisāro na karaṇīyo’ti.
bhotā raññā → bhoto rañño (bj) | karaṇīyoti imā kho → karaṇīyo ime (sya-all) | vigatoti → vigato ti (ms2005, pts) | karaṇīyoti → karaṇīyo ti (pts)
oder: „Ich habe ein großes Vermögen verloren“. Aber der König sollte keine solche Reue hegen.‘

Imā kho, brāhmaṇa, purohito brāhmaṇo rañño mahāvijitassa pubbeva yaññā tisso vidhā desesi.
ime → imā khotipi pāṭhena bhavitabbaṁ (sya-all note) | pubbeva → pubbe va (th, pts)
Das sind die drei Modi, die der brahmanische Hohepriester den König vor dem Opfer lehrte.

4.5. Dasaākāra4.5. Die zehnfache Hinsicht

Atha kho, brāhmaṇa, purohito brāhmaṇo rañño mahāvijitassa pubbeva yaññā dasahākārehi paṭiggāhakesu vippaṭisāraṁ paṭivinesi.
paṭivinesi → paṭivinodesi (bj); paṭivinodetuṁ (pts) | paṭivinodetuṁ → Bmp paṭivinesi. (pts note) | atha kho → athakho (th) | pubbeva → pubbe va (th) | mahāvijitassa pubbeva → mahā-vijitassa pubbe va (pts) | dasahākārehi → dasah ākārehi (pts)
Als Nächstes zerstreute der brahmanische Hohepriester vor dem Opfer die Reue des Königs in Bezug auf die Empfänger in zehnfacher Hinsicht:

‘Āgamissanti kho bhoto yaññaṁ pāṇātipātinopi pāṇātipātā paṭiviratāpi.
pāṇātipātā paṭiviratāpi → pāṇātipātāpi paṭiviratā (th) | pāṇātipātinopi → pāṇātipātino pi (pts) | paṭiviratāpi → paṭiviratā (pts)
‚Es werden solche zum Opfer kommen, die lebende Geschöpfe töten, und solche, die das Töten lebender Geschöpfe unterlassen.
Ye tattha pāṇātipātino, tesaññeva tena.
tesaññeva → tesaṁyeva (th) | tesaññeva → tesaṁ yeva (pts)
Was die betrifft, die lebende Geschöpfe töten: Das Ergebnis davon gehört ihnen allein.
Ye tattha pāṇātipātā paṭiviratā, te ārabbha yajataṁ bhavaṁ, sajjataṁ bhavaṁ, modataṁ bhavaṁ, cittameva bhavaṁ antaraṁ pasādetu.
yajataṁ → yajatam bhavam modatam (pts) | bhavam → Bmp add sajjataṁ bhavam always. (pts note) | sajjataṁ → cittam eva (pts)
Aber was die betrifft, die das Töten lebender Geschöpfe unterlassen: Sie sind es, um derentwillen der König opfern sollte, aufgeben sollte, sich freuen und im Herzen Zuversicht gewinnen sollte.

Āgamissanti kho bhoto yaññaṁ adinnādāyinopi adinnādānā paṭiviratāpi …pe…
pe → spelled out in full (th) | adinnādāyinopi → adinnādāyino pi (pts) | paṭiviratāpi → paṭiviratā (pts)
Es werden solche zum Opfer kommen, die stehlen, und solche, die das Stehlen unterlassen …
kāmesu micchācārinopi kāmesumicchācārā paṭiviratāpi …
kāmesumicchācārā → kāmesu micchācārā (bjt)
solche, die sexuelle Verfehlungen begehen, und solche, die das Begehen sexueller Verfehlungen unterlassen …
musāvādinopi musāvādā paṭiviratāpi …
pe → spelled out in full (th) | musāvādinopi musāvādā paṭiviratāpi → musā-vādino pi mūsā-vādā paṭiviratā pisuṇā vācā (pts)
solche, die lügen, und solche, die das Lügen unterlassen …
pisuṇavācinopi pisuṇāya vācāya paṭiviratāpi …
pe → spelled out in full (th)
solche, die entzweiende Rede gebrauchen, und solche, die entzweiende Rede unterlassen …
pharusavācinopi pharusāya vācāya paṭiviratāpi …
pe → spelled out in full (th)
solche, die harte Rede gebrauchen, und solche, die harte Rede unterlassen …
samphappalāpinopi samphappalāpā paṭiviratāpi …
pe → spelled out in full (th) | samphappalāpinopi → samphappalāpino pi (pts) | paṭiviratāpi → paṭiviratā (pts)
solche, die Unsinn reden, und solche, die das Unsinnreden unterlassen …
abhijjhālunopi anabhijjhālunopi …
pe → spelled out in full (th) | abhijjhālunopi anabhijjhālunopi → abhijjhāluno pi anabhijjhāluno pi (pts)
solche, die begehrlich sind, und solche, die zufrieden sind …
byāpannacittāpi abyāpannacittāpi …
pe → spelled out in full (th) | byāpannacittāpi abyāpannacittāpi → vyāpannacittā pi (pts)
solche, die böswillig sind, und solche, die wohlwollend sind …
micchādiṭṭhikāpi sammādiṭṭhikāpi ….
micchādiṭṭhikāpi sammādiṭṭhikāpi → avyāp anna (pts)
solche, die falsche Ansicht haben, und solche, die rechte Ansicht haben.
Ye tattha micchādiṭṭhikā, tesaññeva tena.
tesaññeva → tesaṁyeva (th)
Was die betrifft, die falsche Ansicht haben: Das Ergebnis davon gehört ihnen allein.
Ye tattha sammādiṭṭhikā, te ārabbha yajataṁ bhavaṁ, sajjataṁ bhavaṁ, modataṁ bhavaṁ, cittameva bhavaṁ antaraṁ pasādetū’ti.
ārabbha → (bj) | sajjataṁ → modatam (pts) | modataṁ bhavaṁ cittameva → cittam eva (pts) | + → pi sammādiṭṭhikā pi (pts) | sammādiṭṭhikā → micchā-diṭṭhikā tesaṁ yeva tena ye tattha sammā-diṭṭhikā (pts) | yajataṁ → yajatam (pts)
Aber was die betrifft, die rechte Ansicht haben: Sie sind es, um derentwillen der König opfern sollte, aufgeben sollte, sich freuen und im Herzen Zuversicht gewinnen sollte.‘

Imehi kho, brāhmaṇa, purohito brāhmaṇo rañño mahāvijitassa pubbeva yaññā dasahākārehi paṭiggāhakesu vippaṭisāraṁ paṭivinesi.
paṭivinesi → paṭivinodesi (bj, pts) | paṭivinodesi → Scmt Bm paṭivinesi (but see Sum. p. 300). (pts note) | pubbeva → pubbe va (th, pts) | dasahākārehi → dasah ākārehi (pts)
Das ist die zehnfache Hinsicht, in der der brahmanische Hohepriester vor dem Opfer die Reue des Königs in Bezug auf die Empfänger zerstreute.

4.6. Soḷasākāra4.6. Die sechzehnfache Hinsicht

Atha kho, brāhmaṇa, purohito brāhmaṇo rañño mahāvijitassa mahāyaññaṁ yajamānassa soḷasahākārehi cittaṁ sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi
soḷasahākārehi → soḷasahi ākārehi (sya-all); soḷasehi ākārehi (pts) | atha kho → athakho (th) | mahāvijitassa mahāyaññaṁ → mahā-vijitassa mahā-yaññaṁ (pts)
Als Nächstes leitete der brahmanische Hohepriester den Geist des Königs, während dieser das Opfer beging, in sechzehnfacher Hinsicht an, ermunterte, begeisterte und erhob ihn:

siyā kho pana bhoto rañño mahāyaññaṁ yajamānassa kocideva vattā:
mahāyaññaṁ → mahā-yaññaṁ (pts) | kocideva → kocid eva (pts)
‚Nun könnte jemand, während der König das große Opfer begeht, sagen:
‘rājā kho mahāvijito mahāyaññaṁ yajati, no ca kho tassa āmantitā khattiyā ānuyantā negamā ceva jānapadā ca;
ānuyantā → anuyuttā (bj, pts); anuyantā (sya-all) | kho tassa → khvassa (sya-all, pts) | mahāvijito mahāyaññaṁ → mahā-vijito mahā-yaññaṁ (pts) | ceva → eva (pts)
„Der König Mahāvijita begeht ein großes Opfer, aber er hat es nicht den adligen Lehnsleuten aus Stadt und Land angekündigt.
atha ca pana bhavaṁ rājā evarūpaṁ mahāyaññaṁ yajatī’ti.
mahāyaññaṁ → mahā-yaññaṁ (pts)
Das ist die Art von großem Opfer, die der König begeht.“
Evampi bhoto rañño vattā dhammato natthi.
evampi → evaṁpi kho (sya-all) | dhammato → Scdt dhammatā here (-to below). (pts note) | evampi → evam pi (pts) | natthi → n atthi (pts)
Die, die so gegen den König sprechen, haben keine Legitimation.
Bhotā kho pana raññā āmantitā khattiyā ānuyantā negamā ceva jānapadā ca.
ānuyantā → anuyuttā (bj, pts); anuyantā (sya-all) | bhotā → bhoto (sya-all) | raññā → rañño (sya-all, pts) | ceva → eva (pts)
Denn der König hat das Opfer sehr wohl den adligen Lehnsleuten aus Stadt und Land angekündigt.
Imināpetaṁ bhavaṁ rājā jānātu, yajataṁ bhavaṁ, sajjataṁ bhavaṁ, modataṁ bhavaṁ, cittameva bhavaṁ antaraṁ pasādetu.
sajjataṁ → modatam (pts) | modataṁ → cittam eva (pts) | imināpetaṁ → iminā ca p etaṁ (pts) | yajataṁ → yajatam (pts)
Der König soll das wissen als einen Grund, zu opfern, aufzugeben, sich zu freuen und im Herzen Zuversicht zu gewinnen.

Siyā kho pana bhoto rañño mahāyaññaṁ yajamānassa kocideva vattā:
mahāyaññaṁ → mahā yaññaṁ (pts) | kocideva → kocid eva (pts)
Es könnte jemand, während der König das große Opfer begeht, sagen:
‘rājā kho mahāvijito mahāyaññaṁ yajati, no ca kho tassa āmantitā amaccā pārisajjā negamā ceva jānapadā ca …pe… brāhmaṇamahāsālā negamā ceva jānapadā ca …pe… gahapatinecayikā negamā ceva jānapadā ca, atha ca pana bhavaṁ rājā evarūpaṁ mahāyaññaṁ yajatī’ti.
kho tassa → khvassa (sya-all) | khvassa → Bm kho tassa. (pts note) | mahāvijito mahāyaññaṁ → mahā-vijito mahā-yaññaṁ (pts) | ceva → eva (pts) | brāhmaṇamahāsālā → brāhmaṇa-mahāsālā (pts) | gahapatinecayikā → gahapati-necayikā (pts) | mahāyaññaṁ → yaññaṁ (pts)
„Der König Mahāvijita begeht ein großes Opfer, aber er hat es nicht den Ministern und Räten, den reichen Brahmanen und den gutsituierten Hausbesitzern aus Stadt und Land angekündigt. Das ist die Art von großem Opfer, die der König begeht.“
Evampi bhoto rañño vattā dhammato natthi.
evampi → evaṁpi kho (sya-all) | evampi → evam pi (pts) | natthi → n atthi (pts)
Die, die so gegen den König sprechen, haben keine Legitimation.
Bhotā kho pana raññā āmantitā gahapatinecayikā negamā ceva jānapadā ca.
bhotā → bhoto (sya-all) | raññā → rañño (sya-all) | gahapatinecayikā → gahapati-necayikā (pts) | ceva → eva (pts)
Denn der König hat das Opfer sehr wohl all diesen Leuten aus Stadt und Land angekündigt.
Imināpetaṁ bhavaṁ rājā jānātu, yajataṁ bhavaṁ, sajjataṁ bhavaṁ, modataṁ bhavaṁ, cittameva bhavaṁ antaraṁ pasādetu.
bhavaṁ → Smt bhavaṁ taṁ; Sd bhavantaṁ. (pts note) | imināpetaṁ → iminā p etaṁ (pts) | yajataṁ → yajatam (pts) | sajjataṁ → modatam (pts) | modataṁ → cittam eva (pts)
Der König soll das wissen als einen Grund, zu opfern, aufzugeben, sich zu freuen und im Herzen Zuversicht zu gewinnen.

Siyā kho pana bhoto rañño mahāyaññaṁ yajamānassa kocideva vattā:
kocideva → kocid eva (pts)
Es könnte jemand, während der König das große Opfer begeht, sagen:
‘rājā kho mahāvijito mahāyaññaṁ yajati, no ca kho ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena, atha ca pana bhavaṁ rājā evarūpaṁ mahāyaññaṁ yajatī’ti.
saṁsuddhagahaṇiko → saṁsuddhagahaṇiko ca (pts) | pitāmahayugā → pitāmahāyugā (pts) | mahāyaññaṁ → mahā-yaññaṁ (pts) | saṁsuddhagahaṇiko → saṁsuddha-gahaṇiko ca (pts) | jātivādena → jāti-vādena (pts)
„Der König besitzt nicht die acht Faktoren.
Evampi bhoto rañño vattā dhammato natthi.
evampi → evam pi kho (pts) | natthi → n atthi (pts)
Bhavaṁ kho pana rājā ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena.
saṁsuddhagahaṇiko → saṁsuddhagahaṇiko ca (pts) | pitāmahayugā → pitāmahāyugā (pts) | pitāmahayugā → pitāmahā-yugā (pts) | jātivādena → jāti-vādena (pts)
Imināpetaṁ bhavaṁ rājā jānātu, yajataṁ bhavaṁ, sajjataṁ bhavaṁ, modataṁ bhavaṁ, cittameva bhavaṁ antaraṁ pasādetu.
sajjataṁ → modatam (pts) | modataṁ bhavaṁ cittameva → cittam eva (pts) | imināpetaṁ → iminā p etaṁ (pts) | yajataṁ → yajatam (pts)
Siyā kho pana bhoto rañño mahāyaññaṁ yajamānassa kocideva vattā:
kocideva → kocid eva (pts)
‘rājā kho mahāvijito mahāyaññaṁ yajati no ca kho abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato brahmavaṇṇī brahmavacchasī akhuddāvakāso dassanāya …pe…
brahmavacchasī → brahmavaccasī (bj) | brahmavaṇṇī brahmavacchasī akhuddāvakāso → brahmavaṇṇi brahmavacchasi akkhuddāvakāso (sya-all) | brahmavacchasī akhuddāvakāso → brahmavaccasī akkhuddāvakāso (pts) | mahāyaññaṁ → mahā-yaññaṁ (pts) | vaṇṇapokkharatāya → vaṇṇa-pokkharatāya (pts) | brahmavaṇṇī brahmavacchasī akhuddāvakāso → brahma-vaṇṇī brahma-vaccasī akkhuddāvakāso (pts)
no ca kho aḍḍho mahaddhano mahābhogo pahūtajātarūparajato pahūtavittūpakaraṇo pahūtadhanadhañño paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro …pe…
pahūtajātarūparajato pahūtavittūpakaraṇo pahūtadhanadhañño paripuṇṇakosakoṭṭhāgāro → pahūta-jātarūpa-rajato pahūta-vittūpakaraṇo pahūtadhana-dhañño paripuṇṇa-kosa-koṭṭhāgāro (pts)
no ca kho balavā caturaṅginiyā senāya samannāgato assavāya ovādapaṭikarāya sahati maññe paccatthike yasasā …pe…
sahati → patapati (bj) | ovādapaṭikarāya sahati → ovādapaṭikārāya tapati (sya-all); ovādapatikarāya patapati (pts) | ovāda-patikarāya → Bmp paṭi-. (pts note) | patapati → Sc panapati; Bm sadavati; Bp sahavati. (pts note) | ovādapaṭikarāya sahati → ovāda-patikarāya patapati (pts)
no ca kho saddho dāyako dānapati anāvaṭadvāro samaṇabrāhmaṇakapaṇaddhikavaṇibbakayācakānaṁ opānabhūto puññāni karoti …pe…
pe → spelled out in full (pts)
no ca kho bahussuto tassa tassa sutajātassa …pe…
sutajātassa → suta-jātassa (pts)
no ca kho tassa tasseva kho pana bhāsitassa atthaṁ jānāti:
tasseva → tass eva (pts)
“ayaṁ imassa bhāsitassa attho, ayaṁ imassa bhāsitassa attho”ti …pe…
atthoti → attho ti (ms2005, pts)
no ca kho paṇḍito viyatto medhāvī paṭibalo atītānāgatapaccuppanne atthe cintetuṁ, atha ca pana bhavaṁ rājā evarūpaṁ mahāyaññaṁ yajatī’ti.
atītānāgatapaccuppanne → atītānāgata paccuppanne (pts) | mahāyaññaṁ → mahā-yaññaṁ (pts)
Das ist die Art von großem Opfer, die der König begeht.“
Evampi bhoto rañño vattā dhammato natthi.
evampi → evaṁpi kho (sya-all) | evampi → evam pi (pts) | natthi → n atthi (pts)
Die, die so gegen den König sprechen, haben keine Legitimation.
Bhavaṁ kho pana rājā paṇḍito viyatto medhāvī paṭibalo atītānāgatapaccuppanne atthe cintetuṁ.
atītānāgatapaccuppanne → atītānāgata-paccuppanne (pts)
Denn der König besitzt sehr wohl die acht Faktoren.
Imināpetaṁ bhavaṁ rājā jānātu, yajataṁ bhavaṁ, sajjataṁ bhavaṁ, modataṁ bhavaṁ, cittameva bhavaṁ antaraṁ pasādetu.
sajjataṁ → modatam (pts) | modataṁ bhavaṁ cittameva → cittam eva (pts) | imināpetaṁ → iminā p etaṁ (pts) | yajataṁ → yajatam (pts)
Der König soll das wissen als einen Grund, zu opfern, aufzugeben, sich zu freuen und im Herzen Zuversicht zu gewinnen.

Siyā kho pana bhoto rañño mahāyaññaṁ yajamānassa kocideva vattā:
mahāyaññaṁ → mahā-yaññaṁ (pts) | kocideva → kocid eva (pts)
Es könnte jemand, während der König das große Opfer begeht, sagen:
‘rājā kho mahāvijito mahāyaññaṁ yajati.
mahāvijito mahāyaññaṁ → mahā-vijito mahā-yaññaṁ (pts)
„Der Hohepriester besitzt nicht die vier Faktoren.
No ca khvassa purohito brāhmaṇo ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena;
khvassa → kho tassa (pts) | pitāmahayugā → pitāmahāyugā (pts) | saṁsuddhagahaṇiko → saṁsuddha-gahaṇiko (pts) | pitāmahayugā → pitāmahā-yugā (pts) | jātivādena → jāti-vādena (pts)
atha ca pana bhavaṁ rājā evarūpaṁ mahāyaññaṁ yajatī’ti.
mahāyaññaṁ → yaññaṁ (pts)
Evampi bhoto rañño vattā dhammato natthi.
evampi → evaṁpi kho (sya-all) | evampi → evam pi (pts) | natthi → n atthi (pts)
Bhoto kho pana rañño purohito brāhmaṇo ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena.
pana → (pts) | pitāmahayugā → pitāmahāyugā (pts) | saṁsuddhagahaṇiko → saṁsuddha-gahaṇiko (pts) | pitāmahayugā → pitāmahā-yugā (pts) | jātivādena → jāti-vādena (pts)
Imināpetaṁ bhavaṁ rājā jānātu, yajataṁ bhavaṁ, sajjataṁ bhavaṁ, modataṁ bhavaṁ, cittameva bhavaṁ antaraṁ pasādetu.
sajjataṁ bhavaṁ → (pts) | imināpetaṁ → iminā p etaṁ (pts) | cittameva → cittam eva (pts)
Siyā kho pana bhoto rañño mahāyaññaṁ yajamānassa kocideva vattā:
mahāyaññaṁ → mahā-yaññaṁ (pts) | kocideva → kocid eva (pts)
‘rājā kho mahāvijito mahāyaññaṁ yajati.
mahāvijito mahāyaññaṁ → mahā-vijito mahā-yaññaṁ (pts)
No ca khvassa purohito brāhmaṇo ajjhāyako mantadharo tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ padako veyyākaraṇo lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo …pe…
sanighaṇḍukeṭubhānaṁ → sanighaṇḍuketubhānaṁ (sya-all) | khvassa → khv assa (pts) | mantadharo → manta-dharo (pts) | sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ → sanighaṇḍu keṭubhānaṁ sākkhara-ppabhedānaṁ itihāsa-pañcamānaṁ (pts) | lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu → lokāyata-mahāpurisa-lakkhaṇesu (pts)
no ca khvassa purohito brāhmaṇo sīlavā vuddhasīlī vuddhasīlena samannāgato …pe…
vuddhasīlī vuddhasīlena → vuḍḍhasīlī vuḍḍhasīlena (sya-all) | vuddhasīlī → vuddha-sīlī (pts)
no ca khvassa purohito brāhmaṇo paṇḍito viyatto medhāvī paṭhamo vā dutiyo vā sujaṁ paggaṇhantānaṁ, atha ca pana bhavaṁ rājā evarūpaṁ mahāyaññaṁ yajatī’ti.
sujaṁ → pūjaṁ (sya-all) | mahāyaññaṁ → mahā-yaññaṁ (pts)
Das ist die Art von großem Opfer, die der König begeht.“
Evampi bhoto rañño vattā dhammato natthi.
evampi → evaṁpi (th) | evampi → evam pi (pts) | natthi → n atthi (pts)
Die, die so gegen den König sprechen, haben keine Legitimation.
Bhoto kho pana rañño purohito brāhmaṇo paṇḍito viyatto medhāvī paṭhamo vā dutiyo vā sujaṁ paggaṇhantānaṁ.
sujaṁ → pūjaṁ (sya-all) | sujaṁ paggaṇhantānaṁ → sujampaggaṇhantānaṁ (bjt)
Denn der Hohepriester besitzt sehr wohl die vier Faktoren.
Imināpetaṁ bhavaṁ rājā jānātu, yajataṁ bhavaṁ, sajjataṁ bhavaṁ, modataṁ bhavaṁ, cittameva bhavaṁ antaraṁ pasādetūti.
sajjataṁ → modatam (pts) | modataṁ bhavaṁ cittameva → cittam eva (pts) | imināpetaṁ → iminā petaṁ (bjt) | imināpetaṁ → iminā p etaṁ (pts) | yajataṁ → yajatam (pts)
Der König soll das wissen als einen Grund, zu opfern, aufzugeben, sich zu freuen und im Herzen Zuversicht zu gewinnen.‘

Imehi kho, brāhmaṇa, purohito brāhmaṇo rañño mahāvijitassa mahāyaññaṁ yajamānassa soḷasahi ākārehi cittaṁ sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
soḷasahi → soḷasehi (pts) | mahāyaññaṁ → mahā-yaññaṁ (pts)
Das ist die sechzehnfache Hinsicht, in der der brahmanische Hohepriester den Geist des Königs, während dieser das Opfer beging, anleitete, ermunterte, begeisterte und erhob.

Tasmiṁ kho, brāhmaṇa, yaññe neva gāvo haññiṁsu, na ajeḷakā haññiṁsu, na kukkuṭasūkarā haññiṁsu, na vividhā pāṇā saṅghātaṁ āpajjiṁsu, na rukkhā chijjiṁsu yūpatthāya, na dabbhā lūyiṁsu barihisatthāya.
barihisatthāya → parihiṁsatthāya (si, sya-all, mr); parahiṁsatthāya (mr) | kho → kho pana (sya-all) | chijjiṁsu → chindiṁsu (sya-all) | dabbhā lūyiṁsu barihisatthāya → dabbā lāyiṁsu parihiṁsatthāya (sya-all) | chijjiṁsu → rukkhe chindiṁsu (bj: katthaci) | barihisatthāya → parihiṁsatthāya (bj: katthaci) | barihisatthāya → parihiṁsatthāya (cck: syā. ka. sī. ka.); parahiṁsatthāya (cck: ka.) | chindiṁsu → chijjiṁsūti vā pāṭho (sya-all note) | saṅghātaṁ → saṁghātaṁ (my, bjt, pts) | neva → n eva (pts) | kukkuṭasūkarā → kukkuṭa-sūkarā (pts)
Und, Brahmane, bei diesem Opfer wurden keine Rinder geschlachtet, keine Ziegen oder Schafe, keine Hühner oder Schweine und keine anderen Geschöpfe. Es wurden keine Bäume für den Opferpfahl gefällt. Und es wurde kein Gras geschnitten, um es über den Opferplatz zu streuen.
Yepissa ahesuṁ dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā, tepi na daṇḍatajjitā na bhayatajjitā na assumukhā rudamānā parikammāni akaṁsu.
rudamānā → rodamānā (sya-all) | akaṁsu → Compare Puggala iv.24 and Saṁyutta iii. 1. 9. 5. (pts note) | yepissa → ye pi ssa (pts) | dāsāti → dāsā ti (pts) | pessāti → pessā ti (pts) | kammakarāti → kammakarā ti (pts) | tepi → te pi (pts) | daṇḍatajjitā → daṇḍa-tajjitā (pts) | bhayatajjitā → bhaya-tajjitā (pts) | assumukhā → assu-mukhā (pts)
Es gab keine Schuldknechte, Dienstboten oder Arbeiter, die ihre Arbeit unter Androhung von Strafe und Gefahr verrichteten, die mit tränenüberströmtem Gesicht weinten.
Atha kho ye icchiṁsu, te akaṁsu, ye na icchiṁsu, na te akaṁsu;
atha kho → athakho (th) | + → te (pts)
Die, die arbeiten wollten, arbeiteten, und die, die es nicht wollten, taten es nicht.
yaṁ icchiṁsu, taṁ akaṁsu, yaṁ na icchiṁsu, na taṁ akaṁsu.Sie taten die Arbeit, die sie tun wollten, und nicht die, die sie nicht tun wollten. Sappitelanavanītadadhimadhuphāṇitena ceva so yañño niṭṭhānamagamāsi.
sappitelanavanītadadhimadhuphāṇitena ceva → sappi-tela-navanītadadhi-madhu-phāṇitena eva (pts) | niṭṭhānamagamāsi → niṭṭhānam agamāsi (pts)
Das Opfer wurde nur mit Ghee, Öl, Butter, Sauermilch, Honig und Melasse vollbracht.

Atha kho, brāhmaṇa, khattiyā ānuyantā negamā ceva jānapadā ca, amaccā pārisajjā negamā ceva jānapadā ca, brāhmaṇamahāsālā negamā ceva jānapadā ca, gahapatinecayikā negamā ceva jānapadā ca pahūtaṁ sāpateyyaṁ ādāya rājānaṁ mahāvijitaṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu:
ānuyantā → anuyuttā (bj); anuyantā (sya-all) | atha kho → athakho (th) | ceva → eva (pts) | brāhmaṇamahāsālā → brāhmaṇa-mahāsālā (pts) | gahapatinecayikā → gahapati-necayikā (pts) | mahāvijitaṁ upasaṅkamitvā evamāhaṁsu → mahā-vijitaṁ upasaṁkamitvā evam āhaṁsu (pts)
Dann kamen die adligen Lehnsleute, die Minister und Räte, die reichen Brahmanen und die gutsituierten Hausbesitzer aus Stadt und Land zum König, brachten eine Fülle an Reichtümern und sagten:
‘idaṁ, deva, pahūtaṁ sāpateyyaṁ devaññeva uddissābhataṁ, taṁ devo paṭiggaṇhātū’ti.
uddissābhataṁ → uddissa ābhataṁ (bj) | paṭiggaṇhātūti → patigaṇhātūti (bj) | idaṁ → idaṁ te (sya-all) | devaññeva uddissābhataṁ → devaṁyeva uddissa ābhataṁ (sya-all) | devaññeva uddissābhataṁ → devaṁ yeva uddissa ābhataṁ (pts)
‚Majestät, diese Fülle an Reichtümern ist nur für dich allein; Seine Hoheit nehme sie bitte an!‘

‘Alaṁ, bho, mamāpidaṁ pahūtaṁ sāpateyyaṁ dhammikena balinā abhisaṅkhataṁ;
mamāpidaṁ → mamapi idaṁ (bj); mamāpi idaṁ (sya-all) | balinā → Scmt omit. (pts note) | abhisaṁkhittaṁ → Sd Bp abhisankhataṁ (see Mil. 46, 3). (pts note) | abhisaṅkhataṁ → abhisaṁkhataṁ (th) | alaṁ → alam (pts) | mamāpidaṁ → mama pi idaṁ (pts)
‚Für mich wird durch regelmäßige Steuern genug erhoben. Das hier sei für euch; und hier, nehmt sogar noch mehr!‘
tañca vo hotu, ito ca bhiyyo harathā’ti.
tañca → tañ ca (pts) | bhiyyo → bhīyo (pts)

Te raññā paṭikkhittā ekamantaṁ apakkamma evaṁ samacintesuṁ:
samacintesuṁ → sammantesuṁ (bj) | sammantesuṁ → Bmp samacintesuṁ (comp. 13). (pts note)
Als der König sie abgewiesen hatte, zogen sie sich zu einer Seite zurück, um einen Plan auszudenken:
‘na kho etaṁ amhākaṁ patirūpaṁ, yaṁ mayaṁ imāni sāpateyyāni punadeva sakāni gharāni paṭihareyyāma.
patirūpaṁ → paṭirūpaṁ (sya-all) | paṭihareyyāma → paṭiggaṇheyyāma (sya-all) | punadeva → punad eva (pts)
‚Es wäre nicht angebracht, wenn wir diese Fülle an Reichtümern wieder zurück nach Hause nehmen würden.
Rājā kho mahāvijito mahāyaññaṁ yajati, handassa mayaṁ anuyāgino homā’ti.
mahāvijito mahāyaññaṁ → mahā-vijito mahā-yaññaṁ (pts) | handassa → hand assa (pts)
Der König Mahāvijita begeht ein großes Opfer. Wir wollen eine Spende als zusätzliches Opfer darbringen.‘

Atha kho, brāhmaṇa, puratthimena yaññavāṭassa khattiyā ānuyantā negamā ceva jānapadā ca dānāni paṭṭhapesuṁ.
yaññavāṭassa → yaññāvāṭassa (bj, pts1ed, mr); yaññavātassa (sya-all) | ānuyantā → anuyuttā (bj); anuyantā (sya-all) | yaññavāṭassa → yaññāvāṭassa (cck: sī. pī. ka.) | atha kho → athakho (th) | ceva → eva (pts)
Da bauten die adligen Lehnsleute aus Stadt und Land östlich der Opferanlage ihre Spenden auf.
Dakkhiṇena yaññavāṭassa amaccā pārisajjā negamā ceva jānapadā ca dānāni paṭṭhapesuṁ.
yaññavāṭassa → yaññāvāṭassa (bj); yaññavātassa (sya-all) | ceva → eva (pts)
Die Minister und Räte aus Stadt und Land bauten südlich der Opferanlage ihre Spenden auf.
Pacchimena yaññavāṭassa brāhmaṇamahāsālā negamā ceva jānapadā ca dānāni paṭṭhapesuṁ.
yaññavāṭassa → yaññāvāṭassa (bj); yaññavātassa (sya-all) | yaññavāṭassa brāhmaṇamahāsālā → yaññāvāṭassa brāhmaṇa-mahāsālā (pts) | ceva → eva (pts) | paṭṭhapesuṁ → paṭṭhapesum (pts)
Die reichen Brahmanen aus Stadt und Land bauten westlich der Opferanlage ihre Spenden auf.
Uttarena yaññavāṭassa gahapatinecayikā negamā ceva jānapadā ca dānāni paṭṭhapesuṁ.
yaññavāṭassa → yaññāvāṭassa (bj); yaññavātassa (sya-all) | yaññavāṭassa gahapatinecayikā negamā ceva → yaññāvāṭassa gahapati-necayikānegamā eva (pts)
Die gutsituierten Hausbesitzer aus Stadt und Land bauten nördlich der Opferanlage ihre Spenden auf.

Tesupi kho, brāhmaṇa, yaññesu neva gāvo haññiṁsu, na ajeḷakā haññiṁsu, na kukkuṭasūkarā haññiṁsu, na vividhā pāṇā saṅghātaṁ āpajjiṁsu, na rukkhā chijjiṁsu yūpatthāya, na dabbhā lūyiṁsu barihisatthāya.
chijjiṁsu → chindiṁsu (sya-all) | dabbhā lūyiṁsu barihisatthāya yepi → dabbā lāyiṁsu parihiṁsatthāya ye (sya-all) | barihisatthāya → Bm para-hiṁsatthāya. (pts note) | saṅghātaṁ → saṁghātaṁ (my, bjt, pts) | tesupi kho brāhmaṇa → tesu pi brāhmaṇā (pts) | neva → n eva (pts) | kukkuṭasūkarā → kukkuṭa-sūkarā (pts)
Und, Brahmane, auch bei diesem Opfer wurden keine Rinder geschlachtet, keine Ziegen oder Schafe, keine Hühner oder Schweine und keine anderen Geschöpfe. Es wurden keine Bäume für den Opferpfahl gefällt. Und es wurde kein Gras geschnitten, um es über den Opferplatz zu streuen.
Yepi nesaṁ ahesuṁ dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā, tepi na daṇḍatajjitā na bhayatajjitā na assumukhā rudamānā parikammāni akaṁsu.
rudamānā → rodamānā (sya-all) | yepi → ye (th) | yepi nesaṁ → ye pi tesaṁ (pts) | dāsāti → dāsā ti (pts) | pessāti → pessā ti (pts) | kammakarāti → kammakarā ti (pts) | tepi → te pi (pts) | daṇḍatajjitā → daṇḍa-tajjitā (pts) | bhayatajjitā → bhaya-tajjitā (pts) | assumukhā → assu-mukhā (pts)
Es gab keine Schuldknechte, Dienstboten oder Arbeiter, die ihre Arbeit unter Androhung von Strafe und Gefahr verrichteten, die mit tränenüberströmtem Gesicht weinten.
Atha kho ye icchiṁsu, te akaṁsu, ye na icchiṁsu, na te akaṁsu;
atha kho → athakho (th)
Die, die arbeiten wollten, arbeiteten, und die, die es nicht wollten, taten es nicht.
yaṁ icchiṁsu, taṁ akaṁsu, yaṁ na icchiṁsu na taṁ akaṁsu.
+ → taṁ (th)
Sie taten die Arbeit, die sie tun wollten, und nicht die, die sie nicht tun wollten.
Sappitelanavanītadadhimadhuphāṇitena ceva te yaññā niṭṭhānamagamaṁsu.
te yaññā niṭṭhānamagamaṁsu → so yañño niṭṭhānamagamāhi (sya-all) | niṭṭhānamagamaṁsu → niṭṭhānam āgamaṁsu (pts) | sappitelanavanītadadhimadhuphāṇitena ceva → sappi-tela-navanītadadhi-madhu-phāṇitena eva (pts)
Das Opfer wurde nur mit Ghee, Öl, Butter, Sauermilch, Honig und Melasse vollbracht.

Iti cattāro ca anumatipakkhā, rājā mahāvijito aṭṭhahaṅgehi samannāgato, purohito brāhmaṇo catūhaṅgehi samannāgato;
aṭṭhahaṅgehi → aṭṭhahi aṅgehi (sya-all); aṭṭhaṅgehi (pts) | catūhaṅgehi → catuh aṅgehi (pts) | anumatipakkhā → anumati-pakkhā (pts) | mahāvijito aṭṭhahaṅgehi → mahā-vijito aṭṭhaṅgehi (pts)
Und so waren es vier zustimmende Gruppen, acht Faktoren, die der König Mahāvijita besaß, und vier Faktoren, die der brahmanische Hohepriester besaß,
tisso ca vidhā.
ca → (sya-all)
sowie drei Modi.
Ayaṁ vuccati, brāhmaṇa, tividhā yaññasampadā soḷasaparikkhārā”ti.
yaññasampadā → yaññasampadāya (sya-all) | tividhā → So all MSS. but Sm has the ā struck out. See 4. (pts note) | yaññasampadā soḷasaparikkhārāti → yañña-sampadā soḷasa-parikkhārā ti (pts)
Brahmane, das nennt man das Opfer, das mit drei Modi und sechzehnfachem Zubehör vollzogen wird.“

Evaṁ vutte, te brāhmaṇā unnādino uccāsaddamahāsaddā ahesuṁ:
uccāsaddamahāsaddā → uccāsaddā mahāsaddā (sya-all, pts) | uccāsaddamahāsaddā → uccā-saddā mahā-saddā (pts)
Als er geendet hatte, machten diese Brahmanen einen Tumult:
“aho yañño, aho yaññasampadā”ti.
yaññasampadāti → yañña-sampadā ti (pts)
„Ein Hoch auf solch ein Opfer! Ein Hoch auf das Vollziehen eines solchen Opfers!“

Kūṭadanto pana brāhmaṇo tūṇhībhūtova nisinno hoti.
tūṇhībhūtova → tuṇhībhūtova (bj, sya-all, pts) | tūṇhībhūtova → tuṇhībhūto va (th) | tūṇhībhūtova → tuṇhī-bhūto va (pts)
Aber der Brahmane Kūṭadanta saß schweigend da.
Atha kho te brāhmaṇā kūṭadantaṁ brāhmaṇaṁ etadavocuṁ:
atha kho → athakho (th) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
Da sagten diese Brahmanen zu ihm:
“kasmā pana bhavaṁ kūṭadanto samaṇassa gotamassa subhāsitaṁ subhāsitato nābbhanumodatī”ti?
nābbhanumodatīti → nābbhanumodatī ti (bjt)
„Wie kannst du den erlesenen Worten des Asketen Gotama nicht zustimmen?“

“Nāhaṁ, bho, samaṇassa gotamassa subhāsitaṁ subhāsitato nābbhanumodāmi.
nābbhanumodāmi → na abbhanumodāmi (sya-all)
„Es ist nicht, dass ich seinen Worten nicht zustimme.
Muddhāpi tassa vipateyya, yo samaṇassa gotamassa subhāsitaṁ subhāsitato nābbhanumodeyya.
vipateyya → nippateyya (sya-all) | nābbhanumodeyya api ca → na abbhānumodeyya apica (sya-all) | nippateyya → vipateyya (sya-all: sī.) | vipateyya → So Scmt Bmp; Sd vippateyya; Old. vipphāl-; Fausb. vipāt- (C. v. 11. 1; Dhp 72). See iii. 21. (pts note) | muddhāpi → muddhā pi (pts)
Jedem, der solchen erlesenen Worten nicht zustimmen würde, müsste der Kopf zerspringen!

Api ca me, bho, evaṁ hoti—
+ → na (bjt) | api ca → apica (th)
Aber, werte Herren, mir fällt auf,
samaṇo gotamo na evamāha:
na → (sya-all) | evamāha → evam āha (pts)
dass der Asket Gotama nicht gesagt hat:
‘evaṁ me sutan’ti vā ‘evaṁ arahati bhavitun’ti vā;
evaṁ → evam (pts) | sutanti → sutan ti (pts) | bhavitunti → bhavitun ti (pts)
‚So habe ich es gehört‘ oder: ‚So muss es gewesen sein‘.
api ca samaṇo gotamo:
api ca → apica (th)
Vielmehr sagt er einfach:
‘evaṁ tadā āsi, itthaṁ tadā āsi’ tveva bhāsati.
bhāsati → abhāsi (pts) | abhāsi → Sm bhāsi; Bm bhāsati. (pts note) | āsi tveva → āsitveva (bjt, th) | evaṁ → evan (pts)
‚So war es damals; das ist, wie es damals war.‘

Tassa mayhaṁ bho evaṁ hoti:Ich denke mir, ‘addhā samaṇo gotamo tena samayena rājā vā ahosi mahāvijito yaññassāmi purohito vā brāhmaṇo tassa yaññassa yājetā’ti.
vā ahosi → hoti (sya-all) | yaññassāmi → yaññasāmī (sya-all) | vā brāhmaṇo → (sya-all) | yaññassāmi → yaññasāmi (bjt) | mahāvijito yaññassāmi → mahā-vijito yañña-sāmi (pts) | yājetāti → yājetā ti (pts)
dass der Asket Gotama damals der König Mahāvijita gewesen sein muss, der Eigentümer des Opfers, oder der brahmanische Hohepriester, der das Opfer für ihn ermöglichte.

Abhijānāti pana bhavaṁ gotamo evarūpaṁ yaññaṁ yajitvā vā yājetvā vā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjitā”ti?
upapajjitāti abhijānāmahaṁ → uppajjitāti abhijānāmāhaṁ (sya-all) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | upapajjitāti → upapajjitā ti (bjt, pts) | + → uppajjitāti abhijānāmāhaṁ brāhmaṇa evarūpaṁ yaññaṁ yajitvā ca yājetvā ca kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ (th) | paraṁ → param (pts)
Erinnert sich der werte Gotama, dass er ein solches Opfer beging oder es ermöglichte und dann, als sein Körper auseinanderbrach, nach dem Tod, an einem guten Ort wiedergeboren wurde, in einer himmlischen Welt?“

“Abhijānāmahaṁ, brāhmaṇa, evarūpaṁ yaññaṁ yajitvā vā yājetvā vā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjitā, ahaṁ tena samayena purohito brāhmaṇo ahosiṁ tassa yaññassa yājetā”ti.
vā → ca (sya-all) | upapajjitā → upapajjitāti (sya-all) | samayena → samayena brāhmaṇa (sya-all) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt) | abhijānāmahaṁ → abhijānām ahaṁ (pts) | kāyassa bhedā paraṁ → kāyassa-bhedā param (pts) | ahaṁ → ahan (pts) | yājetāti → yājetā ti (pts)
„Daran erinnere ich mich, Brahmane. Denn ich war damals selbst der brahmanische Hohepriester, der das Opfer ermöglichte.“

5. Niccadānaanukulayañña5. Eine regelmäßige Spende als gefälliges Opfer

“Atthi pana, bho gotama, añño yañño imāya tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro cā”ti?
appaṭṭhataro → appatthataro (sya-all, km) | tividhāya yaññasampadāya → tividhayaññasampadāya (mr) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | yaññasampadāya → tividhayaññasampadāya (cck: ka.) | appaṭṭhataro → appatthataro (cck: syā. kaṁ.) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (cck: sī. pī. ka.) | appa-samārabbhataro → Scmt samārabbha, and so Sd from 24 onwards, Bpm and Sd at first mbh. In D. i. 1.10 all MSS. mbh; in i. 1. 11 Sm bbh. (pts note) | cāti → cā ti (bjt) | tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya → ti-vidhāya yañña-sampadāya soḷasa-parikkhārāya (pts)
„Aber werter Gotama, gibt es außer diesem Opfer, das mit drei Modi und sechzehnfachem Zubehör vollzogen wird, noch irgendein anderes Opfer, das weniger Verbindlichkeiten und Aufwand erfordert und reichere Frucht und größeren Vorteil bringt?“

“Atthi kho, brāhmaṇa, añño yañño imāya tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro cā”ti.
kho → (sya-all) | appaṭṭhataro → appatthataro (sya-all) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya → ti-vidhāya yañña-sampadāya soḷasa-parikkhārāya (pts)
„Das gibt es, Brahmane.“

“Katamo pana so, bho gotama, yañño imāya tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro cā”ti?
appaṭṭhataro → appatthataro (sya-all) | appasamārambhataro → paṇītataro ca appasamārabbhataro (pts) | cāti → cā ti (bjt) | + → so (th) | tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya → ti-vidhāya yañña-sampadāya soḷasa-parikkhārāya (pts) | appasamārambhataro → paṇītataro ca appa-samārabbhataro (pts)
„Aber was ist es?“

“Yāni kho pana tāni, brāhmaṇa, niccadānāni anukulayaññāni sīlavante pabbajite uddissa diyyanti;
anukulayaññāni → anukūlayaññāni (bj, sya-all, pts) | diyyanti → dīyanti (bj, sya-all, pts) | pana → (sya-all, pts) | niccadānāni anukulayaññāni → nicca-dānāni anukūla-yaññāni (pts)
„Die regelmäßigen Spenden als gefälliges Opfer, die insbesondere tugendhaften Hauslosen gegeben werden:
ayaṁ kho, brāhmaṇa, yañño imāya tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro cā”ti.
kho → kho pana (sya-all) | appaṭṭhataro → appatthataro (sya-all) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | appaṭṭhataro → appaṭṭhataro (bj: samara); appaṭṭataro (bj: bujamu) | tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya → ti-vidhāya yañña-sampadāya soḷasa-parikkhārāya (pts) | appasamārambhataro → appa-samārabbhataro (pts)
Dieses Opfer, Brahmane, erfordert weniger Verbindlichkeiten und Aufwand und bringt reichere Frucht und größeren Vorteil.“

“Ko nu kho, bho gotama, hetu ko paccayo, yena taṁ niccadānaṁ anukulayaññaṁ imāya tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya appaṭṭhatarañca appasamārambhatarañca mahapphalatarañca mahānisaṁsatarañcā”ti?
anukulayaññaṁ → anukūlayaññaṁ (bj, sya-all, pts) | appaṭṭhatarañca → appatthatarañca (sya-all) | yenataṁ → yenetanti vā pāṭho (sya-all note) | mahānisaṁsatarañcāti → mahānisaṁsatarañcā ti (bjt) | niccadānaṁ anukulayaññaṁ → nicca-dānaṁ anukūla-yaññaṁ (pts) | tividhāya → ti-vidhāya (pts) | soḷasaparikkhārāya appaṭṭhatarañca appasamārambhatarañca mahapphalatarañca mahānisaṁsatarañcāti → soḷasa-parikkhārāya appaṭṭhatarañ ca appasamārabbhatarañ ca mahapphalatarañ ca mahānisaṁsatarañ cāti (pts)
„Was ist der Grund, werter Gotama, was ist die Ursache, dass diese regelmäßigen Spenden als gefälliges Opfer im Vergleich zu dem Opfer, das mit drei Modi und sechzehnfachem Zubehör vollzogen wird, weniger Verbindlichkeiten und Aufwand erfordern, aber reichere Frucht und größeren Vorteil bringen?“

“Na kho, brāhmaṇa, evarūpaṁ yaññaṁ upasaṅkamanti arahanto vā arahattamaggaṁ vā samāpannā.
arahattamaggaṁ → arahantamaggaṁ (pts) | upasaṅkamanti → upasaṁkamanti (pts) | arahattamaggaṁ → arahanta-maggaṁ (pts)
„Weil weder Vollendete noch jene, die auf dem Pfad zur Vollendung sind, solch einem Opfer beiwohnen würden.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Dissanti hettha, brāhmaṇa, daṇḍappahārāpi galaggahāpi, tasmā evarūpaṁ yaññaṁ na upasaṅkamanti arahanto vā arahattamaggaṁ vā samāpannā.
arahattamaggaṁ → arahantamaggaṁ (pts) | hettha → h ettha (pts) | daṇḍappahārāpi galaggahāpi → daṇḍappahārā pi galaggahā pi (pts) | upasaṅkamanti → upasaṁkamanti (pts) | arahattamaggaṁ → arahanta-maggaṁ (pts)
Weil dabei Schlagen und Erdrosseln zu sehen sind.

Yāni kho pana tāni, brāhmaṇa, niccadānāni anukulayaññāni sīlavante pabbajite uddissa diyyanti;
anukulayaññāni → anukūlayaññāni (bj, sya-all, pts) | diyyanti → dīyanti (bj, sya-all, pts) | brāhmaṇa → (pts) | brāhmaṇa niccadānāni anukulayaññāni → nicca-dānāni anukūla-yaññāni (pts)
Aber den regelmäßigen Spenden als gefälligem Opfer, die insbesondere tugendhaften Hauslosen gegeben werden,
evarūpaṁ kho, brāhmaṇa, yaññaṁ upasaṅkamanti arahanto vā arahattamaggaṁ vā samāpannā.
kho → kho pana (sya-all) | arahattamaggaṁ → arahantamaggaṁ (pts) | arahattamaggaṁ → arahanta-maggaṁ (pts)
einem solchen Opfer wohnen Vollendete und jene, die auf dem Pfad zur Vollendung sind, bei.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Na hettha, brāhmaṇa, dissanti daṇḍappahārāpi galaggahāpi, tasmā evarūpaṁ yaññaṁ upasaṅkamanti arahanto vā arahattamaggaṁ vā samāpannā.
galaggahāpi → galaggāhāpi (bj) | arahattamaggaṁ → arahantamaggaṁ (pts) | hettha → h ettha (pts) | daṇḍappahārāpi galaggahāpi → daṇḍappahārā pi galaggahā pi (pts) | arahattamaggaṁ → arahanta-maggaṁ (pts)
Weil dabei kein Schlagen und kein Erdrosseln zu sehen sind.

Ayaṁ kho, brāhmaṇa, hetu ayaṁ paccayo, yena taṁ niccadānaṁ anukulayaññaṁ imāya tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya appaṭṭhatarañca appasamārambhatarañca mahapphalatarañca mahānisaṁsatarañcā”ti.
anukulayaññaṁ → anukūlayaññaṁ (bj, sya-all, pts) | appaṭṭhatarañca → appatthatarañca (sya-all) | yena taṁ → yen etaṁ (pts) | yena taṁ → yenataṁ (th)
Das ist der Grund, Brahmane, das ist die Ursache, dass diese regelmäßigen Spenden als gefälliges Opfer im Vergleich zu dem Opfer, das mit drei Modi und sechzehnfachem Zubehör vollzogen wird, weniger Verbindlichkeiten und Aufwand erfordern, aber reichere Frucht und größeren Vorteil bringen.“

“Atthi pana, bho gotama, añño yañño imāya ca tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya iminā ca niccadānena anukulayaññena appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro cā”ti?
anukulayaññena → anukūlayaññena (bj, pts) | anukulayaññena appaṭṭhataro → anukūlayaññena appatthataro (sya-all) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | cāti → cā ti (bjt) | yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya → yañña-sampadāya soḷasa-parikkhārāya (pts) | niccadānena anukulayaññena → nicca-dānena anukūla-yaññena (pts) | appasamārambhataro → appa-samārabbhataro (pts)
„Aber werter Gotama, gibt es außer diesem Opfer, das mit drei Modi und sechzehnfachem Zubehör vollzogen wird, und den regelmäßigen Spenden als gefälligem Opfer noch irgendein anderes Opfer, das weniger Verbindlichkeiten und Aufwand erfordert und reichere Frucht und größeren Vorteil bringt?“

“Atthi kho, brāhmaṇa, añño yañño imāya ca tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya iminā ca niccadānena anukulayaññena appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro cā”ti.
anukulayaññena → anukūlayaññena (bj, pts) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya → ti-vidhāya yañña-sampadāya soḷasa-parikkhārāya (pts) | anukulayaññena → anukūla-yaññena (pts) | appasamārambhataro → appa-samārabbhataro (pts)
„Das gibt es, Brahmane.“

“Katamo pana so, bho gotama, yañño imāya ca tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya iminā ca niccadānena anukulayaññena appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro cā”ti?
anukulayaññena → anukūlayaññena (bj, pts) | gotama → gotama añño (sya-all) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | ca → All MSS. omit. (pts note) | cāti → cā ti (bjt) | tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya → ti-vidhāya yañña-sampadāya soḷasa-parikkhārāya (pts) | anukulayaññena → anukūla-yaññena (pts) | appasamārambhataro → appa-samārabbhataro (pts)
„Aber was ist es?“

“Yo kho, brāhmaṇa, cātuddisaṁ saṅghaṁ uddissa vihāraṁ karoti, ayaṁ kho, brāhmaṇa, yañño imāya ca tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya iminā ca niccadānena anukulayaññena appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro cā”ti.
anukulayaññena → anukūlayaññena (bj, pts) | ayaṁ → ayañca (sya-all) | anukulayaññena appaṭṭhataro → anukūlayaññena appatthataro (sya-all) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | saṅghaṁ → saṁghaṁ (ms2005, pts) | yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya → yañña-sampadāya soḷasa-parikkhārāya (pts) | niccadānena anukulayaññena → nicca-dānena anukūla-yaññena (pts)
„Wenn jemand eine Unterkunft eigens für den Saṅgha der vier Himmelsrichtungen gibt.“

“Atthi pana, bho gotama, añño yañño imāya ca tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya iminā ca niccadānena anukulayaññena iminā ca vihāradānena appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro cā”ti?
anukulayaññena → anukūlayaññena (bj, pts) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | ca → (pts) | cāti → cā ti (bjt) | yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya → yañña-sampadāya soḷasa-parikkhārāya (pts) | niccadānena anukulayaññena → nicca-dānena anukūla-yaññena (pts) | vihāradānena → vihāra-dānena (pts) | appasamārambhataro → appa-samārabbhataro (pts)
„Aber gibt es noch irgendein anderes Opfer, das weniger Verbindlichkeiten und Aufwand erfordert und reichere Frucht und größeren Vorteil bringt?“

“Atthi kho, brāhmaṇa, añño yañño imāya ca tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya iminā ca niccadānena anukulayaññena iminā ca vihāradānena appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro cā”ti.
anukulayaññena → anukūlayaññena (bj, pts) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya → ti-vidhāya yañña-sampadāya soḷasa-parikkhārāya (pts) | anukulayaññena → anukūla-yaññena (pts) | vihāradānena → vihāra-dānena (pts) | appasamārambhataro → appa-samārabbhataro (pts)

“Katamo pana so, bho gotama, yañño imāya ca tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya iminā ca niccadānena anukulayaññena iminā ca vihāradānena appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro cā”ti?
gotama → gotama añño (bj, sya-all, pts) | anukulayaññena → anukūlayaññena (bj, pts) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | cāti → cā ti (bjt) | yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya → yañña-sampadāya soḷasa-parikkhārāya (pts) | niccadānena anukulayaññena → nicca-dānena anukūla-yaññena (pts) | vihāradānena → vihāra-dānena (pts) | appasamārambhataro → appa-samārabbhataro (pts)

“Yo kho, brāhmaṇa, pasannacitto buddhaṁ saraṇaṁ gacchati, dhammaṁ saraṇaṁ gacchati, saṅghaṁ saraṇaṁ gacchati;
saṅghaṁ → saṁghaṁ (ms2005, pts) | pasannacitto → pasanna-citto (pts)
„Wenn jemand mit zuversichtlichem Herzen Zuflucht zum Buddha, zur Lehre und zum Saṅgha nimmt.“
ayaṁ kho, brāhmaṇa, yañño imāya ca tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya iminā ca niccadānena anukulayaññena iminā ca vihāradānena appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro cā”ti.
anukulayaññena → anukūlayaññena (bj, sya-all, pts) | appaṭṭhataro → appatthataro (sya-all) | kho → (pts) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya → ti-vidhāya yañña-sampadāya soḷasa-parikkhārāya (pts) | anukulayaññena → anukūla-yaññena (pts) | vihāradānena → vihāra-dānena (pts) | appasamārambhataro → appa-samārabbhataro (pts)

“Atthi pana, bho gotama, añño yañño imāya ca tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya iminā ca niccadānena anukulayaññena iminā ca vihāradānena imehi ca saraṇagamanehi appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro cā”ti?
anukulayaññena → anukūlayaññena (bj, pts) | saraṇagamanehi → saraṇāgamanehi (pts) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | cāti → cā ti (bjt) | anukulayaññena iminā → anukūlayaññena appatthataro (th) | yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya → yañña-sampadāya soḷasa-parikkhārāya (pts) | niccadānena anukulayaññena → nicca-dānena anukūla-yaññena (pts) | vihāradānena → vihāra-dānena (pts) | appasamārambhataro → appa-samārabbhataro (pts)
„Aber gibt es noch irgendein anderes Opfer, das weniger Verbindlichkeiten und Aufwand erfordert und reichere Frucht und größeren Vorteil bringt?“

“Atthi kho, brāhmaṇa, añño yañño imāya ca tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya iminā ca niccadānena anukulayaññena iminā ca vihāradānena imehi ca saraṇagamanehi appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro cā”ti.
anukulayaññena → anukūlayaññena (bj, pts) | saraṇagamanehi → saraṇāgamanehi (pts) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya → ti-vidhāya yañña-sampadāya soḷasa-parikkhārāya (pts) | anukulayaññena → anukūla-yaññena (pts) | vihāradānena → vihāra-dānena (pts) | appasamārambhataro → appa-samārabbhataro (pts)

“Katamo pana so, bho gotama, yañño imāya ca tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya iminā ca niccadānena anukulayaññena iminā ca vihāradānena imehi ca saraṇagamanehi appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro cā”ti?
gotama → gotama añño (bj, sya-all, pts) | anukulayaññena → anukūlayaññena (bj, pts) | saraṇagamanehi → saraṇāgamanehi (pts) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | cāti → cā ti (bjt) | yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya → yañña-sampadāya soḷasa-parikkhārāya (pts) | niccadānena anukulayaññena → nicca-dānena anukūla-yaññena (pts) | vihāradānena → vihāra dānena (pts) | appasamārambhataro → appa-samārabbhataro (pts)

“Yo kho, brāhmaṇa, pasannacitto sikkhāpadāni samādiyati—
pasannacitto sikkhāpadāni → pasanna-citto sikkhā-padāni (pts)
„Wenn jemand mit zuversichtlichem Herzen die Schulungsregeln unternimmt,
pāṇātipātā veramaṇiṁ, adinnādānā veramaṇiṁ, kāmesumicchācārā veramaṇiṁ, musāvādā veramaṇiṁ, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇiṁ.
veramaṇiṁ → veramaṇī (sya-all, pts) | veramaṇiṁ kāmesumicchācārā veramaṇiṁ → veramaṇī kāmesu micchācārā veramaṇī (sya-all, pts)
das Töten lebender Geschöpfe, das Stehlen, das Begehen sexueller Verfehlungen, das Lügen und das Trinken von Rauschmitteln wie Bier, Wein und Branntwein zu unterlassen.“
Ayaṁ kho, brāhmaṇa, yañño imāya ca tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya iminā ca niccadānena anukulayaññena iminā ca vihāradānena imehi ca saraṇagamanehi appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro cā”ti.
anukulayaññena → anukūlayaññena (bj, pts) | saraṇagamanehi → saraṇāgamanehi (pts) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | anukulayaññena iminā → anukūlayaññena appatthataro (th) | tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya → ti-vidhāya yañña-sampadāya soḷasa-parikkhārāya (pts) | niccadānena anukulayaññena → nicca-dānena anukūla-yaññena (pts)

“Atthi pana, bho gotama, añño yañño imāya ca tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya iminā ca niccadānena anukulayaññena iminā ca vihāradānena imehi ca saraṇagamanehi imehi ca sikkhāpadehi appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro cā”ti?
anukulayaññena → anukūlayaññena (bj, pts) | saraṇagamanehi → saraṇāgamanehi (pts) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | cāti → cā ti (bjt) | tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya → ti-vidhāya yañña-sampadāya soḷasa-parikkhārāya (pts) | niccadānena anukulayaññena → nicca-dānena anukūla-yaññena (pts) | vihāradānena → vihāra-dānena (pts) | sikkhāpadehi → sikkhā-padehi (pts) | appasamārambhataro → appa-samārabbhataro (pts)
„Aber gibt es noch irgendein anderes Opfer, das weniger Verbindlichkeiten und Aufwand erfordert und reichere Frucht und größeren Vorteil bringt?“

“Atthi kho, brāhmaṇa, añño yañño imāya ca tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya iminā ca niccadānena anukulayaññena iminā ca vihāradānena imehi ca saraṇagamanehi imehi ca sikkhāpadehi appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro cā”ti.
anukulayaññena → anukūlayaññena (bj, sya-all, pts) | appaṭṭhataro → appatthataro (sya-all) | saraṇagamanehi → saraṇāgamanehi (pts) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | cāti → cā ti (bjt) | tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya → ti-vidhāya yañña-sampadāya soḷasa-parikkhārāya (pts) | anukulayaññena → anukūla-yaññena (pts) | vihāradānena → vihāra-dānena (pts) | sikkhāpadehi → sikkhā-padehi (pts) | appasamārambhataro → appa-samārabbhataro (pts)
„Das gibt es, Brahmane.

“Katamo pana so, bho gotama, yañño imāya ca tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya iminā ca niccadānena anukulayaññena iminā ca vihāradānena imehi ca saraṇagamanehi imehi ca sikkhāpadehi appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro cā”ti?
anukulayaññena → anukūlayaññena (bj, pts) | gotama → gotama añño (sya-all) | pana → (pts) | saraṇagamanehi → saraṇāgamanehi (pts) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | cāti → cā ti (bjt) | soḷasaparikkhārāya iminā → appatthataro (th) | tividhāya yaññasampadāya soḷasaparikkhārāya → ti-vidhāya yañña-sampadāya soḷasa-parikkhārāya (pts) | anukulayaññena → anukūla-yaññena (pts) | vihāradānena → vihāra-dānena (pts) | sikkhāpadehi → sikkhā-padehi (pts) | appasamārambhataro → appa-samārabbhataro (pts)

“Idha, brāhmaṇa, tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho …pe…
muddhāvasitto → muddhābhisitto (bj: bausasa) | + → yathā anucchedesu evaṁ vitthāretabbaṁ (my) | pe → spelled out in full (bjt) | + → yathā sāmañña-phale evaṁ vitthāretabbaṁ (pts)
Da erscheint ein Klargewordener in der Welt, vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha …
Evaṁ kho, brāhmaṇa, bhikkhu sīlasampanno hoti …pe…
pe → spelled out in full (bjt) | sīlasampanno → sīla-sampanno (pts)
So hat ein Mönch die Tugend vervollkommnet. …
paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (pts)
Er tritt in die erste Vertiefung ein und verweilt darin …
Ayaṁ kho, brāhmaṇa, yañño purimehi yaññehi appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro ca …pe…
appaṭṭhataro → appatthataro (sya-all) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | pe → spelled out in full (bjt) | appasamārambhataro → appa-samārabbhataro (pts)
Dieses Opfer, Brahmane, erfordert weniger Verbindlichkeiten und Aufwand und bringt reichere Frucht und größeren Vorteil. …

Dutiyaṁ jhānaṁ …
pe → spelled out in full (bjt) | dutiyaṁ jhānaṁ → dutivajjhānaṁ (pts)
Da tritt ein Mönch in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin …
tatiyaṁ jhānaṁ …
saṁvaddhāni → saṁvuddhāni (bj: kesuci potthakesu) | abhisannāni → abhisandāni parisandāni (bj: machasaṁ, PTS) | pe → spelled out in full (bjt) | tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (pts)
in die dritte Vertiefung …
catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
catutthaṁ jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (pts)
in die vierte Vertiefung.
Ayampi kho, brāhmaṇa, yañño purimehi yaññehi appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro cāti. …pe…
appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | cāti → ca (pts) | ayampi → ayaṁpi (th) | appaṭṭhataro → appatthataro (th) | ayampi → ayam pi (pts)
Dieses Opfer, Brahmane, erfordert weniger Verbindlichkeiten und Aufwand und bringt reichere Frucht und größeren Vorteil. …

Ñāṇadassanāya cittaṁ abhinīharati abhininnāmeti …
ñāṇadassanāya → ñāṇa-dassanāya (pts) | abhininnāmeti → abhi ninnāmeti (pts)
Er streckt seinen Geist aus und richtet ihn auf das Erkennen und Sehen …
ayampi kho, brāhmaṇa, yañño purimehi yaññehi appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro ca …pe…
appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts) | āneñjappatte → ānejjappatte (bj: katthaci) | paṇḍusuttaṁ → paṇḍurasuttaṁ (bj: katthaci) | īsikaṁ → isikaṁ (bj: PTS) | siṁghāṭake → majjhe siṁṅghāṭakaṁ (bj note) | siṁghāṭake → majjhe siṁṅghāṭakaṁ (bj note) | siṁghāṭake → majjhe siṁṅghāṭakaṁ (bj note) | pe → spelled out in full (bjt) | ayampi → ayam pi (pts) | appasamārambhataro → appa-samārabbhataro (pts)
Dieses Opfer, Brahmane, erfordert weniger Verbindlichkeiten und Aufwand und bringt reichere Frucht und größeren Vorteil. …

nāparaṁ itthattāyāti pajānāti.Er versteht: ‚… es gibt nichts weiter für diesen Ort.‘ Ayampi kho, brāhmaṇa, yañño purimehi yaññehi appaṭṭhataro ca appasamārambhataro ca mahapphalataro ca mahānisaṁsataro ca.
ayampi → ayaṁ (sya-all, pts) | appaṭṭhataro → appatthataro (sya-all) | appasamārambhataro → appasamārabbhataro (pts)
Dieses Opfer, Brahmane, erfordert weniger Verbindlichkeiten und Aufwand und bringt reichere Frucht und größeren Vorteil.
Imāya ca, brāhmaṇa, yaññasampadāya aññā yaññasampadā uttaritarā vā paṇītatarā vā natthī”ti.
uttaritarā → uttarītarā (pts) | yaññasampadāya → yañña-sampadāya (pts) | natthīti → n atthīti (pts)
Und, Brahmane, es gibt kein anderes Vollziehen eines Opfers, das besser oder erlesener wäre als dieses.“

6. Kūṭadantaupāsakattapaṭivedanā6. Kūṭadanta erklärt sich zu einem Laienanhänger

Evaṁ vutte, kūṭadanto brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Als der Buddha geendet hatte, sagte Kūṭadanta zu ihm:
“abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama.„Vortrefflich, werter Gotama! Vortrefflich! Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito.
dakkhantīti evamevaṁ → dakkhintīti evam eva (pts) | eva → Smt evam evaṁ (see p. 85 and 109). (pts note) | evamevaṁ → evameva (bjt, th) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | andhakāre → andha-kāre (pts) | telapajjotaṁ → tela-pajjotaṁ (pts) | anekapariyāyena → aneka-pariyāyena (pts)
Als würde er das Umgestürzte aufrichten oder das Verborgene enthüllen oder den Verirrten den Weg weisen oder im Dunkeln ein Licht anzünden, sodass Menschen mit klaren Augen sehen könnten, was da ist, so hat der werte Gotama die Lehre auf vielerlei Weise klargemacht.
Esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (pts) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṅghaṁ ca (bjt) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | dhammañca bhikkhusaṅghañca → dhammañ ca bhikkhusaṁghañ ca (pts)
Ich nehme Zuflucht zum werten Gotama, zur Lehre und zum Saṅgha der Mönche und Nonnen.
Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gataṁ.
gataṁ → Smt saraṇāgataṁ. (pts note) | saraṇaṁ gataṁ → saraṇaṅgataṁ (th) | upāsakaṁ → upāsakam (pts)
Von diesem Tag an soll der werte Gotama mich als Laienanhänger in Erinnerung behalten, der für sein ganzes Leben Zuflucht genommen hat.

Esāhaṁ, bho gotama, satta ca usabhasatāni satta ca vacchatarasatāni satta ca vacchatarīsatāni satta ca ajasatāni satta ca urabbhasatāni muñcāmi, jīvitaṁ demi, haritāni ceva tiṇāni khādantu, sītāni ca pānīyāni pivantu, sīto ca nesaṁ vāto upavāyatū”ti.
vacchatarīsatāni → vacchatarisatāni (sya-all) | ca → (sya-all) | muñcāmi → muñcāpemi (pts) | upavāyatūti → upavāyatan ti (pts) | muñcāmi → muñcāpemi (sya-all: sī.) | upavāyatan → Sd Bm upavāyatūti; Bp omits the section. (pts note) | usabhasatāni → usabha-satāni (pts) | vacchatarasatāni → vacchatara-satāni (pts) | vacchatarīsatāni → vacchatarī-satāni (pts) | ajasatāni → aja-satāni (pts) | urabbhasatāni muñcāmi → urabbha-satāni muñcāpemi (pts) | ceva → eva (pts) | pānīyāni → pāniyāni (pts)
Und, werter Gotama, ich lasse nun diese siebenhundert Stiere, siebenhundert Ochsen, siebenhundert Färsen, siebenhundert Ziegen und siebenhundert Widder frei. Ich schenke ihnen das Leben! Sie sollen Gras fressen und kühles Wasser trinken und den kühlen Wind genießen!“

7. Sotāpattiphalasacchikiriyā7. Die Verwirklichung der Frucht des Stromeintritts

Atha kho bhagavā kūṭadantassa brāhmaṇassa anupubbiṁ kathaṁ kathesi, seyyathidaṁ—
anupubbiṁ kathaṁ → anupubbīkathaṁ (bj, sya-all); anupubbikathaṁ (pts) | atha kho → athakho (th) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts)
Dann unterwies der Buddha Kūṭadanta Schritt für Schritt
dānakathaṁ sīlakathaṁ saggakathaṁ; kāmānaṁ ādīnavaṁ okāraṁ saṅkilesaṁ nekkhamme ānisaṁsaṁ pakāsesi.
nekkhamme → nekkhamme ca (bj); nikkhame (sya-all) | nikkhame → nekkhammetipi pāṭhena bhavitabbaṁ (sya-all note) | saṅkilesaṁ → saṁkilesaṁ (my, bjt, ms2005, pts) | dānakathaṁ → dāna-kathaṁ (pts) | saggakathaṁ → sagga-kathaṁ (pts)
mit einem Vortrag über Geben, Tugend und den Himmel. Er erklärte die Nachteile, den Schmutz und die Unlauterkeit der Sinnenfreuden und die Vorteile der Entsagung.
Yadā bhagavā aññāsi kūṭadantaṁ brāhmaṇaṁ kallacittaṁ muducittaṁ vinīvaraṇacittaṁ udaggacittaṁ pasannacittaṁ, atha yā buddhānaṁ sāmukkaṁsikā dhammadesanā, taṁ pakāsesi—
kallacittaṁ muducittaṁ vinīvaraṇacittaṁ udaggacittaṁ pasannacittaṁ → kalla-cittaṁ mudu-cittaṁ vinīvaraṇa-cittaṁ udagga-cittaṁ pasanna-cittaṁ (pts) | dhammadesanā → dhamma-desanā (pts)
Und als er erkannte, dass Kūṭadantas Geist bereit war, geschmeidig, frei von Hindernissen, freudig bewegt und zuversichtlich, da legte er die besondere Lehre der Buddhas dar:
dukkhaṁ samudayaṁ nirodhaṁ maggaṁ.das Leiden, seinen Ursprung, sein Aufhören und den Weg. Seyyathāpi nāma suddhaṁ vatthaṁ apagatakāḷakaṁ sammadeva rajanaṁ paṭiggaṇheyya;
paṭiggaṇheyya evameva → patigaṇheyya evam eva (pts) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | apagatakāḷakaṁ sammadeva → apagata-kāḷakaṁ sammad eva (pts)
Wie ein reines, fleckenloses Tuch die Farbe richtig annimmt,
evameva kūṭadantassa brāhmaṇassa tasmiññeva āsane virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi:
evameva → evamevaṁ (bjt) | tasmiññeva → tasmiṁ yeva (bjt, pts) | tasmiññeva → tasmiṁyeva (th) | evameva → evam eva (pts) | vītamalaṁ dhammacakkhuṁ → vīta-malaṁ dhamma-cakkhuṁ (pts)
ebenso erschien da dem Brahmanen Kūṭadanta, wo er gerade saß, das unbefleckte, makellose Auge des Dhamma:
“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti.
ti → See D. iii. 21; Mahāvagga i. 7. 5, 6. (pts note) | sabbaṁ taṁ → sabbantaṁ (bjt, th) | yaṁ kiñci → yaṅkiñci (th) | samudayadhammaṁ sabbaṁ → samudaya-dhammaṁ sabban (pts) | nirodhadhammanti → nirodha-dhamman ti (pts)
„Alles, was einen Anfang hat, hat auch ein Ende.“

Atha kho kūṭadanto brāhmaṇo diṭṭhadhammo pattadhammo viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṅkatho vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane bhagavantaṁ etadavoca:
vigatakathaṅkatho → vigatakathaṁkatho (my, bjt, th, ms2005) | atha kho → athakho (th) | diṭṭhadhammo → diṭṭha-dhammo (pts) | viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṅkatho vesārajjappatto → vidita-dhammo pariyogāḷha-dhammo tiṇṇa-vicikiccho vigata-kathaṁkatho vesārajja-ppatto (pts) | satthusāsane → satthu sāsane (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Und Kūṭadanta sah, erfasste, verstand und ergründete den Dhamma. Er ging über den Zweifel hinaus, machte sich von Unschlüssigkeit frei und gewann Selbstvertrauen, wurde in der Anleitung des Lehrers von anderen unabhängig. Er sagte zum Buddha:
“adhivāsetu me bhavaṁ gotamo svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.
bhikkhusaṅghenāti → bhikkhusaṁghenāti (ms2005, pts)
„Würde der werte Gotama bitte zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen die morgige Mahlzeit von mir annehmen?“
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.
tuṇhībhāvena → tuṇhī-bhāvena (pts)
Der Buddha schwieg zum Zeichen der Zustimmung.

Atha kho kūṭadanto brāhmaṇo bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.
atha kho → athakho (th) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)
Da erhob sich, als er die Zustimmung des Buddha erkannt hatte, Kūṭadanta von seinem Sitz, verbeugte sich, umrundete den Buddha respektvoll, die rechte Seite ihm zugewandt, und ging.
Atha kho kūṭadanto brāhmaṇo tassā rattiyā accayena sake yaññavāṭe paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi:
yaññavāṭe → yaññāvāṭe (bj, pts); yaññavāte (sya-all) | khādanīyaṁ bhojanīyaṁ → khādanīyabhojanīyaṁ (sya-all) | khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā → khādaniyaṁ bhojaniyaṁ paṭiyādetvā (pts) | atha kho → athakho (th)
Als dann die Nacht vorüber war, ließ Kūṭadanta in seiner eigenen Opferanlage vorzügliche frische und gekochte Speisen zubereiten. Dann ließ er den Buddha über die Zeit benachrichtigen:
“kālo, bho gotama; niṭṭhitaṁ bhattan”ti.
bhattanti → bhattan ti (pts)
„Es ist Zeit, werter Gotama, das Essen ist fertig.“

Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya saddhiṁ bhikkhusaṅghena yena kūṭadantassa brāhmaṇassa yaññavāṭo tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi.
pubbaṇhasamayaṁ → pubbanhasamayaṁ (bj) | yaññavāṭo → yaññāvāṭo (bj); yaññavāto (sya-all) | yaññavāṭo tenupasaṅkami → yaññāvāṭo ten upasaṁkami (pts) | pattacīvaramādāya → pattacīvaraṁ ādāya (bjt, pts) | atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005) | pubbaṇhasamayaṁ → pubbaṇha-samayaṁ (pts) | bhikkhusaṅghena → bhikkhu-saṁghena (pts) | yaññavāṭo tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → yaññāvāṭo ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
Da kleidete der Buddha sich am Morgen an, nahm Schale und Robe, ging zusammen mit dem Saṅgha der Mönche und Nonnen zu Kūṭadanta Opferanlage und setzte sich auf den ausgebreiteten Sitz.

Atha kho kūṭadanto brāhmaṇo buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi.
buddhappamukhaṁ → buddhapamukhaṁ (bjt) | atha kho → athakho (th) | bhikkhusaṅghaṁ → bhikkhusaṁghaṁ (ms2005) | buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ → buddha-pamukhaṁ bhikkhu-saṁghaṁ (pts) | khādanīyena bhojanīyena → khādaniyena bhojaniyena (pts)
Und Kūṭadanta bewirtete und bediente den Saṅgha der Mönche und Nonnen mit dem Buddha an der Spitze eigenhändig mit vorzüglichen frischen und gekochten Speisen.
Atha kho kūṭadanto brāhmaṇo bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.
atha kho → athakho (th) | onītapattapāṇiṁ → onīta-patta-pāṇiṁ (pts)
Als der Buddha gegessen und Hand und Schale gewaschen hatte, nahm Kūṭadanta einen niedrigen Sitz und setzte sich zur Seite hin.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho kūṭadantaṁ brāhmaṇaṁ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmīti.
uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)
Dann leitete der Buddha ihn mit einem Dhammavortrag an, ermunterte, begeisterte und erhob ihn. Darauf erhob er sich von seinem Sitz und ging.

Kūṭadantasuttaṁ niṭṭhitaṁ pañcamaṁ.

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · မြန်မာ · Српски · ไทย