VitakkasaṇṭhānasuttaWie man das Denken anhält
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ me → evam-me (pts)So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.Einmal hielt sich der Buddha bei Sāvatthī in Jetas Wäldchen auf, dem Kloster des Anāthapiṇḍika.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:Da wandte sich der Buddha an die Mönche und Nonnen:
“bhikkhavo”ti.
bhikkhavoti → bhikkhavo ti (pts)„Mönche und Nonnen!“
“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.„Ehrwürdiger Herr“, antworteten sie. Bhagavā etadavoca:Der Buddha sagte:
“Adhicittamanuyuttena, bhikkhave, bhikkhunā pañca nimittāni kālena kālaṁ manasi kātabbāni.
manasi kātabbāni → manasikātabbāni (bjt, th, pts) | adhicittamanuyuttena → adhicittam-anuyuttena (pts)„Mönche und Nonnen, ein Mönch, der sich der höheren Geistesübung weiht, soll den Geist von Zeit zu Zeit auf fünf Gegenstände richten.
Katamāni pañca?Welche fünf?
Idha, bhikkhave, bhikkhuno yaṁ nimittaṁ āgamma yaṁ nimittaṁ manasikaroto uppajjanti pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi, tena, bhikkhave, bhikkhunā tamhā nimittā aññaṁ nimittaṁ manasi kātabbaṁ kusalūpasaṁhitaṁ.
manasi kātabbaṁ → manasikātabbaṁ (bjt, pts) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th) | manasi kātabbaṁ kusalūpasaṁhitaṁ → manasikātabbaṁ kusalūpasañhitaṁ (th) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasaṁhitā pi dosūpasaṁhitā pi mohūpasaṁhitā pi (pts)Da richtet ein Mönch den Geist auf einen Gegenstand, der schlechte, untaugliche, mit Gier, Hass und Täuschung verbundene Gedanken entstehen lässt. Dieser Mönch soll den Geist auf einen anderen Gegenstand richten, der mit dem Tauglichen verbunden ist.
Tassa tamhā nimittā aññaṁ nimittaṁ manasikaroto kusalūpasaṁhitaṁ ye pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti.
kusalūpasaṁhitaṁ → kusalūpasañhitaṁ (th) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasaṁhitā pi dosūpasaṁhitā pi mohūpasaṁhitā pi (pts)Während er das tut, werden diese schlechten Gedanken aufgegeben und gehen zu Ende.
Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
hoti → ekodibhoti (sya-all, mr) | ekodi hoti → ekodibhoti (sya-all) | hoti → hosi (bj: machasaṁ) | hoti → ekodibhoti (cck: syā. ka.) | ekodibhoti → ekodihoti (sya-all: sī. yu.) | ajjhattameva → ajjhattam-eva (pts)Sein Geist wird innerlich gestillt; er setzt sich, wird eins und versinkt im Samādhi.
Seyyathāpi, bhikkhave, dakkho palagaṇḍo vā palagaṇḍantevāsī vā sukhumāya āṇiyā oḷārikaṁ āṇiṁ abhinihaneyya abhinīhareyya abhinivatteyya;
abhinivatteyya → abhinivajjeyya (bj, pts1ed) | abhinihaneyya → abhinīhaneyya (bj, sya-all, pts) | bhikkhave → (sya-all) | palagaṇḍo → phalagaṇḍo (sya-all) | palagaṇḍantevāsī → phalagaṇḍantevāsī (sya-all) | abhinivatteyya → abhinivajjeyya (pts) | abhinīhaneyya → abhinihaneyya (bj: machasaṁ) | abhinivajjeyya → abhinivatteyya (bj: machasaṁ) | abhinivatteyya → abhinivajjeyya (cck: sī. pī.) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Wie ein geschickter Zimmermann oder Zimmermannslehrling, der einen groben Keil mit einem feineren Keil ausschlagen würde.
evameva kho, bhikkhave, bhikkhuno yaṁ nimittaṁ āgamma yaṁ nimittaṁ manasikaroto uppajjanti pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi, tena, bhikkhave, bhikkhunā tamhā nimittā aññaṁ nimittaṁ manasi kātabbaṁ kusalūpasaṁhitaṁ.
manasi kātabbaṁ kusalūpasaṁhitaṁ → manasikātabbaṁ (bjt) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th) | manasi kātabbaṁ kusalūpasaṁhitaṁ → manasikātabbaṁ kusalūpasañhitaṁ (th) | evameva → evam-eva (pts) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasaṁhitā pi dosūpasaṁhitā pi mohūpasaṁhitā pi (pts) | manasi kātabbaṁ → manasikātabbaṁ (pts)Ebenso soll ein Mönch … den Geist auf einen anderen Gegenstand richten, der mit dem Tauglichen verbunden ist. …
Tassa tamhā nimittā aññaṁ nimittaṁ manasikaroto kusalūpasaṁhitaṁ ye pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti.
kusalūpasaṁhitaṁ → kusalūpasañhitaṁ (th) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasaṁhitā pi dosūpasaṁhitā pi mohūpasaṁhitā pi (pts)
Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
ekodi hoti → ekodibhoti (sya-all) | + → aññanimittapabbaṁ (bjt) | ajjhattameva → ajjhattam-eva (pts) | ekodi hoti → ekodihoti (pts)
Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno tamhā nimittā aññaṁ nimittaṁ manasikaroto kusalūpasaṁhitaṁ uppajjanteva pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesaṁ vitakkānaṁ ādīnavo upaparikkhitabbo:
kusalūpasaṁhitaṁ → kusalūpasañhitaṁ (th) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th) | uppajjanteva → uppajjant eva (pts) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → ch pi d pi m pi (pts)Nun richtet dieser Mönch den Geist auf einen anderen Gegenstand, der mit dem Tauglichen verbunden ist, aber schlechte, untaugliche, mit Gier, Hass und Täuschung verbundene Gedanken entstehen weiterhin. Dieser Mönch soll die Nachteile dieser Gedanken untersuchen:
‘itipime vitakkā akusalā, itipime vitakkā sāvajjā, itipime vitakkā dukkhavipākā’ti.
itipime → iti p ime (pts) | dukkhavipākāti → dukkhavipākā ti (pts)‚Diese Dinge sind untauglich, tadelnswert und führen zu Leiden.‘
Tassa tesaṁ vitakkānaṁ ādīnavaṁ upaparikkhato ye pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti.
chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → ch pi d pi m pi (pts)Während er das tut, werden diese schlechten Gedanken aufgegeben und gehen zu Ende.
Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
ekodi hoti → ekodibhoti (sya-all) | ajjhattameva → ajjhattam-eva (pts) | ekodi hoti → ekodihoti (pts)Sein Geist wird innerlich gestillt; er setzt sich, wird eins und versinkt im Samādhi.
Seyyathāpi, bhikkhave, itthī vā puriso vā daharo yuvā maṇḍanakajātiko ahikuṇapena vā kukkurakuṇapena vā manussakuṇapena vā kaṇṭhe āsattena aṭṭiyeyya harāyeyya jiguccheyya;
aṭṭiyeyya → aṭṭīyeyya (bj) | āsattena → ālaggena (sya-all) | ālaggena → āsattena (sya-all: sī.) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Wie eine Frau oder ein Mann, jung, jugendlich, in Schmuck vernarrt: Wenn man diesem Menschen einen Schlangen- oder Hunde- oder Menschenkadaver um den Hals legen würde, wäre er entsetzt, abgestoßen und angewidert.
evameva kho, bhikkhave, tassa ce bhikkhuno tamhāpi nimittā aññaṁ nimittaṁ manasikaroto kusalūpasaṁhitaṁ uppajjanteva pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesaṁ vitakkānaṁ ādīnavo upaparikkhitabbo:
tamhāpi → tamhā va (bj: syā) | kusalūpasaṁhitaṁ → kusalūpasañhitaṁ (th) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th)Ebenso soll ein Mönch … die Nachteile dieser Gedanken untersuchen. …
‘itipime vitakkā akusalā, itipime vitakkā sāvajjā, itipime vitakkā dukkhavipākā’ti.
Tassa tesaṁ vitakkānaṁ ādīnavaṁ upaparikkhato ye pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti.
chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th)
Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
ekodi hoti → ekodibhoti (sya-all) | + → ādīnavapabbaṁ (bjt)
Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno tesampi vitakkānaṁ ādīnavaṁ upaparikkhato uppajjanteva pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesaṁ vitakkānaṁ asatiamanasikāro āpajjitabbo.
tesampi → tesaṁ (bj, sya-all) | tesaṁ → tesampi (bj: machasaṁ) | tesaṁ → tesaṁ yeva (bj: sī.avi) | asatiamanasikāro → asati amanasikāro (bjt, th) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th) | tesampi → tesam-pi (pts) | uppajjanteva → uppajjant eva (pts) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → ch pi d pi m pi (pts) | asatiamanasikāro → asati-amanasikāro (pts)Nun untersucht dieser Mönch die Nachteile dieser Gedanken, aber schlechte, untaugliche, mit Gier, Hass und Täuschung verbundene Gedanken entstehen weiterhin. Dieser Mönch soll versuchen, sie zu vergessen und nicht zu beachten.
Tassa tesaṁ vitakkānaṁ asatiamanasikāraṁ āpajjato ye pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti.
asatiamanasikāraṁ → asati amanasikāraṁ (bjt, th) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th) | asatiamanasikāraṁ → asati-amanasikāraṁ (pts) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → ch pi d pi m pi (pts)Während er das tut, werden diese schlechten Gedanken aufgegeben und gehen zu Ende.
Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
ekodi hoti → ekodibhoti (sya-all)Sein Geist wird innerlich gestillt; er setzt sich, wird eins und versinkt im Samādhi.
Seyyathāpi, bhikkhave, cakkhumā puriso āpāthagatānaṁ rūpānaṁ adassanakāmo assa;
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Wie ein Mensch mit klaren Augen, in dessen Blickfeld unwillkommene Bilder kämen:
so nimīleyya vā aññena vā apalokeyya;
nimīleyya → nimmileyya (sya-all) | nimīleyya → nimmileyyā (bj: syā)Er würde einfach die Augen schließen oder wegschauen.
evameva kho, bhikkhave, tassa ce bhikkhuno tesampi vitakkānaṁ ādīnavaṁ upaparikkhato uppajjanteva pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi, te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti.
tesampi → tesaṁ (sya-all) | mohūpasaṁhitāpi → ‘tena bhikkhave -pe- mohūpasaṁhitopi’ paṭhoyaṁ marammachaṭṭhasaṅgītipiṭakapotthake na dissate (bj note) | pe → spelled out in full (bjt) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti → chandūpasañhitāpi (th)Ebenso soll ein Mönch … diese schlechten Gedanken werden aufgegeben und gehen zu Ende. …
Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
+ → asatipabbaṁ (bjt)
Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno tesampi vitakkānaṁ asatiamanasikāraṁ āpajjato uppajjanteva pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi, tena, bhikkhave, bhikkhunā tesaṁ vitakkānaṁ vitakkasaṅkhārasaṇṭhānaṁ manasikātabbaṁ.
tesampi → tesaṁ (sya-all) | vitakkasaṅkhārasaṇṭhānaṁ → vitakkasaṅkhārasanthānaṁ (pts) | vitakkasaṅkhārasaṇṭhānaṁ → vitakka saṅkhāra santhānaṁ (bj: syā, aṭṭhakathā) | asatiamanasikāraṁ → asati amanasikāraṁ (bjt) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th) | tesampi → tesam-pi (pts) | asatiamanasikāraṁ → asati-amanasikāraṁ (pts) | uppajjanteva → uppajjant eva (pts) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → ch pi d pi m pi (pts)Nun vergisst dieser Mönch diese Gedanken und beachtet sie nicht, aber schlechte, untaugliche, mit Gier, Hass und Täuschung verbundene Gedanken entstehen weiterhin. Dieser Mönch soll den Geist auf das Anhalten des Bildens von Gedanken richten.
Tassa tesaṁ vitakkānaṁ vitakkasaṅkhārasaṇṭhānaṁ manasikaroto ye pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti.
vitakkasaṅkhārasaṇṭhānaṁ → vitakkasaṅkhārasanthānaṁ (pts) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → ch pi d pi m pi (pts)Während er das tut, werden diese schlechten Gedanken aufgegeben und gehen zu Ende.
Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
ekodi hoti → ekodibhoti (sya-all)Sein Geist wird innerlich gestillt; er setzt sich, wird eins und versinkt im Samādhi.
Seyyathāpi, bhikkhave, puriso sīghaṁ gaccheyya.
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Wie wenn ein Mensch schnell gehen würde
Tassa evamassa:und dächte:
‘kiṁ nu kho ahaṁ sīghaṁ gacchāmi?
kiṁ nu → kinnu (bjt) | kiṁ nu kho → kinnukho (th) | kiṁ nu → kin-nu (pts)‚Warum gehe ich so schnell?
Yannūnāhaṁ saṇikaṁ gaccheyyan’ti.
saṇikaṁ → sanikaṁ (sya-all) | yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ → yan-nūnāhaṁ (pts) | gaccheyyanti → gaccheyyan-ti (pts)Warum gehe ich nicht langsam?‘
So saṇikaṁ gaccheyya.
saṇikaṁ → sanikaṁ (sya-all)Und er ginge langsam.
Tassa evamassa:Er dächte:
‘kiṁ nu kho ahaṁ saṇikaṁ gacchāmi?
saṇikaṁ → sanikaṁ (sya-all) | kiṁ nu kho → kinnukho (bjt) | kiṁ nu → kin-nu (pts)‚Warum gehe ich langsam?
Yannūnāhaṁ tiṭṭheyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ tiṭṭheyyanti → yan-nūnāhaṁ tiṭṭheyyan-ti (pts)Warum bleibe ich nicht stehen?‘
So tiṭṭheyya.Und er bliebe stehen.
Tassa evamassa:
evamassa → evam-assa (pts)Er dächte:
‘kiṁ nu kho ahaṁ ṭhito?
kiṁ nu → kinnu (bjt) | kiṁ nu → kin-nu (pts)‚Warum stehe ich?
Yannūnāhaṁ nisīdeyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ nisīdeyyanti → yan-nūnāhaṁ nisīdeyyan-ti (pts)Warum setze ich mich nicht hin?‘
So nisīdeyya.Und er setzte sich hin.
Tassa evamassa:
evamassa → evam-assa (pts)Er dächte:
‘kiṁ nu kho ahaṁ nisinno?
kiṁ nu → kinnu (bjt) | kiṁ nu → kin-nu (pts)‚Warum sitze ich?
Yannūnāhaṁ nipajjeyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | yannūnāhaṁ nipajjeyyanti → yan-nūnāhaṁ nipajjeyyan-ti (pts)Warum lege ich mich nicht nieder?‘
So nipajjeyya.Und er legte sich nieder.
Evañhi so, bhikkhave, puriso oḷārikaṁ oḷārikaṁ iriyāpathaṁ abhinivajjetvā sukhumaṁ sukhumaṁ iriyāpathaṁ kappeyya.
abhinivajjetvā → abhinissajjetvā (sya-all) | abhinivajjetvā → abhinissajjatvo (bj: syā) | abhinivajjetvā → abhinissajjetvā (cck: syā.) | abhinissajjetvā → abhinivajjetvā (sya-all: sī. yu.) | evañhi → evaṁ hi (bjt, pts)Und dieser Mensch würde nacheinander gröbere Stellungen aufgeben und subtilere annehmen.
Evameva kho, bhikkhave, tassa ce bhikkhuno tesampi vitakkānaṁ asatiamanasikāraṁ āpajjato uppajjanteva pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti.
asatiamanasikāraṁ → asati amanasikāraṁ (bjt) | + → tena bhikkhave bhikkhunā tesaṁ vitakkānaṁ vitakkasaṅkhārasaṇṭhānaṁ manasikātabbaṁ tassa tesaṁ vitakkānaṁ vitakkasaṅkhārasaṇṭhānaṁ manasikaroto ye pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi (bjt) | tesampi → tesaṁpi (th) | asatiamanasikāraṁ āpajjato → vitakkasaṅkhārasaṇṭhānaṁ manasikaroto (th) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti → chandūpasañhitāpi (th)Ebenso soll ein Mönch … diese schlechten Gedanken werden aufgegeben und gehen zu Ende. …
Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
+ → vitakkamūlabhedapabbaṁ (bjt)
Tassa ce, bhikkhave, bhikkhuno tesampi vitakkānaṁ vitakkasaṅkhārasaṇṭhānaṁ manasikaroto uppajjanteva pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi.
vitakkasaṅkhārasaṇṭhānaṁ → vitakkasaṅkhārasanthānaṁ (pts) | tesampi → tesaṁpi (th) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th) | tesampi → tesam-pi (pts) | uppajjanteva → uppajjant eva (pts) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → ch pi d pi m pi (pts)Nun richtet dieser Mönch den Geist auf das Anhalten des Bildens von Gedanken, aber schlechte, untaugliche, mit Gier, Hass und Täuschung verbundene Gedanken entstehen weiterhin.
Tena, bhikkhave, bhikkhunā dantebhidantamādhāya jivhāya tāluṁ āhacca cetasā cittaṁ abhiniggaṇhitabbaṁ abhinippīḷetabbaṁ abhisantāpetabbaṁ.
dantebhidantamādhāya → dantehi dantamādhāya (pts) | dante’bhidantamādhāya → dantehi dantamādhāya, – bahūsu. “dante+abhidantaṁ+ādhāyāti ṭīkāyaṁ padacchedo. dantehīti panettha karaṇattho vutto viya dissati” – machasaṁ.
“dante’hidantamādhāyati heṭṭho dante uparidantaṁ ṭhapetvā” – aṭṭhakathā – siridhammārāma suddhi (bj note) | dantebhidantamādhāya → dante + abhidantaṁ + ādhāyāti ṭīkāyaṁ padacchedo, dantebhīti panettha karaṇattho yutto viya dissati (cck note) | dantebhidantamādhāya → dantebhi dantamādhāya (th) | dantebhidantamādhāya → dantehi danta-m-ādhāya (pts)Er soll mit zusammengebissenen Zähnen und gegen den Gaumen gepresster Zunge den Geist mit dem Geist quetschen, drücken und niederquälen.
Tassa dantebhidantamādhāya jivhāya tāluṁ āhacca cetasā cittaṁ abhiniggaṇhato abhinippīḷayato abhisantāpayato ye pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti.
dantebhidantamādhāya → dantehi dantamādhāya (pts) | dantebhidantamādhāya → dantebhi dantamādhāya (th) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th) | dantebhidantamādhāya → dantehi danta-m-ādhāya (pts) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → ch pi d pi m pi (pts)Während er das tut, werden diese schlechten Gedanken aufgegeben und gehen zu Ende.
Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
ekodi hoti → ekodibhoti (sya-all)Sein Geist wird innerlich gestillt; er setzt sich, wird eins und versinkt im Samādhi.
Seyyathāpi, bhikkhave, balavā puriso dubbalataraṁ purisaṁ sīse vā gale vā khandhe vā gahetvā abhiniggaṇheyya abhinippīḷeyya abhisantāpeyya;
gale vā → gahetvā (bj, pts) | gahetvā → sīse gahetvā khandhe gahetvāti ime pāṭhā paññāyanti (sya-all: sī. yu.) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Wie wenn ein kräftiger Mann einen schwächeren an Kopf, Hals oder Schulter packen und ihn quetschen, drücken und niederquälen würde:
evameva kho, bhikkhave, tassa ce bhikkhuno tesampi vitakkānaṁ vitakkasaṅkhārasaṇṭhānaṁ manasikaroto uppajjanteva pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi.
tesampi → tesaṁ (sya-all) | vitakkasaṅkhārasaṇṭhānaṁ → vitakkasaṅkhārasanthānaṁ (pts) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th) | evameva → evam-eva (pts) | tesampi → tesam-pi (pts) | uppajjanteva → uppajjant eva (pts) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → ch pi d pi m pi (pts)Ebenso soll ein Mönch …
Tena, bhikkhave, bhikkhunā dantebhidantamādhāya jivhāya tāluṁ āhacca cetasā cittaṁ abhiniggaṇhitabbaṁ abhinippīḷetabbaṁ abhisantāpetabbaṁ.
dantebhidantamādhāya → dantehi dantamādhāya (pts) | dantebhidantamādhāya → dantebhi dantamādhāya (th) | dantebhidantamādhāya → dantehi danta-m-ādhāya (pts)mit zusammengebissenen Zähnen und gegen den Gaumen gepresster Zunge den Geist mit dem Geist quetschen, drücken und niederquälen.
Tassa dantebhidantamādhāya jivhāya tāluṁ āhacca cetasā cittaṁ abhiniggaṇhato abhinippīḷayato abhisantāpayato ye pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti.
dantebhidantamādhāya → dantehi dantamādhāya (pts) | dantebhidantamādhāya → dantebhi dantamādhāya (th) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th) | dantebhidantamādhāya → dantehi danta-m-ādhāya (pts) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → ch pi d pi m pi (pts)Während er das tut, werden diese schlechten Gedanken aufgegeben und gehen zu Ende.
Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
ekodi hoti → ekodibhoti (sya-all) | + → abhiniggaṇhapabbaṁ (bjt) | ajjhattameva → ajjhattam-eva (pts) | ekodi hoti → ekodihoti (pts)Sein Geist wird innerlich gestillt; er setzt sich, wird eins und versinkt im Samādhi.
Yato kho, bhikkhave, bhikkhuno yaṁ nimittaṁ āgamma yaṁ nimittaṁ manasikaroto uppajjanti pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi, tassa tamhā nimittā aññaṁ nimittaṁ manasikaroto kusalūpasaṁhitaṁ ye pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti.
Yato kho → yato ca kho (sya-all, mr) | yato → yato ca (sya-all) | kho → yato ca kho (cck: syā. ka.) | ca → ayaṁ pāṭho natthi (sya-all: sī. yu.) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th) | kusalūpasaṁhitaṁ → kusalūpasañhitaṁ (th) | vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → dhammā ch pi d pi m pi (pts) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → ch pi d pi m pi (pts)Nun richtet da ein Mönch den Geist auf einen Gegenstand, der schlechte, untaugliche, mit Gier, Hass und Täuschung verbundene Gedanken entstehen lässt. Er richtet den Geist auf einen anderen Gegenstand, der mit dem Tauglichen verbunden ist …
Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
ekodi hoti → ekodibhoti (sya-all) | ajjhattameva cittaṁ → ajjhattam-eva cittam (pts) | ekodi hoti → ekodihoti (pts)
Tesampi vitakkānaṁ ādīnavaṁ upaparikkhato ye pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti.
tesampi → tesaṁ (sya-all) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th) | tesampi → tesam-pi (pts) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → ch pi d pi m pi (pts)Er untersucht die Nachteile dieser Gedanken …
Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
ekodi hoti → ekodibhoti (sya-all)
Tesampi vitakkānaṁ asatiamanasikāraṁ āpajjato ye pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti.
tesampi → tesaṁ (sya-all) | asatiamanasikāraṁ → asati amanasikāraṁ (bjt, th) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th) | tesampi → tesam-pi (pts) | asatiamanasikāraṁ → asati-amanasikāraṁ (pts) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → ch pi d pi m pi (pts)Er versucht, diese Gedanken zu vergessen und nicht zu beachten …
Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
ekodi hoti → ekodibhoti (sya-all)
Tesampi vitakkānaṁ vitakkasaṅkhārasaṇṭhānaṁ manasikaroto ye pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti.
vitakkasaṅkhārasaṇṭhānaṁ → vitakkasaṅkhārasanthānaṁ (bj, pts) | tesampi → tesaṁ (sya-all) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th) | tesampi → tesam-pi (pts) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → ch pi d pi m pi (pts)Er richtet den Geist auf das Anhalten des Bildens von Gedanken …
Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
ekodi hoti → ekodibhoti (sya-all)
Dantebhidantamādhāya jivhāya tāluṁ āhacca cetasā cittaṁ abhiniggaṇhato abhinippīḷayato abhisantāpayato ye pāpakā akusalā vitakkā chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi te pahīyanti te abbhatthaṁ gacchanti.
dantebhidantamādhāya → dantehi dantamādhāya (pts) | dante’bhidantamādhāya → dantebhi dantamādhāya (bj: syā, machasaṁ, PTS) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasañhitāpi dosūpasañhitāpi mohūpasañhitāpi (th) | dantebhidantamādhāya → dantehi danta-m-ādhāya (pts) | chandūpasaṁhitāpi dosūpasaṁhitāpi mohūpasaṁhitāpi → chandūpasaṁhitā pi dosūpasaṁhitā pi mohūpasaṁhitā pi (pts)Mit zusammengebissenen Zähnen und gegen den Gaumen gepresster Zunge quetscht und drückt er den Geist mit dem Geist und quält ihn nieder. Wenn er mit einem dieser Dinge Erfolg hat, werden jedes Mal diese schlechten Gedanken aufgegeben und gehen zu Ende.
Tesaṁ pahānā ajjhattameva cittaṁ santiṭṭhati sannisīdati ekodi hoti samādhiyati.
ekodi hoti → ekodibhoti (sya-all) | ajjhattameva → ajjhattam-eva (pts) | ekodi hoti → ekodihoti (pts)Sein Geist wird innerlich gestillt; er setzt sich, wird eins und versinkt im Samādhi.
Ayaṁ vuccati, bhikkhave, bhikkhu vasī vitakkapariyāyapathesu.Diesen Mönch nennt man einen Meister der Denkprozesse.
Yaṁ vitakkaṁ ākaṅkhissati taṁ vitakkaṁ vitakkessati, yaṁ vitakkaṁ nākaṅkhissati na taṁ vitakkaṁ vitakkessati.
nākaṅkhissati → n ākaṅkhissati (pts)Er wird denken, was er denken will, und nicht denken, was er nicht denken will.
Acchecchi taṇhaṁ, vivattayi saṁyojanaṁ, sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassā”ti.
vivattayi → vāvattayi (bj, pts1ed) | vivattayi → vāvattayi (pts) | vāvattayi → vivattayi (bj: machasaṁ) | vivattayi → vāvattayi (cck: sī. pī.) | vivattayi → vāvattayi (sya-all: sī. yu.) | saṁyojanaṁ → saññojanaṁ (th) | antamakāsi → antam-akāsi (pts)Er hat das Verlangen abgeschnitten, die Fesseln abgestreift und die Einbildung richtig erfasst und dadurch dem Leiden ein Ende gemacht.“
Idamavoca bhagavā.
idamavoca → idam-avoca (pts)Das sagte der Buddha.
Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.
abhinandunti → abhinandun ti (pts)Zufrieden begrüßten die Mönche und Nonnen die Worte des Buddha.
Vitakkasaṇṭhānasuttaṁ niṭṭhitaṁ dasamaṁ.
Sīhanādavaggo niṭṭhito dutiyo.
+ → tassa vaggassa (bjt) | + → tassudānaṁ (th)
Cūḷasīhanādalomahaṁsavaro, mahācūḷadukkhakkhandhaanumānikasuttaṁ;
cūḷasīhanādalomahaṁsavaro → uddānaṁ cūḷamahāmigapopamanādā (bjt) | cūḷasīhanādalomahaṁsavaro → cūḷasīhalomahaṁsavaro (th) mahācūḷadukkhakkhandhaanumānikasuttaṁ → dukkha (bjt) | mahācūḷadukkhakkhandhaanumānikasuttaṁ → mahā cūḷadukkhakkhandhaanumānikasuttaṁ (th) Khilapatthamadhupiṇḍikadvidhāvitakka, pañcanimittakathā puna vaggo.
khilapatthamadhupiṇḍikadvidhāvitakka → duvepi sahattanumānā (bjt) | khilapatthamadhupiṇḍikadvidhāvitakka → khīlapatthamadhupiṇḍikadvidhāvitakkaṁ (th) dutiyo → “potthakāgatā pana uddānagāthā sabbatā visadisā aparisuddhā ca” – siri dhammārāma suddhi – adholipi. “cūḷasīhanāda lomahaṁsa varo mahācūḷadukkhakkhandhaanumānikasuttaṁ khilapattha masadhupiṇḍika dvidhāvitakka pañcanimittakathā puna vaggo” – machasaṁ, sīmu2 (bj note) | pañcanimittakathā puna vaggo → khīlapathā madhudvedhavitakkā pañcanimittakathesa dutiyo (bjt)