Find the Truth

In the Pāli Suttas and Vinaya

settings

{{table.suttaCol}} {{table.readCol}} {{table.titleCol}} {{table.wordsCol}} {{table.countCol}} {{table.mrCol}} {{table.linksCol}} {{table.typeCol}} {{table.quoteCol}}
{{table.wordCol}} {{table.textsCol}} {{table.matchesCol}} {{table.linksCol}}

{{results.variantsForLabel}}

Variants 1/2 columns Dictionary Multi-select Compass Help

Note:Translations, dictionaries and commentaries were not made by the Blessed One.Cross-check with Pali in 4 main nikayas.

  • Majjhima Nikāya 94Mittlere Lehrreden 94

GhoṭamukhasuttaMit Ghoṭamukha

Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)
So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ āyasmā udeno bārāṇasiyaṁ viharati khemiyambavane.
Khemiyambavane → So Bm Si Bu; Sk Khemik-. (pts note)
Einmal hielt sich der Ehrwürdige Udena bei Varanasi auf, im Mangowäldchen Khemiya.

Tena kho pana samayena ghoṭamukho brāhmaṇo bārāṇasiṁ anuppatto hoti kenacideva karaṇīyena.
kenacideva → kenacid eva (pts)
Damals war der Brahmane Ghoṭamukha wegen einer Angelegenheit nach Varanasi gekommen.
Atha kho ghoṭamukho brāhmaṇo jaṅghāvihāraṁ anucaṅkamamāno anuvicaramāno yena khemiyambavanaṁ tenupasaṅkami.
jaṅghāvihāraṁ → Bm jaṅghav-. (pts note) | tenupasaṅkami → ten upasaṁkami (pts)
Als er dann spazieren ging, herumschlenderte und umherwanderte, kam er zum Mangowäldchen Khemiya.
Tena kho pana samayena āyasmā udeno abbhokāse caṅkamati.Zu der Zeit ging gerade der Ehrwürdige Udena achtsam im Freien auf und ab. Atha kho ghoṭamukho brāhmaṇo yenāyasmā udeno tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmatā udenena saddhiṁ sammodi.
kho → kho so (bj, pts) | yenāyasmā → yena āyasmā (sya-all) | yenāyasmā → yen āyasmā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)
Ghoṭamukha ging zu ihm und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.

Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā āyasmantaṁ udenaṁ caṅkamantaṁ anucaṅkamamāno evamāha:
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | caṅkamantaṁ → ekamantaṁ (pts) | caṅkamantaṁ → ekamantaṁ (bj: PTS) | ekamantaṁ → So Sk; Bm cankamantaṁ. (pts note) | evamāha → evam āha (pts)
Er ging neben Udena her und sagte:
“ambho samaṇa, ‘natthi dhammiko paribbajo’—
paribbajo → paribbājo (bj, pts1ed) | paribbajo → paribbājo (pts) | paribbajo → paribbājo (cck: sī. pī.) | paribbājo → So Sk Bu; Bm Si paribbajo. (pts note) | natthi → na tthi (pts)
„Werter Asket, so etwas wie ein prinzipientreues hausloses Leben gibt es nicht;
evaṁ me ettha hoti.so denke ich. Tañca kho bhavantarūpānaṁ vā adassanā, yo vā panettha dhammo”ti.
tañca → tañ ca (pts) | panettha dhammoti → pan ettha dhammo ti (pts)
Doch Ehrenwerte wie dich oder eine entsprechende Lehre habe ich nicht gesehen.“

Evaṁ vutte, āyasmā udeno caṅkamā orohitvā vihāraṁ pavisitvā paññatte āsane nisīdi.Auf diese Worte kam Udena von seinem Gehweg herab, betrat seine Hütte und setzte sich auf den ausgebreiteten Sitz. Ghoṭamukhopi kho brāhmaṇo caṅkamā orohitvā vihāraṁ pavisitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
kho → Sk omits kho. (pts note) | ghoṭamukhopi → ghoṭamukho pi (pts)
Auch Ghoṭamukha kam vom Gehweg herab und betrat die Hütte, wo er sich zur Seite hinstellte.
Ekamantaṁ ṭhitaṁ kho ghoṭamukhaṁ brāhmaṇaṁ āyasmā udeno etadavoca:
etadavoca saṁvijjanti → etad avoca saṁvijjante (pts)
Udena sagte zu ihm:
“saṁvijjanti kho, brāhmaṇa, āsanāni.
saṁvijjanti → saṁvijjante (bahūsu) | saṁvijjanti → saṁvijjante (bj, sya-all) | saṁvijjanti → saṁvijjante (cck: bahūsu)
„Hier sind Sitze, Brahmane.
Sace ākaṅkhasi, nisīdā”ti.Bitte setz dich, wenn du möchtest.“

“Etadeva kho pana mayaṁ bhoto udenassa āgamayamānā nisīdāma.
āgamayamānā → āgamayamānā na (bj, cck, sya-all, pts) | eva → Sk adds ca. (pts note) | na → Bm omits na. (pts note) | etadeva → etad eva (pts)
„Ich habe nur gewartet, bis du dich hingesetzt hast.
Kathañhi nāma mādiso pubbe animantito āsane nisīditabbaṁ maññeyyā”ti?
kathañhi → kathaṁ hi (bjt, th, pts)
Denn wie könnte es angehen, dass jemand wie ich sich zuerst setzt, ohne eingeladen zu sein?“

Atha kho ghoṭamukho brāhmaṇo aññataraṁ nīcaṁ āsanaṁ gahetvā ekamantaṁ nisīdi.Dann nahm er einen niedrigen Sitz und setzte sich zur Seite hin. Ekamantaṁ nisinno kho ghoṭamukho brāhmaṇo āyasmantaṁ udenaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Dann sagte er:
“ambho samaṇa, ‘natthi dhammiko paribbajo’—
paribbajo → paribbājo (bj, pts) | natthi → na tthi (pts)
„Werter Asket, so etwas wie ein prinzipientreues hausloses Leben gibt es nicht;
evaṁ me ettha hoti.so denke ich. Tañca kho bhavantarūpānaṁ vā adassanā, yo vā panettha dhammo”ti.
tañca → tañ ca (pts) | panettha dhammoti → pan ettha dhammo ti (pts)
Doch Ehrenwerte wie dich oder eine entsprechende Lehre habe ich nicht gesehen.“

“Sace kho pana me tvaṁ, brāhmaṇa, anuññeyyaṁ anujāneyyāsi, paṭikkositabbañca paṭikkoseyyāsi; yassa ca pana me bhāsitassa atthaṁ na jāneyyāsi, mamaṁyeva tattha uttari paṭipuccheyyāsi:
uttari → uttariṁ (bj, sya-all, pts) | anuññeyyaṁ → anumaññeyyaṁ (sya-all, pts) | paṭikkositabbañca → paṭikkosetabbañca (sya-all) | anuññeyyaṁ → anumaññeyyaṁ (bj: PTS) | me → So Si; Sk omits pana; Bm sace me kho pana. (pts note) | anumaññeyyaṁ → Sk anuññeyyañ; Bm anumaññeyyāsi. (pts note) | ca → Bm omits ca. (pts note) | paṭikkositabbañca → paṭikkositabbañ ca (pts) | mamaṁyeva → mamaṁ yeva (pts)
„Brahmane, wir können darüber diskutieren. Aber nur, wenn du den Dingen zustimmst, die Zustimmung verdienen, und die ablehnst, die Ablehnung verdienen, und wenn du mich, wenn du etwas nicht verstehst, nach der Bedeutung fragst:
‘idaṁ, bho udena, kathaṁ, imassa kvattho’ti? Evaṁ katvā siyā no ettha kathāsallāpo”ti.
kathāsallāpoti anuññeyyaṁ → kathāsallāpo ti anumaññeyyaṁ (pts) | kvattho → Sk (here) ko attho. (pts note) | kvatthoti → kvattho ti (pts)
‚Werter Udena, warum ist es so? Was bedeutet das?‘“

“Anuññeyyaṁ khvāhaṁ bhoto udenassa anujānissāmi, paṭikkositabbañca paṭikkosissāmi; yassa ca panāhaṁ bhoto udenassa bhāsitassa atthaṁ na jānissāmi, bhavantaṁyeva tattha udenaṁ uttari paṭipucchissāmi: ‘idaṁ, bho udena, kathaṁ, imassa kvattho’ti? Evaṁ katvā hotu no ettha kathāsallāpo”ti.
uttari → uttariṁ (bj, sya-all, pts) | anuññeyyaṁ → anumaññeyyaṁ (sya-all) | anuññeyyaṁ → anumaññeyyaṁ (bj: PTS) | Anumaññeyyaṁ → Bm anumaññissāmi. 12 Sk (here) katthe. 13 Sk bhavaṁ. (pts note) | paṭikkosissāmi → Sk paṭikkoseyyāsissāmi. (pts note) | tatth → So Bm Si; Sk yevatt'. (pts note) | paṭikkositabbañca → paṭikkositabbañ ca (pts) | bhavantaṁyeva tattha → bhavantaṁ yeva tatth (pts) | kvatthoti → kvattho ti (pts) | kathāsallāpoti → kathāsallāpo ti (pts)
„Lass uns darüber diskutieren, werter Udena. Ich werde es so machen, wie du sagst.“

“Cattārome, brāhmaṇa, puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.
puggalā → Cf. I 341 (& note on p. 559), Ang. II 205, & Pugg. Paññ. p. 55. (pts note) | cattārome → cattāro me (pts)
„Brahmane, diese vier Personen findet man in der Welt.
Katame cattāro?Welche vier?

  1. Idha, brāhmaṇa, ekacco puggalo attantapo hoti attaparitāpanānuyogamanuyutto.
    attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
    Da kasteit eine Person sich selbst, verschreibt sich der Übung der Selbstkasteiung.
  2. Idha pana, brāhmaṇa, ekacco puggalo parantapo hoti paraparitāpanānuyogamanuyutto.
    paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
    Eine Person kasteit andere, verschreibt sich der Übung, andere zu kasteien.
  3. Idha pana, brāhmaṇa, ekacco puggalo attantapo ca hoti attaparitāpanānuyogamanuyutto parantapo ca paraparitāpanānuyogamanuyutto.
    pana → (bj, pts) | hoti → (sya-all) | attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam anuyutto (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
    Eine Person kasteit sich selbst und andere, verschreibt sich der Übung, sich und andere zu kasteien.
  4. Idha pana, brāhmaṇa, ekacco puggalo nevattantapo hoti nāttaparitāpanānuyogamanuyutto, na parantapo na paraparitāpanānuyogamanuyutto.
    nevattantapo → n ev attantapo (pts) | nāttaparitāpanānuyogamanuyutto → nāttaparitāpanānuyogam anuyutto (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
    Eine Person kasteit weder sich selbst noch andere, verschreibt sich der Übung, weder sich noch andere zu kasteien,
    So anattantapo aparantapo diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharati.
    sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī → sītibhūto sukhapaṭisaṁvedī (pts) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)
    und lebt in eben diesem Leben ohne Wünsche, verloschen, kühl geworden, voller Seligkeit, mit göttlich gewordenem Selbst.

Imesaṁ, brāhmaṇa, catunnaṁ puggalānaṁ katamo te puggalo cittaṁ ārādhetī”ti?
cittaṁ → cittam (pts)
Welche der vier Personen sagt deinem Geist zu?“

“Yvāyaṁ, bho udena, puggalo attantapo attaparitāpanānuyogamanuyutto ayaṁ me puggalo cittaṁ nārādheti;
attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam anuyutto (pts) | nārādheti → n ārādheti (pts)
„Herr, die Person, die sich selbst kasteit, sagt meinem Geist nicht zu;
yopāyaṁ, bho udena, puggalo parantapo paraparitāpanānuyogamanuyutto ayampi me puggalo cittaṁ nārādheti;
yopāyaṁ → yo pāyaṁ (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto ayampi → paraparitāpanānuyogam anuyutto ayam pi (pts) | nārādheti → n ārādheti (pts)
ebenso wenig die Person, die andere kasteit,
yopāyaṁ, bho udena, puggalo attantapo ca attaparitāpanānuyogamanuyutto parantapo ca paraparitāpanānuyogamanuyutto ayampi me puggalo cittaṁ nārādheti;
yopāyaṁ → yo pāyaṁ (pts) | attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam anuyutto (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto ayampi → paraparitāpanānuyogam anuyutto ayam pi (pts) | nārādheti → n ārādheti (pts)
oder die, die sich selbst und andere kasteit.
yo ca kho ayaṁ, bho udena, puggalo nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto na parantapo na paraparitāpanānuyogamanuyutto so anattantapo aparantapo diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharati.
anattantapo → anattantapo ca (sya-all) | aparantapo → aparantapo ca (sya-all) | sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī → sītibhūto sukhapaṭisaṁvedī (pts) | diṭṭheva dhamme → diṭṭhevadhamme (bjt) | nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto → n ev attantapo n attaparitāpanānuyogam anuyutto (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam anuyutto (pts) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)
Nur die Person, die weder sich noch andere kasteit,
Ayameva me puggalo cittaṁ ārādhetī”ti.
ayameva → ayaṁ (bj, sya-all, pts)
sagt meinem Geist zu.“

“Kasmā pana te, brāhmaṇa, ime tayo puggalā cittaṁ nārādhentī”ti?
nārādhentīti → n ārādhentīti (pts)
„Aber warum sagen diese drei Personen deinem Geist nicht zu?“

“Yvāyaṁ, bho udena, puggalo attantapo attaparitāpanānuyogamanuyutto so attānaṁ sukhakāmaṁ dukkhapaṭikkūlaṁ ātāpeti paritāpeti;
dukkhapaṭikkūlaṁ → Bm Si d-ulaṁ. (pts note) | attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
„Werter Udena, die Person, die sich selbst kasteit, tut das, obwohl sie Glück will und vor Schmerz zurückschreckt.
iminā me ayaṁ puggalo cittaṁ nārādheti.
nārādheti → n ārādheti (pts)
Darum sagt diese Person meinem Geist nicht zu.
Yopāyaṁ, bho udena, puggalo parantapo paraparitāpanānuyogamanuyutto so paraṁ sukhakāmaṁ dukkhapaṭikkūlaṁ ātāpeti paritāpeti;
yopāyaṁ → yo pāyaṁ (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
Die Person, die andere kasteit, tut das, obwohl andere Glück wollen und vor Schmerz zurückschrecken.
iminā me ayaṁ puggalo cittaṁ nārādheti.
nārādheti → n ārādheti (pts)
Darum sagt diese Person meinem Geist nicht zu.
Yopāyaṁ, bho udena, puggalo attantapo ca attaparitāpanānuyogamanuyutto parantapo ca paraparitāpanānuyogamanuyutto so attānañca parañca sukhakāmaṁ dukkhapaṭikkūlaṁ ātāpeti paritāpeti;
sukhakāmaṁ dukkhapaṭikkūlaṁ → sukhakāme dukkhapaṭikkūle (sya-all) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → paritāpanānuyogam anuyutto (pts) | dukkhapaṭikkūle → Bm sukhakāmaṁ {dukkhapaṭikkulaṁ}. (pts note) | yopāyaṁ → yo pāyaṁ (pts) | attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam anuyutto (pts) | attānañca parañca sukhakāmaṁ dukkhapaṭikkūlaṁ → attānañ ca parañ ca sukhakāme dukkhapaṭikkūle (pts)
Die Person, die sich selbst und andere kasteit, tut das, obwohl sie selbst und auch andere Glück wollen und vor Schmerz zurückschrecken.
iminā me ayaṁ puggalo cittaṁ nārādheti.
nārādheti → n ārādheti (pts)
Darum sagt diese Person meinem Geist nicht zu.
Yo ca kho ayaṁ, bho udena, puggalo nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto na parantapo na paraparitāpanānuyogamanuyutto so anattantapo aparantapo diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharati, so attānañca parañca sukhakāmaṁ dukkhapaṭikkūlaṁ neva ātāpeti na paritāpeti;
sukhakāmaṁ dukkhapaṭikkūlaṁ → sukhakāme dukkhapaṭikkūle (bj, sya-all) | sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī → sītibhūto sukhapaṭisaṁvedī (pts) | paritāpeti;-- → Sk omits from so attānañ ca to paritāpeti. 3 Cf. Ang. I 70 - 76. (pts note) | diṭṭheva dhamme → diṭṭhevadhamme (bjt) | nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto → n ev attantapo nāttaparitāpanānuyogam anuyutto (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam anuyutto (pts) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts) | attānañca parañca sukhakāmaṁ dukkhapaṭikkūlaṁ neva → attānañ ca parañ ca sukhakāme dukkhapaṭikkūle n eva (pts)
Die Person, die weder sich selbst noch andere kasteit, die in eben diesem Leben ohne Wünsche lebt, verloschen, kühl geworden, voller Seligkeit, mit göttlich gewordenem Selbst, quält weder sich noch andere, die alle Glück wollen und vor Schmerz zurückschrecken.
iminā me ayaṁ puggalo cittaṁ ārādhetī”ti.Darum sagt diese Person meinem Geist zu.“

“Dvemā, brāhmaṇa, parisā.
dvemā → dve mā (pts)
„Brahmane, es gibt diese zwei Gruppen von Menschen.
Katamā dve?Welche zwei? Idha, brāhmaṇa, ekaccā parisā sārattarattā maṇikuṇḍalesu puttabhariyaṁ pariyesati, dāsidāsaṁ pariyesati, khettavatthuṁ pariyesati, jātarūparajataṁ pariyesati.
dāsidāsaṁ → dāsīdāsaṁ (sya-all) | dāsidāsaṁ → Bm Si dāsīdāsaṁ. (pts note)
Da ist eine Gruppe von Menschen, die, von Juwelen- Ohrringen besessen, nach Partnern und Kindern sucht, nach Schuldknechten und Mägden, Feldern und Grundstücken sowie Gold und Zahlungsmitteln.

Idha pana, brāhmaṇa, ekaccā parisā asārattarattā maṇikuṇḍalesu puttabhariyaṁ pahāya, dāsidāsaṁ pahāya, khettavatthuṁ pahāya, jātarūparajataṁ pahāya, agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā.
dāsidāsaṁ → dāsīdāsaṁ (sya-all) | pana → Bm ca. (pts note) | asārattarattā → Sk arattarattā. (pts note)
Und da ist eine andere Gruppe von Menschen, die, nicht von Juwelen- Ohrringen besessen, Partner und Kinder, Schuldknechte und Mägde, Felder und Grundstücke sowie Gold und Zahlungsmittel aufgegeben hat und aus dem Haus fortzieht ins hauslose Leben.

Svāyaṁ, brāhmaṇa, puggalo nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto na parantapo na paraparitāpanānuyogamanuyutto.
svāyaṁ → yvāyaṁ (bj, sya-all) | Svāyaṁ → Si Yvāyaṁ. (pts note) | nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto → n ev attantapo nāttaparitāpanānuyogam anuyutto (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
Nun, Brahmane, diese Person, die weder sich selbst noch andere kasteit, die sich der Übung verschreibt, weder sich noch andere zu kasteien,
So anattantapo aparantapo diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharati.
sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī → sītibhūto sukhapaṭisaṁvedī (pts) | diṭṭheva dhamme → diṭṭhevadhamme (bjt) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)
und die in eben diesem Leben ohne Wünsche lebt, verloschen, kühl geworden, voller Seligkeit, mit göttlich gewordenem Selbst –
Idha katamaṁ tvaṁ, brāhmaṇa, puggalaṁ katamāya parisāya bahulaṁ samanupassasi—
katamaṁ → (bj) | katamāya parisāya → katamassaṁ parisāyaṁ (bj, sya-all, pts) | idha katamaṁ → imaṁ (sya-all, pts) | samanupassasi → idha katamaṁ tvaṁ brāhmaṇa, puggalaṁ katamāya parisāya bahulaṁ samanupassi (bj: machasaṁ) | samanupassasi → So Sk Si; Bm reads idha katamaṁ tvaṁ, brāhmaṇa, puggalaṁ katamāyaṁ parisā sambahulaṁ samanupassasi. (pts note)
in welcher der beiden Gruppen von Menschen findest du gewöhnlich eine solche Person?“
yā cāyaṁ parisā sārattarattā maṇikuṇḍalesu puttabhariyaṁ pariyesati dāsidāsaṁ pariyesati khettavatthuṁ pariyesati jātarūparajataṁ pariyesati, yā cāyaṁ parisā asārattarattā maṇikuṇḍalesu puttabhariyaṁ pahāya dāsidāsaṁ pahāya khettavatthuṁ pahāya jātarūparajataṁ pahāya agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā”ti?
dāsidāsaṁ → dāsīdāsaṁ (sya-all) | cāyaṁ → vā yaṁ (pts) | cāyaṁ → yā vāyaṁ (bj: PTS) | cāyaṁ → yā vāyaṁ (bj: PTS) | vā → Sk Bm Si cāyaṁ. (pts note) | vā → Bm Si cāyaṁ; Sk yvāyaṁ. (pts note) | pabbajitāti → pabbajitā ti (pts)

“Yvāyaṁ, bho udena, puggalo nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto na parantapo na paraparitāpanānuyogamanuyutto so anattantapo aparantapo diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharati;
sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī → sukhapaṭisaṁvedī (pts) | Yvāyaṁ → So Si; Sk svāyaṁ; Bm yāyaṁ. (pts note) | diṭṭheva dhamme → diṭṭhevadhamme (bjt) | nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto → n ev attantapo nāttaparitāpanānuyogam anayutto (pts) | paraparitāpanānuyogamanuyutto → paraparitāpanānuyogam anuyutto (pts) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)
„Gewöhnlich finde ich eine solche Person
imāhaṁ puggalaṁ yāyaṁ parisā asārattarattā maṇikuṇḍalesu puttabhariyaṁ pahāya dāsidāsaṁ pahāya khettavatthuṁ pahāya jātarūparajataṁ pahāya agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā imissaṁ parisāyaṁ bahulaṁ samanupassāmī”ti.
dāsidāsaṁ → dāsīdāsaṁ (sya-all) | parisā → So Si; Sk yāyaṁ parisaṁ; Bm yā cāyaṁ parisā. (pts note) | imissaṁ → So Si; Sk imissā; Bm imāya. (pts note) | bahulaṁ → So all three MSS. here. (pts note)
in der Gruppe, die aus dem Haus fortgezogen ist ins hauslose Leben.“

“Idāneva kho pana te, brāhmaṇa, bhāsitaṁ: ‘mayaṁ evaṁ ājānāma—
idāneva → idān eva (pts)
„Gerade habe ich dich so verstanden:
ambho samaṇa, natthi dhammiko paribbajo,
paribbajo → paribbājo (bj, pts) | natthi → na tthi (pts)
‚Werter Asket, so etwas wie ein prinzipientreues hausloses Leben gibt es nicht;
evaṁ me ettha hoti.so denke ich. Tañca kho bhavantarūpānaṁ vā adassanā, yo vā panettha dhammo’”ti.
tañca → tañ ca (pts) | panettha dhammoti → pan ettha dhammo ti (pts)
Doch Ehrenwerte wie dich oder eine entsprechende Lehre habe ich nicht gesehen.‘“

“Addhā mesā, bho udena, sānuggahā vācā bhāsitā.
mesā → kho me sā (sya-all) | Addhā → Si adds kho. (pts note) | addhā mesā → addhāmesā (bjt)
„Nun, sicherlich hatte ich Gründe, das zu sagen, werter Udena.
‘Atthi dhammiko paribbajo’—
paribbajo → paribbājo (bj, pts)
Doch es gibt so etwas wie ein prinzipientreues hausloses Leben;
evaṁ me ettha hoti.so denke ich, Evañca pana maṁ bhavaṁ udeno dhāretu.
evañca → evañ ca (pts)
und so sollst du mich in Erinnerung behalten.
Ye ca me bhotā udenena cattāro puggalā saṅkhittena vuttā vitthārena avibhattā, sādhu me bhavaṁ, udeno ime cattāro puggale vitthārena vibhajatu anukampaṁ upādāyā”ti.
ye ca me → yecime (bj) | puggalā → puggelā (bj) | ca me → cime (sya-all) | saṅkhittena → saṁkhittena (my, ms2005, pts) | puggalā saṅkhittena → puggelā saṁkhittena (bjt) | ca me → ime (pts)
Nun, diese vier Personen, von denen der werte Udena kurz gesprochen hat: Bitte erkläre sie mir ausführlich aus Anteilnahme.“

“Tena hi, brāhmaṇa, suṇāhi, sādhukaṁ manasi karohi, bhāsissāmī”ti.
suṇāhi → suṇohi (sya-all) | suṇāhi → Bm Si suṇohi. (pts note) | tena hi → tenahi (th) | manasi karohi → manasikarohi (th, pts)
„Nun, Brahmane, hör zu und gebrauche den Geist gut, ich werde sprechen.“

“Evaṁ, bho”ti kho ghoṭamukho brāhmaṇo āyasmato udenassa paccassosi.
bhoti → bho ti (pts)
„Ja, werter Herr“, antwortete Ghoṭamukha.
Āyasmā udeno etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Udena sagte:

“Katamo ca, brāhmaṇa, puggalo attantapo attaparitāpanānuyogamanuyutto?
attaparitāpanānuyogamanuyutto → attaparitāpanānuyogam anuyutto (pts)
„Und was ist das für eine Person, die sich selbst kasteit, die sich der Übung der Selbstkasteiung verschreibt?
Idha, brāhmaṇa, ekacco puggalo acelako hoti muttācāro hatthāpalekhano naehibhaddantiko natiṭṭhabhaddantiko, nābhihaṭaṁ na uddissakataṁ na nimantanaṁ sādiyati.
uddissakataṁ → uddissa kaṭaṁ (bj) | hatthāpalekhano naehibhaddantiko natiṭṭhabhaddantiko nābhihaṭaṁ → hatthāvalekhano (sya-all) | nimantanaṁ → nimantaṇaṁ (pts) | acelako → Bm aceḷako. Cf. I. 77. (pts note) | tiṭṭhabhadantiko → Si h-aṇo; Bm hatthapalekhano na ehibhaddantiko. (pts note) | nābhihaṭaṁ → Bm nabh-; Si nābhihataṁ. (pts note) | hatthāpalekhano naehibhaddantiko natiṭṭhabhaddantiko → hatthāvalekhano na ehibhadantiko na tiṭṭhabhadantiko (bjt, pts) | hatthāpalekhano naehibhaddantiko natiṭṭhabhaddantiko nābhihaṭaṁ → hatthāvalekhano na ehibhadantiko na tiṭṭhabhadantiko nābhihataṁ (th) | uddissakataṁ → uddissa kataṁ (th) | uddissakataṁ → uddisakataṁ (pts)
Da geht eine Person nackt, wahrt den Anstand nicht. Sie leckt die Hände ab und kommt oder wartet nicht, wenn sie gerufen wird. Sie nimmt keine Speise an, die ihr gebracht wird oder eigens für sie zubereitet wurde, auch keine Einladung zum Essen.
So na kumbhimukhā paṭiggaṇhāti, na kaḷopimukhā paṭiggaṇhāti, na eḷakamantaraṁ, na daṇḍamantaraṁ, na musalamantaraṁ, na dvinnaṁ bhuñjamānānaṁ, na gabbhiniyā, na pāyamānāya, na purisantaragatāya, na saṅkittīsu, na yattha sā upaṭṭhito hoti, na yattha makkhikā saṇḍasaṇḍacārinī, na macchaṁ na maṁsaṁ, na suraṁ na merayaṁ na thusodakaṁ pivati.
paṭiggaṇhāti → patigaṇhāti (bj) | musalamantaraṁ → mūsalamantaraṁ (sya-all) | kumbhimukhā paṭiggaṇhāti → kumbhīmukhā patigaṇhāti (pts) | kumbhīmukhā → Bm kumbhimukhā. (pts note) | patigaṇhāti → Bm paṭiggaṇhati; Si paṭigaṇhati. (pts note) | eḷakamantaraṁ → Bm Si eḷukamantaraṁ. (pts note) | musalamantaraṁ → Si mūs-. (pts note) | saṁkittīsu → So Sk Bm Si. (pts note) | pivati → So Bm Si; Sk pipati. (pts note) | paṭiggaṇhāti → paṭigaṇhāti (pts)
Sie nimmt nichts aus einem Topf oder einer Schüssel an, nichts von jemandem, der Schafe hält, der eine Waffe oder einen Spaten im Haus hat, nichts von da, wo ein Paar isst, wo eine Frau schwanger ist, stillt oder mit einem Mann lebt, nichts von da, wo ein Hund wartet oder Fliegen summen. Sie nimmt weder Fisch noch Fleisch an, weder Bier noch Wein, und trinkt keine vergorene Grütze.
So ekāgāriko vā hoti ekālopiko, dvāgāriko vā hoti dvālopiko …pe… sattāgāriko vā hoti sattālopiko;
ekālopiko → ekālopiko vā (bj) | dvālopiko → dvālopiko vā (bj) | sattālopiko → sattālopiko vā (bj) | ekālopiko → Sk adds vā. (pts note)
Sie geht um Almosen nur zu einem Haus und nimmt nur einen Bissen, oder zu zwei Häusern und zwei Bissen, bis zu sieben Häusern und sieben Bissen.
ekissāpi dattiyā yāpeti, dvīhipi dattīhi yāpeti …pe… sattahipi dattīhi yāpeti;
yāpeti → yāpeti tīhipi dattīhi yāpeti (sya-all) | ekissāpi → ekissā pi (pts) | dvīhipi → dvīhi pi (pts) | sattahipi → sattahi pi (pts)
Sie lebt von einem Schüsselchen voll am Tag, zwei Schüsselchen voll, bis zu sieben Schüsselchen voll am Tag.
ekāhikampi āhāraṁ āhāreti, dvīhikampi āhāraṁ āhāreti …pe… sattāhikampi āhāraṁ āhāreti—iti evarūpaṁ addhamāsikaṁ pariyāyabhattabhojanānuyogamanuyutto viharati.
addhamāsikaṁ → addhamāsikampi (bj) | addhamāsikaṁ pariyāyabhattabhojanānuyogamanuyutto → aḍḍhamāsikaṁpi pariyāyabhattabhojanānuyogaṁ anuyutto (sya-all) | pe → Sk omits pe. (pts note) | ekāhikampi → ekāhikaṁpi (th) | dvīhikampi → dvīhikaṁpi (th) | sattāhikampi → sattāhikaṁpi (th) | ekāhikampi → ekāhikam pi (pts) | dvīhikampi → dvīhikam pi (pts) | sattāhikampi → sattāhikam pi (pts)
Sie isst einmal am Tag, einmal jeden zweiten Tag, bis zu einmal pro Woche und so weiter, selbst bis zu einmal in zwei Wochen. Sie lebt hingegeben an die Übung, in festen Abständen zu essen.
So sākabhakkho vā hoti, sāmākabhakkho vā hoti, nīvārabhakkho vā hoti, daddulabhakkho vā hoti, haṭabhakkho vā hoti, kaṇabhakkho vā hoti, ācāmabhakkho vā hoti, piññākabhakkho vā hoti, tiṇabhakkho vā hoti, gomayabhakkho vā hoti, vanamūlaphalāhāro yāpeti pavattaphalabhojī.
vanamūlaphalāhāro → vanamūlaphalāhāro vā (sya-all)
Sie isst Kräuter, Hirse, wilden Reis, mageren Reis, Wasserlattich, Reiskleie, Schaum von gekochtem Reis, Sesammehl, Gras oder Kuhmist. Sie überlebt mit Wurzeln und Waldbeeren oder isst herabgefallene Früchte.
So sāṇānipi dhāreti, masāṇānipi dhāreti, chavadussānipi dhāreti, paṁsukūlānipi dhāreti, tirīṭānipi dhāreti, ajinampi dhāreti, ajinakkhipampi dhāreti, kusacīrampi dhāreti, vākacīrampi dhāreti, phalakacīrampi dhāreti, kesakambalampi dhāreti, vāḷakambalampi dhāreti, ulūkapakkhampi dhāreti;
ajinampi → ajinānipi (bj) | masāṇānipi → masāṇānibi (sya-all) | vāḷakambalampi → vālakambalaṁpi (sya-all) | ulūkapakkhampi → uḷūkapakkhaṁpi (sya-all) | ajinampi → ajinaṁpi (th) | ajinakkhipampi → ajinakkhipaṁpi (th) | kusacīrampi → kusacīraṁpi (th) | vākacīrampi → vākacīraṁpi (th) | phalakacīrampi → phalakacīraṁpi (th) | kesakambalampi → kesakambalaṁpi (th)
Sie trägt Roben aus Hanf, Hanf-Mischgewebe, Leichentuch, Lumpen, Lodhrabaum-Rinde, Antilopenfell, Antilopenfell-Streifen, Gewebe aus Kusagras, Rinden- oder Holzstückchen, Menschenhaar, Pferdehaar oder Eulenflügeln.
kesamassulocakopi hoti kesamassulocanānuyogamanuyutto,Sie reißt sich Haar und Bart aus, verschreibt sich dieser Übung. ubbhaṭṭhakopi hoti āsanapaṭikkhitto,
ubbhaṭṭhakopi → ubbaṭṭakopi (bj) | ubbaṭṭakopi → ubbaṭṭhakopi (bj: machasaṁ); ubbhatthakopi (bj: syā)
Sie steht fortwährend, verweigert einen Sitz.
ukkuṭikopi hoti ukkuṭikappadhānamanuyutto,Sie sitzt in der Hocke, verschreibt sich dem Unterfangen des Hockens. kaṇṭakāpassayikopi hoti kaṇṭakāpassaye seyyaṁ kappeti;Sie legt sich auf eine Dornenmatte, benutzt eine Dornenmatte als Bett. sāyatatiyakampi udakorohanānuyogamanuyutto viharati—
sāyatatiyakampi udakorohanānuyogamanuyutto → sāyatatiyakaṁpi udakorohaṇānuyogamanuyutto (sya-all)
Sie betreibt die Übung des rituellen Badens dreimal am Tag, auch am Abend.
iti evarūpaṁ anekavihitaṁ kāyassa ātāpanaparitāpanānuyogamanuyutto viharati.Und so lebt sie und betreibt diese verschiedenen Arten der inbrünstigen Bußübung und Kasteiung des Körpers. Ayaṁ vuccati, brāhmaṇa, puggalo attantapo attaparitāpanānuyogamanuyutto.Das nennt man eine Person, die sich selbst kasteit, die sich der Übung der Selbstkasteiung verschreibt.

Katamo ca, brāhmaṇa, puggalo parantapo paraparitāpanānuyogamanuyutto?Und was ist das für eine Person, die andere kasteit, die sich der Übung verschreibt, andere zu kasteien? Idha, brāhmaṇa, ekacco puggalo orabbhiko hoti sūkariko sākuṇiko māgaviko luddo macchaghātako coro coraghātako goghātako bandhanāgāriko—ye vā panaññepi keci kurūrakammantā.
sākuṇiko → sākuntiko (bj) | luddo → ḷuddo (bj) | goghātako → (bj, sya-all) | sākuntiko → sākuṇiko (bj: machasaṁ)
Da schlachtet eine Person Schafe, Schweine, Geflügel oder Rotwild, geht der Jagd oder Fischerei nach, ist ein Räuber oder Henker, ein Rindermetzger oder Kerkermeister oder betreibt ein anderes unbarmherziges Geschäft.
Ayaṁ vuccati, brāhmaṇa, puggalo parantapo paraparitāpanānuyogamanuyutto.Das nennt man eine Person, die andere kasteit, die sich der Übung verschreibt, andere zu kasteien.

Katamo ca, brāhmaṇa, puggalo attantapo ca attaparitāpanānuyogamanuyutto, parantapo ca paraparitāpanānuyogamanuyutto?Und was ist das für eine Person, die sich selbst und andere kasteit, die sich der Übung verschreibt, sich und andere zu kasteien? Idha, brāhmaṇa, ekacco puggalo rājā vā hoti khattiyo muddhāvasitto, brāhmaṇo vā mahāsālo.
muddhāvasitto → muddhābhisitto (bj) | mahāsālo → mahāsāḷo (bj) | muddhābhisitto → muddhāvasitto (bj: machasaṁ)
Da ist eine Person ein gesalbter adliger König oder ein gutsituierter Brahmane.
So puratthimena nagarassa navaṁ santhāgāraṁ kārāpetvā kesamassuṁ ohāretvā kharājinaṁ nivāsetvā sappitelena kāyaṁ abbhañjitvā magavisāṇena piṭṭhiṁ kaṇḍuvamāno navaṁ santhāgāraṁ pavisati saddhiṁ mahesiyā brāhmaṇena ca purohitena.
magavisāṇena → migavisāṇena (bj, sya-all) | navaṁ → (bj, sya-all) | migavisāṇena → magavisāṇena (bj: machasaṁ)
Er lässt östlich der Stadt eine neue Zeremonienhalle bauen. Er rasiert sich Haar und Bart, kleidet sich in ein raues Antilopenfell und reibt seinen Körper mit Ghee und Öl ein. Er kratzt seinen Rücken mit einem Geweih und betritt die Halle mit seiner Hauptkönigin und dem brahmanischen Hohepriester.
So tattha anantarahitāya bhūmiyā haritupalittāya seyyaṁ kappeti.
haritupalittāya → haritupattāya (bj); haritūpalittāya (sya-all) | haritupattāya → haritupalittāya (bj: machasaṁ, syā)
Dort legt er sich auf den blanken, mit Gras bestreuten Boden.
Ekissāya gāviyā sarūpavacchāya yaṁ ekasmiṁ thane khīraṁ hoti tena rājā yāpeti, yaṁ dutiyasmiṁ thane khīraṁ hoti tena mahesī yāpeti, yaṁ tatiyasmiṁ thane khīraṁ hoti tena brāhmaṇo purohito yāpeti, yaṁ catutthasmiṁ thane khīraṁ hoti tena aggiṁ juhati, avasesena vacchako yāpeti.
juhati → juhanti (bj); jūhati (sya-all) | ekissāya → so ekissā (sya-all)
Der König trinkt die Milch aus einer Zitze einer Kuh, die ein Kalb von gleicher Farbe hat. Die Hauptkönigin trinkt die Milch aus der zweiten Zitze. Der brahmanische Hohepriester trinkt die Milch aus der dritten Zitze. Die Milch aus der vierten Zitze wird der heiligen Flamme dargebracht. Das Kalb lebt von dem, was übrig bleibt.
So evamāha:Er sagt: ‘ettakā usabhā haññantu yaññatthāya, ettakā vacchatarā haññantu yaññatthāya, ettakā vacchatariyo haññantu yaññatthāya, ettakā ajā haññantu yaññatthāya, ettakā urabbhā haññantu yaññatthāya, ettakā assā haññantu yaññatthāya, ettakā rukkhā chijjantu yūpatthāya, ettakā dabbhā lūyantu barihisatthāyā’ti.
ettakā → ettikā (bj, sya-all) | haññantu yaññatthāya ettakā assā → (bj) | assā haññantu yaññatthāya ettakā → (sya-all) | barihisatthāyā’ti → parihisatthāyāti (bj: syā) | dabbhā lūyantu barihisatthāyāti → dabbā luyanti parisanthāyāti (th)
‚So viele Stiere, Ochsen, Färsen, Ziegen, Widder und Pferde sollen für das Opfer geschlachtet werden! So viele Bäume sollen für die Ausstattung des Opfers gefällt und so viel Gras soll dafür geschnitten werden!‘
Yepissa te honti ‘dāsā’ti vā ‘pessā’ti vā ‘kammakarā’ti vā tepi daṇḍatajjitā bhayatajjitā assumukhā rudamānā parikammāni karonti.
rudamānā → rodamānā (sya-all) | yepissa → ye pissa (th)
Seine Schuldknechte, Dienstboten und Arbeiter verrichten die Arbeit unter Androhung von Strafe und Gefahr, sie weinen mit tränenüberströmtem Gesicht.
Ayaṁ vuccati, brāhmaṇa, puggalo attantapo ca attaparitāpanānuyogamanuyutto, parantapo ca paraparitāpanānuyogamanuyutto.Das nennt man eine Person, die sich selbst und andere kasteit, die sich der Übung verschreibt, sich und andere zu kasteien.

Katamo ca, brāhmaṇa, puggalo nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto, na parantapo na paraparitāpanānuyogamanuyutto;Und was ist das für eine Person, die weder sich selbst noch andere kasteit, die sich der Übung verschreibt, weder sich noch andere zu kasteien, so anattantapo aparantapo diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharati?
diṭṭheva dhamme → diṭṭhevadhamme (bjt) | sukhappaṭisaṁvedī → sukhapaṭisaṁvedī (bjt, th)
die in eben diesem Leben ohne Wünsche lebt, verloschen, kühl geworden, voller Seligkeit, mit göttlich gewordenem Selbst?

Idha, brāhmaṇa, tathāgato loke uppajjati arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā.Da erscheint ein Klargewordener in der Welt, ein Vollendeter, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet. So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.Er hat diese Welt – mit ihren Göttern, Māras und Brahmās, mit dieser Bevölkerung mit ihren Asketen und Brahmanen, Göttern und Menschen – durch eigene Einsicht erkannt und erklärt sie anderen. So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.Er verkündet eine Lehre, die am Anfang gut, in der Mitte gut und am Ende gut ist, bedeutsam und gut ausgedrückt. Und er legt ein geistliches Leben dar, das ganz vollständig und rein ist.

Taṁ dhammaṁ suṇāti gahapati vā gahapatiputto vā aññatarasmiṁ vā kule paccājāto.
vā → (bj) | paccājāto → pacchājāto (sya-all)
Ein Hausbesitzer hört diese Lehre, oder das Kind eines Hausbesitzers oder jemand, der in einer guten Familie wiedergeboren ist.
So taṁ dhammaṁ sutvā tathāgate saddhaṁ paṭilabhati.Er fasst Vertrauen zum Klargewordenen So tena saddhāpaṭilābhena samannāgato iti paṭisañcikkhati:
saddhāpaṭilābhena → saddhā paṭilābhena (bjt)
und überlegt:
‘sambādho gharāvāso rajopatho abbhokāso pabbajjā.
rajopatho → rajāpatho (bj, sya-all)
‚Das Hausleben ist eng und schmutzig, aber wenn man fortgezogen ist, ist das Leben weit offen.
Nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ.
nayidaṁ → na yidaṁ (th)
Es ist nicht einfach, wenn man zu Hause lebt, das geistliche Leben ganz vollständig und rein zu führen wie eine blank gescheuerte Muschel.
Yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyan’ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my)
Warum rasiere ich mir nicht Haar und Bart, lege ockerfarbene Roben an und ziehe aus dem Haus fort ins hauslose Leben?‘
So aparena samayena appaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya mahantaṁ vā bhogakkhandhaṁ pahāya, appaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya mahantaṁ vā ñātiparivaṭṭaṁ pahāya, kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajati.Nach einiger Zeit gibt er ein großes oder kleines Vermögen auf, verlässt einen großen oder kleinen Familienkreis. Er rasiert sich Haar und Bart, legt ockerfarbene Roben an und zieht aus dem Haus fort ins hauslose Leben. So evaṁ pabbajito samāno bhikkhūnaṁ sikkhāsājīvasamāpanno pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato hoti, nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno sabbapāṇabhūtahitānukampī viharati.Wenn er fortgezogen ist, nimmt er die Schulung und die Lebensweise der Mönche und Nonnen auf. Er gibt das Töten lebender Geschöpfe auf und tötet nicht mehr. Er verzichtet auf Stock und Schwert. Er ist einfühlsam und gütig und lebt voller Anteilnahme für alle Lebewesen.

Adinnādānaṁ pahāya adinnādānā paṭivirato hoti dinnādāyī dinnapāṭikaṅkhī. Athenena sucibhūtena attanā viharati.Er gibt das Stehlen auf und stiehlt nicht mehr. Er nimmt nur, was gegeben wird, erwartet nur, was gegeben wird. Er hält sich selbst rein, indem er nicht stiehlt.

Abrahmacariyaṁ pahāya brahmacārī hoti ārācārī virato methunā gāmadhammā.Er gibt unkeusches Verhalten auf und ist keusch. Er lebt abgesondert und vermeidet den vulgären Akt des Geschlechtsverkehrs.

Musāvādaṁ pahāya musāvādā paṭivirato hoti saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṁvādako lokassa.Er gibt das Lügen auf und lügt nicht mehr. Er sagt die Wahrheit und hält sich an die Wahrheit. Er ist ehrlich und vertrauenswürdig und legt die Welt nicht mit seinen Worten herein.

Pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti; ito sutvā na amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, amutra vā sutvā na imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya. Iti bhinnānaṁ vā sandhātā sahitānaṁ vā anuppadātā, samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.
pisuṇāya → pisunāya (bj)
Er gibt entzweiende Rede auf und entzweit niemanden mehr. Was er hier gehört hat, sagt er nicht dort, und was er dort gehört hat, nicht hier, um Menschen zu entzweien. Stattdessen versöhnt er die Uneinigen, fördert Einigkeit, freut sich an Eintracht, liebt die Eintracht und spricht Worte, die Eintracht fördern.

Pharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti. Yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.Er gibt harte Rede auf und redet nicht mehr hart. Seine Worte sind mild, dem Ohr gefällig, lieblich, zu Herzen gehend, höflich, vielen Menschen willkommen und angenehm.

Samphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti, kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī, nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ.Er gibt das Unsinnreden auf und redet keinen Unsinn mehr. Seine Worte kommen zur rechten Zeit, sind wahr, bedeutsam, im Einklang mit der Lehre und Schulung. Sie sind wertvoll, kommen zur rechten Zeit, sind begründet, treffend und nützlich.

So bījagāmabhūtagāmasamārambhā paṭivirato hoti.
bījagāmabhūtagāmasamārambhā → vījagāma bhūtagāmasamārambhā (sya-all)
Er unterlässt es, Pflanzen und Samen zu beschädigen.
Ekabhattiko hoti rattūparato virato vikālabhojanā.
rattūparato → rattuparato (bj)
Er isst zu einer Tageszeit und verzichtet auf das Essen bei Nacht und zur falschen Zeit.
Naccagītavāditavisūkadassanā paṭivirato hoti.Er unterlässt das Betrachten von Tanz-, Gesangs- und Musikvorführungen. Mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā paṭivirato hoti.Er unterlässt es, Kränze, Düfte und Make-up anzulegen und sich damit zu schmücken. Uccāsayanamahāsayanā paṭivirato hoti.Er unterlässt die Benutzung hoher und üppiger Schlafstellen. Jātarūparajatapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.Er unterlässt es, Gold und Zahlungsmittel anzunehmen. Āmakadhaññapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.Er unterlässt es, rohes Getreide anzunehmen, Āmakamaṁsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.rohes Fleisch, Itthikumārikapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
itthikumārikapaṭiggahaṇā → itthīkumārikāpaṭiggahaṇā (sya-all)
Frauen und Mädchen,
Dāsidāsapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
dāsidāsapaṭiggahaṇā → dāsīdāsapaṭiggahaṇā (sya-all)
Schuldknechte und Mägde,
Ajeḷakapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.Ziegen und Schafe, Kukkuṭasūkarapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.Hühner und Schweine, Hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.
hatthigavassavaḷavapaṭiggahaṇā → hatthigavāssavaḷavāpaṭiggahaṇā (bj); hatthigavāssavalavapaṭiggahaṇā (sya-all)
Elefanten, Rinder, Pferde und Stuten
Khettavatthupaṭiggahaṇā paṭivirato hoti.sowie Felder und Grundstücke. Dūteyyapahiṇagamanānuyogā paṭivirato hoti.
dūteyyapahiṇagamanānuyogā → dūteyyapahīṇagamanānuyogā (sya-all)
Er unterlässt es, Botengänge zu machen und Botschaften zu übermitteln,
Kayavikkayā paṭivirato hoti.zu kaufen und zu verkaufen, Tulākūṭakaṁsakūṭamānakūṭā paṭivirato hoti.Maße, Metalle oder Gewichte zu fälschen, Ukkoṭanavañcananikatisāciyogā paṭivirato hoti.
ukkoṭanavañcananikatisāciyogā → ukkoṭanavañcananikatisāviyogā (sya-all)
zu bestechen, zu betrügen, zu täuschen und ein doppeltes Spiel zu spielen,
Chedanavadhabandhanaviparāmosaālopasahasākārā paṭivirato hoti.zu verstümmeln, zu morden, zu entführen, zu rauben, zu plündern und Gewalt anzuwenden.

So santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena, kucchiparihārikena piṇḍapātena. So yena yeneva pakkamati samādāyeva pakkamati.
so → (sya-all)
Er ist zufrieden mit Roben, die den Körper einhüllen, und Almosen, das den Bauch füllt. Wohin er auch geht, da nimmt er nur diese Dinge mit.
Seyyathāpi nāma pakkhī sakuṇo yena yeneva ḍeti sapattabhārova ḍeti;
sapattabhārova → sapattabhāro (th)
Wie ein Vogel: Wohin er auch fliegt, die Flügel sind seine einzige Bürde.
evameva bhikkhu santuṭṭho hoti kāyaparihārikena cīvarena, kucchiparihārikena piṇḍapātena. So yena yeneva pakkamati samādāyeva pakkamati.
so → (bj, sya-all) | evameva → evamevaṁ (bjt)
Ebenso ist ein Mönch zufrieden mit Roben, die den Körper einhüllen, und Almosen, das den Bauch füllt. Wohin er auch geht, da nimmt er nur diese Dinge mit.
So iminā ariyena sīlakkhandhena samannāgato ajjhattaṁ anavajjasukhaṁ paṭisaṁvedeti.Wenn er diesen Umfang der edlen Tugend besitzt, erfährt er im Innern ein Glück, das ohne Tadel ist.

So cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.Wenn er mit dem Auge ein Bild sieht, bleibt er nicht an den Merkmalen und Einzelheiten hängen. Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.Wenn das Sehvermögen nicht gezügelt wäre, würden schlechte, untaugliche Eigenschaften von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit überhandnehmen. Aus diesem Grund übt er Zügelung, bewacht das Sehvermögen und hält es im Zaum. Sotena saddaṁ sutvā …pe…Wenn er mit dem Ohr einen Ton hört … ghānena gandhaṁ ghāyitvā …Wenn er mit der Nase einen Geruch riecht … jivhāya rasaṁ sāyitvā …
jivhāya rasaṁ sāyitvā → down (pts)
Wenn er mit der Zunge einen Geschmack schmeckt …
kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …Wenn er mit dem Körper eine Berührung empfindet … manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.
viññāya → viññāyana (cck)
Wenn er mit dem Geist eine Vorstellung erkennt, bleibt er nicht an den Merkmalen und Einzelheiten hängen.
Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.
abhijjhādomanassā → abhijjhā domanassā (bjt)
Wenn das Vorstellungsvermögen nicht gezügelt wäre, würden schlechte, untaugliche Eigenschaften von Begehrlichkeit und Verdrießlichkeit überhandnehmen. Aus diesem Grund übt er Zügelung, bewacht das Vorstellungsvermögen und hält es im Zaum.
So iminā ariyena indriyasaṁvarena samannāgato ajjhattaṁ abyāsekasukhaṁ paṭisaṁvedeti.Wenn er diese edle Zügelung der Sinne besitzt, erfährt er im Innern eine fleckenlose Seligkeit.

So abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti.
samiñjite → sammiñjite (th)
Er handelt mit Situationsbewusstsein beim Ausgehen und Zurückkommen, beim Hin- und Wegschauen, beim Beugen und Strecken der Glieder, beim Tragen von äußerer Robe, Schale und Roben, beim Essen, Trinken, Kauen, Schmecken, beim Ausscheiden von Urin und Kot, beim Gehen, Stehen, Sitzen, Schlafen und Wachen, Reden und Schweigen.

So iminā ca ariyena sīlakkhandhena samannāgato, imāya ca ariyāya santuṭṭhiyā samannāgato, iminā ca ariyena indriyasaṁvarena samannāgato, iminā ca ariyena satisampajaññena samannāgato
samannāgato → passa ma. ni. 1.296 (cck note)
Wenn er diesen Umfang der edlen Tugend, diese edle Zufriedenheit und diese edle Zügelung der Sinne sowie diese edle Achtsamkeit und das edle Situationsbewusstsein besitzt,
vivittaṁ senāsanaṁ bhajati araññaṁ rukkhamūlaṁ pabbataṁ kandaraṁ giriguhaṁ susānaṁ vanapatthaṁ abbhokāsaṁ palālapuñjaṁ.sucht er einen abgelegenen Platz auf: eine Wildnis, die Wurzel eines Baumes, einen Hügel, eine Schlucht, eine Berghöhle, ein Leichenfeld, einen Wald, den freien Himmel, einen Strohhaufen.

So pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā, ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya, parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.
paṇidhāya → panidhāya (bj)
Nach dem Essen, wenn er vom Almosengang zurückkommt, setzt er sich mit gekreuzten Beinen hin, richtet den Körper gerade auf und verankert die Achtsamkeit bei sich.
So abhijjhaṁ loke pahāya vigatābhijjhena cetasā viharati, abhijjhāya cittaṁ parisodheti;Er gibt das Begehren nach der Welt auf, meditiert mit einem Herzen, das frei von Begehren ist, und läutert den Geist von Begehren. byāpādapadosaṁ pahāya abyāpannacitto viharati sabbapāṇabhūtahitānukampī, byāpādapadosā cittaṁ parisodheti;
sabbapāṇabhūtahitānukampī → sabbapāṇabhūtāhitānukampī (bj) | byāpādapadosaṁ → byāpādappadosaṁ (th) | byāpādapadosā → byāpādappadosā (th)
Er gibt Böswilligkeit und Gehässigkeit auf, meditiert mit einem Herzen, das frei von Böswilligkeit ist, voller Anteilnahme für alle Lebewesen, und läutert den Geist von Böswilligkeit.
thinamiddhaṁ pahāya vigatathinamiddho viharati ālokasaññī sato sampajāno, thinamiddhā cittaṁ parisodheti;
vigatathinamiddho → vigatathīnamiddho (bj, cck, sya-all) | thinamiddhā → thīnamiddhā (bj, cck, sya-all) | thinamiddhaṁ → thīnamiddhaṁ (sya-all)
Er gibt Dumpfheit und Benommenheit auf, meditiert mit einem Herzen, das frei von Dumpfheit und Benommenheit ist, er nimmt Licht wahr, ist achtsam und der Situation bewusst und läutert den Geist von Dumpfheit und Benommenheit.
uddhaccakukkuccaṁ pahāya anuddhato viharati ajjhattaṁ vūpasantacitto, uddhaccakukkuccā cittaṁ parisodheti;Er gibt Rastlosigkeit und Reue auf, meditiert ohne Rastlosigkeit, mit innerlich friedvollem Geist, und läutert den Geist von Rastlosigkeit und Reue. vicikicchaṁ pahāya tiṇṇavicikiccho viharati akathaṅkathī kusalesu dhammesu, vicikicchāya cittaṁ parisodheti.
akathaṅkathī → akathaṁkathī (my, th, ms2005)
Er gibt den Zweifel auf, meditiert, indem er über den Zweifel hinausgegangen ist, nicht im Unklaren über taugliche Eigenschaften, und läutert den Geist von Zweifel.

So ime pañca nīvaraṇe pahāya cetaso upakkilese paññāya dubbalīkaraṇe
pañca nīvaraṇe → pañcanīvaraṇe (bjt)
Er gibt diese fünf Hindernisse auf, die Verunreinigungen des Herzens, die die Weisheit schwächen.
vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
kāmehi vivicca → (bj)
Dann tritt er, ganz abgeschieden von den Sinnenfreuden, abgeschieden von untauglichen Eigenschaften, in die erste Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Abgeschiedenheit geborene Ekstase und Seligkeit, während er den Geist ausrichtet und hält.

Vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Wenn das Ausrichten und Halten des Geistes sich beruhigt, tritt er in die zweite Vertiefung ein und verweilt darin; da gibt es aus Versenkung geborene Ekstase und Seligkeit, mit innerer Klarheit und geeintem Geist, ohne Ausrichten und Halten.

Pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti: ‘upekkhako satimā sukhavihārī’ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
+ → taṁ (bjt) | yaṁ taṁ → yantaṁ (th)
Und mit dem Schwinden der Ekstase tritt er in die dritte Vertiefung ein und verweilt darin; da meditiert er mit Gleichmut, achtsam und bewusst, und erfährt persönlich die Seligkeit, von der die Edlen erklären: ‚Gleichmütig und achtsam meditiert man in Seligkeit.‘

Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā, adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.
adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ → adukkhaṁ asukhaṁ upekkhā satiparisuddhiṁ (bj)
Indem er Glück und Schmerz aufgibt, und mit dem Vergehen früherer Fröhlichkeit und Traurigkeit, tritt er in die vierte Vertiefung ein und verweilt darin, ohne Glück oder Schmerz, mit reinem Gleichmut und reiner Achtsamkeit.

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte pubbenivāsānussatiñāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.Wenn sein Geist so im Samādhi versunken ist – geläutert, hell, makellos, fleckenlos, geschmeidig, formbar, stetig und unbewegt –, dann streckt er ihn aus auf die Erinnerung an frühere Leben. So anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati, seyyathidaṁ—ekampi jātiṁ dvepi jātiyo tissopi jātiyo catassopi jātiyo pañcapi jātiyo dasapi jātiyo vīsampi jātiyo tiṁsampi jātiyo cattālīsampi jātiyo paññāsampi jātiyo jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi, anekepi saṁvaṭṭakappe anekepi vivaṭṭakappe anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe: ‘amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto; so tato cuto amutra udapādiṁ; tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto; so tato cuto idhūpapanno’ti. Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ anussarati.
cattālīsampi → cattāḷīsaṁpi (sya-all) | evaṅgotto → evaṁgotto (my, bjt, th, ms2005) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁsukhadukkhapaṭisaṁvedī (bjt) | seyyathidaṁ ekampi → seyyathīdaṁ ekaṁpi (th) | vīsampi → vīsaṁpi (th) | tiṁsampi → tiṁsaṁpi (th) | paññāsampi → paññāsaṁpi (th) | jātisatampi jātisahassampi jātisatasahassampi → jātisataṁpi jātisahassaṁpi jātisatasahassaṁpi (th) | evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī → evaṁ sukhadukkhapaṭisaṁvedī (th)
Er erinnert sich an viele Arten früherer Leben, das heißt: eine Wiedergeburt, zwei Wiedergeburten, drei, vier, fünf, zehn, zwanzig, dreißig, vierzig, fünfzig, hundert, tausend, hunderttausend Wiedergeburten; viele Äonen des Zusammenziehens der Welt, viele Äonen des Ausdehnens der Welt, viele Äonen des Zusammenziehens und Ausdehnens der Welt. ‚Dort hatte ich diesen Namen, gehörte zu jenem Stamm, sah so aus, und das war meine Speise. So erlebte ich Glück und Schmerz, und so lange dauerte mein Leben. Als ich von jenem Ort verschied, wurde ich woanders wiedergeboren. Und dort hatte ich diesen Namen, gehörte zu jenem Stamm, sah so aus, und das war meine Speise. So erlebte ich Glück und Schmerz, und so lange dauerte mein Leben. Als ich von jenem Ort verschied, wurde ich hier wiedergeboren.‘ Und so erinnert er sich an viele Arten früherer Leben mit ihren Merkmalen und Einzelheiten.

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte sattānaṁ cutūpapātañāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.Wenn sein Geist so im Samādhi versunken ist – geläutert, hell, makellos, fleckenlos, geschmeidig, formbar, stetig und unbewegt –, dann streckt er ihn aus auf das Erkennen von Tod und Wiedergeburt der Lebewesen. So dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti: ‘ime vata bhonto sattā kāyaduccaritena samannāgatā …pe… ariyānaṁ upavādakā micchādiṭṭhikā micchādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannā. Ime vā pana bhonto sattā kāyasucaritena samannāgatā …pe… ariyānaṁ anupavādakā sammādiṭṭhikā sammādiṭṭhikammasamādānā, te kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā’ti. Iti dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena satte passati cavamāne upapajjamāne hīne paṇīte suvaṇṇe dubbaṇṇe sugate duggate yathākammūpage satte pajānāti.
ariyānaṁ upavādakā micchādiṭṭhikā → (bj) | ariyānaṁ anupavādakā sammādiṭṭhikā → (bj) | paraṁ maraṇā → parammaraṇā (bjt, th)
Mit geläuterter und übermenschlicher Hellsichtigkeit sieht er Lebewesen, wie sie hinscheiden und wieder geboren werden – gering oder hochstehend, schön oder hässlich, an einem guten oder einem schlechten Ort. Er versteht, wie Lebewesen entsprechend ihrer Taten weiterziehen: ‚Diese lieben Wesen taten Schlechtes mit dem Körper, der Sprache und dem Geist. Sie brachten die Edlen in Verruf, hatten falsche Ansicht und unternahmen Handlungen aus dieser falschen Ansicht heraus. Als ihr Körper auseinanderbrach, nach dem Tod, wurden sie an einem verlorenen Ort wiedergeboren, einem schlechten Ort, in der Unterwelt, der Hölle. Diese lieben Wesen hingegen taten Gutes mit dem Körper, der Sprache und dem Geist. Sie brachten nie die Edlen in Verruf, hatten rechte Ansicht und unternahmen Handlungen aus dieser rechten Ansicht heraus. Als ihr Körper auseinanderbrach, nach dem Tod, wurden sie an einem guten Ort wiedergeboren, in einer himmlischen Welt.‘ Und so sieht er mit geläuterter und übermenschlicher Hellsichtigkeit Lebewesen, wie sie hinscheiden und wieder geboren werden – gering oder hochstehend, schön oder hässlich, an einem guten oder einem schlechten Ort. Er versteht, wie Lebewesen entsprechend ihrer Taten weiterziehen.

So evaṁ samāhite citte parisuddhe pariyodāte anaṅgaṇe vigatūpakkilese mudubhūte kammaniye ṭhite āneñjappatte āsavānaṁ khayañāṇāya cittaṁ abhininnāmeti.Wenn sein Geist so im Samādhi versunken ist – geläutert, hell, makellos, fleckenlos, geschmeidig, formbar, stetig und unbewegt – dann streckt er ihn aus auf das Erkennen der Auflösung der Befleckungen. So ‘idaṁ dukkhan’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti;
dukkhanirodhagāminī paṭipadāti → dukkhanirodhagāminīpaṭipadāti (bjt)
Er versteht wahrheitsgemäß: ‚Das ist das Leiden.‘ … ‚Das ist der Ursprung des Leidens.‘ … ‚Das ist das Aufhören des Leidens.‘ … ‚Das ist die Übung, die zum Aufhören des Leidens führt.‘
‘ime āsavā’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavasamudayo’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavanirodho’ti yathābhūtaṁ pajānāti, ‘ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā’ti yathābhūtaṁ pajānāti.
yathābhūtaṁ → yabhābhūtaṁ (sya-all) | āsavanirodhagāminī paṭipadāti → āsavanirodhagāminīpaṭipadāti (bjt)
Er versteht wahrheitsgemäß: ‚Das sind die Befleckungen.‘ … ‚Das ist der Ursprung der Befleckungen.‘ … ‚Das ist das Aufhören der Befleckungen.‘ … ‚Das ist die Übung, die zum Aufhören der Befleckungen führt.‘

Tassa evaṁ jānato evaṁ passato kāmāsavāpi cittaṁ vimuccati, bhavāsavāpi cittaṁ vimuccati, avijjāsavāpi cittaṁ vimuccati.Wenn er das erkennt und sieht, ist sein Geist befreit von den Befleckungen der Sinnlichkeit, des Wunsches nach Wiedergeburt und der Unwissenheit. Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.Wenn er befreit ist, weiß er, er ist befreit.

‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānāti.Er versteht: ‚Wiedergeburt ist beendet; das geistliche Leben ist erfüllt; was zu tun war, ist getan; es gibt nichts weiter für diesen Ort.‘

Ayaṁ vuccati, brāhmaṇa, puggalo nevattantapo nāttaparitāpanānuyogamanuyutto, na parantapo na paraparitāpanānuyogamanuyutto.Das nennt man eine Person, die weder sich noch andere kasteit, die sich der Übung verschreibt, weder sich noch andere zu kasteien, So anattantapo aparantapo diṭṭheva dhamme nicchāto nibbuto sītībhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharatī”ti.
sukhappaṭisaṁvedī → sukhapaṭisaṁvedī (bjt, th)
und die in diesem Leben ohne Wünsche lebt, verloschen, kühl geworden, voller Seligkeit, mit göttlich gewordenem Selbst.“

Evaṁ vutte, ghoṭamukho brāhmaṇo āyasmantaṁ udenaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)
Auf diese Worte sagte Ghoṭamukha zum Ehrwürdigen Udena:
“abhikkantaṁ, bho udena, abhikkantaṁ, bho udena.„Vortrefflich, werter Udena! Vortrefflich! Seyyathāpi, bho udena, nikkujjitaṁ vā ukkujjeyya, paṭicchannaṁ vā vivareyya, mūḷhassa vā maggaṁ ācikkheyya, andhakāre vā telapajjotaṁ dhāreyya ‘cakkhumanto rūpāni dakkhantī’ti; evamevaṁ bhotā udenena anekapariyāyena dhammo pakāsito.
dakkhantīti → dakkhintīti (bj) | dakkhantīti evamevaṁ → dakkhintīti evam evaṁ (pts) | evamevaṁ → evameva (th) | nikkujjitaṁ → nikujjitaṁ (pts)
Als würde er das Umgestürzte aufrichten oder das Verborgene enthüllen oder den Verirrten den Weg weisen oder im Dunkeln ein Licht anzünden, sodass Menschen mit klaren Augen sehen könnten, was da ist, so hat der werte Udena die Lehre auf vielerlei Weise klargemacht.
Esāhaṁ bhavantaṁ udenaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca.
bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | dhammañca bhikkhusaṅghañca → dhammañ ca bhikkhusaṁghañ ca (pts)
Ich nehme Zuflucht zum werten Udena, zur Lehre und zum Saṅgha der Mönche und Nonnen.
Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ udeno dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
saraṇaṁ gatanti → saraṇaṅgatanti (th) | upāsakaṁ → upāsakam (pts) | gatanti → gatan ti (pts)
Von diesem Tag an soll der werte Udena mich als Laienanhänger in Erinnerung behalten, der für sein ganzes Leben Zuflucht genommen hat.“

“Mā kho maṁ tvaṁ, brāhmaṇa, saraṇaṁ agamāsi.„Brahmane, nimm nicht zu mir Zuflucht. Tameva bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāhi yamahaṁ saraṇaṁ gato”ti.
tameva → tameva tvaṁ (bj, sya-all, pts) | gacchāhi → gaccha (bj) | gacchāhi yamahaṁ → gaccha yam ahaṁ (pts) | tameva → tam eva tvaṁ (pts) | gatoti → gato ti (pts)
Du solltest zu eben dem Gesegneten Zuflucht nehmen, zu dem ich Zuflucht genommen habe.“

“Kahaṁ pana, bho udena, etarahi so bhavaṁ gotamo viharati arahaṁ sammāsambuddho”ti?
sammāsambuddhoti → sammāsambuddho ti (pts)
„Aber werter Udena, wo ist der werte Gotama jetzt, der Vollendete, der vollkommen erwachte Buddha?“

“Parinibbuto kho, brāhmaṇa, etarahi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho”ti.
sammāsambuddhoti sacepi → sammāsambuddho ti sace hi (pts)
„Brahmane, der Buddha ist bereits vollkommen verloschen.“

“Sacepi mayaṁ, bho udena, suṇeyyāma taṁ bhavantaṁ gotamaṁ dasasu yojanesu, dasapi mayaṁ yojanāni gaccheyyāma taṁ bhavantaṁ gotamaṁ dassanāya arahantaṁ sammāsambuddhaṁ.
Sacepi → sace (bj, pts1ed); sace hi (sya-all, km) | sacepi → sace hi (bj, sya-all) | dasasu → dasasu pi (pts) | Sacepi → sace hi (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | hi → Bm pi. (pts note) | bhavantaṁ → Sk bhagavantaṁ (bis). (pts note) | dasapi → dasa pi (pts)
„Werter Udena, wenn ich hören würde, dass der werte Gotama zehn Meilen entfernt wäre, würde ich zehn Meilen gehen, um ihn zu sehen.
Sacepi mayaṁ, bho udena, suṇeyyāma taṁ bhavantaṁ gotamaṁ vīsatiyā yojanesu …
sacepi → sace hi (sya-all) | Sacepi → sace (cck: sī. pī.); sace hi (cck: syā. kaṁ.) | Sace → Si adds hi; Bm adds pi. (pts note) | pe → Bm Si omit. (pts note)
Wenn ich hören würde, dass er zwanzig …
tiṁsāya yojanesu …
tiṁsāya → tiṁsatiyā (sya-all)
dreißig …
cattārīsāya yojanesu …
cattārīsāya → cattāḷīsāya (sya-all)
vierzig …
paññāsāya yojanesu, paññāsampi mayaṁ yojanāni gaccheyyāma taṁ bhavantaṁ gotamaṁ dassanāya arahantaṁ sammāsambuddhaṁ.
paññāsampi → paññāsaṁpi (th) | paññāsampi → paññāsam pi (pts)
fünfzig …
Yojanasate cepi mayaṁ, bho udena, suṇeyyāma taṁ bhavantaṁ gotamaṁ, yojanasatampi mayaṁ gaccheyyāma taṁ bhavantaṁ gotamaṁ dassanāya arahantaṁ sammāsambuddhaṁ.
Yojanasate cepi → yojanasatepi (bj, sya-all, km, pts1ed) | yojanasate cepi → yojanasatepi (bj, sya-all) | yojanasatampi → yojanasataṁba (sya-all) | cepi → pi (pts) | cepi → yojanasatepi (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | yojanasate → Bm (alone) adds ce. (pts note) | yojanasatampi → yojanasatam pi (pts)
oder gar hundert Meilen entfernt wäre, würde ich hundert Meilen gehen, um ihn zu sehen.

Yato ca kho, bho udena, parinibbuto so bhavaṁ gotamo, parinibbutampi mayaṁ taṁ bhavantaṁ gotamaṁ saraṇaṁ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca.
parinibbutampi → parinibbutaṁpi (th) | bhikkhusaṅghañca → bhikkhusaṁghañca (ms2005) | parinibbutampi mayaṁ → parinibbutam pi mayan (pts) | dhammañca bhikkhusaṅghañca → dhammañ ca bhikkhusaṁghañ ca (pts)
Aber da der werte Gotama bereits vollkommen verloschen ist, nehme ich Zuflucht zu diesem vollkommen verloschenen werten Gotama, zur Lehre und zum Saṅgha der Mönche und Nonnen.
Upāsakaṁ maṁ bhavaṁ udeno dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gataṁ.
saraṇaṁ gataṁ → saraṇaṅgataṁ (th) | upāsakaṁ → upāsakam (pts)
Von diesem Tag an soll der werte Udena mich als Laienanhänger in Erinnerung behalten, der für sein ganzes Leben Zuflucht genommen hat.
Atthi ca me, bho udena, aṅgarājā devasikaṁ niccabhikkhaṁ dadāti, tato ahaṁ bhoto udenassa ekaṁ niccabhikkhaṁ dadāmī”ti.
tato ahaṁ → tatohaṁ (bj) | me → Sk omits me. (pts note) | Aṅgarājā → So Bm; Si Angerājā; Sk āhārāja here & ahorājā infra. (pts note)
Werter Udena, der König von Aṅga gibt mir eine regelmäßige tägliche Zulage. Ich werde dir einen Teil davon geben.“

“Kiṁ pana te, brāhmaṇa, aṅgarājā devasikaṁ niccabhikkhaṁ dadātī”ti?„Aber Brahmane, was gibt dir der König von Aṅga als regelmäßige tägliche Zulage?“

“Pañca, bho udena, kahāpaṇasatānī”ti.
pañca → pañcapi (sya-all)
„Fünfhundert Taler.“

“Na kho no, brāhmaṇa, kappati jātarūparajataṁ paṭiggahetun”ti.
paṭiggahetunti → paṭiggahetun ti (pts)
„Es ist nicht angebracht für uns, Gold und Zahlungsmittel anzunehmen.“

“Sace taṁ bhoto udenassa na kappati vihāraṁ bhoto udenassa kārāpessāmī”ti.
vihāraṁ → Sk vihārāhaṁ bhoto. (pts note) | bhoto udenassa → bho udena (th)
„Wenn das nicht angebracht ist, werde ich eine Unterkunft für den werten Udena bauen lassen.“

“Sace kho me tvaṁ, brāhmaṇa, vihāraṁ, kārāpetukāmo, pāṭaliputte saṅghassa upaṭṭhānasālaṁ kārāpehī”ti.
saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts)
„Wenn du für mich eine Unterkunft bauen willst, so baue in Pāṭaliputta eine Versammlungshalle für den Saṅgha.“

“Imināpāhaṁ bhoto udenassa bhiyyoso mattāya attamano abhiraddho yaṁ maṁ bhavaṁ udeno saṅghe dāne samādapeti.
imināpāhaṁ → imināpahaṁ (bj); imināhaṁ (sya-all) | dāne → dānaṁ (pts) | imināpahaṁ → imināhaṁ (bj: syā); imināpahaṁ (bj: PTS) | dāne → dānaṁ (bj: PTS) | ahaṁ → Bm Si iminā 'haṁ. (pts note) | samādapeti → Sk dāne samādapetvā. (pts note) | bhiyyoso mattāya → bhiyyosomattāya (my, bjt, pts) | saṅghe → saṁghe (ms2005) | imināpāhaṁ → iminā p ahaṁ (pts) | saṅghe dāne → saṁghe dānaṁ (pts)
„Jetzt bin ich noch mehr über den werten Udena erfreut und befriedigt, da er mich ermuntert, dem Saṅgha zu geben.
Esāhaṁ, bho udena, etissā ca niccabhikkhāya aparāya ca niccabhikkhāya pāṭaliputte saṅghassa upaṭṭhānasālaṁ kārāpessāmī”ti.
esāhaṁ → sohaṁ (bj: sīmu8) | saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts)
Daher werde ich mit dieser Zulage und einer anderen in Pāṭaliputta eine Versammlungshalle für den Saṅgha bauen lassen.“

Atha kho ghoṭamukho brāhmaṇo etissā ca niccabhikkhāya aparāya ca niccabhikkhāya pāṭaliputte saṅghassa upaṭṭhānasālaṁ kārāpesi.
saṅghassa → saṁghassa (ms2005, pts)
Da ließ er diese Versammlungshalle bauen,
Sā etarahi “ghoṭamukhī”ti vuccatīti.
ghoṭamukhīti → ghoṭamukhī ti (pts)
und heutzutage wird sie die „Ghoṭamukhī“ genannt.

Ghoṭamukhasuttaṁ niṭṭhitaṁ catutthaṁ.

Principles · Rationale · Glossary · 6 Pali editions
MP3: Pali


Translations: English · Русский · Deutsch · Italiano · ไทย