Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Majjhima Nikāya 101Mittlere Lehrreden 101

DevadahasuttaBei Devadaha

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā sakkesu viharati devadahaṁ nāma sakyānaṁ nigamo.
sakyānaṁ → sakkānaṁ (pts)
Einmal hielt sich der Buddha im Land der Sakyer auf, bei dem Marktflecken der Sakyer mit Namen Devadaha.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:Da wandte sich der Buddha an die Mönche und Nonnen: “bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)
„Mönche und Nonnen!“

“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhadanteti → bhadante ti (pts)
„Ehrwürdiger Herr“, antworteten sie.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Der Buddha sagte:

“santi, bhikkhave, eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino:
evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → evaṁ vādino evaṁ diṭṭhino (bjt) | evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → evaṁ-vādino evaṁ-diṭṭhino (pts)
„Mönche und Nonnen, es gibt manche Asketen und Brahmanen, die diese Doktrin, diese Ansicht haben:
‘yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, sabbaṁ taṁ pubbekatahetu.
yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (bjt, th) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetu → sabbantaṁ pubbe katahetu (th) | sabbaṁ → sabban (pts)
‚Alles, was dieses Individuum erfährt – angenehm, schmerzhaft oder neutral –, all das liegt an seinen früheren Taten.
Iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā, navānaṁ kammānaṁ akaraṇā, āyatiṁ anavassavo;
byantībhāvā → byantibhāvā (sya-all, pts) | vyantībhāvā → byantībhāvā (bj: machasaṁ); byantibhāvā (bj: syā) | byantībhāvā → vyantibhāvā (pts)
Indem man vergangene Taten mittels inbrünstiger Bußübung vernichtet und keine neuen Taten tut, kommt so in Zukunft nichts mehr auf.
āyatiṁ anavassavā kammakkhayo; kammakkhayā dukkhakkhayo; dukkhakkhayā vedanākkhayo; vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī’ti.Ohne künftige Wirkung werden Taten aufgelöst; mit dem Auflösen der Taten wird das Leiden aufgelöst; mit dem Auflösen des Leidens wird Gefühl aufgelöst; und mit dem Auflösen des Gefühls wird alles Leiden abgetragen sein.‘ Evaṁvādino, bhikkhave, nigaṇṭhā.
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | nigaṇṭhā → niganthā (bj: syā) | evaṁvādino → evaṁ-vādino (pts)
So ist die Lehre der Jaina-Asketen.

Evaṁvādāhaṁ, bhikkhave, nigaṇṭhe upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi:
nigaṇṭhe → niganthe (sya-all) | evaṁvādāhaṁ → evaṁ vādāhaṁ (bjt) | evaṁvādāhaṁ → evaṁ-vādāhaṁ (pts) | upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)
Ich bin zu den Jaina-Asketen gegangen, die das sagen, und sagte:
‘saccaṁ kira tumhe, āvuso nigaṇṭhā, evaṁvādino evaṁdiṭṭhino—
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | evaṁvādino evaṁdiṭṭhino → evaṁ vādino evaṁ-diṭṭhino (pts)
‚Ist es wirklich wahr, ist es die Ansicht der Ehrwürdigen,
yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, sabbaṁ taṁ pubbekatahetu.
yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (bjt, th) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetu → sabbantaṁ pubbe katahetu (th) | sabbaṁ → sabban (pts)
alles, was dieses Individuum erfährt – angenehm, schmerzhaft oder neutral –, all das liege an seinen früheren Taten?
Iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā, navānaṁ kammānaṁ akaraṇā, āyatiṁ anavassavo;
byantībhāvā → byantibhāvā (sya-all, pts) | vyantībhāvā → byantībhāvā (bj: machasaṁ); byantibhāvā (bj: syā) | byantībhāvā → vyantibhāvā (pts)
Indem man vergangene Taten mittels inbrünstiger Bußübung vernichte und keine neuen Taten tue, komme so in Zukunft nichts mehr auf?
āyatiṁ anavassavā kammakkhayo; kammakkhayā dukkhakkhayo; dukkhakkhayā vedanākkhayo; vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī’ti?
dukkhaṁ → dukkaṁ (pts)
Ohne künftige Wirkung würden Taten aufgelöst; mit dem Auflösen der Taten werde das Leiden aufgelöst; mit dem Auflösen des Leidens werde Gefühl aufgelöst; und mit dem Auflösen des Gefühls werde alles Leiden abgetragen sein?‘
Te ca me, bhikkhave, nigaṇṭhā evaṁ puṭṭhā ‘āmā’ti paṭijānanti.
ca → ce (bj, sya-all, pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | āmāti → āmā ti (pts)
Und sie antworteten: ‚Ja.‘

Tyāhaṁ evaṁ vadāmi:Ich sagte zu ihnen: ‘kiṁ pana tumhe, āvuso nigaṇṭhā, jānātha—
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
‚Aber geehrte Jaina-Asketen, wisst ihr,
ahuvamheva mayaṁ pubbe, na nāhuvamhā’ti?
ahuvamheva → ahuvām eva (pts)
dass ihr in der Vergangenheit existiert habt, dass ihr nicht nicht existiert habt?‘

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ āvuso → h idaṁ avuso (pts)
‚Nein, das wissen wir nicht, Geehrter.‘

‘Kiṁ pana tumhe, āvuso nigaṇṭhā, jānātha—
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
‚Aber wisst ihr,
akaramheva mayaṁ pubbe pāpakammaṁ, na nākaramhā’ti?
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts) | akaramheva → akarām eva (pts)
dass ihr in der Vergangenheit schlechte Taten getan habt, dass ihr sie nicht nicht getan habt?‘

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
‚Nein, das wissen wir nicht.‘

‘Kiṁ pana tumhe, āvuso nigaṇṭhā, jānātha—
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
‚Aber wisst ihr,
evarūpaṁ vā evarūpaṁ vā pāpakammaṁ akaramhā’ti?
evarūpaṁ vā pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj) | pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (pts)
dass ihr diese oder jene schlechte Tat getan habt?‘

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
‚Nein, das wissen wir nicht.‘

‘Kiṁ pana tumhe, āvuso nigaṇṭhā, jānātha—
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
‚Aber wisst ihr,
ettakaṁ vā dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ, ettakaṁ vā dukkhaṁ nijjīretabbaṁ, ettakamhi vā dukkhe nijjiṇṇe sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī’ti?
nijjīretabbaṁ → nijjiretabbaṁ (sya-all, pts) | nijjīretabbaṁ → nijjiretabbaṁ (bj: machasaṁ)
dass bereits so viel Leiden abgetragen wurde? Oder dass noch so viel Leiden abgetragen werden muss? Oder dass, wenn so viel Leiden abgetragen ist, alles Leiden abgetragen sein wird?‘

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
‚Nein, das wissen wir nicht.‘

‘Kiṁ pana tumhe, āvuso nigaṇṭhā, jānātha—
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
‚Aber wisst ihr,
diṭṭheva dhamme akusalānaṁ dhammānaṁ pahānaṁ, kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadan’ti?
diṭṭheva → diṭṭhe va (pts) | upasampadanti → upasampadan ti (pts)
wie man in eben diesem Leben untaugliche Eigenschaften aufgibt und sich taugliche Eigenschaften zu eigen macht?‘

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
‚Nein, das wissen wir nicht.‘

‘Iti kira tumhe, āvuso nigaṇṭhā, na jānātha—
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
‚So scheint es, geehrte Jaina-Asketen, dass ihr nicht wisst,
ahuvamheva mayaṁ pubbe, na nāhuvamhāti, na jānātha—
ahuvamheva → ahuvām eva (pts)
ob ihr in der Vergangenheit existiert habt oder nicht,
akaramheva mayaṁ pubbe pāpakammaṁ, na nākaramhāti, na jānātha—
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts) | akaramheva → akarām eva (pts) | nākaramhāti → nākaramāti (pts)
ob ihr in der Vergangenheit schlechte Taten getan habt oder nicht,
evarūpaṁ vā evarūpaṁ vā pāpakammaṁ akaramhāti, na jānātha—
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts)
ob ihr diese oder jene schlechte Tat getan habt,
ettakaṁ vā dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ, ettakaṁ vā dukkhaṁ nijjīretabbaṁ, ettakamhi vā dukkhe nijjiṇṇe sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatīti, na jānātha—
nijjīretabbaṁ → nijjiretabbaṁ (sya-all, pts) | nijjīretabbaṁ → nijjiretabbaṁ (bj: machasaṁ)
wie viel Leiden bereits abgetragen wurde und wie viel noch abgetragen werden muss, bis alles Leiden abgetragen sein wird;
diṭṭheva dhamme akusalānaṁ dhammānaṁ pahānaṁ, kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadaṁ;
upasampadaṁ → Cf. I 93 for the foregeing argument. (pts note) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)
und wie man in eben diesem Leben untaugliche Eigenschaften aufgibt und sich taugliche Eigenschaften zu eigen macht.
evaṁ sante āyasmantānaṁ nigaṇṭhānaṁ na kallamassa veyyākaraṇāya:
nigaṇṭhānaṁ → niganthānaṁ (sya-all) | kallamassa → kallaṁ assa (pts)
Da das so ist, ist es nicht angebracht, dass die ehrwürdigen Jaina-Asketen erklären,
“yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, sabbaṁ taṁ pubbekatahetu.
yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (bjt, th) | pubbekatahetu → pubbe katahetu (bjt) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetu → sabbantaṁ pubbe katahetu (th) | sabbaṁ → sabban (pts)
alles, was dieses Individuum erfährt – angenehm, schmerzhaft oder neutral –, all das liege an seinen früheren Taten;
Iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā, navānaṁ kammānaṁ akaraṇā, āyatiṁ anavassavo;
byantībhāvā → byantibhāvā (sya-all, pts) | akaraṇā → Sk here akaraṇe, supra akaranaṁ generally. (pts note) | byantībhāvā → vyantībhāvā (bjt) | byantībhāvā → vyantibhāvā (pts)
indem man vergangene Taten mittels inbrünstiger Bußübung vernichte und keine neuen Taten tue, komme so in Zukunft nichts mehr auf;
āyatiṁ anavassavā kammakkhayo; kammakkhayā dukkhakkhayo; dukkhakkhayā vedanākkhayo; vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī”ti.
anavassavā → anassavā (pts) | bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005) | dukkhakkhayā → dukhakkhayā (pts)
ohne künftige Wirkung würden Taten aufgelöst; mit dem Auflösen der Taten werde das Leiden aufgelöst; mit dem Auflösen des Leidens werde Gefühl aufgelöst; und mit dem Auflösen des Gefühls werde alles Leiden abgetragen sein.

Sace pana tumhe, āvuso nigaṇṭhā, jāneyyātha—
pana → (bj, pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | sace → sace pana (bj: sīmu, machasaṁ,syā) | Sace → Si adds pana. (pts note) | Nigaṇṭhā → Here in Sk begins an undecipherable passage {extending} to sesaṅ ca ṅāṇadassanaṁ on page 218 (pts note)
Wenn ihr aber wüsstet,
ahuvamheva mayaṁ pubbe, na nāhuvamhāti, jāneyyātha—
ahuvamheva → ahuvām eva (pts)
ob ihr in der Vergangenheit existiert habt oder nicht,
akaramheva mayaṁ pubbe pāpakammaṁ, na nākaramhāti, jāneyyātha—
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts) | akaramheva → akarām eva (pts)
ob ihr in der Vergangenheit schlechte Taten getan habt oder nicht,
evarūpaṁ vā evarūpaṁ vā pāpakammaṁ akaramhāti, jāneyyātha—
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj); pāpaṁ dhammaṁ (pts)
ob ihr diese oder jene schlechte Tat getan habt,
ettakaṁ vā dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ, ettakaṁ vā dukkhaṁ nijjīretabbaṁ, ettakamhi vā dukkhe nijjiṇṇe sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatīti, jāneyyātha—
nijjīretabbaṁ → nijjiretabbaṁ (sya-all, pts) | nijjīretabbaṁ → nijjiretabbaṁ (bj: machasaṁ)
wie viel Leiden bereits abgetragen wurde und wie viel noch abgetragen werden muss, bis alles Leiden abgetragen sein wird;
diṭṭheva dhamme akusalānaṁ dhammānaṁ pahānaṁ, kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadaṁ;
kusalānaṁ → kusasānaṁ (sya-all) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)
und wie man in eben diesem Leben untaugliche Eigenschaften aufgibt und sich taugliche Eigenschaften zu eigen macht –
evaṁ sante āyasmantānaṁ nigaṇṭhānaṁ kallamassa veyyākaraṇāya:
nigaṇṭhānaṁ → niganthānaṁ (sya-all) | kallamassa → kallaṁ assa (pts)
wenn ihr das wüsstet, wäre es angebracht, dass die ehrwürdigen Jaina-Asketen ihre Lehre so erklärten.
“yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, sabbaṁ taṁ pubbekatahetu.
yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (bjt, th) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetu → sabbantaṁ pubbe katahetu (th) | sabbaṁ → sabban (pts)
Iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā, navānaṁ kammānaṁ akaraṇā, āyatiṁ anavassavo;
byantībhāvā → byantibhāvā (sya-all, pts) | byantībhāvā → vyantībhāvā (bjt) | byantībhāvā → vyantibhāvā (pts)
āyatiṁ anavassavā kammakkhayo; kammakkhayā dukkhakkhayo; dukkhakkhayā vedanākkhayo; vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī”ti.
bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005) | kammakkhayā → kammakkhayyā (pts)

Seyyathāpi, āvuso nigaṇṭhā, puriso sallena viddho assa savisena gāḷhūpalepanena;
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | gāḷhūpalepanena → gāḷhupalepanena (sya-all) | savisena → savīsena (pts) | gāḷhūpalepanena → gāḷhapalepanena (cck: ka.) | gāḷhūpalepanena → Si gāḷhupalepanena; Bm gāḷapalepanena; Bu gāḷhūpalepanenāti bahalūpanena. (pts note)
Wie wenn ein Mann von einem Pfeil getroffen würde, der dick mit Gift bestrichen wäre,
so sallassapi vedhanahetu dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyeyya.
vedhanahetu → vedanāhetu (bj, pts1ed, mr) | tibbā → tippā (bj, sya-all, km, pts1ed) | sallassapi vedhanahetu → sallassa pi vedanāhetu (pts) | tibbā → tippā (pts) | vedanāhetu → vedanahetu (bj: syā) | tippā → tibbā (bj: machasaṁ) | vedhanahetu → vedanāhetu (cck: sī. pī. ka.) | tibbā → tippā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | vedanāhetu → Si vedaṇahetu. (pts note)
und das führte zu schmerzhaften, scharfen, brennenden Gefühlen.
Tassa mittāmaccā ñātisālohitā bhisakkaṁ sallakattaṁ upaṭṭhāpeyyuṁ.
upaṭṭhāpeyyuṁ → upaṭṭhapeyyuṁ (sya-all, pts) | upaṭṭhapeyyum → Bu upaṭṭhāpeyyuṁ. (pts note)
Seine Freunde und Kollegen, Verwandten und Sippenangehörigen ließen einen Wundarzt kommen, um ihn zu behandeln.
Tassa so bhisakko sallakatto satthena vaṇamukhaṁ parikanteyya;
satthena → setthana (bjt)
Der Wundarzt würde die Wunde mit einem Skalpell aufschneiden,
so satthenapi vaṇamukhassa parikantanahetu dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyeyya.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | tippā → tibbā (bj: machasaṁ) | tippā → Bm Si tibbā throughout, as Sk sometimes. (pts note) | satthenapi → setthanapi (bjt) | satthenapi → satthena pi (pts)
und das führte zu schmerzhaften, scharfen, brennenden Gefühlen.
Tassa so bhisakko sallakatto esaniyā sallaṁ eseyya;Er würde mit einer Sonde nach dem Pfeil suchen, so esaniyāpi sallassa esanāhetu dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyeyya.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | esanāhetu → esanahetu (sya-all) | hetu → esanahetu (bj: syā); esaṇāhetu (bj: sīmu) | tippā → tibbā (bj: machasaṁ) | esanāhetu → Si esanaetu. (pts note) | esanāhetu → esanā hetu (bjt) | esaniyāpi → esaniyā pi (pts)
und das führte zu schmerzhaften, scharfen, brennenden Gefühlen.
Tassa so bhisakko sallakatto sallaṁ abbuheyya;
abbuheyya → abbaheyya (bj); abbhūṇheyya (sya-all, km); abbyaheyya (pts1ed) | abbuheyya → abbyaheyya (pts) | abbaheyya → abbhuṇaheyya (bj: syā); abbyaheyya (bj: PTS) | abbuheyya → abbuyheyya (cck: sī.); abbhūṇheyya (cck: syā. kaṁ.) | abbyaheyya → Si abbūṇheyya. (pts note)
Er würde den Pfeil herausziehen,
so sallassapi abbuhanahetu dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyeyya.
abbuhanahetu → abbahanahetu (bj); abbhūṇhanahetu (sya-all, km); abbyahanahetu (pts1ed) | tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | sallassapi abbuhanahetu → sallassa pi abbyahanahetu (pts) | abbahanahetu → abbhuṇhanahetu (bj: syā); abbyahanahetu (bj: PTS) | abbuhanahetu → abbuyhanahetu (cck: sī.); abbhūṇhanahetu (cck: syā. kaṁ.) | abbyahanahetu → Si abbūṇhanahetu. (pts note)
und das führte zu schmerzhaften, scharfen, brennenden Gefühlen.
Tassa so bhisakko sallakatto agadaṅgāraṁ vaṇamukhe odaheyya;Er würde ätzende Arznei in die Wunde legen, so agadaṅgārassapi vaṇamukhe odahanahetu dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyeyya.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | agadaṅgārassapi → agadaṅgārassa pi (pts)
und das führte zu schmerzhaften, scharfen, brennenden Gefühlen.
So aparena samayena rūḷhena vaṇena sañchavinā arogo assa sukhī serī sayaṁvasī yena kāmaṅgamo.
rūḷhena → Bm ruḷhena. (pts note) | saṁchavinā → Si saṅchavinā (pts note) | yena kāmaṅgamo → yenakāmaṅgamo (th)
Nach einiger Zeit wäre die Wunde verheilt und die Haut nachgewachsen. Der Mann wäre gesund, glücklich, unabhängig, sein eigener Herr, der gehen könnte, wohin er wollte.

Tassa evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
Er dächte:
“ahaṁ kho pubbe sallena viddho ahosiṁ savisena gāḷhūpalepanena.
gāḷhūpalepanena → gāḷhupalepanena (sya-all) | kho → ko (pts) | sallena → (pts) | savisena → savīsena (pts)
„Damals wurde ich von einem Pfeil getroffen, der dick mit Gift bestrichen war,
Sohaṁ sallassapi vedhanahetu dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyiṁ.
vedhanahetu → vedanāhetu (bj) | tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | sohaṁ sallassapi vedhanahetu → so haṁ sallassa pi vedanāhetu (pts)
und das führte zu schmerzhaften, scharfen, brennenden Gefühlen.
Tassa me mittāmaccā ñātisālohitā bhisakkaṁ sallakattaṁ upaṭṭhapesuṁ.
upaṭṭhapesuṁ → upaṭṭhāpesuṁ (bj) | upaṭṭhāpesuṁ → upaṭṭhapesuṁ (bj: machasaṁ, syā)
Meine Freunde und Kollegen, Verwandten und Sippenangehörigen ließen einen Wundarzt kommen, um mich zu behandeln.
Tassa me so bhisakko sallakatto satthena vaṇamukhaṁ parikanti;
parikanti → parikantati (sya-all) | parikanti → Si parikantati. (pts note)
Der Wundarzt schnitt die Wunde mit einem Skalpell auf,
sohaṁ satthenapi vaṇamukhassa parikantanahetu dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyiṁ.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | sohaṁ satthenapi → so haṁ sallena pi (pts) | satthenapi → sallenapi (bj: PTS)
Tassa me so bhisakko sallakatto esaniyā sallaṁ esi;er suchte mit einer Sonde nach dem Pfeil, so ahaṁ esaniyāpi sallassa esanāhetu dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyiṁ.
so ahaṁ → sohaṁ (bj, sya-all) | tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | esanāhetu → esanahetu (sya-all) | ahaṁ esaniyāpi → haṁ esaniyā pi (pts) | esanāhetu → esanahetu (bj: syā); esaṇāhetu (bj: sīmu)
Tassa me so bhisakko sallakatto sallaṁ abbuhi;
abbuhi → abbahi (bj); abbhūṇhi (sya-all, km); abbyahi (pts1ed) | abbahi → abbyahi (bj: PTS); abbhuṇhi (bj: syā) | abbuhi → abbuyhi (cck: sī.); abbhūṇhi (cck: syā. kaṁ.) | abbyahi → Si abbhūṇhi. (pts note)
er zog den Pfeil heraus,
sohaṁ sallassapi abbuhanahetu dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyiṁ.
sallassapi abbuhanahetu → sallassāpi abbahanahetu (bj) | tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | abbuhanahetu → abbhūṇhanahetu (sya-all) | abbahanahetu → abbhuṇhanahetu (bj: syā); abbyahanahetu (bj: PTS) | abbyahanahetu → Si abbhūṇhanahetu. (pts note) | sohaṁ sallassapi abbuhanahetu → so haṁ sallassa pi abbyahanahetu (pts)
Tassa me so bhisakko sallakatto agadaṅgāraṁ vaṇamukhe odahi;er legte ätzende Arznei in die Wunde, sohaṁ agadaṅgārassapi vaṇamukhe odahanahetu dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyiṁ.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | sohaṁ agadaṅgārassapi → so haṁ agadaṅgārassa pi (pts)
und all das führte zu schmerzhaften, scharfen, brennenden Gefühlen.
Somhi etarahi rūḷhena vaṇena sañchavinā arogo sukhī serī sayaṁvasī yena kāmaṅgamo”ti.
somhi → sohaṁ (sya-all) | mhi → Si so 'haṁ. (pts note) | yena kāmaṅgamoti → yenakāmaṅgamoti (th) | kāmaṅgamoti → kāmaṅgamo ti (ms2005, pts) | somhi → so mhi (pts) | sañchavinā → saṁchavinā (pts)
Heutzutage ist die Wunde verheilt und die Haut nachgewachsen. Ich bin gesund, glücklich, unabhängig, mein eigener Herr, der gehen kann, wohin er will.“

Evameva kho, āvuso nigaṇṭhā, sace tumhe jāneyyātha—
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | evameva → evam eva (pts)
Ebenso, geehrte Jaina-Asketen, wäre es, wenn ihr wüsstet,
ahuvamheva mayaṁ pubbe, na nāhuvamhāti, jāneyyātha—
ahuvamheva → ahuvām eva (pts)
ob ihr in der Vergangenheit existiert habt oder nicht,
akaramheva mayaṁ pubbe pāpakammaṁ, na nākaramhāti, jāneyyātha—
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts) | akaramheva → akarām eva (pts)
ob ihr in der Vergangenheit schlechte Taten getan habt oder nicht,
evarūpaṁ vā evarūpaṁ vā pāpakammaṁ akaramhāti, jāneyyātha—
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts)
ob ihr diese oder jene schlechte Tat getan habt,
ettakaṁ vā dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ, ettakaṁ vā dukkhaṁ nijjīretabbaṁ, ettakamhi vā dukkhe nijjiṇṇe sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatīti, jāneyyātha—
nijjīretabbaṁ → nijjiretabbaṁ (sya-all, pts)
wie viel Leiden bereits abgetragen wurde und wie viel noch abgetragen werden muss, bis alles Leiden abgetragen sein wird;
diṭṭheva dhamme akusalānaṁ dhammānaṁ pahānaṁ, kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadaṁ;
dhammānaṁ → kammānaṁ (pts) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)
und wie man in eben diesem Leben untaugliche Eigenschaften aufgibt und sich taugliche Eigenschaften zu eigen macht –
evaṁ sante āyasmantānaṁ nigaṇṭhānaṁ kallamassa veyyākaraṇāya:
nigaṇṭhānaṁ → niganthānaṁ (sya-all) | kallamassa → kallam assa (pts)
wenn ihr das wüsstet, wäre es angebracht, dass die ehrwürdigen Jaina-Asketen ihre Lehre so erklärten.
“yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, sabbaṁ taṁ pubbekatahetu.
yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (bjt, th) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetu → sabbantaṁ pubbe katahetu (th) | sabbaṁ → sabban (pts)
Iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā, navānaṁ kammānaṁ akaraṇā, āyatiṁ anavassavo;
byantībhāvā → byantibhāvā (sya-all, pts) | byantībhāvā → vyantībhāvā (bjt) | byantībhāvā → vyantibhāvā (pts)
āyatiṁ anavassavā kammakkhayo; kammakkhayā dukkhakkhayo; dukkhakkhayā vedanākkhayo; vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī”ti.
bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005)

Yasmā ca kho tumhe, āvuso nigaṇṭhā, na jānātha—
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
Aber da ihr all das nicht wisst,
ahuvamheva mayaṁ pubbe, na nāhuvamhāti, na jānātha—
ahuvamheva → ahuvām eva (pts)
akaramheva mayaṁ pubbe pāpakammaṁ, na nākaramhāti, na jānātha—
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj, pts) | akaramheva → akarām eva (pts) | nākaramhāti → nākaramāti (pts)
evarūpaṁ vā evarūpaṁ vā pāpakammaṁ akaramhāti, na jānātha—
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj)
ettakaṁ vā dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ, ettakaṁ vā dukkhaṁ nijjīretabbaṁ, ettakamhi vā dukkhe nijjiṇṇe sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatīti, na jānātha—
nijjīretabbaṁ → nijjiretabbaṁ (sya-all, pts)
diṭṭheva dhamme akusalānaṁ dhammānaṁ pahānaṁ, kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadaṁ;
diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)
tasmā āyasmantānaṁ nigaṇṭhānaṁ na kallamassa veyyākaraṇāya:
nigaṇṭhānaṁ → niganthānaṁ (sya-all) | kallamassa veyyākaraṇāya → kallam assa veyyākaranāya (pts)
ist es nicht angebracht, dass die ehrwürdigen Jaina-Asketen ihre Lehre so erklären.‘
“yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, sabbaṁ taṁ pubbekatahetu.
yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (th) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetu → sabbantaṁ pubbe katahetu (th) | sabbaṁ → sabban (pts)
Iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā, navānaṁ kammānaṁ akaraṇā, āyatiṁ anavassavo;
byantībhāvā → byantibhāvā (sya-all, pts) | byantībhāvā → vyantībhāvā (bjt) | byantībhāvā → vyantibhāvā (pts)
āyatiṁ anavassavā kammakkhayo; kammakkhayā dukkhakkhayo; dukkhakkhayā vedanākkhayo; vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī”’ti.
dukkhaṁ → sabbaṁ taṁ dukkhaṁ (bj: PTS) | bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005) | sabbaṁ → sabban taṁ (pts)

Evaṁ vutte, bhikkhave, te nigaṇṭhā maṁ etadavocuṁ:
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
Darauf erwiderten mir diese Jaina-Asketen:
‘nigaṇṭho, āvuso, nāṭaputto sabbaññū sabbadassāvī, aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ paṭijānāti.
nāṭaputto → nātaputto (bj) | nigaṇṭho → nigantho (sya-all) | nigaṇṭho → nigattho (bj: syā) | nātaputto → nāṭaputto (bj: machasaṁ, syā) | nāṭaputto → nāthaputto (cck: sī.) | Nāṭaputto → So Bm Si. (pts note) | aparisesaṁ → Bm aparaṁ sesnñ ca. (pts note) | sabbadassāvī → sabbadassavī (pts)
‚Geehrter, der Jaina-Asket aus dem Stamm Ñātika behauptet, allwissend und all-sehend zu sein und alles ohne Ausnahme zu erkennen und zu sehen, und zwar so:
“Carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṁ samitaṁ ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitan”ti.
paccupaṭṭhitanti → paccupaṭṭhitan ti (ms2005, pts)
„Erkennen und Sehen sind mir ständig und fortwährend gegenwärtig, ob ich gehe, stehe, schlafe oder wache.“

So evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
Er sagt:
“atthi kho vo, āvuso nigaṇṭhā, pubbeva pāpakammaṁ kataṁ, taṁ imāya kaṭukāya dukkarakārikāya nijjīretha,
pāpakammaṁ → pāpaṁ kammaṁ (bj) | kho → (sya-all) | nigaṇṭhā pubbeva → niganthā pubbe (sya-all) | nijjīretha → nijjiretha (sya-all) | nijjīretha → nijjiretha (bj: sīmu, machasaṁ) | vo → Si atthi vo; Bm atthi nu kho te. (pts note) | Taṁ → Sk omits avuso & taṁ. (pts note) | nijjaretha → Bm Si nijjiretha. (pts note) | pubbeva pāpakammaṁ → pubbe pāpaṁ kammaṁ (pts) | dukkarakārikāya nijjīretha → dukkarakārīkāya nijjaretha (pts)
„Ihr Jaina-Asketen, ihr habt in einem früheren Leben schlechte Taten getan. Tragt sie ab mit dieser strengen, mörderischen Askese.
yaṁ panettha etarahi kāyena saṁvutā vācāya saṁvutā manasā saṁvutā taṁ āyatiṁ pāpakammassa akaraṇaṁ.
pāpakammassa → pāpassa kammassa (bj) | kammassa → pāpakammassa (bj: machasaṁ) | yaṁ panettha → yampanettha (bjt) | panettha → pan ettha (pts)
Und wenn ihr in der Gegenwart mit dem Körper, der Sprache und dem Geist gezügelt seid, tut ihr keine schlechten Taten für die Zukunft.
Iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā, navānaṁ kammānaṁ akaraṇā, āyatiṁ anavassavo;
kammānaṁ → (sya-all) | byantībhāvā → byantibhāvā (sya-all) | vyantibhāvā → Sk here vy-ve. (pts note) | byantībhāvā → vyantībhāvā (bjt) | kammānaṁ → kammānam (pts)
Indem ihr vergangene Taten mittels inbrünstiger Bußübung vernichtet und keine neuen Taten tut, kommt so in Zukunft nichts mehr auf.
āyatiṁ anavassavā kammakkhayo; kammakkhayā dukkhakkhayo; dukkhakkhayā vedanākkhayo; vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī”ti.
bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005)
Ohne künftige Wirkung werden Taten aufgelöst; mit dem Auflösen der Taten wird das Leiden aufgelöst; mit dem Auflösen des Leidens wird Gefühl aufgelöst; und mit dem Auflösen des Gefühls wird alles Leiden abgetragen sein.“
Tañca panamhākaṁ ruccati ceva khamati ca, tena camhā attamanā’ti.
tañca panamhākaṁ → tañ ca pan amhakaṁ (pts) | ceva → eva (pts) | camhā attamanāti → amhā attamanā ti (pts)
Wir billigen das und nehmen es an, und wir sind damit zufrieden.‘

Evaṁ vutte, ahaṁ, bhikkhave, te nigaṇṭhe etadavocaṁ:
nigaṇṭhe → niganthe (sya-all) | etadavocaṁ → etad avocaṁ (pts)
Darauf sagte ich zu ihnen:
‘pañca kho ime, āvuso nigaṇṭhā, dhammā diṭṭheva dhamme dvidhāvipākā.
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | āvuso → Sk omits āvuso. (pts note) | diṭṭheva dhamme dvidhāvipākā → diṭṭhevadhamme dvidhā vipākā (bjt) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts) | dvidhāvipākā → dvidhā vipākā (pts)
‚Bei diesen fünf Dingen kann man in eben diesem Leben zweierlei Ergebnisse sehen.
Katame pañca?Bei welchen fünf? Saddhā, ruci, anussavo, ākāraparivitakko, diṭṭhinijjhānakkhanti—
diṭṭhinijjhānakkhanti → diṭṭhi nijjhānakkhanti (bjt) | diṭṭhinijjhānakkhanti → diṭṭhinijjhānakhanti (pts)
Bei Vertrauen, Billigung, mündlicher Überlieferung, einem vernünftigem Gedankengang oder der Annahme einer Ansicht nach Überlegung.
ime kho, āvuso nigaṇṭhā, pañca dhammā diṭṭheva dhamme dvidhāvipākā.
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | dvidhāvipākā → dvidhā vipākā (bjt, pts) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)
Das sind die fünf Dinge, bei denen man in eben diesem Leben zweierlei Ergebnisse sehen kann.
Tatrāyasmantānaṁ nigaṇṭhānaṁ kā atītaṁse satthari saddhā, kā ruci, ko anussavo, ko ākāraparivitakko, kā diṭṭhinijjhānakkhantī’ti.
nigaṇṭhānaṁ → niganthānaṁ (sya-all) | ruci → rūci (pts) | tatrāyasmantānaṁ → tatr āyasmantānaṁ (pts) | diṭṭhinijjhānakkhantīti → diṭṭhinijjhānakhantīti (pts)
Welches Vertrauen habt ihr in diesem Fall zu eurem Lehrer, wenn es um die Vergangenheit geht? Welche Billigung, welche mündliche Überlieferung, welchen vernünftigen Gedankengang oder welche Annahme einer Ansicht nach Überlegung?‘
Evaṁvādī kho ahaṁ, bhikkhave, nigaṇṭhesu na kañci sahadhammikaṁ vādapaṭihāraṁ samanupassāmi.
Evaṁvādī → evaṁvādīsu (mr) | kañci → kiñci (bj, cck, pts1ed, mr) | nigaṇṭhesu → niganthesu (sya-all) | kañci → kiñci (pts) | vādapaṭihāraṁ → vādaparihāraṁ (pts) | vādapaṭihāraṁ → parihāraṁ (bj: machasaṁ, sīmu, syā) | Evaṁvādī → evaṁvādīsu (cck: ka.) | kañci → kiñci (cck: sī. pī. ka.) | Evaṁvādī → Bm evaṁvādīsu. (pts note) | vādapaṭihāraṁ → vādappaṭihāraṁ (th)
Auf diese Worte sah ich von den Jaina-Asketen keine rechtmäßige Verteidigung ihrer Doktrin.

Puna caparāhaṁ, bhikkhave, te nigaṇṭhe evaṁ vadāmi:
Puna caparāhaṁ → puna ca parāhaṁ (pts1ed); puna ca panāhaṁ (mr) | nigaṇṭhe → niganthe (sya-all) | caparāhaṁ → ca panāhaṁ (pts) | caparāhaṁ → puna ca panāhaṁ (cck: sī. pī. ka.)
Weiter sagte ich zu diesen Jaina-Asketen:
‘taṁ kiṁ maññatha, āvuso nigaṇṭhā.
kiṁ maññatha āvuso → kimmaññathāvuso (bj) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | kiṁ maññatha → kim maññath (pts)
‚Was denkt ihr, geehrte Jaina-Asketen?
Yasmiṁ vo samaye tibbo upakkamo hoti tibbaṁ padhānaṁ, tibbā tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyetha;
tibbo → tippo (pts1ed) | yasmiṁ → yasmiṁ hi (bj) | tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | vediyetha → vediyatha (sya-all, pts) | tibbo → tippo (pts) | tibbaṁ → tippaṁ (pts) | tibbā tasmiṁ → tippā tamhi (pts) | tibbā → tippaṁ, tippā (bj: PTS) | tibbo → tippo (cck: pī.) | vo → Sk omits here, inserting hi here & after samaye. (pts note) | vediyatha → Sk v-ā; Bm yediyetha throughout. (pts note)
Fühlt ihr zu einer Zeit erbitterter Anstrengung und erbitterten Strebens schmerzhafte, scharfe, brennende Gefühle aufgrund von Überanstrengung,
yasmiṁ pana vo samaye na tibbo upakkamo hoti na tibbaṁ padhānaṁ, na tibbā tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyethā’ti?
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | vediyethāti → vediyathāti (sya-all, pts) | tibbo → tippo (pts) | tibbaṁ → tippaṁ (pts) | tibbā tasmiṁ → tippā tamhi (pts) | tasmiṁ → tamhi (bj: PTS) | vo → Sk te. (pts note) | tippā → Sk padhānantiyā. (pts note) | tamhi → Si tasmiṁ. (pts note)
und fühlt ihr zu einer Zeit ohne erbitterte Anstrengung und erbittertes Streben diese Gefühle nicht?‘

‘Yasmiṁ no, āvuso gotama, samaye tibbo upakkamo hoti tibbaṁ padhānaṁ, tibbā tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyāma;
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | tibbo → tippo (pts) | tibbaṁ → tippaṁ (pts) | tibbā tasmiṁ → tippā tamhi (pts) | yasmiṁ → ba. yasmiṁ pana noti dissati (sya-all note) | Yasmiṁ → Bm adds pana. (pts note)
‚Geehrter Gotama, zu einer Zeit erbitterter Anstrengung und erbitterten Strebens fühlen wir schmerzhafte, scharfe, brennende Gefühle aufgrund von Überanstrengung,
yasmiṁ pana no samaye na tibbo upakkamo hoti na tibbaṁ padhānaṁ, na tibbā tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyāmā’ti.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | tibbo → tippo (pts) | tibbaṁ → tippaṁ (pts) | tibbā tasmiṁ → tippā tamhi (pts)
und zu einer Zeit ohne erbitterte Anstrengung und erbittertes Streben fühlen wir sie nicht.‘

‘Iti kira, āvuso nigaṇṭhā, yasmiṁ vo samaye tibbo upakkamo hoti tibbaṁ padhānaṁ, tibbā tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyetha;
kira āvuso → kirāvuso (bj) | tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | kira āvuso nigaṇṭhā → kirāvuso niganthā (sya-all) | vediyetha → vediyatha (sya-all, pts) | tibbo → tippo (pts) | tibbaṁ → tippaṁ (pts) | tibbā tasmiṁ → tippā tamhi (pts) | kirāvuso → kira āvuso (bj: sīmu, machasaṁ) | vo → yasmiṁ vo pana (bj: sīmu) | vo → Sk kho. (pts note) | kira → kir (pts)
‚So scheint es, dass ihr nur zu einer Zeit erbitterter Anstrengung und erbitterten Strebens schmerzhafte, scharfe, brennende Gefühle aufgrund von Überanstrengung fühlt,
yasmiṁ pana vo samaye na tibbo upakkamo hoti na tibbaṁ padhānaṁ, na tibbā tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyetha.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | vediyetha → vediyatha (sya-all, pts) | yasmiṁ → yasmiṁ paṇa vo (pts) | vo → (pts) | tibbo → tippo (pts) | tibbaṁ → tippaṁ (pts) | tibbā tasmiṁ → tippā tamhi (pts) | paṇa → Sk omits. (pts note)
nicht zu einer Zeit ohne diese Anstrengung.
Evaṁ sante āyasmantānaṁ nigaṇṭhānaṁ na kallamassa veyyākaraṇāya:
nigaṇṭhānaṁ → niganthānaṁ (sya-all) | na kallamassa → kallam assa (pts) | assa → Sk na kalla. (pts note)
Da das so ist, ist es nicht angebracht, dass die ehrwürdigen Jaina-Asketen erklären,
“yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, sabbaṁ taṁ pubbekatahetu.
pubbekatahetu → pubbe katahetu (bjt) | yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (th) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetu → sabbantaṁ pubbe katahetu (th) | yaṁ → yam (pts) | sabbaṁ → sabban (pts)
alles, was dieses Individuum erfährt – angenehm, schmerzhaft oder neutral –, all das liege an seinen früheren Taten;
Iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā, navānaṁ kammānaṁ akaraṇā, āyatiṁ anavassavo;
byantībhāvā → byantibhāvā (sya-all, pts) | byantībhāvā → vyantībhāvā (bjt) | byantībhāvā → vyantibhāvā (pts)
indem man vergangene Taten mittels inbrünstiger Bußübung vernichte und keine neuen Taten tue, komme so in Zukunft nichts mehr auf;
āyatiṁ anavassavā kammakkhayo; kammakkhayā dukkhakkhayo; dukkhakkhayā vedanākkhayo; vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī”ti.
bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005)
ohne künftige Wirkung würden Taten aufgelöst; mit dem Auflösen der Taten werde das Leiden aufgelöst; mit dem Auflösen des Leidens werde Gefühl aufgelöst; und mit dem Auflösen des Gefühls werde alles Leiden abgetragen sein.

Sace, āvuso nigaṇṭhā, yasmiṁ vo samaye tibbo upakkamo hoti tibbaṁ padhānaṁ, na tibbā tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyetha;
tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyetha → tiṭṭheyyeva tasmiṁ samaye … vedanā (sya-all, km, pts1ed) | tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | na tibbā → tiṭṭheyyeva (sya-all) | tibbo → tippo (pts) | tibbaṁ → tippaṁ (pts) | na tibbā tasmiṁ → tiṭṭheyy eva tamhi (pts) | vediyetha → (pts) | vo → Sk omits. (pts note) | samaye → Sk samayena. (pts note) | eva → So si; Bm tibbā; Sk na tibbā (pts note)
Wenn ihr zu einer Zeit erbitterter Anstrengung keine schmerzhaften, scharfen, brennenden Gefühle aufgrund von Überanstrengung fühlen würdet
yasmiṁ pana vo samaye na tibbo upakkamo hoti na tibbaṁ padhānaṁ, tibbā tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyetha;
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts); tiṭṭheyyeva (sya-all, pts) | vediyetha → (sya-all, pts) | tibbo → tippo (pts) | vediyetha → padhānaṁ, tiṭṭheyyeva tasmiṁ samaye… vedanā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | vo → Sk vo pana. (pts note) | eva → Se Si; Bm na tibbā; Sk tibbā. (pts note) | vedanā → Bm adds vediyetha. (pts note) | tibbā → tiṭṭheyy eva (pts)
und zu einer Zeit ohne diese Anstrengung würdet ihr sie fühlen,
evaṁ sante āyasmantānaṁ nigaṇṭhānaṁ kallamassa veyyākaraṇāya:
nigaṇṭhānaṁ → niganthānaṁ (sya-all) | kallamassa → kallam assa (pts)
wäre es angebracht, dass die ehrwürdigen Jaina-Asketen ihre Lehre so erklärten.
“yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, sabbaṁ taṁ pubbekatahetu.
yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (th) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetu → sabbantaṁ pubbe katahetu (th) | paṭisaṁvedeti → paṭisaṁvediti (pts) | sabbaṁ → sabban (pts)
Iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā, navānaṁ kammānaṁ akaraṇā, āyatiṁ anavassavo;
byantībhāvā → byantibhāvā (sya-all, pts) | pe → Bm Si omit pe & recite in extenso. (pts note)
āyatiṁ anavassavā kammakkhayo; kammakkhayā dukkhakkhayo; dukkhakkhayā vedanākkhayo; vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī”ti.
bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005)

Yasmā ca kho, āvuso nigaṇṭhā, yasmiṁ vo samaye tibbo upakkamo hoti tibbaṁ padhānaṁ, tibbā tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyetha;
tibbā → tippā (bj, sya-all) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | vediyetha → vediyatha (sya-all) | pana → Sk omits pana. (pts note) | tibbo → tippo (pts) | tibbaṁ → tippaṁ (pts) | tibbā tasmiṁ → tippā tamhi (pts)
Aber da das nicht so ist,
yasmiṁ pana vo samaye na tibbo upakkamo hoti na tibbaṁ padhānaṁ, na tibbā tasmiṁ samaye opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyetha;
tibbā → tippā (bj, sya-all) | vediyetha → vediyatha (sya-all) | vo → Sk vo pana. (pts note) | na → Sk omits. (pts note) | tibbo → tippo (pts) | tibbaṁ → tippaṁ (pts) | tibbā tasmiṁ → tippaṁ tamhi (pts)
te tumhe sāmaṁyeva opakkamikā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vedayamānā avijjā aññāṇā sammohā vipaccetha:
tibbā → tippā (bj, sya-all) | vedayamānā → vediyamānā (bj, sya-all) | aññāṇā → Si añāṇā. (pts note) | sāmaṁyeva → sāmaññeva (bjt) | sāmaṁyeva → sāmaṁ yeva (pts)
fühlt ihr da nicht schmerzhafte, scharfe, brennende Gefühle ausschließlich aufgrund eurer eigenen Anstrengung, die ihr aus Unwissenheit, Unkenntnis und Verwirrung fälschlich so auffasst,
“yaṁ kiñcāyaṁ purisapuggalo paṭisaṁvedeti sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā, sabbaṁ taṁ pubbekatahetu.
yaṁ kiñcāyaṁ → yaṅkiñcāyaṁ (th) | sabbaṁ taṁ pubbekatahetu → sabbantaṁ pubbe katahetu (th) | sabbaṁ → sabban (pts)
als liege alles, was dieses Individuum erfährt – angenehm, schmerzhaft oder neutral –, an seinen früheren Taten?
Iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā, navānaṁ kammānaṁ akaraṇā, āyatiṁ anavassavo;
byantībhāvā → byantibhāvā (sya-all) | byantībhāvā → vyantibhāvā (pts)
Als komme, indem man vergangene Taten mittels inbrünstiger Bußübung vernichte und keine neuen Taten tue, so in Zukunft nichts mehr auf?
āyatiṁ anavassavā kammakkhayo; kammakkhayā dukkhakkhayo; dukkhakkhayā vedanākkhayo; vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ bhavissatī”’ti.
bhavissatīti → bhavissatī ti (ms2005)
Als würden ohne künftige Wirkung Taten aufgelöst; als werde mit dem Auflösen der Taten das Leiden aufgelöst; als werde mit dem Auflösen des Leidens Gefühl aufgelöst; und als werde mit dem Auflösen des Gefühls alles Leiden abgetragen sein?‘
Evaṁvādīpi kho ahaṁ, bhikkhave, nigaṇṭhesu na kañci sahadhammikaṁ vādapaṭihāraṁ samanupassāmi.
Evaṁvādīpi → evaṁvādīsupi (mr) | kañci → kiñci (bj, pts) | nigaṇṭhesu → niganthesu (sya-all) | kiñci → kiñci (bj: sīmu, PTS) | Evaṁvādīpi → evaṁvādīsupi (cck: ka.) | pi → So Sk Si; Bm evaṁvādisu pi. (pts note) | evaṁvādīpi → evaṁ vādīpi (bjt) | vādapaṭihāraṁ → vādappaṭihāraṁ (th) | evaṁvādīpi → evaṁvādī pi (pts)
Auf diese Worte sah ich von den Jaina-Asketen keine rechtmäßige Verteidigung ihrer Doktrin.

Puna caparāhaṁ, bhikkhave, te nigaṇṭhe evaṁ vadāmi:
nigaṇṭhe → niganthe (sya-all) | caparāhaṁ → ca panāhaṁ (pts) | caparāhaṁ → punacapanāhaṁ (bj: PTS) | panāhaṁ → Si parāhaṁ. (pts note)
Weiter sagte ich zu diesen Jaina-Asketen:
‘taṁ kiṁ maññathāvuso nigaṇṭhā, yamidaṁ kammaṁ diṭṭhadhammavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā samparāyavedanīyaṁ hotūti labbhametan’ti?
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | diṭṭhadhammavedanīyaṁ → Sk & Bu d-iyaṁ. (pts note) | kiṁ maññathāvuso → kim maññath āvuso (pts) | yamidaṁ → yam idaṁ (pts) | labbhametanti → labbham etan ti (pts)
‚Was denkt ihr, geehrte Jaina-Asketen? Wenn eine Tat in diesem Leben erfahren werden muss, kann dann Anstrengung dazu führen, dass man sie erst in künftigen Leben erfährt?‘

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
‚Nein, Geehrter.‘

‘Yaṁ panidaṁ kammaṁ samparāyavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā diṭṭhadhammavedanīyaṁ hotūti labbhametan’ti?
yaṁ panidaṁ → yampanidaṁ (th) | yaṁ panidaṁ → yam pan idaṁ (pts) | labbhametanti → labbham etan ti (pts)
‚Aber wenn eine Tat in künftigen Leben erfahren werden muss, kann dann Anstrengung dazu führen, dass man sie in diesem Leben erfährt?‘

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
‚Nein, Geehrter.‘

‘Taṁ kiṁ maññathāvuso nigaṇṭhā, yamidaṁ kammaṁ sukhavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā dukkhavedanīyaṁ hotūti labbhametan’ti?
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | kiṁ maññathāvuso → kim maññath āvuso (pts) | yamidaṁ → yam idaṁ (pts) | labbhametanti → labbham etan ti (pts)
‚Was denkt ihr, geehrte Jaina-Asketen? Wenn eine Tat als angenehm erfahren werden muss, kann dann Anstrengung dazu führen, dass man sie als schmerzhaft erfährt?‘

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
‚Nein, Geehrter.‘

‘Yaṁ panidaṁ kammaṁ dukkhavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā sukhavedanīyaṁ hotūti labbhametan’ti?
yaṁ panidaṁ → yampanidaṁ (th) | panidaṁ → pan idaṁ (pts) | labbhametanti → labbham etan ti (pts)
‚Aber wenn eine Tat als schmerzhaft erfahren werden muss, kann dann Anstrengung dazu führen, dass man sie als angenehm erfährt?‘

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
‚Nein, Geehrter.‘

‘Taṁ kiṁ maññathāvuso nigaṇṭhā, yamidaṁ kammaṁ paripakkavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā aparipakkavedanīyaṁ hotūti labbhametan’ti?
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | aparipakkavedanīyaṁ → apparipakkavedanīyaṁ (th) | kiṁ maññathāvuso → kim maññath āvuso (pts) | yamidaṁ → yam idaṁ (pts) | taṁ → tam (pts) | labbhametanti → labbham etan ti (pts)
‚Was denkt ihr, geehrte Jaina-Asketen? Wenn eine Tat erfahren werden muss, wenn sie reif ist, kann dann Anstrengung dazu führen, dass man sie erfährt, wenn sie noch nicht reif ist?‘

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
‚Nein, Geehrter.‘

‘Yaṁ panidaṁ kammaṁ aparipakkavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā paripakkavedanīyaṁ hotūti labbhametan’ti?
yaṁ panidaṁ → yampanidaṁ (th) | aparipakkavedanīyaṁ → apparipakkavedanīyaṁ (th) | panidaṁ → pan idaṁ (pts) | labbhametanti → labbham etan ti (pts)
‚Aber wenn eine Tat erfahren werden muss, wenn sie noch nicht reif ist, kann dann Anstrengung dazu führen, dass man sie erfährt, wenn sie reif ist?‘

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
‚Nein, Geehrter.‘

‘Taṁ kiṁ maññathāvuso nigaṇṭhā, yamidaṁ kammaṁ bahuvedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā appavedanīyaṁ hotūti labbhametan’ti?
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | kiṁ maññathāvuso → kim maññath āvuso (pts) | yamidaṁ → yam idaṁ (pts) | labbhametanti → labbham etan ti (pts)
‚Was denkt ihr, geehrte Jaina-Asketen? Wenn eine Tat viel erfahren werden muss, kann dann Anstrengung dazu führen, dass man sie wenig erfährt?‘

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
‚Nein, Geehrter.‘

‘Yaṁ panidaṁ kammaṁ appavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā bahuvedanīyaṁ hotūti labbhametan’ti?
yaṁ panidaṁ → yampanidaṁ (th) | panidaṁ → pan idaṁ (pts) | labbhametanti → labbham etan ti (pts)
‚Aber wenn eine Tat wenig erfahren werden muss, kann dann Anstrengung dazu führen, dass man sie viel erfährt?‘

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
‚Nein, Geehrter.‘

‘Taṁ kiṁ maññathāvuso nigaṇṭhā, yamidaṁ kammaṁ savedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā avedanīyaṁ hotūti labbhametan’ti?
savedanīyaṁ → vedanīyaṁ (bj, sya-all, pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | kiṁ maññathāvuso → kim maññath āvuso (pts) | yamidaṁ → yam idaṁ (pts) | labbhametanti → labbham etan ti (pts)
‚Was denkt ihr, geehrte Jaina-Asketen? Wenn eine Tat erfahren werden muss, kann dann Anstrengung dazu führen, dass man sie nicht erfährt?‘

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
‚Nein, Geehrter.‘

‘Yaṁ panidaṁ kammaṁ avedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā savedanīyaṁ hotūti labbhametan’ti?
savedanīyaṁ → vedanīyaṁ (bj, sya-all, pts) | yaṁ panidaṁ → yampanidaṁ (th) | panidaṁ → pan idaṁ (pts) | labbhametanti → labbham etan ti (pts)
‚Aber wenn eine Tat nicht erfahren werden muss, kann dann Anstrengung dazu führen, dass man sie erfährt?‘

‘No hidaṁ, āvuso’.
hidaṁ → h idaṁ (pts)
‚Nein, Geehrter.‘

‘Iti kira, āvuso nigaṇṭhā, yamidaṁ kammaṁ diṭṭhadhammavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā samparāyavedanīyaṁ hotūti alabbhametaṁ, yaṁ panidaṁ kammaṁ samparāyavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā diṭṭhadhammavedanīyaṁ hotūti alabbhametaṁ, yamidaṁ kammaṁ sukhavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā dukkhavedanīyaṁ hotūti alabbhametaṁ, yamidaṁ kammaṁ dukkhavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā sukhavedanīyaṁ hotūti alabbhametaṁ, yamidaṁ kammaṁ paripakkavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā aparipakkavedanīyaṁ hotūti alabbhametaṁ, yamidaṁ kammaṁ aparipakkavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā paripakkavedanīyaṁ hotūti alabbhametaṁ, yamidaṁ kammaṁ bahuvedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā appavedanīyaṁ hotūti alabbhametaṁ, yamidaṁ kammaṁ appavedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā bahuvedanīyaṁ hotūti alabbhametaṁ, yamidaṁ kammaṁ savedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā avedanīyaṁ hotūti alabbhametaṁ, yamidaṁ kammaṁ avedanīyaṁ taṁ upakkamena vā padhānena vā savedanīyaṁ hotūti alabbhametaṁ;
kira āvuso → kirāvuso (bj) | yaṁ panidaṁ → yamidaṁ (bj, sya-all) | savedanīyaṁ → vedanīyaṁ (bj, sya-all, pts) | kira āvuso nigaṇṭhā → kirāvuso niganthā (sya-all) | kammaṁ aparipakkavedanīyaṁ → apparipakkavedanīyaṁ (sya-all) | alabbhametaṁ yaṁ panidaṁ → alabbham etaṁ yam idam (pts) | padhānena vā → (pts) | yamidaṁ → yaṁ panidaṁ (bj: sīmu, machasaṁ) | alabbham → Sk labbhaṁ. (pts note) | yam → Bm adds pana. (pts note) | p → Si omits pi. (pts note) | vedanīyaṁ → Bm savedanīyaṁ. (pts note) | kira → kir (pts) | yamidaṁ → yam idaṁ (pts) | alabbhametaṁ yamidaṁ → alabbham etaṁ yam p idaṁ (pts) | alabbhametaṁ yamidaṁ kammaṁ → alabbham etaṁ yam p idaṁ kammam (pts) | alabbhametaṁ yamidaṁ → alabbham etaṁ yam p idam (pts)
‚So scheint es, geehrte Jaina-Asketen, dass Anstrengung nicht dazu führen kann, dass man eine Tat anders erfährt, als sie erfahren werden muss.
evaṁ sante āyasmantānaṁ nigaṇṭhānaṁ aphalo upakkamo hoti, aphalaṁ padhānaṁ’.
nigaṇṭhānaṁ → niganthānaṁ (sya-all) | hoti → Sk hotīti. (pts note)
Da das so ist, sind eure Anstrengung und euer Streben fruchtlos.‘

Evaṁvādī, bhikkhave, nigaṇṭhā.
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
So ist die Lehre der Jaina-Asketen.
Evaṁvādīnaṁ, bhikkhave, nigaṇṭhānaṁ dasa sahadhammikā vādānuvādā gārayhaṁ ṭhānaṁ āgacchanti.
nigaṇṭhānaṁ → niganthānaṁ (sya-all) | gārayhaṁ ṭhānaṁ → gārayhaṭṭhānaṁ (sya-all) | ṭhānaṁ → gārayhaṭṭhānaṁ (bj: syā) | Nigaṇṭhānaṁ → Sk omits these three words; Si (not Bu) Niganth-. (pts note) | ṭhānaṁ → So Sk Bu; Bm gārayhaṭhānaṁ; Si gāreyhaṭṭhānaṁ; Bu adds: vādānuppattā garayhā thānā ti pi pāṭho. (pts note)
Da sie so sprechen, verdienen die Jaina-Asketen eine Gegendarstellung und Tadel auf zehn berechtigten Grundlagen.

Sace, bhikkhave, sattā pubbekatahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti;
pubbekatahetu → pubbe katahetu (th)
Wenn Lebewesen Glück und Schmerz aufgrund ihrer früheren Taten erfahren,
addhā, bhikkhave, nigaṇṭhā pubbe dukkaṭakammakārino yaṁ etarahi evarūpā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyanti.
dukkaṭakammakārino → dukkatakammakārino (bj) | tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | pubbe dukkaṭakammakārino → pubbedukkatakammakārino (pts) | pubbedukkatakammakārino → So Sk Bu; Bm Si dukkaṭak-. (pts note)
haben die Jaina-Asketen sicher in der Vergangenheit schlechte Taten getan, da sie jetzt so schmerzhafte, scharfe, brennende Gefühle fühlen.
Sace, bhikkhave, sattā issaranimmānahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti;
issaranimmānahetu → issaranimmāṇahetu (bj)
Wenn Lebewesen Glück und Schmerz aufgrund der Schöpfung Gottes des Allmächtigen erfahren,
addhā, bhikkhave, nigaṇṭhā pāpakena issarena nimmitā yaṁ etarahi evarūpā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyanti.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
wurden die Jaina-Asketen sicher von einem schlechten Gott erschaffen, da sie jetzt so schmerzhafte, scharfe, brennende Gefühle fühlen.
Sace, bhikkhave, sattā saṅgatibhāvahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti;Wenn Lebewesen Glück und Schmerz aufgrund der Umstände und der Natur erfahren, addhā, bhikkhave, nigaṇṭhā pāpasaṅgatikā yaṁ etarahi evarūpā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyanti.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
kommen die Jaina-Asketen sicher aus schlechten Umständen, da sie jetzt so schmerzhafte, scharfe, brennende Gefühle fühlen.
Sace, bhikkhave, sattā abhijātihetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti;Wenn Lebewesen Glück und Schmerz aufgrund der Wiedergeburtsklasse erfahren, addhā, bhikkhave, nigaṇṭhā pāpābhijātikā yaṁ etarahi evarūpā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyanti.
tibbā → tippā (bj, sya-all, pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
wurden die Jaina-Asketen sicher in einer schlechten Klasse wiedergeboren, da sie jetzt so schmerzhafte, scharfe, brennende Gefühle fühlen.
Sace, bhikkhave, sattā diṭṭhadhammūpakkamahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti;
diṭṭhadhammūpakkamahetu → diṭṭhadhammupakkamahetu (sya-all); diṭṭhādhammupakkamahetu (pts) | diṭṭhādhammupakkamahetu → Bm - dhammūp-. (pts note)
Wenn Lebewesen Glück und Schmerz aufgrund von Anstrengung in diesem Leben erfahren,
addhā, bhikkhave, nigaṇṭhā evarūpā diṭṭhadhammūpakkamā yaṁ etarahi evarūpā dukkhā tibbā kaṭukā vedanā vediyanti.
evarūpā diṭṭhadhammūpakkamā → pāpadiṭṭhadhammūpakkamā (bj); pāpadiṭṭhadhammupakkamā (pts) | nigaṇṭhā evarūpā diṭṭhadhammūpakkamā → niganthā pāpadiṭṭhadhammupakkamā (sya-all) | tibbā → tippā (sya-all, pts) | pāpadiṭṭhadhammūpakkamā → evarūpā diṭṭhadhammūpakkamā (bj: sīmu, machasaṁ) | pāpadiṭṭhadhammupakkamā → Bm Nigaṇṭhā evarūpā diṭṭhadhammūpakkamā. (pts note)
strengen die Jaina-Asketen sich in diesem Leben sicher schlecht an, da sie jetzt so schmerzhafte, scharfe, brennende Gefühle fühlen.

Sace, bhikkhave, sattā pubbekatahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, gārayhā nigaṇṭhā;
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | pubbekatahetu → pubbe katahetu (th)
Wenn Lebewesen Glück und Schmerz aufgrund ihrer früheren Taten erfahren, verdienen die Jaina-Asketen Tadel,
no ce sattā pubbekatahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, gārayhā nigaṇṭhā.
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all) | pubbekatahetu → pubbe katahetu (th)
und ebenso, wenn das nicht so ist.
Sace, bhikkhave, sattā issaranimmānahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, gārayhā nigaṇṭhā;
issaranimmānahetu → issaranimmāṇahetu (bj); issarinimmānahetu (pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
Wenn Lebewesen Glück und Schmerz aufgrund der Schöpfung Gottes des Allmächtigen erfahren, verdienen die Jaina-Asketen Tadel,
no ce sattā issaranimmānahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, gārayhā nigaṇṭhā.
issaranimmānahetu → issaranimmāṇahetu (bj); issarinimmānahetu (pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
und ebenso, wenn das nicht so ist.
Sace, bhikkhave, sattā saṅgatibhāvahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, gārayhā nigaṇṭhā;
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
Wenn Lebewesen Glück und Schmerz aufgrund der Umstände und der Natur erfahren, verdienen die Jaina-Asketen Tadel,
no ce sattā saṅgatibhāvahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, gārayhā nigaṇṭhā.
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
und ebenso, wenn das nicht so ist.
Sace, bhikkhave, sattā abhijātihetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, gārayhā nigaṇṭhā;
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
Wenn Lebewesen Glück und Schmerz aufgrund der Wiedergeburtsklasse erfahren, verdienen die Jaina-Asketen Tadel,
no ce sattā abhijātihetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, gārayhā nigaṇṭhā.
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
und ebenso, wenn das nicht so ist.
Sace, bhikkhave, sattā diṭṭhadhammūpakkamahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, gārayhā nigaṇṭhā;
diṭṭhadhammūpakkamahetu → diṭṭhadhammupakkamahetu (sya-all, pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
Wenn Lebewesen Glück und Schmerz aufgrund von Anstrengung in diesem Leben erfahren, verdienen die Jaina-Asketen Tadel,
no ce sattā diṭṭhadhammūpakkamahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, gārayhā nigaṇṭhā.
diṭṭhadhammūpakkamahetu → diṭṭhadhammupakkamahetu (sya-all, pts) | nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
und ebenso, wenn das nicht so ist.
Evaṁvādī, bhikkhave, nigaṇṭhā.
nigaṇṭhā → niganthā (sya-all)
So ist die Lehre der Jaina-Asketen.
Evaṁvādīnaṁ, bhikkhave, nigaṇṭhānaṁ ime dasa sahadhammikā vādānuvādā gārayhaṁ ṭhānaṁ āgacchanti.
nigaṇṭhānaṁ → niganthānaṁ (sya-all) | gārayhaṁ ṭhānaṁ → gārayhaṭṭhānaṁ (sya-all) | Nigaṇṭhānaṁ → Sk omits these three words. (pts note) | dasa → Sk sace ime, omitting dasa. (pts note)
Da sie so sprechen, verdienen die Jaina-Asketen eine Gegendarstellung und Tadel auf diesen zehn berechtigten Grundlagen.
Evaṁ kho, bhikkhave, aphalo upakkamo hoti, aphalaṁ padhānaṁ.So sind Anstrengung und Streben fruchtlos.

Kathañca, bhikkhave, saphalo upakkamo hoti, saphalaṁ padhānaṁ?
kathañca → kathañ ca (pts)
Und wie sind Anstrengung und Streben fruchtbar?
Idha, bhikkhave, bhikkhu na heva anaddhabhūtaṁ attānaṁ dukkhena addhabhāveti, dhammikañca sukhaṁ na pariccajati, tasmiñca sukhe anadhimucchito hoti.
anadhimucchito → anadhimucchite (bj: PTS) | tasmiñca → tasmiṁ ca (th) | anaddhabhūtaṁ → anaddha bhūtaṁ (pts) | dhammikañca → dhammikañ ca (pts) | pariccajati tasmiñca → paricajjati tasmiñ ca (pts)
Da bringt ein Mönch kein Leiden über sich selbst; und er gibt rechtmäßiges Glück nicht auf, ist aber nicht von Glück besessen.
So evaṁ pajānāti:Er versteht: ‘imassa kho me dukkhanidānassa saṅkhāraṁ padahato saṅkhārappadhānā virāgo hoti, imassa pana me dukkhanidānassa ajjhupekkhato upekkhaṁ bhāvayato virāgo hotī’ti.
upekkhaṁ → upekhaṁ (bj: PTS) | saṁkhārappadhānā → So Sk Si; Bm Bu saṁkhārapadhānā. (pts note) | ajjhupekkhato → So all MSS. & Bu. (pts note) | upekham → So Sk Bu; Bm Si upekkhaṁ. (pts note) | saṅkhāraṁ → saṁkhāraṁ (pts)
‚Wenn ich mich tatkräftig anstrenge, schwindet die Leidenschaft in Bezug auf diese Leidensquelle. Und wenn ich Gleichmut entwickele, schwindet die Leidenschaft in Bezug auf diese andere Leidensquelle.‘
So yassa hi khvāssa dukkhanidānassa saṅkhāraṁ padahato saṅkhārappadhānā virāgo hoti, saṅkhāraṁ tattha padahati.
yassa hi khvāssa → yassa kho hi panassa (si); yassa hi khvassa (sya-all); yassa khvāssa (pts1ed) | hi → (pts) | khvāssa → yassa hi khopanassa (bj: sīmu); yassa khvāssa (bj: PTS) | khvāssa → yassa kho panassa (cck: sī.); yassa khvāssa (cck: pī.) | khvāssa → So Bu; Si yassa hi khvassa; Bm yassa hi khvāssa; Sk yassa hi kho pan'; assa. (pts note) | tattha → So Si Bu; Sk tattha s. p.; Bm tattha pṣ. (pts note) | saṅkhāraṁ → saṁkhāraṁ (pts) | saṅkhārappadhānā → saṁkhārappadhānā (pts)
So strengt er sich entweder tatkräftig an
Yassa panassa dukkhanidānassa ajjhupekkhato upekkhaṁ bhāvayato virāgo hoti, upekkhaṁ tattha bhāveti.
panassa → yassa hi khvāssa (bj: sīmu) | ajjhupekkhato → ajjhu pekkhato (bjt) | panassa → pana (pts) | upekkhaṁ → upekham (pts) | upekkhaṁ → upekhaṁ (pts)
oder er entwickelt Gleichmut, wie es angemessen ist.
Tassa tassa dukkhanidānassa saṅkhāraṁ padahato saṅkhārappadhānā virāgo hoti—
tassa → (pts) | hoti → Sk hotīti. (pts note) | saṅkhāraṁ → saṁkhāraṁ (pts) | saṅkhārappadhānā → saṁkhārappadhānā (pts)
Durch tatkräftige Anstrengung schwindet die Leidenschaft in Bezug auf diese Leidensquelle,
evampissa taṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ hoti.
nijjiṇṇaṁ → Sk here nijiṇṇaṁ. (pts note) | evampissa → evam pi ssa (pts)
und so wird dieses Leiden abgetragen.
Tassa tassa dukkhanidānassa ajjhupekkhato upekkhaṁ bhāvayato virāgo hoti—
upekkhaṁ → upekhaṁ (pts)
Durch die Entwicklung von Gleichmut schwindet die Leidenschaft in Bezug auf diese andere Leidensquelle,
evampissa taṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ hoti.
evampissa → evam pi ssa (pts)
und so wird dieses Leiden abgetragen.

Seyyathāpi, bhikkhave, puriso itthiyā sāratto paṭibaddhacitto tibbacchando tibbāpekkho.
tibbāpekkho → tibbāpekho (bj: PTS) | tibbacchando → So Sk Bu; Bm Si tibbachando. (pts note) | tibbāpekho → So Sk Bu; Bm Si tibbāpekkho. (pts note)
Wie wenn ein Mann in eine Frau verliebt wäre, voll heftiger Begierde und Wollust,
So taṁ itthiṁ passeyya aññena purisena saddhiṁ santiṭṭhantiṁ sallapantiṁ sañjagghantiṁ saṁhasantiṁ.
aññena → Sk adds vā. (pts note) | saddhiṁ → saddhim (pts)
und er sähe sie bei einem anderen Mann stehen und plaudern, kichern und lachen.

Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,Was denkt ihr, Mönche und Nonnen? api nu tassa purisassa amuṁ itthiṁ disvā aññena purisena saddhiṁ santiṭṭhantiṁ sallapantiṁ sañjagghantiṁ saṁhasantiṁ uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā”ti?
sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti (bj, sya-all) | sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti evaṁ → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ti evam (pts) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → Bm s-upayāsa. (pts note) | sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → soka parideva dukkhadomanassu pāyāsāti (th)
Würde das für ihn zu Kummer, Klage, Schmerz, Traurigkeit und Bedrängnis führen?“

“Evaṁ, bhante”.
evaṁ → evam (pts)
„Ja, Herr.
“Taṁ kissa hetu”?Warum ist das so? “Amu hi, bhante, puriso amussā itthiyā sāratto paṭibaddhacitto tibbacchando tibbāpekkho.
amu → asu (bj) | tibbacchando → tibbacchendā (bj) | tibbāpekkho → tibbāpekko (pts) | hi → amuhi (bj: PTS) | tibbāpekkho → tibbāpekho (bj: PTS)
Weil dieser Mann in diese Frau verliebt ist, voll heftiger Begierde und Wollust.“
Tasmā taṁ itthiṁ disvā aññena purisena saddhiṁ santiṭṭhantiṁ sallapantiṁ sañjagghantiṁ saṁhasantiṁ uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā”ti.
sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti (bj) | uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ti (pts) | uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → uppajjanti soka parideva dukkhadomanassu pāyāsāti (th)

“Atha kho, bhikkhave, tassa purisassa evamassa:
evamassa → evam assa (pts)
„Da dächte der Mann:
‘ahaṁ kho amussā itthiyā sāratto paṭibaddhacitto tibbacchando tibbāpekkho.
amussā → Sk āvuso. (pts note) | tibbāpekho → Sk here tibbāpakko. (pts note)
‚Ich bin in diese Frau verliebt, voll heftiger Begierde und Wollust,
Tassa me amuṁ itthiṁ disvā aññena purisena saddhiṁ santiṭṭhantiṁ sallapantiṁ sañjagghantiṁ saṁhasantiṁ uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā.
sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā (bj, sya-all) | sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā yannūnāhaṁ → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā yan nūnāhaṁ (pts) | saṁhasantiṁ → Sk omits. (pts note) | sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā → Bm adds so. (pts note) | sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā → soka parideva dukkhadomanassu pāyāsā (th)
und als ich sie bei einem anderen Mann stehen und plaudern, kichern und lachen sah, führte das für mich zu Kummer, Klage, Schmerz, Traurigkeit und Bedrängnis.
Yannūnāhaṁ yo me amussā itthiyā chandarāgo taṁ pajaheyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan nūnāhaṁ (pts) | pajaheyyanti → pajaheyyan ti (pts)
Warum gebe ich nicht die Begierde und Wollust nach dieser Frau auf?‘
So yo amussā itthiyā chandarāgo taṁ pajaheyya.Und so täte er es. So taṁ itthiṁ passeyya aparena samayena aññena purisena saddhiṁ santiṭṭhantiṁ sallapantiṁ sañjagghantiṁ saṁhasantiṁ.Einige Zeit später sähe er sie bei einem anderen Mann stehen und plaudern, kichern und lachen.

Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,Was denkt ihr, Mönche und Nonnen? api nu tassa purisassa amuṁ itthiṁ disvā aññena purisena saddhiṁ santiṭṭhantiṁ sallapantiṁ sañjagghantiṁ saṁhasantiṁ uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā”ti?
sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti (bj, pts) | itthiṁ → iṭṭhiṁ (pts) | sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → soka parideva dukkha domanassu pāyāsāti (th) | sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ti (pts)
Würde das für ihn zu Kummer, Klage, Schmerz, Traurigkeit und Bedrängnis führen?“

“No hetaṁ, bhante”.
hetaṁ → h etaṁ (pts)
„Nein, Herr.
“Taṁ kissa hetu”?Warum ist das so? “Amu hi, bhante, puriso amussā itthiyā virāgo.
amu → asu (bj) | virāgo → vītarāgo (bj, sya-all, pts)
Weil dieser Mann nicht mehr in diese Frau verliebt ist.“
Tasmā taṁ itthiṁ disvā aññena purisena saddhiṁ santiṭṭhantiṁ sallapantiṁ sañjagghantiṁ saṁhasantiṁ na uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsā”ti.
sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti (bj, sya-all) | na → Sk omits na. (pts note) | sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → soka parideva dukkhadomanassu pāyāsāti (th) | uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassūpāyāsāti → uppajjanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ti (pts)

“Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu na heva anaddhabhūtaṁ attānaṁ dukkhena addhabhāveti, dhammikañca sukhaṁ na pariccajati, tasmiñca sukhe anadhimucchito hoti.
heva → bhikkhave naheva (bj: PTS) | paricajati → Sk paricajati. (pts note) | hoti → Sk omits hoti. (pts note) | tasmiñca → tasmiṁ ca (th) | evameva → evam eva (pts) | dhammikañca → dhammikañ ca (pts) | pariccajati tasmiñca → paricajati tasmiñ ca (pts)
„Ebenso bringt da ein Mönch kein Leiden über sich selbst; und er gibt rechtmäßiges Glück nicht auf, ist aber nicht von Glück besessen.
So evaṁ pajānāti:Er versteht: ‘imassa kho me dukkhanidānassa saṅkhāraṁ padahato saṅkhārappadhānā virāgo hoti, imassa pana me dukkhanidānassa ajjhupekkhato upekkhaṁ bhāvayato virāgo hotī’ti.
upekkhaṁ bhāvayato → upekhabhāvayato (pts) | hotīti → So Sk; Bm Si hoti. (pts note) | saṅkhāraṁ → saṁkhāraṁ (pts) | saṅkhārappadhānā → saṁkhārappadhānā (pts)
‚Wenn ich mich tatkräftig anstrenge, schwindet die Leidenschaft in Bezug auf diese Leidensquelle. Und wenn ich Gleichmut entwickele, schwindet die Leidenschaft in Bezug auf diese andere Leidensquelle.‘
So yassa hi khvāssa dukkhanidānassa saṅkhāraṁ padahato saṅkhārappadhānā virāgo hoti, saṅkhāraṁ tattha padahati;
hi → (bj, pts) | khvāssa → khvassa (sya-all) | khvāssa → Sk yassa hi kho pan'; assa. (pts note) | saṅkhāraṁ → saṁkhāraṁ (pts) | saṅkhārappadhānā → saṁkhārappadhānā (pts)
So strengt er sich entweder tatkräftig an
yassa panassa dukkhanidānassa ajjhupekkhato upekkhaṁ bhāvayato virāgo hoti, upekkhaṁ tattha bhāveti.
panassa → pan assa (pts) | upekkhaṁ → upekhaṁ (pts)
oder er entwickelt Gleichmut, wie es angemessen ist.
Tassa tassa dukkhanidānassa saṅkhāraṁ padahato saṅkhārappadhānā virāgo hoti—
saṅkhāraṁ → saṁkhāraṁ (pts) | saṅkhārappadhānā → saṁkhārappadhānā (pts)
Durch tatkräftige Anstrengung schwindet die Leidenschaft in Bezug auf diese Leidensquelle,
evampissa taṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ hoti.
evampissa → evam pi ssa (pts)
und so wird dieses Leiden abgetragen.
Tassa tassa dukkhanidānassa ajjhupekkhato upekkhaṁ bhāvayato virāgo hoti—
upekkhaṁ → upekhaṁ (pts)
Durch die Entwicklung von Gleichmut schwindet die Leidenschaft in Bezug auf diese andere Leidensquelle,
evampissa taṁ dukkhaṁ nijjiṇṇaṁ hoti.
evampissa taṁ → evam pi ssa (pts) | dukkhaṁ → evampissa dukkhaṁ (bj: PTS)
und so wird dieses Leiden abgetragen.
Evampi, bhikkhave, saphalo upakkamo hoti, saphalaṁ padhānaṁ.
evampi → evam pi (pts)
So sind Anstrengung und Streben fruchtbar.

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu iti paṭisañcikkhati:
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann überlegt da ein Mönch:
‘yathāsukhaṁ kho me viharato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti;
kho → Sk omits kho. (pts note) | abhivaḍḍhanti → Sk omits from here to kusalā dhammā abhivaḍḍhanti. (pts note)
‚Wenn ich lebe, wie es mir gefällt, wachsen untaugliche Eigenschaften an und taugliche Eigenschaften verkümmern.
dukkhāya pana me attānaṁ padahato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.Aber wenn ich mich unter Schmerzen anstrenge, verkümmern untaugliche Eigenschaften und taugliche Eigenschaften wachsen an. Yannūnāhaṁ dukkhāya attānaṁ padaheyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | padaheyyanti → padaheyyan ti (pts)
Warum strenge ich mich nicht unter Schmerzen an?‘
So dukkhāya attānaṁ padahati.So tut er es also, Tassa dukkhāya attānaṁ padahato akusalā dhammā parihāyanti kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.und während er das tut, verkümmern untaugliche Eigenschaften und taugliche Eigenschaften wachsen an. So na aparena samayena dukkhāya attānaṁ padahati.Nach einiger Zeit strengt er sich nicht mehr unter Schmerzen an. Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Yassa hi so, bhikkhave, bhikkhu atthāya dukkhāya attānaṁ padaheyya svāssa attho abhinipphanno hoti.Weil er das Ziel, für das er sich unter Schmerzen angestrengt hat, erreicht hat; Tasmā na aparena samayena dukkhāya attānaṁ padahati.darum tut er es jetzt nicht mehr.

Seyyathāpi, bhikkhave, usukāro tejanaṁ dvīsu alātesu ātāpeti paritāpeti ujuṁ karoti kammaniyaṁ.
usukāro → Bm ussukāro. (pts note) | ujuṁ → Bm ujukaṁ. (pts note)
Wie ein Pfeilmacher, der einen Pfeilschaft zwischen zwei Fackeln erhitzt, ihn gerade und zum Gebrauch bereit macht.
Yato kho, bhikkhave, usukārassa tejanaṁ dvīsu alātesu ātāpitaṁ hoti paritāpitaṁ ujuṁ kataṁ kammaniyaṁ, na so taṁ aparena samayena usukāro tejanaṁ dvīsu alātesu ātāpeti paritāpeti ujuṁ karoti kammaniyaṁ.
kataṁ → ujuṁ kataṁ hoti (bj); ujukataṁ (sya-all) | paritāpitaṁ → paritāpitaṁ hoti (bj, pts) | ujuṁ kataṁ → ujukataṁ (sya-all) | kataṁ → ujuṁ kataṁ hoti (cck: sī.) | paritāpitaṁ → Sk ātāpīṇaṁ & paritāpiṇaṁ. (pts note) | kataṁ → So Bm; Sk ujukaṁ kataṁ; Si ujukataṁ. (pts note) | taṁ → Sk omits so taṁ. (pts note)
Nachdem er ihn gerade und zum Gebrauch bereit gemacht hat, erhitzt er ihn nicht mehr, macht ihn nicht mehr gerade und zum Gebrauch bereit.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Yassa hi so, bhikkhave, atthāya usukāro tejanaṁ dvīsu alātesu ātāpeyya paritāpeyya ujuṁ kareyya kammaniyaṁ svāssa attho abhinipphanno hoti.
alātesu → atālesu (pts) | paritāpeyya → paritapeyya (pts) | abhinipphanno → abinipphanno (pts) | tejanaṁ → tejanam (pts)
Weil er das Ziel, für das er ihn erhitzt hat, erreicht hat;
Tasmā na aparena samayena usukāro tejanaṁ dvīsu alātesu ātāpeti paritāpeti ujuṁ karoti kammaniyaṁ.
usukāro → usukāro ca (pts) | alātesu → alāpesu (pts)
darum tut er es jetzt nicht mehr.

Evameva kho, bhikkhave, bhikkhu iti paṭisañcikkhati:
evameva → evam eva (pts)
Ebenso überlegt da ein Mönch:
‘yathāsukhaṁ kho me viharato akusalā dhammā abhivaḍḍhanti, kusalā dhammā parihāyanti;
me → Sk yathā su me. (pts note)
‚Wenn ich lebe, wie es mir gefällt, wachsen untaugliche Eigenschaften an und taugliche Eigenschaften verkümmern.
dukkhāya pana me attānaṁ padahato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.Aber wenn ich mich unter Schmerzen anstrenge, verkümmern untaugliche Eigenschaften und taugliche Eigenschaften wachsen an. Yannūnāhaṁ dukkhāya attānaṁ padaheyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | padaheyyanti → padaheyyan ti (pts)
Warum strenge ich mich nicht unter Schmerzen an?‘
So dukkhāya attānaṁ padahati.So tut er es also, Tassa dukkhāya attānaṁ padahato akusalā dhammā parihāyanti, kusalā dhammā abhivaḍḍhanti.und während er das tut, verkümmern untaugliche Eigenschaften und taugliche Eigenschaften wachsen an. So na aparena samayena dukkhāya attānaṁ padahati.
na → Sk omits na. (pts note)
Nach einiger Zeit strengt er sich nicht mehr unter Schmerzen an.
Taṁ kissa hetu?Warum ist das so? Yassa hi so, bhikkhave, bhikkhu atthāya dukkhāya attānaṁ padaheyya svāssa attho abhinipphanno hoti.Weil er das Ziel, für das er sich unter Schmerzen angestrengt hat, erreicht hat; Tasmā na aparena samayena dukkhāya attānaṁ padahati.
padahati → padahatīti (sya-all) | padahati → Si padahatīti. (pts note)
darum tut er es jetzt nicht mehr.
Evampi, bhikkhave, saphalo upakkamo hoti, saphalaṁ padhānaṁ.
evampi → evam pi (pts)
Auch so sind Anstrengung und Streben fruchtbar.

Puna caparaṁ, bhikkhave, idha tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā → repeat (pts)
Dann erscheint da ein Klargewordener in der Welt, ein Vollendeter, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet.
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.Er hat diese Welt – mit ihren Göttern, Māras und Brahmās, mit dieser Bevölkerung mit ihren Asketen und Brahmanen, Göttern und Menschen – durch eigene Einsicht erkannt und erklärt sie anderen. So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.Er verkündet eine Lehre, die am Anfang gut, in der Mitte gut und am Ende gut ist, bedeutsam und gut ausgedrückt. Und er legt ein geistliches Leben dar, das ganz vollständig und rein ist.

Taṁ dhammaṁ suṇāti gahapati vā gahapatiputto vā aññatarasmiṁ vā kule paccājāto.
paccājāto → pacchā jāto (sya-all)
Ein Hausbesitzer hört diese Lehre, oder das Kind eines Hausbesitzers oder jemand, der in einer guten Familie wiedergeboren ist.
So taṁ dhammaṁ sutvā tathāgate saddhaṁ paṭilabhati.Er fasst Vertrauen zum Klargewordenen So tena saddhāpaṭilābhena samannāgato iti paṭisañcikkhati:und überlegt: ‘sambādho gharāvāso rajāpatho, abbhokāso pabbajjā.‚Das Hausleben ist eng und schmutzig, aber wenn man fortgezogen ist, ist das Leben weit offen. Nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.Es ist nicht einfach, wenn man zu Hause lebt, das geistliche Leben ganz vollständig und rein zu führen wie eine blank gescheuerte Muschel. Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)
Warum rasiere ich mir nicht Haar und Bart, lege ockerfarbene Roben an und ziehe aus dem Haus fort ins hauslose Leben?‘
So aparena samayena appaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya mahantaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya, appaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya mahantaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.Nach einiger Zeit gibt er ein großes oder kleines Vermögen auf, verlässt einen großen oder kleinen Familienkreis. Er rasiert sich Haar und Bart, legt ockerfarbene Roben an und zieht aus dem Haus fort ins hauslose Leben.

So evaṁ pabbajito samāno bhikkhūnaṁ sikkhāsājīvasamāpanno pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti nihitadaṇḍo nihitasattho, lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati.Wenn er fortgezogen ist, nimmt er die Schulung und die Lebensweise der Mönche und Nonnen auf. Er gibt das Töten lebender Geschöpfe auf und tötet nicht mehr. Er verzichtet auf Stock und Schwert. Er ist einfühlsam und gütig und lebt voller Anteilnahme für alle Lebewesen. Adinnādānaṁ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī, athenena sucibhūtena attanā viharati.Er gibt das Stehlen auf und stiehlt nicht mehr. Er nimmt nur, was gegeben wird, erwartet nur, was gegeben wird. Er hält sich selbst rein, indem er nicht stiehlt. Abrahmacariyaṁ pahāya brahmacārī hoti ārācārī virato methunā gāmadhammā.Er gibt unkeusches Verhalten auf und ist keusch. Er lebt abgesondert und vermeidet den vulgären Akt des Geschlechtsverkehrs. Musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato hoti saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṁvādako lokassa.Er gibt das Lügen auf und lügt nicht mehr. Er sagt die Wahrheit und hält sich an die Wahrheit. Er ist ehrlich und vertrauenswürdig und legt die Welt nicht mit seinen Worten herein. Pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti; ito sutvā na amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, amutra vā sutvā na imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya—iti bhinnānaṁ vā sandhātā sahitānaṁ vā anuppadātā samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.Er gibt entzweiende Rede auf und entzweit niemanden mehr. Was er hier gehört hat, sagt er nicht dort, und was er dort gehört hat, nicht hier, um Menschen zu entzweien. Stattdessen versöhnt er die Uneinigen, fördert Einigkeit, freut sich an Eintracht, liebt die Eintracht und spricht Worte, die Eintracht fördern. Pharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti; yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.Er gibt harte Rede auf und redet nicht mehr hart. Seine Worte sind mild, dem Ohr gefällig, lieblich, zu Herzen gehend, höflich, vielen Menschen willkommen und angenehm. Samphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī, nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ.
dhammavādī → (bj) | atthasaṁhitaṁ → atthasañhitaṁ (th)
Er gibt das Unsinnreden auf und redet keinen Unsinn mehr. Seine Worte kommen zur rechten Zeit, sind wahr, bedeutsam, im Einklang mit der Lehre und Schulung. Sie sind wertvoll, kommen zur rechten Zeit, sind begründet, treffend und nützlich.
So bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato hoti.
bījagāmabhūtagāmasamārambhā → bījagāma bhūtagāmasamārambhā (th)
Er unterlässt es, Pflanzen und Samen zu beschädigen.
Ekabhattiko hoti rattūparato virato vikālabhojanā.
virato → paṭivirato (sya-all)
Er isst zu einer Tageszeit und verzichtet auf das Essen bei Nacht und zur falschen Zeit.
Naccagītavāditavisūkadassanā paṭivirato hoti.
naccagītavāditavisūkadassanā → nacca gīta vādita visūkadassanā (th)
Er unterlässt das Betrachten von Tanz-, Gesangs- und Musikvorführungen.
Mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā paṭivirato hoti.
mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā → mālā gandha vilepana dhāraṇa maṇḍana vibhūsanaṭṭhānā (th)
Er unterlässt es, Kränze, Düfte und Make-up anzulegen und sich damit zu schmücken.
Uccāsayanamahāsayanā paṭivirato hoti.
uccāsayanamahāsayanā → uccāsayana mahāsayanā (th)
Er unterlässt die Benutzung hoher und üppiger Schlafstellen.
Jātarūparajatapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.Er unterlässt es, Gold und Zahlungsmittel anzunehmen. Āmakadhaññapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.Er unterlässt es, rohes Getreide anzunehmen, Āmakamaṁsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.rohes Fleisch, Itthikumārikapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
itthikumārikapaṭiggahaṇā → itthikumārikā paṭiggahaṇā (bj); itthī kumārikāpaṭiggahaṇā (sya-all) | itthikumārikā → itthikumārika (bj: sīmu, machasaṁ)
Frauen und Mädchen,
Dāsidāsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
dāsidāsapaṭiggahaṇā → dāsī dāsapaṭiggahaṇā (sya-all)
Schuldknechte und Mägde,
Ajeḷakapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
ajeḷakapaṭiggahaṇā → aje ḷakapaṭiggahaṇā (th)
Ziegen und Schafe,
Kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā → kukkuṭa sūkarapaṭiggahaṇā (th)
Hühner und Schweine,
Hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā → hatthigavāssavaḷavā paṭiggahaṇā (bj); hatthigavā ssa valavapaṭiggahaṇā (sya-all) | hatthigavāssavaḷavā → gavāssavaḷava (bj: sīmu, machasaṁ)
Elefanten, Rinder, Pferde und Stuten
Khettavatthupaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
khettavatthupaṭiggahaṇā → khetta vatthupaṭiggahaṇā (th)
sowie Felder und Grundstücke.
Dūteyyapahiṇagamanānuyogā paṭivirato hoti.
dūteyyapahiṇagamanānuyogā → dūteyya pahīṇagamanānuyogā (sya-all)
Er unterlässt es, Botengänge zu machen und Botschaften zu übermitteln,
Kayavikkayā paṭivirato hoti.
kayavikkayā → kaya vikkayā (th)
zu kaufen und zu verkaufen,
Tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā paṭivirato hoti.
tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā → tulākūṭa kaṁsakūṭamānakūṭā (th)
Maße, Metalle oder Gewichte zu fälschen,
Ukkoṭanavañcananikatisāciyogā paṭivirato hoti.
ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → ukkoṭana vañcana nikati sāviyogā (sya-all) | Ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → sāviyogā (syā. kaṁ. ka.) ettha sācisaddo kuṭilapariyāyo (cck note)
zu bestechen, zu betrügen, zu täuschen und ein doppeltes Spiel zu spielen,
Chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā paṭivirato hoti.
hoti → passa ma. ni. 1.293 cūḷahatthipadopame (cck note) | chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā → chedana vadha bandhana viparāmosa ālopa sahasākārā (th)
zu verstümmeln, zu morden, zu entführen, zu rauben, zu plündern und Gewalt anzuwenden.

So santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena, kucchiparihārikena piṇḍapātena. So yena yeneva pakkamati samādāyeva pakkamati.
so → (sya-all)
Er ist zufrieden mit Roben, die den Körper einhüllen, und Almosen, das den Bauch füllt. Wohin er auch geht, da nimmt er nur diese Dinge mit.
Seyyathāpi nāma pakkhī sakuṇo yena yeneva ḍeti sapattabhārova ḍeti;Wie ein Vogel: Wohin er auch fliegt, die Flügel sind seine einzige Bürde. evameva bhikkhu santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena, kucchiparihārikena piṇḍapātena; so yena yeneva pakkamati samādāyeva pakkamati.
so → (sya-all)
Ebenso ist ein Mönch zufrieden mit Roben, die den Körper einhüllen, und Almosen, das den Bauch füllt. Wohin er auch geht, da nimmt er nur diese Dinge mit.
So iminā ariyena sīlakkhandhena samannāgato ajjhattaṁ anavajjasukhaṁ paṭisaṁvedeti.Wenn er diesen Umfang der edlen Tugend besitzt, erfährt er im Innern ein Glück, das ohne Tadel ist.

So cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.Wenn er mit dem Auge ein Bild sieht, bleibt er nicht an den Merkmalen und Einzelheiten hängen. Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.
abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt)
Wenn das Sehvermögen nicht gezügelt wäre, würden schlechte, untaugliche Eigenschaften von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit überhandnehmen. Aus diesem Grund übt er Zügelung, bewacht das Sehvermögen und hält es im Zaum.
Sotena saddaṁ sutvā …pe…Wenn er mit dem Ohr einen Ton hört … ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…Wenn er mit der Nase einen Geruch riecht … jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…Wenn er mit der Zunge einen Geschmack schmeckt … kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…Wenn er mit dem Körper eine Berührung empfindet … manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.Wenn er mit dem Geist eine Vorstellung erkennt, bleibt er nicht an den Merkmalen und Einzelheiten hängen. Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.Wenn das Vorstellungsvermögen nicht gezügelt wäre, würden schlechte, untaugliche Eigenschaften von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit überhandnehmen. Aus diesem Grund übt er Zügelung, bewacht das Vorstellungsvermögen und hält es im Zaum. So iminā ariyena indriyasaṁvarena samannāgato ajjhattaṁ abyāsekasukhaṁ paṭisaṁvedeti.Wenn er diese edle Zügelung der Sinne besitzt, erfährt er im Innern eine fleckenlose Seligkeit.

So abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti.
samiñjite → sammiñjite (bj, sya-all, km) | sammiñjite → samiñjite (bj: machasaṁ) | samiñjite → sammiñjite (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)
Er handelt mit Situationsbewusstsein beim Ausgehen und Zurückkommen, beim Hin- und Wegschauen, beim Beugen und Strecken der Glieder, beim Tragen von äußerer Robe, Schale und Roben, beim Essen, Trinken, Kauen, Schmecken, beim Ausscheiden von Urin und Kot, beim Gehen, Stehen, Sitzen, Schlafen und Wachen, Reden und Schweigen.

So iminā ca ariyena sīlakkhandhena samannāgato, imāya ca ariyāya santuṭṭhiyā samannāgato, iminā ca ariyena indriyasaṁvarena samannāgato, iminā ca ariyena satisampajaññena samannāgato
samannāgato → samannāgato so (sya-all) | samannāgato → passa ma. ni. 1.296 cūḷahatthipadopame (cck note)
Wenn er diesen Umfang der edlen Tugend, diese edle Zufriedenheit und diese edle Zügelung der Sinne sowie diese edle Achtsamkeit und das edle Situationsbewusstsein besitzt,
vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ.
palālapuñjaṁ → paḷālapuñjaṁ (bj) | kandaraṁ → (sya-all)
sucht er einen abgelegenen Platz auf: eine Wildnis, die Wurzel eines Baumes, einen Hügel, eine Schlucht, eine Berghöhle, ein Leichenfeld, einen Wald, den freien Himmel, einen Strohhaufen.
So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā, ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya, parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.Nach dem Essen, wenn er vom Almosengang zurückkommt, setzt er sich mit gekreuzten Beinen hin, richtet den Körper gerade auf und verankert die Achtsamkeit bei sich.

So abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati, abhijjhāya cittaṁ parisodheti.Er gibt das Begehren nach der Welt auf, meditiert mit einem Herzen, das frei von Begehren ist, und läutert den Geist von Begehren. Byāpādapadosaṁ pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī, byāpādapadosā cittaṁ parisodheti.Er gibt Böswilligkeit und Gehässigkeit auf, meditiert mit einem Herzen, das frei von Böswilligkeit ist, voller Anteilnahme für alle Lebewesen, und läutert den Geist von Böswilligkeit. Thinamiddhaṁ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno, thinamiddhā cittaṁ parisodheti.
thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (bj, sya-all) | vigatathinamiddho → vigatathīnamiddho (bj, sya-all) | thinamiddhā → thīnamiddhā (bj, sya-all)
Er gibt Dumpfheit und Benommenheit auf, meditiert mit einem Herzen, das frei von Dumpfheit und Benommenheit ist, er nimmt Licht wahr, ist achtsam und der Situation bewusst und läutert den Geist von Dumpfheit und Benommenheit.
Uddhaccakukkuccaṁ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṁ vūpasantacitto, uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodheti.Er gibt Rastlosigkeit und Reue auf, meditiert ohne Rastlosigkeit, mit innerlich friedvollem Geist, und läutert den Geist von Rastlosigkeit und Reue. Vicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṅkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṁ parisodheti.
akathaṅkathī → akathaṁkathī (my, bjt, th, ms2005)
Er gibt den Zweifel auf, meditiert, indem er über den Zweifel hinausgegangen ist, nicht im Unklaren über taugliche Eigenschaften, und läutert den Geist von Zweifel.

So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe
nīvaraṇe → Bm nivaraṇe. (pts note)
Er gibt diese fünf Hindernisse auf, die Verunreinigungen des Herzens, die die Weisheit schwächen.
vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (pts) | paṭhamajjhānaṁ → So Sk; Bm Si paṭhamaṁ jhāmaṁ &c., as usual. (pts note) | vivicceva → eva (pts)
Dann tritt er, ganz abgeschieden von den Sinnenfreuden, abgeschieden von untauglichen Eigenschaften, in die erste Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Abgeschiedenheit geborene Ekstase und Seligkeit, während er den Geist ausrichtet und hält.
Evampi, bhikkhave, saphalo upakkamo hoti, saphalaṁ padhānaṁ.
evampi → evam pi (pts)
Auch so sind Anstrengung und Streben fruchtbar.

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sampasādanaṁ → saṁpasādanaṁ (pts)
Wenn dann das Ausrichten und Halten des Geistes sich beruhigt, tritt er in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Versenkung geborene Ekstase und Seligkeit, mit innerer Klarheit und geeintem Geist, ohne Ausrichten und Halten.
Evampi, bhikkhave, saphalo upakkamo hoti, saphalaṁ padhānaṁ.
evampi → evam pi (pts)
Auch so sind Anstrengung und Streben fruchtbar.

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti. Yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
sukhavihārīti tatiyaṁ jhānaṁ → sukhavihārī ti tatiyajjhānaṁ (pts) | upekhako → Bm Si upekkhako. (pts note) | tatiyajjhānaṁ → Bm Si tatiyaṁ jhānaṁ. (pts note) | + → taṁ (bjt) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sukhañca → sukhañ ca (pts) | yaṁ → yan (pts)
Mit dem Schwinden der Ekstase tritt er dann in die dritte Vertiefung ein und verweilt darin; da meditiert er mit Gleichmut, achtsam und bewusst, und erfährt persönlich die Seligkeit, von der die Edlen erklären: ‚Gleichmütig und achtsam meditiert man in Seligkeit.‘
Evampi, bhikkhave, saphalo upakkamo hoti, saphalaṁ padhānaṁ.
evampi → evam pi (pts)
Auch so sind Anstrengung und Streben fruchtbar.

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā, adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
atthaṅgamā → atthagamā (pts) | upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ → upekhāsatipārisuddhiṁ catutthajjhānaṁ (pts) | va → Sk adds kho. (pts note) | atthagamā → Bm Si atthangamā. (pts note) | catutthajjhānaṁ → Bm Si catutthaṁ jhānaṁ. (pts note) | adukkhamasukhaṁ → adukkhaṁ asukhaṁ (bjt) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | pubbeva → pubbe va (pts)
Indem er Glück und Schmerz aufgibt, und mit dem Vergehen früherer Fröhlichkeit und Traurigkeit, tritt ein Mönch dann in die vierte Vertiefung ein und verweilt darin, ohne Glück oder Schmerz, mit reinem Gleichmut und reiner Achtsamkeit.
Evampi, bhikkhave, saphalo upakkamo hoti, saphalaṁ padhānaṁ.
evampi → evam pi (pts)
Auch so sind Anstrengung und Streben fruchtbar.

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.Wenn sein Geist so im Samādhi versunken ist – geläutert, hell, makellos, fleckenlos, geschmeidig, formbar, stetig und unbewegt –, dann streckt er ihn aus auf die Erinnerung an frühere Leben. So anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi anekepi saṁvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe: ‘amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | cattālīsampi → cattāḷīsampi (bj, sya-all) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, bjt, th, ms2005) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī (bjt) | pubbenivāsaṁ → pubbe nivāsaṁ (bjt) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁ sukhadukkhapaṭisaṁvedī (th)
Er erinnert sich an viele Arten früherer Leben, das heißt: eine Wiedergeburt, zwei Wiedergeburten, drei, vier, fünf, zehn, zwanzig, dreißig, vierzig, fünfzig, hundert, tausend, hunderttausend Wiedergeburten; viele Äonen des Zusammenziehens der Welt, viele Äonen des Ausdehnens der Welt, viele Äonen des Zusammenziehens und Ausdehnens der Welt. ‚Dort hatte ich diesen Namen, gehörte zu jenem Stamm, sah so aus, und das war meine Speise. So erlebte ich Glück und Schmerz, und so lange dauerte mein Leben. Als ich von jenem Ort verschied, wurde ich woanders wiedergeboren. Und dort hatte ich diesen Namen, gehörte zu jenem Stamm, sah so aus, und das war meine Speise. So erlebte ich Glück und Schmerz, und so lange dauerte mein Leben. Als ich von jenem Ort verschied, wurde ich hier wiedergeboren.‘ Und so erinnert er sich an viele Arten früherer Leben mit ihren Merkmalen und Einzelheiten.
Evampi, bhikkhave, saphalo upakkamo hoti, saphalaṁ padhānaṁ.
evampi → evam pi (pts)
Auch so sind Anstrengung und Streben fruchtbar.

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṁ cutūpapātañāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.
āneñjappatte → aneñjappatte (bj)
Wenn sein Geist so im Samādhi versunken ist – geläutert, hell, makellos, fleckenlos, geschmeidig, formbar, stetig und unbewegt –, dann streckt er ihn aus auf das Erkennen von Tod und Wiedergeburt der Lebewesen.
So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti: ‘ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā vacīduccaritena samannāgatā manoduccaritena samannāgatā ariyānaṁ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannā. Ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā vacīsucaritena samannāgatā manosucaritena samannāgatā ariyānaṁ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā’ti. Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe, sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti.
paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th)
Mit geläuterter und übermenschlicher Hellsichtigkeit sieht er Lebewesen, wie sie hinscheiden und wieder geboren werden – gering oder hochstehend, schön oder hässlich, an einem guten oder einem schlechten Ort. Er versteht, wie Lebewesen entsprechend ihrer Taten weiterziehen: ‚Diese lieben Wesen taten Schlechtes mit dem Körper, der Sprache und dem Geist. Sie brachten die Edlen in Verruf, hatten falsche Ansicht und unternahmen Handlungen aus dieser falschen Ansicht heraus. Als ihr Körper auseinanderbrach, nach dem Tod, wurden sie an einem verlorenen Ort wiedergeboren, einem schlechten Ort, in der Unterwelt, der Hölle. Diese lieben Wesen hingegen taten Gutes mit dem Körper, der Sprache und dem Geist. Sie brachten nie die Edlen in Verruf, hatten rechte Ansicht und unternahmen Handlungen aus dieser rechten Ansicht heraus. Als ihr Körper auseinanderbrach, nach dem Tod, wurden sie an einem guten Ort wiedergeboren, in einer himmlischen Welt.‘ Und so sieht er mit geläuterter und übermenschlicher Hellsichtigkeit Lebewesen, wie sie hinscheiden und wieder geboren werden – gering oder hochstehend, schön oder hässlich, an einem guten oder einem schlechten Ort. Er versteht, wie Lebewesen entsprechend ihrer Taten weiterziehen.
Evampi, bhikkhave, saphalo upakkamo hoti, saphalaṁ padhānaṁ.
evampi → evam pi (pts)
Auch so sind Anstrengung und Streben fruchtbar.

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṁ khayañāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.Wenn sein Geist so im Samādhi versunken ist – geläutert, hell, makellos, fleckenlos, geschmeidig, formbar, stetig und unbewegt – dann streckt er ihn aus auf das Erkennen der Auflösung der Befleckungen. So ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti;Er versteht wahrheitsgemäß: ‚Das ist das Leiden.‘ … ‚Das ist der Ursprung des Leidens.‘ … ‚Das ist das Aufhören des Leidens.‘ … ‚Das ist die Übung, die zum Aufhören des Leidens führt.‘ ‘ime āsavā’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.Er versteht wahrheitsgemäß: ‚Das sind die Befleckungen.‘ … ‚Das ist der Ursprung der Befleckungen.‘ … ‚Das ist das Aufhören der Befleckungen.‘ … ‚Das ist die Übung, die zum Aufhören der Befleckungen führt.‘

Tassa evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccati.Wenn er das erkennt und sieht, ist sein Geist befreit von den Befleckungen der Sinnlichkeit, des Wunsches nach Wiedergeburt und der Unwissenheit. Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.Wenn er befreit ist, weiß er, er ist befreit.

‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.Er versteht: ‚Wiedergeburt ist beendet; das geistliche Leben ist erfüllt; was zu tun war, ist getan; es gibt nichts weiter für diesen Ort.‘ Evampi kho, bhikkhave, saphalo upakkamo hoti, saphalaṁ padhānaṁ.
evampi → evaṁ (sya-all, pts) | kho → evaṁ kho (bj: PTS)
Auch so sind Anstrengung und Streben fruchtbar.
Evaṁvādī, bhikkhave, tathāgatā.
tathāgatā evaṁvādīnaṁ → tathāgetā evaṁvādiṁ (bj); tathāgato evaṁvādiṁ (sya-all, pts) | tathāgetā → tathāgatā (bj: sīmu, machasaṁ)
So ist die Lehre des Klargewordenen.
Evaṁvādīnaṁ, bhikkhave, tathāgatānaṁ dasa sahadhammikā pāsaṁsaṭṭhānā āgacchanti.
tathāgatānaṁ → tathāgataṁ (bj, sya-all, pts) | pāsaṁsaṭṭhānā → pāsaṁsaṭṭhānaṁ (sya-all) | evaṁvādiṁ → evaṁ vādīnaṁ (bj: sīmu, machasaṁ) | tathāgataṁ → tathāgatānaṁ (bj: sīmu, machasaṁ) | tathāgatānaṁ → tathāgato, evaṁvādiṁ bhikkhave tathāgataṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | Tathāgataṁ → Bm evaṁvādīnaṁ b. Tathāgatānaṁ. (pts note)
Da er so spricht, verdient der Klargewordene Lob auf zehn berechtigten Grundlagen.

Sace, bhikkhave, sattā pubbekatahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti;
pubbekatahetu → pubbe katahetu (th)
Wenn Lebewesen Glück und Schmerz aufgrund ihrer früheren Taten erfahren,
addhā, bhikkhave, tathāgato pubbe sukatakammakārī yaṁ etarahi evarūpā anāsavā sukhā vedanā vedeti.
Tathāgato → Sk T-te. (pts note) | pubbe sukatakammakārī → pubbesukatakammakārī (pts)
hat der Klargewordene sicher in der Vergangenheit gute Taten getan, da er jetzt so unbefleckte glückliche Gefühle fühlt.
Sace, bhikkhave, sattā issaranimmānahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti;
issaranimmānahetu → issaranimmāṇahetu (bj)
Wenn Lebewesen Glück und Schmerz aufgrund der Schöpfung Gottes des Allmächtigen erfahren,
addhā, bhikkhave, tathāgato bhaddakena issarena nimmito yaṁ etarahi evarūpā anāsavā sukhā vedanā vedeti.wurde der Klargewordene sicher von einem guten Gott erschaffen, da er jetzt so unbefleckte glückliche Gefühle fühlt. Sace, bhikkhave, sattā saṅgatibhāvahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti;Wenn Lebewesen Glück und Schmerz aufgrund der Umstände und der Natur erfahren, addhā, bhikkhave, tathāgato kalyāṇasaṅgatiko yaṁ etarahi evarūpā anāsavā sukhā vedanā vedeti.kommt der Klargewordene sicher aus guten Umständen, da er jetzt so unbefleckte glückliche Gefühle fühlt. Sace, bhikkhave, sattā abhijātihetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti;Wenn Lebewesen Glück und Schmerz aufgrund der Wiedergeburtsklasse erfahren, addhā, bhikkhave, tathāgato kalyāṇābhijātiko yaṁ etarahi evarūpā anāsavā sukhā vedanā vedeti.wurde der Klargewordene sicher in einer guten Klasse wiedergeboren, da er jetzt so unbefleckte glückliche Gefühle fühlt. Sace, bhikkhave, sattā diṭṭhadhammūpakkamahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti;
diṭṭhadhammūpakkamahetu → diṭṭhadhammupakkamahetu (pts)
Wenn Lebewesen Glück und Schmerz aufgrund von Anstrengung in diesem Leben erfahren,
addhā, bhikkhave, tathāgato kalyāṇadiṭṭhadhammūpakkamo yaṁ etarahi evarūpā anāsavā sukhā vedanā vedeti.
kalyāṇadiṭṭhadhammūpakkamo → kalyāṇadiṭṭhadhammupakkamo (pts)
strengt der Klargewordene sich in diesem Leben sicher gut an, da er jetzt so unbefleckte glückliche Gefühle fühlt.

Sace, bhikkhave, sattā pubbekatahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, pāsaṁso tathāgato;
pubbekatahetu → pubbe katahetu (th)
Wenn Lebewesen Glück und Schmerz aufgrund ihrer früheren Taten erfahren, verdient der Klargewordene Lob,
no ce sattā pubbekatahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, pāsaṁso tathāgato.
pubbekatahetu → pubbe katahetu (th)
und ebenso, wenn das nicht so ist.
Sace, bhikkhave, sattā issaranimmānahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, pāsaṁso tathāgato;
issaranimmānahetu → issaranimmāṇahetu (bj)
Wenn Lebewesen Glück und Schmerz aufgrund der Schöpfung Gottes des Allmächtigen erfahren, verdient der Klargewordene Lob,
no ce sattā issaranimmānahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, pāsaṁso tathāgato.
issaranimmānahetu → issaranimmāṇahetu (bj) | Tathāgato → Sk {omits} the whole of this sentence from sace. (pts note)
und ebenso, wenn das nicht so ist.
Sace, bhikkhave, sattā saṅgatibhāvahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, pāsaṁso tathāgato;Wenn Lebewesen Glück und Schmerz aufgrund der Umstände und der Natur erfahren, verdient der Klargewordene Lob, no ce sattā saṅgatibhāvahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, pāsaṁso tathāgato.und ebenso, wenn das nicht so ist. Sace, bhikkhave, sattā abhijātihetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, pāsaṁso tathāgato;Wenn Lebewesen Glück und Schmerz aufgrund der Wiedergeburtsklasse erfahren, verdient der Klargewordene Lob, no ce sattā abhijātihetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, pāsaṁso tathāgato.und ebenso, wenn das nicht so ist. Sace, bhikkhave, sattā diṭṭhadhammūpakkamahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, pāsaṁso tathāgato;
diṭṭhadhammūpakkamahetu → diṭṭhadhammupakkamahetu (pts)
Wenn Lebewesen Glück und Schmerz aufgrund von Anstrengung in diesem Leben erfahren, verdient der Klargewordene Lob,
no ce sattā diṭṭhadhammūpakkamahetu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedenti, pāsaṁso tathāgato.
diṭṭhadhammūpakkamahetu → diṭṭhadhammupakkamahetu (pts)
und ebenso, wenn das nicht so ist.
Evaṁvādī, bhikkhave, tathāgatā.
tathāgatā evaṁvādīnaṁ → tathāgetā evaṁvādiṁ (bj); tathāgato evaṁvādiṁ (sya-all, pts) | tathāgetā → tathāgatā (bj: sīmu, machasaṁ) | Tathāgato → So Si; Bm T-tā; Sk T-taṁ. (pts note)
So ist die Lehre des Klargewordenen.
Evaṁvādīnaṁ, bhikkhave, tathāgatānaṁ ime dasa sahadhammikā pāsaṁsaṭṭhānā āgacchantī”ti.
tathāgatānaṁ → tathāgataṁ (bj, sya-all, pts) | pāsaṁsaṭṭhānā → pāsaṁsaṭṭhānaṁ (sya-all) | evaṁvādiṁ → evaṁ vādīnaṁ (bj: sīmu, machasaṁ) | tathāgataṁ → tathāgatānaṁ (bj: sīmu, machasaṁ) | Tathāgataṁ → So Si; Sk omits these three words; Bm evaṁvādīnaṁ b. Tathāgatānaṁ. (pts note) | āgacchantīti → Sk āgacchanti. (pts note)
Da er so spricht, verdient der Klargewordene Lob auf diesen zehn berechtigten Grundlagen.“

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
Das sagte der Buddha.
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
abhinandunti → abhinandun ti (pts)
Zufrieden begrüßten die Mönche und Nonnen die Worte des Buddha.

Devadahasuttaṁ niṭṭhitaṁ paṭhamaṁ.

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Italiano · ไทย