Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Majjhima Nikāya 152Mittlere Lehrreden 152

IndriyabhāvanāsuttaDie Entwicklung der Sinnesfähigkeiten

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā gajaṅgalāyaṁ viharati suveḷuvane.
gajaṅgalāyaṁ → kajaṅgalāyaṁ (bj, pts1ed); kajjaṅgalāyaṁ (sya-all, km) | suveḷuvane → mukheluvane (bj, pts1ed); sukheluvane (si); veḷuvane (sya-all, km) | gajaṅgalāyaṁ → kajaṅgalāyaṁ (pts) | suveḷuvane → mukheluvane (pts) | kajaṅgalāyaṁ → gajaṅgalāyaṁ (bj: machasaṁ) | mukheluvane → sukheluvane (bj: sīmu); sukheḷuvane (bj: machasaṁ) | gajaṅgalāyaṁ → kajaṅgalāyaṁ (cck: sī. pī.); kajjaṅgalāyaṁ (cck: syā. kaṁ.) | suveḷuvane → veḷuvane (cck: syā. kaṁ.); mukheluvane (cck: sī. pī.) | Kajaṅgalāyaṁ → Si Kajjo- (pts note) | Mukheluvane → So Bu (one MS. Mukheḷuvane); Sky Muñceluvane; Si Veḷuvane. (pts note)
Einmal hielt sich der Buddha bei Kajaṅgalā in einem Bambuswäldchen auf.

Atha kho uttaro māṇavo pārāsiviyantevāsī yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
pārāsiviyantevāsī → pārāsariyantevāsī (bj, pts); pārāsiriyantevāsī (sya-all) | pārāsariyantevāsī → pārāsiviyantevāsī (bj: machasaṁ) | pārāsiviyantevāsī → pārāsariyantevāsī (cck: sī. pī.); pārāsiriyantevāsī (cck: syā. kaṁ.) | Pārāsariyantevāsī → So Sky; Si Pārāsiriyant--. (pts note) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
Da begab sich der Vedenstudent Uttara, ein Zögling des Brahmanen Pārāsariya, zum Buddha und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho uttaraṁ māṇavaṁ pārāsiviyantevāsiṁ bhagavā etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | pārāsiviyantevāsiṁ → pārāsariyantevāsiṁ (bj, pts); pārāsiriyantevāsiṁ (sya-all) | ekamantaṁ → ekamantam (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)
Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin. Der Buddha sagte zu ihm:
“deseti, uttara, pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanan”ti?
pārāsiviyo → pārāsariyo (bj, pts); pārāsiriyo (sya-all) | pārāsariyo → pārāsiviyo (bj: machasaṁ) | Deseti → Sky add no. (pts note) | indriyabhāvananti → indriyabhāvanan ti (pts)
„Uttara, lehrt Pārāsariya seine Schüler die Entwicklung der Sinnesfähigkeiten?“

“Deseti, bho gotama, pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanan”ti.
pārāsiviyo → pārāsariyo (bj, pts); pārāsiriyo (sya-all) | pārāsariyo → pārāsiviyo (bj: machasaṁ) | indriyabhāvananti → indriyabhāvanan ti (pts)
„Das tut er, werter Gotama.“

“Yathā kathaṁ pana, uttara, deseti pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanan”ti?
pārāsiviyo → pārāsariyo (bj, pts); pārāsiriyo (sya-all) | yathā kathaṁ pana → yathākathaṁ (sya-all) | pana → Si omits. (pts note) | indriyabhāvananti → indriyabhāvanan ti (pts)
„Aber wie lehrt er die Entwicklung der Sinnesfähigkeiten?“

“Idha, bho gotama, cakkhunā rūpaṁ na passati, sotena saddaṁ na suṇāti—
suṇāti → suṇātīti (sya-all)
„Werter Gotama, da sieht das Auge kein Bild und das Ohr hört keinen Ton.
evaṁ kho, bho gotama, deseti pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanan”ti.
pārāsiviyo → pārāsariyo (bj, pts); pārāsiriyo (sya-all) | pārāsariyo → pārāsiviyo (bj: machasaṁ) | indriyabhāvananti → indriyabhāvanan ti (pts)
So lehrt Pārāsariya seine Schüler die Entwicklung der Sinnesfähigkeiten.“

“Evaṁ sante kho, uttara, andho bhāvitindriyo bhavissati, badhiro bhāvitindriyo bhavissati;„In diesem Fall, Uttara, werden nach dem, was Pārāsariya sagt, yathā pārāsiviyassa brāhmaṇassa vacanaṁ.
pārāsiviyassa → pārāsariyassa (bj, pts); pārāsiriyassa (sya-all)
ein Blinder und ein Tauber entwickelte Sinnesfähigkeiten haben.
Andho hi, uttara, cakkhunā rūpaṁ na passati, badhiro sotena saddaṁ na suṇātī”ti.Denn ein Blinder sieht mit dem Auge kein Bild und ein Tauber hört mit dem Ohr keinen Ton.“ Evaṁ vutte, uttaro māṇavo pārāsiviyantevāsī tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdi.
pārāsiviyantevāsī → pārāsariyantevāsī (bj, pts); pārāsiriyantevāsī (sya-all) | appaṭibhāno → appaṭibhāṇo (sya-all, pts) | pattakkhandho → pattakkhando (pts)
Auf diese Worte saß Uttara schweigend und betroffen da, mit hängenden Schultern und gesenktem Kopf, niedergeschlagen und sprachlos.

Atha kho bhagavā uttaraṁ māṇavaṁ pārāsiviyantevāsiṁ tuṇhībhūtaṁ maṅkubhūtaṁ pattakkhandhaṁ adhomukhaṁ pajjhāyantaṁ appaṭibhānaṁ viditvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
pārāsiviyantevāsiṁ → pārāsariyantevāsiṁ (bj); pārāsiriyantevāsiṁ (sya-all) | maṅkubhūtaṁ → (sya-all) | appaṭibhānaṁ → appaṭibhāṇaṁ (sya-all, pts) | māṇavaṁ pārāsiviyantevāsiṁ → pārāsariyantevāsiṁ (pts)
Als der Buddha das erkannte, wandte er sich an den Ehrwürdigen Ānanda:
“aññathā kho, ānanda, deseti pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanaṁ, aññathā ca panānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā hotī”ti.
pārāsiviyo → pārāsariyo (bj, pts); pārāsiriyo (sya-all) | brāhmaṇo → brāhmaṇo ca (sya-all) | panānanda → pana (sya-all, pts) | brāhmaṇo → Si adds ca. (pts note)
„Ānanda, die Entwicklung der Sinnesfähigkeiten, wie sie von Pārāsariya gelehrt wird, ist etwas anderes als die unübertreffliche Entwicklung der Sinnesfähigkeiten in der Schulung des Edlen.“

“Etassa, bhagavā, kālo; etassa, sugata, kālo„Jetzt ist die Zeit, Gesegneter! Jetzt ist die Zeit, Heiliger! yaṁ bhagavā ariyassa vinaye anuttaraṁ indriyabhāvanaṁ deseyya. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti.Der Buddha lehre bitte die unübertreffliche Entwicklung der Sinnesfähigkeiten in der Schulung des Edlen. Die Mönche und Nonnen werden zuhören und es behalten.“

“Tenahānanda, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi; bhāsissāmī”ti.
manasi karohi → manasikarohi (bjt, th, pts) | tenahānanda → tena h ānanda (pts)
„Also dann, Ānanda, hör zu und gebrauche den Geist gut, ich werde sprechen.“

“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
evaṁ bhanteti → evambhanteti (th) | bhanteti → bhante ti (pts)
„Ja, Herr“, antwortete Ānanda.
Bhagavā etadavoca:
pan → Si Kathañ ca. (pts note) | etadavoca → etad avoca kathaṁ pan (pts)
Der Buddha sagte:

“Kathañcānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā hoti?
kathañcānanda → kathañca ānanda (sya-all)
„Und wie, Ānanda, gibt es die unübertreffliche Entwicklung der Sinnesfähigkeiten in der Schulung des Edlen?
Idhānanda, bhikkhuno cakkhunā rūpaṁ disvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
idhānanda → idh ānanda (pts)
Da sieht ein Mönch mit dem Auge ein Bild, und in ihm erscheinen das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme.
So evaṁ pajānāti:Er versteht: ‘uppannaṁ kho me idaṁ manāpaṁ, uppannaṁ amanāpaṁ, uppannaṁ manāpāmanāpaṁ.‚Das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme sind in mir erschienen. Tañca kho saṅkhataṁ oḷārikaṁ paṭiccasamuppannaṁ.
paṭiccasamuppannaṁ → paṭicca samuppannaṁ (th, pts) | tañca → tañ ca (pts) | saṅkhataṁ → saṁkhataṁ (pts)
Diese sind bedingt, grob und abhängig entstanden.
Etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ—Doch das ist friedvoll, das ist erlesen: nämlich upekkhā’ti.
upekkhāti → upekhā ti (pts)
Gleichmut.‘
Tassa taṁ uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati;Dann hören das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme, die in ihm erschienen sind, auf, upekkhā saṇṭhāti.
upekkhā → upekhā (pts)
und Gleichmut wird gefestigt.
Seyyathāpi, ānanda, cakkhumā puriso ummīletvā vā nimīleyya, nimīletvā vā ummīleyya;
ummīletvā → ummiletvā (sya-all) | nimīleyya nimīletvā → nimmileyya nimmiletvā (sya-all) | ummīleyya → ummileyya (sya-all) | ummīletvā → So Sky; Si ummiletvā. (pts note) | nimīleyya → So Sky; Si nimmileyya. (pts note)
Wie ein Mensch mit klaren Augen seine Augen öffnen und dann schließen oder seine Augen schließen und dann öffnen würde:
evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti—
evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appakasirena (bjt, pts) | yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → yassakassaci evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appakasirena (th) | evameva → evam eva (pts) | upekkhā → upekhā (pts)
So schnell, so rasch, so leicht hört alles Angenehme, alles Unangenehme und alles sowohl Angenehme als auch Unangenehme, das in ihm erschienen ist, auf, und Gleichmut wird gefestigt.
ayaṁ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā cakkhuviññeyyesu rūpesu.
vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)
Das nennt man in der Schulung des Edlen die unübertreffliche Entwicklung der Sinnesfähigkeiten in Bezug auf Bilder, die das Auge erkennt.

Puna caparaṁ, ānanda, bhikkhuno sotena saddaṁ sutvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
uppajjati → upajjati (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann hört da ein Mönch mit dem Ohr einen Ton, und in ihm erscheinen das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme.
So evaṁ pajānāti:Er versteht: ‘uppannaṁ kho me idaṁ manāpaṁ, uppannaṁ amanāpaṁ, uppannaṁ manāpāmanāpaṁ.‚Das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme sind in mir erschienen. Tañca kho saṅkhataṁ oḷārikaṁ paṭiccasamuppannaṁ.
paṭiccasamuppannaṁ → paṭicca samuppannaṁ (th)
Diese sind bedingt, grob und abhängig entstanden.
Etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ—Doch das ist friedvoll, das ist erlesen: nämlich upekkhā’ti.Gleichmut.‘ Tassa taṁ uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati;Dann hören das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme, die in ihm erschienen sind, auf, upekkhā saṇṭhāti.und Gleichmut wird gefestigt. Seyyathāpi, ānanda, balavā puriso appakasireneva accharaṁ pahareyya;
accharaṁ → accharikaṁ (sya-all, km, pts1ed, mr) | appakasireneva accharaṁ → appakasirena accharikaṁ (sya-all) | accharaṁ → accharikaṁ (cck: syā. kaṁ. pī. ka.)
Wie ein kräftiger Mensch mühelos mit den Fingern schnippen würde:
evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti—
evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appakasirena (bjt, pts) | yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → yassakassaci evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appakasirena (th) | evameva → evam eva (pts) | upekkhā → upekhā (pts)
So schnell, so rasch, so leicht hört alles Angenehme, alles Unangenehme und alles sowohl Angenehme als auch Unangenehme, das in ihm erschienen ist, auf, und Gleichmut wird gefestigt.
ayaṁ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā sotaviññeyyesu saddesu.
vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)
Das nennt man in der Schulung des Edlen die unübertreffliche Entwicklung der Sinnesfähigkeiten in Bezug auf Töne, die das Ohr erkennt.

Puna caparaṁ, ānanda, bhikkhuno ghānena gandhaṁ ghāyitvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann riecht da ein Mönch mit der Nase einen Geruch, und in ihm erscheinen das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme.
So evaṁ pajānāti:Er versteht: ‘uppannaṁ kho me idaṁ manāpaṁ, uppannaṁ amanāpaṁ, uppannaṁ manāpāmanāpaṁ.
manāpāmanāpaṁ → nanāpāmanāpaṁ (sya-all)
‚Das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme sind in mir erschienen.
Tañca kho saṅkhataṁ oḷārikaṁ paṭiccasamuppannaṁ.
paṭiccasamuppannaṁ → paṭicca samuppannaṁ (th)
Diese sind bedingt, grob und abhängig entstanden.
Etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ—Doch das ist friedvoll, das ist erlesen: nämlich upekkhā’ti.Gleichmut.‘ Tassa taṁ uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati;Dann hören das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme, die in ihm erschienen sind, auf, upekkhā saṇṭhāti.und Gleichmut wird gefestigt. Seyyathāpi, ānanda, īsakampoṇe padumapalāse udakaphusitāni pavattanti, na saṇṭhanti;
padumapalāse → paduminipatte (bj, sya-all, km, pts1ed) | īsakampoṇe → īsakapoṇe (bj, sya-all, km, pts1ed); īsakaphaṇe (bj-a) | īsakampoṇe padumapalāse → īsakapoṇe paduminīpatte (bj); īsakapoṇe paduminipatte (sya-all, pts) | saṇṭhanti → saṇṭhahanti (bj) | īsakapoṇe → īsakaṁ poṇe (bj: sīmu, machasaṁ) | paduminīpatte → padumapalāse (bj: machasaṁ) | saṇṭhahanti → saṇṭhanti (bj: machasaṁ) | īsakaṁpoṇe → īsakapoṇe (sī. syā. kaṁ. pī.), īsakaphaṇe (sī. aṭṭha.), ‘‘majjhe uccaṁ hutvā’’ti ṭīkāya saṁsanditabbā (cck note) | padumapalāse → paduminipatte (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | īsakapoṇe → So Sky Si; Bu (?) īsakaphaṇe. (pts note) | udakaphusitāni → Si throughout -phussitāni. (pts note)
Wie ein Wassertropfen, der von einem sanft geneigten Lotusblatt rollen und nicht darauf bleiben würde:
evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti—
evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appakasirena (bjt) | yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → yassakassaci evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appa kasirena (th)
So schnell, so rasch, so leicht hört alles Angenehme, alles Unangenehme und alles sowohl Angenehme als auch Unangenehme, das in ihm erschienen ist, auf, und Gleichmut wird gefestigt.
ayaṁ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā ghānaviññeyyesu gandhesu.
vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)
Das nennt man in der Schulung des Edlen die unübertreffliche Entwicklung der Sinnesfähigkeiten in Bezug auf Gerüche, die die Nase erkennt.

Puna caparaṁ, ānanda, bhikkhuno jivhāya rasaṁ sāyitvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann schmeckt da ein Mönch mit der Zunge einen Geschmack, und in ihm erscheinen das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme.
So evaṁ pajānāti:Er versteht: ‘uppannaṁ kho me idaṁ manāpaṁ, uppannaṁ amanāpaṁ, uppannaṁ manāpāmanāpaṁ.‚Das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme sind in mir erschienen. Tañca kho saṅkhataṁ oḷārikaṁ paṭiccasamuppannaṁ.
paṭiccasamuppannaṁ → paṭicca samuppannaṁ (th)
Diese sind bedingt, grob und abhängig entstanden.
Etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ—Doch das ist friedvoll, das ist erlesen: nämlich upekkhā’ti.Gleichmut.‘ Tassa taṁ uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati;Dann hören das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme, die in ihm erschienen sind, auf, upekkhā saṇṭhāti.und Gleichmut wird gefestigt. Seyyathāpi, ānanda, balavā puriso jivhagge kheḷapiṇḍaṁ saṁyūhitvā appakasirena vameyya;
vameyya → vammeyya (sya-all); sandhameyya (mr) | vameyya → sandhameyya (cck: ka.) | vameyya → Si vammeyya. (pts note) | appakasirena vameyya → appa kasirena vammeyya (th)
Wie ein kräftiger Mensch, der auf seiner Zungenspitze einen Speichelklumpen gebildet hat, diesen leicht ausspucken könnte:
evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti—
evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appakasirena (bjt) | yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → yassakassaci evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appa kasirena (th)
So schnell, so rasch, so leicht hört alles Angenehme, alles Unangenehme und alles sowohl Angenehme als auch Unangenehme, das in ihm erschienen ist, auf, und Gleichmut wird gefestigt.
ayaṁ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā jivhāviññeyyesu rasesu.
vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)
Das nennt man in der Schulung des Edlen die unübertreffliche Entwicklung der Sinnesfähigkeiten in Bezug auf Geschmäcke, die die Zunge erkennt.

Puna caparaṁ, ānanda, bhikkhuno kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann empfindet da ein Mönch mit dem Körper eine Berührung, und in ihm erscheinen das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme.
So evaṁ pajānāti:Er versteht: ‘uppannaṁ kho me idaṁ manāpaṁ, uppannaṁ amanāpaṁ, uppannaṁ manāpāmanāpaṁ.‚Das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme sind in mir erschienen. Tañca kho saṅkhataṁ oḷārikaṁ paṭiccasamuppannaṁ.
paṭiccasamuppannaṁ → paṭicca samuppannaṁ (th)
Diese sind bedingt, grob und abhängig entstanden.
Etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ—Doch das ist friedvoll, das ist erlesen: nämlich upekkhā’ti.Gleichmut.‘ Tassa taṁ uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati;Dann hören das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme, die in ihm erschienen sind, auf, upekkhā saṇṭhāti.und Gleichmut wird gefestigt. Seyyathāpi, ānanda, balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya;
samiñjeyya → samiñjeyya (bj: machasaṁ) | samiñjitaṁ → sammiñjitaṁ (th, pts) | samiñjeyya → sammiñjeyya (th, pts)
Wie ein kräftiger Mensch, der seinen Arm strecken oder beugen würde:
evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti—
evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appakasirena (bjt) | yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → yassakassaci evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appa kasirena (th)
So schnell, so rasch, so leicht hört alles Angenehme, alles Unangenehme und alles sowohl Angenehme als auch Unangenehme, das in ihm erschienen ist, auf, und Gleichmut wird gefestigt.
ayaṁ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā kāyaviññeyyesu phoṭṭhabbesu.
vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)
Das nennt man in der Schulung des Edlen die unübertreffliche Entwicklung der Sinnesfähigkeiten in Bezug auf Berührungen, die der Körper erkennt.

Puna caparaṁ, ānanda, bhikkhuno manasā dhammaṁ viññāya uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann erkennt da ein Mönch mit dem Geist eine Vorstellung, und in ihm erscheinen das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme.
So evaṁ pajānāti:Er versteht: ‘uppannaṁ kho me idaṁ manāpaṁ, uppannaṁ amanāpaṁ, uppannaṁ manāpāmanāpaṁ.‚Das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme sind in mir erschienen. Tañca kho saṅkhataṁ oḷārikaṁ paṭiccasamuppannaṁ.
paṭiccasamuppannaṁ → paṭicca samuppannaṁ (th)
Diese sind bedingt, grob und abhängig entstanden.
Etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ—Doch das ist friedvoll, das ist erlesen: nämlich upekkhā’ti.Gleichmut.‘ Tassa taṁ uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati;Dann hören das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme, die in ihm erschienen sind, auf, upekkhā saṇṭhāti.und Gleichmut wird gefestigt. Seyyathāpi, ānanda, balavā puriso divasaṁsantatte ayokaṭāhe dve vā tīṇi vā udakaphusitāni nipāteyya.
divasaṁsantatte → divasasantatte (bj) | balavā → (pts) | divasaṁsantatte ayokaṭāhe → divasaṁ santatte ayothāle (pts) | divasasantatte → divasaṁ santatte (bj: machasaṁ) | divasaṁsantatte → divasasantette (cck: sī.) | ayothāle → Si ayokaṭāhe. (pts note) | nipāteyya → nipātteyya (pts)
Wie eine Eisenpfanne, die den ganzen Tag erhitzt wurde und in die ein Mensch zwei oder drei Tropfen Wasser fallen ließe:
Dandho, ānanda, udakaphusitānaṁ nipāto, atha kho naṁ khippameva parikkhayaṁ pariyādānaṁ gaccheyya;
naṁ → taṁ (sya-all) | naṁ khippameva → taṁ khippam eva (pts) | pariyādānaṁ → pariyadānaṁ (pts) | gaccheyya → Sky gaccheyyuṁ. (pts note)
Die Tropfen würden langsam fallen, aber schnell trocknen und verdunsten.
evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti—
evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appakasirena (bjt) | yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → yassakassaci evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appa kasirena (th)
So schnell, so rasch, so leicht hört alles Angenehme, alles Unangenehme und alles sowohl Angenehme als auch Unangenehme, das in ihm erschienen ist, auf, und Gleichmut wird gefestigt.
ayaṁ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā manoviññeyyesu dhammesu.
vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)
Das nennt man in der Schulung des Edlen die unübertreffliche Entwicklung der Sinnesfähigkeiten in Bezug auf Vorstellungen, die der Geist erkennt.
Evaṁ kho, ānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā hoti.So gibt es die unübertreffliche Entwicklung der Sinnesfähigkeiten in der Schulung des Edlen.

Kathañcānanda, sekho hoti pāṭipado?
pāṭipado → So Sky infra (here paṭipado); Si pāṭipādo. (pts note) | kathañcānanda → kathañ ānanda (pts)
Und wie ist jemand ein Übender in Schulung?
Idhānanda, bhikkhuno cakkhunā rūpaṁ disvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
idhānanda → idh ānanda (pts)
Da sieht ein Mönch mit dem Auge ein Bild, und in ihm erscheinen das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme.
So tena uppannena manāpena uppannena amanāpena uppannena manāpāmanāpena aṭṭīyati harāyati jigucchati.
aṭṭīyati → aṭṭiyati (sya-all, pts) | aṭṭiyati → So Si; Sky aṭṭhīyati. (pts note)
Er ist davon entsetzt, abgestoßen und angewidert.
Sotena saddaṁ sutvā …pe…Er hört mit dem Ohr einen Ton … ghānena gandhaṁ ghāyitvā …Er riecht mit der Nase einen Geruch … jivhāya rasaṁ sāyitvā …Er schmeckt mit der Zunge einen Geschmack … kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …Er empfindet mit dem Körper eine Berührung … manasā dhammaṁ viññāya uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.Er erkennt mit dem Geist eine Vorstellung, und in ihm erscheinen das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme. So tena uppannena manāpena uppannena amanāpena uppannena manāpāmanāpena aṭṭīyati harāyati jigucchati.
aṭṭīyati → aṭṭiyati (sya-all, pts)
Er ist davon entsetzt, abgestoßen und angewidert.
Evaṁ kho, ānanda, sekho hoti pāṭipado.
evaṁ → evam eva (pts)
So ist jemand ein Übender in Schulung.

Kathañcānanda, ariyo hoti bhāvitindriyo?
kathañcānanda → kathañ ānanda (pts)
Und wie ist jemand ein Edler mit entwickelten Sinnesfähigkeiten?
Idhānanda, bhikkhuno cakkhunā rūpaṁ disvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
idhānanda → idh ānanda (pts)
Da sieht ein Mönch mit dem Auge ein Bild, und in ihm erscheinen das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme.
So sace ākaṅkhati: ‘paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati.
paṭikūle → paṭikkūle (sabbattha) | paṭikkūle → paṭikūle (bj: machasaṁ) | paṭikūle → paṭikkūle (cck: sabbattha) | Paṭikkūle → Si paṭikkule, &c. (pts note) | paṭikūle appaṭikūlasaññī → paṭikkūle appaṭikkūlasaññī (bjt, th) | appaṭikūlasaññī → appaṭikkūlasaññī (bjt, th) | paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyyanti appaṭikūlasaññī → paṭikkūle appaṭikkūlasaññī vihareyyan ti appaṭikkūlasaññī (pts)
Wenn er wünscht: ‚Möge ich meditieren, indem ich das, was nicht widerwärtig ist, im Widerwärtigen wahrnehme‘, dann tut er es.
Sace ākaṅkhati: ‘appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati.
appaṭikūle paṭikūlasaññī → appaṭikkūle paṭikkūlasaññī (bjt, th) | paṭikūlasaññī → paṭikkūlasaññī (bjt, th) | appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyanti paṭikūlasaññī → appaṭikkūle paṭikkūlasaññī vihareyyan ti paṭikkūlasaññī (pts)
Wenn er wünscht: ‚Möge ich meditieren, indem ich das Widerwärtige in dem wahrnehme, was nicht widerwärtig ist‘, dann tut er es.
Sace ākaṅkhati: ‘paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati.
paṭikūle → paṭikkūle (bjt, th, pts) | appaṭikūle → appaṭikkūle (bjt, th, pts) | appaṭikūlasaññī → appaṭikkūlasaññī (bjt, th) | appaṭikūlasaññī vihareyyanti appaṭikūlasaññī → appaṭikkūlasaññī vihareyyan ti appaṭikkūlasaññī (pts)
Wenn er wünscht: ‚Möge ich meditieren, indem ich das, was nicht widerwärtig ist, sowohl im Widerwärtigen wahrnehme als auch in dem, was nicht widerwärtig ist‘, dann tut er es.
Sace ākaṅkhati: ‘appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati.
appaṭikūle → appaṭikkūle (bjt, th, pts) | paṭikūle → paṭikkūle (bjt, th, pts) | paṭikūlasaññī → paṭikkūlasaññī (bjt, th) | paṭikūlasaññī vihareyyanti paṭikūlasaññī → paṭikkūlasaññī vihareyyan ti paṭikkūlasaññī (pts)
Wenn er wünscht: ‚Möge ich meditieren, indem ich das Widerwärtige sowohl in dem wahrnehme, was nicht widerwärtig ist, als auch im Widerwärtigen‘, dann tut er es.
Sace ākaṅkhati: ‘paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayaṁ abhinivajjetvā upekkhako vihareyyaṁ sato sampajāno’ti, upekkhako tattha viharati sato sampajāno.
paṭikūlañca appaṭikūlañca → paṭikkūlaṁ ca appaṭikkūlaṁ ca (bjt) | paṭikūlañca appaṭikūlañca → paṭikkūlañca appaṭikkūlañca (th) | paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayaṁ → paṭikkūlañ ca appaṭikkūlañ ca tad ubhayaṁ (pts) | upekkhako → upekhako (pts) | sampajānoti upekkhako → sampajāno ti upekhako (pts)
Wenn er wünscht: ‚Möge ich meditieren, indem ich gleichmütig bleibe, achtsam und bewusst, und sowohl das Widerwärtige zurückweise als auch das, was nicht widerwärtig ist‘, dann tut er es.

Puna caparaṁ, ānanda, bhikkhuno sotena saddaṁ sutvā …pe…
caparaṁ → ca paraṁ (pts)
Dann hört da ein Mönch mit dem Ohr einen Ton …
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …Er riecht mit der Nase einen Geruch … jivhāya rasaṁ sāyitvā …Er schmeckt mit der Zunge einen Geschmack … kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …Er empfindet mit dem Körper eine Berührung … manasā dhammaṁ viññāya uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.Er erkennt mit dem Geist eine Vorstellung, und in ihm erscheinen das Angenehme, das Unangenehme und das sowohl Angenehme als auch Unangenehme. So sace ākaṅkhati: ‘paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati.
paṭikūle appaṭikūlasaññī → paṭikkūle appaṭikkūlasaññī (bjt, th) | appaṭikūlasaññī → appaṭikkūlasaññī (bjt, th) | paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyyanti appaṭikūlasaññī → paṭikkūle appaṭikkūlasaññī vihareyyan ti appaṭikkūlasaññī (pts)
Wenn er wünscht: ‚Möge ich meditieren, indem ich das, was nicht widerwärtig ist, im Widerwärtigen wahrnehme‘, dann tut er es.
Sace ākaṅkhati: ‘appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati.
appaṭikūle paṭikūlasaññī → appaṭikkūle paṭikkūlasaññī (bjt, th) | paṭikūlasaññī → paṭikkūlasaññī (bjt, th) | appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyanti paṭikūlasaññī → appaṭikkūle paṭikkūlasaññī vihareyyan ti paṭikkūlasaññī (pts)
Wenn er wünscht: ‚Möge ich meditieren, indem ich das Widerwärtige in dem wahrnehme, was nicht widerwärtig ist‘, dann tut er es.
Sace ākaṅkhati: ‘paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati.
paṭikūle → paṭikkūle (bjt, th, pts) | appaṭikūle → appaṭikkūle (bjt, th, pts) | appaṭikūlasaññī → appaṭikkūlasaññī (bjt, th) | appaṭikūlasaññī vihareyyanti appaṭikūlasaññī → appaṭikkūlasaññī vihareyyan ti appaṭikkūlasaññī (pts)
Wenn er wünscht: ‚Möge ich meditieren, indem ich das, was nicht widerwärtig ist, sowohl im Widerwärtigen wahrnehme als auch in dem, was nicht widerwärtig ist‘, dann tut er es.
Sace ākaṅkhati: ‘appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati.
appaṭikūle → appaṭikkūle (bjt, th, pts) | paṭikūle → paṭikkūle (bjt, th, pts) | paṭikūlasaññī → paṭikkūlasaññī (bjt, th) | paṭikūlasaññī vihareyyanti paṭikūlasaññī → paṭikkūlasaññī vihareyyan ti paṭikkūlasaññī (pts)
Wenn er wünscht: ‚Möge ich meditieren, indem ich das Widerwärtige sowohl in dem wahrnehme, was nicht widerwärtig ist, als auch im Widerwärtigen‘, dann tut er es.
Sace ākaṅkhati: ‘paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayampi abhinivajjetvā upekkhako vihareyyaṁ sato sampajāno’ti, upekkhako tattha viharati sato sampajāno.
paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayampi → paṭikkūlañca appaṭikkūlañca tadubhayaṁ (bj, sya-all) | tadubhayaṁ → tadubhayampi (bj: machasaṁ) | paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayampi → appaṭikkūle ca paṭikkūle ca paṭikkūlasaññī vihareyyan ti paṭikkūlasaññī tattha viharati sace ākaṅkhati paṭikkūlañ ca appaṭikkūlañ ca tad ubhayaṁ (pts) | upekkhako → upekhako (pts) | sampajānoti upekkhako → sampajāno ti upekhako (pts)
Wenn er wünscht: ‚Möge ich meditieren, indem ich gleichmütig bleibe, achtsam und bewusst, und sowohl das Widerwärtige zurückweise als auch das, was nicht widerwärtig ist‘, dann tut er es.
Evaṁ kho, ānanda, ariyo hoti bhāvitindriyo.So ist jemand ein Edler mit entwickelten Sinnesfähigkeiten.

Iti kho, ānanda, desitā mayā ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā, desito sekho pāṭipado, desito ariyo bhāvitindriyo.Somit, Ānanda, habe ich die unübertreffliche Entwicklung der Sinnesfähigkeiten in der Schulung des Edlen gelehrt, ich habe den Übenden in Schulung gelehrt und ich habe den Edlen mit entwickelten Sinnesfähigkeiten gelehrt.

Yaṁ kho, ānanda, satthārā karaṇīyaṁ sāvakānaṁ hitesinā anukampakena anukampaṁ upādāya, kataṁ vo taṁ mayā.
kho → (sya-all)
Aus Anteilnahme habe ich getan, was ein Lehrer, der seinen Schülern wohlgesonnen ist, tun sollte.
Etāni, ānanda, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni, jhāyathānanda, mā pamādattha, mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī”ti.
rukkhamūlāni → rukkhamūlani (pts) | jhāyathānanda → jhāyath ānanda (pts) | anusāsanīti → anusāsanī ti (pts)
Hier sind Baumwurzeln, und hier sind leere Hütten. Übt Vertiefung, Ānanda! Seid nicht nachlässig! Nicht, dass ihr es später bereut! Das ist meine Anleitung für euch.“

Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)
Das sagte der Buddha.
Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.Zufrieden begrüßte der Ehrwürdige Ānanda die Worte des Buddha.

Indriyabhāvanāsuttaṁ niṭṭhitaṁ dasamaṁ.
indriyabhāvanāsuttaṁ niṭṭhitaṁ → indriyabhāvanā suttaṁ (bjt)

Saḷāyatanavaggo niṭṭhito pañcamo.
+ → uparipaṇṇāsakaṁ samattaṁ tassa vaggassa uddānaṁ (bjt)

Tassuddānaṁ

Anāthapiṇḍiko channo, puṇṇo nandakarāhulā;
nandakarāhulā → nandakarāhulo (sya-all) | nandakarāhulā → nandaka rāhulā (bjt)
Chachakkaṁ saḷāyatanikaṁ, nagaravindeyyasuddhikā;
chachakkaṁ → cha chakkaṁ (bjt) nagaravindeyyasuddhikā → nagaravindeyya suddhiko (sya-all) | nagaravindeyyasuddhikā → nagaravindeyya suddhikā (bjt)
Indriyabhāvanā cāpi, vaggo ovādapañcamoti.
pañcamoti → anātha piṇḍiko channo puṇṇo nanda rāhula chakkañca saḷāyatanikaṁ nagaravindeyyaṁ suddhike indriyabhāvanañcāpi vaggo ovādapañcamoti – machasaṁ (bj note) | ovādapañcamoti → ovāda pañcamoti (bjt) | ovādapañcamoti → ottarapañcamo (th)

Idaṁ vaggānamuddānaṁ

Devadahonupado ca, suññato ca vibhaṅgako; Saḷāyatanoti vaggā, uparipaṇṇāsake ṭhitāti.

Uparipaṇṇāsakaṁ samattaṁ.
samattaṁ → niṭṭhitaṁ (th)

Tīhi paṇṇāsakehi paṭimaṇḍito sakalo
paṭimaṇḍito → patimaṇḍito (bj)

majjhimanikāyo samatto.Die Mittleren Lehrreden sind abgeschlossen.

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Italiano · ไทย