CaṅkīsuttaMit Caṅkī
Evaṁ me sutaṁ—
evaṁ me → evamme (th) | evaṁ → evam (pts)So habe ich es gehört:
ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ yena opāsādaṁ nāma kosalānaṁ brāhmaṇagāmo tadavasari.
opāsādaṁ → opasādaṁ (bj, pts) | opasādaṁ → opāsādaṁ (bj: machasaṁ, syā) | opāsādaṁ → opasādanti dissati (sya-all: yu.) | cārikaṁ caramāno → cārikañcaramāno (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005, pts) | tadavasari → tad avasari (pts)Einmal wanderte der Buddha mit einem großen Saṅgha von Mönchen und Nonnen durch das Land der Kosaler. Er kam zu einem Dorf der Kosaler Brahmanen mit Namen Opāsāda.
Tatra sudaṁ bhagavā opāsāde viharati uttarena opāsādaṁ devavane sālavane.
opāsāde → opasāde (bj, pts) | opāsādaṁ → opasādaṁ (bj, pts) | opasādaṁ → opāsādaṁ (bj: machasaṁ, syā)Er hielt sich im Salbaum-Götterwald nördlich von Opāsāda auf.
Tena kho pana samayena caṅkī brāhmaṇo opāsādaṁ ajjhāvasati sattussadaṁ satiṇakaṭṭhodakaṁ sadhaññaṁ rājabhoggaṁ raññā pasenadinā kosalena dinnaṁ rājadāyaṁ brahmadeyyaṁ.
opāsādaṁ → opasādaṁ (bj, pts) | raññā → Sk rañño. (pts note)Damals residierte der Brahmane Caṅkī in Opāsāda. Es war ein Krongut, von König Pasenadi von Kosala verliehen, das von Lebewesen wimmelte und reichlich Heu, Wald, Wasser und Getreide besaß, ein königlicher Park, der einem Brahmanen geschenkt war.
Assosuṁ kho opāsādakā brāhmaṇagahapatikā:
opāsādakā → opasādakā (bj, pts) | opāsādakā → opasādakāti dissati (sya-all: yu.) | assosuṁ → assosum (pts)Die Brahmanen und Hausbesitzer von Opāsāda hörten:
“samaṇo khalu, bho, gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ opāsādaṁ anuppatto, opāsāde viharati uttarena opāsādaṁ devavane sālavane.
opāsādaṁ → opasādaṁ (bj) | opāsāde → opasāde (bj) | cārikaṁ caramāno → cārikañcaramāno (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005)„Es scheint, der Asket Gotama – ein Sakyer, der von einer Familie der Sakyer fortgezogen ist – ist zusammen mit einem großen Saṅgha von Mönchen und Nonnen in Opāsāda angekommen und hält sich im Salbaum-Götterwald nördlich des Dorfes auf.
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (bj) | evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th)Er hat diesen guten Ruf:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.
bhagavāti → bhagavā (th)‚Dieser Gesegnete ist vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet.‘
So imaṁ lokaṁ sadevakaṁ samārakaṁ sabrahmakaṁ sassamaṇabrāhmaṇiṁ pajaṁ sadevamanussaṁ sayaṁ abhiññā sacchikatvā pavedeti.Er hat diese Welt – mit ihren Göttern, Māras und Brahmās, mit dieser Bevölkerung mit ihren Asketen und Brahmanen, Göttern und Menschen – durch eigene Einsicht erkannt und erklärt sie anderen.
So dhammaṁ deseti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ sātthaṁ sabyañjanaṁ, kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ pakāseti.Er verkündet eine Lehre, die am Anfang gut, in der Mitte gut und am Ende gut ist, bedeutsam und gut ausgedrückt. Und er legt ein geistliches Leben dar, das ganz vollständig und rein ist.
Sādhu kho pana tathārūpānaṁ arahataṁ dassanaṁ hotī”ti.Es ist gut, solche Vollendeten zu sehen.“
Atha kho opāsādakā brāhmaṇagahapatikā opāsādā nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūtā uttarenamukhā gacchanti yena devavanaṁ sālavanaṁ.
opāsādakā → opasādakā (bj, pts) | saṅghasaṅghī → saṅghā saṅghī (sya-all) | opāsādā → opasādā (pts) | saṅghasaṅghī gaṇībhūtā uttarenamukhā → saṁghā saṁghīgaṇībhūtā uttarena mukhe (pts) | opasādakā → opāsādakā (bj: machasaṁ, syā) | saṅghāsaṅghī → saṅghasaṅghī (bj: syā, machasaṁ) | mukhā → uttarena mukhe (bj: PTS) | saṁghā → Bm saṁghas-. (pts note) | uttarenamukhā → uttarena mukhā (bjt, th)Darauf verließen sie Opāsāda, bildeten Gruppen und zogen nach Norden zum Götterwald.
Tena kho pana samayena caṅkī brāhmaṇo uparipāsāde divāseyyaṁ upagato.
upagato → upagato hoti (bj, sya-all, pts) | hoti → Bm omits. (pts note) | uparipāsāde → upari pāsāde (bjt) | uparipāsāde divāseyyaṁ → upari pāsāde divā seyyaṁ (th, pts)Da hatte sich der Brahmane Caṅkī gerade zu seiner Mittagsruhe auf den Söller seines Pfahlbau-Langhauses zurückgezogen.
Addasā kho caṅkī brāhmaṇo opāsādake brāhmaṇagahapatike opāsādā nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūte uttarenamukhaṁ yena devavanaṁ sālavanaṁ tenupasaṅkamante.
opāsādake → opasādake (bj, pts) | uttarenamukhaṁ → uttarena mukhe gacchante (bj, sya-all) | tenupasaṅkamante disvā → disvāna (bj, sya-all, pts) | saṅghasaṅghī → saṅghe saṅghī (sya-all) | opāsādā → opasādā (pts) | saṅghāsaṅghī → saṅghasaṅghī (bj: syā, machasaṁ) | sālavanaṁ → uttarena mukhaṁ yena devavanaṁ salavanaṁ tenusaṅkamante (bj: machasaṁ) | sālavanaṁ → Bm adds ten'; upasaṁkamante. (pts note) | disvāna → Bm disvā. (pts note) | saṅghasaṅghī gaṇībhūte uttarenamukhaṁ → saṁghe saṁghīgaṇībhūte uttarena mukhe gacchante (pts)Er sah, wie die Brahmanen und Hausbesitzer zum Götterwald zogen,
Disvā khattaṁ āmantesi:und wandte sich an seinen Hausdiener:
“kiṁ nu kho, bho khatte, opāsādakā brāhmaṇagahapatikā opāsādā nikkhamitvā saṅghasaṅghī gaṇībhūtā uttarenamukhā gacchanti yena devavanaṁ sālavanan”ti?
opāsādakā → opasādakā (bj, pts) | saṅghasaṅghī gaṇībhūtā uttarenamukhā → saṅghā saṅghīgaṇībhūtā uttarena mukhā (sya-all); saṁghā saṁghīgaṇībhūtā uttarena mukhe (pts) | opāsādā → opasādā (pts) | saṅghāsaṅghī → saṅghasaṅghī (bj: syā, machasaṁ) | mukhā → uttarena mukhe (bj: PTS) | kiṁ nu → kinnu (bjt, th) | kiṁ → kin (pts) | sālavananti → sālavanan ti (pts)„Mein Hausdiener, warum ziehen die Brahmanen und Hausbesitzer nach Norden zum Götterwald?“
“Atthi, bho caṅkī, samaṇo gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito kosalesu cārikaṁ caramāno mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ opāsādaṁ anuppatto, opāsāde viharati uttarena opāsādaṁ devavane sālavane.
opāsādaṁ → opasādaṁ (bj) | opāsāde → opasāde (bj) | caṅkī → caṅki (sya-all, pts) | + → bho (bjt) | cārikaṁ caramāno → cārikañcaramāno (th) | bhikkhusaṅghena → bhikkhusaṁghena (ms2005)„Der Asket Gotama ist zusammen mit einem großen Saṅgha von Mönchen und Nonnen in Opāsāda angekommen und hält sich im Salbaum-Götterwald nördlich des Dorfes auf.
Taṁ kho pana bhavantaṁ gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
bhavantaṁ → bhagavantaṁ (bj) | evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th)Er hat diesen guten Ruf:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti.‚Dieser Gesegnete ist vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet.‘
Tamete bhavantaṁ gotamaṁ dassanāya gacchantī”ti.
gacchantīti → upasaṅkamantīti (bj) | gacchantīti tena hi → upasaṅkamantīti tenahi (sya-all)Sie gehen hin, um diesen werten Gotama zu sehen.“
“Tena hi, bho khatte, yena opāsādakā brāhmaṇagahapatikā tenupasaṅkama; upasaṅkamitvā opāsādake brāhmaṇagahapatike evaṁ vadehi:
opāsādakā → opasādakā (bj, pts) | opāsādake → opasādake (bj, pts); opāsāde (sya-all) | tenupasaṅkama → tenupasaṅkami (sya-all) | Opasādake → Bm bhonto. (pts note) | tena hi → tenahi (th) | tenupasaṅkama upasaṅkamitvā opāsādake → ten upasaṁkama upasaṁkamitvā opasādake (pts)„Nun, dann geh zu den Brahmanen und Hausbesitzern und sage zu ihnen:
‘caṅkī, bho, brāhmaṇo evamāha—
evamāha → evam āha (pts)‚Werte Herren, der Brahmane Caṅkī bittet euch, zu warten,
āgamentu kira bhonto, caṅkīpi brāhmaṇo samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissatī’”ti.
bhonto → bhavanto (bj, sya-all) | upasaṅkamissatīti → upasaṅkamatīti (sya-all) | bhonto caṅkīpi → bhavanto caṅkī pi (pts) | bhavanto → Bm Si Opās- throughout. (pts note) | upasaṅkamissatīti → upasaṁkamissatīti (pts)denn er will auch hingehen, um den Asketen Gotama zu sehen.‘“
“Evaṁ, bho”ti kho so khatto caṅkissa brāhmaṇassa paṭissutvā yena opāsādakā brāhmaṇagahapatikā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā opāsādake brāhmaṇagahapatike etadavoca:
opāsādakā → opasādakā (bj, pts) | opāsādake → opasādake (bj, pts) | khatto → khattā (sya-all, pts) | khatto → khattā (bj: PTS) | khattā → Bm khatto. (pts note) | bhoti → bho ti (pts) | paṭissutvā → paṭisutvā (pts) | tenupasaṅkami upasaṅkamitvā opāsādake → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā opasādake (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)„Ja, werter Herr“, antwortete der Hausdiener und tat wie geheißen.
“caṅkī, bho, brāhmaṇo evamāha:
evamāha → evam āha (pts)
‘āgamentu kira bhonto, caṅkīpi brāhmaṇo samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissatī’”ti.
bhonto → bhavanto (bj, sya-all) | bhonto caṅkīpi → bhavanto caṅkī pi (pts) | pi → Sk omits. (pts note) | upasaṅkamissatīti → upasaṁkamissatīti (pts)
Tena kho pana samayena nānāverajjakānaṁ brāhmaṇānaṁ pañcamattāni brāhmaṇasatāni opāsāde paṭivasanti kenacideva karaṇīyena.
opāsāde → opasāde (bj, pts) | nānāverajjakānaṁ → Sk nānāverañjakānaṁ. Cf. 1 Dīgha p. 113. (pts note) | kenacideva → kenacid eva (pts)Damals befanden sich fünfhundert auswärtige Brahmanen wegen einer Angelegenheit in Opāsāda.
Assosuṁ kho te brāhmaṇā:Sie hörten,
“caṅkī kira brāhmaṇo samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissatī”ti.
upasaṅkamissatīti → upasaṁkamissatīti (pts)dass Caṅkī hingehen wollte, um den Asketen Gotama zu sehen.
Atha kho te brāhmaṇā yena caṅkī brāhmaṇo tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā caṅkiṁ brāhmaṇaṁ etadavocuṁ:
kho → (sya-all) | tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā → ten upasaṁkamiṁsu upasaṁkamitvā (pts) | etadavocuṁ → etad avocuṁ (pts)Sie begaben sich zu Caṅkī und sagten zu ihm:
“saccaṁ kira bhavaṁ caṅkī samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissatī”ti?
upasaṅkamissatīti → upasaṁkamissatīti (pts)„Ist es wirklich wahr, dass du dabei bist, hinzugehen, um den Asketen Gotama zu sehen?“
“Evaṁ kho me, bho, hoti:
me → (sya-all)„Ja, werte Herren, das ist wahr.“
‘ahaṁ samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissāmī’”ti.
ahaṁ → ahampi (bj, sya-all, pts) | ahaṁ → ahaṁpi (th) | ahaṁ → aham pi (pts) | upasaṅkamissāmīti → upasaṁkamissāmīti (pts)
“Mā bhavaṁ caṅkī samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkami.
upasaṅkami → upasaṁkami (pts)„Bitte geh nicht, werter Caṅkī!
Na arahati bhavaṁ caṅkī samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ;
upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)Es ist nicht angebracht, dass du hingehst, um den Asketen Gotama zu sehen;
samaṇotveva gotamo arahati bhavantaṁ caṅkiṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
samaṇotveva → samaṇo tveva (th, pts) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ bhavaṁ (pts)es ist angebracht, dass er herkommt, um dich zu sehen.
Bhavañhi caṅkī ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena.
pitāmahayugā → So Bm Si & Bu. (Sk omits this sentence). Cf. supra p. 156 & 1. D. 228. (pts note) | anupakkuṭṭho → Bm Bu anupakuṭṭho. (pts note) | bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt) | ubhato sujāto → ubhatosujāto (th) | bhavañhi → hi (pts)Du bist von guter Geburt auf mütterlicher und väterlicher Seite, von reiner Abkunft, mit unwiderlegbarem und einwandfreiem Stammbaum bis zur siebten väterlichen Generation zurück.
Yampi bhavaṁ caṅkī ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena, imināpaṅgena na arahati bhavaṁ caṅkī samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ;
ubhato sujāto → ubhatosujāto (th) | yampi → yaṁ pi (pts) | imināpaṅgena → iminā p aṅgena (pts) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)Aus diesem Grund ist es nicht angebracht, dass du hingehst, um den Asketen Gotama zu sehen;
samaṇotveva gotamo arahati bhavantaṁ caṅkiṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
samaṇotveva → samaṇo tveva (bjt, th, pts) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ bhavaṁ (pts)es ist angebracht, dass er herkommt, um dich zu sehen.
Bhavañhi caṅkī aḍḍho mahaddhano mahābhogo …pe…
aḍḍho → addho (sya-all) | bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt) | bhavañhi → hi (pts) | + → bhavaṁ (pts)Du bist reich, wohlhabend und vermögend. …
bhavañhi caṅkī tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ, padako, veyyākaraṇo, lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo …pe…
vedānaṁ → Bm bedānaṁ. (pts note) | bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt) | bhavañhi → hi (pts) | + → bhavaṁ (pts)Du sagst die Hymnen auf und hast sie im Gedächtnis und hast die drei Veden gemeistert zusammen mit ihren Wörterverzeichnissen und der Liturgie des Rituals, der Lautlehre und der Einteilung der Wortarten sowie den Sagen als fünftem. Du kennst sie Wort für Wort, kennst die Grammatik und bist mit der Kosmologie und den Kennzeichen eines großen Mannes vertraut. …
bhavañhi caṅkī abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato brahmavaṇṇī brahmavacchasī akhuddāvakāso dassanāya …pe…
brahmavacchasī → brahmavaccasī (bj, pts1ed) | brahmavacchasī akhuddāvakāso → brahmavaccasī akkhuddāvakāso (bj, pts) | brahmavaccasī → brahmavacchasī (bj: sīmu8, machasaṁ, syā) | brahmavacchasī → brahmavaccasī (cck: sī. pī.) | brahmavaccasī → So Sk Bu; Bm Si brahmavacchasī. (pts note) | bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt) | bhavañhi → hi (pts) | + → bhavaṁ (pts)Du bist ansprechend, gut aussehend, reizend, von unvergleichlicher Schönheit. Du bist von gottgleicher Schönheit und Herrlichkeit, von bemerkenswertem Anblick. …
bhavañhi caṅkī sīlavā vuddhasīlī vuddhasīlena samannāgato …pe…
vuddhasīlī vuddhasīlena → buḍḍhasīlī buḍḍhasīlena (sya-all) | bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt) | bhavañhi → hi (pts) | + → bhavaṁ (pts)Du bist tugendhaft, besitzt reife Tugend. …
bhavañhi caṅkī kalyāṇavāco kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā …pe…
vissaṭṭhāya anelagalāya → visaṭṭhāya anelagaḷāya (sya-all, pts) | poriyā → porīyā (pts) | anelagaḷāya → So Sk (here) Si Bu; Bm (& Sk infra) aneḷagalāya, as 1 Dīgha 114. (pts note) | bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt) | bhavañhi → hi (pts) | + → bhavaṁ (pts)Du bist ein guter Redner und drückst dich gut aus. Deine Worte sind geschliffen, klar und deutlich und bringen die Bedeutung zum Ausdruck. …
bhavañhi caṅkī bahūnaṁ ācariyapācariyo, tīṇi māṇavakasatāni mante vāceti …pe…
bahūnaṁ → bahunnaṁ (bj, sya-all, pts) | bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt) | bhavañhi → hi (pts) | + → bhavaṁ (pts)Du lehrst die Lehrmeister Vieler, lehrst dreihundert junge Vedenstudenten das Aufsagen der Hymnen. …
bhavañhi caṅkī rañño pasenadissa kosalassa sakkato garukato mānito pūjito apacito …pe…
bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt) | bhavañhi → hi (pts) | + → bhavaṁ (pts)Du bist geehrt, geachtet, gewürdigt, verehrt und wertgeschätzt vom König Pasenadi von Kosala
bhavañhi caṅkī brāhmaṇassa pokkharasātissa sakkato garukato mānito pūjito apacito …pe…
apacito → Sk {omits} apacito here & supra. (pts note) | bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt) | bhavañhi → hi (pts) | + → bhavaṁ (pts)und dem Brahmanen Pokkharasāti. …
bhavañhi caṅkī opāsādaṁ ajjhāvasati sattussadaṁ satiṇakaṭṭhodakaṁ sadhaññaṁ rājabhoggaṁ raññā pasenadinā kosalena dinnaṁ rājadāyaṁ brahmadeyyaṁ.
opāsādaṁ → opasādaṁ (bj, pts) | raññā → rañño (pts) | raññā → rañño (bj: PTS) | bhavañhi → bhavaṁ hi (bjt) | bhavañhi → hi (pts)Du residierst in Opāsāda, einem Krongut, von König Pasenadi von Kosala verliehen, das von Lebewesen wimmelt und reichlich Heu, Wald, Wasser und Getreide besitzt, ein königlicher Park, der einem Brahmanen geschenkt ist.
Yampi bhavaṁ caṅkī opāsādaṁ ajjhāvasati sattussadaṁ satiṇakaṭṭhodakaṁ sadhaññaṁ rājabhoggaṁ raññā pasenadinā kosalena dinnaṁ rājadāyaṁ brahmadeyyaṁ, imināpaṅgena na arahati bhavaṁ caṅkī samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ;
opāsādaṁ → opasādaṁ (bj, pts) | yampi → yam pi (pts) | imināpaṅgena → iminā p aṅgena (pts) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)Aus diesem Grund ist es nicht angebracht, dass du hingehst, um den Asketen Gotama zu sehen;
samaṇotveva gotamo arahati bhavantaṁ caṅkiṁ dassanāya upasaṅkamitun”ti.
samaṇotveva → samaṇo tveva (th, pts) | upasaṅkamitunti → upasaṁkamitun ti (pts)es ist angebracht, dass er herkommt, um dich zu sehen.“
Evaṁ vutte, caṅkī brāhmaṇo te brāhmaṇe etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Als sie geendet hatten, sagte Caṅkī zu diesen Brahmanen:
“tena hi, bho, mamapi suṇātha, yathā mayameva arahāma taṁ samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ;
samaṇaṁ → bhavantaṁ (bj, pts) | mamapi → mamāpi (sya-all) | suṇātha → suṇātha yathā (sya-all) | gotamaṁ → samaṇaṁ gotamaṁ (bj: syā) | eva → Bm pi; Sk evārahāma. (pts note) | bhavantaṁ → Si samaṇaṁ. (pts note) | tena hi → tenahi (th) | mamapi → mama pi (pts) | mayameva → mayam eva (pts) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)„Nun hört denn, werte Herren, warum es angebracht ist, dass ich hingehe, um den Asketen Gotama zu sehen,
na tveva arahati so bhavaṁ gotamo amhākaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
na tveva → natveva (my) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)und nicht angebracht, dass er herkommt, um mich zu sehen:
Samaṇo khalu, bho, gotamo ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena.
ubhato sujāto → ubhatosujāto (th)Er ist von guter Geburt auf mütterlicher und väterlicher Seite, von reiner Abkunft, mit unwiderlegbarem und einwandfreiem Stammbaum bis zur siebten väterlichen Generation zurück.
Yampi, bho, samaṇo gotamo ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho jātivādena, imināpaṅgena na arahati so bhavaṁ gotamo amhākaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ;
bho → (sya-all) | sujāto → Si sujāto --pe-- jātivādena. (pts note) | ubhato sujāto mātito ca pitito ca saṁsuddhagahaṇiko yāva sattamā pitāmahayugā akkhitto anupakkuṭṭho → ubhatosujāto (th) | yampi → yam pi (pts) | imināpaṅgena → iminā p aṅgena (pts) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)Aus diesem Grund ist es nicht angebracht, dass der Asket Gotama herkommt, um mich zu sehen;
atha kho mayameva arahāma taṁ bhavantaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
upasaṅkamituṁ → ettha dī. ni. 1.304 aññampi guṇapadaṁ dissati (cck note) | mayameva → mayam eva (pts) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)es ist vielmehr angebracht, dass ich hingehe, um ihn zu sehen.
Samaṇo khalu, bho, gotamo pahūtaṁ hiraññasuvaṇṇaṁ ohāya pabbajito bhūmigatañca vehāsaṭṭhañca …pe…
pahūtaṁ → Bm Si bahutaṁ. (pts note) | bhūmigatañca → bhūmigataṁ ca (th) | bhūmigatañca vehāsaṭṭhañca → bhūmigatañ ca vehāsaṭṭhañ ca (pts)Als er fortzog, ließ er Goldmünzen und ungemünztes Gold in Fülle zurück, das unter und über der Erde verwahrt ist. …
Samaṇo khalu, bho, gotamo daharova samāno yuvā susukāḷakeso bhadrena yobbanena samannāgato paṭhamena vayasā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito …pe…
yuvā susukāḷakeso → susukālakeso (bj) | yuvā → (sya-all, pts) | daharova → daharo (bjt) | daharova → daharo va (pts)Er zog aus dem Haus fort ins hauslose Leben, als er noch ein junger Mensch war, jung, mit makellos schwarzem Haar, von Jugend gesegnet, in der Blüte des Lebens. …
Samaṇo khalu, bho, gotamo akāmakānaṁ mātāpitūnaṁ assumukhānaṁ rudantānaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajito …pe…
mātāpitūnaṁ → mātāpitunnaṁ (bj, pts) | kesamassuṁ → kessamassuṁ (pts)Obwohl seine Mutter und sein Vater es anders wollten und mit tränenüberströmtem Gesicht weinten, rasierte er sich Haar und Bart, legte ockerfarbene Roben an und zog aus dem Haus fort ins hauslose Leben. …
Samaṇo khalu, bho, gotamo abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato brahmavaṇṇī brahmavacchasī akhuddāvakāso dassanāya …pe…
brahmavacchasī akhuddāvakāso → brahmavaccasī akkhuddāvakāso (bj, pts) | brahmavaccasī → brahmavacchasī (bj: sīmu8, machasaṁ, syā)Er ist ansprechend, gut aussehend, reizend, von unvergleichlicher Schönheit. Er ist von gottgleicher Schönheit und Herrlichkeit, von bemerkenswertem Anblick. …
Samaṇo khalu, bho, gotamo sīlavā ariyasīlī kusalasīlī kusalena sīlena samannāgato …pe…
kusalena sīlena → kusalasīlena (bj, pts) | ariyasīlī → Sk omits; Bm a-li & k-li. (pts note) | kusalasīlena → Si kusalena sīlena, which Bu cites as a variant. (pts note)Er ist tugendhaft, besitzt die Tugend, die edel und tauglich ist. …
Samaṇo khalu, bho, gotamo kalyāṇavāco kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā …pe…
vissaṭṭhāya anelagalāya → visaṭṭhāya anelagaḷāya (sya-all) | anelagalāya → anelagaḷāya (pts)Er ist ein guter Redner und drückt sich gut aus. Seine Worte sind geschliffen, klar und deutlich und bringen die Bedeutung zum Ausdruck. …
Samaṇo khalu, bho, gotamo bahūnaṁ ācariyapācariyo …pe…
bahūnaṁ → bahunnaṁ (bj, sya-all, pts)Er lehrt die Lehrmeister Vieler. …
Samaṇo khalu, bho, gotamo khīṇakāmarāgo vigatacāpallo …pe…
vigatacāpallo → vigatapapañco (bj: sīmu8) | vigatacāpallo → Sk vigatapapañco. (pts note)Er hat das sinnliche Verlangen beendet und ist frei von Launenhaftigkeit. …
Samaṇo khalu, bho, gotamo kammavādī kiriyavādī apāpapurekkhāro brahmaññāya pajāya …pe…
apāpapurekkhāro → Sk apāpapūrekkhāte. (pts note)Er lehrt die Wirksamkeit von Taten und Verhalten. Er wünscht der Gemeinschaft der Brahmanen keinen Schaden. …
Samaṇo khalu, bho, gotamo uccā kulā pabbajito asambhinnā khattiyakulā …pe…
ādīnakhattiyakulā → So Sk; Bm Si asambhinnā {khattiyakulā}. (pts note) | uccā kulā → uccākulā (bjt, th, pts) | asambhinnā → asaṁbhinnā (th)Er zog von einer angesehenen Familie mit ungebrochener adliger Abstammungslinie fort. …
Samaṇo khalu, bho, gotamo aḍḍhā kulā pabbajito mahaddhanā mahābhogā …pe…
aḍḍhā kulā → aḍḍhakulā (bj, pts); addhakulā (sya-all) | aḍḍhakulā → addhakulā (bj: syā) | aḍḍhakulā → Sk aḍḍhe; Si addhakulā. (pts note)Er zog von einer reichen, wohlhabenden und vermögenden Familie fort. …
Samaṇaṁ khalu, bho, gotamaṁ tiroraṭṭhā tirojanapadā saṁpucchituṁ āgacchanti …pe…
saṁpucchituṁ → sampucchituṁ (bjt, pts)Die Menschen kommen aus fernen Reichen und fernen Ländern, um ihm Fragen zu stellen. …
Samaṇaṁ khalu, bho, gotamaṁ anekāni devatāsahassāni pāṇehi saraṇaṁ gatāni …pe…
pāṇehi → pāṇena (sya-all)Viele tausend Gottheiten haben für ihr ganzes Leben zu ihm Zuflucht genommen. …
Samaṇaṁ khalu, bho, gotamaṁ evaṁ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato:
evaṁ kalyāṇo → evaṁkalyāṇo (th)Er hat diesen guten Ruf:
‘itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavā’ti …pe…
itipi → iti pi (pts) | bhagavāti → bhagavā ti (pts)‚Dieser Gesegnete ist vollendet, ein vollkommen erwachter Buddha, von vollendetem Wissen und Verhalten, heilig, Kenner der Welt, unübertrefflicher Anleiter für alle, die schulungsfähig sind, Lehrer von Göttern und Menschen, erwacht, gesegnet.‘ …
Samaṇo khalu, bho, gotamo dvattiṁsamahāpurisalakkhaṇehi samannāgato …pe…
pe → etthāpi dī. ni. 1.304 aññānipi guṇapadānaṁ dissanti (cck note)Er besitzt die 32 Kennzeichen eines großen Mannes. …
Samaṇaṁ khalu, bho, gotamaṁ rājā māgadho seniyo bimbisāro saputtadāro pāṇehi saraṇaṁ gato …pe…Der König Seniya Bimbisāra von Magadha und seine Frauen und Kinder haben für ihr ganzes Leben zum Asketen Gotama Zuflucht genommen. …
Samaṇaṁ khalu, bho, gotamaṁ rājā pasenadi kosalo saputtadāro pāṇehi saraṇaṁ gato …pe…
saputtadāro → (sya-all)Der König Pasenadi von Kosala und seine Frauen und Kinder haben für ihr ganzes Leben zum Asketen Gotama Zuflucht genommen. …
Samaṇaṁ khalu, bho, gotamaṁ brāhmaṇo pokkharasāti saputtadāro pāṇehi saraṇaṁ gato …pe…
saraṇaṁ → saranaṁ (pts)Der Brahmane Pokkharasāti und seine Frauen und Kinder haben für ihr ganzes Leben zum Asketen Gotama Zuflucht genommen. …
Samaṇo khalu, bho, gotamo opāsādaṁ anuppatto opāsāde viharati uttarena opāsādaṁ devavane sālavane.
opāsādaṁ → opasādaṁ (bj, pts) | opāsāde → opasāde (bj, pts)Der Asket Gotama ist angekommen und hält sich im Salbaum-Götterwald nördlich von Opāsāda auf.
Ye kho te samaṇā vā brāhmaṇā vā amhākaṁ gāmakkhettaṁ āgacchanti, atithī no te honti.
ye → ye pana (bj, sya-all, pts) | te → keci (bj, sya-all, pts) | atithī no → atithino (sya-all) | pana → Bm ye kho te. (pts note) | no → Sk Bm Si atithino. (pts note) | gāmakkhettaṁ → gāmakhettaṁ (pts)Jeder Asket oder Brahmane, der herkommt und sich in unserem Dorfbezirk aufhält, ist unser Gast,
Atithī kho panamhehi sakkātabbā garukātabbā mānetabbā pūjetabbā.
Atithī → Bm (alone) Atithi here. (pts note) | panamhehi → pan amhehi (pts)und er sollte als solcher geehrt und geachtet werden.
Yampi samaṇo gotamo opāsādaṁ anuppatto opāsāde viharati uttarena opāsādaṁ devavane sālavane, atithimhākaṁ samaṇo gotamo.
opāsādaṁ → opasādaṁ (bj, pts); opāsadaṁ (pts) | opāsāde → opasāde (bj, pts) | atithimhākaṁ → atithi asmākaṁ (bj); atithi smākaṁ (pts) | yampi → yam pi bho (pts) | asmākaṁ → atithimhākaṁ (bj: machasaṁ); atithismākaṁ (bj: PTS)
Atithi kho panamhehi sakkātabbo garukātabbo mānetabbo pūjetabbo.
pūjetabbo → Bm sakkātabbā g-bbā m-bbā p-bbā. (pts note) | panamhehi → pan amhehi (pts)
Imināpaṅgena na arahati so bhavaṁ gotamo amhākaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ;
imināpaṅgena → imināpanaṅgena (bj: sīmu8) | imināpaṅgena → iminā p aṅgena (pts) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)Auch aus diesem Grund ist es nicht angebracht, dass der werte Gotama herkommt, um mich zu sehen;
atha kho mayameva arahāma taṁ bhavantaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ.
mayameva → mayam eva (pts) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)es ist vielmehr angebracht, dass ich hingehe, um ihn zu sehen.
Ettake kho ahaṁ, bho, tassa bhoto gotamassa vaṇṇe pariyāpuṇāmi, no ca kho so bhavaṁ gotamo ettakavaṇṇo;
ettake → ettakaṁ (bj, sya-all, pts) | vaṇṇe → vaṇṇaṁ (bj, sya-all, pts) | kho → (bj, sya-all, pts) | no → na (sya-all, pts)Soweit reicht das Lob des werten Gotama, das ich mir eingeprägt habe. Aber sein Lob ist nicht darauf beschränkt,
aparimāṇavaṇṇo hi so bhavaṁ gotamo.
bhavaṁ gotamo → bhavaṁgotamo (bjt) | aparimāṇavaṇṇo → apparimāṇavaṇṇo (th)denn das Lob des werten Gotama ist grenzenlos.
Ekamekenapi tena aṅgena samannāgato na arahati, so bhavaṁ gotamo amhākaṁ dassanāya upasaṅkamituṁ;
Ekamekenapi tena → ekamekenapi bho (bj, sya-all, km, pts1ed) | ekamekenapi tena → ekamekena pi bho (pts) | tena → ekamekenapi bho (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | upasaṅkamituṁ → upasaṁkamituṁ (pts)Selbst wenn er nur einen einzigen dieser Faktoren besitzen würde, wäre es nicht angebracht, dass der werte Gotama herkäme, um mich zu sehen;
atha kho mayameva arahāma taṁ bhavantaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamitunti.
upasaṅkamitunti → upasaṅkamituṁ (bj, pts) | mayameva → mayam eva (pts) | gotamaṁ → gotamam (pts) | upasaṅkamitunti → upasaṁkamituṁ (pts)es wäre vielmehr angebracht, dass ich hinginge, um ihn zu sehen.
Tena hi, bho, sabbeva mayaṁ samaṇaṁ gotamaṁ dassanāya upasaṅkamissāmā”ti.
tena hi → tenahi (th) | sabbeva → sabbe va (pts) | upasaṅkamissāmāti → upasaṁkamissāmāti (pts)Nun, werte Herren, lasst uns alle hingehen, um den Asketen Gotama zu sehen.“
Atha kho caṅkī brāhmaṇo mahatā brāhmaṇagaṇena saddhiṁ yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi.
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā → ten upasaṁkami upasaṁkamitvā (pts)Da ging Caṅkī zusammen mit einer großen Gruppe von Brahmanen zum Buddha und tauschte Willkommensgrüße mit ihm aus.
Sammodanīyaṁ kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts)Nach der Begrüßung und dem Austausch von Höflichkeiten setzte er sich zur Seite hin.
Tena kho pana samayena bhagavā vuddhehi vuddhehi brāhmaṇehi saddhiṁ kiñci kiñci kathaṁ sāraṇīyaṁ vītisāretvā nisinno hoti.
sāraṇīyaṁ → sārāṇīyaṁ (bj, sya-all, pts) | vuddhehi vuddhehi → vuḍḍhehi vuḍḍhehi (sya-all) | vuddhehi → vuḍḍhehi vuḍḍhehi (bj: syā) | kiñci → So Bm Si; Sk kiñci kañci. (pts note)Zu der Zeit saß der Buddha gerade bei einem höflichen Gespräch mit einigen sehr altehrwürdigen Brahmanen.
Tena kho pana samayena kāpaṭiko nāma māṇavo daharo vuttasiro soḷasavassuddesiko jātiyā, tiṇṇaṁ vedānaṁ pāragū sanighaṇḍukeṭubhānaṁ sākkharappabhedānaṁ itihāsapañcamānaṁ, padako, veyyākaraṇo, lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu anavayo tassaṁ parisāyaṁ nisinno hoti.
kāpaṭiko → kāpadiko (sya-all, km); kāpaṭhiko (pts1ed) | kāpaṭiko → kāpaṭhiko (pts) | sākkharappabhedānaṁ → (pts) | kāpaṭiko → kāpadiko (bj: syā); kāpaṭhiko (bj: PTS) | kāpaṭiko → kāpaṭhiko (cck: sī. pī.); kāpadiko (cck: syā. kaṁ.) | kāpadiko → kāpaṭhako (sya-all: sī.) | Kāpaṭhiko → So Sk; Bm Kapaṭiko; Si Kāpadiko, with note that the Sinh. reading is Kāpaṭhiko. (pts note) | tassaṁ → Sk tassa. (pts note) | sanighaṇḍukeṭubhānaṁ → sanighaṇḍu keṭubhānaṁ (th) | lokāyatamahāpurisalakkhaṇesu → lokāyata mahāpurisalakkhaṇesu (th)In der Versammlung saß auch der Vedenstudent Kāpaṭika. Er war jung, hatte die Tonsur geschoren und war sechzehn Jahre alt. Er hatte die drei Veden gemeistert zusammen mit ihren Wörterverzeichnissen und der Liturgie des Rituals, der Lautlehre und der Einteilung der Wortarten sowie den Sagen als fünftem. Er kannte sie Wort für Wort, kannte die Grammatik und war mit der Kosmologie und den Kennzeichen eines großen Mannes vertraut.
So vuddhānaṁ vuddhānaṁ brāhmaṇānaṁ bhagavatā saddhiṁ mantayamānānaṁ antarantarā kathaṁ opāteti.
vuddhānaṁ → (bj) | vuddhānaṁ vuddhānaṁ → vuḍḍhānaṁ vuḍḍhānaṁ (sya-all) | vuddhānaṁ → Bm here et infra buddhānaṁ; Si vuḍḍhānaṁ. (pts note) | antarantarā kathaṁ → antarantarākathaṁ (pts)Während sich die älteren Brahmanen mit dem Buddha unterhielten, unterbrach er sie dann und wann.
Atha kho bhagavā kāpaṭikaṁ māṇavaṁ apasādeti:
apasādeti → apasādesi (bj) | kāpaṭikaṁ → kāpadikaṁ (sya-all); kāpaṭhikam (pts) | apasādeti māyasmā → apasādesi mā āyasmā (sya-all); apasādesi mā yasmā (pts)Da wies der Buddha Kāpaṭika zurecht:
“māyasmā bhāradvājo vuddhānaṁ vuddhānaṁ brāhmaṇānaṁ mantayamānānaṁ antarantarā kathaṁ opātetu.
vuddhānaṁ vuddhānaṁ → vuḍḍhānaṁ vuḍḍhānaṁ (sya-all) | opātetu → opātesi (sya-all) | opātetu → opātetuṁ (bj: sīmu8); opātesi (bj: syā) | opātetu → Sk Bm opātetī; Si opatesi. (pts note) | māyasmā → āyasmā (th) | māyasmā → mā yasmā (pts) | antarantarā kathaṁ → antarantarākathaṁ (pts)„Ehrwürdiger, bitte unterbrich die altehrwürdigen Brahmanen nicht.
Kathāpariyosānaṁ āyasmā bhāradvājo āgametū”ti.Warte das Ende des Gesprächs ab.“
Evaṁ vutte, caṅkī brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca:
etadavoca → etad avoca (pts)Daraufhin sagte Caṅkī zum Buddha:
“mā bhavaṁ gotamo kāpaṭikaṁ māṇavaṁ apasādesi.
kāpaṭikaṁ → kāpadikaṁ (sya-all); kāpaṭhikaṁ (pts)„Werter Gotama, weise den Vedenstudenten Kāpaṭika nicht zurecht.
kulaputto ca kāpaṭiko māṇavo, bahussuto ca kāpaṭiko māṇavo, paṇḍito ca kāpaṭiko māṇavo, kalyāṇavākkaraṇo ca kāpaṭiko māṇavo, pahoti ca kāpaṭiko māṇavo bhotā gotamena saddhiṁ asmiṁ vacane paṭimantetun”ti.
paṭimantetunti → patimantetunti (bj, sya-all) | kāpaṭiko → kāpadiko (sya-all); kāpaṭhiko (pts) | paṇḍito → Bm Si transpose paṇḍito & kalyāṇavākkaraṇo. (pts note) | paṭimantetunti → paṭimantetun ti (pts)Er ist ein ehrbarer Mensch, gelehrt und klug und drückt sich gut aus. Er ist in der Lage, mit dem werten Gotama über diese Sache zu debattieren.“
Atha kho bhagavato etadahosi:
etadahosi → etad ahosi (pts)Da dachte der Buddha:
“addhā kho kāpaṭikassa māṇavassa tevijjake pāvacane kathā bhavissati.
kathā → kataṁ (bj, sya-all, km, pts1ed); kathaṁ (si, mr) | addhā kho kāpaṭikassa → etadahosi addh kho k etadahosi | kāpaṭikassa → kāpadikassa (sya-all); kāpaṭhikassa (pts) | kathā → kataṁ (pts) | kataṁ → kathaṁ (bj: sīmu8); kathā (bj: machasaṁ) | kāpaṭikassa → etadahosi ‘‘kāpaṭikassa (cck: ka.) | kathā → kathaṁ (cck: sī. ka.); kathaṁ (cck: syā. kaṁ. pī.) | kho → Bm omits addhā kho. (pts note) | pāvacane → Sk pavacakataṁ. (pts note) | kataṁ → Bm kathaṁ. (pts note)„Sicherlich wird der Vedenstudent Kāpaṭika über das textliche Erbe der drei Veden sprechen.
Tathā hi naṁ brāhmaṇā sampurekkharontī”ti.
naṁ → Bm tathā tathā h'; idaṁ. (pts note) | sampurekkharontīti → saṁpurekkharontīti (my, th)Aus diesem Grund stellen ihn die Brahmanen nach vorne.“
Atha kho kāpaṭikassa māṇavassa etadahosi:
kāpaṭikassa → kāpadikassa (sya-all); kāpaṭhikassa (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)Da dachte Kāpaṭika:
“yadā me samaṇo gotamo cakkhuṁ upasaṁharissati, athāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ pañhaṁ pucchissāmī”ti.
gotamo → gotamo cakkhunā (bj, sya-all, pts) | cakkhunā → Bm omits. (pts note) | pañhaṁ → pañham (pts)„Wenn der Asket Gotama mich anschaut, werde ich ihm eine Frage stellen.“
Atha kho bhagavā kāpaṭikassa māṇavassa cetasā cetoparivitakkamaññāya yena kāpaṭiko māṇavo tena cakkhūni upasaṁhāsi.
kāpaṭikassa → kāpadikassa (sya-all); kāpaṭhikassa (pts) | kāpaṭiko → kāpadiko (sya-all); kāpaṭhiko (pts) | parivitakkam → Sk parivattakam. (pts note) | upasaṁhāsi → Bm upasaṁharati. (pts note) | cetoparivitakkamaññāya → ceto parivitakkamaññāya (th) | cetoparivitakkamaññāya → ceto parivitakkam aññāya (pts)Da schaute der Buddha, der Kāpaṭikas Gedankengang erkannte, ihn an.
Atha kho kāpaṭikassa māṇavassa etadahosi:
kāpaṭikassa → kāpadikassa (sya-all); kāpaṭhikassa (pts) | etadahosi → etad ahosi (pts)Da dachte Kāpaṭika:
“samannāharati kho maṁ samaṇo gotamo.„Der Asket Gotama richtet seine Aufmerksamkeit auf mich.
Yannūnāhaṁ samaṇaṁ gotamaṁ pañhaṁ puccheyyan”ti.
yannūnāhaṁ → yaṁnūnāhaṁ (my) | puccheyyanti → puccheyyan ti (pts)Warum stelle ich ihm nicht eine Frage?“
Atha kho kāpaṭiko māṇavo bhagavantaṁ etadavoca:
kāpaṭiko → kāpadiko (sya-all); kāpaṭhiko (pts) | etadavoca → etad avoca (pts)Und er sagte:
“yadidaṁ, bho gotama, brāhmaṇānaṁ porāṇaṁ mantapadaṁ itihitihaparamparāya piṭakasampadāya, tattha ca brāhmaṇā ekaṁsena niṭṭhaṁ gacchanti:
yadidaṁ → yamidaṁ (bj) | porāṇaṁ → porāṇānaṁ (bj) | itihitihaparamparāya → itihītihaparaṁparāya (sya-all, pts) | idaṁ → Skt yam idaṁ & sammannāharati supra. (pts note) | paramparāya → So Bu; Sk Bm Si itihitiha. (pts note) | itihitihaparamparāya → itihitiha paramparāya (bjt) | yadidaṁ → yad idaṁ (pts) | itihitihaparamparāya → itihītiha paramparāya (pts)„Werter Gotama, in Bezug auf das, was nach der Übertragungslinie der Sagen und nach der kanonischen Autorität das alte Hymnarium der Brahmanen ist, kommen die Brahmanen zu der kategorischen Schlussfolgerung:
‘idameva saccaṁ, moghamaññan’ti.
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)‚Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz.‘
Idha bhavaṁ gotamo kimāhā”ti?
kimāhāti → kim āhāti (pts)Was sagt der werte Gotama dazu?“
“Kiṁ pana, bhāradvāja, atthi koci brāhmaṇānaṁ ekabrāhmaṇopi yo evamāha:
ekabrāhmaṇopi → ekabrāhmaṇo pi (pts) | evamāha → evam āha (pts)„Nun, Bhāradvāja, gibt es auch nur einen einzigen Brahmanen, der sagt:
‘ahametaṁ jānāmi, ahametaṁ passāmi.
ahametaṁ → aham etaṁ (pts)‚Ich erkenne, ich sehe:
Idameva saccaṁ, moghamaññan’”ti?
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz‘?“
“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)„Nein, werter Gotama.“
“Kiṁ pana, bhāradvāja, atthi koci brāhmaṇānaṁ ekācariyopi, ekācariyapācariyopi, yāva sattamā ācariyamahayugāpi, yo evamāha:
ācariyamahayugāpi → ācariyamahayugā (th) | ekācariyopi ekācariyapācariyopi → ekācariyo pi ekācariyapācariyo pi (pts) | ācariyamahayugāpi → ācariyamahayugā pi (pts) | evamāha → evam āha (pts)„Nun, gibt es auch nur einen einzigen Lehrmeister der Brahmanen, oder einen Lehrmeister eines Lehrmeisters, oder irgendjemanden bis zur siebten Lehrmeistergeneration zurück, der sagt:
‘ahametaṁ jānāmi, ahametaṁ passāmi.
ahametaṁ → ahaṁ etaṁ (pts) | ahametaṁ → aham etaṁ (pts)‚Ich erkenne, ich sehe:
Idameva saccaṁ, moghamaññan’”ti?
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz‘?“
“No hidaṁ, bho gotama”.
no hidaṁ → nohidaṁ (bjt) | hidaṁ → h idaṁ (pts)„Nein, werter Gotama.“
“Kiṁ pana, bhāradvāja, yepi te brāhmaṇānaṁ pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro yesamidaṁ etarahi brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ samihitaṁ tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti seyyathidaṁ—aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu,
seyyathidaṁ aṭṭhako → seyyathīdaṁ aṭṭako (bj) | aṅgīraso → aṅgiraso (pts) | seyyathīdaṁ → seyyathidaṁ (bj: machasaṁ) | samihitaṁ → Skt Bu samīhitaṁ throughout. Cf. 1 D. 238. (pts note) | yepi → ye pi (pts) | yesamidaṁ → yesam idaṁ (pts) | tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti seyyathidaṁ → tad anūgāyanti tad anubhāsanti bhāsitam anubhāsanti vācitam anuvācenti seyyathīdaṁ (pts)„Nun, wie ist es mit den alten Sehern der Brahmanen, nämlich Aṭṭhaka, Vāmaka, Vāmadeva, Vessāmitta, Yamadaggi, Aṅgīrasa, Bhāradvāja, Vāseṭṭha, Kassapa und Bhagu? Sie schufen die Hymnen und verbreiteten sie. Ihr Hymnarium wurde in alten Zeiten gesungen, verbreitet und zusammengestellt. Bis heute wird es von Brahmanen gesungen und vorgetragen. Brahmanen tragen weiterhin vor, was vorgetragen wurde, und lehren, was gelehrt wurde.
tepi evamāhaṁsu:
tepi evamāhaṁsu → te pi evam āhaṁsu (pts)Sagten etwa sie:
‘mayametaṁ jānāma, mayametaṁ passāma.
mayametaṁ → mayaṁ metaṁ (bjt) | mayametaṁ → mayam etaṁ (pts)‚Wir erkennen, wir sehen:
Idameva saccaṁ, moghamaññan’”ti?
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz‘?“
“No hidaṁ, bho gotama”.
hidaṁ → h idaṁ (pts)„Nein, werter Gotama.“
“Iti kira, bhāradvāja, natthi koci brāhmaṇānaṁ ekabrāhmaṇopi yo evamāha:
brāhmaṇānaṁ ekabrāhmaṇopi → brāhmaṇaṁ ekabrāhmaṇo pi (pts) | Iti → Sk nati. (pts note) | natthi → na tthi (pts) | evamāha → evam āha (pts)„So scheint es, es gibt nicht einen einzigen unter den Brahmanen,
‘ahametaṁ jānāmi, ahametaṁ passāmi.
ahametaṁ → aham etaṁ (pts)
Idameva saccaṁ, moghamaññan’ti;
moghamaññanti → moghaññanti (sya-all) | idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
natthi koci brāhmaṇānaṁ ekācariyopi ekācariyapācariyopi, yāva sattamā ācariyamahayugāpi, yo evamāha:
ācariyamahayugāpi → ācariyamahayugā (bjt, th, pts) | natthi → na tthi (pts) | brāhmaṇānaṁ ekācariyopi ekācariyapācariyopi → brāhmaṇaṁ ekācariyo pi ekācariyapācariyo pi (pts) | evamāha → evam āha (pts)nicht einmal irgendjemanden bis zur siebten Lehrmeistergeneration zurück,
‘ahametaṁ jānāmi, ahametaṁ passāmi.
ahametaṁ → aham etaṁ (pts)
Idameva saccaṁ, moghamaññan’ti;
idameva → idaṁ eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)
yepi te brāhmaṇānaṁ pubbakā isayo mantānaṁ kattāro mantānaṁ pavattāro yesamidaṁ etarahi brāhmaṇā porāṇaṁ mantapadaṁ gītaṁ pavuttaṁ samihitaṁ tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti seyyathidaṁ—aṭṭhako vāmako vāmadevo vessāmitto yamataggi aṅgīraso bhāradvājo vāseṭṭho kassapo bhagu, tepi na evamāhaṁsu:
aṭṭhako → aṭṭako (bj) | brāhmaṇānaṁ → brāhmaṇaṁ (pts) | mantānaṁ → māntānaṁ (pts) | aṅgīraso → aṅgiraso (pts) | seyyathidaṁ → seyyathīdaṁ (th) | yepi → ye pi (pts) | yesamidaṁ → yesam idaṁ (pts) | tadanugāyanti tadanubhāsanti bhāsitamanubhāsanti vācitamanuvācenti seyyathidaṁ → tad anugāyanti tad anubhāsanti bhāsitam anubhāsanti vācitam anuvācenti seyyathīdam (pts) | tepi → te pi (pts) | evamāhaṁsu → evam āhaṁsu (pts)und nicht einmal unter den alten Sehern der Brahmanen, der sagt:
‘mayametaṁ jānāma, mayametaṁ passāma.
mayametaṁ → mayam etaṁ (pts)‚Wir erkennen, wir sehen:
Idameva saccaṁ, moghamaññan’ti.
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz.‘
Seyyathāpi, bhāradvāja, andhaveṇi paramparāsaṁsattā purimopi na passati majjhimopi na passati pacchimopi na passati;
pacchimopi na passati evameva → evam eva (pts) | andhaveṇi → andhaveṇu (bj: sīmu8) | andhaveṇi → So Bm Si; Skt andhaveṇī. (pts note) | paramparāsaṁsattā purimopi → paramparā-saṁsattā purimo pi (pts) | majjhimopi na → majjhimo pi ma (pts) | pacchimopi → pacchimo pi (pts)Wie eine Reihe von Blinden, von denen jeder sich an seinem Vordermann festhält: Der erste sieht nicht, der mittlere sieht nicht und der letzte sieht auch nicht.
evameva kho, bhāradvāja, andhaveṇūpamaṁ maññe brāhmaṇānaṁ bhāsitaṁ sampajjati—purimopi na passati majjhimopi na passati pacchimopi na passati.
andhaveṇūpamaṁ → andhaveṇupamaṁ (pts) | maññe → So Bm Si; Sk andhaveṇumaññe. Cf. 1 D. 239. (pts note) | evameva → evam eva (pts) | purimopi → purimo pi (pts) | majjhimopi → majjhimo pi (pts) | pacchimopi → pacchimo pi (pts)Ebenso scheint es mir, es stellt sich heraus, dass die Aussage der Brahmanen einer Reihe von Blinden vergleichbar ist: Der erste sieht nicht, der mittlere sieht nicht und der letzte sieht auch nicht.
Taṁ kiṁ maññasi, bhāradvāja,
kiṁ → kim (pts)Was denkst du, Bhāradvāja?
nanu evaṁ sante brāhmaṇānaṁ amūlikā saddhā sampajjatī”ti?
nanu → na nu (bjt)Wenn das so ist, stellt sich da nicht heraus, dass das Vertrauen der Brahmanen ohne Grundlage ist?“
“Na khvettha, bho gotama, brāhmaṇā saddhāyeva payirupāsanti, anussavāpettha brāhmaṇā payirupāsantī”ti.
khvettha → khottha (bj) | saddhāyeva → saddhāyayeva (sya-all) | na khvettha → no kho ttha (pts) | payirupāsantīti pubbeva → payirūpāsantīti pubbe va (pts) | khottha → na khvettha (bj: sīmu8, machasaṁ, syā) | ttha → Si khvettha; Bm khatta. (pts note) | saddhāya → Sk Bm saddhā. (pts note) | payirūpāsantīti → So Bm St & Sk infra; Si (bis) payirupāsanti. See p. 117 supra. (pts note)„Die Brahmanen ehren das nicht nur aus Vertrauen, sondern auch wegen der mündlichen Überlieferung.“
“Pubbeva kho tvaṁ, bhāradvāja, saddhaṁ agamāsi, anussavaṁ idāni vadesi.
pubbeva → pubbe va (pts)„Zuerst hast du dich auf Vertrauen gestützt, jetzt sprichst du von mündlicher Überlieferung.
Pañca kho ime, bhāradvāja, dhammā diṭṭheva dhamme dvedhā vipākā.
diṭṭheva dhamme dvedhā → diṭṭhevadhamme dvidhā (bj) | dvedhā vipākā → dvidhāvipākā (sya-all) | dvedhā → dvidhā (pts) | dvidhā → Bm Si dvedhā. (pts note) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)Bei diesen fünf Dingen kann man in eben diesem Leben zweierlei Ergebnisse sehen.
Katame pañca?Bei welchen fünf?
Saddhā, ruci, anussavo, ākāraparivitakko, diṭṭhinijjhānakkhanti—
diṭṭhinijjhānakkhanti → diṭṭhinijjhānakhanti (pts)Bei Vertrauen, Billigung, mündlicher Überlieferung, einem vernünftigem Gedankengang oder der Annahme einer Ansicht nach Überlegung.
ime kho, bhāradvāja, pañca dhammā diṭṭheva dhamme dvedhā vipākā.
diṭṭheva dhamme dvedhā → diṭṭhevadhamme dvidhā (bj) | dvedhā vipākā api ca → dvidhāvipākā apica (sya-all) | kho → (pts) | dvedhā → dvidhā (pts) | Ime → Sk na ime. (pts note) | diṭṭheva → diṭṭhe va (pts)Das sind die fünf Dinge, bei denen man in eben diesem Leben zweierlei Ergebnisse sehen kann.
Api ca, bhāradvāja, susaddahitaṁyeva hoti, tañca hoti rittaṁ tucchaṁ musā;
susaddahitaṁ → susaddhitaṁ (sya-all: sī.) | susaddahitaṁ → So Si with note that the Sinh. reading in susaddhitaṁ; Bm susaddhāyitaṁ; Skt susaddhiyatam & susaddhahitaṁ. (pts note) | susaddahitaṁyeva → susaddahitaṁ yeva (bjt, th, pts) | api ca → apica (th) | tañca → tañ ca (pts)Obwohl man zu etwas volles Vertrauen hat, kann es sich als inhaltslos, leer und falsch herausstellen.
no cepi susaddahitaṁ hoti, tañca hoti bhūtaṁ tacchaṁ anaññathā.
tañca hoti → (bj) | anaññathā → Sk aññathā. (pts note) | cepi → ce pi (pts) | tañca → tañ ca (pts)Und obwohl man zu etwas kein volles Vertrauen hat, kann es zutreffend und richtig sein und nicht anders.
Api ca, bhāradvāja, surucitaṁyeva hoti …pe…
surucitaṁyeva → surucitaṁ yeva (bjt, pts) | api ca → apica (th)Obwohl man etwas vollkommen billigt …
svānussutaṁyeva hoti …pe…
svānussutaṁ → Bm svānussavātaṁ. (pts note) | pe → Sk omits pe. (pts note) | svānussutaṁyeva → svānussutaṁ yeva (bjt, pts)Obwohl etwas gut überliefert ist …
suparivitakkitaṁyeva hoti …pe…
suparivitakkitaṁyeva → suparivitakkaṁyeva (sya-all) | suparivitakkitaṁ → Si suparivitakkaṁ (pts note) | pe → Si omits pe. (pts note) | suparivitakkitaṁyeva → suparivitakkitaṁ yeva (bjt, pts)Obwohl etwas gut durchdacht ist …
sunijjhāyitaṁyeva hoti, tañca hoti rittaṁ tucchaṁ musā;
sunijjhāyitaṁyeva → sunijjhāyitaṁ yeva (bjt, pts) | tañca → tañ ca (pts)Obwohl etwas gut überlegt ist, kann es sich als inhaltslos, leer und falsch herausstellen.
no cepi sunijjhāyitaṁ hoti, tañca hoti bhūtaṁ tacchaṁ anaññathā.
hoti tañca → (bj) | cepi → ce pi (pts) | tañca → tañ ca (pts)Und obwohl etwas nicht gut überlegt ist, kann es zutreffend und richtig sein und nicht anders.
Saccamanurakkhatā, bhāradvāja, viññunā purisena nālamettha ekaṁsena niṭṭhaṁ gantuṁ:
viññunā → Sk viññū. (pts note) | saccamanurakkhatā → saccaṁ anurakkhatā (th) | saccamanurakkhatā → saccam anurakkhatā (pts) | nālamettha → nālam ettha (pts)Für einen vernünftigen Menschen, der die Wahrheit bewahrt, genügt das nicht, um zu der kategorischen Schlussfolgerung zu kommen:
‘idameva saccaṁ, moghamaññan’”ti.
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)‚Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz.‘“
“Kittāvatā pana, bho gotama, saccānurakkhaṇā hoti, kittāvatā saccamanurakkhati?
saccānurakkhaṇā → saccānurakkhanā (bj, pts) | saccamanurakkhati saccānurakkhaṇaṁ → saccam anurakkhati saccānurakkhanaṁ (pts)„Aber werter Gotama, inwiefern bewahrt man die Wahrheit?
Saccānurakkhaṇaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.
saccānurakkhaṇaṁ → saccānurakkhanaṁ (bj)Ich würde den werten Gotama gerne über das Bewahren der Wahrheit befragen.“
“Saddhā cepi, bhāradvāja, purisassa hoti;
cepi → ce pi (pts)„Wenn ein Mensch Vertrauen hat,
‘evaṁ me saddhā’ti—
saddhāti → saddhā ti (pts)bewahrt er die Wahrheit, indem er sagt: ‚So ist mein Vertrauen.‘
iti vadaṁ saccamanurakkhati, na tveva tāva ekaṁsena niṭṭhaṁ gacchati:
niṭṭhaṁ → naṭṭhaṁ (sya-all) | saccamanurakkhati → evameva sijjhatīti iti vā, taṁ saccamanurakkhati (cck: ka.) | anurakkhati → Bm evam eva sijjhati iti vā taṁ saccam anurakkhati. (pts note) | na tveva → natveva (my)Doch er kommt noch nicht zu der kategorischen Schlussfolgerung:
‘idameva saccaṁ, moghamaññan’ti (…).
(…) → na tveva tāva saccānubodho hoti) (bj); (ettāvatā kho bhāradvāja saccamanurakkhaṇā hoti, ettāvatā saccamanurakkhati, ettāvatā ca mayaṁ saccānurakkhaṇaṁ paññāpema, na tveva tāva saccānubodho hoti) (sya-all, km); (ettāvatā kho bhāradvāja saccānurakkhaṇā hoti, ettāvatā saccamanurakkhati, ettāvatā ca mayaṁ saccānurakkhaṇaṁ paññāpemi, na tveva tāva saccānubodho hoti) (pts1ed) | hoti → ettāvatā ..pe.. hoti (bj: machasaṁ ūnaṁ.) | → (ettāvatā kho bhāradvāja saccānurakkhaṇā hoti, ettāvatā saccamanurakkhati, ettāvatā ca mayaṁ saccānurakkhaṇaṁ paññāpema, na tveva tāva saccānubodho hoti) (sī. syā. kaṁ. pī.) (cck note) | hoti → Skt Bm omit this sentence. (pts note) | pe → spelled out in full (bjt)‚Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz.‘
Ruci cepi, bhāradvāja, purisassa hoti …pe…
hoti → Bm adds la. (pts note) | cepi → ce pi (pts)Wenn ein Mensch etwas billigt …
anussavo cepi, bhāradvāja, purisassa hoti …pe…
cepi → ce pi (pts)einer mündlichen Überlieferung folgt …
ākāraparivitakko cepi, bhāradvāja, purisassa hoti …pe…
cepi → ce pi (pts)einen vernünftigen Gedankengang hat …
diṭṭhinijjhānakkhanti cepi, bhāradvāja, purisassa hoti;
diṭṭhinijjhānakkhanti cepi → diṭṭhinijjhānakhanti ce pi (pts)oder eine Ansicht nach Überlegung annimmt,
‘evaṁ me diṭṭhinijjhānakkhantī’ti—
diṭṭhinijjhānakkhantīti → diṭṭhinijjhānakhantīti (pts)bewahrt er die Wahrheit, indem er sagt: ‚So ist die Ansicht, die ich nach Überlegung angenommen habe.‘
iti vadaṁ saccamanurakkhati, na tveva tāva ekaṁsena niṭṭhaṁ gacchati:
vadaṁ → Bm iti vā taṁ (pts note) | na tveva → natveva (my) | saccamanurakkhati → saccam anurakkhati (pts)Doch er kommt noch nicht zu der kategorischen Schlussfolgerung:
‘idameva saccaṁ, moghamaññan’ti.
idameva → idam eva (pts) | moghamaññanti → mogham aññan ti (pts)‚Das allein ist die Wahrheit, alles andere ist unnütz.‘
Ettāvatā kho, bhāradvāja, saccānurakkhaṇā hoti, ettāvatā saccamanurakkhati, ettāvatā ca mayaṁ saccānurakkhaṇaṁ paññapema;
saccānurakkhaṇā → saccānurakkhanā (bj, pts); saccamanurakkhaṇā (sya-all) | saccānurakkhaṇaṁ paññapema → saccānurakkhanaṁ paññāpema (bj, pts) | paññapema → paññāpema (sya-all) | saccamanurakkhati → saccam anurakkhati (pts)Insofern, Bhāradvāja, bewahrt man die Wahrheit. Ich beschreibe das Bewahren der Wahrheit auf diese Art.
na tveva tāva saccānubodho hotī”ti.Aber das ist noch nicht das Erwachen zur Wahrheit.“
“Ettāvatā, bho gotama, saccānurakkhaṇā hoti, ettāvatā saccamanurakkhati, ettāvatā ca mayaṁ saccānurakkhaṇaṁ pekkhāma.
saccānurakkhaṇā → saccānurakkhanā (bj, pts); saccamanurakkhaṇā (sya-all) | saccānurakkhaṇaṁ → saccānurakkhanaṁ (bj, pts) | anurakkhati → Sk Bm an-eti. (pts note) | saccamanurakkhati → saccam anurakkhati (pts)„Insofern bewahrt man die Wahrheit, werter Gotama. Wir betrachten das Bewahren der Wahrheit auf diese Art.
Kittāvatā pana, bho gotama, saccānubodho hoti, kittāvatā saccamanubujjhati?
saccamanubujjhati → saccam anubujjhati (pts)Aber werter Gotama, inwiefern erwacht man zur Wahrheit?
Saccānubodhaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.Ich würde den werten Gotama gerne über das Erwachen zur Wahrheit befragen.“
“Idha, bhāradvāja, bhikkhu aññataraṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharati.
Idha → idha kira (sya-all, km, mr) | idha → idha kira (sya-all) | idha → idha kira (bj: syā) | Idha → idha kira (cck: syā. kaṁ. ka.) | Idha → Bm Si add kira, which Sk & Bu omit. (pts note)„Bhāradvāja, nehmen wir einen Mönch, der von einem Dorf oder einer Stadt unterhalten wird.
Tamenaṁ gahapati vā gahapatiputto vā upasaṅkamitvā tīsu dhammesu samannesati—
tamenaṁ → tameva (sya-all) | tamenaṁ → tameva (bj: syā) | tamenaṁ → tam enaṁ (pts) | upasaṅkamitvā → upasaṁkamitvā (pts)Ein Hausbesitzer oder das Kind eines Hausbesitzers begibt sich zu ihm und prüft ihn in Bezug auf drei Dinge:
lobhanīyesu dhammesu, dosanīyesu dhammesu, mohanīyesu dhammesu.
lobhaniyesu → So Sk Bm Bu; Si has-ī-here & in following adjectives, as has Sk once infra (lobhanīyehi). (pts note) | dosanīyesu → dosaniyesu (pts) | mohanīyesu → mohaniyesu (pts)in Bezug auf Gier erregende Dinge, auf Hass erregende Dinge und auf Täuschung erregende Dinge.
Atthi nu kho imassāyasmato tathārūpā lobhanīyā dhammā yathārūpehi lobhanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṁ vā vadeyya—
imassāyasmato → imassa āyasmato (bj, sya-all, pts) | pariyādinnacitto → Sk Bm -ṇṇ-. (pts note) | lobhanīyā → lobhaniyā (pts) | lobhanīyehi → lobhaniyehi (pts)‚Besitzt dieser Ehrwürdige irgendwelche Eigenschaften, die Gier erregen? Besitzt er Eigenschaften, durch die er, wenn sein Geist von ihnen überwältigt wird, sagen könnte,
jānāmīti, apassaṁ vā vadeyya—er erkenne, obwohl er nicht erkennt, oder er sehe, obwohl er nicht sieht;
passāmīti, paraṁ vā tadatthāya samādapeyya yaṁ paresaṁ assa dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyāti?
tadatthāya → tathattāya (bj, sya-all, pts) | tathattāya → tadatthāya (bj: sīmu8, machasaṁ) | tathattāya → Bm tadatthāya. (pts note)oder durch die er andere ermuntern könnte, zu tun, was zu ihrem langanhaltenden Schaden und Leiden ist?‘
Tamenaṁ samannesamāno evaṁ jānāti:
tamenaṁ → tam enam (pts)Wenn er ihn prüft, findet er:
‘natthi kho imassāyasmato tathārūpā lobhanīyā dhammā yathārūpehi lobhanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṁ vā vadeyya—
natthi → na tthi (pts) | imassāyasmato → imass āyasmato (pts) | lobhanīyā → lobhaniyā (pts) | lobhanīyehi → lobhaniyehi (pts)‚Dieser Ehrwürdige besitzt keine Eigenschaften, die Gier erregen. Er besitzt keine Eigenschaften, durch die er, wenn sein Geist von ihnen überwältigt wird, sagen könnte,
jānāmīti, apassaṁ vā vadeyya—er erkenne, obwohl er nicht erkennt, oder er sehe, obwohl er nicht sieht;
passāmīti, paraṁ vā tadatthāya samādapeyya yaṁ paresaṁ assa dīgharattaṁ ahitāya dukkhāya.
dukkhāya → dukkhāyāti (sabbattha) | tadatthāya → tathattāya (bj, sya-all, pts) | dukkhāya tathārūpo → dukkhāyāti tathā (bj, sya-all, pts) | tathattāya → tadatthāya (bj: sīmu8, machasaṁ) | dukkhāya → dukkhāyāti (cck: sabbattha)oder durch die er andere ermuntern könnte, zu tun, was zu ihrem langanhaltenden Schaden und Leiden ist.
Tathārūpo kho panimassāyasmato kāyasamācāro tathārūpo vacīsamācāro yathā taṁ aluddhassa.
Tathārūpo → tathā (bj, sya-all, km, pts1ed) | tathārūpo → tathā (bj, sya-all, km, pts1ed) | tathā → tathārūpo (bj: machasaṁ) | Tathārūpo → tathā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | tathārūpo → tathā (cck: sī. syā. kaṁ. pī.) | yathā taṁ → yathātaṁ (th) | panimassāyasmato → pan imass āyasmato (pts)Vielmehr ist das Verhalten dieses Ehrwürdigen mit dem Körper und der Sprache wie das von jemandem ohne Gier.
Yaṁ kho pana ayamāyasmā dhammaṁ deseti, gambhīro so dhammo duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo;
paṇḍitavedaniyo → Si p-īyo. (pts note) | ayamāyasmā → ayam āyasmā (pts)Und der Grundsatz, den er lehrt, ist tiefgründig, schwer zu sehen, schwer zu verstehen, friedvoll und erlesen, geht über den Rahmen der Logik hinaus, ist subtil, für den Klugen nachvollziehbar.
na so dhammo sudesiyo luddhenā’ti.
sudesiyo → So Si; Sk sudesa; Bm sudesanīyo. (pts note)Es ist nicht leicht für jemanden mit Gier, so zu lehren.‘
Yato naṁ samannesamāno visuddhaṁ lobhanīyehi dhammehi samanupassati tato naṁ uttari samannesati dosanīyesu dhammesu.
uttari → uttariṁ (bj, sya-all, pts) | dhammehi → dhammehi passati (sya-all) | samanupassati → passati samanupassati (bj: syā) | lobhanīyehi → lobhaniyehi (pts) | dosanīyesu → dosaniyesu (pts)Wenn er so prüft, sieht er, dass der Ehrwürdige von Gier erregenden Eigenschaften geläutert ist. Als nächstes prüft er ihn in Bezug auf Hass erregende Eigenschaften.
Atthi nu kho imassāyasmato tathārūpā dosanīyā dhammā yathārūpehi dosanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṁ vā vadeyya—
imassāyasmato → imassa āyasmato (bj) | imassāyasmato → imass āyasmato (pts) | dosanīyā → dosaniyā (pts) | dosanīyehi → dosaniyehi (pts)‚Besitzt dieser Ehrwürdige irgendwelche Eigenschaften, die Hass erregen? Besitzt er Eigenschaften, durch die er, wenn sein Geist von ihnen überwältigt wird, sagen könnte,
jānāmīti, apassaṁ vā vadeyya—er erkenne, obwohl er nicht erkennt, oder er sehe, obwohl er nicht sieht;
passāmīti, paraṁ vā tadatthāya samādapeyya yaṁ paresaṁ assa dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyāti?
tadatthāya → tathattāya (bj, sya-all, pts)oder durch die er andere ermuntern könnte, zu tun, was zu ihrem langanhaltenden Schaden und Leiden ist?‘
Tamenaṁ samannesamāno evaṁ jānāti:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Wenn er ihn prüft, findet er:
‘natthi kho imassāyasmato tathārūpā dosanīyā dhammā yathārūpehi dosanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṁ vā vadeyya—
natthi → na tthi (pts) | imassāyasmato → imass āyasmato (pts) | dosanīyā → dosaniyā (pts) | dosanīyehi → dosaniyehi (pts)‚Dieser Ehrwürdige besitzt keine Eigenschaften, die Hass erregen. Er besitzt keine Eigenschaften, durch die er, wenn sein Geist von ihnen überwältigt wird, sagen könnte,
jānāmīti, apassaṁ vā vadeyya—er erkenne, obwohl er nicht erkennt, oder er sehe, obwohl er nicht sieht;
passāmīti, paraṁ vā tadatthāya samādapeyya yaṁ paresaṁ assa dīgharattaṁ ahitāya dukkhāya.
tadatthāya → tathattāya (bj, sya-all, pts) | dukkhāya tathārūpo → dukkhāyāti tathā (bj, sya-all, pts) | tathattāya → tadatthāya (bj: sīmu8, machasaṁ)oder durch die er andere ermuntern könnte, zu tun, was zu ihrem langanhaltenden Schaden und Leiden ist.
Tathārūpo kho panimassāyasmato kāyasamācāro tathārūpo vacīsamācāro yathā taṁ aduṭṭhassa.
tathā → tathārūpo (bj: machasaṁ) | Tathā → Bm (bis) tathārūpo. (pts note) | yathā taṁ → yathātaṁ (th) | panimassāyasmato → pan imass āyasmato (pts)Vielmehr ist das Verhalten dieses Ehrwürdigen mit dem Körper und der Sprache wie das von jemandem ohne Hass.
Yaṁ kho pana ayamāyasmā dhammaṁ deseti, gambhīro so dhammo duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo;
pana ayamāyasmā → pan ayam āyasmā (pts) | paṇḍitavedanīyo → paṇḍitavedaniyo (pts)Und der Grundsatz, den er lehrt, ist tiefgründig, schwer zu sehen, schwer zu verstehen, friedvoll und erlesen, geht über den Rahmen der Logik hinaus, ist subtil, für den Klugen nachvollziehbar.
na so dhammo sudesiyo duṭṭhenā’ti.Es ist nicht leicht für jemanden mit Hass, so zu lehren.‘
Yato naṁ samannesamāno visuddhaṁ dosanīyehi dhammehi samanupassati, tato naṁ uttari samannesati mohanīyesu dhammesu.
uttari → uttariṁ (bj, sya-all, pts) | dhammehi → dhammehi passati (sya-all) | visuddham → Sk adds lobhaniyehi dhammehi suddhaṁ. (pts note) | visuddhaṁ dosanīyehi → visuddham dosaniyehi (pts) | mohanīyesu → mohaniyesu (pts)Wenn er so prüft, sieht er, dass der Ehrwürdige von Hass erregenden Eigenschaften geläutert ist. Als nächstes prüft er ihn in Bezug auf Täuschung erregende Eigenschaften.
Atthi nu kho imassāyasmato tathārūpā mohanīyā dhammā yathārūpehi mohanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṁ vā vadeyya—
imassāyasmato → imassa āyasmato (bj) | yathārūpehi → yathā rūpehi (bjt) | imassāyasmato → imass āyasmato (pts) | mohanīyā → mohaniyā (pts) | mohanīyehi → mohaniyehi (pts)‚Besitzt dieser Ehrwürdige irgendwelche Eigenschaften, die Täuschung erregen? Besitzt er Eigenschaften, durch die er, wenn sein Geist von ihnen überwältigt wird, sagen könnte,
jānāmīti, apassaṁ vā vadeyya—er erkenne, obwohl er nicht erkennt, oder er sehe, obwohl er nicht sieht;
passāmīti, paraṁ vā tadatthāya samādapeyya yaṁ paresaṁ assa dīgharattaṁ ahitāya dukkhāyāti?
tadatthāya → tathattāya (bj, sya-all, pts) | tathattāya → tadatthāya (bj: sīmu8, machasaṁ)oder durch die er andere ermuntern könnte, zu tun, was zu ihrem langanhaltenden Schaden und Leiden ist?‘
Tamenaṁ samannesamāno evaṁ jānāti:
tamenaṁ → tam enaṁ (pts)Wenn er ihn prüft, findet er:
‘natthi kho imassāyasmato tathārūpā mohanīyā dhammā yathārūpehi mohanīyehi dhammehi pariyādinnacitto ajānaṁ vā vadeyya—
natthi → na tthi (pts) | imassāyasmato → imass āyasmato (pts) | mohanīyā → mohaniyā (pts) | mohanīyehi → mohaniyehi (pts)‚Dieser Ehrwürdige besitzt keine Eigenschaften, die Täuschung erregen. Er besitzt keine Eigenschaften, durch die er, wenn sein Geist von ihnen überwältigt wird, sagen könnte,
jānāmīti, apassaṁ vā vadeyya—er erkenne, obwohl er nicht erkennt, oder er sehe, obwohl er nicht sieht;
passāmīti, paraṁ vā tadatthāya samādapeyya yaṁ paresaṁ assa dīgharattaṁ ahitāya dukkhāya.
tadatthāya → tathattāya (bj, sya-all, pts) | dukkhāya tathārūpo → dukkhāyāti tathā (sya-all, pts) | tathattāya → tadatthāya (bj: sīmu8, machasaṁ)oder durch die er andere ermuntern könnte, zu tun, was zu ihrem langanhaltenden Schaden und Leiden ist.
Tathārūpo kho panimassāyasmato kāyasamācāro tathārūpo vacīsamācāro yathā taṁ amūḷhassa.
tathā → tathārūpo (bj: machasaṁ) | Tathā → Bm tathārūpo. (pts note) | tathā → Sk omits; Bm tathārūpo. (pts note) | yathā taṁ → yathātaṁ (th) | panimassāyasmato → pan imass āyasmato (pts)Vielmehr ist das Verhalten dieses Ehrwürdigen mit dem Körper und der Sprache wie das von jemandem ohne Täuschung.
Yaṁ kho pana ayamāyasmā dhammaṁ deseti, gambhīro so dhammo duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo;
ayamāyasmā → ayam āyasmā (pts) | paṇḍitavedanīyo → paṇḍitavedaniyo (pts)Und der Grundsatz, den er lehrt, ist tiefgründig, schwer zu sehen, schwer zu verstehen, friedvoll und erlesen, geht über den Rahmen der Logik hinaus, ist subtil, für den Klugen nachvollziehbar.
na so dhammo sudesiyo mūḷhenā’ti.Es ist nicht leicht für jemanden mit Täuschung, so zu lehren.‘
Yato naṁ samannesamāno visuddhaṁ mohanīyehi dhammehi samanupassati;
dhammehi → dhammehi passati (sya-all) | visuddhaṁ → Sk adds lobhaniyehi dhammehi visuddhaṁ dosaniyehi dhammehi visuddhaṁ. (pts note) | mohanīyehi → mohaniyehi (pts)Wenn er so prüft, sieht er, dass der Ehrwürdige von Täuschung erregenden Eigenschaften geläutert ist.
atha tamhi saddhaṁ niveseti, saddhājāto upasaṅkamati, upasaṅkamanto payirupāsati, payirupāsanto sotaṁ odahati, ohitasoto dhammaṁ suṇāti, sutvā dhammaṁ dhāreti, dhatānaṁ dhammānaṁ atthaṁ upaparikkhati, atthaṁ upaparikkhato dhammā nijjhānaṁ khamanti, dhammanijjhānakkhantiyā sati chando jāyati, chandajāto ussahati, ussahitvā tuleti, tulayitvā padahati, pahitatto samāno kāyena ceva paramasaccaṁ sacchikaroti paññāya ca naṁ ativijjha passati.
dhatānaṁ → dhāritānaṁ (pts1ed, mr) | tamhi → tasmiṁ (bj) | tuleti → tulayati (bj) | padahati → pahadati (bj) | paramasaccaṁ → paramatthasaccaṁ (sya-all) | naṁ → taṁ (sya-all, pts) | upasaṅkamati → (pts) | payirupāsati payirupāsanto → payirūpāsati payirūpāsanto (pts) | dhatānaṁ → dhāritānaṁ (pts) | tuleti tulayitvā → tūleti tūlayitvā (pts) | dhatānaṁ → dhāritānaṁ (cck: ka.) | payirūpāsati → Sk omits. (pts note) | paramasaccaṁ → So Sk Bm Bu; Si {paramatthasaccaṁ}. (pts note) | upasaṅkamati upasaṅkamanto payirupāsati payirupāsanto → upasaṁkamanto payirūpāsati payirūpāsanto (pts) | dhammanijjhānakkhantiyā → dhammanijjhānakhantiyā (pts) | ceva → eva (pts)Darauf schenkt er ihm Vertrauen. Wenn er Vertrauen gefasst hat, geht er zu dem Lehrer hin. Er macht seine Aufwartung, spitzt die Ohren, hört die Lehren, behält die Lehren, untersucht die Bedeutung und nimmt die Lehren nach Überlegung an. Dann lodert Enthusiasmus auf, er bemüht sich, wägt ab und setzt sich ein. Indem er sich einsetzt, erfährt er unmittelbar die höchste Wahrheit und sieht sie mit durchdringender Weisheit.
Ettāvatā kho, bhāradvāja, saccānubodho hoti, ettāvatā saccamanubujjhati, ettāvatā ca mayaṁ saccānubodhaṁ paññapema;
paññapema → paññāpema (bj, sya-all, pts) | saccamanubujjhati → saccam anubujjhati (pts)Insofern, Bhāradvāja, erwacht man zur Wahrheit. Ich beschreibe das Erwachen zur Wahrheit auf diese Art.
na tveva tāva saccānuppatti hotī”ti.
tāva saccānuppatti → saccānupatti (sya-all, pts) | tāva → na tveva (bj: PTS) | tveva → Sk adds tāva. (pts note) | hotīti → Bm saccānuppatti hoti. (pts note)Aber das ist noch nicht das Ankommen bei der Wahrheit.“
“Ettāvatā, bho gotama, saccānubodho hoti, ettāvatā saccamanubujjhati, ettāvatā ca mayaṁ saccānubodhaṁ pekkhāma.
ettāvatā → ettāvattā (my) | saccamanubujjhati → saccaṁ anubujjhati (pts)„Insofern erwacht man zur Wahrheit, werter Gotama. Wir betrachten das Erwachen zur Wahrheit auf diese Art.
Kittāvatā pana, bho gotama, saccānuppatti hoti, kittāvatā saccamanupāpuṇāti?
saccānuppatti → saccānupatti (bjt, th, pts) | saccamanupāpuṇāti → saccam anupāpuṇāti (pts)Aber werter Gotama, inwiefern kommt man bei der Wahrheit an?
Saccānuppattiṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.
saccānuppattiṁ → saccānupattiṁ (bjt, th, pts)Ich würde den werten Gotama gerne über das Ankommen bei der Wahrheit befragen.“
“Tesaṁyeva, bhāradvāja, dhammānaṁ āsevanā bhāvanā bahulīkammaṁ saccānuppatti hoti.
bahulīkammaṁ saccānuppatti → bahulīkammā saccānupatti (bj) | tesaṁyeva → tesaṁ yeva kho (pts) | bahulīkammaṁ → Sk b-aṁ. (pts note) | tesaṁyeva → tesaṁye (my)„Indem man genau diese Dinge pflegt, entwickelt und ausbaut: So kommt man bei der Wahrheit an.
Ettāvatā kho, bhāradvāja, saccānuppatti hoti, ettāvatā saccamanupāpuṇāti, ettāvatā ca mayaṁ saccānuppattiṁ paññapemā”ti.
saccānuppattiṁ paññapemāti → saccānupattiṁ paññāpemāti (bj, sya-all, pts) | saccānuppatti → saccānupatti (bjt, th, pts) | saccamanupāpuṇāti → saccam anupāpuṇāti (pts)Insofern, Bhāradvāja, kommt man bei der Wahrheit an. Ich beschreibe das Ankommen bei der Wahrheit auf diese Art.“
“Ettāvatā, bho gotama, saccānuppatti hoti, ettāvatā saccamanupāpuṇāti, ettāvatā ca mayaṁ saccānuppattiṁ pekkhāma.
saccānuppatti → saccānupatti (bjt, th, pts) | saccānuppattiṁ → saccānupattiṁ (bjt, th, pts) | saccamanupāpuṇāti → saccam anupāpuṇāti (pts)„Insofern kommt man bei der Wahrheit an, werter Gotama. Wir betrachten das Ankommen bei der Wahrheit auf diese Art.
Saccānuppattiyā pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro?
saccānuppattiyā → saccānupattiyā (bjt, th, pts)Aber welche Eigenschaft ist für das Ankommen bei der Wahrheit eine große Hilfe?
Saccānuppattiyā bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.
saccānuppattiyā → saccānupattiyā (bjt, th, pts)Ich würde den werten Gotama gerne darüber befragen, was für das Ankommen bei der Wahrheit eine große Hilfe ist.“
“Saccānuppattiyā kho, bhāradvāja, padhānaṁ bahukāraṁ.
saccānuppattiyā → saccānupattiyā (bjt, th, pts)„Sich einzusetzen, ist eine große Hilfe für das Ankommen bei der Wahrheit.
No cetaṁ padaheyya, nayidaṁ saccamanupāpuṇeyya.
saccamanupāpuṇeyya → saccaṁ anupāpuṇeyya (bjt) | cetaṁ → ce taṁ (th, pts) | nayidaṁ → na yidaṁ (th) | nayidaṁ saccamanupāpuṇeyya → na-y-idaṁ saccam anupāpuṇeyya (pts)Wenn man sich nicht einsetzt, kommt man nicht bei der Wahrheit an.
Yasmā ca kho padahati tasmā saccamanupāpuṇāti.
tasmā → Sk omits tasmā. (pts note) | saccamanupāpuṇāti → saccaṁ anupāpuṇāti (bjt) | saccamanupāpuṇāti → saccam anupāpuṇāti (pts)Man kommt bei der Wahrheit an, weil man sich einsetzt.
Tasmā saccānuppattiyā padhānaṁ bahukāran”ti.
saccānuppattiyā → saccānupattiyā (bjt, th, pts) | bahukāranti → bahukāran ti (pts)Daher ist es eine große Hilfe für das Ankommen bei der Wahrheit, sich einzusetzen.“
“Padhānassa pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro?„Aber welche Eigenschaft ist für das Sich-Einsetzen eine große Hilfe? Padhānassa bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.Ich würde den werten Gotama gerne darüber befragen, was für das Sich-Einsetzen eine große Hilfe ist.“
“Padhānassa kho, bhāradvāja, tulanā bahukārā.
bahukārā → bahukāro (sya-all) | Padhānassa → Sk saccānupattiyā. (pts note) | bahukārā → Si b-ro here, b-rā infra. (pts note)„Abwägen ist eine große Hilfe für das Sich-Einsetzen.
No cetaṁ tuleyya, nayidaṁ padaheyya.
cetaṁ → ce taṁ (th, pts) | nayidaṁ → na yidaṁ (th) | nayidaṁ → na-y-idaṁ (pts)Wenn man nicht abwägt, setzt man sich nicht ein.
Yasmā ca kho tuleti tasmā padahati.Man setzt sich ein, weil man abwägt.
Tasmā padhānassa tulanā bahukārā”ti.
bahukārāti → bahukārā ti (pts)Daher ist Abwägen eine große Hilfe für das Sich-Einsetzen.“
“Tulanāya pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro?„Aber welche Eigenschaft ist für das Abwägen eine große Hilfe?
Tulanāya bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.Ich würde den werten Gotama gerne darüber befragen, was für das Abwägen eine große Hilfe ist.“
“Tulanāya kho, bhāradvāja, ussāho bahukāro.„Bemühen ist eine große Hilfe für das Abwägen.
No cetaṁ ussaheyya, nayidaṁ tuleyya.
ussaheyya → So Si Sk; Bm ussāheyya (bis) & once ussāhati. (pts note) | cetaṁ → ce taṁ (th, pts) | nayidaṁ → na yidaṁ (th) | nayidaṁ → na-y-idaṁ (pts)Wenn man sich nicht bemüht, wägt man nicht ab.
Yasmā ca kho ussahati tasmā tuleti.Man wägt ab, weil man sich bemüht.
Tasmā tulanāya ussāho bahukāro”ti.
bahukāroti → bahukāro ti (pts)Daher ist Bemühen eine große Hilfe für das Abwägen.“
“Ussāhassa pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro?„Aber welche Eigenschaft ist für das Bemühen eine große Hilfe?
Ussāhassa bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.Ich würde den werten Gotama gerne darüber befragen, was für das Bemühen eine große Hilfe ist.“
“Ussāhassa kho, bhāradvāja, chando bahukāro.„Enthusiasmus ist eine große Hilfe für das Bemühen.
No cetaṁ chando jāyetha, nayidaṁ ussaheyya.
cetaṁ → ce taṁ (th, pts) | nayidaṁ → na yidaṁ (th) | nayidaṁ → na-y-idaṁ (pts)Wenn kein Enthusiasmus auflodert, bemüht man sich nicht.
Yasmā ca kho chando jāyati tasmā ussahati.Man bemüht sich, weil Enthusiasmus auflodert.
Tasmā ussāhassa chando bahukāro”ti.
bahukāroti → bahukāro ti (pts)Daher ist Enthusiasmus eine große Hilfe für das Bemühen.“
“Chandassa pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro?„Aber welche Eigenschaft ist für den Enthusiasmus eine große Hilfe?
Chandassa bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.Ich würde den werten Gotama gerne darüber befragen, was für den Enthusiasmus eine große Hilfe ist.“
“Chandassa kho, bhāradvāja, dhammanijjhānakkhanti bahukārā.
dhammanijjhānakhanti → Bm dhammān-tī. (pts note)„Annehmen der Lehren nach Überlegung ist eine große Hilfe für den Enthusiasmus.
No cete dhammā nijjhānaṁ khameyyuṁ, nayidaṁ chando jāyetha.
cete dhammā nijjhānaṁ → cetaṁ dhammanijjhānaṁ (bj, pts) | cete → ce taṁ (sya-all) | nayidaṁ → na yidaṁ (th) | cete dhammā nijjhānaṁ → ce taṁ dhammanijjhānaṁ (pts) | nayidaṁ → na-y-idaṁ (pts)Wenn man die Lehren nach Überlegung nicht annimmt, lodert kein Enthusiasmus auf.
Yasmā ca kho dhammā nijjhānaṁ khamanti tasmā chando jāyati.
dhammā nijjhānaṁ → dhammanijjhānaṁ (bj, pts)Enthusiasmus lodert auf, weil man die Lehren nach Überlegung annimmt.
Tasmā chandassa dhammanijjhānakkhanti bahukārā”ti.
dhammanijjhānakkhanti bahukārāti → dhammanijjhānakhanti bahukārā ti (pts)Daher ist Annehmen der Lehren nach Überlegung eine große Hilfe für den Enthusiasmus.“
“Dhammanijjhānakkhantiyā pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro?
dhammanijjhānakkhantiyā → dhammanijjhānakhantiyā (pts)„Aber welche Eigenschaft ist für das Annehmen der Lehren nach Überlegung eine große Hilfe?
Dhammanijjhānakkhantiyā bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.
dhammanijjhānakkhantiyā → dhammanijjhānakhantiyā (pts)Ich würde den werten Gotama gerne darüber befragen, was für das Annehmen der Lehren nach Überlegung eine große Hilfe ist.“
“Dhammanijjhānakkhantiyā kho, bhāradvāja, atthūpaparikkhā bahukārā.
atthūpaparikkhā → atthupaparikkhā (sya-all, pts) | atthupaparikkhā → Sk atthūpaparikkhārā; Bm Si atthup- throughout. (pts note) | dhammanijjhānakkhantiyā → dhammanijjhānakhantiyā (pts)„Das Untersuchen der Bedeutung ist eine große Hilfe für das Annehmen der Lehren nach Überlegung.
No cetaṁ atthaṁ upaparikkheyya, nayidaṁ dhammā nijjhānaṁ khameyyuṁ.
dhammā nijjhānaṁ → dhammanijjhānaṁ (bj) | cetaṁ → ce taṁ (th, pts) | nayidaṁ → na yidaṁ (th) | nayidaṁ → nay-idaṁ (pts)Wenn man die Bedeutung nicht untersucht, nimmt man die Lehren nicht an.
Yasmā ca kho atthaṁ upaparikkhati tasmā dhammā nijjhānaṁ khamanti.
dhammā nijjhānaṁ → dhammanijjhānaṁ (bj)Man nimmt die Lehren an, weil man die Bedeutung untersucht.
Tasmā dhammanijjhānakkhantiyā atthūpaparikkhā bahukārā”ti.
atthūpaparikkhā → atthupaparikkhā (sya-all)Daher ist das Untersuchen der Bedeutung eine große Hilfe für das Annehmen der Lehren nach Überlegung.“
“Atthūpaparikkhāya pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro?
atthūpaparikkhāya → atthupaparikkhāya (sya-all)„Aber welche Eigenschaft ist für das Untersuchen der Bedeutung eine große Hilfe?
Atthūpaparikkhāya bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.
atthūpaparikkhāya → atthupaparikkhāya (sya-all, pts)Ich würde den werten Gotama gerne darüber befragen, was für das Untersuchen der Bedeutung eine große Hilfe ist.“
“Atthūpaparikkhāya kho, bhāradvāja, dhammadhāraṇā bahukārā.
atthūpaparikkhāya → atthupaparikkhāya (sya-all, pts)„Das Behalten der Lehren ist eine große Hilfe für das Untersuchen der Bedeutung.
No cetaṁ dhammaṁ dhāreyya, nayidaṁ atthaṁ upaparikkheyya.
cetaṁ → ce taṁ (th, pts) | nayidaṁ → na yidaṁ (th) | nayidaṁ → na-y-idaṁ (pts)Wenn man die Lehren nicht behält, untersucht man nicht die Bedeutung.
Yasmā ca kho dhammaṁ dhāreti tasmā atthaṁ upaparikkhati.Man untersucht die Bedeutung, weil man die Lehren behält.
Tasmā atthūpaparikkhāya dhammadhāraṇā bahukārā”ti.
atthūpaparikkhāya → atthupaparikkhāya (sya-all, pts) | bahukārāti → bahukārā ti (pts)Daher ist das Behalten der Lehren eine große Hilfe für das Untersuchen der Bedeutung.“
“Dhammadhāraṇāya pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro?„Aber welche Eigenschaft ist für das Behalten der Lehren eine große Hilfe?
Dhammadhāraṇāya bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.
bhavantaṁ → bhavantam (pts)Ich würde den werten Gotama gerne darüber befragen, was für das Behalten der Lehren eine große Hilfe ist.“
“Dhammadhāraṇāya kho, bhāradvāja, dhammassavanaṁ bahukāraṁ.
dhammasavanaṁ → Si dhammassavanaṁ throughout. (pts note)„Das Hören der Lehren ist eine große Hilfe für das Behalten der Lehren.
No cetaṁ dhammaṁ suṇeyya, nayidaṁ dhammaṁ dhāreyya.
cetaṁ → ce taṁ (th, pts) | nayidaṁ → na yidaṁ (th) | nayidaṁ → na-y-idaṁ (pts)Wenn man die Lehren nicht hört, behält man sie nicht.
Yasmā ca kho dhammaṁ suṇāti tasmā dhammaṁ dhāreti.
suṇāti tasmā dhammaṁ → (pts)Man behält die Lehren, weil man sie hört.
Tasmā dhammadhāraṇāya dhammassavanaṁ bahukāran”ti.
dhammassavanaṁ → dhammasavanaṁ (bjt) | dhammassavanaṁ bahukāranti → dhammasavanaṁ bahukāran ti (pts)Daher ist das Hören der Lehren eine große Hilfe für das Behalten der Lehren.“
“Dhammassavanassa pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro?
dhammassavanassa → dhammasavanassa (bjt, pts)„Aber welche Eigenschaft ist für das Hören der Lehren eine große Hilfe?
Dhammassavanassa bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.
dhammassavanassa → dhammasavanassa (bjt, pts)Ich würde den werten Gotama gerne darüber befragen, was für das Hören der Lehren eine große Hilfe ist.“
“Dhammassavanassa kho, bhāradvāja, sotāvadhānaṁ bahukāraṁ.
dhammassavanassa → dhammasavanassa (bjt, pts)„Die Ohren zu spitzen, ist eine große Hilfe für das Hören der Lehren.
No cetaṁ sotaṁ odaheyya, nayidaṁ dhammaṁ suṇeyya.
nayidaṁ → na idaṁ (bj) | cetaṁ → ce taṁ (th, pts) | nayidaṁ → na yidaṁ (th) | nayidaṁ → na-y-idaṁ (pts)Wenn man die Ohren nicht spitzt, bekommt man die Lehren nicht zu hören.
Yasmā ca kho sotaṁ odahati tasmā dhammaṁ suṇāti.Man hört die Lehren, weil man die Ohren spitzt.
Tasmā dhammassavanassa sotāvadhānaṁ bahukāran”ti.
dhammassavanassa → dhammasavanassa (bjt, pts) | bahukāranti → bahukāran ti (pts)Daher ist es eine große Hilfe für das Hören der Lehren, die Ohren zu spitzen.“
“Sotāvadhānassa pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro?„Aber welche Eigenschaft ist für das Spitzen der Ohren eine große Hilfe?
Sotāvadhānassa bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.Ich würde den werten Gotama gerne darüber befragen, was für das Spitzen der Ohren eine große Hilfe ist.“
“Sotāvadhānassa kho, bhāradvāja, payirupāsanā bahukārā.
payirupāsanā → payirūpāsanā (pts) | payirūpāsanā → Si payirup. (pts note)„Seine Aufwartung zu machen, ist eine große Hilfe für das Spitzen der Ohren.
No cetaṁ payirupāseyya, nayidaṁ sotaṁ odaheyya.
cetaṁ payirupāseyya nayidaṁ → ce taṁ payirūpāseyya nayidam (pts) | nayidaṁ → na yidaṁ (th) | cetaṁ payirupāseyya nayidaṁ → ce taṁ payirūpāseyya na-y-idam (pts)Wenn man nicht seine Aufwartung macht, spitzt man nicht die Ohren.
Yasmā ca kho payirupāsati tasmā sotaṁ odahati.
payirupāsati → payirūpāsati (pts)Man spitzt die Ohren, weil man seine Aufwartung macht.
Tasmā sotāvadhānassa payirupāsanā bahukārā”ti.
payirupāsanā bahukārāti payirupāsanāya → payirūpāsanā bahukārā ti payirūpāsanāya (pts)Daher ist es eine große Hilfe für das Spitzen der Ohren, seine Aufwartung zu machen.“
“Payirupāsanāya pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro?
payirupāsanāya → payirūpāsanāya (pts)„Aber welche Eigenschaft ist für eine Aufwartung eine große Hilfe?
Payirupāsanāya bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.
payirupāsanāya → payirūpāsanāya (pts)Ich würde den werten Gotama gerne darüber befragen, was für eine Aufwartung eine große Hilfe ist.“
“Payirupāsanāya kho, bhāradvāja, upasaṅkamanaṁ bahukāraṁ.
payirupāsanāya → payirūpāsanāya (pts) | upasaṅkamanaṁ → upasaṁkamanaṁ (pts)„Zum Lehrer hinzugehen, ist eine große Hilfe für eine Aufwartung.
No cetaṁ upasaṅkameyya, nayidaṁ payirupāseyya.
payirupāseyya → payirūpāseyya (pts) | cetaṁ → ce taṁ (th) | nayidaṁ → na yidaṁ (th)Wenn man nicht zum Lehrer hingeht, macht man nicht seine Aufwartung.
Yasmā ca kho upasaṅkamati tasmā payirupāsati.
payirupāsati → payirūpāsati (pts) | upasaṅkamati → upasaṁkamati (pts)Man macht seine Aufwartung, weil man zum Lehrer hingeht.
Tasmā payirupāsanāya upasaṅkamanaṁ bahukāran”ti.
payirupāsanāya → payirūpāsanāya (pts)Daher ist das Hingehen eine große Hilfe dafür, seine Aufwartung zu machen.“
“Upasaṅkamanassa pana, bho gotama, katamo dhammo bahukāro?
gotama → gotamassa (pts) | upasaṅkamanassa → upasaṁkamanassa (pts)„Aber welche Eigenschaft ist für das Hingehen eine große Hilfe?
Upasaṅkamanassa bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ pucchāmā”ti.
upasaṅkamanassa → upasaṁkamanassa (pts)Ich würde den werten Gotama gerne darüber befragen, was für das Hingehen eine große Hilfe ist.“
“Upasaṅkamanassa kho, bhāradvāja, saddhā bahukārā.
upasaṅkamanassa → upasaṁkamanassa (pts)„Vertrauen ist eine große Hilfe für das Hingehen.
No cetaṁ saddhā jāyetha, nayidaṁ upasaṅkameyya.
cetaṁ → ce taṁ (th, pts) | nayidaṁ → na yidaṁ (th) | nayidaṁ upasaṅkameyya → na-y-idaṁ upasaṁkameyya (pts)Wenn man kein Vertrauen fasst, geht man nicht zum Lehrer hin.
Yasmā ca kho saddhā jāyati tasmā upasaṅkamati.
upasaṅkamati → upasaṁkamati (pts)Man geht zum Lehrer hin, weil man Vertrauen fasst.
Tasmā upasaṅkamanassa saddhā bahukārā”ti.
bahukārāti saccānurakkhaṇaṁ → bahukārā ti saccānurakkhanaṁ (pts) | upasaṅkamanassa → upasaṁkamanassa (pts)Daher ist Vertrauen eine große Hilfe für das Hingehen.“
“Saccānurakkhaṇaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ apucchimha, saccānurakkhaṇaṁ bhavaṁ gotamo byākāsi;
saccānurakkhaṇaṁ → saccānurakkhanaṁ (bj, pts) | apucchimha → apucchimhā (sya-all) | Saccānurakkhanaṁ → Sk saddhān-. (pts note) | apucchimha → Si ap-hā. (pts note)„Ich habe den werten Gotama über das Bewahren der Wahrheit befragt, und er hat mir geantwortet.
tañca panamhākaṁ ruccati ceva khamati ca tena camha attamanā.
camha → camhā (bj, sya-all) | amhā → So Sk Si; Bm amha. (pts note) | tañca panamhākaṁ → tañ ca pan amhākaṁ (pts) | ceva → eva (pts)Ich billige das und nehme es an, und ich bin damit zufrieden.
Saccānubodhaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ apucchimha, saccānubodhaṁ bhavaṁ gotamo byākāsi;
saccānubodhaṁ → saccamanubodhaṁ (sya-all) | apucchimha saccānubodhaṁ → apucchimhā saccamanubodhaṁ (sya-all) | saccānubodhaṁ → saccamanubodhaṁ (bj: syā) | saccānubodhaṁ → saccamanubodhaṁ (bj: syā) | Saccānubodhaṁ → Bm Si saccam anubodhaṁ. (pts note) | + → go (bjt)Ich habe den werten Gotama über das Erwachen zur Wahrheit befragt, und er hat mir geantwortet.
tañca panamhākaṁ ruccati ceva khamati ca tena camha attamanā.
camha → camhā (bj, sya-all) | tañca panamhākaṁ → tañ ca pan amhākaṁ (pts) | ceva → eva (pts) | camha → amhā (pts)Ich billige das und nehme es an, und ich bin damit zufrieden.
Saccānuppattiṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ apucchimha, saccānuppattiṁ bhavaṁ gotamo byākāsi;
apucchimha saccānuppattiṁ → apucchimhā saccānupattiṁ (sya-all) | saccānuppattiṁ → saccānupattim (pts)Ich habe den werten Gotama über das Ankommen bei der Wahrheit befragt, und er hat mir geantwortet.
tañca panamhākaṁ ruccati ceva khamati ca tena camha attamanā.
camha → camhā (sya-all) | tañca panamhākaṁ → tañ ca pan amhākaṁ (pts) | ceva → eva (pts) | camha → amhā (pts)Ich billige das und nehme es an, und ich bin damit zufrieden.
Saccānuppattiyā bahukāraṁ dhammaṁ mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ apucchimha, saccānuppattiyā bahukāraṁ dhammaṁ bhavaṁ gotamo byākāsi;
apucchimha saccānuppattiyā → apucchimhā saccānupattiyā (sya-all)Ich habe den werten Gotama über Eigenschaften befragt, die für das Ankommen bei der Wahrheit eine große Hilfe sind, und er hat mir geantwortet.
tañca panamhākaṁ ruccati ceva khamati ca tena camha attamanā.
camha → camhā (bj, sya-all) | tañca panamhākaṁ → tañ ca pan amhākaṁ (pts) | ceva → eva (pts) | camha → amhā (pts)Ich billige das und nehme es an, und ich bin damit zufrieden.
Yaṁyadeva ca mayaṁ bhavantaṁ gotamaṁ apucchimha taṁtadeva bhavaṁ gotamo byākāsi;
ca → ca pana (bj, pts) | apucchimha taṁtadeva → apucchimhā taṁ tadeva (sya-all) | yaṁyadeva → yaṁ yadeva (bjt, th) | yaṁyadeva → yaṁ yad eva (pts) | taṁtadeva → taṁ tad eva (pts)Was ich den werten Gotama auch gefragt habe, er hat mir geantwortet.
tañca panamhākaṁ ruccati ceva khamati ca tena camha attamanā.
camha → camhā (bj, sya-all) | tañca panamhākaṁ → tañ ca pan amhākaṁ (pts) | ceva → eva (pts) | camha → amhā (pts)Ich billige das und nehme es an, und ich bin damit zufrieden.
Mayañhi, bho gotama, pubbe evaṁ jānāma:
mayañhi → mayaṁ hi (bjt, th, pts)Werter Gotama, früher dachte ich:
‘ke ca muṇḍakā samaṇakā ibbhā kaṇhā bandhupādāpaccā, ke ca dhammassa aññātāro’ti?
bandhupādāpaccā → bandhupādapaccā (sya-all) | ibbhā → So Si; Sk imabhā kimhā; Bm ibbhā kiṇhā. (pts note) | aññātāroti → aññātāro ti (pts)‚Wer sind diese Glatzköpfe, diese falschen Asketen, diese Primitiven, diese schwarze Ausgeburt aus den Füßen unseres Verwandten, verglichen mit denen, die die Lehre verstehen?‘
Ajanesi vata me bhavaṁ gotamo samaṇesu samaṇapemaṁ, samaṇesu samaṇapasādaṁ, samaṇesu samaṇagāravaṁ.Der Buddha hat in mir Liebe, Zuversicht und Achtung für Asketen geweckt!
Abhikkantaṁ, bho gotama …pe…
gotama → gotama abhikkantaṁ bho gotama (bj, sya-all, pts)Vortrefflich, werter Gotama! …
upāsakaṁ maṁ bhavaṁ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ saraṇaṁ gatan”ti.
saraṇaṁ gatanti → saraṇaṅgatanti (th) | gatanti → gatan ti (pts)Von diesem Tag an soll der werte Gotama mich als Laienanhänger in Erinnerung behalten, der für sein ganzes Leben Zuflucht genommen hat.“