GaṇakamoggallānasuttaMit Moggallāna dem Buchhalter
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.
migāramātupāsāde → migāramātu pāsāde (th, pts)Einmal hielt sich der Buddha bei Sāvatthī im Ostkloster auf, im Pfahlbau-Langhaus der Mutter Migāras.
Atha kho gaṇakamoggallāno brāhmaṇo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
gaṇakamoggallāno → gaṇakamoggalāno (cck: ka.) | gaṇakamoggallāno → gaṇaka-moggallāno (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Da ging der Brahmane Moggallāna der Buchhalter zum Buddha und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho gaṇakamoggallāno brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | sārāṇīyaṁ → sāraṇīyaṁ (bj: machasaṁ) | gaṇakamoggallāno → gaṇaka-moggallāno (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin und sagte zum Buddha:
“Seyyathāpi, bho gotama, imassa migāramātupāsādassa dissati anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā yadidaṁ—
migāramātupāsādassa → migāramātu pāsādassa (bjt, th, pts)„Werter Gotama, in diesem Pfahlbau-Langhaus können wir schrittweise Schulung sehen, schrittweises Vorgehen, schrittweise Übung,
yāva pacchimasopānakaḷevarā;
pacchimasopānakaḷevarā → pacchimā sopānakaḷebarā (bj); pacchimā sopāṇakaḷevarā (sya-all) | pacchimasopānakaḷevarā imesampi → pacchimā sopānakaḷebarā imesam pi (pts) | sopānakaḷebarā → pacchimasopānakalebarā (bj: sīmu) | sopānakaḷebarā → So Bu (the R.AṢ. MS. correcting from s--varā); Si sopāṇakaḷevarā; Sk sopānakaḷeparā; Sy sopānakaleparā. Cf. supra II. 93, and II. Vinaya 128. (pts note)nämlich bis hinab zur untersten Treppenstufe.
imesampi hi, bho gotama, brāhmaṇānaṁ dissati anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā yadidaṁ—
imesampi → imesam pi (pts)Unter den Brahmanen können wir schrittweise Schulung sehen, schrittweises Vorgehen, schrittweise Übung,
ajjhene;nämlich im Aufsagen.
imesampi hi, bho gotama, issāsānaṁ dissati anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā yadidaṁ—
imesampi → imesam pi (pts)Unter den Bogenschützen können wir schrittweise Schulung sehen, schrittweises Vorgehen, schrittweise Übung,
issatthe.
issatthe → issatte (mr) | issatthe → issatte (cck: ka.)nämlich im Bogenschießen.
Amhākampi hi, bho gotama, gaṇakānaṁ gaṇanājīvānaṁ dissati anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā yadidaṁ—
gaṇakānaṁ gaṇanājīvānaṁ → gaṇānaṁ gaṇānājīvānaṁ (pts) | gaṇanājīvānaṁ → gaṇānaṁ gaṇānājīvānaṁ (bj: PTS) | amhākampi → amhākam pi (pts)Unter uns Buchhaltern, die wir unseren Lebenserwerb im Rechnungswesen verdienen, können wir schrittweise Schulung sehen, schrittweises Vorgehen, schrittweise Übung,
saṅkhāne.
saṅkhāne → saṁkhāne mayaṁ (pts)nämlich im Rechnen.
Mayañhi, bho gotama, antevāsiṁ labhitvā paṭhamaṁ evaṁ gaṇāpema:
antevāsiṁ → antevāsī (bj, sya-all, pts) | mayañhi → mayaṁ hi (bjt, th) | mayañhi → hi (pts)Denn wenn wir einen Lehrling bekommen, lassen wir ihn zuerst so rechnen:
‘ekaṁ ekakaṁ, dve dukā, tīṇi tikā, cattāri catukkā, pañca pañcakā, cha chakkā, satta sattakā, aṭṭha aṭṭhakā, nava navakā, dasa dasakā’ti;
cha chakkā → (sya-all) | dasakāti → dasakā ti (pts)‚Ein mal eins, zwei mal zwei, drei mal drei, vier mal vier, fünf mal fünf, sechs mal sechs, sieben mal sieben, acht mal acht, neun mal neun, zehn mal zehn.‘
satampi mayaṁ, bho gotama, gaṇāpema, bhiyyopi gaṇāpema.
bhiyyopi gaṇāpema → (sya-all) | gaṇāpema bhiyyopi → (pts) | satampi → satam pi (pts)Wir lassen ihn sogar bis hundert rechnen.
Sakkā nu kho, bho gotama, imasmimpi dhammavinaye evameva anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā paññapetun”ti?
paññapetunti → paññāpetunti (bj, sya-all, pts) | imasmimpi → imasmiṁpi (th) | imasmimpi → imasmiṁ pi (pts) | evameva → evam eva (pts) | paññapetunti → paññāpetun ti (pts)Ist es möglich, auf ähnliche Weise in dieser Lehre und Schulung eine schrittweise Schulung zu beschreiben, ein schrittweises Vorgehen, eine schrittweise Übung?“
“Sakkā, brāhmaṇa, imasmimpi dhammavinaye anupubbasikkhā anupubbakiriyā anupubbapaṭipadā paññapetuṁ.
paññapetuṁ → paññāpetuṁ (bj, sya-all, pts) | imasmimpi → imasmiṁ (sya-all, pts)„Das ist möglich, Brahmane.
Seyyathāpi, brāhmaṇa, dakkho assadammako bhaddaṁ assājānīyaṁ labhitvā paṭhameneva mukhādhāne kāraṇaṁ kāreti, atha uttariṁ kāraṇaṁ kāreti;
assadammako bhaddaṁ → assadamako bhadraṁ (bj, pts) | kāreti → karoti (pts) | kāreti evameva → karoti evam eva (pts) | mukhādhāne → So Sky; Bu: mukhaṭhāne ti mukhaṭhapane (pts note) | paṭhameneva → paṭhamen eva (pts)Wie wenn ein geschickter Zureiter ein erlesenes Vollblutpferd bekäme: Zuerst würde er es daran gewöhnen, die Trense zu tragen.
evameva kho, brāhmaṇa, tathāgato purisadammaṁ labhitvā paṭhamaṁ evaṁ vineti:
purisadammaṁ → purisadammaṁ (bj: sīmu) | evameva → evam eva (pts)Ebenso leitet der Klargewordene, wenn er einen Menschen bekommt, der für die Schulung geeignet ist, diesen zuerst so an:
‘ehi tvaṁ, bhikkhu, sīlavā hohi, pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharāhi ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhassu sikkhāpadesū’ti.
sikkhāpadesūti → So Si; Sy sikkhāpadehīti; Sk sikkhāpadādehīti (pts note)‚Komm, Mönch, sei tugendhaft, gezügelt in der Ordenssatzung, verhalte dich angemessen und suche an angemessenen Orten um Almosen nach. Sieh die Gefahr im kleinsten Fehler und halte die Schulungsregeln ein, die du aufgenommen hast.‘
Yato kho, brāhmaṇa, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati ācāragocarasampanno aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu, tamenaṁ tathāgato uttariṁ vineti:
viharati → hoti (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Wenn er tugendhaft ist, leitet der Klargewordene ihn weiter an:
‘ehi tvaṁ, bhikkhu, indriyesu guttadvāro hohi, cakkhunā rūpaṁ disvā mā nimittaggāhī hohi mānubyañjanaggāhī.
mānubyañjanaggāhī → mā anubyañjanaggāhī (sya-all) | dhikaraṇam → Si yatvādhikaraṇaṁ. (pts note) | hohi mānubyañjanaggāhī → mā nubyañjanaggāhī yato dhikaraṇam (pts)‚Komm, Mönch, bewache die Tore der Sinne. Wenn du mit dem Auge ein Bild siehst, bleibe nicht an den Merkmalen und Einzelheiten hängen.
Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjāhi; rakkhāhi cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjāhi.
paṭipajjāhi rakkhāhi → paṭipajja rakkha (pts) | cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjāhi → cakkhundriyasaṁvaraṁ āpajja (pts) | abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt) | yatvādhikaraṇamenaṁ → enaṁ (pts)Wenn das Sehvermögen nicht gezügelt wäre, würden schlechte, untaugliche Eigenschaften von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit überhandnehmen. Aus diesem Grund übe Zügelung, bewache das Sehvermögen und halte es im Zaum.
Sotena saddaṁ sutvā …pe…Wenn du mit dem Ohr einen Ton hörst …
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…Wenn du mit der Nase einen Geruch riechst …
jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…Wenn du mit der Zunge einen Geschmack schmeckst …
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…Wenn du mit dem Körper eine Berührung empfindest …
manasā dhammaṁ viññāya mā nimittaggāhī hohi mānubyañjanaggāhī.
mānubyañjanaggāhī → mā anubyañjanaggāhī (sya-all) | hohi mānubyañjanaggāhī → mā nubyañjanaggāhī yato dhikaraṇam (pts)Wenn du mit dem Geist eine Vorstellung erkennst, bleibe nicht an den Merkmalen und Einzelheiten hängen.
Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjāhi; rakkhāhi manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjāhī’ti.
paṭipajjāhi rakkhāhi → paṭipajja rakkha (pts) | manindriye saṁvaraṁ āpajjāhīti → manindriyasaṁvaraṁ āpajjāti (pts) | abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt) | yatvādhikaraṇamenaṁ → enaṁ (pts)Wenn das Vorstellungsvermögen nicht gezügelt wäre, würden schlechte, untaugliche Eigenschaften von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit überhandnehmen. Aus diesem Grund übe Zügelung, bewache das Vorstellungsvermögen und halte es im Zaum.‘
Yato kho, brāhmaṇa, bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti, tamenaṁ tathāgato uttariṁ vineti:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Wenn er die Tore der Sinne bewacht, leitet der Klargewordene ihn weiter an:
‘ehi tvaṁ, bhikkhu, bhojane mattaññū hohi.‚Komm, Mönch, halte maß beim Essen.
Paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ āhāreyyāsi—
āhāreyyāsi → āhareyyāsi (sya-all)Denke beim Essen über deine Nahrung wohlüberlegt nach:
neva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya, yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṁsūparatiyā brahmacariyānuggahāya—iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṁ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cā’ti.
vihiṁsūparatiyā → vihiṁsuparatiyā (sya-all); vihiṁsūparatiya (pts) | neva → n eva (pts) | yāvadeva → yāvad eva (pts) | purāṇañca → purāṇañ ca (pts) | navañca → navañ ca (pts)„Nicht zum Spaß, zum Schwelgen, als Schmuck oder Putz, sondern nur, um diesen Körper zu erhalten, um Schaden abzuwenden und das geistliche Leben zu fördern; so werde ich altes Unbehagen beenden und neues nicht entstehen lassen, und ich werde durchhalten und ohne Tadel und unbeschwert leben können.“‘
Yato kho, brāhmaṇa, bhikkhu bhojane mattaññū hoti, tamenaṁ tathāgato uttariṁ vineti:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Wenn er beim Essen maßhält, leitet der Klargewordene ihn weiter an:
‘ehi tvaṁ, bhikkhu, jāgariyaṁ anuyutto viharāhi, divasaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodhehi, rattiyā paṭhamaṁ yāmaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodhehi, rattiyā majjhimaṁ yāmaṁ dakkhiṇena passena sīhaseyyaṁ kappeyyāsi pāde pādaṁ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṁ manasikaritvā, rattiyā pacchimaṁ yāmaṁ paccuṭṭhāya caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṁ parisodhehī’ti.
pāde → pādena (sya-all) | manasikaritvā → manasikatvā (sya-all) | accādhāya → accadhāya (pts)‚Komm, Mönch, weihe dich dem Wachsein. Meditiere am Tag im Gehen und im Sitzen und läutere den Geist von Hemmnissen. Meditiere in der ersten Nachtwache im Gehen und im Sitzen und läutere den Geist von Hemmnissen. Lege dich in der mittleren Nachtwache in der Haltung des Löwen nieder – auf die rechte Seite, einen Fuß auf den anderen gelegt – achtsam und der Situation bewusst, den Geist auf die Zeit des Aufstehens gerichtet. Stehe in der letzten Nachtwache auf und meditiere im Gehen und im Sitzen und läutere den Geist von Hemmnissen.‘
Yato kho, brāhmaṇa, bhikkhu jāgariyaṁ anuyutto hoti, tamenaṁ tathāgato uttariṁ vineti:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Wenn er dem Wachsein geweiht ist, leitet der Klargewordene ihn weiter an:
‘ehi tvaṁ, bhikkhu, satisampajaññena samannāgato hohi, abhikkante paṭikkante sampajānakārī, ālokite vilokite sampajānakārī, samiñjite pasārite sampajānakārī, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī, uccārapassāvakamme sampajānakārī, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī’ti.
samiñjite → sammiñjite (th, pts) | saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe → saṁghāṭipattacīvaradhāraṇe (pts) | sampajānakārīti → sampajānakārī ti (pts)‚Komm, Mönch, habe Achtsamkeit und Situationsbewusstsein. Sei beim Ausgehen und Zurückkommen der Situation bewusst, beim Hin- und Wegschauen, beim Beugen und Strecken der Glieder, beim Tragen von äußerer Robe, Schale und Roben, beim Essen, Trinken, Kauen, Schmecken, beim Ausscheiden von Urin und Kot, beim Gehen, Stehen, Sitzen, Schlafen und Wachen, Reden und Schweigen.‘
Yato kho, brāhmaṇa, bhikkhu satisampajaññena samannāgato hoti, tamenaṁ tathāgato uttariṁ vineti:
bhikkhu → (pts) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Wenn er Achtsamkeit und Situationsbewusstsein hat, leitet der Klargewordene ihn weiter an:
‘ehi tvaṁ, bhikkhu, vivittaṁ senāsanaṁ bhajāhi araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjan’ti.
bhajāhi → bhaja (bj, sya-all, pts) | bhaja → bhajāhi (bj: sīmu, machasaṁ) | palālapuñjanti → palālapuñjan ti (pts)‚Komm, Mönch, suche einen abgelegenen Platz auf: eine Wildnis, die Wurzel eines Baumes, einen Hügel, eine Schlucht, eine Berghöhle, ein Leichenfeld, einen Wald, den freien Himmel, einen Strohhaufen.‘
So vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ.
vanapatthaṁ → vanappatthaṁ (my)Und so tut er es.
So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā, ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya, parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.Nach dem Essen, wenn er vom Almosengang zurückkommt, setzt er sich mit gekreuzten Beinen hin, richtet den Körper gerade auf und verankert die Achtsamkeit bei sich.
So abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati, abhijjhāya cittaṁ parisodheti;Er gibt das Begehren nach der Welt auf, meditiert mit einem Herzen, das frei von Begehren ist, und läutert den Geist von Begehren.
byāpādapadosaṁ pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī, byāpādapadosā cittaṁ parisodheti;Er gibt Böswilligkeit und Gehässigkeit auf, meditiert mit einem Herzen, das frei von Böswilligkeit ist, voller Anteilnahme für alle Lebewesen, und läutert den Geist von Böswilligkeit.
thinamiddhaṁ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno, thinamiddhā cittaṁ parisodheti;
thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | vigatathinamiddho → vigatathīnamiddho (sya-all, pts) | thinamiddhā → thīnamiddhā (sya-all, pts) | thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (pts) | thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | vigatathinamiddho → vigata thinamiddho (bjt)Er gibt Dumpfheit und Benommenheit auf, meditiert mit einem Herzen, das frei von Dumpfheit und Benommenheit ist, er nimmt Licht wahr, ist achtsam und der Situation bewusst und läutert den Geist von Dumpfheit und Benommenheit.
uddhaccakukkuccaṁ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṁ vūpasantacitto, uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodheti;Er gibt Rastlosigkeit und Reue auf, meditiert ohne Rastlosigkeit, mit innerlich friedvollem Geist, und läutert den Geist von Rastlosigkeit und Reue.
vicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṅkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṁ parisodheti.
akathaṅkathī → akathaṁkathī (my, th, ms2005, pts)Er gibt den Zweifel auf, meditiert, indem er über den Zweifel hinausgegangen ist, nicht im Unklaren über taugliche Eigenschaften, und läutert den Geist von Zweifel.
So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇeEr gibt diese fünf Hindernisse auf, die Verunreinigungen des Herzens, die die Weisheit schwächen.
vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
savitakkaṁ → savitakukaṁ (sya-all) | paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (pts) | jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (bj: sīmu, PTS) | vivicceva → eva (pts)Dann tritt er, ganz abgeschieden von den Sinnenfreuden, abgeschieden von untauglichen Eigenschaften, in die erste Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Abgeschiedenheit geborene Ekstase und Seligkeit, während er den Geist ausrichtet und hält.
Vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
ajjhattaṁ sampasādanaṁ → (sya-all) | jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (bj: sīmu, PTS) | + → cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ (bjt) | dutiyaṁ jhānaṁ → cetaso ekodhibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyajjhānaṁ (pts)Wenn das Ausrichten und Halten des Geistes sich beruhigt, tritt er in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Versenkung geborene Ekstase und Seligkeit, mit innerer Klarheit und geeintem Geist, ohne Ausrichten und Halten.
Pītiyā ca virāgā … tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (bj: sīmu, PTS) | pe → spelled out in full (bjt)Und mit dem Schwinden der Ekstase tritt er in die dritte Vertiefung ein und verweilt darin; da meditiert er mit Gleichmut, achtsam und bewusst, und erfährt persönlich die Seligkeit, von der die Edlen erklären: ‚Gleichmütig und achtsam meditiert man in Seligkeit.‘
Sukhassa ca pahānā … catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
jhānaṁ → catutthajjhānaṁ (bj: sīmu, PTS) | pe → spelled out in full (bjt, pts)Indem er Glück und Schmerz aufgibt, und mit dem Vergehen früherer Fröhlichkeit und Traurigkeit, tritt er in die vierte Vertiefung ein und verweilt darin, ohne Glück oder Schmerz, mit reinem Gleichmut und reiner Achtsamkeit.
Ye kho te, brāhmaṇa, bhikkhū sekkhā apattamānasā anuttaraṁ yogakkhemaṁ patthayamānā viharanti tesu me ayaṁ evarūpī anusāsanī hoti.
sekkhā → sekhā (sabbattha) | sekhā → sekkhā (bj: sīmu, machasaṁ) | appattamānasā → apattamānasā (bj: sīmu, machasaṁ) | sekkhā → sekhā (cck: sabbattha) | sekkhā apattamānasā → sekhā appattamānasā (bjt, th, pts) | + → te (th)So leite ich jene Mönche und Nonnen an, die in Schulung sind, die ihren Herzenswunsch noch nicht erfüllt haben, doch die so leben, dass sie nach dem unübertrefflichen Refugium vor dem Joch streben.
Ye pana te bhikkhū arahanto khīṇāsavā vusitavanto katakaraṇīyā ohitabhārā anuppattasadatthā parikkhīṇabhavasaṁyojanā sammadaññāvimuttā tesaṁ ime dhammā diṭṭhadhammasukhavihārāya ceva saṁvattanti, satisampajaññāya cā”ti.
sammadaññāvimuttā → sammadaññā vimuttā (my, pts) | parikkhīṇabhavasaṁyojanā sammadaññāvimuttā → parikkhīṇabhavasaññojanā sammadaññā vimuttā (bjt, th) | ceva → eva (pts)Aber für jene Mönche und Nonnen, die vollendet sind, die die Befleckungen aufgelöst, das geistliche Leben erfüllt und getan haben, was zu tun war, die Bürde abgelegt, das Ziel ihres Herzens erreicht, die die Fessel des fortgesetzten Daseins endgültig gelöst haben und durch Erleuchtung richtig befreit sind, für sie führen diese Dinge zu seliger Meditation in diesem Leben und zu Achtsamkeit und Situationsbewusstsein.“
Evaṁ vutte, gaṇakamoggallāno brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
gaṇakamoggallāno → gaṇaka-moggallāno (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Auf diese Worte sagte der Brahmane Moggallāna der Buchhalter zum Buddha:
“kiṁ nu kho bhoto gotamassa sāvakā bhotā gotamena evaṁ ovadīyamānā evaṁ anusāsīyamānā sabbe accantaṁ niṭṭhaṁ nibbānaṁ ārādhenti udāhu ekacce nārādhentī”ti?
anusāsīyamānā sabbe accantaṁ niṭṭhaṁ → anusāsiyamānā sabbeva accantaniṭṭhaṁ (bj, sya-all) | ovadīyamānā → ovadiyamānā (sya-all, pts) | anusāsīyamānā → anusāsiyamānā (pts) | accantaṁ niṭṭhaṁ → va accantaniṭṭhaṁ (pts) | kiṁ nu → kinnu (bjt, th) | kiṁ → kin (pts) | nārādhentīti → n ārādhentīti (pts)„Erreichen alle seine Schüler, wenn sie so vom Buddha unterwiesen und angeleitet werden, das höchste Ziel, das Erlöschen, oder erreichen es manche nicht?“
“Appekacce kho, brāhmaṇa, mama sāvakā mayā evaṁ ovadīyamānā evaṁ anusāsīyamānā accantaṁ niṭṭhaṁ nibbānaṁ ārādhenti, ekacce nārādhentī”ti.
anusāsīyamānā accantaṁ niṭṭhaṁ → anusāsiyamānā accantaniṭṭhaṁ (bj, sya-all, pts) | ovadīyamānā → ovadiyamānā (sya-all, pts) | mayā → (pts) | nārādhentīti → n ārādhentīti (pts)„Manche erreichen es, und manche erreichen es nicht.“
“Ko nu kho, bho gotama, hetu ko paccayo yaṁ tiṭṭhateva nibbānaṁ, tiṭṭhati nibbānagāmī maggo, tiṭṭhati bhavaṁ gotamo samādapetā;
nibbānagāmī maggo → nibbānagāmimaggo (bj, sya-all, pts) | yaṁ tiṭṭhateva → yantiṭṭhateva (th) | yaṁ tiṭṭhateva → yan tiṭṭhat eva (pts)„Was ist der Grund, werter Gotama, was ist die Ursache, dass, obwohl es doch das Erlöschen gibt, obwohl es den Pfad gibt, der zum Erlöschen führt, und den werten Gotama, der sie ermuntert,
atha ca pana bhoto gotamassa sāvakā bhotā gotamena evaṁ ovadīyamānā evaṁ anusāsīyamānā appekacce accantaṁ niṭṭhaṁ nibbānaṁ ārādhenti, ekacce nārādhentī”ti?
ovadīyamānā → ovadiyamānā (bj, sya-all, pts) | anusāsīyamānā → anusāsiyamānā (bj, sya-all, pts) | accantaṁ niṭṭhaṁ → accantaniṭṭhaṁ (bj, sya-all, pts) | nārādhentīti → n ārādhentīti (pts)dennoch manche seiner Schüler das Erlöschen erreichen und manche es nicht erreichen?“
“Tena hi, brāhmaṇa, taṁyevettha paṭipucchissāmi. Yathā te khameyya tathā naṁ byākareyyāsi.
tathā → yathā (sya-all) | taṁyevettha → taññevettha (bjt, th) | tena hi → tenahi (th) | taṁyevettha → tañ ñev ettha (pts)„Nun, Brahmane, ich werde dir dazu Gegenfragen stellen, und du kannst antworten, wie du möchtest.
Taṁ kiṁ maññasi, brāhmaṇa,
kiṁ → kim (pts)Was denkst du, Brahmane?
kusalo tvaṁ rājagahagāmissa maggassā”ti?
rājagahagāmissa → rājagaha-gāmissa (pts)Kennst du dich mit dem Weg nach Rājagaha aus?“
“Evaṁ, bho, kusalo ahaṁ rājagahagāmissa maggassā”ti.
rājagahagāmissa → rājagaha-gāmissa (pts)„Das tue ich, Herr.“
“Taṁ kiṁ maññasi, brāhmaṇa,
kiṁ → kim (pts)„Was denkst du, Brahmane?
idha puriso āgaccheyya rājagahaṁ gantukāmo.Da käme ein Mensch daher, der nach Rājagaha gehen wollte.
So taṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadeyya:
upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)Er begäbe sich zu dir und sagte:
‘icchāmahaṁ, bhante, rājagahaṁ gantuṁ;
icchāmahaṁ → icchām ahaṁ (pts)‚Herr, ich wünsche, nach Rājagaha zu gehen.
tassa me rājagahassa maggaṁ upadisā’ti.
maggaṁ → So Si; Sy corrects maggaṁ to maggassa; Sk maggassa. (pts note)Bitte zeige mir den Weg nach Rājagaha.‘
Tamenaṁ tvaṁ evaṁ vadeyyāsi:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Du würdest zu ihm sagen:
‘ehambho purisa, ayaṁ maggo rājagahaṁ gacchati.
ehambho → evam bho (pts) | ehambho → evaṁ bho (cck: sī. pī.) | ayaṁ → ayam (pts)‚He, Mann, hier, das ist der Weg, der nach Rājagaha führt.
Tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi amukaṁ nāma gāmaṁ, tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi amukaṁ nāma nigamaṁ;Folge ihm eine Stunde, und du wirst ein gewisses Dorf sehen. Folge ihm eine weitere Stunde, und du wirst einen gewissen Marktflecken sehen.
tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi rājagahassa ārāmarāmaṇeyyakaṁ vanarāmaṇeyyakaṁ bhūmirāmaṇeyyakaṁ pokkharaṇīrāmaṇeyyakan’ti.
pokkharaṇīrāmaṇeyyakanti → pokkharaṇirāmaṇeyyakanti (sya-all, pts) | pokkharaṇīrāmaṇeyyakanti → pokkharaṇirāmaṇeyyakan ti (pts)Folge ihm eine weitere Stunde, und du wirst Rājagaha sehen mit seinen entzückenden Parks, Wäldern, Wiesen und Lotusteichen.‘
So tayā evaṁ ovadīyamāno evaṁ anusāsīyamāno ummaggaṁ gahetvā pacchāmukho gaccheyya.
ovadīyamāno → ovadiyamāno (bj, sya-all, pts) | anusāsīyamāno → anusāsiyamāno (bj, sya-all, pts)Wenn er so von dir angeleitet würde, könnte er dennoch den falschen Weg einschlagen und nach Westen gehen.
Atha dutiyo puriso āgaccheyya rājagahaṁ gantukāmo.Aber dann käme ein zweiter Mensch daher, der nach Rājagaha gehen wollte.
So taṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadeyya:
upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)Er begäbe sich zu dir und fragte dich nach dem Weg,
‘icchāmahaṁ, bhante, rājagahaṁ gantuṁ;
icchāmahaṁ → icchām ahaṁ (pts)
tassa me rājagahassa maggaṁ upadisā’ti.
Tamenaṁ tvaṁ evaṁ vadeyyāsi:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)und du würdest ihm die gleiche Erklärung geben wie dem ersten.
‘ehambho purisa, ayaṁ maggo rājagahaṁ gacchati.
ehambho → evam bho (pts) | ayaṁ → ayam (pts)
Tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi amukaṁ nāma gāmaṁ;
tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi amukaṁ nāma nigamaṁ;
tena muhuttaṁ gaccha, tena muhuttaṁ gantvā dakkhissasi rājagahassa ārāmarāmaṇeyyakaṁ vanarāmaṇeyyakaṁ bhūmirāmaṇeyyakaṁ pokkharaṇīrāmaṇeyyakan’ti.
pokkharaṇīrāmaṇeyyakanti → pokkharaṇirāmaṇeyyakanti (sya-all, pts) | pokkharaṇīrāmaṇeyyakanti → pokkharaṇirāmaṇeyyakan ti (pts)
So tayā evaṁ ovadīyamāno evaṁ anusāsīyamāno sotthinā rājagahaṁ gaccheyya.
ovadīyamāno → ovadiyamāno (bj, sya-all, pts) | anusāsīyamāno → anusāsiyamāno (bj, sya-all, pts)Wenn er so von dir angeleitet würde, könnte er sicher in Rājagaha ankommen.
Ko nu kho, brāhmaṇa, hetu ko paccayo yaṁ tiṭṭhateva rājagahaṁ, tiṭṭhati rājagahagāmī maggo, tiṭṭhasi tvaṁ samādapetā;
rājagahagāmī maggo → rājagahagāmimaggo (sya-all, pts) | yaṁ tiṭṭhateva → yantiṭṭhateva (th) | yaṁ tiṭṭhateva → yan tiṭṭhat eva (pts)Was ist der Grund, Brahmane, was ist die Ursache, dass, obwohl es doch Rājagaha gibt, obwohl es den Weg gibt, der nach Rājagaha führt, und dich, der sie ermuntert,
atha ca pana tayā evaṁ ovadīyamāno evaṁ anusāsīyamāno eko puriso ummaggaṁ gahetvā pacchāmukho gaccheyya, eko sotthinā rājagahaṁ gaccheyyā”ti?
ovadīyamāno → ovadiyamāno (bj, sya-all, pts) | anusāsīyamāno → anusāsiyamāno (bj, sya-all, pts)dennoch ein Mensch den falschen Weg einschlägt und nach Westen geht und ein anderer sicher in Rājagaha ankommt?“
“Ettha kyāhaṁ, bho gotama, karomi?
kyāhaṁ → kvāhaṁ (pts) | kvāhaṁ → So Sky; Si kyāhaṁ. (pts note)„Was kann ich dazu tun, werter Gotama?
Maggakkhāyīhaṁ, bho gotamā”ti.
maggakkhāyīhaṁ → maggakkhāyāhaṁ (sya-all) | haṁ → Si maggakkhāyāhaṁ. (pts note) | maggakkhāyīhaṁ → maggakkhāyī haṁ (pts)Ich bin der, der den Weg zeigt.“
“Evameva kho, brāhmaṇa, tiṭṭhateva nibbānaṁ, tiṭṭhati nibbānagāmī maggo, tiṭṭhāmahaṁ samādapetā;
nibbānagāmī maggo → nibbānagāmimaggo (bj, sya-all) | nibbānagāmī maggo tiṭṭhāmahaṁ → nibbānagāmimaggo tiṭṭhām ahaṁ (pts) | evameva → evam eva (pts) | tiṭṭhateva → tiṭṭhat eva (pts)„Ebenso erreichen, obwohl es doch das Erlöschen gibt, obwohl es den Pfad gibt, der zum Erlöschen führt, und mich, der sie ermuntert,
atha ca pana mama sāvakā mayā evaṁ ovadīyamānā evaṁ anusāsīyamānā appekacce accantaṁ niṭṭhaṁ nibbānaṁ ārādhenti, ekacce nārādhenti.
ovadīyamānā → ovadiyamānā (bj, sya-all, pts) | anusāsīyamānā → anusāsiyamānā (bj, sya-all, pts) | accantaṁ niṭṭhaṁ → accantaniṭṭhaṁ (bj, sya-all, pts) | nārādhenti → n ārādhenti (pts)dennoch manche meiner Schüler, wenn sie so von mir unterwiesen und angeleitet werden, das höchste Ziel, das Erlöschen, und manche erreichen es nicht.
Ettha kyāhaṁ, brāhmaṇa, karomi?
kyāhaṁ → kvāhaṁ (pts)Was kann ich dazu tun, Brahmane?
Maggakkhāyīhaṁ, brāhmaṇa, tathāgato”ti.
maggakkhāyīhaṁ → maggakkhāyī (th, pts) | tathāgatoti → tathāgato ti (pts)Der Klargewordene ist der, der den Weg zeigt.“
Evaṁ vutte, gaṇakamoggallāno brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
gaṇakamoggallāno → gaṇaka-moggallāno (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Auf diese Worte sagte der Brahmane Moggallāna der Buchhalter zum Buddha:
“yeme, bho gotama, puggalā assaddhā jīvikatthā na saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā saṭhā māyāvino ketabino uddhatā unnaḷā capalā mukharā vikiṇṇavācā indriyesu aguttadvārā bhojane amattaññuno jāgariyaṁ ananuyuttā sāmaññe anapekkhavanto sikkhāya na tibbagāravā bāhulikā sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā kusītā hīnavīriyā muṭṭhassatino asampajānā asamāhitā vibbhantacittā duppaññā eḷamūgā, na tehi bhavaṁ gotamo saddhiṁ saṁvasati.
ketabino → keṭubhino (bj, sya-all, km, pts1ed) | bāhulikā → bāhullikā (sya-all, km) | na saddhā → (bj, sya-all, pts) | bāhulikā sāthalikā → bāhullikā sāthilikā (sya-all) | eḷamūgā → elamūgā (sya-all, pts) | ketabino → keṭubhino (pts) | unnaḷā → unnalā (pts) | anapekkhavanto sikkhāya → anapekhavanto sikkhāyā (pts) | jīvikatthā → jīvikatthā na saddhā (bj: machasaṁ) | keṭubhino → ketabino (bj: machasaṁ) | anapekkhavanto → anapekhavanto (bj: PTS) | bāhulikā → bāhullikā (bj: syā) | ketabino → keṭubhino (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | bāhulikā → bāhullikā (cck: syā. kaṁ.) | asaddhā → Sky assaddhā. (pts note) | jīvikatthā → Sk adds: na sattha; Sy adds: na saddhā. (pts note) | unnalā → So Sy; Sk omits, but reads anunnalā infra; Si unnaḷā. (pts note) | sikkhāyā → Si anapekkhavanto s. na t.; Sky anapekhavanto na s. t. (pts note) | bāhulikā → So Sky; Si bāhullikā. (pts note) | muṭṭhassatino → Sky m--ati. (pts note) | elamūgā → So Sky Si and Bu. Cf. I. Jāt. 247-8; but see Vol. I of Majjhima, p. 527. (pts note) | hīnavīriyā → hīnaviriyā (bjt, pts) | hīnavīriyā muṭṭhassatino → hīnaviriyā muṭṭhasatino (th) | yeme → ye me (pts)„Werter Gotama, es gibt diese Personen ohne Vertrauen, die nicht aus Vertrauen, sondern um des Lebenserwerbs willen aus dem Haus fortgezogen sind ins hauslose Leben. Sie sind doppelzüngig, betrügerisch und hinterhältig. Sie sind rastlos, unverschämt, launisch und großmäulig, mit loser Zunge. Sie bewachen die Tore der Sinne nicht, halten beim Essen kein Maß und weihen sich nicht dem Wachsein. Sie haben kein Interesse am Asketenleben und keine eifrige Achtung vor der Schulung. Sie sind genießerisch und lasch, die Ersten bei Rückfällen, sie vernachlässigen die Abgeschiedenheit, sind träge, mit wenig Energie. Sie sind unachtsam, ohne Situationsbewusstsein, ohne Versenkung, mit schweifendem Geist, geistlose Trottel. Mit diesen lebt der werte Gotama nicht zusammen.
Ye pana te kulaputtā saddhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā asaṭhā amāyāvino aketabino anuddhatā anunnaḷā acapalā amukharā avikiṇṇavācā indriyesu guttadvārā bhojane mattaññuno jāgariyaṁ anuyuttā sāmaññe apekkhavanto sikkhāya tibbagāravā nabāhulikā nasāthalikā okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā āraddhavīriyā pahitattā upaṭṭhitassatino sampajānā samāhitā ekaggacittā paññavanto aneḷamūgā, tehi bhavaṁ gotamo saddhiṁ saṁvasati.
pana te → paname (bj) | aketabino → akeṭubhino (bj, sya-all, pts) | nabāhulikā nasāthalikā → na bāhullikā na sāthilikā (sya-all) | aneḷamūgā → anelamūgā (sya-all, pts) | te → (pts) | anunnaḷā → anunnalā (pts) | paññavanto → paññāvanto (bj: sīmu) | nabāhulikā nasāthalikā → na bāhulikā na sāthalikā (bjt, pts) | āraddhavīriyā → āraddhaviriyā (bjt, th, pts) | upaṭṭhitassatino → upaṭṭhitasatino (bjt, th, pts) | apekkhavanto → apekhavanto (pts)Aber es gibt diese ehrbaren Menschen, die aus Vertrauen aus dem Haus fortgezogen sind ins hauslose Leben. Sie sind nicht verschlagen, hinterhältig oder heimtückisch. Sie sind nicht rastlos, unverschämt, launisch oder großmäulig, haben keine lose Zunge. Sie bewachen die Tore der Sinne, halten beim Essen maß und weihen sich dem Wachsein. Sie haben Interesse am Asketenleben und eifrige Achtung vor der Schulung. Sie sind nicht genießerisch oder lasch und fallen nicht zurück, sie vernachlässigen die Abgeschiedenheit nicht, sind energisch und entschlossen. Sie sind achtsam, mit Situationsbewusstsein und Versenkung, mit geeintem Geist, weise und gescheit. Mit diesen lebt der werte Gotama zusammen.
Seyyathāpi, bho gotama, ye keci mūlagandhā, kālānusāri tesaṁ aggamakkhāyati;
kālānusāri → kālānusārikaṁ (bj); kāḷānusārikaṁ (sya-all, pts) | kālānusārikaṁ → kālānusārī (bj: sīmu, machasaṁ) | ye keci → yekeci (th) | aggamakkhāyati → aggam akkhāyati (pts)Wie von allen duftenden Wurzeln die Narde als die beste gilt,
ye keci sāragandhā, lohitacandanaṁ tesaṁ aggamakkhāyati;
ye keci → yekeci (th) | aggamakkhāyati → aggam akkhāyati (pts)von allen duftenden Kernholzarten rotes Sandelholz als das beste gilt
ye keci pupphagandhā, vassikaṁ tesaṁ aggamakkhāyati;
ye keci → yekeci (th) | aggamakkhāyati → aggam akkhāyati (pts)und von allen duftenden Blüten die Jasminblüte als die beste gilt,
evameva bhoto gotamassa ovādo paramajjadhammesu.
+ → kho (bjt, th) | evameva → evaṁ eva kho (pts)ebenso ist der Rat des werten Gotama die beste der derzeitigen Lehren.
Abhikkantaṁ, bho gotama, abhikkantaṁ, bho gotama.Vortrefflich, werter Gotama! Vortrefflich!
Seyyathāpi, bho gotama, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya: ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsito.
dakkhantīti evamevaṁ → dakkhintīti evam evā (pts) | evamevaṁ → evameva (th) | paṭicchannaṁ → paṭichannaṁ (pts)Als würde er das Umgestürzte aufrichten oder das Verborgene enthüllen oder den Verirrten den Weg weisen oder im Dunkeln ein Licht anzünden, sodass Menschen mit klaren Augen sehen könnten, was da ist, so hat der werte Gotama die Lehre auf vielerlei Weise klargemacht.
Esāhaṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (sya-all) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | dhammañca bhikkhusaṅghañca → dhammañ ca bhikkhusaṁghañ ca (pts)Ich nehme Zuflucht zum werten Gotama, zur Lehre und zum Saṅgha der Mönche und Nonnen.
Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
saraṇaṁ gatanti → saraṇaṅgatanti (th) | gatanti → gatan ti (pts)Von diesem Tag an soll der werte Gotama mich als Laienanhänger in Erinnerung behalten, der für sein ganzes Leben Zuflucht genommen hat.“