Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Majjhima Nikāya 138Mittlere Lehrreden 138

UddesavibhaṅgasuttaEin Merksatz und seine Aufgliederung

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.Einmal hielt sich der Buddha bei Sāvatthī in Jetas Wäldchen auf, dem Kloster des Anāthapiṇḍika. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:Da wandte sich der Buddha an die Mönche und Nonnen: “bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)
„Mönche und Nonnen!“

“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
bhadanteti → bhadante ti (pts)
„Ehrwürdiger Herr“, antworteten sie.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Der Buddha sagte:

“uddesavibhaṅgaṁ vo, bhikkhave, desessāmi.
desessāmi → desissāmi (bj, sya-all, pts)
„Ich will euch einen Merksatz und seine Aufgliederung lehren.
Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
manasi karotha → manasikarotha (th, pts)
Hört zu und gebraucht den Geist gut, ich werde sprechen.“

“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
evaṁ bhanteti → evambhanteti (th) | bhanteti → bhante ti (pts)
„Ja, Herr“, antworteten sie.
Bhagavā etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Der Buddha sagte:

“Tathā tathā, bhikkhave, bhikkhu upaparikkheyya yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭaṁ, ajjhattaṁ asaṇṭhitaṁ anupādāya na paritasseyya.
yathā yathā → yathā yathāssu (bj); yathā yathāssa (sya-all, km, pts1ed) | yathāssu → yathā yathāssa (bj: syā, PTS); yathā yathā (bj: machasaṁ, sīmu) | yathā → yathā yathāssa (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | + → ssa (pts) | cassa → assa (pts)
„Mönche und Nonnen, ein Mönch soll so prüfen, dass beim Prüfen sein Bewusstsein weder äußerlich zerstreut ist und abschweift noch innerlich feststeckt, und dass es nicht durch Ergreifen unruhig wird.
Bahiddhā, bhikkhave, viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṁ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṁ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī”ti.Wenn beim Prüfen sein Bewusstsein weder äußerlich zerstreut ist und abschweift noch innerlich feststeckt, und wenn es nicht durch Ergreifen unruhig wird, dann gibt es kein künftiges Zustandekommen von Wiedergeburt, Alter und Tod, kein künftiges Zustandekommen des Ursprungs des Leidens.“

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
Das sagte der Buddha.
Idaṁ vatvāna sugato uṭṭhāyāsanā vihāraṁ pāvisi.
vatvāna → vatvā (bjt, pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)
Nachdem er geendet hatte, erhob sich der Heilige von seinem Sitz und ging zu seiner Hütte.

Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ, acirapakkantassa bhagavato, etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
Kurz nachdem der Buddha gegangen war, überlegten diese Mönche und Nonnen:
“idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
uṭṭhāyāsanā → (sya-all) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)
„Geehrte, der Buddha hat diesen kurzen Merksatz vorgestellt und ist dann zu seiner Hütte gegangen, ohne die Bedeutung ausführlich zu erklären:
‘tathā tathā, bhikkhave, bhikkhu upaparikkheyya yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭaṁ, ajjhattaṁ asaṇṭhitaṁ anupādāya na paritasseyya.
yathā → yathāssu (bj); yathāssa (sya-all) | yathāssu → yathā yathāssa (bj: syā, PTS); yathā yathā (bj: machasaṁ, sīmu) | + → ssa (pts) | cassa → assa (pts)
‚Ein Mönch soll so prüfen, dass beim Prüfen sein Bewusstsein weder äußerlich zerstreut ist und abschweift noch innerlich feststeckt, und dass es nicht durch Ergreifen unruhig wird.
Bahiddhā, bhikkhave, viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṁ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṁ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī’ti.Wenn beim Prüfen sein Bewusstsein weder äußerlich zerstreut ist und abschweift noch innerlich feststeckt, und wenn es nicht durch Ergreifen unruhig wird, dann gibt es kein künftiges Zustandekommen von Wiedergeburt, Alter und Tod, kein künftiges Zustandekommen des Ursprungs des Leidens.‘ Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā”ti?
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)
Wer kann die Bedeutung dieses kurzen Merksatzes, der vom Buddha vorgestellt wurde, ausführlich erklären?“

Atha kho tesaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)
Da dachten diese Mönche und Nonnen:
“ayaṁ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ;
mahākaccāno → mahā-kaccāno (pts) | ceva → eva (pts)
„Dieser Ehrwürdige Mahākaccāna wird vom Buddha gepriesen und von seinen vernünftigen geistlichen Gefährten geschätzt.
pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts) | cāyasmā mahākaccāno → āyasmā mahā-kaccāno (pts)
Er kann die Bedeutung dieses kurzen Merksatzes, der vom Buddha vorgestellt wurde, ausführlich erklären.
Yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāmā”ti.
yannūna → yaṁnūna (my) | yenāyasmā → yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkameyyāma upasaṅkamitvā → ten upasaṁkameyyāma upasaṁkamitvā (pts) | mahākaccānaṁ etamatthaṁ → mahā-kaccānaṁ etam atthaṁ (pts)
Wir wollen zu ihm gehen und ihn zu der Sache befragen.“

Atha kho te bhikkhū yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā āyasmatā mahākaccānena saddhiṁ sammodiṁsu.
yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → yen āyasmā mahā-kaccāno ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts) | mahākaccānena → mahā-kaccānena (pts)
Da gingen diese Mönche und Nonnen zu Mahākaccāna und tauschten Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etadavocuṁ:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | mahākaccānaṁ etadavocuṁ → mahā-kaccānaṁ etad avocuṁ (pts)
Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzten sie sich zur Seite hin. Sie berichteten ihm die Begebenheit und sagten:
“Idaṁ kho no, āvuso kaccāna, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)
‘tathā tathā, bhikkhave, bhikkhu upaparikkheyya yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭaṁ, ajjhattaṁ asaṇṭhitaṁ anupādāya na paritasseyya.
yathā → yathāssu (bj); yathāssa (sya-all) | yathāssu → yathāyathāssa (bj: syā, PTS)
Bahiddhā, bhikkhave, viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṁ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṁ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī’ti.
jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo → jātijarāmaraṇa dukkhasamudayasambhavo (th)
Tesaṁ no, āvuso kaccāna, amhākaṁ, acirapakkantassa bhagavato, etadahosi:
tesaṁ no → tesanno (th) | tesaṁ → tesan (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
‘idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā → (pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)
“tathā tathā, bhikkhave, bhikkhu upaparikkheyya, yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭaṁ ajjhattaṁ asaṇṭhitaṁ anupādāya na paritasseyya.
yathā → yathāssu (bj); yathāssa (sya-all) | yathāssu → yathāyathāssa (bj: syā, PTS)
Bahiddhā, bhikkhave, viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṁ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṁ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī”ti.
hotīti → hotī ti (ms2005)
Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā’ti.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)
Tesaṁ no, āvuso kaccāna, amhākaṁ etadahosi:
tesaṁ no → tesanno (th) | tesaṁ → tesan (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
‘ayaṁ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito, sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ. Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005)
Yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāmā’ti—
yannūna → yaṁnūna (my)
vibhajatāyasmā mahākaccāno”ti.
vibhajatāyasmā mahākaccānoti → vibhajat āyasmā mahā-kaccāno ti (pts)
„Dass der Ehrwürdige Mahākaccāna das bitte erkläre.“

“Seyyathāpi, āvuso, puriso sāratthiko sāragavesī sārapariyesanaṁ caramāno mahato rukkhassa tiṭṭhato sāravato atikkammeva mūlaṁ atikkamma khandhaṁ sākhāpalāse sāraṁ pariyesitabbaṁ maññeyya,
sākhāpalāse → sākhāphalāse (pts) | sārapariyesanaṁ caramāno → sārapariyesanañcaramāno (th) | sārapariyesanaṁ → sārapariyesanañ (pts) | atikkammeva → atikkamm eva (pts) | atikkamma → atikamma (pts)
„Geehrte, wie ein Mensch, der Kernholz bräuchte und auf der Suche nach Kernholz umherwandern würde. Er käme zu einem großen Baum, der mit Kernholz dastünde. Doch er würde die Wurzel und den Stamm übergehen und dächte, das Kernholz wäre in den Zweigen und Blättern zu suchen.
evaṁ sampadamidaṁ āyasmantānaṁ satthari sammukhībhūte taṁ bhagavantaṁ atisitvā amhe etamatthaṁ paṭipucchitabbaṁ maññatha.
evaṁ sampadamidaṁ → evaṁ-sampadam idaṁ (pts) | etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts)
So ergeht es den Ehrwürdigen. Obwohl ihr dem Buddha Auge in Auge gegenübersaßt, habt ihr ihn übergangen und gedacht, ihr solltet mich zu der Sache befragen.
So hāvuso, bhagavā jānaṁ jānāti, passaṁ passati, cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato.
dhammassāmī → dhammasāmī (th, pts) | hāvuso → h āvuso (pts)
Denn er ist der Buddha, der, der erkennt und sieht. Er ist das Sehen, er ist das Erkennen, er ist die Manifestation des Grundsatzes, er ist die Manifestation der Göttlichkeit. Er ist der Lehrer, der Verkünder, der Erheller der Bedeutung, der Gewährer der Befreiung vom Tod, der Herr der Wahrheit, der Klargewordene.
So ceva panetassa kālo ahosi yaṁ bhagavantaṁyeva etamatthaṁ paṭipuccheyyātha;
bhagavantaṁyeva → bhagavantaṁ yeva (bjt) | ceva panetassa → eva pan etassa (pts) | bhagavantaṁyeva etamatthaṁ → bhagavantaṁ yeva etam atthaṁ (pts)
Das wäre die Zeit gewesen, euch zum Buddha zu begeben und ihn zu der Sache zu befragen.
yathā vo bhagavā byākareyya tathā naṁ dhāreyyāthā”ti.
vo → no (bj, sya-all) | byākareyya → vyākareyya (bjt)
So wie er es erklärt hätte, hättet ihr es behalten sollen.“

“Addhāvuso kaccāna, bhagavā jānaṁ jānāti, passaṁ passati, cakkhubhūto ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā amatassa dātā dhammassāmī tathāgato.
dhammassāmī → dhammasāmī (th, pts) | addhāvuso → addhā vuso (pts)
„Sicherlich ist er der Buddha, der erkennt und sieht. Sicherlich ist er das Sehen, ist er das Erkennen, ist er die Manifestation des Grundsatzes, ist er die Manifestation der Göttlichkeit. Sicherlich ist er der Lehrer, der Verkünder, der Erheller der Bedeutung, der Gewährer der Befreiung vom Tod, der Herr der Wahrheit, der Klargewordene.
So ceva panetassa kālo ahosi yaṁ bhagavantaṁyeva etamatthaṁ paṭipuccheyyāma;
ahosi → (pts) | ceva panetassa → eva pan etassa (pts) | bhagavantaṁyeva etamatthaṁ → bhagavantaṁ yeva etam atthaṁ (pts)
Das wäre die Zeit gewesen, uns zum Buddha zu begeben und ihn zu der Sache zu befragen.
yathā no bhagavā byākareyya tathā naṁ dhāreyyāma.
byākareyya → vyākareyya (bjt)
So wie er es erklärt hätte, hätten wir es behalten sollen.
Api cāyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ.
api cāyasmā → apicāyasmā (th) | api cāyasmā → āpi āyasmā (pts) | ceva → eva (pts)
Dennoch wird der Ehrwürdige Mahākaccāna vom Buddha gepriesen und von seinen vernünftigen geistlichen Gefährten geschätzt.
Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts) | cāyasmā mahākaccāno → āyasmā mahā-kaccāno (pts)
Er kann die Bedeutung dieses kurzen Merksatzes, der vom Buddha vorgestellt wurde, ausführlich erklären.
Vibhajatāyasmā mahākaccāno agaruṁ karitvā”ti.
agaruṁ karitvāti tena hāvuso → agarukaritvāti tenahāvuso (sya-all) | agaruṁ karitvāti → agarukaritvā ti (pts)
Bitte erkläre es, wenn es dir nichts ausmacht.“

“Tena hāvuso, suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.
tena hāvuso → tenahāvuso (th) | manasi karotha → manasikarotha (th, pts) | hāvuso → h āvuso (pts)
„Nun denn, Geehrte, hört zu und gebraucht den Geist gut, ich werde sprechen.“

“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa paccassosuṁ.
evamāvusoti → evam āvuso ti (pts) | mahākaccānassa → mahā-kaccānassa (pts)
„Ja, Geehrter“, antworteten sie.
Āyasmā mahākaccāno etadavoca:
mahākaccāno etadavoca → mahā-kaccāno etad avoca (pts)
Der Ehrwürdige Mahākaccāna sagte:

“Yaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)
„Geehrte, der Buddha hat diesen kurzen Merksatz zum Aufsagen vorgestellt und ist dann zu seiner Hütte gegangen, ohne die Bedeutung ausführlich zu erklären:
‘tathā tathā, bhikkhave, bhikkhu upaparikkheyya, yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭaṁ ajjhattaṁ asaṇṭhitaṁ anupādāya na paritasseyya, bahiddhā, bhikkhave, viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṁ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṁ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī’ti.
yathā → yathāssu (bj); yathāssa (sya-all) | jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo → jātijarāmaraṇa dukkhasamudayasambhavo (th)
‚Ein Mönch soll so prüfen, dass beim Prüfen sein Bewusstsein weder äußerlich zerstreut ist und abschweift noch innerlich feststeckt, und dass es nicht durch Ergreifen unruhig wird. Wenn beim Prüfen sein Bewusstsein weder äußerlich zerstreut ist und abschweift noch innerlich feststeckt, und wenn es nicht durch Ergreifen unruhig wird, dann gibt es kein künftiges Zustandekommen von Wiedergeburt, Alter und Tod, kein künftiges Zustandekommen des Ursprungs des Leidens.‘
Imassa kho ahaṁ, āvuso, bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)
Ich verstehe die ausführliche Bedeutung dieses kurzen Merksatzes, der vom Buddha vorgestellt wurde, so:

Kathañcāvuso, bahiddhā viññāṇaṁ vikkhittaṁ visaṭanti vuccati?
kathañcāvuso → kathañ āvuso (pts) | visaṭanti → visaṭan ti (pts)
Wie gilt das Bewusstsein als äußerlich zerstreut und abschweifend?
Idhāvuso, bhikkhuno cakkhunā rūpaṁ disvā rūpanimittānusāri viññāṇaṁ hoti rūpanimittassādagadhitaṁ rūpanimittassādavinibandhaṁ rūpanimittassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ bahiddhā viññāṇaṁ vikkhittaṁ visaṭanti vuccati.
rūpanimittassādagadhitaṁ rūpanimittassādavinibandhaṁ → rūpanimittassādagathitaṁ rūpanimittassādavinibaddhaṁ (bj, pts) | rūpanimittānusāri → rūpanimittānusārī (pts) | rūpanimittassādagathitaṁ → rūpanimittassādagadhitaṁ (bj: machasaṁ, syā) | rūpanimittassādavinibaddhaṁ → vinibandhaṁ (bj: machasaṁ, syā) | rūpanimittassādagadhitaṁ → …gathitaṁ (cck: sī. pī.) | rūpanimittassādavinibandhaṁ → …vinibandhaṁ (cck: sī. pī.) | rūpanimittassādavinibaddhaṁ → So Sky; Si bandhaṁ. (pts note) | rūpanimittassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → rūpanimittassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | visaṭanti → visaṭan ti (pts)
Wenn in diesem Fall ein Mönch mit dem Auge ein Bild sieht und das Bewusstsein folgt den Merkmalen dieses Bildes nach – gebunden, gekettet und gefesselt an die Befriedigung in den Merkmalen –, dann heißt es, das Bewusstsein sei äußerlich zerstreut und schweife ab.
Sotena saddaṁ sutvā …pe…Wenn er mit dem Ohr einen Ton hört … ghānena gandhaṁ ghāyitvā …Wenn er mit der Nase einen Geruch riecht … jivhāya rasaṁ sāyitvā …Wenn er mit der Zunge einen Geschmack schmeckt … kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …Wenn er mit dem Körper eine Berührung empfindet … manasā dhammaṁ viññāya dhammanimittānusāri viññāṇaṁ hoti; dhammanimittassādagadhitaṁ dhammanimittassādavinibandhaṁ dhammanimittassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ bahiddhā viññāṇaṁ vikkhittaṁ visaṭanti vuccati.
dhammanimittānusāri → dhammanimittānusārī (bj, cck, pts) | dhammanimittassādagadhitaṁ dhammanimittassādavinibandhaṁ → dhammanimittassādagathitaṁ dhammanimittassādavinibaddhaṁ (bj, pts) | dhammanimittassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → dhammanimittassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | dhammanimittānusāri → dhamanimittānusārī (pts) | visaṭanti → visaṭan ti (pts)
Wenn er mit dem Geist eine Vorstellung erkennt und das Bewusstsein folgt den Merkmalen dieser Vorstellung nach – gebunden, gekettet und gefesselt an die Befriedigung in den Merkmalen –, dann heißt es, das Bewusstsein sei äußerlich zerstreut und schweife ab.
Evaṁ kho, āvuso, bahiddhā viññāṇaṁ vikkhittaṁ visaṭanti vuccati.
visaṭanti → visaṭan ti (pts)
So gilt das Bewusstsein als äußerlich zerstreut und abschweifend.

Kathañcāvuso, bahiddhā viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭanti vuccati?
kathañcāvuso → kathañ āvuso (pts) | avisaṭanti → avisaṭan ti (pts)
Wie gilt das Bewusstsein als nicht äußerlich zerstreut und abschweifend?
Idhāvuso, bhikkhuno cakkhunā rūpaṁ disvā na rūpanimittānusāri viññāṇaṁ hoti, na rūpanimittassādagadhitaṁ na rūpanimittassādavinibandhaṁ na rūpanimittassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ bahiddhā viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭanti vuccati.
rūpanimittassādagadhitaṁ → rūpanimittassādagathitaṁ (bj, pts) | rūpanimittassādavinibandhaṁ → rūpanimittassādavinibaddhaṁ (bj) | na → (cck) | rūpanimittānusāri → rūpanimittānusārī (pts) | rūpanimittassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → rūpanimittassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | rūpanimittassādavinibandhaṁ na rūpanimittassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → rūpanimittassādasaṁyojanosaṁyuttaṁ (pts) | avisaṭanti → avisaṭan ti (pts)
Wenn in diesem Fall ein Mönch mit dem Auge ein Bild sieht, aber das Bewusstsein folgt den Merkmalen dieses Bildes nicht nach – nicht gebunden, gekettet und gefesselt an die Befriedigung in den Merkmalen –, dann heißt es, das Bewusstsein sei nicht äußerlich zerstreut und schweife ab.
Sotena saddaṁ sutvā …pe…Wenn er mit dem Ohr einen Ton hört … ghānena gandhaṁ ghāyitvā …Wenn er mit der Nase einen Geruch riecht … jivhāya rasaṁ sāyitvā …Wenn er mit der Zunge einen Geschmack schmeckt … kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …Wenn er mit dem Körper eine Berührung empfindet … manasā dhammaṁ viññāya na dhammanimittānusāri viññāṇaṁ hoti na dhammanimittassādagadhitaṁ na dhammanimittassādavinibandhaṁ na dhammanimittassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ bahiddhā viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭanti vuccati.
dhammanimittānusāri → dhammanimittānusārī (bj, cck, pts) | dhammanimittassādagadhitaṁ → dhammanimittassādagathitaṁ (bj, pts) | dhammanimittassādavinibandhaṁ → dhammanimittassādavinibaddhaṁ (bj, pts) | dhammanimittassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → dhammanimittassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | avisaṭanti → avisaṭan ti (pts)
Wenn er mit dem Geist eine Vorstellung erkennt, aber das Bewusstsein folgt den Merkmalen dieser Vorstellung nicht nach – nicht gebunden, gekettet und gefesselt an die Befriedigung in den Merkmalen –, dann heißt es, das Bewusstsein sei nicht äußerlich zerstreut und schweife ab.
Evaṁ kho, āvuso, bahiddhā viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭanti vuccati.
avisaṭanti → avisaṭan ti (pts)
So gilt das Bewusstsein als nicht äußerlich zerstreut und abschweifend.

Kathañcāvuso, ajjhattaṁ saṇṭhitanti vuccati?
ajjhattaṁ → ajjhattaṁ cittaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | saṇṭhitanti → cittaṁ saṇṭhitan ti (pts) | saṇṭhitanti → ajjhattaṁ saṇṭhitanti (bj: machasaṁ) | ajjhattaṁ → ajjhattaṁ cittaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | kathañcāvuso → kathañ āvuso (pts)
Und wie gilt es als innerlich feststeckend?
Idhāvuso, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
paṭhamaṁ jhānaṁ → paṭhamajjhānaṁ (pts) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | vivicceva → eva (pts)
Da tritt ein Mönch, ganz abgeschieden von den Sinnenfreuden, abgeschieden von untauglichen Eigenschaften, in die erste Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Abgeschiedenheit geborene Ekstase und Seligkeit, während er den Geist ausrichtet und hält.
Tassa vivekajapītisukhānusāri viññāṇaṁ hoti vivekajapītisukhassādagadhitaṁ vivekajapītisukhassādavinibandhaṁ vivekajapītisukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ ajjhattaṁ cittaṁ saṇṭhitanti vuccati.
vivekajapītisukhassādagadhitaṁ vivekajapītisukhassādavinibandhaṁ → vivekajapītisukhassādagathitaṁ vivekajapītisukhassādavinibaddhaṁ (bj, pts) | vivekajapītisukhānusāri → vivekajapītisukhānusārī (pts) | vivekajapītisukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → vivekajapītisukhassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | saṇṭhitanti → saṇṭhitan ti (pts)
Wenn das Bewusstsein dieser aus Abgeschiedenheit geborenen Ekstase und Seligkeit nachfolgt – gebunden, gekettet und gefesselt an die Befriedigung in dieser aus Abgeschiedenheit geborenen Ekstase und Seligkeit –, dann heißt es, der Geist stecke innerlich fest.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Wenn dann das Ausrichten und Halten des Geistes sich beruhigt, tritt ein Mönch in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Versenkung geborene Ekstase und Seligkeit, mit innerer Klarheit und geeintem Geist, ohne Ausrichten und Halten.
Tassa samādhijapītisukhānusāri viññāṇaṁ hoti samādhijapītisukhassādagadhitaṁ samādhijapītisukhassādavinibandhaṁ samādhijapītisukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ ajjhattaṁ cittaṁ saṇṭhitanti vuccati.
samādhijapītisukhassādagadhitaṁ samādhijapītisukhassādavinibandhaṁ → samādhijapītisukhassādagathitaṁ samādhijapītisukhassādavinibaddhaṁ (bj, pts) | samādhijapītisukhānusāri → samādhijapītisukhānusārī (pts) | samādhijapītisukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → samādhijapītisukhassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | saṇṭhitanti → saṇṭhitan ti (pts)
Wenn das Bewusstsein dieser aus Versenkung geborenen Ekstase und Seligkeit nachfolgt – gebunden, gekettet und gefesselt an die Befriedigung in dieser aus Versenkung geborenen Ekstase und Seligkeit –, dann heißt es, der Geist stecke innerlich fest.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
ācikkhanti upekkhako → acikkhanti upekhako (pts) | tatiyaṁ jhānaṁ → tatiyajjhānaṁ (pts) | + → taṁ (bjt) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | sukhañca → sukhañ ca (pts) | yaṁ → yan (pts)
Mit dem Schwinden der Ekstase tritt ein Mönch dann in die dritte Vertiefung ein und verweilt darin; da meditiert er mit Gleichmut, achtsam und bewusst, und erfährt persönlich die Seligkeit, von der die Edlen erklären: ‚Gleichmütig und achtsam meditiert man in Seligkeit.‘
Tassa upekkhānusāri viññāṇaṁ hoti upekkhāsukhassādagadhitaṁ upekkhāsukhassādavinibandhaṁ upekkhāsukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ ajjhattaṁ cittaṁ saṇṭhitanti vuccati.
upekkhānusāri → upekkhāsukhānusāri (bj); upekhānusārī (pts) | upekkhāsukhassādagadhitaṁ upekkhāsukhassādavinibandhaṁ → upekkhāsukhassādagathitaṁ upekkhāsukhassādavinibaddhaṁ (bj) | upekkhāsukhānusāri → upekkhā nusārī (bj: sī) | upekkhāsukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → upekkhāsukhassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | upekkhāsukhassādagadhitaṁ upekkhāsukhassādavinibandhaṁ upekkhāsukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → upekhāsukhassādagathitaṁ upekhāsukhassādavinibaddhaṁ upekhāsukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ (pts) | saṇṭhitanti → saṇṭhitan ti (pts)
Wenn das Bewusstsein diesem Gleichmut nachfolgt – gebunden, gekettet und gefesselt an die Befriedigung in dieser Seligkeit mit Gleichmut –, dann heißt es, der Geist stecke innerlich fest.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
adukkhamasukhaṁ → adukkhaṁ asukhaṁ (bjt) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | pubbeva → pubbe va (pts) | atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ → atthagamā adukkhaṁasukhaṁ upekhāsatipārisuddhiṁ catutthajjhānaṁ (pts)
Indem er Glück und Schmerz aufgibt, und mit dem Vergehen früherer Fröhlichkeit und Traurigkeit, tritt ein Mönch dann in die vierte Vertiefung ein und verweilt darin, ohne Glück oder Schmerz, mit reinem Gleichmut und reiner Achtsamkeit.
Tassa adukkhamasukhānusāri viññāṇaṁ hoti adukkhamasukhassādagadhitaṁ adukkhamasukhassādavinibandhaṁ adukkhamasukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ ajjhattaṁ cittaṁ asaṇṭhitanti vuccati.
ajjhattaṁ → ajjhattaṁ cittaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | adukkhamasukhassādagadhitaṁ adukkhamasukhassādavinibandhaṁ → adukkhamasukhassādagathitaṁ adukkhamasukhassādavinibaddhaṁ (bj, pts) | asaṇṭhitanti → saṇṭhitanti (bj, cck, sya-all, pts) | adukkhamasukhānusāri → adukkhamasukhānusārī (pts) | adukkhamasukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → adukkhamasukhassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | asaṇṭhitanti → saṇṭhitan ti (pts)
Wenn das Bewusstsein diesem neutralen Gefühl nachfolgt – gebunden, gekettet und gefesselt an die Befriedigung in diesem neutralen Gefühl –, dann heißt es, der Geist stecke innerlich fest.
Evaṁ kho, āvuso, ajjhattaṁ saṇṭhitanti vuccati.
ajjhattaṁ → ajjhattaṁ cittaṁ (bj, sya-all) | saṇṭhitanti → cittaṁ saṇṭhitan ti (pts) | saṇṭhitanti → ajjhattaṁ saṇṭhitanti (bj: machasaṁ) | ajjhattaṁ → ajjhattaṁ cittaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)
So gilt das Bewusstsein als innerlich feststeckend.

Kathañcāvuso, ajjhattaṁ asaṇṭhitanti vuccati?
ajjhattaṁ → ajjhattaṁ cittaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | asaṇṭhitanti → cittaṁ asaṇṭhitan ti (pts) | asaṇṭhitanti → ajjhattaṁ asaṇṭhitanti (bj: machasaṁ) | ajjhattaṁ → ajjhattaṁ cittaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | kathañcāvuso → kathañ āvuso (pts)
Und wie gilt es als nicht innerlich feststeckend?
Idhāvuso, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
vivicca akusalehi dhammehi → (bj, sya-all) | idhāvuso → idh āvuso (pts) | vivicceva → eva (pts) | vivicca akusalehi dhammehi paṭhamaṁ jhānaṁ → pe-paṭhamajjhānaṁ (pts)
Da tritt ein Mönch, ganz abgeschieden von den Sinnenfreuden, abgeschieden von untauglichen Eigenschaften, in die erste Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Abgeschiedenheit geborene Ekstase und Seligkeit, während er den Geist ausrichtet und hält.
Tassa na vivekajapītisukhānusāri viññāṇaṁ hoti na vivekajapītisukhassādagadhitaṁ na vivekajapītisukhassādavinibandhaṁ na vivekajapītisukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ ajjhattaṁ cittaṁ asaṇṭhitanti vuccati.
vivekajapītisukhassādagadhitaṁ → vivekajapītisukhassādagathitaṁ (bj, pts) | vivekajapītisukhassādavinibandhaṁ → vivekajapītisukhassādavinibaddhaṁ (bj, pts) | vivekajapītisukhānusāri → vivekajapītisukhānusārī (pts) | vivekajapītisukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → vivekajapītisukhassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | asaṇṭhitanti → asaṇṭhitan ti (pts)
Wenn das Bewusstsein dieser aus Abgeschiedenheit geborenen Ekstase und Seligkeit nicht nachfolgt – nicht gebunden, gekettet und gefesselt an die Befriedigung in dieser aus Abgeschiedenheit geborenen Ekstase und Seligkeit –, dann heißt es, der Geist stecke nicht innerlich fest.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
dutiyaṁ jhānaṁ → dutiyajjhānaṁ (pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Wenn dann das Ausrichten und Halten des Geistes sich beruhigt, tritt ein Mönch in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin …
Tassa na samādhijapītisukhānusāri viññāṇaṁ hoti na samādhijapītisukhassādagadhitaṁ na samādhijapītisukhassādavinibandhaṁ na samādhijapītisukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ ajjhattaṁ cittaṁ asaṇṭhitanti vuccati.
samādhijapītisukhassādagadhitaṁ → samādhijapītisukhassādagathitaṁ (bj, pts) | samādhijapītisukhassādavinibandhaṁ → samādhijapītisukhassādavinibaddhaṁ (bj, pts) | samādhijapītisukhānusāri → samādhijapītisukhānusārī (pts) | cittaṁ asaṇṭhitanti → asaṇṭhitan ti (pts) | samādhijapītisukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → samādhijapītisukhassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th)
Wenn das Bewusstsein dieser aus Versenkung geborenen Ekstase und Seligkeit nicht nachfolgt – nicht gebunden, gekettet und gefesselt an die Befriedigung in dieser aus Versenkung geborenen Ekstase und Seligkeit –, dann heißt es, der Geist stecke nicht innerlich fest.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu pītiyā ca virāgā …pe… tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | tatiyaṁ jhānaṁ → pe-tatiyajjhānaṁ (pts)
Dann tritt da ein Mönch mit dem Schwinden der Ekstase in die dritte Vertiefung ein und verweilt darin …
Tassa na upekkhānusāri viññāṇaṁ hoti na upekkhāsukhassādagadhitaṁ na upekkhāsukhassādavinibandhaṁ na upekkhāsukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ ajjhattaṁ cittaṁ asaṇṭhitanti vuccati.
upekkhānusāri → upekkhāsukhānusāri (bj); upekhāsukhānusārī (pts) | upekkhāsukhassādagadhitaṁ → upekkhāsukhassādagathitaṁ (bj, pts) | upekkhāsukhassādavinibandhaṁ → upekkhāsukhassādavinibaddhaṁ (bj, pts) | upekkhāsukhānusāri → upekkhā nusāri (bj: sī) | upekkhāsukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → upekkhāsukhassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | upekkhāsukhassādagadhitaṁ → upekhāsukhassādagathitaṁ (pts) | upekkhāsukhassādavinibandhaṁ → upekhāsukhassādavinibaddhaṁ (pts) | upekkhāsukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → upekhāsukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ (pts) | asaṇṭhitanti → asaṇṭhitan ti (pts)
Wenn das Bewusstsein diesem Gleichmut nicht nachfolgt – nicht gebunden, gekettet und gefesselt an die Befriedigung in dieser Seligkeit mit Gleichmut –, dann heißt es, der Geist stecke nicht innerlich fest.

Puna caparaṁ, āvuso, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Indem er Glück und Schmerz aufgibt, und mit dem Vergehen früherer Fröhlichkeit und Traurigkeit, tritt ein Mönch dann in die vierte Vertiefung ein und verweilt darin … Tassa na adukkhamasukhānusāri viññāṇaṁ hoti na adukkhamasukhassādagadhitaṁ na adukkhamasukhassādavinibandhaṁ na adukkhamasukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ ajjhattaṁ cittaṁ asaṇṭhitanti vuccati.
ajjhattaṁ → ajjhattaṁ cittaṁ (bj, sya-all, km, pts1ed) | adukkhamasukhassādagadhitaṁ → adukkhamasukhassādagathitaṁ (bj, pts) | adukkhamasukhassādavinibandhaṁ → adukkhamasukhassādavinibaddhaṁ (bj, pts) | adukkhamasukhānusāri → adukkhamasukhānusārī (pts) | adukkhamasukhassādasaṁyojanasaṁyuttaṁ → adukkhamasukhassādasaññojanasaṁyuttaṁ (th) | asaṇṭhitanti → asaṇṭhitan ti (pts)
Wenn das Bewusstsein diesem neutralen Gefühl nicht nachfolgt – nicht gebunden, gekettet und gefesselt an die Befriedigung in diesem neutralen Gefühl –, dann heißt es, der Geist stecke nicht innerlich fest.
Evaṁ kho, āvuso, ajjhattaṁ asaṇṭhitanti vuccati.
ajjhattaṁ → ajjhattaṁ cittaṁ (bj, sya-all) | asaṇṭhitanti → cittaṁ asaṇṭhitan ti (pts) | asaṇṭhitanti → ajjhattaṁ asaṇṭhitanti (bj: machasaṁ) | ajjhattaṁ → ajjhattaṁ cittaṁ (cck: sī. syā. kaṁ. pī.)
So gilt das Bewusstsein als nicht innerlich feststeckend.

Kathañcāvuso, anupādā paritassanā hoti?
kathañcāvuso → kathañ āvuso (pts)
Und wie wird es durch Ergreifen unruhig?
Idhāvuso, assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto
idhāvuso assutavā → idh āvuso asutavā (pts)
Da hat ein ungebildeter gewöhnlicher Mensch die Edlen nicht gesehen und ist in der Lehre der Edlen nicht bewandert und geschult. Er hat keine wahren Menschen gesehen und ist in der Lehre der wahren Menschen nicht bewandert und geschult.
rūpaṁ attato samanupassati rūpavantaṁ vā attānaṁ attani vā rūpaṁ rūpasmiṁ vā attānaṁ.Er betrachtet Form als das Selbst, das Selbst als etwas, das Form hat, Form als im Selbst oder das Selbst als in der Form. Tassa taṁ rūpaṁ vipariṇamati, aññathā hoti.
vipariṇamati → vipariṇāmati (sya-all, pts)
Aber diese seine Form verfällt und geht zugrunde,
Tassa rūpavipariṇāmaññathābhāvā rūpavipariṇāmānuparivatti viññāṇaṁ hoti.und das Bewusstsein heftet sich an das Zugrundegehen der Form. Tassa rūpavipariṇāmānuparivattajā paritassanā dhammasamuppādā cittaṁ pariyādāya tiṭṭhanti.
+ → rūpaṁ vipariṇāmānuparivatti viññāṇaṁ hoti tassa (pts)
Unruhe, die aus dem Anheften an das Zugrundegehen der Form geboren wird und gemäß den natürlichen Gesetzmäßigkeiten entsteht, hält seinen Geist gefangen.
Cetaso pariyādānā uttāsavā ca hoti vighātavā ca apekkhavā ca anupādāya ca paritassati.
apekkhavā → upekhavā (pts) | apekkhavā → upekkhavā (bj: PTS)
Wenn sein Geist sich anheftet, wird er durch Ergreifen furchtsam, enttäuscht, besorgt und unruhig.
Vedanaṁ …pe…Er betrachtet Gefühl … saññaṁ …Wahrnehmung … saṅkhāre …
saṅkhāre → saṁkhāre (pts)
Willensbildungsprozesse …
viññāṇaṁ attato samanupassati viññāṇavantaṁ vā attānaṁ attani vā viññāṇaṁ viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.oder Bewusstsein als das Selbst, das Selbst als etwas, das Bewusstsein hat, Bewusstsein als im Selbst oder das Selbst als im Bewusstsein. Tassa taṁ viññāṇaṁ vipariṇamati, aññathā hoti.
vipariṇamati → vipariṇāmati (sya-all) | vipariṇamati aññathā → vipariṇāmati aññāthā (pts)
Aber dieses sein Bewusstsein verfällt und geht zugrunde,
Tassa viññāṇavipariṇāmaññathābhāvā viññāṇavipariṇāmānuparivatti viññāṇaṁ hoti.
viññāṇavipariṇāmaññathābhāvā → viññāṇavipariṇāmaññāthābhāvā (pts)
und das Bewusstsein heftet sich an das Zugrundegehen des Bewusstseins.
Tassa viññāṇavipariṇāmānuparivattajā paritassanā dhammasamuppādā cittaṁ pariyādāya tiṭṭhanti.Unruhe, die aus dem Anheften an das Zugrundegehen des Bewusstseins geboren wird und gemäß den natürlichen Gesetzmäßigkeiten entsteht, hält seinen Geist gefangen. Cetaso pariyādānā uttāsavā ca hoti vighātavā ca apekkhavā ca anupādāya ca paritassati.
ca → (bj) | apekkhavā → upekhavā (pts)
Wenn sein Geist sich anheftet, wird er durch Ergreifen furchtsam, enttäuscht, besorgt und unruhig.
Evaṁ kho, āvuso, anupādā paritassanā hoti.So wird das Bewusstsein durch Ergreifen unruhig.

Kathañcāvuso, anupādānā aparitassanā hoti?
anupādā → anupādānā (bj: machasaṁ) | kathañcāvuso anupādānā → kathañ āvuso anupādā (pts)
Und wie wird es nicht durch Ergreifen unruhig?
Idhāvuso, sutavā ariyasāvako ariyānaṁ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto sappurisānaṁ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme suvinīto
idhāvuso → idh āvuso (pts)
Da hat ein gebildeter edler Schüler die Edlen gesehen und ist in der Lehre der Edlen bewandert und geschult. Er hat wahre Menschen gesehen und ist in der Lehre der wahren Menschen bewandert und geschult.
na rūpaṁ attato samanupassati na rūpavantaṁ vā attānaṁ na attani vā rūpaṁ na rūpasmiṁ vā attānaṁ.Er betrachtet nicht Form als das Selbst, das Selbst als etwas, das Form hat, Form als im Selbst oder das Selbst als in der Form. Tassa taṁ rūpaṁ vipariṇamati, aññathā hoti.
vipariṇamati → vipariṇāmati (sya-all, pts)
Wenn dann diese seine Form verfällt und zugrunde geht,
Tassa rūpavipariṇāmaññathābhāvā na ca rūpavipariṇāmānuparivatti viññāṇaṁ hoti.
ca → (sya-all, pts)
heftet sich das Bewusstsein nicht an das Zugrundegehen der Form.
Tassa na rūpavipariṇāmānuparivattajā paritassanā dhammasamuppādā cittaṁ pariyādāya tiṭṭhanti.
cittaṁ → cittaṁ na (bj, pts)
Unruhe, die aus dem Anheften an das Zugrundegehen der Form geboren wird und gemäß den natürlichen Gesetzmäßigkeiten entsteht, hält seinen Geist nicht gefangen.
Cetaso pariyādānā na cevuttāsavā hoti na ca vighātavā na ca apekkhavā anupādāya ca na paritassati.
na cevuttāsavā → na ceva uttāsavā (bj, sya-all) | pariyādānā → apariyādānā (sya-all, pts) | apekkhavā → upekhavā (pts) | uttāsavā → na cevuttāsavā (bj: machasaṁ) | cevuttāsavā → na ca uttāsavā (cck: sī.) | cevuttāsavā → ev uttāsavā (pts)
Wenn sein Geist sich nicht anheftet, wird er nicht durch Ergreifen furchtsam, enttäuscht, besorgt oder unruhig.
Na vedanaṁ …Er betrachtet nicht Gefühl als das Selbst … na saññaṁ …Er betrachtet nicht Wahrnehmung als das Selbst … na saṅkhāre …
saṅkhāre → saṁkhāre (pts)
Er betrachtet nicht Willensbildungsprozesse als das Selbst …
na viññāṇaṁ attato samanupassati na viññāṇavantaṁ vā attānaṁ na attani vā viññāṇaṁ na viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.
viññāṇasmiṁ → viññā ṇasmiṁ (th)
Er betrachtet nicht Bewusstsein als das Selbst, das Selbst als etwas, das Bewusstsein hat, Bewusstsein als im Selbst oder das Selbst als im Bewusstsein.
Tassa taṁ viññāṇaṁ vipariṇamati, aññathā hoti.
vipariṇamati → vipariṇāmati (sya-all, pts)
Wenn dann dieses sein Bewusstsein verfällt und zugrunde geht,
Tassa viññāṇavipariṇāmaññathābhāvā na ca viññāṇavipariṇāmānuparivatti viññāṇaṁ hoti.
ca → (sya-all, pts)
heftet sich das Bewusstsein nicht an das Zugrundegehen des Bewusstseins.
Tassa na viññāṇavipariṇāmānuparivattajā paritassanā dhammasamuppādā cittaṁ pariyādāya tiṭṭhanti.Unruhe, die aus dem Anheften an das Zugrundegehen des Bewusstseins geboren wird und gemäß den natürlichen Gesetzmäßigkeiten entsteht, hält seinen Geist nicht gefangen. Cetaso pariyādānā na cevuttāsavā hoti na ca vighātavā na ca apekkhavā, anupādāya ca na paritassati.
cevuttāsavā → ceva uttāsavā (bj, sya-all) | pariyādānā → apariyādānā (sya-all) | apekkhavā → upekhavā (pts) | cevuttāsavā → ev uttāsavā (pts)
Wenn sein Geist sich nicht anheftet, wird er nicht durch Ergreifen furchtsam, enttäuscht, besorgt oder unruhig.
Evaṁ kho, āvuso, anupādā aparitassanā hoti.So wird das Bewusstsein nicht durch Ergreifen unruhig.

Yaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)
Der Buddha hat diesen kurzen Merksatz vorgestellt und ist dann zu seiner Hütte gegangen, ohne die Bedeutung ausführlich zu erklären:
‘tathā tathā, bhikkhave, bhikkhu upaparikkheyya yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭaṁ, ajjhattaṁ asaṇṭhitaṁ anupādāya na paritasseyya.
yathā → yathāssu (bj); yathāssa (sya-all)
‚Ein Mönch soll so prüfen, dass beim Prüfen sein Bewusstsein weder äußerlich zerstreut ist und abschweift noch innerlich feststeckt, und dass es nicht durch Ergreifen unruhig wird.
Bahiddhā, bhikkhave, viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṁ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṁ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī’ti.
jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo → jātijarāmaraṇa dukkhasamudayasambhavo (th)
Wenn beim Prüfen sein Bewusstsein weder äußerlich zerstreut ist und abschweift noch innerlich feststeckt, und wenn es nicht durch Ergreifen unruhig wird, dann gibt es kein künftiges Zustandekommen von Wiedergeburt, Alter und Tod, kein künftiges Zustandekommen des Ursprungs des Leidens.‘
Imassa kho ahaṁ, āvuso, bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa evaṁ vitthārena atthaṁ ājānāmi.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)
So verstehe ich die ausführliche Bedeutung dieses kurzen Merksatzes, der vom Buddha vorgestellt wurde.
Ākaṅkhamānā ca pana tumhe āyasmanto bhagavantaṁyeva upasaṅkamitvā etamatthaṁ paṭipuccheyyātha;
bhagavantaṁyeva upasaṅkamitvā etamatthaṁ → bhagavantaṁ yeva upasaṁkamitvā etam atthaṁ (pts)
Wenn ihr wollt, geht zum Buddha und fragt ihn danach.
yathā vo bhagavā byākaroti tathā naṁ dhāreyyāthā”ti.
vo → no (sya-all) | dhāreyyāthāti → dhāreyyathāti (pts) | byākaroti → vyākaroti (bjt)
So wie er es erklärt, sollt ihr es behalten.“

Atha kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ:
bhikkhū → bhikkhu (pts) | mahākaccānassa → mahā-kaccānassa (pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)
Da begrüßten diese Mönche und Nonnen Mahākaccānas Worte und stimmten ihm zu. Dann erhoben sie sich von ihren Sitzen, gingen zum Buddha, verbeugten sich, setzten sich zur Seite hin und berichteten ihm die Begebenheit. Sie fügten hinzu:

“Yaṁ kho no, bhante, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho:
saṅkhittena → saṁkhittena (my, bjt, ms2005, pts) | uṭṭhāyāsanā → uṭṭhāy āsanā (pts)
‘tathā tathā, bhikkhave, bhikkhu upaparikkheyya yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭaṁ, ajjhattaṁ asaṇṭhitaṁ anupādāya na paritasseyya.
yathā → yathāssu (bj); yathāssa (sya-all)
Bahiddhā, bhikkhave, viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṁ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṁ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotī’ti.
jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo → jātijarāmaraṇa dukkhasamudayasambhavo (th)

Tesaṁ no, bhante, amhākaṁ, acirapakkantassa bhagavato, etadahosi:
tesaṁ no → tesanno (th) | tesaṁ → tesan (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
‘idaṁ kho no, āvuso, bhagavā saṅkhittena uddesaṁ uddisitvā vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā vihāraṁ paviṭṭho—
vitthārena atthaṁ avibhajitvā uṭṭhāyāsanā → (pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)
tathā tathā, bhikkhave, bhikkhu upaparikkheyya, yathā yathā upaparikkhato bahiddhā cassa viññāṇaṁ avikkhittaṁ avisaṭaṁ, ajjhattaṁ asaṇṭhitaṁ anupādāya na paritasseyya.
yathā → yathāssu (bj); yathāssa (sya-all)
Bahiddhā, bhikkhave, viññāṇe avikkhitte avisaṭe sati ajjhattaṁ asaṇṭhite anupādāya aparitassato āyatiṁ jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo na hotīti.
jātijarāmaraṇadukkhasamudayasambhavo → jātijarāmaraṇa dukkhasamudayasambhavo (th)
Ko nu kho imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajeyyā’ti?
vitthārena → (pts) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts)
Tesaṁ no, bhante, amhākaṁ etadahosi:
tesaṁ no → tesanno (th) | tesaṁ → tesan (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)
‘ayaṁ kho āyasmā mahākaccāno satthu ceva saṁvaṇṇito sambhāvito ca viññūnaṁ sabrahmacārīnaṁ. Pahoti cāyasmā mahākaccāno imassa bhagavatā saṅkhittena uddesassa uddiṭṭhassa vitthārena atthaṁ avibhattassa vitthārena atthaṁ vibhajituṁ.
saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005)
Yannūna mayaṁ yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipuccheyyāmā’ti.
yannūna → yaṁnūna (my)

Atha kho mayaṁ, bhante, yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamimha; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ mahākaccānaṁ etamatthaṁ paṭipucchimha.
yenāyasmā mahākaccāno tenupasaṅkamimha upasaṅkamitvā → yen āyasmā mahā-kaccāno ten upasaṁkamimha upasaṁkamitvā (pts) | mahākaccānaṁ etamatthaṁ → mahā-kaccānaṁ etam atthaṁ (pts)
Tesaṁ no, bhante, āyasmatā mahākaccānena imehi ākārehi imehi padehi imehi byañjanehi attho vibhatto”ti.
tesaṁ no bhante → tesanno (sya-all) | tesaṁ → tesan (pts) | mahākaccānena → mahā-kaccānena (pts) | vibhattoti → vibhatto ti (pts)
„Mahākaccāna erklärte uns klar die Bedeutung in dieser Weise, mit diesen Worten und Ausdrücken.“

“Paṇḍito, bhikkhave, mahākaccāno; mahāpañño, bhikkhave, mahākaccāno.
mahākaccāno → mahā-kaccāno (pts)
„Mahākaccāna ist klug, Mönche und Nonnen, er besitzt große Weisheit.
Mañcepi tumhe, bhikkhave, etamatthaṁ paṭipuccheyyātha, ahampi evamevaṁ byākareyyaṁ yathā taṁ mahākaccānena byākataṁ.
mañcepi → maṁ cepi (my) | + → taṁ (bjt) | byākareyyaṁ → vyākareyyaṁ (bjt) | yathā taṁ → yathātaṁ (th) | mañcepi → mañ ce pi (pts) | etamatthaṁ → etam atthaṁ (pts) | ahampi evamevaṁ → aham pi taṁ evam evaṁ (pts) | mahākaccānena → mahā-kaccānena (pts)
Wenn ihr zu mir gekommen wärt und mir diese Frage gestellt hättet, hätte ich auf genau die gleiche Art geantwortet wie Mahākaccāna.
Eso cevetassa attho. Evañca naṁ dhāreyyāthā”ti.
cevetassa → eso ceva tassa (sya-all, km); eso cetassa (pts1ed); esoyeva tassa (mr) | dhāreyyāthāti idamavoca → dhārethāti idam avoca (pts) | cevetassa → eso cetassa (cck: sī. pī.); eso ceva tassa (cck: syā. kaṁ.); esoyeva tassa (cck: ka.) | evañca → evaṁ ca (bjt) | cevetassa → etassa (pts) | evañca → evañ ca (pts)
Das bedeutet es, und so sollt ihr es behalten.“

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
Das sagte der Buddha.
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
abhinandunti → abhinandun ti (pts)
Zufrieden begrüßten die Mönche und Nonnen die Worte des Buddha.

Uddesavibhaṅgasuttaṁ niṭṭhitaṁ aṭṭhamaṁ.
uddesavibhaṅgasuttaṁ niṭṭhitaṁ → uddesavibhaṅga suttaṁ (bjt)

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Italiano · Lietuvių · ไทย