SandakasuttaMit Sandaka
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ me → evam-me (pts)So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā kosambiyaṁ viharati ghositārāme.Einmal hielt sich der Buddha bei Kosambī auf, in Ghositas Kloster.
Tena kho pana samayena sandako paribbājako pilakkhaguhāyaṁ paṭivasati mahatiyā paribbājakaparisāya saddhiṁ pañcamattehi paribbājakasatehi.Zu dieser Zeit nun befand sich der Wanderer Sandaka zusammen mit einer großen Versammlung von etwa fünfhundert Wanderern in der Höhle der wellenblättrigen Feige.
Atha kho āyasmā ānando sāyanhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito bhikkhū āmantesi:
sāyanhasamayaṁ → sāyaṇhasamayaṁ (sya-all) | paṭisallānā → paṭisallāṇā (pts) | paṭisallānā → patisallānā (bjt)Da kam der Ehrwürdige Ānanda am späten Nachmittag aus seiner Klausur und wandte sich an die Mönche und Nonnen:
“āyāmāvuso, yena devakatasobbho tenupasaṅkamissāma guhādassanāyā”ti.
devakatasobbho → devakaṭasobbho (sya-all) | devakatasobbho tenupasaṅkamissāma → devakaṭasobbho ten upasaṅkamissāma (pts) | devakaṭasobbho → devakatasobbho (bj: sīmu8, machasaṁ, syā) | āyāmāvuso → āyām āvuso (pts)„Kommt, Geehrte, lasst uns zum Devakata-Teich gehen, um die Höhle anzuschauen.“
“Evamāvuso”ti kho te bhikkhū āyasmato ānandassa paccassosuṁ.
evamāvusoti → evam-āvuso ti (pts)„Ja, Geehrter“, antworteten sie.
Atha kho āyasmā ānando sambahulehi bhikkhūhi saddhiṁ yena devakatasobbho tenupasaṅkami.
devakatasobbho → devakaṭasobbho (bj, sya-all) | devakatasobbho tenupasaṅkami → devakaṭasobbho ten upasaṅkami (pts)Dann ging der Ehrwürdige Ānanda zusammen mit einigen Mönchen und Nonnen zum Devakata-Teich.
Tena kho pana samayena sandako paribbājako mahatiyā paribbājakaparisāya saddhiṁ nisinno hoti unnādiniyā uccāsaddamahāsaddāya anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ kathentiyā, seyyathidaṁ—
uccāsaddamahāsaddāya → uccāsaddāya mahāsaddāya (pts) | uccāsaddamahāsaddāya → uccāsaddāya mahāsaddāya (bj: PTS) | uccāsaddamahāsaddāya → uccāsaddāya mahāsaddāya (sya-all: yu.) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts)Zu dieser Zeit saß Sandaka mit der großen Versammlung von Wanderern beisammen, und sie machten einen Tumult, einen Höllenlärm. Sie führten unwürdige Gespräche aller Art, wie
rājakathaṁ corakathaṁ mahāmattakathaṁ senākathaṁ bhayakathaṁ yuddhakathaṁ annakathaṁ pānakathaṁ vatthakathaṁ sayanakathaṁ mālākathaṁ gandhakathaṁ ñātikathaṁ yānakathaṁ gāmakathaṁ nigamakathaṁ nagarakathaṁ janapadakathaṁ itthikathaṁ sūrakathaṁ visikhākathaṁ kumbhaṭṭhānakathaṁ pubbapetakathaṁ nānattakathaṁ lokakkhāyikaṁ samuddakkhāyikaṁ itibhavābhavakathaṁ iti vā.
yānakathaṁ → (bj) | itthikathaṁ → itthikathaṁ purisakathaṁ (bj); itthīkathaṁ (sya-all) | vatthakathaṁ → (sya-all) | kumbhaṭṭhānakathaṁ → kumbhaṭṭhānakathaṁ kumbhadāsikathaṁ (sya-all) | purisakathaṁ → purisakathaṁ (bj: machasaṁ, syā, PTS, ūnaṁ)Gespräche über Könige, Räuber und Oberminister, über Heere, Bedrohungen und Kriege, über Essen, Trinken, Kleider und Schlafstellen, über Kränze und Düfte, über die Familie, Fahrzeuge, Dörfer, Marktflecken, Städte und Länder, über Frauen und Helden, Straßen- und Brunnengespräch, Gespräch über Verstorbene, über allerlei Dinge, Geschichten vom Land und vom Meer und Gespräche über Wiedergeburt in diesem oder jenem Daseinszustand.
Addasā kho sandako paribbājako āyasmantaṁ ānandaṁ dūratova āgacchantaṁ.
dūratova → dūrato va (pts)Sandaka sah Ānanda von Weitem kommen
Disvāna sakaṁ parisaṁ saṇṭhāpesi:
saṇṭhāpesi → saṇṭhapesi (bj, sya-all, pts) | saṇṭhapesi → saṇṭhāpesi (bj: machasaṁ)und brachte seine Versammlung zum Schweigen:
“appasaddā bhonto hontu, mā bhonto saddamakattha;
saddamakattha → saddam-akattha (pts)„Seid leise, werte Herren, macht keinen Lärm.
ayaṁ samaṇassa gotamassa sāvako āgacchati samaṇo ānando.Der Asket Ānanda kommt, ein Schüler des Asketen Gotama.
Yāvatā kho pana samaṇassa gotamassa sāvakā kosambiyaṁ paṭivasanti, ayaṁ tesaṁ aññataro samaṇo ānando.
ayaṁ tesaṁ → ayantesaṁ (th)Er gehört zu den Schülern des Asketen Gotama, der sich bei Kosambī aufhält.
Appasaddakāmā kho pana te āyasmanto appasaddavinītā appasaddassa vaṇṇavādino;Solche Ehrwürdigen lieben die Stille, sind dazu erzogen, still zu sein, und preisen die Stille.
appeva nāma appasaddaṁ parisaṁ viditvā upasaṅkamitabbaṁ maññeyyā”ti.
appeva nāma → appevanāma (bjt, th) | appeva → app-eva (pts)Wenn er sieht, dass unsere Versammlung still ist, wird er es hoffentlich für angebracht halten, näherzukommen.“
Atha kho te paribbājakā tuṇhī ahesuṁ.Und die Wanderer verstummten.
Atha kho āyasmā ānando yena sandako paribbājako tenupasaṅkami.
tenupasaṅkami → ten upasaṅkami (pts)Da ging der Ehrwürdige Ānanda zu dem Wanderer Sandaka,
Atha kho sandako paribbājako āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca:
kho → kho pana (sya-all) | etadavoca → etad-avoca (pts)und dieser sagte zu ihm:
“etu kho bhavaṁ ānando, svāgataṁ bhoto ānandassa.
svāgataṁ → sāgataṁ (pts) | svāgataṁ → sāgataṁ (bj: sīmu8)„Komm, werter Ānanda! Willkommen, werter Ānanda!
Cirassaṁ kho bhavaṁ ānando imaṁ pariyāyamakāsi yadidaṁ idhāgamanāya.
pariyāyamakāsi → pariyāyam-akāsi (pts) | idhāgamanāya → idh āgamanāya (pts)Es ist lange her, dass du die Gelegenheit genutzt hast, hierherzukommen.
Nisīdatu bhavaṁ ānando, idamāsanaṁ paññattan”ti.
idamāsanaṁ paññattanti → idam-āsanaṁ paññattan-ti (pts)Setz dich bitte, werter Ānanda, dieser Sitz ist bereit.“
Nisīdi kho āyasmā ānando paññatte āsane.Ānanda setzte sich auf den ausgebreiteten Sitz,
Sandakopi kho paribbājako aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.
sandakopi → sandako pi (pts)während Sandaka einen niedrigeren Sitz nahm und sich zur Seite hinsetzte.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho sandakaṁ paribbājakaṁ āyasmā ānando etadavoca:
paribbājakaṁ → paribbājakam (pts) | etadavoca → etad-avoca (pts)Ānanda sagte zu Sandaka:
“kāya nuttha, sandaka, etarahi kathāya sannisinnā, kā ca pana vo antarākathā vippakatā”ti?
kāya nuttha → kāyanuttha (my, bjt) | antarākathā → antarā kathā (bjt) | nuttha → nu ttha (pts) | vippakatāti → vippakatā ti (pts)„Sandaka, worüber habt ihr gerade gesprochen, als ihr hier beisammensaßt? Welches Gespräch wurde unterbrochen?“
“Tiṭṭhatesā, bho ānanda, kathā yāya mayaṁ etarahi kathāya sannisinnā.
tiṭṭhatesā → tiṭṭhat esā (pts)„Werter Ānanda, das, worüber wir gerade gesprochen haben, wollen wir beiseite lassen.
Nesā bhoto ānandassa kathā dullabhā bhavissati pacchāpi savanāya.
savanāya → savaṇāya (bj) | nesā → n esā (pts) | pacchāpi → pacchā pi (pts)Es wird nicht schwer für dich sein, das später zu erfahren.
Sādhu vata bhavantaṁyeva ānandaṁ paṭibhātu sake ācariyake dhammīkathā”ti.
dhammīkathāti → dhammī kathāti (bjt, th) | bhavantaṁyeva → bhavantaṁ yeva (pts) | dhammīkathāti → dhammī kathā ti (pts)Es wäre gut, wenn der werte Ānanda selbst einen Dhammavortrag halten und seine eigene Tradition erklären würde.“
“Tena hi, sandaka, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi, bhāsissāmī”ti.
tena hi → tenahi (th) | manasi karohi → manasikarohi (th, pts)„Nun, Sandaka, hör zu und gebrauche den Geist gut, ich werde sprechen.“
“Evaṁ, bho”ti kho sandako paribbājako āyasmato ānandassa paccassosi.
bhoti → bho ti (pts)„Ja, werter Herr“, antwortete Sandaka.
Āyasmā ānando etadavoca:
etadavoca → etad-avoca (pts)Ānanda sagte:
“cattārome, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena abrahmacariyavāsā akkhātā cattāri ca anassāsikāni brahmacariyāni akkhātāni, yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalan”ti.
vasanto ca → vasanto vā (bj, pts1ed) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (bj, pts) | vā → vasanto ca (bj: machasaṁ, syā) | ca → vasanto vā (sī. pī.) evamuparipi anārādhanapakkhe (cck note) | ca → vasanto vāti pāṭho dissati (sya-all: sī. yu.) | cattārome → cattāro me (pts) | kusalanti → kusalan-ti (pts)„Sandaka, vom Gesegneten, der erkennt und sieht, dem Vollendeten, dem vollkommen erwachten Buddha, wurden diese vier Wege erklärt, die das geistliche Leben verneinen, sowie vier Arten des geistlichen Lebens, die unzuverlässig sind. Ein vernünftiger Mensch würde sie, soweit es ihm möglich ist, nicht üben, und wenn er sie übte, hätte er in dem System der tauglichen Lehre keinen Erfolg.“
“Katame pana te, bho ānanda, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro abrahmacariyavāsā akkhātā, yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalan”ti?
ca nārādheyya → vā na ārādheyya (bj, pts) | bho → (sya-all) | vā → vasanto ca (bj: machasaṁ, syā)„Aber werter Ānanda, was sind die vier Wege, die das geistliche Leben verneinen, und die vier Arten des geistlichen Lebens, die unzuverlässig sind?“
“Idha, sandaka, ekacco satthā evaṁvādī hoti evaṁdiṭṭhi:
evaṁdiṭṭhi → evaṁdiṭṭhī (sya-all)„Sandaka, da hat ein gewisser Lehrer diese Doktrin, diese Ansicht:
‘natthi dinnaṁ, natthi yiṭṭhaṁ, natthi hutaṁ, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, natthi ayaṁ loko, natthi paroloko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedenti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, sya-all, pts) | paroloko → paro loko (bjt, th) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa dukkaṭānaṁ (th) | natthi → na-tthi (pts) | natthi sukatadukkaṭānaṁ → na-tthi sukaṭadukkaṭānaṁ (pts) | natthi paroloko natthi → na-tthi paro loko na-tthi (pts) | imañca → imañ-ca (pts) | parañca → parañ-ca (pts)‚Geben, Opfer oder Spenden haben keinen Sinn. Es gibt keine Frucht und kein Ergebnis von guten und schlechten Taten. Es gibt nicht diese und jene Welt. So etwas wie Mutter und Vater oder Wesen, die durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren werden, gibt es nicht. Und es gibt keinen Asketen oder Brahmanen, der sich richtig benimmt, richtig übt, und der diese und jene Welt erklärt, nachdem er sie durch eigene Einsicht erkannt hat.
Cātumahābhūtiko ayaṁ puriso yadā kālaṁ karoti, pathavī pathavīkāyaṁ anupeti anupagacchati, āpo āpokāyaṁ anupeti anupagacchati, tejo tejokāyaṁ anupeti anupagacchati, vāyo vāyokāyaṁ anupeti anupagacchati, ākāsaṁ indriyāni saṅkamanti.
pathavī pathavīkāyaṁ → paṭhavī paṭhavīkāyaṁ (bj, pts); paṭhavī paṭhavikāyaṁ (sya-all) | cātummahābhūtiko → cātumahābhūtiko (bj: machasaṁ) | kālaṁ karoti → kālaṅkaroti (my)Dieser Mensch besteht aus den vier Grundzuständen. Wenn er stirbt, mischt und verbindet sich die Erde in seinem Körper mit der Substanz der Erde, das Wasser in seinem Körper mischt und verbindet sich mit der Substanz des Wassers, das Feuer in seinem Körper mischt und verbindet sich mit der Substanz des Feuers und der Wind in seinem Körper mischt und verbindet sich mit der Substanz des Windes. Die Sinne gehen in den Raum über.
Āsandipañcamā purisā mataṁ ādāya gacchanti,Vier Männer mit einer Bahre tragen die Leiche fort.
yāvāḷāhanā padāni paññāyanti.
yāvāḷāhanā → yāva āḷāhanā (bj); yāva āḷahanā (sya-all) | yāvāḷāhanā → yāv āḷāhanā (pts)Ihre Fußspuren zeigen den Weg zum Friedhof.
Kāpotakāni aṭṭhīni bhavanti.Die Knochen bleichen aus.
Bhassantā āhutiyo;
bhassantā āhutiyo → bhassantāhutiyo (bj, pts); bhasmantā hutiyo (sya-all)Den Göttern gewidmete Gaben enden als Asche.
dattupaññattaṁ yadidaṁ dānaṁ.
yadidaṁ → yad-idaṁ (pts)Geben ist eine Doktrin von Schwachsinnigen.
Tesaṁ tucchā musā vilāpo ye keci atthikavādaṁ vadanti.
tucchā → tucchaṁ (bj, sya-all, pts) | ye keci → yekeci (th)Wenn jemand eine Lehre von etwas Bestehendem bejaht, ist das bloß unbegründeter, falscher Unsinn.
Bāle ca paṇḍite ca kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṁ maraṇā’ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | paraṁ maraṇāti → param-maraṇā ti (pts)Törichte wie Kluge werden vernichtet und zerstört, wenn ihr Körper auseinanderbricht, und bestehen nach dem Tod nicht fort.‘
Tatra, sandaka, viññū puriso iti paṭisañcikkhati:Ein vernünftiger Mensch denkt darüber nach:
‘ayaṁ kho bhavaṁ satthā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi—
evaṁdiṭṭhi → evaṁdiṭṭhī (sya-all)‚Dieser Lehrer hat diese Doktrin, diese Ansicht:
natthi dinnaṁ, natthi yiṭṭhaṁ, natthi hutaṁ, natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipāko, natthi ayaṁ loko, natthi paroloko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imañca lokaṁ parañca lokaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedenti.
sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭadukkaṭānaṁ (bj, sya-all) | paroloko → paro loko (bjt, th) | sukatadukkaṭānaṁ → sukaṭa dukkaṭānaṁ (th)‚Geben, Opfer oder Spenden haben keinen Sinn. Es gibt keine Frucht und kein Ergebnis von guten und schlechten Taten. Es gibt nicht diese und jene Welt. So etwas wie Mutter und Vater oder Wesen, die durch unmittelbares Erscheinen wiedergeboren werden, gibt es nicht. Und es gibt keinen Asketen oder Brahmanen, der sich richtig benimmt, richtig übt, und der diese und jene Welt erklärt, nachdem er sie durch eigene Einsicht erkannt hat.
Cātumahābhūtiko ayaṁ puriso yadā kālaṁ karoti, pathavī pathavīkāyaṁ anupeti anupagacchati, āpo āpokāyaṁ anupeti anupagacchati, tejo tejokāyaṁ anupeti anupagacchati, vāyo vāyokāyaṁ anupeti anupagacchati, ākāsaṁ indriyāni saṅkamanti.
pathavī pathavīkāyaṁ → paṭhavī paṭhavīkāyaṁ (bj); paṭhavī paṭhavikāyaṁ (sya-all) | kālaṁ karoti → kālaṅkaroti (my) | cātumahābhūtiko → cātummahābhūtiko (bjt, th)Dieser Mensch besteht aus den vier Grundzuständen. Wenn er stirbt, mischt und verbindet sich die Erde in seinem Körper mit der Substanz der Erde, das Wasser in seinem Körper mischt und verbindet sich mit der Substanz des Wassers, das Feuer in seinem Körper mischt und verbindet sich mit der Substanz des Feuers und der Wind in seinem Körper mischt und verbindet sich mit der Substanz des Windes. Die Sinne gehen in den Raum über.
Āsandipañcamā purisā mataṁ ādāya gacchanti, yāvāḷāhanā padāni paññāyanti.
yāvāḷāhanā → yāva āḷāhanā (bj); yāva āḷahanā (sya-all) | āsandipañcamā → āsandi pañcamā (bjt)Vier Männer mit einer Bahre tragen die Leiche fort.
Kāpotakāni aṭṭhīni bhavanti.Die Knochen bleichen aus.
Bhassantā āhutiyo;
bhassantā āhutiyo → bhassantāhutiyo (bj); bhasmantā hutiyo (sya-all)Den Göttern gewidmete Gaben enden als Asche.
dattupaññattaṁ yadidaṁ dānaṁ.Geben ist eine Doktrin von Schwachsinnigen.
Tesaṁ tucchā musā vilāpo ye keci atthikavādaṁ vadanti.
tucchā → tucchaṁ (bj, sya-all) | ye keci → yekeci (th)Wenn jemand eine Lehre von etwas Bestehendem bejaht, ist das bloß unbegründeter, falscher Unsinn.
Bāle ca paṇḍite ca kāyassa bhedā ucchijjanti vinassanti na honti paraṁ maraṇā’ti.
paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th)Törichte wie Kluge werden vernichtet und zerstört, wenn ihr Körper auseinanderbricht, und bestehen nach dem Tod nicht fort.‘
Sace imassa bhoto satthuno saccaṁ vacanaṁ, akatena me ettha kataṁ, avusitena me ettha vusitaṁ.
avusitena → abbusitena (bj) | abbusitena → avusitena (bj: machasaṁ, PTS)Wenn es wahr ist, was dieser gute Lehrer sagt, habe ich, der ich das nicht vervollkommnet habe, genau die gleiche Stufe erreicht wie einer, der es vervollkommnet hat.
Ubhopi mayaṁ ettha samasamā sāmaññaṁ pattā, yo cāhaṁ na vadāmi ‘ubho kāyassa bhedā ucchijjissāma, vinassissāma, na bhavissāma paraṁ maraṇā’ti.
ucchijjissāma → ucchijjissāmi (bj) | ubho → ubhopi (sya-all) | sāmaññaṁ pattā → sāmaññapattā (pts) | paraṁ maraṇāti → parammaraṇāti (bjt, th) | ubhopi → ubho pi (pts) | paraṁ maraṇāti → param-maraṇā ti (pts)Dennoch bin ich keiner, der sagt, wir würden beide vernichtet und zerstört, wenn unser Körper auseinanderbricht, und bestünden nach dem Tod nicht fort.
Atirekaṁ kho panimassa bhoto satthuno naggiyaṁ muṇḍiyaṁ ukkuṭikappadhānaṁ kesamassulocanaṁ, yohaṁ puttasambādhasayanaṁ ajjhāvasanto kāsikacandanaṁ paccanubhonto mālāgandhavilepanaṁ dhārento jātarūparajataṁ sādiyanto iminā bhotā satthārā samasamagatiko bhavissāmi abhisamparāyaṁ.
puttasambādhasayanaṁ → puttasambādhavasanaṁ (cck: sī.) | mālāgandhavilepanaṁ → mālā gandha vilepanaṁ (th) | panimassa → pan imassa (pts) | yohaṁ → yo haṁ (pts)Aber für diesen Lehrer ist es unnötig, nackt und geschoren umherzugehen, in der Hockstellung zu verharren und sich Haar und Bart auszureißen. Denn ich lebe im Haus mit meinen Kindern, benutze Sandelholz aus Kāsi, trage Kränze, Düfte und Make-up und nehme Gold und Zahlungsmittel an. Dennoch werde ich im nächsten Leben genau das gleiche Schicksal haben wie dieser Lehrer.
Sohaṁ kiṁ jānanto kiṁ passanto imasmiṁ satthari brahmacariyaṁ carissāmi?
kiṁ jānanto kiṁ passanto → kiṁjānanto kiṁpassanto (bjt) | sohaṁ → so haṁ (pts)Was erkenne oder sehe ich, dass ich unter diesem Lehrer das geistliche Leben führen sollte?
‘So abrahmacariyavāso ayan’ti—
ayanti → ayan-ti (pts)Das verneint das geistliche Leben.‘
iti viditvā tasmā brahmacariyā nibbijja pakkamati.
pakkamati → nibbijjāpakkamati (cck: sī.)Wenn er das erkennt, geht er enttäuscht fort.
Ayaṁ kho, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena paṭhamo abrahmacariyavāso akkhāto yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
ca → vā (bj) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts)Das ist der erste Weg, der das geistliche Leben verneint.
Puna caparaṁ, sandaka, idhekacco satthā evaṁvādī hoti evaṁdiṭṭhi:
evaṁdiṭṭhi karoto → evaṁdiṭṭhī karato (sya-all) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Dann hat da ein gewisser Lehrer diese Doktrin, diese Ansicht:
‘karoto kārayato chindato chedāpayato pacato pācāpayato socayato socāpayato kilamato kilamāpayato phandato phandāpayato pāṇamatipātayato adinnaṁ ādiyato sandhiṁ chindato nillopaṁ harato ekāgārikaṁ karoto paripanthe tiṭṭhato paradāraṁ gacchato musā bhaṇato karoto na karīyati pāpaṁ.
karoto → karato (bj, sya-all, pts) | pācāpayato → pācayato (bj, pts) | musā bhaṇato karoto → musābhaṇato karato (bj) | pācāpayato socayato → pacāpayato socato (sya-all) | pāṇamatipātayato → pāṇamatipātāpayato (sya-all); pāṇamatimāpayato (pts) | socāpayato kilamato kilamāpayato → kilamayato (pts) | karato → karoto (bj: machasaṁ) | pācayato → pacāpayato (bj: machasaṁ, syā) | karato → karoto (bj: machasaṁ) | pāṇamatipātayato → pāṇam-atimāpayato (pts)‚Der Täter tut nichts Schlechtes, wenn er bestraft, verstümmelt, foltert, kränkt, unterdrückt oder einschüchtert oder wenn er andere anstiftet, das Gleiche zu tun. Er tut nichts Schlechtes, wenn er tötet, stiehlt, in Häuser einbricht, Vermögen plündert, aus abgelegenen Gebäuden raubt, Landstraßen belagert, Ehebruch begeht und lügt.
Khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekaṁ maṁsakhalaṁ ekaṁ maṁsapuñjaṁ kareyya, natthi tatonidānaṁ pāpaṁ, natthi pāpassa āgamo.
pathaviyā → paṭhaviyā (bj, sya-all, pts) | ekamaṁsakhalaṁ → ekaṁ maṁsakhalaṁ (bj: machasaṁ, syā) | ekamaṁsapuñjaṁ → ekaṁ puñjaṁ (bj: machasaṁ, syā) | ekaṁ maṁsakhalaṁ ekaṁ maṁsapuñjaṁ → ekamaṁsakhalaṁ ekamaṁsapuñjaṁ (bjt, pts) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (bjt) | cepi → ce pi (pts) | natthi → na-tthi (pts)Wenn man alle lebenden Geschöpfe auf dieser Erde mit einem rasiermesserscharfen Tschakra in einen einzigen Fleischhaufen, eine einzige Fleischmasse verwandeln würde, würde daraus nichts Böses entstehen und auch keine Auswirkung von Bösem.
Dakkhiṇañcepi gaṅgāya tīraṁ gaccheyya hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pacāpento, natthi tatonidānaṁ pāpaṁ, natthi pāpassa āgamo.
pacāpento → pācento (bj, sya-all, pts) | pācento → pācāpentā (bj: machasaṁ) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (bjt) | dakkhiṇañcepi → dakkhiṇañ-ce pi (pts) | pacāpento natthi → pācento na-tthi (pts) | natthi → na-tthi (pts)Wenn man am südlichen Ufer des Ganges entlangginge und töten, verstümmeln und foltern würde und andere anstiften würde, das Gleiche zu tun, würde daraus nichts Böses entstehen und auch keine Auswirkung von Bösem.
Uttarañcepi gaṅgāya tīraṁ gaccheyya dadanto dāpento yajanto yajāpento, natthi tatonidānaṁ puññaṁ, natthi puññassa āgamo.
yajāpento → yājento (bj, pts) | yājento → sajāpento (bj: machasaṁ, syā) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (bjt) | uttarañcepi → uttarañ-ce pi (pts) | yajāpento natthi → yājento na-tthi (pts) | natthi → na-tthi (pts)Wenn man am nördlichen Ufer des Ganges entlangginge und spenden und opfern würde und andere ermuntern würde, das Gleiche zu tun, würde daraus kein Verdienst entstehen und auch keine Auswirkung von Verdienst.
Dānena damena saṁyamena saccavajjena natthi puññaṁ, natthi puññassa āgamo’ti.
saṁyamena → saññamena (th) | natthi → na-tthi (pts) | āgamoti → āgamo ti (pts)In Geben, Selbstbeherrschung, Zügelung und Wahrhaftigkeit liegt kein Verdienst und auch keine Auswirkung von Verdienst.‘
Tatra, sandaka, viññū puriso iti paṭisañcikkhati:Ein vernünftiger Mensch denkt darüber nach:
‘ayaṁ kho bhavaṁ satthā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi—
evaṁdiṭṭhi karoto → evaṁdiṭṭhī karato (sya-all)‚Dieser Lehrer hat diese Doktrin, diese Ansicht:
karoto kārayato chindato chedāpayato pacato pācāpayato socato socāpayato kilamato kilamāpayato phandato phandāpayato pāṇamatipātayato adinnaṁ ādiyato sandhiṁ chindato nillopaṁ harato ekāgārikaṁ karoto paripanthe tiṭṭhato paradāraṁ gacchato musā bhaṇato karoto na karīyati pāpaṁ khurapariyantena cepi cakkena yo imissā pathaviyā pāṇe ekaṁ maṁsakhalaṁ ekaṁ maṁsapuñjaṁ kareyya, natthi tatonidānaṁ pāpaṁ, natthi pāpassa āgamo.
karoto → karato (bj, sya-all, pts) | musā bhaṇato karoto → musābhaṇato karato (bj) | pathaviyā → paṭhaviyā (bj, sya-all) | pācāpayato → pacāpayato (sya-all) | pāṇamatipātayato → pāṇamatipātāpayato (sya-all) | pācāpayato socato socāpayato kilamato kilamāpayato → pācayato socayato kilamayato (bjt) | ekaṁ maṁsakhalaṁ ekaṁ maṁsapuñjaṁ → ekamaṁsakhalaṁ ekamaṁsapuñjaṁ (bjt) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (bjt)‚Der Täter tut nichts Schlechtes, wenn er bestraft, verstümmelt, foltert, kränkt, unterdrückt oder einschüchtert oder wenn er andere anstiftet, das Gleiche zu tun. Er tut nichts Schlechtes, wenn er tötet, stiehlt, in Häuser einbricht, Vermögen plündert, aus abgelegenen Gebäuden raubt, Landstraßen belagert, Ehebruch begeht und lügt. Wenn man alle lebenden Geschöpfe auf dieser Erde mit einem rasiermesserscharfen Tschakra in einen einzigen Fleischhaufen, eine einzige Fleischmasse verwandeln würde, würde daraus nichts Böses entstehen und auch keine Auswirkung von Bösem.
Dakkhiṇañcepi gaṅgāya tīraṁ gaccheyya hananto ghātento chindanto chedāpento pacanto pacāpento, natthi tatonidānaṁ pāpaṁ, natthi pāpassa āgamo.
pacāpento → pācento (bj, sya-all) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (bjt)Wenn man am südlichen Ufer des Ganges entlangginge und töten, verstümmeln und foltern würde und andere anstiften würde, das Gleiche zu tun, würde daraus nichts Böses entstehen und auch keine Auswirkung von Bösem.
Uttarañcepi gaṅgāya tīraṁ gaccheyya dadanto dāpento yajanto yajāpento, natthi tatonidānaṁ puññaṁ, natthi puññassa āgamo.
yajāpento → yājento (bj) | tatonidānaṁ → tato nidānaṁ (bjt)Wenn man am nördlichen Ufer des Ganges entlangginge und spenden und opfern würde und andere ermuntern würde, das Gleiche zu tun, würde daraus kein Verdienst entstehen und auch keine Auswirkung von Verdienst.
Dānena damena saṁyamena saccavajjena natthi puññaṁ, natthi puññassa āgamo’ti.
saṁyamena → saññamena (th)In Geben, Selbstbeherrschung, Zügelung und Wahrhaftigkeit liegt kein Verdienst und auch keine Auswirkung von Verdienst.‘
Sace imassa bhoto satthuno saccaṁ vacanaṁ, akatena me ettha kataṁ, avusitena me ettha vusitaṁ.
avusitena → abbusitena (bj)Wenn es wahr ist, was dieser gute Lehrer sagt, habe ich, der ich das nicht vervollkommnet habe, genau die gleiche Stufe erreicht wie einer, der es vervollkommnet hat.
Ubhopi mayaṁ ettha samasamā sāmaññaṁ pattā, yo cāhaṁ na vadāmi ‘ubhinnaṁ kurutaṁ na karīyati pāpan’ti.
sāmaññaṁ pattā → sāmaññapattā (pts) | ubhopi → ubho pi (pts) | pāpanti → pāpan-ti (pts)Dennoch bin ich keiner, der sagt, wenn wir beide handelten, würde nichts Schlechtes getan.
Atirekaṁ kho panimassa bhoto satthuno naggiyaṁ muṇḍiyaṁ ukkuṭikappadhānaṁ kesamassulocanaṁ, yohaṁ puttasambādhasayanaṁ ajjhāvasanto kāsikacandanaṁ paccanubhonto mālāgandhavilepanaṁ dhārento jātarūparajataṁ sādiyanto iminā bhotā satthārā samasamagatiko bhavissāmi abhisamparāyaṁ.Aber für diesen Lehrer ist es unnötig, nackt und geschoren umherzugehen, in der Hockstellung zu verharren und sich Haar und Bart auszureißen. Denn ich lebe im Haus mit meinen Kindern, benutze Sandelholz aus Kāsi, trage Kränze, Düfte und Make-up und nehme Gold und Zahlungsmittel an. Dennoch werde ich im nächsten Leben genau das gleiche Schicksal haben wie dieser Lehrer.
Sohaṁ kiṁ jānanto kiṁ passanto imasmiṁ satthari brahmacariyaṁ carissāmi?
kiṁ jānanto kiṁ passanto → kiṁjānanto kiṁpassanto (bjt)Was erkenne oder sehe ich, dass ich unter diesem Lehrer das geistliche Leben führen sollte?
‘So abrahmacariyavāso ayan’ti
ayanti → ayan-ti (pts)Das verneint das geistliche Leben.‘
iti viditvā tasmā brahmacariyā nibbijja pakkamati.
pakkamati → nibbijjāpakkamati (bj: sīmu8)Wenn er das erkennt, geht er enttäuscht fort.
Ayaṁ kho, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dutiyo abrahmacariyavāso akkhāto yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
ca nārādheyya → vā na ārādheyya (bj, pts)Das ist der zweite Weg, der das geistliche Leben verneint.
Puna caparaṁ, sandaka, idhekacco satthā evaṁvādī hoti evaṁdiṭṭhi:
evaṁdiṭṭhi → evaṁdiṭṭhī (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Dann hat da ein gewisser Lehrer diese Doktrin, diese Ansicht:
‘natthi hetu, natthi paccayo sattānaṁ saṅkilesāya;
saṅkilesāya → saṁkilesāya (my, ms2005) | natthi → na-tthi (pts)‚Es gibt keinen Grund und keine Ursache für die Verunreinigung der Lebewesen.
ahetū appaccayā sattā saṅkilissanti;
ahetū → ahetu (pts) | saṅkilissanti → saṁkilissanti (my)Lebewesen werden ohne Grund oder Ursache verunreinigt.
natthi hetu, natthi paccayo sattānaṁ visuddhiyā;
natthi → na-tthi (pts)Es gibt keinen Grund und keine Ursache für die Läuterung der Lebewesen.
ahetū appaccayā sattā visujjhanti;
ahetū → ahetu (pts)Lebewesen werden ohne Grund oder Ursache geläutert.
natthi balaṁ, natthi vīriyaṁ, natthi purisathāmo, natthi purisaparakkamo;
vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | purisathāmo → purisatthāmo (bjt)Es gibt keine Kraft, keine Energie, keine menschliche Stärke oder Tatkraft.
sabbe sattā sabbe pāṇā sabbe bhūtā sabbe jīvā avasā abalā avīriyā niyatisaṅgatibhāvapariṇatā chasvevābhijātīsu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedentī’ti.
chasvevābhijātīsu → chassevābhijātisu (bj, pts) | avīriyā → aviriyā (bjt, pts) | avīriyā niyatisaṅgatibhāvapariṇatā → aviriyā niyati saṅgati bhāvapariṇatā (th) | chasvevābhijātīsu → chass-evābhijātisu (pts)Alle Lebewesen, alle lebenden Geschöpfe, alle Wesen, alle Seelen sind ohne Kontrolle, Kraft oder Energie. Vom Schicksal, den Umständen und der Natur getrieben, erfahren sie in den sechs Wiedergeburtsklassen Glück und Schmerz.‘
Tatra, sandaka, viññū puriso iti paṭisañcikkhati:Ein vernünftiger Mensch denkt darüber nach:
‘ayaṁ kho bhavaṁ satthā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi—
evaṁdiṭṭhi → evaṁdiṭṭhī (th)‚Dieser Lehrer hat diese Doktrin, diese Ansicht:
natthi hetu, natthi paccayo sattānaṁ saṅkilesāya, ahetū appaccayā sattā saṅkilissanti.
saṅkilesāya → saṁkilesāya (my, ms2005) | saṅkilissanti → saṁkilissanti (my)‚Es gibt keinen Grund und keine Ursache für die Verunreinigung der Lebewesen. Lebewesen werden ohne Grund oder Ursache verunreinigt.
Natthi hetu natthi paccayo sattānaṁ visuddhiyā, ahetū appaccayā sattā visujjhanti.Es gibt keinen Grund und keine Ursache für die Läuterung der Lebewesen. Lebewesen werden ohne Grund oder Ursache geläutert.
Natthi balaṁ, natthi vīriyaṁ, natthi purisathāmo, natthi purisaparakkamo, sabbe sattā sabbe pāṇā sabbe bhūtā sabbe jīvā avasā abalā avīriyā niyatisaṅgatibhāvapariṇatā chasvevābhijātīsu sukhadukkhaṁ paṭisaṁvedentī’ti.
chasvevābhijātīsu → chassevābhijātisu (bj) | vīriyaṁ → viriyaṁ (bjt, th) | purisathāmo → purisatthāmo (bjt) | avīriyā → aviriyā (bjt) | avīriyā niyatisaṅgatibhāvapariṇatā → aviriyā niyati saṅgati bhāvapariṇatā (th)Es gibt keine Kraft, keine Energie, keine menschliche Stärke oder Tatkraft. Alle Lebewesen, alle lebenden Geschöpfe, alle Wesen, alle Seelen sind ohne Kontrolle, Kraft oder Energie. Vom Schicksal, den Umständen und der Natur getrieben, erfahren sie in den sechs Wiedergeburtsklassen Glück und Schmerz.‘
Sace imassa bhoto satthuno saccaṁ vacanaṁ, akatena me ettha kataṁ, avusitena me ettha vusitaṁ.
avusitena → abbusitena (bj)Wenn es wahr ist, was dieser gute Lehrer sagt, habe ich, der ich das nicht vervollkommnet habe, genau die gleiche Stufe erreicht wie einer, der es vervollkommnet hat.
Ubhopi mayaṁ ettha samasamā sāmaññaṁ pattā, yo cāhaṁ na vadāmi ‘ubho ahetū appaccayā visujjhissāmā’ti.
sāmaññaṁ pattā → sāmaññapattā (pts) | ahetū → ahetu (pts) | yo cāhaṁ → yocāhaṁ (bjt) | ubhopi → ubho pi (pts)Dennoch bin ich keiner, der sagt, wir würden beide ohne Grund oder Ursache geläutert.
Atirekaṁ kho panimassa bhoto satthuno naggiyaṁ muṇḍiyaṁ ukkuṭikappadhānaṁ kesamassulocanaṁ, yohaṁ puttasambādhasayanaṁ ajjhāvasanto kāsikacandanaṁ paccanubhonto mālāgandhavilepanaṁ dhārento jātarūparajataṁ sādiyanto iminā bhotā satthārā samasamagatiko bhavissāmi abhisamparāyaṁ.Aber für diesen Lehrer ist es unnötig, nackt und geschoren umherzugehen, in der Hockstellung zu verharren und sich Haar und Bart auszureißen. Denn ich lebe im Haus mit meinen Kindern, benutze Sandelholz aus Kāsi, trage Kränze, Düfte und Make-up und nehme Gold und Zahlungsmittel an. Dennoch werde ich im nächsten Leben genau das gleiche Schicksal haben wie dieser Lehrer.
Sohaṁ kiṁ jānanto kiṁ passanto imasmiṁ satthari brahmacariyaṁ carissāmi?
kiṁ jānanto kiṁ passanto → kiṁjānanto kiṁpassanto (bjt)Was erkenne oder sehe ich, dass ich unter diesem Lehrer das geistliche Leben führen sollte?
‘So abrahmacariyavāso ayan’ti—
ayanti → ayan-ti (pts)Das verneint das geistliche Leben.‘
iti viditvā tasmā brahmacariyā nibbijja pakkamati.Wenn er das erkennt, geht er enttäuscht fort.
Ayaṁ kho, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tatiyo abrahmacariyavāso akkhāto yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
ca → vā (bj) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts)Das ist der dritte Weg, der das geistliche Leben verneint.
Puna caparaṁ, sandaka, idhekacco satthā evaṁvādī hoti evaṁdiṭṭhi:
evaṁdiṭṭhi → evaṁdiṭṭhī (th) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Dann hat da ein gewisser Lehrer diese Doktrin, diese Ansicht:
‘sattime kāyā akaṭā akaṭavidhā animmitā animmātā vañjhā kūṭaṭṭhā esikaṭṭhāyiṭṭhitā,
esikaṭṭhāyiṭṭhitā → īsikaṭṭhāyiṭṭhitātipi pāṭho (sya-all note) | sattime → satt ime (pts) | esikaṭṭhāyiṭṭhitā → esikaṭṭhāyi-ṭṭhitā (pts)‚Es gibt diese sieben Substanzen, die nicht gemacht sind, nicht abgeleitet, nicht geschaffen, ohne Schöpfer, unfruchtbar, beständig wie ein Berggipfel, feststehend wie eine Säule.
te na iñjanti na vipariṇamanti na aññamaññaṁ byābādhenti nālaṁ aññamaññassa sukhāya vā dukkhāya vā sukhadukkhāya vā.
vipariṇamanti na aññamaññaṁ byābādhenti → viparinamanti nāññamaññaṁ vyābādhenti (bj) | vipariṇamanti na aññamaññaṁ → vipariṇāmenti nāññamaññaṁ (sya-all) | viparinamanti → viparināmenti (bj: machasaṁ, syā)Sie bewegen sich nicht, verfallen nicht und behindern einander nicht. Sie sind unfähig, einander Glück, Schmerz oder sowohl Glück als auch Schmerz zuzufügen.
Katame satta?Welche sieben?
Pathavīkāyo āpokāyo tejokāyo vāyokāyo sukhe dukkhe jīve sattame—
pathavīkāyo → paṭhavīkāyo (bj, pts); paṭhavikāyo (sya-all) | sattame → sattime (bj) | sattame → ba. evaṁ. sī. sattime (sya-all note) | sattame → satt (pts)Die Substanzen Erde, Wasser, Feuer und Wind; Schmerz, Glück und die Seele als siebte.
ime sattakāyā akaṭā akaṭavidhā animmitā animmātā vañjhā kūṭaṭṭhā esikaṭṭhāyiṭṭhitā.
sattakāyā → satta kāyā (bjt, th) | sattakāyā → ime satta kāyā (pts) | esikaṭṭhāyiṭṭhitā → esikaṭṭhāyi-ṭṭhitā (pts)Diese sieben Substanzen sind nicht gemacht, nicht abgeleitet, nicht geschaffen, ohne Schöpfer, unfruchtbar, beständig wie ein Berggipfel, feststehend wie eine Säule.
Te na iñjanti na vipariṇamanti na aññamaññaṁ byābādhenti. Nālaṁ aññamaññassa sukhāya vā dukkhāya vā sukhadukkhāya vā.
vipariṇamanti na aññamaññaṁ → vipariṇāmenti nāññamaññaṁ (sya-all) | viparinamanti → viparināmenti (bj: machasaṁ, syā) | vipariṇamanti na aññamaññaṁ byābādhenti → viparinamanti nāññamaññaṁ vyābādhenti (bjt)Sie bewegen sich nicht, verfallen nicht und behindern einander nicht. Sie sind unfähig, einander Glück, Schmerz oder sowohl Glück als auch Schmerz zuzufügen.
Tattha natthi hantā vā ghātetā vā sotā vā sāvetā vā viññātā vā viññāpetā vā.
natthi → na-tthi (pts)Und hier gibt es niemanden, der tötet oder andere zum Töten anstiftet; niemanden, der lernt oder andere unterrichtet; niemanden, der versteht oder anderen hilft, zu verstehen.
Yopi tiṇhena satthena sīsaṁ chindati, na koci kañci jīvitā voropeti.
kañci → kiñci (mr) | kañci → kiñci (cck: ka.) | yopi → yepi (bjt) | yopi → ye pi (pts)Wenn man jemandem mit einem scharfen Schwert den Kopf abschlägt, nimmt man niemandem das Leben.
Sattannaṁ tveva kāyānamantarena satthaṁ vivaramanupatati.
tveva → yeva (bj) | sattannaṁ tveva → sattannaṁtveva (my) | vivaramanupatati → vivaramanuppatati (th) | tveva → tv-eva (pts) | vivaramanupatati → vivaram-anupatati (pts)Das Schwert gleitet einfach durch die Lücken zwischen den sieben Substanzen.
Cuddasa kho panimāni yonipamukhasatasahassāni saṭṭhi ca satāni cha ca satāni pañca ca kammuno satāni pañca ca kammāni tīṇi ca kammāni, kamme ca aḍḍhakamme ca, dvaṭṭhipaṭipadā, dvaṭṭhantarakappā, chaḷābhijātiyo, aṭṭha purisabhūmiyo, ekūnapaññāsa ājīvakasate, ekūnapaññāsa paribbājakasate, ekūnapaññāsa nāgāvāsasate, vīse indriyasate, tiṁse nirayasate, chattiṁsa rajodhātuyo, satta saññīgabbhā, satta asaññīgabbhā, satta nigaṇṭhigabbhā, satta devā, satta mānusā, satta pesācā, satta sarā, satta pavuṭā, satta papātā, satta papātasatāni, satta supinā, satta supinasatāni, cullāsīti mahākappino satasahassāni, yāni bāle ca paṇḍite ca sandhāvitvā saṁsaritvā dukkhassantaṁ karissanti.
mahākappino → mahākappuno (bj, pts1ed) | cullāsīti → cūḷāsīti (sya-all, km) | ājīvakasate → ājīvasate (bj, sya-all) | yonipamukhasatasahassāni saṭṭhi ca → yonippamukhasatasahassāni saṭṭhiñca (sya-all) | saññīgabbhā → saññigabbhā (sya-all) | asaññīgabbhā → asaññigabbhā (sya-all) | nigaṇṭhigabbhā → niganthagabbhā (sya-all) | pesācā → pisācā (sya-all) | pavuṭā → pavuṭā satta pāsāṇā (sya-all) | ājīvasate → ājīvakasate (bj: sīmu8, machasaṁ) | nigaṇṭhigabbhā → niganthagabbhā (bj: syā) | pesācā → pisācā (bj: machasaṁ, syā) | pavuṭā → pamuṭā (bj: sīmu8) | cullāsītimahākappuno → mahākappino (bj: machasaṁ, syā) | cullāsīti → cūḷāsīti (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | mahākappino → mahākappuno (cck: sī. pī.) | dvaṭṭhipaṭipadā → dvaṭṭhi paṭipadā (bjt) | aṭṭha purisabhūmiyo → aṭṭhapurisabhūmiyo (bjt) | satta supinā satta supinasatāni cullāsīti mahākappino → sattasupinā sattasupinasatāni cullāsītimahākappuno (bjt) | dvaṭṭhipaṭipadā → dvaṭṭhippaṭipadā (th) | + → pāsāṇā satta (th) | panimāni → pan imāni (pts) | dvaṭṭhipaṭipadā dvaṭṭhantarakappā chaḷābhijātiyo → dvaṭṭhi paṭipadā dvaṭṭh antarakappā chaḷ-ābhijātiyo (pts) | paribbājakasate → paribbājasate (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)Es gibt 1,4 Millionen Haupt-Mutterschöße und 6000 und 600; 500 Taten und fünf und drei; Taten und Halbtaten; 62 Übungspfade, 62 Unterzeiträume eines Äons, sechs Wiedergeburtsklassen, acht Stufen im Leben eines Menschen; 4900 Ājīvaka-Asketen, 4900 Wanderer und 4900 Drachen-Wohnplätze; 2000 Herrschaften, 3000 Höllen und 36 Bereiche düsteren Himmels; sieben Embryonen mit Wahrnehmung, sieben Embryonen ohne Wahrnehmung und sieben knotenlose Embryonen, sieben Götter, sieben geistige Himmel, sieben Kobolde, sieben Ströme, sieben abgelegte Verkörperungen und 700 abgelegte Verkörperungen, sieben Abstürze und 700 Abstürze, sieben Träume und 700 Träume und 8,4 Millionen große Äonen – durch all diese wandern Törichte und Kluge umher, bevor sie dem Leiden ein Ende machen.
Tattha natthi imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā aparipakkaṁ vā kammaṁ paripācessāmi, paripakkaṁ vā kammaṁ phussa phussa byantiṁ karissāmīti.
kammaṁ → (bj) | byantiṁ karissāmīti → vyantīkarissāmīti (bj, sya-all) | byantīkarissāmīti → byantiṁ karissāmīti (bj: machasaṁ) | vatena → vattena (th) | aparipakkaṁ → apparipakkaṁ (th) | natthi imināhaṁ → na-tthi iminā haṁ (pts) | byantiṁ karissāmīti → byantikarissāmīti (pts)Und ein solches Ding gibt es hier nicht: „Durch diese Tugendregel, dieses Gelübde, diese inbrünstige Bußübung oder dieses geistliche Leben werde ich unreife Taten zwingen, ihre Frucht hervorzubringen, oder alte Taten tilgen, indem ich nach und nach ihr Ergebnis erfahre“ – denn das kann nicht sein.
Hevaṁ natthi doṇamite sukhadukkhe pariyantakate saṁsāre, natthi hāyanavaḍḍhane, natthi ukkaṁsāvakaṁse.
pariyantakate → pariyantakaṭe (bj) | natthi → na-tthi (pts)Glück und Schmerz sind zugeteilt. Das Umherwandern dauert nur eine begrenzte Zeit, daher gibt es keine Zunahme und keine Abnahme, kein Besserwerden und kein Schlechterwerden.
Seyyathāpi nāma suttaguḷe khitte nibbeṭhiyamānameva paleti;
nibbeṭhiyamānameva → nibbedhiyamānameva (sya-all) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts) | nibbeṭhiyamānameva → nibbeṭhiyamānam-eva (pts)Wie wenn man ein Garnknäuel anstößt: Es rollt fort und wickelt sich ab.
evameva bāle ca paṇḍite ca sandhāvitvā saṁsaritvā dukkhassantaṁ karissantī’ti.
evameva → evamevaṁ (bjt) | ca → cā (bjt) | evameva → evam-evaṁ (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)Ebenso wandern Törichte und Kluge umher, bevor sie dem Leiden ein Ende machen werden.‘
Tatra, sandaka, viññū puriso iti paṭisañcikkhati:Ein vernünftiger Mensch denkt darüber nach:
‘ayaṁ kho bhavaṁ satthā evaṁvādī evaṁdiṭṭhi—
evaṁdiṭṭhi → evaṁdiṭṭhī (sya-all)‚Dieser Lehrer hat diese Doktrin, diese Ansicht:
sattime kāyā akaṭā akaṭavidhā animmitā animmātā vañjhā kūṭaṭṭhā esikaṭṭhāyiṭṭhitā.‚Es gibt diese sieben Substanzen, die nicht gemacht sind, nicht abgeleitet, nicht geschaffen, ohne Schöpfer, unfruchtbar, beständig wie ein Berggipfel, feststehend wie eine Säule.
Te na iñjanti na vipariṇamanti na aññamaññaṁ byābādhenti.
vipariṇamanti na aññamaññaṁ → vipariṇāmenti nāññamaññaṁ (sya-all) | vipariṇamanti na aññamaññaṁ byābādhenti → viparinamanti nāññamaññaṁ vyābādhenti (bjt)Sie bewegen sich nicht, verfallen nicht und behindern einander nicht.
Nālaṁ aññamaññassa sukhāya vā dukkhāya vā sukhadukkhāya vā.Sie sind unfähig, einander Glück, Schmerz oder sowohl Glück als auch Schmerz zuzufügen.
Katame satta?Welche sieben?
Pathavīkāyo āpokāyo tejokāyo vāyokāyo sukhe dukkhe jīve sattame—
pathavīkāyo → paṭhavīkāyo (sya-all) | sattame → sattime (bjt)Die Substanzen Erde, Wasser, Feuer und Wind; Schmerz, Glück und die Seele als siebte.
ime satta kāyā akaṭā akaṭavidhā animmitā animmātā vañjhā kūṭaṭṭhā esikaṭṭhāyiṭṭhitā.Diese sieben Substanzen sind nicht gemacht, nicht abgeleitet, nicht geschaffen, ohne Schöpfer, unfruchtbar, beständig wie ein Berggipfel, feststehend wie eine Säule.
Te na iñjanti na vipariṇamanti na aññamaññaṁ byābādhenti.
vipariṇamanti na aññamaññaṁ → vipariṇāmenti nāññamaññaṁ (sya-all) | vipariṇamanti na aññamaññaṁ byābādhenti → viparinamanti nāññamaññaṁ vyābādhenti (bjt)Sie bewegen sich nicht, verfallen nicht und behindern einander nicht.
Nālaṁ aññamaññassa sukhāya vā dukkhāya vā sukhadukkhāya vā.Sie sind unfähig, einander Glück, Schmerz oder sowohl Glück als auch Schmerz zuzufügen.
Tattha natthi hantā vā ghātetā vā sotā vā sāvetā vā viññātā vā viññāpetā vā.Und hier gibt es niemanden, der tötet oder andere zum Töten anstiftet; niemanden, der lernt oder andere unterrichtet; niemanden, der versteht oder anderen hilft, zu verstehen.
Yopi tiṇhena satthena sīsaṁ chindati, na koci kañci jīvitā voropeti.
yopi → ye pi (pts)Wenn man jemandem mit einem scharfen Schwert den Kopf abschlägt, nimmt man niemandem das Leben.
Sattannaṁ tveva kāyānamantarena satthaṁ vivaramanupatati.
sattannaṁ tveva → sattannaṁtveva (my) | tveva → yeva (bjt) | vivaramanupatati → vivaramanuppatati (th)Das Schwert gleitet einfach durch die Lücken zwischen den sieben Substanzen.
Cuddasa kho panimāni yonipamukhasatasahassāni saṭṭhi ca satāni cha ca satāni pañca ca kammuno satāni pañca ca kammāni tīṇi ca kammāni, kamme ca aḍḍhakamme ca, dvaṭṭhipaṭipadā, dvaṭṭhantarakappā, chaḷābhijātiyo, aṭṭha purisabhūmiyo, ekūnapaññāsa ājīvakasate, ekūnapaññāsa paribbājakasate, ekūnapaññāsa nāgāvāsasate, vīse indriyasate, tiṁse nirayasate, chattiṁsa rajodhātuyo, satta saññīgabbhā, satta asaññīgabbhā, satta nigaṇṭhigabbhā, satta devā, satta mānusā, satta pesācā, satta sarā, satta pavuṭā, satta papātā, satta papātasatāni, satta supinā, satta supinasatāni, cullāsīti mahākappino satasahassāni, yāni bāle ca paṇḍite ca sandhāvitvā saṁsaritvā dukkhassantaṁ karissanti.
yonipamukhasatasahassāni saṭṭhi ca → yonippamukhasatasahassāni saṭṭhiñca (sya-all) | ājīvakasate → ājīvasate (sya-all, pts) | saññīgabbhā → saññigabbhā (sya-all, pts) | asaññīgabbhā → asaññigabbhā (sya-all, pts) | nigaṇṭhigabbhā → niganthagabbhā (sya-all) | pesācā → pisācā (sya-all) | pavuṭā → pavuṭā satta pāsāṇā (sya-all) | cullāsīti → cūḷāsīti (sya-all) | paribbājakasate → paribbājasate (pts) | mahākappino → mahākappuno (pts) | ājīvasate → ājīvakasate (bj: sīmu8, machasaṁ) | yonipamukhasatasahassāni → yoni pamukhasatasahassāni (bjt) | dvaṭṭhipaṭipadā → dvaṭṭhippaṭipadā (th) | + → pāsāṇā satta (th)Es gibt 1,4 Millionen Haupt-Mutterschöße und 6000 und 600; 500 Taten und fünf und drei; Taten und Halbtaten; 62 Übungspfade, 62 Unterzeiträume eines Äons, sechs Wiedergeburtsklassen, acht Stufen im Leben eines Menschen; 4900 Ājīvaka-Asketen, 4900 Wanderer und 4900 Drachen-Wohnplätze; 2000 Herrschaften, 3000 Höllen und 36 Bereiche düsteren Himmels; sieben Embryonen mit Wahrnehmung, sieben Embryonen ohne Wahrnehmung und sieben knotenlose Embryonen, sieben Götter, sieben geistige Himmel, sieben Kobolde, sieben Ströme, sieben abgelegte Verkörperungen und 700 abgelegte Verkörperungen, sieben Abstürze und 700 Abstürze, sieben Träume und 700 Träume und 8,4 Millionen große Äonen – durch all diese wandern Törichte und Kluge umher, bevor sie dem Leiden ein Ende machen.
Tattha natthi imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā aparipakkaṁ vā kammaṁ paripācessāmi, paripakkaṁ vā kammaṁ phussa phussa byantiṁ karissāmīti, hevaṁ natthi doṇamite sukhadukkhe pariyantakate saṁsāre, natthi hāyanavaḍḍhane, natthi ukkaṁsāvakaṁse.
byantiṁ karissāmīti → byantīkarissāmīti (sya-all); byantikarissāmīti (pts) | pariyantakate → pariyantakaṭe (pts) | byantiṁ karissāmīti → vyantīkarissāmīti (bjt) | vatena → vattena (th) | aparipakkaṁ → apparipakkaṁ (th) | hāyanavaḍḍhane → hāyana vaḍḍhane (th)Und ein solches Ding gibt es hier nicht: „Durch diese Tugendregel, dieses Gelübde, diese inbrünstige Bußübung oder dieses geistliche Leben werde ich unreife Taten zwingen, ihre Frucht hervorzubringen, oder alte Taten tilgen, indem ich nach und nach ihr Ergebnis erfahre“ – denn das kann nicht sein. Glück und Schmerz sind zugeteilt. Das Umherwandern dauert nur eine begrenzte Zeit, daher gibt es keine Zunahme und keine Abnahme, kein Besserwerden und kein Schlechterwerden.
Seyyathāpi nāma suttaguḷe khitte nibbeṭhiyamānameva paleti;
nibbeṭhiyamānameva → nibbedhiyamānameva (sya-all)Wie wenn man ein Garnknäuel anstößt: Es rollt fort und wickelt sich ab.
evameva bāle ca paṇḍite ca sandhāvitvā saṁsaritvā dukkhassantaṁ karissantī’ti.
evameva → evamevaṁ (bjt)Ebenso wandern Törichte und Kluge umher, bevor sie dem Leiden ein Ende machen werden.‘
Sace pana imassa bhoto satthuno saccaṁ vacanaṁ, akatena me ettha kataṁ, avusitena me ettha vusitaṁ.
pana → (bj, pts) | avusitena → abbusitena (bj)Wenn es wahr ist, was dieser gute Lehrer sagt, habe ich, der ich das nicht vervollkommnet habe, genau die gleiche Stufe erreicht wie einer, der es vervollkommnet hat.
Ubhopi mayaṁ ettha samasamā sāmaññaṁ pattā, yo cāhaṁ na vadāmi ‘ubho sandhāvitvā saṁsaritvā dukkhassantaṁ karissāmā’ti.
sāmaññaṁ pattā → sāmaññapattā (pts) | ubhopi → ubho pi (pts) | dukkhassantaṁ → dukkhass antaṁ (pts)Dennoch bin ich keiner, der sagt, wir würden beide nach dem Umherwandern dem Leiden ein Ende machen.
Atirekaṁ kho panimassa bhoto satthuno naggiyaṁ muṇḍiyaṁ ukkuṭikappadhānaṁ kesamassulocanaṁ, yohaṁ puttasambādhasayanaṁ ajjhāvasanto kāsikacandanaṁ paccanubhonto mālāgandhavilepanaṁ dhārento jātarūparajataṁ sādiyanto iminā bhotā satthārā samasamagatiko bhavissāmi abhisamparāyaṁ.
puttasambādhasayanaṁ → vasanaṁ (bj: sīmu8, machasaṁ) | panimassa → pan imassa (pts) | yohaṁ → yo haṁ (pts)Aber für diesen Lehrer ist es unnötig, nackt und geschoren umherzugehen, in der Hockstellung zu verharren und sich Haar und Bart auszureißen. Denn ich lebe im Haus mit meinen Kindern, benutze Sandelholz aus Kāsi, trage Kränze, Düfte und Make-up und nehme Gold und Zahlungsmittel an. Dennoch werde ich im nächsten Leben genau das gleiche Schicksal haben wie dieser Lehrer.
Sohaṁ kiṁ jānanto kiṁ passanto imasmiṁ satthari brahmacariyaṁ carissāmi?
+ → kiṁjānanto (bjt) | sohaṁ → so haṁ (pts)Was erkenne oder sehe ich, dass ich unter diesem Lehrer das geistliche Leben führen sollte?
‘So abrahmacariyavāso ayan’ti—
ayanti → ayan-ti (pts)Das verneint das geistliche Leben.‘
iti viditvā tasmā brahmacariyā nibbijja pakkamati.Wenn er das erkennt, geht er enttäuscht fort.
Ayaṁ kho, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena catuttho abrahmacariyavāso akkhāto yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
ca → cā (bj) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts)Das ist der vierte Weg, der das geistliche Leben verneint.
Ime kho te, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro abrahmacariyavāsā akkhātā yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalan”ti.
vasanto ca → vesanto vā (bj) | te → (sya-all, pts) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts)Das sind die vier Wege, die das geistliche Leben verneinen, die vom Gesegneten erklärt wurden, der erkennt und sieht, dem Vollendeten, dem vollkommen erwachten Buddha. Ein vernünftiger Mensch würde sie, soweit es ihm möglich ist, nicht üben, und wenn er sie übte, hätte er in dem System der tauglichen Lehre keinen Erfolg.“
“Acchariyaṁ, bho ānanda, abbhutaṁ, bho ānanda.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)„Es ist unglaublich, werter Ānanda, es ist erstaunlich,
Yāvañcidaṁ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāro abrahmacariyavāsāva samānā ‘abrahmacariyavāsā’ti akkhātā yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalanti.
ca → vā (bj) | kusalanti → kusalaṁ (sya-all, pts) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts) | abrahmacariyavāsāva samānā → abrahmacariyavāsā vasamānā (bjt) | yāvañcidaṁ → yāvañ-c idaṁ (pts) | abrahmacariyavāsāva → abrahmacariyavāsā va (pts) | abrahmacariyavāsāti → abrahmacariyavāsā ti (pts)wie diese vier Wege, die das geistliche Leben verneinen, vom Buddha erklärt wurden!
Katamāni pana tāni, bho ānanda, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāri anassāsikāni brahmacariyāni akkhātāni yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalan”ti?
ca → vā (bj) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts) | kusalanti → kusalan-ti (pts)Aber werter Ānanda, was sind die vier Arten des geistlichen Lebens, die unzuverlässig sind?“
“Idha, sandaka, ekacco satthā sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ paṭijānāti:„Sandaka, da behauptet ein gewisser Lehrer, allwissend und all-sehend zu sein und alles ohne Ausnahme zu erkennen und zu sehen, und zwar so:
‘carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṁ samitaṁ ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitan’ti.
paccupaṭṭhitanti → paccupaṭṭhitan-ti (pts)‚Erkennen und Sehen sind mir ständig und fortwährend gegenwärtig, ob ich gehe, stehe, schlafe oder wache.‘
So suññampi agāraṁ pavisati, piṇḍampi na labhati, kukkuropi ḍaṁsati, caṇḍenapi hatthinā samāgacchati, caṇḍenapi assena samāgacchati, caṇḍenapi goṇena samāgacchati, itthiyāpi purisassapi nāmampi gottampi pucchati, gāmassapi nigamassapi nāmampi maggampi pucchati.
ḍaṁsati → ḍasati (bj) | ḍasati → ḍaṁsati (bj: machasaṁ) | suññampi → suññam-pi (pts) | kukkuropi ḍaṁsati caṇḍenapi → kukkuro pi ḍasati caṇḍena pi (pts) | caṇḍenapi → caṇḍena pi (pts) | itthiyāpi purisassapi nāmampi gottampi → itthiyā pi purisassa pi nāmam-pi gottam-pi (pts) | gāmassapi nigamassapi nāmampi maggampi → gāmassa pi nigamassa pi nāmam-pi maggam-pi (pts)Er betritt ein leeres Haus; er erhält kein Almosen; er wird von einem Hund gebissen; er begegnet einem grimmigen Elefanten, einem grimmigen Pferd, einer grimmigen Kuh; er fragt nach dem Namen und Stamm einer Frau oder eines Mannes; er fragt nach dem Namen eines Dorfes oder Marktfleckens und nach dem Weg dorthin.
So ‘kimidan’ti puṭṭho samāno ‘suññaṁ me agāraṁ pavisitabbaṁ ahosi’, tena pāvisiṁ; ‘piṇḍampi aladdhabbaṁ ahosi’, tena nālatthaṁ; ‘kukkurena ḍaṁsitabbaṁ ahosi’, tenamhi daṭṭho; ‘caṇḍena hatthinā samāgantabbaṁ ahosi’, tena samāgamiṁ; ‘caṇḍena assena samāgantabbaṁ ahosi’, tena samāgamiṁ; ‘caṇḍena goṇena samāgantabbaṁ ahosi’, tena samāgamiṁ; ‘itthiyāpi purisassapi nāmampi gottampi pucchitabbaṁ ahosi’, tena pucchiṁ; ‘gāmassapi nigamassapi nāmampi maggampi pucchitabbaṁ ahosi’, tena pucchinti.
tenamhi → tena (mr); tenāsiṁ (?) | piṇḍampi → piṇḍaṁ me (bj, sya-all, pts) | ḍaṁsitabbaṁ → ḍasitabbaṁ (bj, pts) | samāgamiṁ → samāgamaṁ (bj, pts) | tena pucchinti → tenāpucchinti (bj, pts) | tena nālatthaṁ → tenāladdhaṁ (sya-all) | samāgamaṁ → samāgamiṁ (bj: machasaṁ) | tenamhi → tena (cck: ka.); tenāsiṁ (cck: ?) | kimidanti → kim-idan-ti (pts) | piṇḍampi → piṇḍam-me (pts) | tenamhi → ten amhi (pts) | samāgamiṁ itthiyāpi purisassapi nāmampi → samāgamaṁ itthiyā pi purisassa pi nāmam-pi (pts) | tena pucchiṁ gāmassapi nigamassapi nāmampi maggampi → tenāpucchiṁ gāmassa pi nigamassa pi nāmam-pi maggam-pi (pts)Wenn er gefragt wird: ‚Warum ist das so?‘, antwortet er: ‚Ich musste ein leeres Haus betreten, daher betrat ich es. Ich musste kein Almosen erhalten, daher erhielt ich keins. Ich musste von einem Hund gebissen werden, daher wurde ich gebissen. Ich musste einem grimmigen Elefanten begegnen, einem grimmigen Pferd, einer grimmigen Kuh, daher begegnete ich ihnen. Ich musste nach dem Namen und Stamm einer Frau oder eines Mannes fragen, daher fragte ich. Ich musste nach dem Namen eines Dorfes oder Marktfleckens fragen und nach dem Weg dorthin, daher fragte ich.‘
Tatra, sandaka, viññū puriso iti paṭisañcikkhati:Ein vernünftiger Mensch denkt darüber nach:
‘ayaṁ kho bhavaṁ satthā sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ paṭijānāti …pe… ‘gāmassapi nigamassapi nāmampi maggampi pucchitabbaṁ ahosi, tena pucchin’ti.
aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ paṭijānāti → (bj, pts) | tena pucchinti → tenāpucchinti (bj) | pe → spelled out in full (th)‚Dieser Lehrer stellt solch eine Behauptung auf, aber er antwortet auf solche Art.
So ‘anassāsikaṁ idaṁ brahmacariyan’ti—
anassāsikaṁ → anussāsikaṁ (bj) | brahmacariyanti → brahmacariyan-ti (pts)Dieses geistliche Leben ist unzuverlässig.‘
iti viditvā tasmā brahmacariyā nibbijja pakkamati.Wenn er das erkennt, geht er enttäuscht fort.
Idaṁ kho, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena paṭhamaṁ anassāsikaṁ brahmacariyaṁ akkhātaṁ yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
ca → vā (bj) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts)Das ist die erste Art des geistlichen Lebens, die unzuverlässig ist.
Puna caparaṁ, sandaka, idhekacco satthā anussaviko hoti anussavasacco.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Dann ist da ein anderer Lehrer ein Anhänger mündlicher Überlieferung, der mündliche Überlieferung als die Wahrheit ansieht.
So anussavena itihitihaparamparāya piṭakasampadāya dhammaṁ deseti.
itihitihaparamparāya → itihītihaparamparāya (sya-all, pts) | itihitihaparamparāya → itihitiha paramparāya (bjt)Er lehrt anhand mündlicher Überlieferung, anhand der Übertragungslinie der Sagen, anhand kanonischer Autorität.
Anussavikassa kho pana, sandaka, satthuno anussavasaccassa sussutampi hoti dussutampi hoti tathāpi hoti aññathāpi hoti.
tathāpi → aññathāpi (bj) | sussutampi → sussatampi (pts) | dussutampi → dussatampi (pts) | sussutampi → susutampi (th) | sussutampi → sussatam-pi (pts) | dussutampi → dussatam-pi (pts) | tathāpi → tathā pi (pts) | aññathāpi → aññathā pi (pts)Aber wenn ein Lehrer mündliche Überlieferung als die Wahrheit ansieht, ist manches davon gut gelernt, manches schlecht gelernt, manches ist wahr und manches nicht.
Tatra, sandaka, viññū puriso iti paṭisañcikkhati:
tatra → yatra (bj)Ein vernünftiger Mensch denkt darüber nach:
‘ayaṁ kho bhavaṁ satthā anussaviko anussavasacco so anussavena itihitihaparamparāya piṭakasampadāya dhammaṁ deseti.
itihitihaparamparāya → itihītihaparamparāya (sya-all, pts) | itihitihaparamparāya → itihitiha paramparāya (bjt)‚Dieser Lehrer sieht mündliche Überlieferung als die Wahrheit an. Er lehrt anhand mündlicher Überlieferung, anhand der Übertragungslinie der Sagen, anhand kanonischer Autorität.
Anussavikassa kho pana satthuno anussavasaccassa sussutampi hoti dussutampi hoti tathāpi hoti aññathāpi hoti’.
pana → pana sandaka (sya-all) | sussutampi → sussatampi (pts) | dussutampi → dussatampi (pts) | sussutampi → susutampi (th) | sussutampi → sussatam-pi (pts) | dussutampi → dussatam-pi (pts) | tathāpi → tathā pi (pts) | aññathāpi → aññathā pi (pts)Aber wenn ein Lehrer mündliche Überlieferung als die Wahrheit ansieht, ist manches davon gut gelernt, manches schlecht gelernt, manches ist wahr und manches nicht.
So ‘anassāsikaṁ idaṁ brahmacariyan’ti—
brahmacariyanti → brahmacariyan-ti (pts)Dieses geistliche Leben ist unzuverlässig.‘
iti viditvā tasmā brahmacariyā nibbijja pakkamati.Wenn er das erkennt, geht er enttäuscht fort.
Idaṁ kho, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena dutiyaṁ anassāsikaṁ brahmacariyaṁ akkhātaṁ yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
ca → vā (bj) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts)Das ist die zweite Art des geistlichen Lebens, die unzuverlässig ist.
Puna caparaṁ, sandaka, idhekacco satthā takkī hoti vīmaṁsī.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Dann verlässt sich da ein anderer Lehrer auf Logik und Untersuchung.
So takkapariyāhataṁ vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ dhammaṁ deseti.
sayampaṭibhānaṁ → sayaṁpaṭibhānaṁ (my, th, pts)Er lehrt, was er mit Logik ausgearbeitet hat, indem er einer Abfolge von Untersuchungsschritten folgt, und drückt seinen eigenen Blickwinkel aus.
Takkissa kho pana, sandaka, satthuno vīmaṁsissa sutakkitampi hoti duttakkitampi hoti tathāpi hoti aññathāpi hoti.
sutakkitampi → sutakkitam-pi (pts) | duttakkitampi → duttakkitam-pi (pts) | tathāpi → tathā pi (pts) | aññathāpi → aññathā pi (pts)Aber wenn ein Lehrer sich auf Logik und Untersuchung verlässt, ist manches davon gut überlegt, manches schlecht überlegt, manches ist wahr und manches nicht.
Tatra, sandaka, viññū puriso iti paṭisañcikkhati:Ein vernünftiger Mensch denkt darüber nach:
‘ayaṁ kho bhavaṁ satthā takkī vīmaṁsī.‚Dieser Lehrer verlässt sich auf Logik und Untersuchung.
So takkapariyāhataṁ vīmaṁsānucaritaṁ sayampaṭibhānaṁ dhammaṁ deseti.
sayampaṭibhānaṁ → sayaṁpaṭibhānaṁ (my, th, pts)Er lehrt, was er mit Logik ausgearbeitet hat, indem er einer Abfolge von Untersuchungsschritten folgt, und drückt seinen eigenen Blickwinkel aus.
Takkissa kho pana satthuno vīmaṁsissa sutakkitampi hoti duttakkitampi hoti tathāpi hoti aññathāpi hoti’.
sutakkitampi → sutakkitam-pi (pts) | duttakkitampi → duttakkitam-pi (pts) | tathāpi → tathā pi (pts) | aññathāpi → aññathā pi (pts)Aber wenn ein Lehrer sich auf Logik und Untersuchung verlässt, ist manches davon gut überlegt, manches schlecht überlegt, manches ist wahr und manches nicht.
So ‘anassāsikaṁ idaṁ brahmacariyan’ti—
brahmacariyanti → brahmacariyan-ti (pts)Dieses geistliche Leben ist unzuverlässig.‘
iti viditvā tasmā brahmacariyā nibbijja pakkamati.Wenn er das erkennt, geht er enttäuscht fort.
Idaṁ kho, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena tatiyaṁ anassāsikaṁ brahmacariyaṁ akkhātaṁ yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
ca → vā (bj) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts)Das ist die dritte Art des geistlichen Lebens, die unzuverlässig ist.
Puna caparaṁ, sandaka, idhekacco satthā mando hoti momūho.
mando hoti momūho → mandomomuho (sya-all) | momūho → momuho (pts) | caparaṁ → ca paraṁ (pts) | idhekacco → idh ekacco (pts)Dann ist da ein anderer Lehrer einfältig und dumm.
So mandattā momūhattā tattha tattha pañhaṁ puṭṭho samāno vācāvikkhepaṁ āpajjati amarāvikkhepaṁ:
tattha tattha → tathā tathā (bj, sya-all, km, pts1ed) | momūhattā tattha tattha → momuhattā tathā tathā (sya-all, pts) | tathā → tattha tattha (bj: machasaṁ) | tattha → tathā tathā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | vācāvikkhepaṁ → vācā vikkhepaṁ (bjt)Aus diesem Grund greift er, immer wenn man ihm eine Frage stellt, auf verbale Kehrtwenden und endlose Kehrtwenden zurück:
‘evantipi me no, tathātipi me no, aññathātipi me no, notipi me no, no notipi me no’ti.
aññathātipi → aññathāpi (bj, pts1ed) | tathātipi → tathāpi (bj, pts1ed) | evantipi → evampi (bj, pts1ed) | tathātipi → tathā pi (pts) | aññathātipi me no notipi → aññathā pi (pts) | notipi → ti pi (pts) | evampi → evantipi (bj: machasaṁ, syā) | tathāpi → tathātipi (bj: machasaṁ, syā) | aññathāpi → aññathātipi (bj: machasaṁ, syā) | evantipi → evampi (cck: sī. pī.) | tathātipi → tathāpi (cck: sī. pī.) | aññathātipi → aññathāpi (sī. pī.) ( ) sabbattha natthi (cck note) | notipi → no ti pi (pts) | noti → no ti (pts)‚Ich sage nicht, dass es dieses ist. Ich sage nicht, dass es jenes ist. Ich sage nicht, dass es anders ist. Ich sage nicht, dass es nicht so ist. Noch leugne ich, dass es nicht so ist.‘
Tatra, sandaka, viññū puriso iti paṭisañcikkhati:Ein vernünftiger Mensch denkt darüber nach:
‘ayaṁ kho bhavaṁ satthā mando momūho.
momūho → momuho (sya-all)‚Dieser Lehrer ist einfältig und dumm.
So mandattā momūhattā tattha tattha pañhaṁ puṭṭho samāno vācāvikkhepaṁ āpajjati amarāvikkhepaṁ—
tattha tattha → tathā tathā (bj) | momūhattā tattha tattha → momuhattā tathā tathā (sya-all)Aus diesem Grund greift er, immer wenn man ihm eine Frage stellt, auf verbale Kehrtwenden und endlose Kehrtwenden zurück:
evantipi me no, tathātipi me no, aññathātipi me no, notipi me no, no notipi me no’ti.
evantipi → evampi (bj) | tathātipi → tathāpi (bj) | aññathātipi → aññathāpi (bj) | evampi → evantipi (bj: machasaṁ, syā) | tathāpi → tathātipi (bj: machasaṁ, syā) | aññathāpi → aññathātipi (bj: machasaṁ, syā) | notipi → no tipi (bjt)„Ich sage nicht, dass es dieses ist. Ich sage nicht, dass es jenes ist. Ich sage nicht, dass es anders ist. Ich sage nicht, dass es nicht so ist. Noch leugne ich, dass es nicht so ist.“
So ‘anassāsikaṁ idaṁ brahmacariyan’ti—
brahmacariyanti → brahmacariyan-ti (pts)Dieses geistliche Leben ist unzuverlässig.‘
iti viditvā tasmā brahmacariyā nibbijja pakkamati.Wenn er das erkennt, geht er enttäuscht fort.
Idaṁ kho, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena catutthaṁ anassāsikaṁ brahmacariyaṁ akkhātaṁ yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
ca → cā (bj) | kusalaṁ → kusalanti (sya-all) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts)Das ist die vierte Art des geistlichen Lebens, die unzuverlässig ist.
Imāni kho tāni, sandaka, tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāri anassāsikāni brahmacariyāni akkhātāni yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalan”ti.
tāni → idaṁ padaṁ bj, sya-all, pts1ed potthakesu | tāni → (bj, sya-all, pts) | ca → vā (bj) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts) | kusalanti → kusalan-ti (pts)Das sind die vier Arten des geistlichen Lebens, die unzuverlässig sind, die vom Gesegneten erklärt wurden, der erkennt und sieht, dem Vollendeten, dem vollkommen erwachten Buddha. Ein vernünftiger Mensch würde sie, soweit es ihm möglich ist, nicht üben, und wenn er sie übte, hätte er in dem System der tauglichen Lehre keinen Erfolg.“
“Acchariyaṁ, bho ānanda, abbhutaṁ, bho ānanda.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)„Es ist unglaublich, werter Ānanda, es ist erstaunlich,
Yāvañcidaṁ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena cattāri anassāsikāneva brahmacariyāni anassāsikāni brahmacariyānīti akkhātāni yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ na vaseyya, vasanto ca nārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
ca → vā (bj) | ca nārādheyya → vā na ārādheyya (pts) | yāvañcidaṁ → yāvañ-c idaṁ (pts) | anassāsikāneva → anassāsikān eva (pts)wie diese vier Arten des geistlichen Lebens, die unzuverlässig sind, vom Buddha erklärt wurden!
So pana, bho ānanda, satthā kiṁ vādī kiṁ akkhāyī yattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ vaseyya, vasanto ca ārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalan”ti.
pana → pana so (bj) | ca → vā (bj) | kiṁ vādī kiṁ akkhāyī → kiṁvādī kimakkhāyī (bjt, th, pts) | kusalanti → kusalan-ti (pts)Aber werter Ānanda, was würde ein Lehrer sagen und erklären, sodass ein vernünftiger Mensch ein solches geistliches Leben, soweit es ihm möglich ist, üben würde, und wenn er es übte, das System der tauglichen Lehre erfüllen würde?“
“Idha, sandaka, tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā …pe…
bhagavā → bhagavā so imaṁ lokaṁ sadevakaṁ (pts) | pe → vitthāro ma. ni. 2.9-10 kandarakasutte (cck note) | pe → spelled out in full (bjt)„Sandaka, da erscheint ein Klargewordener in der Welt, ein Vollendeter, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet. …
so ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇeEr gibt diese fünf Hindernisse auf, die Verunreinigungen des Herzens, die die Weisheit schwächen.
vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
vivicceva → eva (pts)Dann tritt er, ganz abgeschieden von den Sinnenfreuden, abgeschieden von untauglichen Eigenschaften, in die erste Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Abgeschiedenheit geborene Ekstase und Seligkeit, während er den Geist ausrichtet und hält.
Yasmiṁ kho, sandaka, satthari sāvako evarūpaṁ uḷāravisesaṁ adhigacchati tattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ vaseyya, vasanto ca ārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
Yasmiṁ kho → yasmiṁ kho pana (sya-all, km, mr) | uḷāravisesaṁ → uḷāraṁ visesaṁ (bj, pts); oḷāravisesaṁ (sya-all) | ca → vā (bj) | kho → kho pana (bj: syā) | visesaṁ → uḷāravisesaṁ (bj: machasaṁ) | kho → yasmiṁ kho pana (cck: syā. kaṁ. ka.) | pana → sattasu ṭhānesu ayaṁ pāṭho natthi (sya-all: sī. yu.)Unter einem Lehrer, unter dem ein Schüler so einen hohen erhabenen Zustand erreicht, würde ein vernünftiger Mensch das geistliche Leben führen, soweit es ihm möglich ist, und wenn er es führte, würde er das System der tauglichen Lehre erfüllen.
Puna caparaṁ, sandaka, bhikkhu vitakkavicārānaṁ vūpasamā …pe… dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
caparaṁ → ca paraṁ (pts) | dutiyaṁ → pe-dutiyaṁ (pts)Wenn dann das Ausrichten und Halten des Geistes sich beruhigt, tritt ein Mönch in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es die Ekstase und die Seligkeit der Versenkung, mit innerer Klarheit und geeintem Geist, ohne Ausrichten und Halten.
Yasmiṁ kho, sandaka, satthari sāvako evarūpaṁ uḷāravisesaṁ adhigacchati tattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ vaseyya, vasanto ca ārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
uḷāravisesaṁ → uḷāraṁ visesaṁ (bj); oḷāravisesaṁ (sya-all) | ca → vā (bj) | kho → kho pana (sya-all) | visesaṁ → uḷāravisesaṁ (bj: machasaṁ)Unter einem Lehrer, unter dem ein Schüler so einen hohen erhabenen Zustand erreicht, würde ein vernünftiger Mensch das geistliche Leben führen, soweit es ihm möglich ist, und wenn er es führte, würde er das System der tauglichen Lehre erfüllen.
Puna caparaṁ, sandaka, bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati …pe… tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
upekkhako ca viharati → (sya-all)Mit dem Schwinden der Ekstase tritt ein Mönch dann in die dritte Vertiefung ein und verweilt darin; da meditiert er mit Gleichmut, achtsam und bewusst, und erfährt persönlich die Seligkeit, von der die Edlen erklären: ‚Gleichmütig und achtsam meditiert man in Seligkeit.‘
Yasmiṁ kho, sandaka, satthari sāvako evarūpaṁ uḷāravisesaṁ adhigacchati tattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ vaseyya, vasanto ca ārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
uḷāravisesaṁ → uḷāraṁ visesaṁ (bj); oḷāravisesaṁ (sya-all) | ca → vā (bj) | kho → kho pana (sya-all)Unter einem Lehrer, unter dem ein Schüler so einen hohen erhabenen Zustand erreicht, würde ein vernünftiger Mensch das geistliche Leben führen, soweit es ihm möglich ist, und wenn er es führte, würde er das System der tauglichen Lehre erfüllen.
Puna caparaṁ, sandaka, bhikkhu sukhassa ca pahānā …pe… catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
sukhassa → sukhassa ca pahānā dukkhassa (bj) | pahānā → pahānā dukkhassa ca pahānā (sya-all)Dann tritt da ein Mönch, indem er Glück und Schmerz aufgibt, und mit dem Enden früherer Fröhlichkeit und Traurigkeit, in die vierte Vertiefung ein und verweilt darin, ohne Glück oder Schmerz, mit reinem Gleichmut und reiner Achtsamkeit.
Yasmiṁ kho, sandaka, satthari sāvako evarūpaṁ uḷāravisesaṁ adhigacchati tattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ vaseyya, vasanto ca ārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
uḷāravisesaṁ → uḷāraṁ visesaṁ (bj); oḷāravisesaṁ (sya-all) | ca → vā (bj) | kho → kho pana (sya-all) | sāvako → ariyasāvako (sya-all) | visesaṁ → uḷāravisesaṁ (bj: machasaṁ)Unter einem Lehrer, unter dem ein Schüler so einen hohen erhabenen Zustand erreicht, würde ein vernünftiger Mensch das geistliche Leben führen, soweit es ihm möglich ist, und wenn er es führte, würde er das System der tauglichen Lehre erfüllen.
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.
āneñjappatte → ānejjappatte (pts)Wenn sein Geist so im Samādhi versunken ist – geläutert, hell, makellos, fleckenlos, geschmeidig, formbar, stetig und unbewegt –, dann streckt er ihn aus auf die Erinnerung an frühere Leben.
So anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo …pe… iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
pubbenivāsaṁ → pubbe nivāsaṁ (bjt) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th, pts) | dvepi → dve pi (pts) | sauddesaṁ → sa-uddesaṁ (pts)Er erinnert sich an viele Arten früherer Leben, das heißt: eine Wiedergeburt, zwei Wiedergeburten, drei, vier, fünf, zehn, zwanzig, dreißig, vierzig, fünfzig, hundert, tausend, hunderttausend Wiedergeburten; viele Äonen des Zusammenziehens der Welt, viele Äonen des Ausdehnens der Welt, viele Äonen des Zusammenziehens und Ausdehnens der Welt … Und so erinnert er sich an viele Arten früherer Leben mit ihren Merkmalen und Einzelheiten.
Yasmiṁ kho, sandaka, satthari sāvako evarūpaṁ uḷāravisesaṁ adhigacchati tattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ vaseyya, vasanto ca ārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
uḷāravisesaṁ → uḷāraṁ visesaṁ (bj); oḷāravisesaṁ (sya-all) | ca → vā (bj) | kho → kho pana (sya-all)Unter einem Lehrer, unter dem ein Schüler so einen hohen erhabenen Zustand erreicht, würde ein vernünftiger Mensch das geistliche Leben führen, soweit es ihm möglich ist, und wenn er es führte, würde er das System der tauglichen Lehre erfüllen.
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṁ cutūpapātañāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.
āneñjappatte → ānejjappatte (pts)Wenn sein Geist so im Samādhi versunken ist – geläutert, hell, makellos, fleckenlos, geschmeidig, formbar, stetig und unbewegt –, dann streckt er ihn aus auf das Erkennen von Tod und Wiedergeburt der Lebewesen.
So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate …pe… yathākammūpage satte pajānāti.
upapajjamāne → uppajjamāne (bj)Mit geläuterter und übermenschlicher Hellsichtigkeit sieht er Lebewesen, wie sie hinscheiden und wieder geboren werden – gering oder hochstehend, schön oder hässlich, an einem guten oder einem schlechten Ort. … Er versteht, wie Lebewesen entsprechend ihrer Taten weiterziehen.
Yasmiṁ kho, sandaka, satthari sāvako evarūpaṁ uḷāravisesaṁ adhigacchati tattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ vaseyya, vasanto ca ārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalaṁ.
uḷāravisesaṁ → uḷāraṁ visesaṁ (bj); oḷāravisesaṁ (sya-all) | ca → vā (bj) | kho → kho pana (sya-all)Unter einem Lehrer, unter dem ein Schüler so einen hohen erhabenen Zustand erreicht, würde ein vernünftiger Mensch das geistliche Leben führen, soweit es ihm möglich ist, und wenn er es führte, würde er das System der tauglichen Lehre erfüllen.
So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṁ khayañāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.
abhininnāmeti → abhinnāmeti (sya-all) | āneñjappatte → ānejjappatte (pts)Wenn sein Geist so im Samādhi versunken ist – geläutert, hell, makellos, fleckenlos, geschmeidig, formbar, stetig und unbewegt – dann streckt er ihn aus auf das Erkennen der Auflösung der Befleckungen.
So ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti;Er versteht wahrheitsgemäß: ‚Das ist das Leiden.‘ … ‚Das ist der Ursprung des Leidens.‘ … ‚Das ist das Aufhören des Leidens.‘ … ‚Das ist die Übung, die zum Aufhören des Leidens führt.‘
‘ime āsavā’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.Er versteht wahrheitsgemäß: ‚Das sind die Befleckungen.‘ … ‚Das ist der Ursprung der Befleckungen.‘ … ‚Das ist das Aufhören der Befleckungen.‘ … ‚Das ist die Übung, die zum Aufhören der Befleckungen führt.‘
Tassa evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccati.
kāmāsavāpi → kāmāsavā pi (pts) | bhavāsavāpi → bhavāsavā pi (pts) | avijjāsavāpi → avijjāsavā pi (pts)Wenn er das erkennt und sieht, ist sein Geist befreit von den Befleckungen der Sinnlichkeit, des Wunsches nach Wiedergeburt und der Unwissenheit.
Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.
vimuttamiti → vimuttam-iti (pts)Wenn er befreit ist, weiß er, er ist befreit.
‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.Er versteht: ‚Wiedergeburt ist beendet; das geistliche Leben ist erfüllt; was zu tun war, ist getan; es gibt nichts weiter für diesen Ort.‘
Yasmiṁ kho, sandaka, satthari sāvako evarūpaṁ uḷāravisesaṁ adhigacchati tattha viññū puriso sasakkaṁ brahmacariyaṁ vaseyya, vasanto ca ārādheyya ñāyaṁ dhammaṁ kusalan”ti.
uḷāravisesaṁ → uḷāraṁ visesaṁ (bj, pts); oḷāravisesaṁ (sya-all) | ca → vā (bj) | kho → kho pana (sya-all) | kusalanti → kusalan-ti (pts)Unter einem Lehrer, unter dem ein Schüler so einen hohen erhabenen Zustand erreicht, würde ein vernünftiger Mensch das geistliche Leben führen, soweit es ihm möglich ist, und wenn er es führte, würde er das System der tauglichen Lehre erfüllen.“
“Yo pana so, bho ānanda, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññā vimutto paribhuñjeyya so kāme”ti?
anuppattasadattho → anuppattasadatto (pts) | parikkhīṇabhavasaṁyojano → parikkhīṇabhavasaññojano (bjt, th) | sammadaññā → samma-d-aññā (pts)„Aber werter Ānanda, ein Mönch, der vollendet ist – dessen Befleckungen aufgelöst sind, der das geistliche Leben erfüllt hat, der getan hat, was zu tun war, die Bürde abgelegt, das Ziel seines Herzens erreicht, der die Fessel des fortgesetzten Daseins endgültig gelöst hat und durch Erleuchtung richtig befreit ist –, könnte ein solcher Mönch noch Sinnenfreuden genießen?“
“Yo so, sandaka, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so pañcaṭṭhānāni ajjhācarituṁ.
sammadaññāvimutto → sammadaññā vimutto (my) | parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → parikkhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto (bjt, th) | pañcaṭṭhānāni → pañcaṭhānāni (bjt) | pañcaṭṭhānāni → pañca ṭhānāni (th, pts) | sammadaññāvimutto → samma-d-aññā vimutto (pts)„Sandaka, ein Mönch, der vollendet ist – dessen Befleckungen aufgelöst sind, der das geistliche Leben erfüllt hat, der getan hat, was zu tun war, die Bürde abgelegt, das Ziel seines Herzens erreicht, der die Fessel des fortgesetzten Daseins endgültig gelöst hat und durch Erleuchtung richtig befreit ist – ein solcher Mönch kann in fünffacher Hinsicht keine Übertretung begehen.
Abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sañcicca pāṇaṁ jīvitā voropetuṁ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu adinnaṁ theyyasaṅkhātaṁ ādātuṁ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu methunaṁ dhammaṁ paṭisevetuṁ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sampajānamusā bhāsituṁ, abhabbo khīṇāsavo bhikkhu sannidhikārakaṁ kāme paribhuñjituṁ, seyyathāpi pubbe agāriyabhūto.
paṭisevetuṁ → patisevetuṁ (bj); paṭisevituṁ (sya-all); patisevituṁ (pts) | pāṇaṁ → pāṇe (sya-all) | agāriyabhūto → āgāriyabhūto (sya-all) | seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Ein Mönch, dessen Befleckungen aufgelöst sind, kann nicht absichtlich einem lebenden Geschöpf das Leben nehmen, etwas wegnehmen in der Absicht, zu stehlen, Geschlechtsverkehr haben, eine bewusste Lüge sprechen oder zum eigenen Vergnügen Vorräte anlegen, wie er es früher tat, als er im Haus lebte.
Yo so, sandaka, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto, abhabbo so imāni pañcaṭṭhānāni ajjhācaritun”ti.
sammadaññāvimutto → sammadaññā vimutto (my) | parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → parikkhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto (bjt, th) | pañcaṭṭhānāni → pañcaṭhānāni (bjt) | pañcaṭṭhānāni → pañca ṭhānāni (th) | sammadaññāvimutto → samma-d-aññāvimutto (pts) | pañcaṭṭhānāni ajjhācaritunti → pañca ṭhānāni ajjhācaritun-ti (pts)Ein Mönch, der vollendet ist, kann in dieser fünffachen Hinsicht keine Übertretung begehen.“
“Yo pana so, bho ānanda, bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto tassa carato ceva tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṁ samitaṁ ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitaṁ:
parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → parikakhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto (sya-all) | parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → parikkhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto (bjt) | sammadaññāvimutto → samma-d-aññā vimutto (pts) | ceva → eva (pts)„Aber werter Ānanda, wäre einem Mönch, der vollendet ist, das Erkennen und Sehen, dass seine Befleckungen aufgelöst sind, ständig und fortwährend gegenwärtig, ob er ginge, stünde, schliefe oder wachte?“
‘khīṇā me āsavā’”ti?
āsavāti → āsavā ti (pts)
“Tena hi, sandaka, upamaṁ te karissāmi;
upamaṁ te → upamante (bjt, th) | tena hi → tenahi (th) | upamaṁ te → upaman-te (pts)„Nun, Sandaka, ich will dir ein Gleichnis geben.
upamāyapidhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṁ ājānanti.
upamāyapidhekacce → upamāya p idh ekacce (pts)Denn mithilfe eines Gleichnisses verstehen manche vernünftigen Menschen die Bedeutung des Gesagten.
Seyyathāpi, sandaka, purisassa hatthapādā chinnā;
seyyathāpi → seyyathā pi (pts)Wie wenn die Hände und Füße eines Menschen abgetrennt wären:
tassa carato ceva tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṁ samitaṁ jānāti:
jānāti → (bj, pts) | ceva → eva (pts)Wäre er ständig und fortwährend gewahr, dass seine Hände und Füße abgetrennt sind, ob er ginge, stünde, schliefe oder wachte?
‘chinnā me hatthapādā’ti, udāhu paccavekkhamāno jānāti:Oder wäre er dessen nur gewahr, wenn er es prüfte?“
‘chinnā me hatthapādā’”ti?
“Na kho, bho ānanda, so puriso satataṁ samitaṁ jānāti:„Er wäre dessen nicht ständig und fortwährend gewahr,
‘chinnā me hatthapādā’ti.
ti → (chinnāva hatthapādā,) (sī. syā. kaṁ. pī.) (cck note) | hatthapādāti → hatthapādā ti (my)
Api ca kho pana naṁ paccavekkhamāno jānāti:
naṁ → taṁ (bj); (sya-all) | pana → (pts) | api ca → apica (th)sondern nur, wenn er es prüfte.“
‘chinnā me hatthapādā’”ti.
hatthapādāti → hatthapādā ti (pts)
“Evameva kho, sandaka, yo so bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto tassa carato ceva tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca satataṁ samitaṁ ñāṇadassanaṁ na paccupaṭṭhitaṁ:
ñāṇadassanaṁ na paccupaṭṭhitaṁ → (pts) | sammadaññāvimutto → sammadaññā vimutto (my) | parikkhīṇabhavasaṁyojano sammadaññāvimutto → parikkhīṇabhavasaññojano sammadaññā vimutto (bjt, th) | ñāṇadassanaṁ na paccupaṭṭhitaṁ → khīṇāca (bjt) | evameva → evam-eva (pts) | sammadaññāvimutto → samma-d-aññā vimutto (pts) | ceva → eva (pts)„Ebenso sind einem Mönch, der vollendet ist, das Erkennen und Sehen, dass seine Befleckungen aufgelöst sind, nicht ständig und fortwährend gegenwärtig, ob er geht, steht, schläft oder wacht.
‘khīṇā me āsavā’ti;
me āsavāti → va āsavā (pts) | āsavā’ti → (khīṇāva āsavā,) (sī. syā. kaṁ. pī.) (cck note)
api ca kho pana naṁ paccavekkhamāno jānāti:
pana → (bj, pts) | naṁ → (sya-all) | api ca → apica (th)Vielmehr ist er sich dessen nur gewahr, wenn er es prüft.“
‘khīṇā me āsavā’”ti.
āsavāti → āsavā ti (pts)
“Kīvabahukā pana, bho ānanda, imasmiṁ dhammavinaye niyyātāro”ti?
kīvabahukā → kīva bahukā (bjt, th, pts) | niyyātāroti → niyyātāro ti (pts)„Aber werter Ānanda, wie viele Mündige gibt es in dieser Lehre und Schulung?“
“Na kho, sandaka, ekaṁyeva sataṁ na dve satāni na tīṇi satāni na cattāri satāni na pañca satāni, atha kho bhiyyova ye imasmiṁ dhammavinaye niyyātāro”ti.
ekaṁyeva → ekaṁ yeva (bjt, pts) | bhiyyova → bhiyyo va (pts) | niyyātāroti → niyyātāro ti (pts)„Es gibt in dieser Lehre und Schulung nicht nur hundert Mündige, Sandaka, auch nicht zweihundert, dreihundert, vierhundert oder fünfhundert, sondern viel mehr.“
“Acchariyaṁ, bho ānanda, abbhutaṁ, bho ānanda.
abbhutaṁ → abbhūtaṁ (sya-all)„Es ist unglaublich, werter Ānanda, es ist erstaunlich!
Na ca nāma sadhammokkaṁsanā bhavissati, na paradhammavambhanā, āyatane ca dhammadesanā tāva bahukā ca niyyātāro paññāyissanti.
paradhammavambhanā → paradhammāvasādanā (bj) | āyatane ca → āyataneva (sya-all) | paradhammāvasādanā → naparadhammavambhanā (bj: machasaṁ, PTS)Nämlich, dass hier nicht die eigene Lehre verherrlicht und die Lehren anderer herabgesetzt werden. Der Dhamma wird in seinem eigenen Feld gelehrt, und so viele Mündige werden anerkannt.
Ime panājīvakā puttamatāya puttā attānañceva ukkaṁsenti, pare ca vambhenti tayo ceva niyyātāro paññapenti, seyyathidaṁ—
pare → pre (sya-all) | paññapenti seyyathidaṁ → paññāpenti seyyathīdaṁ (sya-all, pts) | panājīvakā → pan ājīvikā (pts) | attānañceva → attānañ-c eva (pts) | ceva → eva (pts)Aber diese Ājīvakas, die Söhne von ihr, die keine Söhne mehr hat, verherrlichen sich selbst und setzen andere herab. Und sie erkennen nur drei Mündige an:
nandaṁ vacchaṁ, kisaṁ saṅkiccaṁ, makkhaliṁ gosālan”ti.
makkhaliṁ gosālanti → makkhaligosālanti (bj) | saṅkiccaṁ → saṁkiccaṁ (my) | gosālanti → gosālan-ti (pts)Nanda Vaccha, Kisa Saṅkicca und den Bambusstab-Asketen Gosāla.“
Atha kho sandako paribbājako sakaṁ parisaṁ āmantesi:Da wandte sich der Wanderer Sandaka an seine eigene Versammlung:
“carantu bhonto samaṇe gotame brahmacariyavāso.„Geht, werte Herren. Unter dem Asketen Gotama wird das geistliche Leben geführt.
Na dāni sukaraṁ amhehi lābhasakkārasiloke pariccajitun”ti.
na dāni → nadāni (bjt, th) | lābhasakkārasiloke → lābha sakkāra siloke (th) | pariccajitunti → pariccajitun-ti (pts)Für mich ist es nicht leicht, jetzt Besitz, Ehre und Beliebtheit aufzugeben.“
Iti hidaṁ sandako paribbājako sakaṁ parisaṁ uyyojesi bhagavati brahmacariyeti.
iti hidaṁ → itihidaṁ (bjt) | iti hidaṁ → itih idaṁ (pts) | brahmacariyeti → brahmacariye ti (pts)Und so kam es, dass der Wanderer Sandaka seine eigene Versammlung fortschickte, um unter dem Buddha das geistliche Leben zu führen.