IndriyabhāvanāsuttaIl discorso sullo sviluppo delle facoltà
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)Così ho sentito.
ekaṁ samayaṁ bhagavā gajaṅgalāyaṁ viharati suveḷuvane.
gajaṅgalāyaṁ → kajaṅgalāyaṁ (bj, pts1ed); kajjaṅgalāyaṁ (sya-all, km) | suveḷuvane → mukheluvane (bj, pts1ed); sukheluvane (si); veḷuvane (sya-all, km) | gajaṅgalāyaṁ → kajaṅgalāyaṁ (pts) | suveḷuvane → mukheluvane (pts) | kajaṅgalāyaṁ → gajaṅgalāyaṁ (bj: machasaṁ) | mukheluvane → sukheluvane (bj: sīmu); sukheḷuvane (bj: machasaṁ) | gajaṅgalāyaṁ → kajaṅgalāyaṁ (cck: sī. pī.); kajjaṅgalāyaṁ (cck: syā. kaṁ.) | suveḷuvane → veḷuvane (cck: syā. kaṁ.); mukheluvane (cck: sī. pī.) | Kajaṅgalāyaṁ → Si Kajjo- (pts note) | Mukheluvane → So Bu (one MS. Mukheḷuvane); Sky Muñceluvane; Si Veḷuvane. (pts note)Una volta il Buddha dimorava vicino a Kajaṅgalā, in un bosco di bambù.
Atha kho uttaro māṇavo pārāsiviyantevāsī yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
pārāsiviyantevāsī → pārāsariyantevāsī (bj, pts); pārāsiriyantevāsī (sya-all) | pārāsariyantevāsī → pārāsiviyantevāsī (bj: machasaṁ) | pārāsiviyantevāsī → pārāsariyantevāsī (cck: sī. pī.); pārāsiriyantevāsī (cck: syā. kaṁ.) | Pārāsariyantevāsī → So Sky; Si Pārāsiriyant--. (pts note) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Lo studente Uttara, un allievo del bramino Pārāsariya, andò dal Buddha, e ci scambiò saluti.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho uttaraṁ māṇavaṁ pārāsiviyantevāsiṁ bhagavā etadavoca:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | pārāsiviyantevāsiṁ → pārāsariyantevāsiṁ (bj, pts); pārāsiriyantevāsiṁ (sya-all) | ekamantaṁ → ekamantam (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Una volta che i saluti e le cordialità terminarono, si sedette a lato. Il Buddha gli disse:
“deseti, uttara, pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanan”ti?
pārāsiviyo → pārāsariyo (bj, pts); pārāsiriyo (sya-all) | pārāsariyo → pārāsiviyo (bj: machasaṁ) | Deseti → Sky add no. (pts note) | indriyabhāvananti → indriyabhāvanan ti (pts)“Uttara, Pārāsariya insegna ai suoi discepoli lo sviluppo delle facoltà?”
“Deseti, bho gotama, pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanan”ti.
pārāsiviyo → pārāsariyo (bj, pts); pārāsiriyo (sya-all) | pārāsariyo → pārāsiviyo (bj: machasaṁ) | indriyabhāvananti → indriyabhāvanan ti (pts)“Sì, lo fa, Signor Gotama”
“Yathā kathaṁ pana, uttara, deseti pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanan”ti?
pārāsiviyo → pārāsariyo (bj, pts); pārāsiriyo (sya-all) | yathā kathaṁ pana → yathākathaṁ (sya-all) | pana → Si omits. (pts note) | indriyabhāvananti → indriyabhāvanan ti (pts)“Ma come lo insegna?”
“Idha, bho gotama, cakkhunā rūpaṁ na passati, sotena saddaṁ na suṇāti—
suṇāti → suṇātīti (sya-all)“Signor Gotama, è quando l’occhio non vede forme e l’orecchio non sente suoni.
evaṁ kho, bho gotama, deseti pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanan”ti.
pārāsiviyo → pārāsariyo (bj, pts); pārāsiriyo (sya-all) | pārāsariyo → pārāsiviyo (bj: machasaṁ) | indriyabhāvananti → indriyabhāvanan ti (pts)È così che Pārāsariya insegna ai suoi discepoli lo sviluppo delle facoltà”
“Evaṁ sante kho, uttara, andho bhāvitindriyo bhavissati, badhiro bhāvitindriyo bhavissati;“In questo caso, Uttara, una persona cieca e una persona sorda avrebbero facoltà sviluppate
yathā pārāsiviyassa brāhmaṇassa vacanaṁ.
pārāsiviyassa → pārāsariyassa (bj, pts); pārāsiriyassa (sya-all)secondo ciò che dice Pārāsariya.
Andho hi, uttara, cakkhunā rūpaṁ na passati, badhiro sotena saddaṁ na suṇātī”ti.Dato che una persona cieca non vede forme con l’occhio e una persona sorda non sente suoni con l’orecchio”.
Evaṁ vutte, uttaro māṇavo pārāsiviyantevāsī tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno nisīdi.
pārāsiviyantevāsī → pārāsariyantevāsī (bj, pts); pārāsiriyantevāsī (sya-all) | appaṭibhāno → appaṭibhāṇo (sya-all, pts) | pattakkhandho → pattakkhando (pts)Detto ciò, Uttara rimase seduto in silenzio, imbarazzato, con spalle cadenti, abbattuto, depresso, senza dire nulla.
Atha kho bhagavā uttaraṁ māṇavaṁ pārāsiviyantevāsiṁ tuṇhībhūtaṁ maṅkubhūtaṁ pattakkhandhaṁ adhomukhaṁ pajjhāyantaṁ appaṭibhānaṁ viditvā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi:
pārāsiviyantevāsiṁ → pārāsariyantevāsiṁ (bj); pārāsiriyantevāsiṁ (sya-all) | maṅkubhūtaṁ → (sya-all) | appaṭibhānaṁ → appaṭibhāṇaṁ (sya-all, pts) | māṇavaṁ pārāsiviyantevāsiṁ → pārāsariyantevāsiṁ (pts)Vedendo ciò, il Buddha disse al Venerabile Ānanda:
“aññathā kho, ānanda, deseti pārāsiviyo brāhmaṇo sāvakānaṁ indriyabhāvanaṁ, aññathā ca panānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā hotī”ti.
pārāsiviyo → pārāsariyo (bj, pts); pārāsiriyo (sya-all) | brāhmaṇo → brāhmaṇo ca (sya-all) | panānanda → pana (sya-all, pts) | brāhmaṇo → Si adds ca. (pts note)“Ānanda, lo sviluppo delle facoltà insegnato da Pārāsariya è molto diverso dal supremo sviluppo delle facoltà nell’addestramento del Nobile”
“Etassa, bhagavā, kālo; etassa, sugata, kālo“Ora è il momento, Beato! Ora è il momento, Santo! yaṁ bhagavā ariyassa vinaye anuttaraṁ indriyabhāvanaṁ deseyya. Bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantī”ti.Che il Buddha insegni il supremo sviluppo delle facoltà nell’addestramento del Nobile. I monaci ascolteranno e lo ricorderanno”
“Tenahānanda, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi; bhāsissāmī”ti.
manasi karohi → manasikarohi (bjt, th, pts) | tenahānanda → tena h ānanda (pts)“Allora, Ānanda, ascolta e presta la giusta attenzione, ora parlo”
“Evaṁ, bhante”ti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
evaṁ bhanteti → evambhanteti (th) | bhanteti → bhante ti (pts)“Sì, Signore,” rispose il Venerabile Ānanda.
Bhagavā etadavoca:
pan → Si Kathañ ca. (pts note) | etadavoca → etad avoca kathaṁ pan (pts)Il Buddha disse:
“Kathañcānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā hoti?
kathañcānanda → kathañca ānanda (sya-all)“E cos’è, Ānanda, il supremo sviluppo delle facoltà nell’addestramento del Nobile?
Idhānanda, bhikkhuno cakkhunā rūpaṁ disvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
idhānanda → idh ānanda (pts)Quando un monaco vede una forma con gli occhi, in lui si manifesta ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole.
So evaṁ pajānāti:Comprende:
‘uppannaṁ kho me idaṁ manāpaṁ, uppannaṁ amanāpaṁ, uppannaṁ manāpāmanāpaṁ.‘Ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole si sono manifestati in me.
Tañca kho saṅkhataṁ oḷārikaṁ paṭiccasamuppannaṁ.
paṭiccasamuppannaṁ → paṭicca samuppannaṁ (th, pts) | tañca → tañ ca (pts) | saṅkhataṁ → saṁkhataṁ (pts)Questo è formato da attività, grossolano, e originato in maniera dipendente.
Etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ—Ma questo è pace, questo è sublime, vale a dire,
upekkhā’ti.
upekkhāti → upekhā ti (pts)l’equanimità’.
Tassa taṁ uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati;Allora ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole che si sono manifestati in lui cessano,
upekkhā saṇṭhāti.
upekkhā → upekhā (pts)e si stabilisce equanimità.
Seyyathāpi, ānanda, cakkhumā puriso ummīletvā vā nimīleyya, nimīletvā vā ummīleyya;
ummīletvā → ummiletvā (sya-all) | nimīleyya nimīletvā → nimmileyya nimmiletvā (sya-all) | ummīleyya → ummileyya (sya-all) | ummīletvā → So Sky; Si ummiletvā. (pts note) | nimīleyya → So Sky; Si nimmileyya. (pts note)È come quando una persona con buona vista che apre gli occhi e poi li chiude; o chiude gli occhi e poi li apre.
evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti—
evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appakasirena (bjt, pts) | yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → yassakassaci evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appakasirena (th) | evameva → evam eva (pts) | upekkhā → upekhā (pts)Questa è la velocità, la facilità con cui ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole che si sono manifestati in lui cessano, e si stabilisce equanimità.
ayaṁ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā cakkhuviññeyyesu rūpesu.
vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)Nell’addestramento del Nobile questo si chiama il supremo sviluppo delle facoltà riguardo alle forme percepite dagli occhi.
Puna caparaṁ, ānanda, bhikkhuno sotena saddaṁ sutvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
uppajjati → upajjati (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts)Inoltre, quando un monaco sente un suono con le orecchie, in lui si manifesta ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole.
So evaṁ pajānāti:Comprende:
‘uppannaṁ kho me idaṁ manāpaṁ, uppannaṁ amanāpaṁ, uppannaṁ manāpāmanāpaṁ.‘Ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole si sono manifestati in me.
Tañca kho saṅkhataṁ oḷārikaṁ paṭiccasamuppannaṁ.
paṭiccasamuppannaṁ → paṭicca samuppannaṁ (th)Questo è formato da attività, grossolano, e originato in maniera dipendente.
Etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ—Ma questo è pace, questo è sublime, vale a dire,
upekkhā’ti.l’equanimità’.
Tassa taṁ uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati;Allora ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole che si sono manifestati in lui cessano,
upekkhā saṇṭhāti.e si stabilisce equanimità.
Seyyathāpi, ānanda, balavā puriso appakasireneva accharaṁ pahareyya;
accharaṁ → accharikaṁ (sya-all, km, pts1ed, mr) | appakasireneva accharaṁ → appakasirena accharikaṁ (sya-all) | accharaṁ → accharikaṁ (cck: syā. kaṁ. pī. ka.)È come una persona forte che schiocca le dita senza fatica.
evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti—
evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appakasirena (bjt, pts) | yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → yassakassaci evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appakasirena (th) | evameva → evam eva (pts) | upekkhā → upekhā (pts)Questa è la velocità, la facilità con cui ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole che si sono manifestati in lui cessano, e si stabilisce equanimità.
ayaṁ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā sotaviññeyyesu saddesu.
vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)Nell’addestramento del Nobile questo si chiama il supremo sviluppo delle facoltà riguardo ai suoni percepiti dalle orecchie.
Puna caparaṁ, ānanda, bhikkhuno ghānena gandhaṁ ghāyitvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)Inoltre, quando un monaco fiuta un odore con il naso, in lui si manifesta ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole.
So evaṁ pajānāti:Comprende:
‘uppannaṁ kho me idaṁ manāpaṁ, uppannaṁ amanāpaṁ, uppannaṁ manāpāmanāpaṁ.
manāpāmanāpaṁ → nanāpāmanāpaṁ (sya-all)‘Ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole si sono manifestati in me.
Tañca kho saṅkhataṁ oḷārikaṁ paṭiccasamuppannaṁ.
paṭiccasamuppannaṁ → paṭicca samuppannaṁ (th)Questo è formato da attività, grossolano, e originato in maniera dipendente.
Etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ—Ma questo è pace, questo è sublime, vale a dire,
upekkhā’ti.l’equanimità’.
Tassa taṁ uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati;Allora ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole che si sono manifestati in lui cessano,
upekkhā saṇṭhāti.e si stabilisce equanimità.
Seyyathāpi, ānanda, īsakampoṇe padumapalāse udakaphusitāni pavattanti, na saṇṭhanti;
padumapalāse → paduminipatte (bj, sya-all, km, pts1ed) | īsakampoṇe → īsakapoṇe (bj, sya-all, km, pts1ed); īsakaphaṇe (bj-a) | īsakampoṇe padumapalāse → īsakapoṇe paduminīpatte (bj); īsakapoṇe paduminipatte (sya-all, pts) | saṇṭhanti → saṇṭhahanti (bj) | īsakapoṇe → īsakaṁ poṇe (bj: sīmu, machasaṁ) | paduminīpatte → padumapalāse (bj: machasaṁ) | saṇṭhahanti → saṇṭhanti (bj: machasaṁ) | īsakaṁpoṇe → īsakapoṇe (sī. syā. kaṁ. pī.), īsakaphaṇe (sī. aṭṭha.), ‘‘majjhe uccaṁ hutvā’’ti ṭīkāya saṁsanditabbā (cck note) | padumapalāse → paduminipatte (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | īsakapoṇe → So Sky Si; Bu (?) īsakaphaṇe. (pts note) | udakaphusitāni → Si throughout -phussitāni. (pts note)È come una goccia d’acqua che scivola da una foglia di loto inclinata leggermente, e non ci rimane attaccata.
evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti—
evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appakasirena (bjt) | yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → yassakassaci evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appa kasirena (th)Questa è la velocità, la facilità con cui ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole che si sono manifestati in lui cessano, e si stabilisce equanimità.
ayaṁ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā ghānaviññeyyesu gandhesu.
vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)Nell’addestramento del Nobile questo si chiama il supremo sviluppo delle facoltà riguardo agli odori percepiti dal naso.
Puna caparaṁ, ānanda, bhikkhuno jivhāya rasaṁ sāyitvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)Inoltre, quando un monaco gusta un sapore con la lingua, in lui si manifesta ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole.
So evaṁ pajānāti:Comprende:
‘uppannaṁ kho me idaṁ manāpaṁ, uppannaṁ amanāpaṁ, uppannaṁ manāpāmanāpaṁ.‘Ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole si sono manifestati in me.
Tañca kho saṅkhataṁ oḷārikaṁ paṭiccasamuppannaṁ.
paṭiccasamuppannaṁ → paṭicca samuppannaṁ (th)Questo è formato da attività, grossolano, e originato in maniera dipendente.
Etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ—Ma questo è pace, questo è sublime, vale a dire,
upekkhā’ti.l’equanimità’.
Tassa taṁ uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati;Allora ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole che si sono manifestati in lui cessano,
upekkhā saṇṭhāti.e si stabilisce equanimità.
Seyyathāpi, ānanda, balavā puriso jivhagge kheḷapiṇḍaṁ saṁyūhitvā appakasirena vameyya;
vameyya → vammeyya (sya-all); sandhameyya (mr) | vameyya → sandhameyya (cck: ka.) | vameyya → Si vammeyya. (pts note) | appakasirena vameyya → appa kasirena vammeyya (th)È come una persona forte che forma una palla di saliva sulla punta della lingua e la sputa facilmente.
evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti—
evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appakasirena (bjt) | yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → yassakassaci evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appa kasirena (th)Questa è la velocità, la facilità con cui ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole che si sono manifestati in lui cessano, e si stabilisce equanimità.
ayaṁ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā jivhāviññeyyesu rasesu.
vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)Nell’addestramento del Nobile questo si chiama il supremo sviluppo delle facoltà riguardo ai sapori percepiti dalla lingua.
Puna caparaṁ, ānanda, bhikkhuno kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)Inoltre, quando un monaco entra in contatto con un tocco col corpo, in lui si manifesta ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole.
So evaṁ pajānāti:Comprende:
‘uppannaṁ kho me idaṁ manāpaṁ, uppannaṁ amanāpaṁ, uppannaṁ manāpāmanāpaṁ.‘Ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole si sono manifestati in me.
Tañca kho saṅkhataṁ oḷārikaṁ paṭiccasamuppannaṁ.
paṭiccasamuppannaṁ → paṭicca samuppannaṁ (th)Questo è formato da attività, grossolano, e originato in maniera dipendente.
Etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ—Ma questo è pace, questo è sublime, vale a dire,
upekkhā’ti.l’equanimità’.
Tassa taṁ uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati;Allora ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole che si sono manifestati in lui cessano,
upekkhā saṇṭhāti.e si stabilisce equanimità.
Seyyathāpi, ānanda, balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya, pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya;
samiñjeyya → samiñjeyya (bj: machasaṁ) | samiñjitaṁ → sammiñjitaṁ (th, pts) | samiñjeyya → sammiñjeyya (th, pts)È come una persona forte che estende o contrae il braccio.
evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti—
evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appakasirena (bjt) | yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → yassakassaci evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appa kasirena (th)Questa è la velocità, la facilità con cui ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole che si sono manifestati in lui cessano, e si stabilisce equanimità.
ayaṁ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā kāyaviññeyyesu phoṭṭhabbesu.
vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)Nell’addestramento del Nobile questo si chiama il supremo sviluppo delle facoltà riguardo ai tocchi percepiti dal corpo.
Puna caparaṁ, ānanda, bhikkhuno manasā dhammaṁ viññāya uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
caparaṁ → ca paraṁ (pts)Inoltre, quando un monaco diventa cosciente di un fenomeno mentale con la mente, in lui si manifesta ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole.
So evaṁ pajānāti:Comprende:
‘uppannaṁ kho me idaṁ manāpaṁ, uppannaṁ amanāpaṁ, uppannaṁ manāpāmanāpaṁ.‘Ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole si sono manifestati in me.
Tañca kho saṅkhataṁ oḷārikaṁ paṭiccasamuppannaṁ.
paṭiccasamuppannaṁ → paṭicca samuppannaṁ (th)Questo è formato da attività, grossolano, e originato in maniera dipendente.
Etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ—Ma questo è pace, questo è sublime, vale a dire,
upekkhā’ti.l’equanimità’.
Tassa taṁ uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati;Allora ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole che si sono manifestati in lui cessano,
upekkhā saṇṭhāti.e si stabilisce equanimità.
Seyyathāpi, ānanda, balavā puriso divasaṁsantatte ayokaṭāhe dve vā tīṇi vā udakaphusitāni nipāteyya.
divasaṁsantatte → divasasantatte (bj) | balavā → (pts) | divasaṁsantatte ayokaṭāhe → divasaṁ santatte ayothāle (pts) | divasasantatte → divasaṁ santatte (bj: machasaṁ) | divasaṁsantatte → divasasantette (cck: sī.) | ayothāle → Si ayokaṭāhe. (pts note) | nipāteyya → nipātteyya (pts)È come una persona forte che lascia cadere due o tre gocce d’acqua in un calderone di ferro che è stato scaldato tutto il giorno.
Dandho, ānanda, udakaphusitānaṁ nipāto, atha kho naṁ khippameva parikkhayaṁ pariyādānaṁ gaccheyya;
naṁ → taṁ (sya-all) | naṁ khippameva → taṁ khippam eva (pts) | pariyādānaṁ → pariyadānaṁ (pts) | gaccheyya → Sky gaccheyyuṁ. (pts note)Le gocce sarebbero lente a cadere, ma si prosciugherebbero ed evaporerebbero subito.
evameva kho, ānanda, yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena uppannaṁ manāpaṁ uppannaṁ amanāpaṁ uppannaṁ manāpāmanāpaṁ nirujjhati, upekkhā saṇṭhāti—
evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appakasirena (bjt) | yassa kassaci evaṁsīghaṁ evaṁtuvaṭaṁ evaṁappakasirena → yassakassaci evaṁ sīghaṁ evaṁ tuvaṭaṁ evaṁ appa kasirena (th)Questa è la velocità, la facilità con cui ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole che si sono manifestati in lui cessano, e si stabilisce equanimità.
ayaṁ vuccatānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā manoviññeyyesu dhammesu.
vuccatānanda → vuccat ānanda (pts)Nell’addestramento del Nobile questo si chiama il supremo sviluppo delle facoltà riguardo ai fenomeni mentali percepiti dalla mente.
Evaṁ kho, ānanda, ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā hoti.Questo, Ānanda, è il supremo sviluppo delle facoltà nell’addestramento del Nobile.
Kathañcānanda, sekho hoti pāṭipado?
pāṭipado → So Sky infra (here paṭipado); Si pāṭipādo. (pts note) | kathañcānanda → kathañ ānanda (pts)E cos’è un praticante apprendista?
Idhānanda, bhikkhuno cakkhunā rūpaṁ disvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
idhānanda → idh ānanda (pts)Quando un monaco vede una forma con gli occhi, in lui si manifesta ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole.
So tena uppannena manāpena uppannena amanāpena uppannena manāpāmanāpena aṭṭīyati harāyati jigucchati.
aṭṭīyati → aṭṭiyati (sya-all, pts) | aṭṭiyati → So Si; Sky aṭṭhīyati. (pts note)Ne è inorridito, nauseato, e disgustato.
Sotena saddaṁ sutvā …pe…Quando sente un suono con l’orecchio …
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …Quando fiuta un odore con il naso …
jivhāya rasaṁ sāyitvā …Quando gusta un sapore con la lingua …
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …Quando entra in contatto con un tocco col corpo …
manasā dhammaṁ viññāya uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.Quando diventa cosciente di un fenomeno mentale con la mente, in lui si manifesta ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole.
So tena uppannena manāpena uppannena amanāpena uppannena manāpāmanāpena aṭṭīyati harāyati jigucchati.
aṭṭīyati → aṭṭiyati (sya-all, pts)Ne è inorridito, nauseato, e disgustato.
Evaṁ kho, ānanda, sekho hoti pāṭipado.
evaṁ → evam eva (pts)Così è un praticante apprendista.
Kathañcānanda, ariyo hoti bhāvitindriyo?
kathañcānanda → kathañ ānanda (pts)E cos’è un nobile con facoltà sviluppate?
Idhānanda, bhikkhuno cakkhunā rūpaṁ disvā uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.
idhānanda → idh ānanda (pts)Quando un monaco vede una forma con gli occhi, in lui si manifesta ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole.
So sace ākaṅkhati: ‘paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati.
paṭikūle → paṭikkūle (sabbattha) | paṭikkūle → paṭikūle (bj: machasaṁ) | paṭikūle → paṭikkūle (cck: sabbattha) | Paṭikkūle → Si paṭikkule, &c. (pts note) | paṭikūle appaṭikūlasaññī → paṭikkūle appaṭikkūlasaññī (bjt, th) | appaṭikūlasaññī → appaṭikkūlasaññī (bjt, th) | paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyyanti appaṭikūlasaññī → paṭikkūle appaṭikkūlasaññī vihareyyan ti appaṭikkūlasaññī (pts)Se desidera: ‘Che io dimori percependo il bello nel brutto’, fa così.
Sace ākaṅkhati: ‘appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati.
appaṭikūle paṭikūlasaññī → appaṭikkūle paṭikkūlasaññī (bjt, th) | paṭikūlasaññī → paṭikkūlasaññī (bjt, th) | appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyanti paṭikūlasaññī → appaṭikkūle paṭikkūlasaññī vihareyyan ti paṭikkūlasaññī (pts)Se desidera: ‘Che io dimori percependo il brutto nel bello’, fa così.
Sace ākaṅkhati: ‘paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati.
paṭikūle → paṭikkūle (bjt, th, pts) | appaṭikūle → appaṭikkūle (bjt, th, pts) | appaṭikūlasaññī → appaṭikkūlasaññī (bjt, th) | appaṭikūlasaññī vihareyyanti appaṭikūlasaññī → appaṭikkūlasaññī vihareyyan ti appaṭikkūlasaññī (pts)Se desidera: ‘Che io dimori percependo il bello nel brutto e nel bello’, fa così.
Sace ākaṅkhati: ‘appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati.
appaṭikūle → appaṭikkūle (bjt, th, pts) | paṭikūle → paṭikkūle (bjt, th, pts) | paṭikūlasaññī → paṭikkūlasaññī (bjt, th) | paṭikūlasaññī vihareyyanti paṭikūlasaññī → paṭikkūlasaññī vihareyyan ti paṭikkūlasaññī (pts)Se desidera: ‘Che io dimori percependo il brutto nel bello e nel brutto’, fa così.
Sace ākaṅkhati: ‘paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayaṁ abhinivajjetvā upekkhako vihareyyaṁ sato sampajāno’ti, upekkhako tattha viharati sato sampajāno.
paṭikūlañca appaṭikūlañca → paṭikkūlaṁ ca appaṭikkūlaṁ ca (bjt) | paṭikūlañca appaṭikūlañca → paṭikkūlañca appaṭikkūlañca (th) | paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayaṁ → paṭikkūlañ ca appaṭikkūlañ ca tad ubhayaṁ (pts) | upekkhako → upekhako (pts) | sampajānoti upekkhako → sampajāno ti upekhako (pts)Se desidera: ‘Che io dimori rimanendo equanime, consapevole e presente, rifiutando sia il brutto che il bello’, fa così.
Puna caparaṁ, ānanda, bhikkhuno sotena saddaṁ sutvā …pe…
caparaṁ → ca paraṁ (pts)Quando sente un suono con l’orecchio …
ghānena gandhaṁ ghāyitvā …Quando fiuta un odore con il naso …
jivhāya rasaṁ sāyitvā …Quando gusta un sapore con la lingua …
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …Quando entra in contatto con un tocco col corpo …
manasā dhammaṁ viññāya uppajjati manāpaṁ, uppajjati amanāpaṁ, uppajjati manāpāmanāpaṁ.Quando diventa cosciente di un fenomeno mentale con la mente, in lui si manifesta ciò che è gradevole, ciò che è sgradevole, e ciò che è sia gradevole che sgradevole.
So sace ākaṅkhati: ‘paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati.
paṭikūle appaṭikūlasaññī → paṭikkūle appaṭikkūlasaññī (bjt, th) | appaṭikūlasaññī → appaṭikkūlasaññī (bjt, th) | paṭikūle appaṭikūlasaññī vihareyyanti appaṭikūlasaññī → paṭikkūle appaṭikkūlasaññī vihareyyan ti appaṭikkūlasaññī (pts)Se desidera: ‘Che io dimori percependo il bello nel brutto’, fa così.
Sace ākaṅkhati: ‘appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati.
appaṭikūle paṭikūlasaññī → appaṭikkūle paṭikkūlasaññī (bjt, th) | paṭikūlasaññī → paṭikkūlasaññī (bjt, th) | appaṭikūle paṭikūlasaññī vihareyyanti paṭikūlasaññī → appaṭikkūle paṭikkūlasaññī vihareyyan ti paṭikkūlasaññī (pts)Se desidera: ‘Che io dimori percependo il brutto nel bello’, fa così.
Sace ākaṅkhati: ‘paṭikūle ca appaṭikūle ca appaṭikūlasaññī vihareyyan’ti, appaṭikūlasaññī tattha viharati.
paṭikūle → paṭikkūle (bjt, th, pts) | appaṭikūle → appaṭikkūle (bjt, th, pts) | appaṭikūlasaññī → appaṭikkūlasaññī (bjt, th) | appaṭikūlasaññī vihareyyanti appaṭikūlasaññī → appaṭikkūlasaññī vihareyyan ti appaṭikkūlasaññī (pts)Se desidera: ‘Che io dimori percependo il bello nel brutto e nel bello’, fa così.
Sace ākaṅkhati: ‘appaṭikūle ca paṭikūle ca paṭikūlasaññī vihareyyan’ti, paṭikūlasaññī tattha viharati.
appaṭikūle → appaṭikkūle (bjt, th, pts) | paṭikūle → paṭikkūle (bjt, th, pts) | paṭikūlasaññī → paṭikkūlasaññī (bjt, th) | paṭikūlasaññī vihareyyanti paṭikūlasaññī → paṭikkūlasaññī vihareyyan ti paṭikkūlasaññī (pts)Se desidera: ‘Che io dimori percependo il brutto nel bello e nel brutto’, fa così.
Sace ākaṅkhati: ‘paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayampi abhinivajjetvā upekkhako vihareyyaṁ sato sampajāno’ti, upekkhako tattha viharati sato sampajāno.
paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayampi → paṭikkūlañca appaṭikkūlañca tadubhayaṁ (bj, sya-all) | tadubhayaṁ → tadubhayampi (bj: machasaṁ) | paṭikūlañca appaṭikūlañca tadubhayampi → appaṭikkūle ca paṭikkūle ca paṭikkūlasaññī vihareyyan ti paṭikkūlasaññī tattha viharati sace ākaṅkhati paṭikkūlañ ca appaṭikkūlañ ca tad ubhayaṁ (pts) | upekkhako → upekhako (pts) | sampajānoti upekkhako → sampajāno ti upekhako (pts)Se desidera: ‘Che io dimori rimanendo equanime, consapevole e presente, rifiutando sia il brutto che il bello’, fa così.
Evaṁ kho, ānanda, ariyo hoti bhāvitindriyo.È così che è un nobile con facoltà sviluppate.
Iti kho, ānanda, desitā mayā ariyassa vinaye anuttarā indriyabhāvanā, desito sekho pāṭipado, desito ariyo bhāvitindriyo.Quindi, Ānanda, ho insegnato il supremo sviluppo delle facoltà nell’addestramento del Nobile, ho insegnato il praticante apprendista, e ho insegnato il nobile con facoltà sviluppate.
Yaṁ kho, ānanda, satthārā karaṇīyaṁ sāvakānaṁ hitesinā anukampakena anukampaṁ upādāya, kataṁ vo taṁ mayā.
kho → (sya-all)Per premura, ho fatto ciò che un maestro che vuole il meglio per i propri discepoli dovrebbe fare.
Etāni, ānanda, rukkhamūlāni, etāni suññāgārāni, jhāyathānanda, mā pamādattha, mā pacchā vippaṭisārino ahuvattha. Ayaṁ vo amhākaṁ anusāsanī”ti.
rukkhamūlāni → rukkhamūlani (pts) | jhāyathānanda → jhāyath ānanda (pts) | anusāsanīti → anusāsanī ti (pts)Ecco qui queste radici degli alberi, e qui queste capanne vuote. Pratica l’estasi, Ānanda! Non essere negligente! Non pentirtene più avanti! Queste sono le mie istruzioni”.
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam avoca (pts)Questo è ciò che il Buddha disse.
Attamano āyasmā ānando bhagavato bhāsitaṁ abhinandīti.Contento, il Venerabile Ānanda trasse piacere da ciò che il Buddha disse.
Indriyabhāvanāsuttaṁ niṭṭhitaṁ dasamaṁ.
indriyabhāvanāsuttaṁ niṭṭhitaṁ → indriyabhāvanā suttaṁ (bjt)
Saḷāyatanavaggo niṭṭhito pañcamo.
+ → uparipaṇṇāsakaṁ samattaṁ tassa vaggassa uddānaṁ (bjt)
Anāthapiṇḍiko channo, puṇṇo nandakarāhulā;
nandakarāhulā → nandakarāhulo (sya-all) | nandakarāhulā → nandaka rāhulā (bjt) Chachakkaṁ saḷāyatanikaṁ, nagaravindeyyasuddhikā;
chachakkaṁ → cha chakkaṁ (bjt) nagaravindeyyasuddhikā → nagaravindeyya suddhiko (sya-all) | nagaravindeyyasuddhikā → nagaravindeyya suddhikā (bjt) Indriyabhāvanā cāpi, vaggo ovādapañcamoti.
pañcamoti → anātha piṇḍiko channo puṇṇo nanda rāhula chakkañca saḷāyatanikaṁ nagaravindeyyaṁ suddhike indriyabhāvanañcāpi vaggo ovādapañcamoti – machasaṁ (bj note) | ovādapañcamoti → ovāda pañcamoti (bjt) | ovādapañcamoti → ottarapañcamo (th)
Devadahonupado ca, suññato ca vibhaṅgako; Saḷāyatanoti vaggā, uparipaṇṇāsake ṭhitāti.
Uparipaṇṇāsakaṁ samattaṁ.
samattaṁ → niṭṭhitaṁ (th)
Tīhi paṇṇāsakehi paṭimaṇḍito sakalo
paṭimaṇḍito → patimaṇḍito (bj)
majjhimanikāyo samatto.I discorsi medi sono giunti al termine.